DOI: 10.17026/ar/a5bf3o
title: Bureauonderzoek (BO) Bovenrijgerweg 9, Ten Boer.

description: Het onderzoek vindt plaats in het kader van een bestemmingsplanwijziging/omgevingsvergunning.
Het plangebied en omgeving ligt in een dekzandgebied met een fossiele geul op de rand van een veen-zandgebied. Dit gebied gaat uiteindelijk over in een kwelderlandschap. Door veenontginningen ontstaat wateroverlast. Om dit te voorkomen worden huispodia of huiswierden opgeworpen. Bij voorkeur vestigde men zich op de hoger gelegen kreekruggen en kwelderwallen. De wierden liggen zodoende in lange, onregelmatige rijen in het landschap. Ter hoogte van het plangebied ligt een huiswierde.
Circa 1000 m ten zuidoosten van het plangebied en buiten het onderzoeksgebied ligt één AMK-terrein. Het gaat om een terrein met een hoge archeologische waarde en bestaat uit een terrein met sporen van een overslibde nederzetting. In 1996 is het terrein deels opgegraven in het kader van de aanleg van een aardgasleiding. Een nederzetting bleek aangelegd op veen rond het begin van de jaartelling, en verlaten door vernatting in de 2de helft 3de eeuw. De nederzetting bestond uit een podium van circa 30 bij 45 meter. Een restant is nog aanwezig. 
Bovenrijge is een streekje in de gemeente Groningen en het voormalig kerspel Garmerwolde, grenzend aan Ten Boer. Het streekje bestaat uit een aantal boerderijen die langs de Bovenrijgerweg staan. Rijge betekend rij en verwijst naar de ligging van de boerderijen ten opzichte van elkaar.
In de 9e/10e eeuw worden in het onderzoeksgebied wierden opgeworpen in verband met wateroverlast door ontginning van het veengebied. In het plangebied kunnen restanten van een wierde (ophogingslagen) voorkomen en daarbij behorende sporen zoals perceelsgrenzen, waterputten en beerputten en andere ingravingen of resten van oudere boerderijen zoals in het naastgelegen perceel. 
Indien nieuwbouw ter plaatse van de bestaande woning wordt gerealiseerd of binnen het plangebied dan is vervolgonderzoek nodig.
Indien nieuwbouw ten noordoosten van de Bovenrijgerweg of ten zuidoosten van onderhavig plangebied wordt gerealiseerd dan is geen vervolgonderzoek nodig. Op deze locaties is de verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit alle perioden laag.
Indien nieuwbouw wordt gerealiseerd ter plaatse van de locaties met een lage verwachting dan is vervolgonderzoek niet nodig.
Indien ter plaatse van de huisplaats op een wierde wordt gebouwd dan is vervolgonderzoek nodig. In eerste instantie wordt geadviseerd om hier met behulp van een inventariserend booronderzoek (verkennende fase) vast te stellen of het bodemarchief ter plaatse van de voorgenomen ingreep nog intact is. 
Geadviseerd wordt verder om, op basis van de uitkomsten van het booronderzoek, te bepalen in hoeverre behoud in situ van de aanwezige archeologische niveaus ter plaatse van de bodemingreep mogelijk is. Indien behoud in situ niet mogelijk is, wordt geadviseerd om een archeologische opgraving of archeologische begeleiding uit te voeren. Hiervoor is een door de bevoegde overheid goedgekeurd PvE (Programma van Eisen) vereist.
De bestaande woning wordt afgebroken. Afbraak van de bovengrondse bebouwing kan zonder archeologisch onderzoek worden uitgevoerd. Sloop van de ondergrondse funderingen en eventuele vloerniveaus dient onder archeologische begeleiding plaats te vinden. 
Indien sprake is van dieper gelegen archeologische resten wordt geadviseerd om gebruik te maken van een archeologievriendelijk palenplan conform de handreiking ‘Archeologievriendelijk Bouwen.’ Over de bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek dient contact opgenomen te worden met de bevoegde overheid, in dit geval de gemeente Groningen.