DOI: 10.17026/ar/zjsaji
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O afslag 12 A58 Reeshof te Gilze
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O verkennende fase d.m.v. boringen afslag 12 A58 Reeshof te Gilze, gemeente Gilze Rijen

description: In opdracht van Rijkswaterstaat heeft Geonius Archeologie in oktober 2022 een archeologisch bureauonderzoek en IVO-O uitgevoerd voor het plangebied afslag 12 A58 Reeshof te Gilze, gemeente Gilze en Rijen. Aanleiding voor het uitvoeren van het bureauonderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van de bouw van een extra rijbaan bij afslag 12. Ter hoogte van de nieuwe rijbaan zal de bodem circa 80 cm worden afgegraven, over een breedte van circa 7 m.

Het plangebied is gesitueerd in de Roerdalslenk, naast de hoger gelegen Gordel van Sterksel. Tijdens het Weichselien werd er een dekzandpakket afgezet in het gebied. Toen het klimaat verbeterde op het eind van het Pleistoceen was er sprake van dooi en zorgde het smeltwater ervoor dat veel sedimenten werden verspoeld. Deze verspoelde sedimenten worden fluvioperiglaciale afzettingen genoemd en behoren tot de Formatie van Boxtel. Door het smeltwater ontstonden dalen in het landschap. Tegenwoordig stroomt de Groote Leij door het dal dat is ontstaan door smeltwater. Het oostelijk deel van het plangebied ligt in het beekdal van de Groote Leij, het westelijk deel ligt op een glooiing van een beekdalzijde. In de bodem heeft zich naar verwachting een hoge zwarte enkeerdgronden ontwikkeld. 
Vanwege de ligging op een hoge zwarte enkeerdgrond kan worden aangenomen dat het plangebied in het verleden lange tijd als akker in gebruik is geweest. Hoge zwarte enkeerdgronden zijn veelal ontstaan vanaf de late middeleeuwen. Op basis van het kaartmateriaal is het plangebied vanaf in ieder geval 1811-1832 tot circa 1970 in gebruik geweest als weiland en hooiland. In 1971 werd de A58 en ook afslag 12 geopend. Tijdens de aanleg van de snelweg en afslag is de bodem mogelijk afgegraven ten behoeve van grondverbetering. In hoeverre de bodem hierdoor is verstoord, is niet bekend.
Gezien de ligging van het plangebied naast en in het beekdal geldt een hoge verwachting op het voorkomen van waarden van jager-verzamelaars. Omdat het gebied vrij laaggelegen is bij het beekdal zal het geen aantrekkelijke locatie zijn geweest voor permanente nederzettingen. Daarom heeft het plangebied een lage verwachting op het voorkomen van nederzettingsresten uit het neolithicum t/m de nieuwe tijd. Deze zullen op de hoger gelegen delen in het landschap liggen, in het westen. Wel kunnen off-site sporen voorkomen, zoals perceleringsgreppels en beschoeiingen.

Uit de boringen blijkt dat in een deel van het plangebied sprake is van een hoge zwarte enkeerdgrond. Slechts bij twee boringen is een grotendeels intacte hoge zwarte enkeerdgrond waargenomen. Sporen van bodemvorming ontbreken echter. Vooral in het westen is de bodem sterk verstoord, mogelijk door de aanleg van de snelweg of toen de bomen werden geplant. In de ondergrond liggen fluvioperiglaciale afzettingen, hetgeen werd verwacht. Aangenomen wordt dat de bodem in het verleden vrij nat is geweest. Hierdoor heeft geen bodemvorming kunnen plaatsvonden. Het zal geen aantrekkelijke locatie zijn geweest voor bewoning. Daarom kan de archeologische verwachting worden bijgesteld naar laag voor alle perioden en wordt door Geonius geen vervolgonderzoek aanbevolen.

Dit rapport is verzonden aan de opdrachtgever om het ter toetsing voor te leggen aan de bevoegde overheid. Hier werd in de tussenliggende periode geen reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn zoals vastgelegd in de KNA bijna is verstreken, is besloten om dit rapport definitief te maken.