DOI: 10.17026/ar/cjwb5o
title: Plangebied EAF Area te Wijk aan Zee, gemeente Velsen.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP RAPPORT 7203

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van Tata Steel heeft RAAP in juni 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied EAF Area te Velsen-Noord in de gemeente Velsen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 De geplande ingrepen reiken tot 5 m diep en op twee plekken tot maximaal 8 m diep.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 Vanaf circa 30 m diepte geldt een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 Het niveau van de Oude Duinen kan worden verwacht vanaf 4,67 m +NAP.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 Bij de aanleg van het Hoogoventerrein zijn naar verwachting Jonge Duinen geheel of deels afgegraven tot ongeveer 4,5 m +NAP. De huidige maaiveldhoogte ligt minimaal 3,4 m hoger en het tussenliggende pakket in het gehele plangebied bestaat dus uit recente ophoging. De geplande ingrepen reiken dieper.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 In het grootste deel van het plangebied is de bodem van 0 tot 1,5 m diep verstoord. Dit valt binnen het recente ophogingspakket. Plaatselijk bedraagt de verstoring 1,5 tot 3 m. Ook dit valt naar verwachting binnen het recente ophoogpakket. Aan de randen van het westelijk deelgebied, in het noordwesten van het oostelijke deelgebied en onder de huidige Oxy-buffer in het oostelijk deelgebied bedraagt de verwachte verstoring 3 m en dieper. Deze verstoring reikt wel tot in mogelijk oorspronkelijke, ongeroerde bodem.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 Vanaf de onderzijde van de aanwezige verstoring bestaat de kans op de aanwezigheid van afgedekte bodemhorizonten waarin resten van bewoning door landbouwsamenlevingen aanwezig kunnen zijn. Binnen het traject van de Oude Duinen en strandwallen kunnen resten worden verwacht uit de ijzertijd tot en met de 16e eeuw.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
 Er bestaat een kans op de aanwezigheid van resten van een Duitse pillbox in het uiterste westen van het plangebied. Naar verwachting liggen deze resten onder de recente ophoging van 3,4 m.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door ingrepen niet dieper te laten uitvoeren dan maximaal 3,4 m -mv, dit wil zeggen binnen het pakket van de recente ophoging.
Waar planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek, uitsluitend daar waar ingrepen dieper dan 3,4 m zijn. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
Wanneer in de Oude Duinen goed afgedekte humeuze lagen worden aangetroffen, bevelen wij aan deze in het veld direct te bemonsteren ten behoeve van onderzoek naar macrobotanische resten. Hiermee kunnen akkerlagen worden geïdentificeerd en bewoning in de omgeving worden aangetoond.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Booronderzoek ter plaatse van kabel- en leidingsleuven wordt afgeraden.
In het overige deel van het plangebied, waar ingrepen ondieper worden uitgevoerd, wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Eventueel aanwezige resten uit de Tweede Wereldoorlog van de inrichting van het landschap voor militaire doeleinden zijn niet goed op te sporen. Doorgaans worden deze per toeval aangetroffen. Voor het geval dat dergelijke resten tijdens de werkzaamheden worden aangetroffen, verdient het aanbeveling om vooraf een meldingsprotocol af te stemmen met het bevoegd gezag en vast te stellen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Velsen, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;/p&gt;