DOI: 10.17026/ar/blr6sc
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Wassenaarseweg achter 73H en L, Katwijk, Gemeente Katwijk

description: IDDS Archeologie heeft in juni 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Wassenaarseweg achter huisnummers 73H en L in Katwijk, gemeente Katwijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied gelegen is op duinzand op getijde- en riviermondafzettingen. Echter, archeologisch onderzoek rondom het plangebied laat zien dat de bodemopbouw zeer variabel is, gezien het landschap voorheen bestond uit (rest)geulen, kreken, crevasses, meertjes en oeverzones. Vanaf de Late Bronstijd heeft er op verschillende eenheden binnen deze delta bewoning plaatsgevonden, zoals blijkt uit het archeologische onderzoek op Perceel II van het vliegveld Valkenburg. Het gaat hierbij vooral om de drogere delen binnen dit landschap. Op diverse niveaus kunnen laklagen of detrituslaagjes voorkomen die een oppervlak aangeven dat in het verleden bewoonbaar was. Aan de 1e Mientlaan 20-30 zijn deze laklagen aangetroffen op drie niveaus: tussen -0,4 en -1,0 m NAP, tussen -1,4 en -1,5 m NAP en tussen -1,8 en -1,9 m NAP. Direct onder de bovenste laklaag werden sporen uit de Romeinse tijd aangetroffen. 
Op basis hiervan krijg het plangebied een hoge archeologische verwachting voor de Late Bronstijd tot en met de Vroege Middeleeuwen. 
Het duinzand heeft een verwachting op archeologische resten uit de Vroege Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. Deze kunnen zich direct onder het maaiveld of onder de humeuze lagen in de duinafzettingen bevinden. Deze humeuze laagjes van 30-50 cm dik komen voor op ongeveer 0,8 m NAP en op 0,4 m NAP. Op het historisch kaartmateriaal vanaf 1615 staat het plangebied als onbebouwd weergegeven. Door de ligging ver buiten de laatmiddeleeuwse dorpskernen is niet heel waarschijnlijk dat het plangebied in deze periode bebouwd is geweest. Tijdens het gebruik van het plangebied als tuinbouw- en/of bollengrond in de eerste helft van de vorige eeuw en de aanleg van de barakken binnen het plangebied na de WOII zouden de duinafzettingen (deels) verstoord kunnen zijn. De omvang hiervan is echter lastig op voorhand te bepalen.
Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied inderdaad zoals verwacht werd in het bureauonderzoek, ligt ter plekke van de oude Stevenshof-Rijngeul (Figuur 4). In de top van de riviergeulopvulling is een vegetatiehorizont aangetroffen, die hier is benoemd als een oude bouwvoor. De rivierafzettingen zijn bedekt door een dik pakket Jong duinzand. De oude bouwvoor heeft een hoge archeologische verwachting voor archeologische waarden uit de IJzertijd, Romeinse tijd en Middeleeuwen. Deze archeologische waarden mogen worden verwacht op een niveau van gemiddeld -0,4 m NAP (tussen -0,7 en +0,1 m NAP; ofwel tussen 0,8 tot 1,8 m -mv). Het Jonge duinzand-pakket is zo veel verstoord door de mens dat het pakket geen archeologische verwachting meer heeft.
Aangenomen wordt dat dit niveau bij het planten van struiken in het plangebied evenals door de uiteindelijke ondiepe wortelstelsels van de struiken niet wordt bedreigd en daarom adviseert IDDS Archeologie om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden. Indien in de toekomst werkzaamheden worden uitgevoerd die dieper reiken dan de oude bouwvoor en (conform het bestemmingsplan) een oppervlakte hebben groter dan 250 m2 dan adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. Met dieper dan de oude bouwvoor wordt bedoeld (Figuur 13):
- In het deel van het plangebied waar het huidige maaiveld lager ligt dan 0,9 m NAP is aanvullend archeologisch onderzoek noodzakelijk indien de graafwerkzaamheden dieper reiken dan 80 cm onder maaiveld.
- In het deel van het plangebied waar het huidige maaiveld hoger ligt dan 0,9 m NAP is aanvullend archeologisch onderzoek noodzakelijk indien de graafwerkzaamheden dieper reiken dan een niveau van 0,1 m NAP.
De vorm van dit vervolgonderzoek moet worden vastgesteld in overleg met het bevoegd gezag.