DOI: 10.17026/dans-ztn-fc57
title: Plangebied Kavelnummer A1688 (Dorpsstraat 70A) te Koudekerk aan den Rijn, Plangebied Kavelnummer A1688 (Dorpsstraat 70A) te Koudekerk aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

description: &lt;p&gt;In opdracht van Goudkuil Bouwmanagement B.V. heeft RAAP tussen 4 en 19 maart 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Kavelnummer A1688 (Dorpsstraat 70A) te Koudekerk aan den Rijn in de gemeente Alphen aan den Rijn. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunningsaanvraag. De plannen bestaan uit de sloop van een garage, de nieuwbouw van een boothuis van circa 160 m2 en het graven van een watergang aan de Oude Rijn van circa 10 m2. De maximale diepte van de voorgenomen werkzaamheden bedraagt 2,5 m –mv (in het kader van de te graven watergang/ligplaats). Ter plekke van het botenhuis bedraagt de maximale ontgravingsdiepte circa 1 m –mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische verwachting Het inventariserend booronderzoek (verkennende fase) komt voort uit het bureauonderzoek dat reeds in het kader van de huidige plannen is uitgevoerd (Breimer & Hazenberg, 2020). Op basis van reeds uitgevoerd bureauonderzoek bestond de volgende archeologische verwachting: “Specifieke ligging (locatie) De te bebouwen locatie ligt op een restgeul van de Oude Rijn. Op dit hoger gelegen deel van de restgeul is het huidige Koudekerk aan den Rijn ontstaan. De bodem bestaat naar verwachting uit kalkarme leek-/woudeerdgronden (klei).&lt;br&gt;Verwachte perioden (datering) Op basis van de bekende geomorfologische, bodemkundige en archeologische gegevens kan worden geconcludeerd dat op de locatie in principe sporen en vondsten aanwezig kunnen zijn vanaf de IJzertijd tot en met de Nieuwe tijd.&lt;br&gt;Op basis van historisch kaartmateriaal wordt bebouwing uit de 16e/17e eeuw op de planlocatie niet verwacht. Pas op de kadastrale minuut (1811-1832) blijkt de aanleg en oprichting van de buitenplaats Bijdorp, waarbij op de planlocatie zelf geen bebouwing is aangegeven. Het ligt voor de hand de planlocatie een hoge verwachting mee te geven voor de periode (Vroege) Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd. De kans op het aantreffen van sporen en vondsten uit de periode IJzertijd tot de (Vroege) Middeleeuwen, lijkt kleiner. Het oorspronkelijke Koudekerk, met sporen en vondsten uit de Romeinse tijd tot de Vroege Middeleeuwen lag immers enkele honderd meters noordelijk van de planlocatie in de Hondsdijkse en Lagewaardse polder. Echter, de planlocatie ligt ook in de Limeszone, zoals die door de provincie Zuid-Holland is vastgesteld. Op basis daarvan krijgt de planlocatie ook een hoge verwachting mee voor de Romeinse tijd.&lt;br&gt;Mogelijke verstoringen Een in de 20e eeuw gebouwd prieel(tje) heeft wellicht een deel van de planlocatie in de bovenste bodemlaag verstoord” (Breimer & Hazenberg, 2020).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten verkennend booronderzoek In het plangebied is een dik pakket aan ophogingslagen aanwezig. Deze reiken in de boringen tot 115- 160 cm –mv (tot 0,85-1,35 m –NAP). Dit pakket bevat veel puinfragmenten, die waarschijnlijkvoornamelijk nederzettingsafval betreffen. De ophogingslagen zijn waarschijnlijk vanaf de 17e eeuw (en mogelijk eerder) opgebracht. Een scherf aardewerk die aan het maaiveld van een van de boringen is aangetroffen, dateert in de periode 17e eeuw-midden 19e eeuw. In twee boringen zijn onder de ophogingslagen mogelijke sloot-/greppel-/kuilvullingen aangetroffen. Indien deze interpretatie correct is, zijn deze (agrarische) structuren ouder dan de fase van ophoging. In twee andere boringen zijn oeverafzettingen van de Oude Rijn aangetroffen. Op basis van de gaande paleogeografische reconstructies zijn deze lagen na circa 100 na Christus gevormd. De top van deze afzettingen bevindt zich respectievelijk op 125 cm –mv (0,95 m –NAP) en 145 cm –mv (1,35 m –NAP). Hoewel deze afzettingen enige archeologische potentie hebben, zijn in deze sedimenten geen bodemkundige of archeologische indicaties voor de aanwezigheid van vindplaatsen waargenomen. Op basis van de afwezigheid van een ontkalkte top kan worden gesteld dat deze afzettingen mogelijk zijn afgetopt of dat de top van de oevers is verstoord. In vrijwel alle boringen zijn aan de basis geul - op beddingafzettingen aanwezig. Deze sedimenten zijn in de periode midden ijzertijd-Romeinse tijd afgezet toen het plangebied deel was van hoofdgeul van de Oude Rijn. In het algemeen vertonen deze afzettingen een ‘fining upwards’ sequentie, die steeds geringer wordende stroomsnelheden illustreert. De in de boringen aangetroffen restgeul-/verlandingsafzettingen zijn in zeer langzaam stromend water gevormd (vermoedelijk grotendeels in de vroege middeleeuwen). De in deze afzettingen waargenomen puinspikkels illustreren enige vorm van menselijke activiteit in de omgeving en zijn waarschijnlijk elders verspoeld en in deze afzettingen geremanieerd. Op basis van paleogeografische reconstructies en archeologische gegevens is het mogelijk dat deze menselijke activiteit ten noorden van het plangebied moet worden gezocht, waar op enkele honderden meters afstand een nederzetting uit de Romeinse tijd - vroege middeleeuwen (1e tot 9e eeuw na Chr.) is opgegraven. De aangetroffen indicatoren en ophogingslagen wijzen niet op de aanwezigheid van een vindplaats uit de periode late middeleeuwen nieuwe tijd in het plangebied. Mogelijk zijn er wel agrarische sporen uit deze periode in het plangebied onder de ophogingslagen aanwezig.&lt;/p&gt;