DOI: 10.17026/dans-x85-jn77
title: ELB.GEM.APO Proefsleuvenonderzoek aan de Inspectie Bruggen te Elburg in de gemeente Elburg

description: &lt;p&gt;Tijdens het gecombineerde archeologisch/bouwhistorisch proefsleuvenonderzoek bij de brug op de kruising van de Noorderkerkstraat/ Van Kinsbergenstraat en de brug op de kruising van de Smedestraat/Bloemstraat te Elburg zijn drie proefsleuven aangelegd met een gezamenlijk oppervlak van 3,5 m². Tijdens het veldwerk bleek de breedte en lengte van de proefsleuven niet haalbaar vanwege kabels, leidingen en riolering. Hierop is afgeweken van de methodiek zoals beschreven in het PvE. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De proefsleuven zijn tot op verschillende diepte aangelegd. Proefsleuf 1 is tot op circa 0,85 +Nap aangelegd waarbij niet dieper ontgraven is vanwege het aantreffen van een bakstenen riool (circa 95 cm onder maaiveld). Proefsleuf 2 is tot op een diepte van circa 0 Nap aangelegd (circa 2,10 meter onder maaiveld). Vanwege het kleine oppervlak van de werkput, de diepte en het opkomende grondwater is niet verder verdiept. Wel is hier door middel van een smalle sleuf (30 cm) nog een klein kijkgaatje aangelegd tot circa 0,50 -Nap. Ook is hier een aanvullende boring gezet om zodoende inzicht te krijgen in de ondergrond. Proefsleuf 3 tenslotte is verdiept tot circa 0,55 +Nap (circa 1,35 cm onder maaiveld).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij het bouwtechnisch onderzoek, uitgevoerd in september 2014 door Alfering-Van Schieveen, is vastgesteld dat van de vier onderzochte bruggen er drie op palen zijn gebouwd. De vierde brug, op de kruising van de Smedestraat/Bloemstraat, is gebouwd op staal (dekzand). Dit is ook vastgesteld bij het proefsleuvenonderzoek. Tijdens een archeologische inspectie op 9 april 2015 is vastgesteld dat ook de kademuur ten noorden van de Mheenpoortbrug is gebouwd op staal (dekzand). Wat de reden is geweest van deze afwijking in de opbouw van de bruggen is niet bekend. Mogelijk dat ter hoogte van de vierde brug en de kademuur ten noorden van de Mheenpoortbrug de natuurlijke bodem bestaande uit dekzand hoger lag (ligt) waardoor het aanbrengen van palen niet nodig was.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij de brug op de kruising van de Noorderkerkstraat/ Van Kinsbergenstraat, ter hoogte van werkput 1, zijn verschillende faseringen aanwezig in de fundering van de brug, uit de 18e tot 20e eeuw. Ook is hier een 18e eeuwse duiker/riool aangetroffen. Mogelijk bevinden zich nog meerdere van dergelijke structuren in de stad.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij de brug op de kruising van de Smedestraat/Bloemstraat, ter hoogte van werkput 2, is vastgesteld dat er onder de 18e-tot 20e-eeuwse fundering nog een restant van de late 14e-eeuwse brugfundering aanwezig is. Ook is hier vastgesteld dat de insteek voor de late 14e-eeuwse brug door een pakket sterk verspoeld natuurlijk materiaal is gegraven. Waarschijnlijk gaat het om materiaal verspoeld geraakt bij één van de stormvloeden die het gebied in de 12e en 13e eeuw hebben geteisterd. Ook bij de archeologische inspectie in april 2015 is een late 14e eeuwse fundering vastgesteld onder de kademuur ten noorden van de Mheenpoortbrug.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Onder het verspoelde pakket is nog een pakket van circa 30 cm onverspoeld intact veen aanwezig. Onder dit intacte veenpakket is het dekzand aangetroffen op circa 0,95 -NAP.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op de zuidoosthoek van de brug op de kruising van de Smedestraat/Bloemstraat, ter hoogte van werkput 3, is bij het onderzoek een late 15e- of 16e-eeuwse fase van de fundering aangetroffen. Opvallend was dat dit deel van de fundering enigszins gedraaid lag ten opzichte van de huidige (18e-tot 20e-eeuwse fase). De kademuur is hier ingekast in de fundering uit de late 15e- of 16e-eeuwse fase en kan gedateerd worden in de 18e eeuw. Ook een deel van het opgaande werk van de jongere fase van de fundering dateert uit de 18e eeuw. Het bovenste deel van de brug ter hoogte van werkput 3 dateert uit de 19e en 20s eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resten van het oudere Elburg uit de 13e eeuw of ouder zijn tijdens het onderzoek niet aangetroffen. Het oudste aardewerk dateert uit de 14e eeuw en is aangetroffen in 18e eeuwse context.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de waardering volgens door de KNA voorgeschreven wijze blijkt dat de vindplaats die is aangetroffen behoudenswaardig is.&lt;/p&gt;