DOI: 10.17026/ar/lebmvv
title: Archeologisch bureauonderzoek Gerverscop, Wildeveldseweg, Lagehaarsedijk, Rijndijk. Kasteellaan, Haarlaan, Parkweg en Dorpsstraat te Harmelen, Haarzuilens en Vleuten
title: Archeologisch bureauonderzoek Gerverscop, Wildeveldseweg, Lagehaarsedijk, Rijndijk. Kasteellaan, Haarlaan, Parkweg en Dorpsstraat te Harmelen, Haarzuilens en Vleuten, gemeenten Woerden & Utrecht

description: In opdracht van Atron Engineering heeft Geonius Archeologie in oktober 2023 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Gerverscop, Wildeveldseweg, Lagehaarsedijk, Rijndijk, Kasteellaan, Haarlaan, Parkweg en Dorpsstraat te Harmelen, Haarzuilens en Vleuten, gemeenten Woerden en
Utrecht. Aanleiding voor het uitvoeren van het bureauonderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van het verwijderen en de aanleg van ms-kabels in Harmelen, Haarzuilens en Vleuten.
Het plangebied bevindt zich deels op stroom- en crevasseruggen en deels op een overstromingsvlakte van de Rijn-Maasdelta. De oostelijke en westelijke delen van het tracé liggen op de stroomgordel van de Oude Rijn en in het uiterst oostelijke deel van het tracé is een Middeleeuwse fase van de Oude Rijn aanwezig geweest (ca. 300 – 1.050 AD). Het tracé valt daarnaast deels samen of langs de rand van een Middeleeuwse restgeul.
Ter plaatse van de lager gelegen rivierkomvlakte (noord en noordwestelijke deel van het tracé) heeft gedurende het Holoceen geregeld veenvorming plaatsgevonden. Binnen het plangebied komen hoofdzakelijk rivierkleigronden, bestaande uit oever-, bedding- en overstromingsafzettingen van de Oude Rijn (Formatie van Echteld) en een Middeleeuwse restgeul, afgewisseld met veenafzettingen (Formatie van Nieuwkoop). Het betreffen polder-, ooi- en drechtvaaggronden.
Het tracé was in het verleden hoofdzakelijk in gebruik als wei-, hooi- en bouwland en doorkruiste daarnaast enkele watergangen, wegen, bospercelen, boomgaarden, tuinen en historische erven. In de directe omgeving van het plangebied zijn hoofdzakelijk nederzettingsterreinen, kasteelterreinen of hofstedes bekend uit de
perioden IJzertijd tot en met Late Middeleeuwen binnen de stroomrug van de Oude Rijn. Daarnaast zijn resten van de Romeinse Limes en een gemeentelijk centrum civiele verdediging uit de Koude Oorlog bekend nabij het tracé. Het tracé maakte bovendien deel uit van een inundatieveld van de Oude Hollandse Waterlinie, dat in de 17e eeuw geïnundeerd is geweest.
Er geldt een middelhoge verwachting op het voorkomen van resten van jager-verzamelaars, echter komen deze resten pas op grote diepte (4 tot 8 m – NAP) voor. Ter plaatse van de stroomrug van de Oude Rijn geldt binnen het tracé grotendeels een lage verwachting voor archeologische resten vanwege de reeds aangelegde ms-kabels binnen het tracé. Voor de delen van het tracé op de stroomrug van de Oude Rijn die niet samenvallen met bestaande kabeltracés geldt een hoge verwachting op het voorkomen van nederzettingsresten van landbouwers uit met name de perioden IJzertijd tot en met Late Middeleeuwen. Het tracé bevindt zich
daarnaast deels ter plaatse of langs de randen van een Middeleeuwse restgeul. Langs de randen van de restgeul kunnen nederzettingsresten verwacht worden en ter plaatse van de restgeul geldt een hoge kans op het voorkomen van afvaldumps, kades, beschoeiingen, visfuiken en brugconstructies. Daar waar het tracé samenvalt met bestaande kabels en leidingen kan deze verwachting bijgesteld worden naar laag.
Ter plaatse van de tracédelen op de lager gelegen rivierkomvlakte geldt een lage verwachting voor bewoningsresten tot en met de Vroege Middeleeuwen, wel kunnen hier bewoningsresten vanaf de Late Middeleeuwen voorkomen. Voor het tracédeel tussen de Gerverscop en de Lagehaarsedijk geldt een lage verwachting op basis van reeds uitgevoerd archeologisch onderzoek. Op basis van dit onderzoek is aan terreindelen ten westen van de Haarlaan en ter plaatse van de Parkweg een hoge archeologische verwachting toegekend.
Voor enkele delen van het tracé (bijlage 2) en de uittredeput op kasteelterrein de Haar wordt vervolgonderzoek noodzakelijk geacht, in de vorm van een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) verkennende fase door middel van boringen. De rapportage is ter goedkeuring voorgelegd aan het bevoegd gezag (gemeentes Utrecht & Woerden), zij stemmen in met bovenstaand advies.