DOI: 10.17026/dans-zqk-yhta
title: Heerde Veessen Hoogwatergeul Natte voeten in de hoogwatergeul. Archeologisch onderzoek in het kader van de aanleg van de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld, gemeente Heerde

description: &lt;p&gt;In het kader van de aanleg van de hoogwatergeul Veessen-Wapenveld is in het plangebied op elf locaties archeologisch onderzoek uitgevoerd door ADC ArcheoProjecten in de periode van 6 oktober 2014 t/m 30 april 2017. De aard en omvang van het archeologische onderzoek verschilde sterk per locatie en hieronder worden de resultaten per locatie beknopt uiteengezet.&lt;br&gt;Op locatie 1, ten noorden van de Werverdijk te Wapenveld, is tijdens het proefsleuvenonderzoek een nederzetting uit de Midden Bronstijd aangetroffen, die middels een opgraving nader onderzocht is. Het betreft een deel van een erf met een huisplattegrond, een bijgebouw en enkele stakenrijen als erfindeling. De sporen zijn in het dekzand gelegen, in de Late IJzertijd is het dekzand overstoven geraakt en afgedekt met en pakket grijs zand met vondstmateriaal erin.&lt;br&gt;Op locatie 2, aan de Werverdijk te Wapenveld, zijn drie vindplaatsen aangetroffen, twee daarvan zijn middels een opgraving onderzocht en de derde (een erf uit de Nieuwe tijd) kon door een planaanpassing in situ behouden worden. De twee opgegraven vindplaatsen bestaan uit sporen of vondsten uit de prehistorie, meer specifiek het Midden en Laat Neolithicum op het dekzand. En opvallende vondst is een kuil met daarin 25 kg aan verbrande natuursteen, met name kwarts. Waarschijnlijk is hier grondstof gewonnen of verwerkt, maar de exacte aard daarvan kon niet bepaald worden. De sporen zijn in het dekzand gelegen, in de Late IJzertijd is het dekzand overstoven geraakt en afgedekt met en pakket grijs zand met vondstmateriaal erin.&lt;br&gt;Op locatie 3, op de Werverdijk te Wapenveld, is een dwarsdoorsnede van de Werverdijk gedocumenteerd. Hierbij is de opbouw van de dijk onderzocht en bleek dat deze in drie fasen opgehoogd en verbreed is. De datering van deze ophogingen kon niet vastgesteld worden.&lt;br&gt;Op locatie 5, aan de Schraatgravenweg te Wapenveld, is tijdens de begeleiding de archeologisch kansrijke laag, de top van het dekzand, niet aangetroffen binnen de verstoringsdiepte. Tevens zijn er geen archeologische sporen of vondsten aangetroffen.&lt;br&gt;Op locatie 10A & 10B, Ziebroekseweg te Vorchten, was reeds bekend dat er zich een vindplaats bevond ten noorden van de weg, tijdens de begeleiding bleek dat deze zich ook ten zuiden van de weg uitstrekte en vervolgens zijn beide delen van de vindplaats middels een opgraving onderzocht. Het rivierduin waarop de vindplaats gelegen is, is vanaf de Vroege Bronstijd bewoond geweest. Nederzettingssporen en vondstmateriaal wijzen erop dat deze hoge en droge plaats in het landschap gedurende vele eeuwen bewoond is geweest. Bijzonder is dat er vanaf de Late IJzertijd bijna continue bewoning plaats heeft gevonden en dat te Vorchten, nu gelegen op een paar honderd meter afstand, die bewoningscontinuiteit nog steeds voortgezet wordt. De Johannes de Doper kerk, is ook de kerk waar de inwoners van het opgegraven deel van Vorchten elke zondag heen zullen zijn gegaan. De opgegraven sporen bestaan uit delen van boerderijen, bijgebouwen, (afval)kuilen en greppelsystemen. Een deel van de vondsten uit de Laat Romeinse tijd en Middeleeuwen wijzen erop dat gedurende die periode het een welvarende plaats geweest is waar ook de lokale elite zetelde. De gunstige ligging van Vochten aan een (inmiddels verlande) IJsselarm zal hieraan zeker hebben bijgedragen.&lt;br&gt;Op locatie 11, de Plakkenweg te Vorchten, is tijdens de begeleiding de archeologisch kansrijke laag, de top van het dekzand, niet aangetroffen binnen de verstoringsdiepte. Tevens zijn er geen archeologische sporen of vondsten aangetroffen.&lt;br&gt;Op locatie 14 & 22, aan de Rottenbroekseweg te Veessen, zijn tijdens de begeleiding de archeologisch kansrijke laag, de top van het dekzand, niet aangetroffen binnen de verstoringsdiepte. Tevens zijn er geen archeologische sporen of vondsten aangetroffen. Gedurende de graafwerkzaamheden werd een waterput uit de Nieuwe tijd gevonden, deze is onderzocht en gedocumenteerd. Mogelijk is die afkomstig van een oude boerderij, waar binnen het plangebied verder geen resten van aangetroffen zijn.&lt;br&gt;Op locatie 15, de IJsseldijk te Veessen, is een dwarsdoorsnede van de IJsseldijk gedocumenteerd. Hierbij is de opbouw van de dijk onderzocht en bleek dat deze in zes fasen opgehoogd en verbreed is. De datering van de meeste van deze ophogingen kon niet vastgesteld worden. De IJsseldijk heeft deel uitgemaakt van een verdedigingslinie in de Tweede Wereldoorlog, de IJssellinie. Op het onderzochte stuk zijn in totaal vier kazematten aangetroffen en archeologisch onderzocht. Het betreft drie kazematten met gietstalen koepel en één stekelvarken. Van drie van de kazematten was niet meer dan de fundering bewaard gebleven.&lt;br&gt;Bij de vierde kazemat was de kazematkoepel bewaard gebleven, maar in slechte staat aangezien de gietstalen koepel er in 1942 met geweld uitgesloopt was. De kazematten zijn tijdens de oorlog niet bij gevechtshandelingen betrokken geraakt en de meeste middels het onderzoek verkregen informatie bestond uit de wijze van funderen en hoe de dijk daarbij gebruikt is.&lt;br&gt;Op locatie 18, ten noorden van de Kerkdijk te Veessen, is tijdens het proefsleuvenonderzoek de top van het dekzand aangetroffen maar daarin bevonden zich geen archeologische resten of vondsten. Daarmee kreeg de locatie een lage verwachting en is geen vervolgonderzoek geadviseerd.&lt;br&gt;Op locatie 23, ten zuiden van de Kerkdijk te Veessen is tijdens het proefsleuvenonderzoek de top van het dekzand aangetroffen maar daarin bevonden zich geen archeologische resten of vondsten. Daarmee kreeg de locatie een lage verwachting en is geen vervolgonderzoek geadviseerd.&lt;/p&gt;