DOI: 10.14457/tu.the.2019.1340
title: การประเมินผลโครงการประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้แก่กำลังพลกองทัพบก ที่ปลดพิการทุพพลภาพและครอบครัว พ.ศ. 2562

description: การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลโครงการประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้แก่กำลังพลของกองทัพบกที่ปลดพิการทุพพลภาพและครอบครัว เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการดำเนินโครงการฯ และเพื่อนำเสนอแนวทางในการพัฒนาการดำเนินโครงการฯ ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เป็นการวิจัยแบบผสม กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก คือ เจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงานช่วยเหลือกำลังพลที่ปลดพิการทุพพลภาพและครอบครัว ฝ่ายกำลังพล ศูนย์ปฏิบัติการกองทัพบก จำนวน 5 ราย เจ้าหน้าที่สำนักงานจัดหางานกรุงเทพมหานครพื้นที่ จำนวน 3 หน่วยงาน เจ้าหน้าที่กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ จำนวน 4 ราย และบริษัทผู้สนับสนุนเงินให้กับคนพิการในการดำเนินโครงการประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้แก่กำลังพลกองทัพบกที่ปลดพิการทุพพลภาพและครอบครัว จำนวน 6 บริษัท กลุ่มตัวอย่าง ในการวิจัยเชิงปริมาณโดยการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย คือ คนพิการที่เข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 220 ราย ผู้ดูแลคนพิการ จำนวน 165 ราย และผู้ประสานงานหน่วย จำนวน 82 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม – มิถุนายน พ.ศ. 2563 เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์และสำรวจจากแบบสอบถาม เพื่อประเมินผลความเป็นจริงที่อาจสามารถนำไปสู่แนวทางในการพัฒนาโครงการประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้แก่กำลังพลกองทัพบกที่ปลดพิการทุพพลภาพและครอบครัว ให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากยิ่งขึ้นได้ ซึ่งการวิเคราะห์ข้อมูลจากการเก็บแบบสอบถามจะใช้โปรแกรมประมวลผลทางการวิจัย โดยใช้สถิติในการวิเคราะห์หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า การดำเนินโครงการประกอบอาชีพเสริมเพิ่มรายได้แก่กำลังพลกองทัพบกที่ปลดพิการทุพพลภาพและครอบครัว ประจำปี พ.ศ. 2562 ประสบความสำเร็จตามวัตถุประสงค์ที่ระบุไว้ว่าต้องการให้คนพิการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ปัญหาและอุปสรรคพบว่า โครงการฯ ดังกล่าวนั้น เป็นเพียงการดำเนินการตามแนวทางของ พ.ร.บ. ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ การรายงานผลการปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ดังกล่าว เป็นสิทธิของบริษัทผู้ให้การสนับสนุนเงินแก่คนพิการ กองทัพบกมีฐานะเป็นเพียงผู้ประสานงานเท่านั้น งานทางด้านธุรการมีความยุ่งยากและซับซ้อนมาก สำนักงานจัดหางานพื้นที่กรุงเทพมหานครออกหนังสือรับรองล่าช้า และปัญหาความขาดแรงจูงใจต่องานที่ทำของผู้ประสานงานหน่วยจากผลการศึกษาวิจัยมีข้อเสนอแนะ เพื่อนำไปสู่แนวทางการพัฒนาโครงการฯ โดยกองทัพบกหากไม่สามารถดำเนินการตาม มาตรา 35 (7) ได้ เห็นควรดำเนินการตามมาตราอื่นใน พ.ร.บ. ที่สามารถทำได้ เรื่องความยุ่งยากซับซ้อนของเอกสารด้านข้อมูลคนพิการ ต้องทำความเข้าใจกับผู้ที่เกี่ยวข้อง ว่าได้มีการปรับลดลงมาแล้ว จนเหลือเท่าที่จำเป็นจริง ๆ ไม่สามารถลดได้อีก ทั้งนี้ ควรอำนวยความสะดวกแก่คนพิการที่จะเสนอเรื่องเพื่อเข้าร่วมโครงการฯ ด้วยการจัดทำคู่มือที่สามารถเข้าใจได้ง่ายพร้อมภาพตัวอย่างประกอบ รวมถึงการจัดทำรายการตรวจสอบ (checklist) หรือเครื่องมือช่วยอื่น ๆ ที่สามารถทำให้คนพิการเข้าใจได้โดยง่าย ส่วนเอกสารหลักฐานเกี่ยวกับการดำเนินโครงการฯ ของกองทัพบกควรปรับลดเอกสารหลักฐานในส่วนนี้ ควรส่งเฉพาะเท่าที่จำเป็น เพราะสำนักงานจัดหางานพื้นที่กรุงเทพมหานครไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์ตายตัว เรื่องสำนักงานจัดหางานพื้นที่กรุงเทพมหานครออกหนังสือรับรองล่าช้า บริษัทที่จะเสนอเรื่องให้ตรวจสอบ จะต้องรีบดำเนินการส่งเรื่องตั้งแต่เนิ่น ๆ อย่ารอใกล้ครบกำหนดระยะเวลา ในขณะเดียวกัน กรมการจัดหางานจะต้องปรับปรุงกระบวนการตรวจสอบให้มีความสอดคล้องกัน เมื่อมีการกำหนดว่าให้ครบกำหนดที่เดือนธันวาคม เมื่อมีการเสนอเรื่องก่อนสิ้นเดือนธันวาคมก็ควรที่จะสามารถออกหนังสือรับรองได้ทันตามกรอบระยะเวลาที่ พ.ร.บ. กำหนด สุดท้ายปัญหาความขาดแรงจูงใจต่องานที่ทำของผู้ประสานงานหน่วย โดยเฉพาะการได้รับค่าตอบแทนที่ไม่เหมาะสมกับภาระหน้าที่ที่จะต้องทำของผู้ประสานงานหน่วย ผู้บังคับหน่วยที่ถือว่าเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้ประสานงานหน่วย จึงจำเป็นต้องให้โอกาสความก้าวหน้าในหน้าที่ รวมถึงรายได้และค่าตอบแทนที่เหมาะสมด้วย