DOI: 10.14457/tu.the.2017.1234
title: มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมและจัดการน้ำเสียและกลิ่นจากกิจการท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาและวิเคราะห์ถึงมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยในการควบคุมและจัดการน้ำเสียและกลิ่นจากท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา เพื่อทราบถึงสภาพปัญหา แนวคิดและกฎหมายที่เกี่ยวกับการควบคุมและจัดการน้ำเสียและกลิ่นจากท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา อำนาจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงปัญหาและอุปสรรคในการบังคับใช้มาตรการทางกฎหมายดังกล่าว โดยจากการศึกษาพบว่ากิจการท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา นับเป็นกิจการที่สร้างรายได้ให้แก่ประเทศอย่างมหาศาล แต่ด้วยกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นที่ท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลาในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นการขนถ่ายสัตว์น้ำจากเรือประมงหรือผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ การล้างทำความสะอาดสัตว์น้ำ การคัดแยกสัตว์น้ำตามชนิดและขนาดที่ตลาดต้องการ ไปจนถึงการทำความสะอาดท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และแพปลานั้น ล้วนส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ทั้งสิ้น ไม่ว่าเป็นจะมลพิษทางน้ำหรือมลภาวะทางกลิ่น ด้วยเหตุนี้ จึงได้มีการกำหนดให้ท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลาเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษที่จะต้องถูกควบคุมการระบายน้ำเสียหรือของเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม แต่อย่างไรก็ดีมาตรการทางกฎหมายในการควบคุมและจัดการน้ำเสียและกลิ่นจากท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลานั้นยังคงมีช่องว่างบางประการ และยังไม่สามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันเริ่มตั้งแต่ปัญหาการก่อสร้างท่าเทียบเรือประมง สะพานปลาที่ไม่ได้มาตรฐานในการจัดการน้ำเสียและของเสีย รวมถึงไม่จัดทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมเนื่องจากได้ดำเนินการก่อสร้างมาก่อนที่กฎหมายกำหนด ปัญหาการไม่ออกกฎหมายลำดับรองทั้งในเรื่องการกำหนดให้กิจการท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลาเป็นกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการจัดส่งน้ำเสียจากแหล่งกำเนิดไปสู่ระบบบำบัดน้ำเสียรวม ทำให้กฎหมายไม่สามารถนำไปใช้ได้จริงในแง่ปฏิบัติ ปัญหาการกำหนดกฎหมายในเรื่องการบำบัดน้ำเสียที่มีความเฉพาะ อย่างน้ำเสียจากกิจการท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลาที่มีความเค็มอันแตกต่างจากน้ำเสียจากแหล่งอื่น ๆ ทั่วไป ปัญหาอำนาจหน้าที่ขององค์การสะพานปลาและหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการขาดมาตรการในการควบคุมกลิ่นที่เกิดจากท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา  ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนจึงเสนอแนะให้ออกกฎกระทรวงภายใต้อำนาจพระราชกำหนดการประมง พ.ศ.2558 เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการกำกับดูแลสำหรับกิจการท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และแพปลา ให้ดำเนินการจัดทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมเพื่อให้มีการกำหนดการจัดการน้ำเสียอย่างถูกวิธีและไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เสนอแนะให้หน่วยงานท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องออกกฎหมายลำดับรองในเรื่องการควบคุมกิจการท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลาที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และเรื่องหลักเกณฑ์ในการจัดส่งน้ำเสียเพื่อไปใช้ระบบบำบัดน้ำเสียรวม รวมถึงเสนอแนะให้มีการกำหนดมาตรการในการจัดการและควบคุมน้ำเสียจากท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลาที่มีความเฉพาะ โดยมุ่งให้มีการกำหนดค่าความเค็มของน้ำเสียที่ไม่เป็นอันตรายก่อนปล่อยลงสู่สิ่งแวดล้อม ออกกฎหมายในการกำหนดรายละเอียดเพื่อเปิดโอกาสให้แก่เอกชนที่มีความพร้อมและความเชี่ยวชาญในการจัดการน้ำเสียและกลิ่นจากท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา รวมถึงเสนอให้มีการแก้ไขอำนาจองค์การสะพานปลา และตั้งคณะทำงานจัดการสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยเกี่ยวกับท่าเทียบเรือประมง สะพานปลา และกิจการแพปลา ในระดับจังหวัดเพื่อทำหน้าที่ดูแลจัดการและควบคุมน้ำเสียและกลิ่นจากกิจการ และสามารถควบคุมติดตามตรวจสอบการดำเนินงานของท้องถิ่นได้ด้วย  ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดความชัดเจนของทิศทางในการดำเนินการต่าง ๆ และมุ่งเน้นแนวทางปฏิบัติในการบริหารและจัดการน้ำเสียดังกล่าวแบบบูรณการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้สามารถปฏิบัติหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพ และนอกจากนี้ยังน่าจะส่งผลประโยชน์ในทางอ้อมต่อระบบเศรษฐกิจ กล่าวคือ สามารถยกระดับอาชีพประมงและสัตว์น้ำทั้งด้านคุณภาพ ความสะอาดเพื่อให้สามารถแข่งขันกับนานาประเทศได้ และสิ่งที่สำคัญที่สุดคือสามารถอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและจัดการสิ่งแวดล้อมของไทยให้พัฒนาไปอย่างยั่งยืนควบคู่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจ