DOI: 10.17026/dans-zsh-unjz
title: Plangebied WarmtelinQ Rijswijk-Leiden deeltracé Zoeterwoude, Leiderdorp en Leiden, Lot D en E, gemeenten Zoeterwoude, Leiderdorp en Leiden; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van Lievense Milieu B.V. heeft RAAP in de periode september-november 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied WarmtelinQ Rijswijk-Leiden deeltracé Zoeterwoude, Leiderdorp en Leiden (Lot D en E) in de gemeenten Zoeterwoude, Leiderdorp en Leiden (figuur 1). Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen van Gasunie om de komende jaren transportleidingen voor warm water aan te leggen in Zuid-Holland. Met dat water kunnen woningen en bedrijven op termijn duurzaam verwarmd worden. Via de transportleidingen wordt warm water vanuit de Rotterdamse haven naar andere, kleinere warmtedistributienetten gepompt. Die leveren het warme water vervolgens af bij woningen en bedrijven. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het bureauonderzoek diende ervoor om – op basis van verschillende bronnen – inzicht te krijgen in de genese van het landschap, de bodemopbouw en de sporen die het menselijk gebruik in de loop van de tijd heeft achtergelaten. Met behulp van deze gegevens is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld voor het tracé.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het tracé doorsnijdt een dynamisch landschap, voornamelijk gevormd onder invloed van het Oude Rijn estuarium. Vanaf Zoeterwoude-Dorp start het tracé aan de zuidkant van dit estuarium in het veengebied op oudere getijden- en/of fluviatiele afzettingen, doorsneden met kleine getijdengeulen. Het centrale deel van het tracé bevindt zich landschappelijk gezien in de meest kansrijke zone: stroomrug van de Oude Rijn met zuidelijke en noordelijke getijdengeul-/crevassecomplexen. Aan de zuidwestkant van de Oude Rijn kruist het tracé deze archeologisch rijke zone ten zuiden van het Romeinse castellum Matilo en de loop van de limesweg. Het tracé doorkruist hier AMK-terrein 4038 over een lengte van circa 585 meter. Het deel dat de A4 haaks kruist binnen dit AMK-terrein ligt overigens in een zone waar volgens het vigerend bestemmingsplan geen dubbelbestemming archeologie op rust.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aan de noordkant van de Oude Rijn zijn op de crevasseafzettingen/zijgeul diverse nederzettingen uit de vroege middeleeuwen aangetroffen, met daaronder aanwijzingen voor bewoning uit de Romeinse tijd. De toen nog actieve getijdedelta van de Oude Rijn met zijgeulen en crevasse-splays boden hier klaarblijkelijk zeer gunstige omstandigheden.&lt;br&gt;Vervolgens buigt het tracé af in westelijke richting langs de noordkant van de stroomgordel en loopt verder door komgebied, dat wederom doorsneden wordt door kleiner kreken/crevasses.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de periode vanaf de late middeleeuwen zijn in de directe omgeving van het tracé diverse zones met (mogelijk) historische bouwkundige waarden: een historisch lint (nieuwe tijd) bij Zoeterwoude-Dorp; de zuidkant van de historische kern van Leiderdorp; zones met historische bebouwing in de gemeente Leiderdorp (vnl. vanaf de 17e eeuw); stadswal 17e eeuwse stadsuitbreiding Leiden. Voor delen van het tracé in zones zonder dubbelbestemming Waarde Archeologie in de vigerende bestemmingsplannen geldt vanuit de ruimtelijke ordening geen onderzoekseis. Dit geldt tevens voor die&lt;br&gt;delen van het tracé, die tijdens voorgaande archeologische onderzoeken reeds afdoende zijn onderzocht of die volgens de gemeentelijke verwachtingskaarten liggen in een zone zonder archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in delen van het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen.&lt;/p&gt;