DOI: 10.17026/dans-xur-rs4b
title: Niawier, Tsjerkepaad 8, Gemeente Noardeast-Fryslân (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Waarderend Veldonderzoek
title: 2020-06/10

description: &lt;p&gt;De aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de voorgenomen bouw van een woning. De bodemingrepen zijn een ringbalk plus 11 heipalen. De diepte van de ringbalk zal circa 70 tot 80 centimeter bedragen. De afmetingen van de heipalen zijn 22 x 22 cm met een heidiepte van 13 of 16,5 meter. In dit onderzoek wordt de hele kavel onderzocht. &lt;br&gt; Volgens het Bestemmingsplan Doarpen geldt voor het plangebied de Enkelbestemming: Wonen en de Dubbelbestemming Waarde – Archeologisch en/of cultuurhistorisch waardevol gebied. Omdat de graafwerkzaamheden eventueel aanwezige archeologische grondsporen zullen verstoren, is er overeenkomstig de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE) een waarderend archeologisch veldonderzoek met boringen uitgevoerd volgens de huidige provinciale richtlijnen voor archeologie en volgens de KNA 4.1. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanwege de ligging van het plangebied op een Archeologische MonumentenKaart (AMK) – terrein en de aanwezigheid van meerdere AMK-terreinen met archeologische vondsten in de omgeving is in het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel uitgegaan van zeer hoge trefkans voor archeologische waarden. Uit het plangebied zelf zijn geen vondsten gemeld, maar uit de omgeving zijn resten van het klooster Sion bekend. Tijdens het veldwerk is rekening gehouden met de aanwezigheid van archeologische waarden uit de perioden ijzertijd tot en met de nieuwe tijd. Deze kunnen bestaan uit houtskool, resten van metaalbewerking of andere ambachten, artefacten van aardewerk, bot, (vuur-)steen of metaal en dergelijke. Eveneens kunnen, naast eventuele terplagen, grondsporen aanwezig zijn zoals paalgaten, greppels, waterkuilen en vuurhaarden. Aangrenzend aan het huidige plangebied is in 2018 een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd aan de Tsjerkepaad 10 (Rap 2018). Hieruit bleek dat de bovenste één tot anderhalve meter van de bodem ter hoogte van Tsjerkepaad 10 niet meer intact was. In het verstoorde pakket zijn destijds wel scherven kogelpot- en roodbakkend aardewerk gevonden met een datering van respectievelijk 9e-14e eeuw en 13e-17e eeuw. In één boring was mogelijk een restant van een cultuurlaag (terplaag) aanwezig. Daaronder bevonden zich ongeroerde natuurlijke klei-afzettingen en wadzand.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het Inventariserend Archeologisch veldonderzoek is uitgevoerd op 16 juni 2020. Er zijn zes boringen geplaatst. Deels in overeenstemming met wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek bestaat de bodemopbouw van het plangebied hoofdzakelijk uit: bouwvoor en een vergraven/opgebrachte laag met een gemiddelde dikte van 100 centimeter. Hieronder is in vier boringen een dunne terplaag waargenomen waarvan de top in het verleden is vergraven. Onder deze laag bevinden zich de natuurlijke kwelderwal- en getijdenafzettingen (wadafzettingen). In de kwelderwalafzettingen zijn geen vegetatiehorizonten waargenomen. Dit soort lagen kunnen wijzen op een fase waarin de invloed van de zee minder was. Tijdens het veldonderzoek zijn archeologische indicatoren gevonden, zowel in het verstoorde pakket als in de terplaag. Ook zijn in de kwelderwalafzettingen geen vegetatiehorizonten en/of cultuurlagen waargenomen die wijzen op een fase waarin de invloed van de zee minder had.&lt;br&gt; De resultaten van dit archeologisch waarderend booronderzoek komen overeen met het eerder uitgevoerde onderzoek in het plangebied aan de Tsjerkepaad 10 (Rap 2018). Daar bleek de bodem ook al grotendeels te zijn verstoord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Type onderzoek: Waarderend Archeologisch Veldonderzoek met boringen (Terpen)&lt;br&gt;Binnen één meter onder het oppervlak achten wij de kans op intacte grondsporen klein, vanwege de verrommelde opbouw van de bodem. Omdat de geplande ingrepen beperkt zijn tot een ringbalk van 70 tot 80 centimeter diepte en elf heipalen met een zeer geringe oppervlakte achten wij de kans dat er archeologische sporen worden aangetast minimaal. Er zijn wél aanwijzingen gevonden voor een zogenaamde terplaag en/of archeologisch laag, maar deze is in het verleden grotendeels verstoord geraakt. Slechts een dunne terplaag van circa 10 centimeter lijkt nog intact te zijn. De meeste archeologische indicatoren zijn gevonden in een verstoorde context. Enkel in één boring (Boring 3) is één fragment onverbrand bot gevonden op een diepte van 110 centimeter beneden maaiveld. &lt;br&gt; Wij adviseren daarom geen archeologisch vervolgonderzoek en de geplande ingrepen toe te staan. Daarnaast wordt geadviseerd om drie vondsten te selecteren om te deponeren in het Noordelijk Archeologisch Depot te Nuis. Het is aan de bevoegde overheid (de gemeente Noardeast-Fryslân) om het opgestelde selectieadvies op basis van dit onderzoek al dan niet op te volgen. Met betrekking tot de bevindingen van voorliggend onderzoek kan contact worden opgenomen met de gemeente Noardeast-Fryslân.&lt;br&gt; Als bij toekomstig graafwerk toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 en artikel 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Noardeast-Fryslân.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gemeente Noardeast-Fryslân heeft middels e-mail (2 juli 2020) ingestemd met dit advies.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;2020-06/10&lt;/p&gt;