DOI: 10.17026/ar/psy6ig
title: Bureauonderzoek Archeologie TenneT Oudehaske

description: In opdracht van TenneT heeft Arcadis Nederland bv een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor plangebied 
Hoogspanningsstation Oudehaske. In het kader van versterking in het hoogspanningsnetwerk in Oost-Friesland wordt 
op het 220 kV hoogspanningsstation Oudehaske het hoogspanningsstation uitgebreid met twee nieuwe 
hoogspanningsvelden waarvan één transformatorveld voor de plaatsing van de 4e koppeltransformator en één 
reserveveld. 
Het plangebied ligt op een uitloper van het Drents-Fries Keileemplateau gevormd in het Saalien (380.000 – 130.000 
BP). Tijdens de laatste IJstijd, het Weichselien (ca. 115.000 – 11.700 BP) zijn door de wind dekzanden afgezet op dit 
plateau (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). In de directe omgeving van het plangebied worden geen 
hoger gelegen dekzandruggen/-koppen verwacht en op basis van de beschikbare informatie ook geen beekdalen. 
Door het warmer wordende klimaat en de stijging van het grondwater zijn in het Holoceen veenpakketten ontwikkeld. 
De veengroei begon in de lagere delen van het landschap maar uiteindelijk zijn ook hoger gelegen dekzandruggen 
bedekt met veen. Het plangebied was dermate laag gelegen dat hier waarschijnlijk al in de loop van het vierde 
millennium v.Chr. veenvorming plaatsvond. Vanaf de Hoge Middeleeuwen (1000 n.Chr.) neemt de hoeveelheid veen 
langzaam af, voornamelijk vanwege de aanleg van betere ontwatering, ontginning voor de landbouw, oxidatie en 
vervening.
Uit de omgeving van het plangebied (circa 200 m ten zuiden) is een vondstlocatie bekend waar vuursteen met een 
datering vanaf het Paleolithicum en handgevormd aardewerk uit het Neolithicum is aangetroffen. Op basis van de 
landschappelijke setting (veen op dekzand op keileem) kunnen met name in hogere delen van het dekzandlandschap 
archeologische resten vanaf het Paleolithicum voorkomen. Gedurende het Midden- en Laat-Paleolithicum en 
Mesolithicum kon het landschap worden gebruikt door jagers- en verzamelaars. De vuurstenen fragmenten 
aangetroffen ten zuiden van het plangebied zijn hiervoor indicaties (1078400). Vanwege de lage ligging van het 
plangebied bestaat hierdoor in principe een middelhoge verwachting voor steentijdvondsten, in het geval van een 
goeddeels intacte bodemopbouw. De lagergelegen gebieden zijn vanaf het Midden-Neolithicum bedekt geraakt met 
veen. Waarschijnlijk heeft vanaf deze periode tot en met de Vroege Middeleeuwen geen bewoning in het plangebied 
plaatsgevonden, terwijl voor de Late Middeleeuwen-Nieuwe Tijd eveneens een lage verwachting bestaat, als gevolg 
van bodemverstoring door vervening en latere bodemverstoringen.
Het plangebied is opgehoogd voorafgaand aan de realisatie van het hoogspanningsstation. Op het AHN3 is te zien dat 
het plangebied minimaal 80 cm hoger ligt dan de omgeving. In de boringen van het karterend booronderzoek, 
uitgevoerd op het hoogspanningsterrein direct ten zuiden van het plangebied, is te zien dat de bodem tot 1,5 m -mv 
bestaat uit opgebrachte grond. Hieronder is de oorspronkelijke bodemopbouw tot circa 1,9 m -mv verstoord. Het 
oorspronkelijke veen is vergraven, terwijl de bodem tot in het pleistocene niveau blijkt te zijn verstoord. Er zijn hier dan 
ook geen kenmerkende restanten van podzolbodems aangetroffen.
Op basis van de aangetoonde verstoring van het dekzandlandschap direct ten zuiden van het plangebied wordt de 
archeologische verwachting voor de periode Paleolithicum-Vroege Middeleeuwen niet als middelhoog maar als laag 
ingeschat. Er wordt verwacht dat ter plaatse van het plangebied sprake is van een vergelijkbare bodemopbouw, 
verstoringsgraad en -diepte, aangezien het plangebied grenst aan het reeds onderzochte gebied en eveneens deel is 
van het hoogspanningsstation. Hoe dan ook zullen in het pakket opgebrachte grond (dat naar verwachting tot circa 1,5 
m -mv reikt) geen in situ archeologische resten aanwezig zijn.
Gelet op de onderzoeksresultaten wordt voor het gehele plangebied geen archeologisch vervolgonderzoek 
aanbevolen in het kader van de voorziene werkzaamheden, die naar verwachting tot maximaal 2 m -mv zullen reiken. 
Dit advies sluit niet uit dat bij graafwerkzaamheden (niet voorspelbare) archeologische toevalsvondsten vondsten 
kunnen worden aangetroffen, zoals bedoeld in artikel 5.10 van de Erfgoedwet 2016. In dat geval moet hiervan melding 
worden gedaan bij het Bevoegd Gezag. 
Dit advies kan door de initiatiefnemer ter toetsing worden voorgelegd aan het Bevoegd Gezag, in dit geval de 
Gemeente Heerenveen. Het Bevoegd Gezag kan van het door Arcadis gegeven advies afwijken.