DOI: 10.14457/tu.the.2020.112
title: การสื่อสารในการจัดการความรู้เพื่อสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่น: ศึกษากรณีหัตถกรรมกระจูดวรรณี จังหวัดพัทลุง

description: วิทยานิพนธ์เล่มนี้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับการสื่อสารในการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่น : ศึกษากรณีหัตถกรรมกระจูดวรรณี จังหวัดพัทลุง และศึกษาการจัดการความรู้ในการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่น : ศึกษากรณีหัตถกรรมกระจูดวรรณี จังหวัดพัทลุง จากการศึกษาในประเด็นต่างๆ พบว่าการสื่อสารในการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่น : ศึกษากรณีหัตถกรรมกระจูดวรรณี จังหวัดพัทลุง ประกอบด้วย 5 ตัวแปร คือ ผู้ส่งสาร สาร สื่อ ผู้รับสาร ปฏิกิริยาป้อนกลับ ดังนี้1.ผู้ส่งสาร มนัทพงศ์ เซ่งฮวด ในฐานเจ้าของแบรนด์หัตถกรรมกระจูดวรรณี และสมาชิกกลุ่มหัตถกรรมกระจูดวรรณี เป็นผู้ส่งสาร โดยทำหน้าที่รวบรวมสมาชิกและวางระบบการจัดการในองค์กรให้มีความทันสมัยและทำการขยายตลาดออกไป2.สาร พบว่าเป็นการสื่อสารผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวและเพจเฟซบุ๊กชื่อว่า “Varni Craft” และ “Varni Southern Wickery” เป็นพื้นที่ในการสื่อสารเพื่อสืบทอดวัฒนธรรมหัตถกรรมกระจูดวรรณี3.สื่อ เป็นการใช้สื่อในหลากหลายรูปแบบกลุ่มหัตถกรรมกระจูดวรรณีใช้สื่อทั้งออนไลน์และออฟไลน์ สื่อออนไลน์ได้แก่ เนื้อหาในเพจ “Varni Craft” และ “Varni Southern Wickery” พบว่า ข้อความส่วนใหญ่จะเป็นไปในลักษณะประชาสัมพันธ์ เชิญชวนให้นักท่องเที่ยวสนใจที่จะมาเที่ยวและให้มาเรียนรู้การสานกระจูดที่หัตถกรรมกระจูดวรรณี สื่อออฟไลน์ได้แก่แผ่นพับประชาสัมพันธ์ ป้ายต่างๆ ที่ปิดไว้บริเวณหัตถกรรมกระจูดวรรณี4.ผู้รับสาร เป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวกลุ่มหัตถกรรมกระจูดวรรณีและได้ร่วมกิจกรรมจักสานกระจูด นอกจากนี้ผู้รับสารยังรวมถึงกลุ่มผู้ใช้สื่อออนไลน์ด้วย ซึ่งเป็นผู้รับสารจากผู้ส่งสารผ่านช่องทางออนไลน์5.ปฏิกิริยาป้อนกลับ หัตถกรรมกระจูดวรรณีได้ใช้เฟซบุ๊กเป็นการสื่อสารประชาสัมพันธ์ให้นักท่องเที่ยวได้รับรู้ข้อมูลข่าวสาร ซึ่งถือว่าเป็นผลตอบรับที่ดีอย่างมาก เพราะนักท่องเที่ยวที่มาหัตถกรรมกระจูดวรรณีก็จะรู้จักมาจากเฟซบุ๊กเป็นหลัก และก็จะเป็นการสื่อสารแบบปากต่อปากพูดต่อๆ กันอีกด้วยการจัดการความรู้ในการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นกลุ่มหัตถกรรมกระจูดวรรณี จังหวัดพัทลุง ประกอบด้วย 8 ตัวแปร คือ การกำหนดความรู้ การแสวงหาความรู้ การสร้างความรู้ การประมวลความรู้ การแลกเปลี่ยนความรู้ การจัดเก็บความรู้ การถ่ายทอดความรู้ การจัดการความรู้ ดังนี้1.การกำหนดความรู้ในการสืบสานวัฒนธรรมกระจูดวรรณีเป็นการประยุกต์ใช้ความรู้ความสามารถส่วนตัวของ มนัทพงศ์ เซ่งฮวด ในด้านศิลปะที่มีต่อการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ ให้มีความสวยงามทันสมัย และมีรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย2.การแสวงหาความรู้ มีลักษณะแบบผสมผสาน คือ หน่วยงานภาครัฐเข้ามาสนับสนุนในการแสวงหาความรู้ ให้ความรู้ และการสร้างความรู้จากการเรียนรู้ร่วมกันและนำมาทดลองปฏิบัติของหัตถกรรมกระจูดวรรณี3.การสร้างความรู้ เกิดจากการตระหนักในปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วรวมกลุ่มกันเพื่อแก้ไขปัญหาและตอบสนองความต้องการของกลุ่มได้ การศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม การพัฒนาความรู้เกี่ยวกับการผลิตหัตถกรรมกระจูดรูปแบบใหม่ๆ 4.การประมวลความรู้ มีการประมวลความรู้เป็นหมวดหมู่ โดยทำการประมวลความรู้ที่พัฒนาขึ้นอยู่ตลอดเวลา ทั้งเรื่องรวดลาย รูปแบบผลิตภัณฑ์ เป็นต้น5.การแลกเปลี่ยนความรู้ ส่วนใหญ่นั้นเป็นกระบวนการที่ไม่เป็นทางการ โดยเป็นวิธีการในการแลกเปลี่ยนความรู้กับเพื่อนร่วมงานและกับชาวบ้านในสมาชิกหัตถกรรมกระจูดวรรณี จึงทำให้ปัจจุบันหัตถกรรมกระจูดวรรณีมีการพัฒนาความรู้ใหม่ๆ อยู่เสมอ6.การจัดเก็บความรู้ รูปแบบในด้านการจัดเก็บความรู้ของหัตถกรรมกระจูดวรรณีนั้นส่วนใหญ่อยู่ในรูปแบบของการจดจำผ่านตัวบุคคล การอบรม การจัดเก็บชิ้นงานตัวอย่าง และการจัดเก็บเป็นข้อมูลผ่านระบบ Internet ผ่านทางเว็บไซต์ ในลักษณะของการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ เป็นต้น7.การถ่ายทอดความรู้ หัตถกรรมกระจูดวรรณีมีวิธีการถ่ายทอดความรู้ให้กับนักท่องเที่ยวโดยให้นักท่องเที่ยวร่วมลงมือปฏิบัติจักสานกระจูด การนำเสนอผ่านแผ่นพับ การถ่ายทอดความรู้ผ่านสื่อสารสนเทศต่างๆ เป็นต้น8.การจัดการความรู้ มีการจัดการความรู้ด้านการสานกระจูดจากวัตถุดิบ/ทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นเป็นหลัก ภายใต้การร่วมคิดและตัดสินใจในการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่นด้านการสานกระจูด ซึ่งกลุ่มหัตถกรรมกระจูดวรรณีมีความรู้พื้นฐานในการสานกระจูดเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว จึงได้จัดการความรู้ได้ทรัพยากรได้เป็นอย่างดี