DOI: 10.14457/tu.the.2019.1074
title: การประยุกต์ใช้แนวคิด e-participation ในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านอย่างมีส่วนร่วม: กรณีศึกษา บ้านนนทรี หมู่ที่ 8 ตำบลนนทรี อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

description: การศึกษาเรื่อง “การประยุกต์ใช้แนวคิด E-Participation ในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านอย่างมีส่วนร่วม: กรณีศึกษา บ้านนนทรี หมู่ที่ 8 ตำบลนนทรี อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี” เกิดจากระดับการมีส่วนร่วมและการเข้าถึงกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านของประชาชนยังอยู่ในระดับน้อย จึงนำแนวคิด E-Participation ซึ่งอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมและอำนวยความสะดวกให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน เพื่อศึกษาผลของการวิจัยเชิงปฏิบัติการของการนำแนวคิด E-Participation มาประยุกต์ใช้จัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านที่เกิดขึ้น โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Action Research)ผลการศึกษา พบว่า การนำแนวคิด E – Participation มาประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน โดยใช้เครื่องมือของ Social Media ได้แก่ แอปพลิเคชั่น Line ผ่านกลุ่มไลน์“สมาชิกหมู่ 8 บ้านนนทรี (เท่านั้น)” การจัดทำโหวต (Vote) เพื่อคัดเลือกโครงการ และการใช้แบบสำรวจออนไลน์ docs.google.com ในการจัดเก็บข้อมูลเพื่อจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน (1) สามารถเพิ่มความสามารถในการเข้าถึงกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านของประชากรได้มากขึ้น โดยประชากรสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการให้ข้อมูลและรับรู้รับทราบข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานภาครัฐได้สะดวก และทันเหตุการณ์มีส่วนร่วมพูดคุยกันในประเด็นต่าง ๆ ในกลุ่มไลน์มีส่วนร่วมในการโหวตเพื่อคัดเลือกโครงการ และมีส่วนร่วมในการตอบแบบสำรวจออนไลน์เพื่อให้ข้อมูลในการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน (2) ทำให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่กว้างขึ้น โดยสามารถเพิ่มจำนวนกลุ่มเป้าหมายที่มีอายุระหว่าง 18 – 25 ปี (Generation Y หรือ Gen Y) ให้เข้ามามีส่วนร่วมในการรับทราบข้อมูลข่าวสารและมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านเพิ่มขึ้นและพบว่าประชากรที่มาอายุระหว่าง 51 – 60 ปี เป็นกลุ่มอายุที่เข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านมากที่สุด ในขณะที่ (3) ระดับการมีส่วนร่วมแบบออนไลน์ยังอยู่ในระดับน้อยและเป็นระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในระดับรับฟังความคิดเห็น (Consult) และ (4) สามารถช่วยประหยัดต้นทุนและทรัพยากร ประหยัดเวลา และมีความยืดหยุ่นมากขึ้นการนำแนวคิด E–Participation มาปรับใช้ในกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านประสบความสำเร็จในด้านการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนตามวิถีการปกครองแบบประชาธิปไตย และเกณฑ์โครงการ ในขณะที่เกณฑ์เทคนิคทางสังคม ประสบความสำเร็จในเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับความไว้วางใจและความปลอดภัย ความสัมพันธ์และความชอบธรรม การเข้าถึง ความชัดเจนของเนื้อหาการตอบสนอง ประสิทธิภาพและความยืดหยุ่น และการกู้คืนข้อผิดพลาด นอกจากนี้ ปัจจัยด้านความมั่นคงปลอดภัยส่วนบุคคล ปัจจัยด้านการเห็นคุณค่าและความสำคัญ ปัจจัยด้านการออกแบบระบบการติดตามผล การประเมินผล และปัจจัยด้านการบริการลูกค้า ล้วนเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการนำแนวคิด E-Participation มาปรับใช้ในการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านให้ประสบความสำเร็จข้อเสนอแนะของการศึกษาวิจัยครั้งนี้คือ (1) การนำแนวคิด E – Participation มาปรับใช้อาจเปลี่ยนรูปแบบการมีปฏิสัมพันธ์ของคนในหมู่บ้าน/ชุมชนไป ดังนั้นจึงต้องระมัดระวังในการนำแนวคิดดังกล่าวมาปรับใช้โดยต้องพยายามผสมกลมกลืนกับวิถีชีวิตของพื้นที่ด้วย (2) ควรสร้างบุคคลที่มีความรู้ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือต่าง ๆ เพื่อเป็นผู้ขับเคลื่อนกระบวนการต่าง ๆ (3) ควรพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการพัฒนาระบบความปลอดภัยและสิทธิส่วนบุคคลที่สามารถรองรับกระบวนการในการเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ของภาครัฐ (4) ควรนำแนวคิด E–Participation ไปปรับใช้เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ซึ่งมีความพร้อมด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและประชากรมีความสามารถในการใช้งานเครื่องมือต่าง ๆ และ (5) ควรมีการสร้างความยั่งยืนให้แก่การนำแนวคิด E–Participation มาปรับใช้ในกระบวนการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนตามแนวทางดังกล่าว