DOI: 10.14457/tu.the.2022.1415
title: ผลลัพธ์ของการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านโดยประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัวและชุมชน

description: การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านโดยการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน แบ่งการศึกษาวิจัย เป็น 2 ระยะ ดังนี้ 1.ระยะเตรียมการ เป็นการสัมภาษณ์เชิงลึก เรื่องปัญหา และความต้องการ ในกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน จำนวน 25 คน ผู้ดูแลผู้ป่วย 25 คน อสม. 10 คน และผู้นำชุมชน 8 คน รวมถึงการสนทนากลุ่มทีมหมอครอบครัว จำนวน 10 คน เรื่องปัญหาในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดสมองที่บ้าน และความต้องการ 2.ระยะดำเนินการวิจัย แบ่งออกเป็น 2 ช่วง ดังนี้ ช่วงที่ 1. ระยะพัฒนารูปแบบการประสานงานการมีส่วนร่วม ของทีมหมอครอบครัว และชุมชน ประกอบด้วยกิจกรรมดังนี้ 1. อบรม อสม.จำนวน 26 คน ผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน เรื่องความรู้ และการปฏิบัติดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน 2. การอบรมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนนโยบาย การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน ของทีมหมอครอบครัว จำนวน 50 คน และชุมชน 10 คน ผ่านกระบวนการ Appreciation - Influence – Control (AIC) ได้ซึ่งการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัวและชุมชน ช่วงที่ 2.การใช้รูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัวและชุมชน โดยมีกลุ่มที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัวและชุมชน เป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง จำนวน 30 ราย ผู้ดูแลผู้ป่วยจำนวน 30 ราย และกลุ่มที่ได้รับรูปแบบในการดูแลรูปแบบเดิม เป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง จำนวน 30 ราย โดยมีระยะติดตาม 3 ระยะ (ระยะติดตาม 1 เดือน ,ระยะติดตาม 3 เดือน และระยะติดตาม 6 เดือน) การศึกษาทั้งหมดใช้ระยะเวลาในการดำเนินการวิจัย ตุลาคม-กรกฎาคม 2564 สถิติที่ใช้ในการวิจัย 1) การวิเคราะห์เชิงพรรณนา ใช้จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา 2) การวิเคราะห์เชิงอนุมาน ใช้ Chi-square test, Student T test และ General Linear Model (GLM) Repeated Measuresผลการศึกษา ระยะระยะเตรียมการ พบว่า ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน และผู้ดูแล พบปัญหา 3 ประเด็น ได้แก่ 1) สุขภาพร่างกาย การทำกิจวัตรประจำวัน การฟื้นฟูโดยผู้เชี่ยวชาญอย่างต่อเนื่อง 2) ปัญหาสุขภาพจิต ความเครียด และ 3) ปัญหาสังคม เศรษฐกิจ และภาระหนี้สิน ทีมหมอครอบครัว อสม. และผู้นำชุมชน พบปัญหา 4 ประเด็น ได้แก่ 1) แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน ไม่ชัดเจนในระดับชุมชน และยังขาดการมีส่วนร่วมในระดับชุมชน 2) นโยบายที่สนับสนุนทางด้านการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน ขาดบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ 3) งบประมาณที่จะสนับสนุนด้านอุปกรณ์ฟื้นฟูผู้ป่วย และการปรับปรุงสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการฟื้นฟูผู้ป่วย และ 4) ผู้นำชุมชน และอสม. ต้องการความรู้ ทักษะในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน ระยะดำเนินการวิจัย พบว่าหลังการทดลอง ผลของรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน ทั้ง 3 ระยะ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบค่า BI ทั้ง 3 ระยะ ภายในกลุ่มที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบค่า mRS ทั้ง 3 ระยะ ภายในกลุ่มที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบผลลัพธ์ ด้านภาวะแทรกซ้อน ด้านการเกิดภาวะ Stroke ซ้ำ และผลลัพธ์ด้านอื่น ๆ ได้แก่ด้านการตรวจตามนัด ด้านโภชนาการ ด้านสภาพแวดล้อม และด้านการสนับสนุนอุปกรณ์ ทั้ง 3 ระยะ ภายในกลุ่มที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบคะแนนคุณภาพชีวิตโดยรวมของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทั้ง 3 ระยะ ภายในกลุ่มที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบคะแนนคุณภาพชีวิตโดยรวมผู้ดูแลผู้ป่วยภายในกลุ่มที่ใช้รูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน ทั้ง 3 ระยะ ภายในกลุ่ม ที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่พบว่าเปรียบเทียบคะแนนคุณภาพชีวิตด้านสังคมผู้ดูแล ระยะติดตาม 1 เดือน กับ ระยะติดตาม 3 เดือน ไม่แตกต่างกัน เนื่องจากกลุ่มผู้ดูแลผู้ป่วย ขาดการเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคม ใช้เวลาในการดูแลผู้ป่วยเป็นส่วนใหญ่ และการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มที่ได้รับรูปแบบการประสานการมีส่วนร่วมของทีมหมอครอบครัว และชุมชน และกลุ่มกลุ่มที่ดูแลรูปแบบเดิม ดังนี้ เปรียบเทียบค่า BI ทั้ง 3 ระยะ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบค่า mRS ทั้ง 3 ระยะ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบผลลัพธ์ ด้านภาวะแทรกซ้อน ด้านการตรวจตามนัด ด้านการรับประทานยา ด้านการเกิดภาวะ Stroke ซ้ำ ด้านโภชนาการ ด้านสภาพแวดล้อม และด้านการสนับสนุนอุปกรณ์ ทั้ง 3 ระยะ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบคะแนนคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทั้ง 3 ระยะ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เปรียบเทียบคะแนนคุณภาพชีวิตโดยรวมผู้ดูแลผู้ป่วย ทั้ง 3 ระยะ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน ควรมีการทำงานร่วมกันของทีมหมอครอบครัว และชุมชน รวมถึงผู้ดูแลผู้ป่วย เพื่อสนับสนุนให้ผู้ป่วยได้รับการฟื้นฟูร่างกาย จิตใจ และการป้องกันภาวะทางสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น ควรมีการตะหนักถึงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และผู้ดูแลผู้ป่วย เป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้ผู้ป่วยกลับมามีสุขภาพที่ดีขึ้นได้อย่างรวดเร็ว