DOI: 10.17026/ar/22thic
title: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen locatie GSV-1 Gasselternijveenschemond, gemeente Aa en Hunze
title: Antea Group Archeologie 2020/224

description: In november 2020 heeft Antea Group BV een archeologische bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen uitgevoerd in het kader van het opruimen van gaswinningslocaties GSV-1 aan de
Gasselternijveenschedreef te Gasselternijveenschemond. De locatie ligt in de gemeente Aa en Hunze. Het bureau- en veldonderzoek zijn in het onderhavig document integraal gerapporteerd.

Conclusies bureauonderzoek.
Het plangebied ligt in het veenkoloniale landschap, dat bestaat uit een laaggelegen
dekzandgebied. Binnen dit vlakke gebied komen dekzandopduikingen voor die in het Holoceen geleidelijk overgroeid raakten met veen. Op de hogere delen van het dekzand liggen vaak tijdelijke kampementen uit de steentijd die gebruikt werden voor de jacht. In de loop van het mesolithicum of vroeg neolithicum raakte het gebied echter overgroeid met veen en werd het daardoor onbewoonbaar en moeilijk toegankelijk. In de 17e eeuw werd in het veenkoloniale gebied begonnen met de ontginning van de hoogvenen. Nadat het gebied geheel afgeturfd was, kwam het pleistocene zand weer tevoorschijn. De landschapsstructuur die door de vervening was ontstaan, is grotendeels tot aan de grote infrastructurele werken van de 19e en 20e eeuw (onder andere ruilverkaveling) intact gebleven. Voor het plangebied geldt een hoge verwachting voor de periode laat paleolithicum en
mesolithicum, met als uitgangspunt dat het bodemprofiel intact is en wijst op bewoonbare condities.

Conclusies booronderzoek.
In boringen 02 t/m 04 is een E-horizont direct op de C-horizont aangetroffen (0,5 en 0,65 m-mv). Aangezien er geen sprake lijkt te zijn van een duidelijke inspoelingslaag (B-horizont), niet in de vorm van ijzer (sequioxiden), noch in de vorm van humus, kan hier sprake zijn van een natuurlijk AEC-profiel. Dergelijke bodemprofielen kenmerken zich door de afwezigheid van een inspoelingshorizont (B-horizont) en ontwikkelen zich in een hoge grondwaterstand. Hierdoor heeft wel een zekere uitloging plaats kunnen vinden, maar heeft er zich door de hoge
grondwaterstand geen B-horizont kunnen vormen. Veelal is het uitgeloogde materiaal op het niveau van de maximale grondwaterstand neergeslagen en heeft zich een dunne, waterharde, roestige laag gevormd. In deze interpretatie is de uitlogingshorizont op de hogere delen (boringen 02, 03 en 04) in verband te brengen met de infiltratiebanden van sesquioxiden op de lagere delen van het terrein (boringen 07 tot en met 14A) en op de diepere niveaus (bovenin Cr-
horizont) in boringen 03 en 04. De aangetroffen bodemvorming betreft daarmee een podzol met sterk hydromorfe kenmerken en wordt daarmee niet als archeologische laag geïnterpreteerd. In de landschappelijke reconstructie illustreert de aangetroffen bodemsituatie dat het plangebied aan de randzone van het dekzandgebied ligt en op de overgang naar een iets lager gelegen
smeltwatervlakte. Slechts in een deel van het gebied is dekzand in het boorprofiel aanwezig. In dat dekzand is bodemvorming aangetroffen in de vorm van een podzol met sterk hydromorfe kenmerken (m.n. de infiltratiebanden). Dit betekent dat ook in de periode voordat de locatie door het oprukkend veen werd bedekt het een nat gebied was dat waarschijnlijk niet zeer geschikt was voor tijdelijke bewoning.

Er wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd. De bodem duidt niet op bewoonbare condities en op veel locaties binnen het plangebied is sprake van opgebrachte of verploegde grond met een scherpe overgang naar de onderliggende C-horizont en slechts een dun of afwezig dekzanddek. Indien zich hier archeologische waarden in de bodem hebben bevonden, zijn deze hoogstwaarschijnlijk door eerdere ontginningen en landbouwactiviteiten ernstig verstoord dan wel vernietigd.

Addendum 04‐10‐2022: Het is onbekend of de rapportage is voorgelegd aan en beoordeeld is door de bevoegde overheid.
description: Antea Group Archeologie