DOI: 10.17026/dans-zz9-8nrv
title: Groningen, Roodehaan Zonnepark, Gemeente Groningen (Gr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase
title: 2018-04/06

description: &lt;p&gt;Er is een inventariserend archeologisch veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd op een terrein tussen de A7 en de Winschoterweg ten zuidoosten van de stad Groningen en ten noorden van de buurtschap Roodehaan (zie Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is de geplande aanleg van een zonnepark. De hiertoe benodigde graafwerkzaamheden kunnen tot aantasting van archeologische waarden leiden. Het plangebied heeft een oppervlakte van 21,5 hectare, waarvan 13 hectare met een hoge verwachtingswaarde. Omdat de realisatie van het zonnepark gepaard gaat met bodemverstorende ingrepen, is in de zone met hoge verwachtingswaarde archeologisch vooronderzoek noodzakelijk (zie Figuur 1).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel is uitgegaan van een hoge kans op archeologische resten vanaf de steentijd in de zone met het afgedekte dekzandlandschap en een hoge kans op archeologische resten vanaf de ijzertijd, met name op de kwelderwallen.&lt;br&gt; In totaal zijn tijdens het Inventariserend Archeologisch veldonderzoek (verkennende fase) 77 boringen verricht. Uit het booronderzoek is gebleken dat de natuurlijke bodemopbouw in het plangebied grotendeels intact is. Tijdens het booronderzoek zijn drie landschappelijke eenheden aangetroffen (zie Figuur 17):&lt;/p&gt;&lt;p&gt;1- Door klei en veen afgedekt Dekzand:&lt;br&gt;Dit is aangetroffen in het noordoostelijke deel van het plangebied. Elf boringen bevatten aanwijzingen voor intacte (veld)podzolbodems in het dekzand (zie Figuur 14: boringen die rood zijn ingevuld). Dit wijst erop dat de bodem op deze plekken mogelijk voldoende (lang) droog is geweest vanaf de steentijd. Daarom is er een kans op de aanwezigheid van archeologische resten vanaf de steentijd. Dit betekent ook dat er ook een kans is op behoudenswaardige archeologische sporen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;2- (On)gerijpte Kwelderafzettingen (Klei):&lt;br&gt;Onder de bouwvoor en vegetatie-horizont (en de incidentele dunne tussenliggende kleilaag) bevinden zich in het midden en westelijke deel van het plangebied 'gerijpte en ongerijpte' kwelderafzettingen (zie Figuur 14: boringen die blauw zijn ingevuld). De top van dit pakket bevindt zich onder de vegetatie-horizont, op een diepte van tussen de vijfendertig en vijfenzestig centimeter beneden maaiveld. De dikte van deze laag varieert aanzienlijk. Zo is deze laag in de lager gelegen delen in het landschap een stuk dunner dan in de delen in het plangebied die wat hoger liggen en waar kwelderwallen aanwezig zijn. Hierop kan bewoning vanaf de ijzertijd worden verwacht. De hoger gelegen wallen bieden namelijk een uitstekende locatie voor menselijke activiteiten en bewoning (zie Figuur 15).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;3- (On)gerijpte Kwelderafzettingen op Geulvulling:&lt;br&gt;In de diepere ondergrond, onder de (on)gerijpte kwelderafzettingen is een pakket aangeboord met afwisselende lagen van klei en zand (zie Figuur 14: boringen die groen zijn ingevuld). Dit pakket is geïnterpreteerd als geulvulling. Deze lagen reiken tot op een diepte van minimaal drie meter beneden maaiveld. Niet alle boringen zijn tot drie meter beneden maaiveld doorgezet. Naar alle waarschijnlijkheid zullen dan ook op meerdere locaties in de diepere ondergrond geulvullingen aanwezig zijn. Deze zijn niet overal aangeboord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verspreid over het midden en westelijke deel van het plangebied is vlak onder de bouwvoor een vegetatie-horizont aangetroffen. Deze laag is ontstaan in een periode dat de zee een sterk verminderende invloed had op het achterland. Hierdoor ontstond vanaf de ijzertijd in het plangebied een droge en bewoonbare situatie waarin ook vegetatie kon groeien. Met name op de hoger gelegen kwelderwallen kunnen resten van bewoning worden verwacht.&lt;br&gt; Het booronderzoek heeft geen eenduidige archeologische indicatoren opgeleverd. Wel zijn in de bouwvoor enkele spikkels met rode baksteen waargenomen (niet verzameld). Waarschijnlijk is dit met de bemesting in de nieuwe tijd op het land gekomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Geconcludeerd kan worden dat het bureauonderzoek en het inventariserend veldonderzoek de hoge verwachtingswaarde voor het plangebied Groningen, Roodehaan Zonnepark bevestigen. Er is een grote kans op het aantreffen van archeologische resten in het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Op basis van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek in plangebied Groningen, Roodehaan Zonnepark achten wij de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden in delen van het plangebied groot. Op grond hiervan, wordt aanbevolen om twee zones nader te onderzoeken met een vervolgonderzoek door middel van een karterend booronderzoek met een intensiteit van 10 boringen per hectare (zie Figuur 18). De totale omvang van de zones die in aanmerking komen voor vervolgonderzoek bedraagt 6,8 hectare. Dit houdt in dat er voor het plangebied, naast de reeds uitgevoerde verkennende boringen, 32 extra karterende boringen worden geadviseerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De zones die in aanmerking komen voor het vervolgonderzoek, zijn vastgesteld op basis van de resultaten van het bureauonderzoek en het verkennend booronderzoek (zie Figuur 18). Bij het vaststellen van deze zones hebben de volgende factoren een rol gespeeld:&lt;br&gt;– Het al dan niet aanwezig zijn van een intacte podzolbodem in de ondergrond;&lt;br&gt;– Het al dan niet aanwezig zijn van een vegetatie-horizont in de ondergrond;&lt;br&gt;– De hoogte in het landschap (mogelijkheid op aanwezigheid van een kwelderwal);&lt;br&gt;– De dikte van de gerijpte, geoxideerde kwelderafzettingen;&lt;br&gt;– Met de bevoegde overheid (mevr. F. Veenman) is afgesproken om de bodemverstoring te beperken tot maximaal 1,70 m beneden maaiveld (ook voor de funderingspalen). Daarom beperkt het advies voor vervolgonderzoek zich tot op dit niveau en is bijvoorbeeld de intacte podzolbodem die is aangetroffen in boring 20 op een diepte van 2,4 m beneden maaiveld niet meegerekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Met betrekking tot de bevindingen van voorliggend onderzoek dient contact te worden opgenomen met de gemeente Groningen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-besluit gemeente Groningen (dhr. R. Kruisman, e‑mail d.d. 26 juli 2018): &lt;br&gt;Waarderend booronderzoek van 20 boringen per ha voor de twee zones van het advies.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;2018-04/06&lt;/p&gt;