DOI: 10.14457/tu.the.2023.1132
title: การขับเคลื่อนนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์: กรณีศึกษา กองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม

description: การศึกษาวิจัยเรื่อง “การขับเคลื่อนนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ กรณีศึกษา กองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม” มีวัตุประสงค์ เพื่อศึกษาการนำนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ของกองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ไปปฏิบัติ ศึกษา ผลผลิต ผลกระทบ และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ของกองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ไปปฏิบัติ รวมทั้งการขับเคลื่อนนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมฯ ว่าสอดคล้องกับความต้องการของภาคเอกชนและภาควิชาการอย่างไร การเก็บข้อมูลงานวิจัย ได้จากการศึกษาข้อมูลจากเอกสารราชการ หนังสือ บทความ วิทยานิพนธ์ และการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง จากผู้ให้ข้อมูลสําคัญ ซึ่งผู้วิจัยได้กำหนดไว้เป็นการเฉพาะเจาะจงว่าเป็นผู้มีประสบการณ์ทำงานร่วมกับกองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ เป็นผู้เข้าใจความสัมพันธ์ของการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน จำนวน 13 คน ประกอบด้วย ผู้เกี่ยวข้องจากภาครัฐ จำนวน 6 คน ภาคเอกชน จำนวน 3 คน และภาควิชาการ จำนวน 4 คน แล้วนำข้อมูลทั้งหมดที่ได้มาทำการวิเคราะห์ข้อมูลในเชิงพรรณนา โดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อการขับเคลื่อนนโยบายส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ไทย มี 6 ข้อ ได้แก่ 1) โครงสร้างหน่วยงานภาครัฐ 2) วิธีการดำเนินงานของภาครัฐ 3) ความชัดเจนและความเป็นไปได้ของวัตถุประสงค์และเป้าหมายของนโยบาย 4) การเปลี่ยนแปลงทางสังคมของผู้บริโภคในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ 5) สถานะอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ไทย 6) การส่งเสริมซอฟต์พาวเวอร์ไทย การส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ของกองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ ก่อให้เกิดการสร้างขวัญกำลังใจและแรงจูงใจในการผลิตผลงานที่มีศักยภาพในกลุ่มผู้ผลิต เกิดการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผลงานไทยสู่สายตาผู้ชมทั้งในและต่างประเทศ เกิดการเจรจาธุรกิจระหว่างประเทศที่สามารถวัดมูลค่าได้ และเกิดความนิยมในภาพยนตร์และวีดิทัศน์ไทยในตลาดภาพยนตร์มากยิ่งขึ้น ผลกระทบ คือ สมรรถนะบุคลากรในวงการสูงขึ้น ทำให้สามารถผลิตผลงานที่มีศักยภาพ ดึงดูดให้ทุนต่างชาติไหลเข้ามาในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และวีดิทัศน์ไทย ภาพยนตร์ไทยได้รับความนิยมมากยิ่งขึ้น เกิดรายได้หมุนเวียนในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องสมรรถนะของกองภาพยนตร์และวีดิทัศน์ ในการส่งเสริมอุตสาหกรรมมีสมรรถนะดี หากพิจารณาจากเป้าหมายตามบริบทภาครัฐ มีประสิทธิภาพตามขอบภาระหน้าที่และงบประมาณที่ได้รับการจัดสรร เจ้าหน้าที่ภายในองค์กรมีความรู้ความสามารถ มีความรับผิดรับชอบ สามารถประสานงานและจัดกิจกรรมได้ครบถ้วนตามที่ได้รับมอบหมาย มีระบบการทำงานที่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้และการทำงานเป็นทีม และได้รับคำวิจารณ์เชิงบวกจากทั้งภาคเอกชนและภาควิชาการ การตอบสนองความคาดหวังพบว่าภาควิชาการและภาคเอกชน มีความเข้าใจในข้อจำกัดและบริบทขององค์กร จึงมีความเห็นว่าการขับเคลื่อนงานในบางกิจกรรมมีความเหมาะสมตามกรอบภารกิจภาครัฐ แต่ในฐานะหน่วยงานที่ต้องส่งเสริมอุตสาหกรรมฯ ทั้งองคาพยพยังไม่สามารถดำเนินการได้ตามความคาดหวังของคนในวงการ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 1) เปิดพื้นที่ให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างครอบคลุม สร้างสรรค์ สนับสนุนให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจากทุกภาคส่วน ร่วมกันกำหนดเป้าหมายระดับชาติ พัฒนานโยบายสาธารณะที่ตอบสนองความต้องการทุกฝ่าย 2) รวบรวมทรัพยากรที่เกี่ยวข้อง และจัดตั้งหน่วยงานกลางที่เป็นหน่วยงานในการส่งเสริมอุตสาหกรรมฯ เพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการดำเนินงาน ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ 1) พัฒนาองค์ความรู้เฉพาะด้านเทคนิค (Technical Skills) สำหรับเจ้าหน้าที่ภาครัฐ 2) พัฒนาบุคลากรกลุ่มสร้างสรรค์ผลงาน (Creative) 3) กำหนดขอบเขตภารกิจให้ชัดเจนและเผยแพร่ประชาสัมพันธ์การดำเนินการให้คนภายนอกรับทราบมากยิ่งขึ้น 4) จัดโครงการที่มีความต่อเนื่อง ขยายกลุ่มเป้าหมายการเผยแพร่ซอฟต์พาวเวอร์ไทย ไปยังชาวต่างชาติ และกำหนดตัวชี้วัดที่ลึกซึ้ง ชี้ให้เห็นผลผลิตจากการดำเนินการอย่างชัดเจน