DOI: 10.17026/dans-xay-m4s5
title: BO IVO Dorpsstraat 270-272 Scherpenzeel Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek verkennende fase Dorpsstraat 270-272 te Scherpenzeel, gemeente Scherpenzeel (GD)

description: &lt;p&gt;Laagland Archeologie heeft in april 2020 een Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek – verkennende fase uitgevoerd aan de Dorpsstraat 270-272 te Scherpenzeel. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de herontwikkeling van het perceel aan de Dorpsstraat. Na sloop van de huidige bebouwing zullen op de locatie twee gebouwen worden gerealiseerd met daarin tien appartementen en negen zorgstudio’s.&lt;br&gt;Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.&lt;br&gt;Het plangebied bevindt zich in de Gelderse Vallei, een glaciaal tongbekken dat is ontstaan in het Saalien. Dit bekken is in het Eemien opgevuld met mariene afzettingen (Eem Formatie), waarop gedurende de laatste ijstijd (Weichselien) vervolgens dekzanden zijn afgezet, behorend tot de Formatie van Boxtel. Het grootste deel van het huidige oppervlak van de Gelderse Vallei bestaat uit eolische afzettingen (Laagpakket van Wierden). Op de gemeentelijke archeologische landschappenkaart bevindt het plangebied zich centraal op een oost-westgeoriënteerde dekzandrug/-kop met een hoogte van circa 6,0 m +NAP. Op basis van extrapolatie van de bodemkaart wordt verwacht dat het plangebied bestaat uit een (laar)podzolgrond of een beekeerdgrond.&lt;br&gt;De eerste vermelding van Scherpenzeel dateert uit 1227. De eerste bewoning situeerde zich circa 400 m ten oosten van het plangebied bij het huidige Huize Scherpenzeel, hier zijn onder andere vondsten uit de Late-Middeleeuwen bekend. Op kaarten vanaf de Vroege-Nieuwe tijd is te zien dat de Dorpsstraat, waaraan het plangebied zich bevindt, nagenoeg de toenmalige vorm heeft behouden. De kans is groot dat er destijds, aan de straatzijde, ook bebouwing aanwezig was binnen het plangebied. Op de eerste kadastrale kaart uit circa 1832 is een huis met erf aangegeven binnen het plangebied. Op de topografische kaarten blijft bebouwing aangeven aan de voorzijde van het perceel. In de jaren ’80 is de huidige bebouwing verder uitgebreid over het midden en richting de achterzijde van het perceel. Het laatste stuk aan de achterzijde is echter onbebouwd gebleven.&lt;br&gt;In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de periode Late-Middeleeuwen – Nieuwe tijd bekend. Resten uit deze periode kunnen ook in het plangebied worden verwacht. De verwachting op resten uit deze periode is hoog. Voor jongere perioden geldt een middelhoge archeologische verwachting.&lt;br&gt;Dit verwachtingsmodel is getoetst en aangevuld door middel van verkennend booronderzoek booronderzoek.&lt;br&gt;Het verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen. Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot in de C-horizont is verstoord. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht.&lt;br&gt;Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Scherpenzeel. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. P. Kloosterman Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.4) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).&lt;/p&gt;