DOI: 10.17026/dans-zbh-g8m2
title: Stationstraat 7 Alphen_ 200414_DR_A9004_Alphen Stationstraat 7

description: &lt;p&gt;In opdracht van de heer N. Kools heeft Bodac bv een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Stationstraat 7 te Alphen (gemeente Alphen-Chaam). Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van een bestemmingsplanwijziging: de voorgenomen sloop van de bestaande bebouwing en nieuwbouw van een fietsenwinkel, met woning en aanleg van parkeerplaatsen met een totale oppervlakte van ca. 1130 m2. De maximale ontgravingsdiepte voor de sloop en nieuwbouw is niet bekend.Uit het bureauonderzoek blijkt dat in het gebied een hoge archeologische verwachtingswaarde geldt. Op de grote dekzandrug waarop het plangebied is gelegen, zijn in het verleden door amateur-archeologen diverse vondsten gedaan uit het Mesolithicum tot en met de Nieuwe tijd. Ook de diverse proefsleufonderzoeken en opgravingen tonen de enorme rijkdom aan van het bodemarchief van Alphen. Van het plangebied zelf zijn geen vondsten bekend. Het plangebied maakt onderdeel van de oude dorpskern van Alphen, die is aangewezen een terrein van hoge archeologisch waarde). Dit gebied is vastgesteld aan de hand van het voorkomen van oude bebouwing op oude kaarten, met name de topografische kaart uit 1899. Binnen dit gebied geldt een hoge kans op vondsten en sporen.Uit historische informatie blijkt dat er in het begin van de 20ste eeuw bebouwing, een smidse, heeft gestaan aan de straatzijde (westzijde plangebied). Uit een Hinderwetvergunning uit het begin van de 20ste eeuw blijkt dat er een ijzersmeltoven stond. In hoeverre de activiteiten de bodem en de archeologisch waardevolle lagen hebben verstoord, is onduidelijk. Het grootste deel van het plangebied wordt in beslag genomen door een loods gebouwd in de jaren 50 van de 20ste eeuw. Vermoedelijk is de loods gebouwd op een strokenfundering. Onduidelijk is hoe diep de lekbak, slibvangput en bedrijfsactiviteiten van de CarCleaning Alphen, die in de loods was gevestigd, de bodem hebben geroerd.In het gebied zijn op 8 augustus 2019 zes boringen gezet. Het boorplan is vastgesteld door de gemeente Alphen-Chaam, in overleg met diens adviseur archeologie. Onder een dunne bouwvoor bestaat de bovenste bodemlaag van 0,10 tot 0,90 1,10 m –mv uit enkeerdgrond, een donkerbruine, sterk humeuze zandlaag (esdek). Daaronder bevindt zich een 10 tot 30 cm dikke laag donkergeel zand, de AC-horizont. Daaronder, vanaf circa 1,1 1,3 m –mv bevinden zich lagen dekzand, met enkele dunne leemlagen.De boring aan de westzijde van de huidige bebouwing, Boring 1 toont aan dat de bodem lokaal is geroerd tot 1,3 meter onder maaiveld (afgekort: m –mv). Deze verstoring heeft te maken met de bebouwing van de smidse, die hier tot in de jaren 50 van de 20ste eeuw heeft gestaan.Opvallend is dat in de bodemmonsters van Boring 2, 3, 5 en 6 uit de donkergele zandlaag (de leeflaag) onder de afdekkende enkeerdgrond, indicatoren, in de vorm van brokjes baksteenpuin, steenkool en sintels zijn gevonden. Dit duidt er op dat de bodem door activiteiten in de late 19de of (eerste helft van de) 20ste eeuw is geroerd.Booronderzoek is geen geschikte methode is om de afwezigheid van archeologische vindplaatsen vast te stellen, of de exacte mate van verstoring van de bodem vast te stellen.Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Stationstraat 7 te Alphen, gemeente Alpen-Chaam3Op basis van de aanwezigheid van een esdek en de hoge archeologische verwachting van het bureauonderzoek lijkt de kans op archeologische resten vrij groot; ook al is de top van de oorspronkelijke bodem onder het esdek, geroerd.Geadviseerd wordt de verstoring van de bodem bij de sloop van de funderingen van de bestaande bebouwing en de aanleg van de fundering voor de nieuwbouw zo beperkt mogelijk te houden en niet dieper te graven dan het esdek (donkerbruine enkeerdgrond) tot een diepte van maximaal 0,8 meter onder het huidige maaiveld ( –mv), te weten 23,2 m +NAP.Indien de bodem door de voorgenomen werkzaamheden (sloop en nieuwbouw) dieper wordt verstoord dan 23,2 meter +NAP (0,8 m –mv), dient een Inventarisend Veldonderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-P) te worden uitgevoerd, om de aan- of afwezigheid van archeologische resten vast te stellen en de waarde van de resten te bepalen. Gezien de fysieke beperkingen, de aanwezigheid van de huidige (te slopen) loods wordt geadviseerd het vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een IVO-P – variant archeologische begeleiding. Indien behoudenswaardige archeologische resten worden aangetroffen en een behoud van deze waarden in situ (in de bodem) niet kan worden gegarandeerd door een planaanpassing, dienen ze volledig te worden onderzocht door middel van een opgraving.Bovenstaand advies wordt beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Alphen-Chaam).&lt;/p&gt;