DOI: 10.17026/ar/gjxuid
title: WaterleidingtracÈ tussen Beuningen en Ewijk, gemeente Beuningen.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
title: RAAP-RAPPORT 7384

description: &lt;p&gt;In opdracht van Strukton Wegen & Beton heeft RAAP tussen augustus en december 2024 een 
archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek 
(verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor een plangebied waarin een waterleiding bij Beuningen en 
Ewijk zal worden aangelegd (figuur 1). De geplande werksleuf voor de aan te leggen waterleiding wordt 
1,5 m breed en zal tot 2 m -mv worden uitgegraven. De werkstrook langs de aan te leggen buis is circa 
35 ‡ 40 m breed. Op sommige plekken, met name bij (water)wegen wordt de leiding in de vorm van 
horizontaal gestuurde boring aangelegd. Bij iedere gestuurde boring zal een in- en uittredepunt worden
gerealiseerd van tenminste 5 x 5 m. Na het aanleggen van de waterleiding en de overige 
werkzaamheden zullen de percelen cultuurtechnisch worden hersteld. Het onderzoek is nodig in het 
kader van de voorgenomen bodemingrepen die eventueel aanwezige archeologische waarden in het 
plangebied zouden kunnen verstoren. Het onderzoek vond plaats in het kader van een 
omgevingsvergunning. 
&lt;p&gt;Op basis van het onderhavig bureaustudie ligt het geplande waterleidingtracÈ op de overgang van een 
hogere stroomrugglooiing richting een lagere rivierkomvlakte. Derhalve kenmerkt het gebied zich door 
een gestapeld landschap waarin meerdere archeologische niveaus kunnen voorkomen. Het 
oppervlakkig gelegen archeologische niveau ter hoogte van de meandergordel van Winssen is door 
agrarische activiteit (deels) opgenomen in de bouwvoor, maar zijn diepere niveaus onder de bouwvoor 
naar verwachting nog intact. Het archeologisch relevante niveau is uiteindelijk door afzettingen van de 
Maas afgedekt en ligt aan de noordzijde van het tracÈ al vanaf 20 cm -mv. Vanaf de rotonde bij de 
Hadrianussingel ligt het tracÈ in een komgebied en is het afgedekt door een kleipakket van 1 ‡ 2 m dik. 
Onder dit pakket kan op de oevers van de onderliggende geulen nog sprake zijn van een ouder 
archeologisch relevant niveau. Het archeologisch niveau ligt hier naar verwachting op een diepte 
tussen 1 en 4 m -mv. 
&lt;p&gt;Het archeologisch booronderzoek heeft aangetoond dat in het plangebied vrijwel geen sprake is van 
diepe bodemverstoringen. Derhalve kunnen vanaf de basis van de bouwvoor nog vindplaatsen uit alle 
perioden worden verwacht. Aan de noordzijde van het plangebied raken de geplande ingrepen het 
potentieel niveau uit de ijzertijd en/of Romeinse tijd, maar ook een eventueel middeleeuws niveau. Hier 
geldt een hoge archeologische verwachting, welke ook na het verkennend booronderzoek blijft 
gehandhaafd. Vanaf de A73 tot aan de Nieuwe Wetering en het Vitens-gebouw doorkruist het tracÈ een 
rivierkom- en terrasvlakte met nog diverse verlande (holocene) geulsystemen en bijbehorende oevers, 
inclusief vegetatieniveaus (laklagen). Dergelijke hooggelegen locaties nabij (reeds verlande) 
watervoerende locaties worden over het algemeen als het zeer kansrijk beschouwd. Derhalve blijft voor 
de meeste delen van het geplande tracÈ de hoge verwachting gehandhaafd, maar kan voor sommige 
delen de archeologische verwachting worden bijgesteld naar ‘laag’. De lagere verwachting hangt 
samen met de verstoorde top van het profiel, de waargenomen lithogenetische kenmerken (pakket 
komklei, diepgelegen crevasseafzettingen op pleistoceen terras) en de resultaten van het in 2024 
uitgevoerd proefsleuvenonderzoek bij het Vitens-gebouw. 
&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt voor een groot deel van het plangebied mogelijke 
archeologische resten worden bedreigd door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan middels 
HDD-boringen in de zones met een hoge verwachting. Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt 
aanbevolen om in het kader van de bestaande planvorming een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. 
In een klein deel van het plangebied – de twee zones met een lagere archeologische verwachting –
wordt in het kader van de voorgenomen ingrepen aldaar geen archeologisch vervolgonderzoek 
aanbevolen. 
&lt;p&gt;Het rivierengebied – zo ook het Land van Maas en Waal - is echter een zeer rijk archeologisch gebied 
waar ook in de zones met een relatief lage verwachting regelmatig nog (onverwacht) vondsten aan het 
licht komen. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden in de zones met een lagere archeologische 
verwachting resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding 
van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de 
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). 
&lt;p&gt;NB. Aan de noordzijde van het plangebied kan de plaatselijke (reeds bestaande) infrastructuur 
beperkend zijn voor de aard van het geadviseerde vervolgonderzoek. Derhalve wordt aangeraden om 
hier tijdens het opstellen van het Programma van Eisen (PvE) rekening mee te houden. Alvorens de 
uitvoering van het geadviseerde proefsleuvenonderzoek dient het PvE ter goedkeuring aan het 
bevoegd gezag te worden voorgelegd. 
&lt;p&gt;Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Beuningen, deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.