DOI: 10.17026/dans-x98-kmxq
title: Natuurgebied Willinks Weust, gemeente Winterswijk

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in september 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Willinks Weust. Aanleiding is de voorgenomen vergraving van het plangebied ten behoeve van de inrichting van een natuurgebied.&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen in een gebied met zeer oude klei-, kalk- en mergelafzettingen, dekzanden en fluvio-glaciale afzettingen. In de zones waar dekzandwelvingen en –kopjes verwacht worden, kunnen archeologische resten voorkomen vanaf het Laat-Paleolithicum tot in de Vroege Middeleeuwen. Deze verwachting geldt voor (delen van) de deelgebieden 2, 4 en 6. Op de flank van een dekzandrug in deelgebied 4 is in het verleden reeds een neolithische bijl aangetroffen. Voor de lager gelegen gebieden (noorden van deelgebied 4) en daar waar de Tertiaire klei aan de oppervlakte verwacht wordt (deelgebied 1, 3 en 5 en een deel van deelgebied 2) geldt een lage verwachting. Deze zones waren naar verwachting ongeschikt voor landbouw en kenden natte omstandigheden. De archeologische verwachting betreffende de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd is grotendeels eveneens laag. Op historische kaarten zijn geen aanwijzingen voor bewoning gevonden en het grootste deel van het plangebied was in de 19e eeuw nog in gebruik als woeste gronden of weiland. In deelgebied 2 was een deel in gebruik als bouwland. Aangezien boerderijen vaak nabij de akkers gebouwd werden, zouden hier mogelijk nog resten van bewoning uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd kunnen voorkomen. In de deelgebieden 1, 2, 3 en 5 kunnen mogelijk nog resten van steenovens en daarmee samenhangende bewoningssporen voorkomen.&lt;br&gt;In deelgebied 6 is reeds een verkennend booronderzoek uitgevoerd, waarbij een intacte veldpodzolbodem is aangetroffen. Op deze locatie is in het kader van het huidige onderzoek een karterend booronderzoek uitgevoerd om de aan- of afwezigheid van archeologische resten vast te stellen.&lt;br&gt;Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen werd in het plangebied een verkennend (deelgebied 1 t/m 5) en deels karterend booronderzoek (deelgebied 6) uitgevoerd. Op basis hiervan is bevestigd dat het plangebied deels op dekzandwelvingen en deels op oude klei-/leemafzettingen ligt. In het oosten van deelgebied 1, het noordoosten van deelgebied 2, het grootste deel van deelgebied 4 en in deelgebied 6 is sprake van een deels intact podzolprofiel. Dit betreffen zones die gelegen zijn op dekzandwelvingen. In het westen van deelgebied 1, het zuiden van deelgebied 3 en het uiterste noorden van deelgebied 4 is sprake van beekeerdgronden. Deze zones betreffen relatief lage zones en kunnen als dekzandlaagte bestempeld worden. In het zuiden en westen van deelgebied 2, het uiterste noorden van deelgebied 3 en in deelgebied 5 zijn leemgronden uit het Saalien of eerder aangetroffen. In de deelgebieden 1, 3 en 5 is de natuurlijke ondergrond afgedekt met een 30 tot 120 cm dik, opgebracht zand-/leempakket, dat waarschijnlijk deels afkomstig is van de nabijgelegen steengroeve. In het noorden van deelgebied 2 is het dekzand en de lemige afzettingen afgedekt met een plaggendek. In de deelgebieden 4 en 6 bevindt de top van de natuurlijke afzettingen zich aan of direct onder het maaiveld.&lt;br&gt;In de zones waar podzolbodems zijn aangetroffen, kunnen archeologische resten voorkomen vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen. Deze zones waren relatief hooggelegen in vergelijking met de beekeerdgronden en leemgronden. Bovendien is de bodem nog weinig verstoord, waardoor eventuele resten goed bewaard zullen zijn gebleven. Het gaat hierbij om het oosten van deelgebied 1, het noordoosten van deelgebied 2 en vrijwel het gehele deelgebied 4. In de overige delen van het plangebied zijn beekeerdgronden of oude leemgronden aangetroffen. Op deze locaties hebben waarschijnlijk geen gunstige bewoningsomstandigheden geheerst en hier worden dan ook geen archeologische vindplaatsen vanaf het Laat-Paleolithicum meer verwacht. In de oude leemgronden in deelgebied 2, het noorden van deelgebied 3 en het noorden van deelgebied 5, kunnen mogelijk nog wel vuursteenvindplaatsen uit het Vroeg- of Midden- Paleolithicum voorkomen.&lt;br&gt;In de deelgebieden 1, 3 en 5 bevindt het potentiële archeologische niveau zich onder een opgebracht leem-/zandpakket van 30 tot 100 cm dik. In deze deelgebieden zal het opgebrachte pakket afgegraven worden en zal de onderliggende, natuurlijke bodemopbouw niet verstoord 6 worden. In deelgebied 2 bevindt het potentiële archeologische niveau zich onder een plaggendek.&lt;br&gt;In het noordoosten van dit deelgebied zullen geen graafwerkzaamheden plaatsvinden en in het overige deel van het deelgebied zal gegraven worden om de begrenzing van het plaggendek vast te stellen. Mogelijk worden hierbij archeologische waarden verstoord. In deelgebied 4 bevindt het potentiële archeologische niveau zich aan of direct onder het maaiveld. Hier zullen archeologische waarden mogelijk verstoord worden door het wegfrezen of uittrekken van bomen.&lt;/p&gt;