DOI: 10.17026/ar/ohv4uk
title: Bureauonderzoek beekherstel Kwistbeek, gemeente Peel en Maas

description: In november 2018 heeft Antea Group in opdracht van Waterschap Limburg een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van het project ‘Water in Balans’ van het Waterschap Limburg. In dit plan wordt gestreefd naar een klimaatbestendig watersysteem Dit vraagt om een integrale blik op het watersysteem. Hierbij wordt gekeken naar de kansen en uitdagingen om wateroverlast, klimaatbestendige beekdalontwikkeling, ecologische functies, onderhoud van waterlopen en het aanleggen en verbeteren van retentiegebieden en hoogwaterbescherming duurzaam in elkaar te vlechten. Het onderhavige bureauonderzoek heeft betrekking op het dal van de Kwistbeek in de gemeente Peel en Maas, waar nog geen sprake is van een optimaal samengaan van voornoemde functies. In het kader hiervan dienen een aantal onderzoeken uitgevoerd te worden om de aanwezige waarden en gegevens van de omgeving nader in beeld te krijgen.
Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Daarbij worden vragen gesteld als: “Waar kunnen we wat verwachten?”. Conclusie. Uit dit archeologisch bureauonderzoek is gebleken dat er voor een behoorlijk aantal delen binnen het plangebied een middelhoge of hoge archeologische verwachting geldt. Op basis van algemene verwachtingsmodellen elders voor vestigingsfactoren en gebruikmakend van de al beschikbare archeologische gegeven in Archis 3 kan enkel nog een brede archeologische verwachting worden afgegeven. Dit betekent dat er resten verwacht kunnen worden vanaf het Paleolithicum tot en met de nieuwe tijd. De aard van de vindplaatsen kan daarbij variëren van puntvondsten zoals visfuiken of een vuurstenen artefact tot grotere vindplaatsen zoals voorden, nederzettingsterreinen en landwegen. Op dit moment zijn de exacte bodemingrepen nog niet bekend wat maakt dat deze parameter als motivatie tot het wel of niet uitvoeren van een veldonderzoek op dit moment niet gebruikt kan worden. Advies. Omdat de bodemingrepen die nodig zijn voor het beekherstel van het plangebied nog in uitwerking zijn, is er voor gekozen om een advieskaart op te stellen voor het gehele plangebied (zie bijlage 435332-ADVIES in de kaartbijlage). Er is voor gekozen om twee categorieën aan te houden:
1) Geen verder archeologisch onderzoek noodzakelijk; 2) Wel onderzoeksplichtig. De zones waarvoor geen nader onderzoek nodig is, zijn gebaseerd op een lage verwachtingswaarde op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Peel en Maas en eerder uitgevoerde onderzoeken waarbij vervolgonderzoek niet noodzakelijk bleek. De delen die wel onderzoeksplichtig zijn hebben een middelhoge tot hoge verwachtingswaarde. De uiteindelijke aan- of afwezigheid van archeologische resten is sterk afhankelijk van het feit of de bodemopbouw in het plangebied in het verleden verstoord is geraakt of niet. Dit kan voor de zones met een middelhoge en hoge verwachtingswaarde niet worden bepaald door een bureauonderzoek alleen. Het advies van Antea Group is dan ook om een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen uit te voeren binnen het plangebied, maar alleen indien in de toekomstige planuitwerkingen blijkt dat er dieper dan 0,4 m – mv wordt gegraven. Op deze manier hoeft mogelijk niet het gehele plangebied onderzocht te worden, maar kan worden gefocust op de delen waar deze verstoring optreedt. De diepteligging van 0,4 meter minus maaiveld is daarbij een directe afgeleide van het vigerend gemeentelijk beleid.
Een verkennend booronderzoek is er niet primair op gericht om archeologische resten op te sporen of vindplaatsen aan te tonen. Het is wel uitermate geschikt om de bodemopbouw en de bodemkwaliteit (gaafheid) te bepalen. Specifiek voor het verkennende booronderzoek wordt gekeken of en zo ja in welke mate de oorspronkelijke top van de C-Horizont als potentieel archeologisch sporenniveau nog intact is. Voorafgaand aan een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen moet er een Plan van Aanpak (PvA) worden opgesteld.