DOI: 10.17026/dans-x2r-h34m
title: Blaker, De Lier (gemeente Westland)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in maart 2020 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Blaker in De Lier, gemeente Westland. De aanleiding is de voorgenomen herverkaveling van het gebied, waarbij oppervlaktewater zal worden gedempt en nieuwe watergangen zullen worden gegraven. Hiervoor is een watervergunning nodig.&lt;br&gt;Het doel van bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde, archeologische verwachting, met behulp van informatie van bestaande bronnen over bekende of verwachte archeologische waarden binnen een omschreven gebied met als resultaat inzicht in bekende en te verwachten vindplaatsen. Uit de aardkundige gegevens blijkt dat het plangebied deel uitmaakte van een voormalig getijdengebied. Op de in de diepere ondergrond aanwezige kleiige afzettingen heeft zich vanaf de Bronstijd een uitgestrekt veengebied gevormd. Op het veen (Hollandveen Laagpakket binnen Formatie van Nieuwkoop) kan in de Midden-IJzertijd, nadat het oppervlak door de vorming van getijdengeulen ontwaterd was, bewoning hebben plaatsgevonden. Eventuele vindplaatsen hiervan zullen echter geërodeerd zijn door inbraken van geulen of afgedekt met een dik pakket kleiige dekafzettingen van de Gantel (Gantel Laag).&lt;br&gt;In en op de afzettingen van de Gantel, waarvan de onverstoorde top zich op basis van archeologische boringen in de omgeving (locatie Tuindersweg 18) op circa 70 cm –mv zal bevinden, moet rekening worden gehouden met archeologische resten uit de Late IJzertijd en de Romeinse tijd. Hiervoor geldt een hoge archeologische verwachting. Een archeologisch niveau kan zich manifesteren als een vegetatiehorizont. Eventuele resten kunnen bestaan uit sporen van nog onbekende nederzettingen of sporen van verkaveling.&lt;br&gt;Vanaf de Laat-Romeinse tijd trad een sterke vernatting op, waardoor zich op grote schaal veen begon te vormen. De verwachting voor resten uit de Vroege Middeleeuwen wordt daarom als laag ingeschat. Indien aanwezig zullen deze naar verwachting geërodeerd zijn door latere mariene activiteiten.&lt;br&gt;In de 12e eeuw drong de zee via verschillende vloedkreken het onderzoeksgebied binnen waarbij de Lee actief werd en zandige geulafzettingen en kleiige dekafzettingen (Laag van Poeldijk) werden gevormd. Deze afzettingen vormen het huidige maaiveld. In en direct onder de bouwvoor moet rekening worden gehouden met archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd.&lt;br&gt;Op basis van oude kaarten zullen deze enkel uit sporen van agrarisch gebruik van de locatie, zoals greppelsystemen en sporen van percelering, bestaan. Een uitzondering vormt het uiterste noorden van het plangebied. Dit heeft deel uitgemaakt van een boerderijerf, dat reeds op de Kaart van het hoogheemraadschap van Delfland uit 1712 is afgebeeld. Op grond hiervan moet rekening worden gehouden met opgebrachte en/of omgewerkte kleilagen met daarin allerlei vondstmateriaal (fragmenten van gebruiksvoorwerpen, bouwmateriaal en dierlijk bot), funderingsresten, uitbraaksleuven en afvalkuilen. Als gevolg van de ontwikkeling van het plangebied in de jaren zestig als glastuinbouwlocatie moet worden aangenomen dat vanwege de ondiepe ligging deze en andere resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd vrijwel geheel zijn verstoord.&lt;br&gt;Om 1) de gespecificeerde archeologische verwachting, zoals geformuleerd in het bureauonderzoek aan te vullen en te toetsen, 2) inzicht te krijgen in de vormeenheden van het landschap die van invloed zijn op de locatiekeuze in het verleden en 3) het uitsluiten van kansarme zones en het selecteren van kansrijke zones voor de volgende vormen onderzoek, is ter plaatse van de graven watergangen een inventariserend veldonderzoek in de vorm een verkennend booronderzoek uitgevoerd. De delen van het plangebied waar geen graafwerkzaamheden zijn voorzien, zijn niet onderzocht.&lt;br&gt;Het verkennend booronderzoek wijst uit dat de diepere ondergrond uit mariene getijdeafzettingen bestaat die ingebed liggen tussen veenpakketten of –lagen. Deze vormen het Laagcomplex van Delfland, dat erosief overgaat in zandige en kleiige geul- en oeverafzettingen van het Laagcomplex van Westland. Deze afzettingen zijn vermoedelijk te relateren aan het Gantelsysteem en vormen de Gantel Laag binnen het Laagpakket van Walcheren. De Gantel Laag wordt afgedekt door 6 dekafzettingen die vermoedelijk in de Late Middeleeuwen tijdens de actieve fase van de Lee of eventueel andere vloedkreken die het gebied doorsneden zijn gevormd. Deze afzettingen vormen de Laag van Poeldijk. Het bovenste pakket vormt de huidige bouwvoor en bestaat uit opgebrachte grond vermengd met de oorspronkelijke top van de dekafzettingen van de Laag van Poeldijk. Ze is ontstaan door intensieve grondbewerking door de bouw van kassen en het gebruik als glastuinbouwgrond.&lt;br&gt;In de top van de oeverafzettingen van het Gantelsysteem, die zich op circa 65 tot 100 cm –mv (circa 1,95 tot 2,30 m –NAP) bevindt, is geen sprake van een vegetatiehorizont of gerijpte kleilaag die als een Romeins loopvlak beschouwd kan worden. De top van de Laag van Poeldijk waarin archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd zijn aan te treffen is grotendeels verstoord en opgenomen in de bouwvoor. Toch kan in het noordelijk deel van het plangebied, dat binnen de contour van een boerderijerf valt, waarvan op basis van oude kaarten de historie tot tenminste het begin van de 18e eeuw teruggaat, de aanwezigheid van dieper ingegraven sporen en vondsten niet volledig worden uitgesloten. Voor dit deel van het plangebied wordt daarom planaanpassing geadviseerd: het verschuiven van het beoogde traject van de watergang in zuidelijke richting zodat deze buiten de contour van genoemde boerderijerf valt en eventuele archeologische waarden in situ behouden blijven.&lt;/p&gt;