DOI: 10.17026/ar/2ygqbt
title: Zuidzijde 116, Bodegraven, gemeente Bodegraven-Reeuwijk
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in april 2021 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Zuidzijde 116 te Bodegraven, gemeente Bodegraven-Reeuwijk. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van een nieuwe loods met een omvang van circa 250 m2 waarvoor een omgevingsvergunning noodzakelijk is. Het plangebied bevindt zich op de meandergordel van de Oude Rijn. De Oude Rijn vormde millennia lang de belangrijkste afvoer van de Rijn in het westelijke deel van de Nederlandse delta.De oevers van de Oude Rijn vormde daarmee ook lange tijd een hogere en daarmee geschikte bewoningslocatie in het natte deltalandschap van de Oude Rijn stroomgordel en bijbehorende crevasses zijn bewoningssporen vanaf het Laat Neolithicum bekend. Het zwaarte punt van de bewoning ligt echter in de Romeinse tijd. Tussen circa 40 en 275 na Chr. vormde de Oude Rijn de grens van het Romeinse Rijk. Langs deze grens lagen verschillende forten onderling verbonden door een doorgaande militaire weg, de via militaris ofwel de limesweg. Langs deze weg bevonden zich waarschijnlijk op min of meer regelmatige afstand wachttorens en in de loop van de Romeinse tijd zijn langs de weg nederzettingen met bijbehorende grafvelden ontstaan. De ligging van de limeswes tussen de Wierickerschans en het centrum van Bodegraven is niet exact bekend. Het plangebied bevindt zich sowieso in de zone ten zuiden van de Romeinse Rijngeul en heeft daarmee een hoge verwachting voor aan de limes gerelateerde vindplaatsen. Na het vertrek van de Romeinen werd het een stuk rustiger in de omgeving van het plangebied. Uit de Vroege Middeleeuwen zijn uit de directe omgeving geen vindplaatsen bekend. Vanaf de Late Middeleeuwen neemt de bevolking lang dit deel van de Oude Rijn weer toe. Deze bevolkingstoename hangt samen met de grootschalige ontginningen van het veengebied. De oever van de Oude Rijn vormde hiertoe een ontginningsbasis waarvan de strokenverkaveling ontstaan is. Deze zogenaamde cope-ontginningen ontstaan vanaf de 11e of 12e eeuw. Langs de ontginningsbasis vindt vanaf dat moment tot heden bewoning plaats. Het plangebied bevindt zich in de zone waar vanaf de Late Middeleeuwen de erven met bebouwing gelegen hebben. Om deze verwachting te toetsten is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Op basis van de boringen kan geconcludeerd worden dat het plangebied zich bevindt in een verlande geul van de Oude Rijn. Op basis van het aangetroffen scherfmateriaal in de geulvulling in boring 3 kan worden geconcludeerd dat de geul pas in de nieuwe tijd volledig verland is. Dit impliceert dat er in het plangebied geen oudere Rijn sedimenten aanwezig zijn waarop resten van de verwacht limesweg of aanverwante vindplaatsen te verwachten zijn noch worden in de geul ouder nederzettingsresten verwacht. Op basis van deze interpretatie kan de verwachting voor het gehele plangebied voor alle perioden naar laag worden bijgesteld. Een uitzondering vormen archeologische resten die in natte context verwacht mogen worden, zoals beschoeiingen, scheepsresten en (rituele) dumps). Deze bevinden zich indien aanwezig dieper dan de met de geplande bouw gepaard gaande bodemingrepen van 0,5 m -mv. ADC ArcheoProjecten adviseert derhalve om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling.