DOI: 10.17026/dans-z5g-h763
title: Functievrij maken Zeesluizen IJmuiden, Gemeente Velsen
title: Een Bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in maart 2015 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de archeologische waarde van het gebied ‘Zeesluis’ in Ijmuiden, gemeente Velsen. Aanleiding zijn de geplande ingrepen in het kader van het functievrij maken van het bestaande sluizencomplex te Ijmuiden ten behoeve van de voorgenomen vernieuwing ervan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het kader van deze vernieuwing van het sluizencomplex is de verplaatsing c.q. verwijdering van diverse bestaande functies binnen het plangebied voorzien. De consequentie van de voorgenomen ingrepen kan zijn dat eventuele aanwezige waardevolle archeologische resten in de ondergrond mogelijk worden aangetast.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het in het kader hiervan uitgevoerde bureauonderzoek heeft uitgewezen dat op basis van eerder uitgevoerd archeologisch vooronderzoek de oostelijke (laaggelegen) delen van het Zuidersluiseiland en van het Middensluiseiland reeds zijn vrijgegeven voor ontwikkeling. Dit op basis van de resultaten van een in 2013 uitgevoerd booronderzoek waarbij geconstateerd kon worden dat op deze terreindelen het huidig maaiveld op een dusdanig niveau ligt dat in samenhang met de diepte tot waarop reeds sprake is van verstoring van de top van het profiel de aanwezigheid van bodems en daarmee samenhangende archeologische waarden uit de periode vanaf de Late Ijzertijd/Romeinse tijd onwaarschijnlijk is. Voor de resterende delen van het plangebied, d.w.z. het centrale deel van het Zuidersluiseiland alsook het westelijk deel van het Noordersluiseiland en het Spuisluiseiland, geldt wel een zeer grote kans op de aanwezigheid van archeologische resten of sporen. Deze zullen in dat geval dateren uit de periode van de Ijzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen.&lt;br&gt;Indien archeologische waarden aanwezig zijn, zullen deze zich manifesteren als organische lagen en/of (restanten van) bodems in de laag met Duinafzettingen. Op basis van de vormingsgeschiedenis van de ondergrond kunnen de genoemde organische lagen en/of restanten van bodems daarbij in principe verwacht worden op een diepte van ca. 0,4 tot 0,8 m +NAP (top strandzanden) tot ca. 5 m +NAP. Dit betreft evenwel slechts een algemene ‘bandbreedte’ van de diepte waarop sprake kan zijn van archeologische waarden. De kans op de aanwezigheid van bewoningssporen uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd wordt vanwege de afgravingen in de 19e en 20ste eeuw verder klein geacht. Op historische kaarten uit de 19e eeuw is het plangebied onbebouwd en kent alleen een agrarisch gebruik. De verwachting voor de aanwezigheid van vondsten en sporen uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd is daarom laag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De voorgenomen ontwikkeling omvat een verscheidenheid aan activiteiten, waarbij echter geldt dat niet alle activiteiten gepaard gaan met grondverzet. In een aantal gevallen geldt verder dat de ontwikkeling gesitueerd is binnen een zone waar geen archeologische waarden verwacht worden. Wanneer ligging, aard en omvang van de verschillende te verplaatsen functies vergeleken wordt met de archeologische verwachting kan gesteld worden dat het overgrote deel van de voorgenomen ingrepen geen consequenties heeft voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Dit vanwege het feit dat zij in zones gesitueerd zijn waar geen archeologische waarden (meer) verwacht worden en/of omdat de ingrepen met geen of nauwelijks grondverzet gepaard zullen gaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten adviseert op basis van het bovenstaande om deze voorgenomen functieverplaatsing zonder verder archeologisch onderzoek uit te voeren. Dit vanwege het feit dat bij deze functieverplaatsingen ofwel geen archeologische waarden bedreigd worden of omdat er geen of slechts in zeer beperkte mate sprake is van een bodemingreep.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het is echter niet volledig uit te sluiten dat bij bovengenoemde werkzaamheden toch archeologische resten worden aangetroffen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 53 van de Monumentenwet. Uitzondering hierop vormt object 8, de aanleg van een clubgebouw op het centrale deel van het Zuidersluiseiland, alsook de aanleg van kabels en leidingen. Hier bestaat vooralsnog een kans op een beschadiging van eventueel aanwezige archeologische waarden. De kans hierop is dan vooral 6 afhankelijk van het feit of bij de uitvoer ervan op grotere schaal grond verzet zal gaan worden. Vooralsnog wordt ingeschat dat het grondverzet vermoedelijk beperkt van omvang zal zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de aanname dat het vermoedelijk om ingrepen van een beperkte omvang gaat wordt geadviseerd de aanleg van het clubhuis op het Zuidersluiseiland, object 8, alsook de aanleg van kabels en leidingen archeologisch te begeleiden. Dit is evenwel alleen noodzakelijk indien de ingrepen gesitueerd zijn op het midden- of westelijk deel van het Zuider- en Middensluiseiland en het huidig maaiveld ter plaatse hoger dan 2m +NAP gesitueerd is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder kan er op gewezen worden dat naar aanleiding van het in 2013 uitgevoerde booronderzoek er reeds geadviseerd is om op de hogere delen van het plangebied een Georadar onderzoek uit te voeren. Hiermee kunnen de eventueel in het plangebied aanwezige bodems voorafgaand aan bodemingrepen in kaart gebracht worden. Booronderzoek is hiervoor veel minder geschikt omdat op de flanken en hogere delen van de valleien en kommen veelal sprake is van een minder humeuze bodemvorming waardoor deze zich in de boor minder goed laat herkennen. Het georadar onderzoek geeft in dat opzicht betere resultaten. Op basis van de resultaten van het tot nu toe binnen het sluizencomplex uitgevoerd archeologisch (voor)onderzoek kan een dergelijk georadar onderzoek beperkt worden tot dat deel waar de top van het ongestoorde bodemprofiel hoger dan 2 m +NAP gelegen is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een Bureauonderzoek&lt;/p&gt;