DOI: 10.17026/ar/fqg6n8
title: Archeologisch onderzoek tracé glasvezelkabel Dokkum - Ee
title: Archeologisch bureauonderzoek tracé glasvezelkabel Dokkum - Ee, gemeente Noardeast-Fryslân

description: In opdracht van provincie Fryslân heeft Geonius Archeologie in september 2021 een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het tracé Dokkum - Ee in de gemeentes Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Aanleiding voor het uitvoeren van het bureauonderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van het leggen van een nieuwe glasvezelkabel. De totale lengte van het glasvezelkabelnetwerk is circa 11,45 km. Het tracé komt voor een groot deel in een bestaande kabelnetwerk te liggen. De kabel zal worden gelegd via een gegraven sleuf, persingen, boogzinkers, mantelbuizen en gestuurde boringen

Geologisch gezien ligt het plangebied voor een groot deel op een vlakte van getij-afzettingen. In de bodem hebben zich met name poldervaaggronden ontwikkeld. Het westelijk deel van het plangebied ligt in de bebouwde kom van Dokkum en naast de Lauwersseewei (N361). Het oostelijk deel ligt naast de Wâlddyk, op een dijk dat een halve meter hoger ligt dan de naastliggende percelen. Nabij het plangebied stroomt het Dokkumer Grootdiep. Deze waterstroom was reeds voor de aanleg van dijken één van de belangrijkste afwateringsstromen van Friesland. Langs de noordkust van Oostergo en de oostelijke oever van de Middelzee was een hoger liggende strook zeeklei afgezet, waardoor de rechtstreekse afwatering naar zee werd belet. Het lange meanderende Dokkumer Grootdiep, ook wel het Dokkumer Diep genoemd, maakte als zeegeul deel uit van het getijdenlandschap van de Lauwerszee, dat wil zeggen dat het getij doordrong in het gebied en vroeger zijn invloed zelf deed gelden tot voorbij de stad Dokkum.

Het grootste deel van het plangebied was voor zover bekend in gebruik als weiland. Op oude kaarten kruist het tracé niet met bebouwing. Alhoewel de bodem hierdoor niet (sterk) zal zijn verstoord, liggen er veel kabels en leidingen in het plangebied. De aanleg van deze kabels en leidingen zal de bodem sterk hebben verstoord.
Het plangebied kruist met twee bekende vuursteenvindplaatsen, één in de bebouwde kom van Dokkum en één ter hoogte van de Lauwersseewei. Ter hoogte van de vuursteenvindplaats in Dokkum, komt de glasvezelkabel in een bestaand kabeltracé te liggen. Hier is de bodem meerdere malen ontgraven waardoor de bodem sterk zal zijn verstoord. Op de locatie waar het tracé kruist met de vuursteenvindplaats naast de Lauwersseewei liggen voor zover bekend geen kabels of leidingen. Een deel van de Lauwersseewei is in het verleden reeds onderzocht omdat hier een nieuwe autoweg werd aangelegd. De aanleg van deze weg heeft de bodem dermate verstoord dat hier geen archeologische waarden meer worden verwacht.

Vanwege de beperkte diepte van de toekomstige ingrepen en de vele aanwezige kabels en leidingen zullen weinig tot geen archeologische waarden worden bedreigd ter hoogte van het plangebied in de bebouwde kom van Dokkum en de Wâlddyk. Hier wordt geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. In het deel van het plangebied naast het nog niet onderzochte deel van de Lauwersseewei kunnen wel eventuele archeologische resten worden verstoord. Hier wordt vervolgonderzoek aanbevolen in de vorm van een karterend booronderzoek. De lengte van dit deel dat in aanmerking komt voor vervolgonderzoek is 1 km. 

Dit rapport is verzonden aan de opdrachtgever om het ter toetsing voor te leggen aan de bevoegde overheid. Op de tweede versie werd in de tussenliggende periode geen reactie ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn zoals vastgelegd in de KNA is verstreken, is besloten om dit rapport definitief te maken.