DOI: 10.17026/ar/hkjrs8
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Glipperweg 9, Heemstede Gemeente Heemstede

description: IDDS Archeologie heeft in mei 2021 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Gliphoeve in Heemstede, gemeente Heemstede. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Om deze doelstelling te kunnen realiseren, wordt op de volgende vragen een antwoord gegeven:
• Wat is de fysiek-landschappelijke ligging van de locatie?
• Hoe is de bodemopbouw in het plangebied en in welke mate is deze nog als intact te beschouwen?
• Bevinden zich archeologisch relevante afzettingen in het plangebied? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP?
• Wat is de specifieke archeologische verwachting van het plangebied en wordt deze bij het veldonderzoek bevestigd?
• Hoewel niet het doel van een verkennend booronderzoek, kunnen er toch archeologische indicatoren worden aangetroffen. Indien deze worden aangetroffen, dan gelden tevens de volgende vragen: wat is de verticale en horizontale ligging van de aangetroffen indicatoren, wat is de datering en wat is de invloed van deze vondsten op de archeologische verwachting van het plangebied?
• In hoeverre worden eventueel aanwezige archeologische waarden bedreigd door de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden?
In het plangebied zijn 5 boringen gezet met een diepte variërend van 2,5 tot 3,4 m beneden het maaiveld. Twee boringen zijn uitgevoerd in het deel van het plangebied waar een nieuwe natuurvijver zal worden aangelegd (boringen 1 en 3). De overige drie boringen zijn in de rest van het plangebied uitgevoerd. Er is gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een diameter van 10 cm voor dat deel van de ondergrond dat zich boven de grondwaterspiegel bevindt. Voor het deel onder de grondwaterspiegel is gebruik gemaakt van een zuigerboor (doorsnede 4 cm).
Het plangebied heeft zich achtereenvolgens bevonden op een eiland en een strandwal met oude duinen. In de Nieuwe Tijd is de strandwal afgegraven. Voor de landschappelijke ontwikkeling in de Nieuwe Tijd zijn er drie mogelijke interpretaties. De eerste mogelijkheid is dat het plangebied kan zijn afgegraven tot het huidige maaiveld en vervolgens verstoord door de bollenteelt. De tweede mogelijkheid is dat het plangebied is afgegraven tot het huidige maaiveld en vervolgens ondiep verstoord door het gebruik als (moes)tuin. De derde mogelijkheid is dat het plangebied deels dieper dan het huidige maaiveld is afgegraven en vervolgens is opgehoogd tot het huidige maaiveldniveau. De verstoring in het plangebied is vermoedelijk veroorzaakt door het gebruik van het plangebied als (moes)tuin.
Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat er drie verschillende interpretaties mogelijk voor de ontstaansgeschiedenis van het plangebied, elk met een eigen archeologische verwachting. Dat betekent dat met het huidige booronderzoek het niet mogelijk is om de archeologische verwachting te toetsen. Om die verwachting te toetsen adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. 
Op basis van de voorgenomen civieltechnische ingreep, aanleg vijver van ca. 100 m2 tot 1,75 m -mv, adviseert IDDS Archeologisch om dat vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van een archeologische begeleiding van die ingreep. Bovendien adviseert IDDS Archeologie om bij die begeleiding rekening te houden met alle drie de mogelijke interpretaties voor de ontstaansgeschiedenis in het plangebied. Dat betekent dat er 1 of 2 potentiële archeologische niveaus aanwezig zijn.
Om de archeologische verwachting in het plangebied wel te kunnen toetsen adviseert IDDS Archeologie om bij de archeologische begeleiding een profiel aan te leggen van boorlocatie 1 tot aan boorlocatie 3. Aan de hand van dat profiel adviseert IDDS Archeologie om de drie hypothesen te toetsten. Die hypothesen zijn:
Hypothese 1: Afgraving tot huidig maaiveld en vervolgens verstoord in verband met bollenteelt
Hypothese 2: Afgraving tot huidig maaiveld en vervolgens verstoord in verband met (moes)tuin
Hypothese 3: Afgraving deels dieper dan huidig maaiveld en vervolgens verstoord en opgehoogd
Indien hypothese 1 correct is dan zal er een scherpe, gegraven overgang aanwezig zijn tussen boorlocatie 1 en boorlocatie 3.
Indien hypothese 2 correct is dan zal de oude bodem die is aangetroffen op boorlocaties 3, 4 en 5 uitwiggen in de richting van boorlocatie 1.
Indien hypothese 3 correct is dan is de bodem die op boorlocatie 1 tot aan het maaiveld reikt te vervolgen tot boorlocatie 3.