DOI: 10.17026/dans-xm3-9ru9
title: Noordwijkerhout, Zeestraat 50 Gemeente Noordwijk (ZH)
title: Een Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. Proefsleuven

description: &lt;p&gt;In opdracht van AGEL Adviseurs heeft Transect b.v.1 in september 2017 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Zeestraat 50 te Noordwijkerhout (gemeente Noordwijkerhout). Hierbij is één werkput aangelegd met een oppervlakte van 160 m2. Tijdens het onderzoek zijn 33 sporen in werkput 1 aangetroffen. In het noordelijk deel van de werkput zijn vooral paalkuilen en kuilen gevonden. In een aantal paalkuilen is een gedeelte van een gebouwplattegrond herkend. Aan de hand van vondstmateriaal en informatie uit het vooronderzoek kunnen de paalkuilen niet nader gedateerd worden dan de Nieuwe tijd. In het zuidelijk deel van de werkput is een waterput gevonden, die aan de top bestaat uit een bakstenen ring. Daaronder is een tonput aangetroffen, bestaande uit eikenhouten duigen en hoepels. De vullingen van de tonput bevatte voornamelijk nieuwetijdse vondsten. Alhoewel de waterput / tonput nog intact was, levert het spoor weinig kenniswinst op. Rondom het spoor is het vlak in hoge mate verstoord; de put kan niet aan andere sporen gerelateerd worden en is daarmee geïsoleerd. Gecombineerd met archeologische waarden in de omgeving en historisch onderzoek van Bert Hogervoorst (2014, niet gepubliceerd) is duidelijk geworden dat in het plangebied een boerderij heeft gestaan die bekend staat als ‘De Hut’, waarvan de oorsprong teruggaat tot in de 17e eeuw. De boerderij werd vermoedelijk tussen 1650 en 1670 gebouwd en brandde vòòr 1732 af. Daarna is de boerderij herbouwd. Uit het proefsleuvenonderzoek blijkt echter dat de boerderij grondig is gesloopt, waarbij alle muren zijn verwijderd. Wat resteert zijn uitbraaksporen en kuilen met daarin puin en weinig restanten van gebruiksvoorwerpen. De oorspronkelijke boerderijplattegrond kon niet voldoende worden afgeleid, waarmee de archeologische samenhang van het complex vrijwel volledig verloren is gegaan. Mogelijk representeren de aangetroffen paalkuilen in het noordelijke deel van de werkput de restanten van boerderij ‘De Hut’, maar het kan ook een latere bebouwingsfase betreffen. Het vondstmateriaal betreft voornamelijk restanten van gebruiksvoorwerpen en bouwmateriaal die gedateerd konden worden tussen de 13e en 19e eeuw. De 67 vondsten zijn onderverdeeld in keramiek (roodbakkend aardewerk, witbakkend aardewerk, steengoed, grijs gedraaid aardewerk, faience en industrieel wit), bouwmateriaal (fragmenten van baksteen, tegel, plavuis, leisteen, bakeliet-achtig materiaal, dakpan, daktegel, brok met grind erin), hout, metaal, steen, dierlijk botmateriaal, schelp, een baksteenmonster en een algemeen grondmonster. Het grootste deel van de vondsten is gevonden in de geroerde bouwvoor (spoor 1000), waarmee de vondsten hun originele context hebben verloren. De aangetroffen materiële cultuur in relatie tot de gevonden sporen beperkt. Ook is geen sprake van een cultuurlaag met vondstmateriaal daarin. Het plangebied is gesitueerd in een gebied waar intacte strandwalrestanten in de ondergrond aanwezig kunnen zijn, maar dat deze vanwege de bollenteelt grotendeels is verstoord. De deels afgegraven strandwallen hebben een middelhoge archeologische verwachting gekregen en de ingesloten strandvlakte een lage verwachting in het vooronderzoek (Nijdam 2014). Het vlak is tijdens het proefsleuvenonderzoek aangelegd in de top van de strandwalafzettingen (de natuurlijke ondergrond) op een diepte van 30 - 40 cm -Mv. Deze diepte is ca. 30 cm hoger dan werd verwacht vanuit het booronderzoek (Nijdam 2014). Volgens de verkennende boringen zou de bodem tot 70 - 80 cm -Mv zijn geroerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Deze diepte correspondeert met de bodemkaart en de archeologische beleidskaart van de gemeente Noordwijkerhout, waarbij de boerderijlocatie op een deels afgegraven strandwal zou liggen. Het is echter mogelijk dat ter hoogte van de oude boerderij, die voorlopers kan hebben die teruggaan tot in de 17e eeuw, de grond niet of nauwelijks is afgegraven. Aan de hand van het proefsleuvenonderzoek is gebleken dat het vlak grotendeels is verstoord vanwege de sloop van de voormalige bebouwing, ook (of beter gezegd: juist) ter plaatse van de oude boerderij. Archeologische waarnemingen in de buurt van het plangebied hebben voornamelijk restanten uit de Nieuwe tijd opgeleverd. Ook is handgevormd aardewerk gevonden uit de Bronstijd - Vroege-IJzertijd, afkomstig uit een humeuze band onder een laag duinzand. Een dergelijke humeuze band is niet aangetroffen in de profielen en aanvullende boringen tijdens het proefsleuvenonderzoek. Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn sporen en vondsten uit voornamelijk de Nieuwe tijd gevonden, wat overeenkomt met de aangetroffen waarden uit de omgeving. Alle resultaten van het proefsleuvenonderzoek en vergelijking met het vooronderzoek meegenomen, is tot de conclusie gekomen dat het plangebied geen behoudenswaardige vindplaats / archeologische restanten bevat. Een deel van een nieuwetijdse gebouwplattegrond is aangetroffen in het noordelijke deel van de werkput en een waterput / tonput in het zuidelijke deel. Gezien het vlak in de werkput dat voor ca. 70 % verstoord is, de waterput een geïsoleerd spoor is en de informatie die reeds bekend is over boerderij ‘De Hut’ (die teruggaat tot in de 17e eeuw), leveren de aangetroffen archeologische restanten in het gebied nauwelijks kenniswinst op. De verwachting op het aantreffen van archeologische waarden in het plangebied kan aan de hand van het proefsleuvenonderzoek worden bijgesteld naar ‘laag’. Het meest kansrijke deel binnen het plangebied, namelijk ter hoogte van de oude boerderij vanaf de 17e eeuw en daarna, is onderzocht, maar het vlak is te veel verstoord om tot een duidelijke reconstructie van het verleden te komen. De vraagstellingen uit het Programma van Eisen (Kerkhoven / Feenstra 2017) die in dit rapport worden beantwoord, luiden: A. Zijn binnen de grenzen van de voorgenomen bodemingrepen in het plangebied archeologische waarden aanwezig en wat is de aard, omvang, datering, kwaliteit en behoudenswaardigheid van deze (eventuele) vindplaats(en)? B. Wat vertellen deze vindplaatsen over de bewonings-/gebruiksgeschiedenis, bewonings-/ gebruikscontinuïteit en locatiegebruik van het plangebied en zijn directe omgeving? Zeer kort gezegd zijn in het plangebied geen behoudenswaardige archeologische restanten aangetroffen.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. Proefsleuven&lt;/p&gt;