DOI: 10.17026/dans-zzh-hyh7
title: Rotterdam Pernis Pastoriedijk 141. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen.
title: BOORrapporten 724

description: &lt;p&gt;In opdracht van Enhasa Holding B.V. heeft het team Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam op 23 maart 2021 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Pastoriedijk 141 te Pernis (gemeente Rotterdam). In totaal zijn verspreid over het plangebied vijf handmatige boringen gezet, tot een maximale diepte van 4,61 m - NAP (6,74 m - mv). Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het gebied een bureauonderzoek gedaan. De onderzoeken zijn verricht, omdat in het plangebied op termijn vijf woningen worden gebouwd. Hierbij zullen grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze bij de werkzaamheden worden aangetast of vernietigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek, waarbij onder meer is gekeken naar de bodemopbouw ter plaatse, de bekende archeologische waarden in de omgeving van het plangebied en de historische situatie, komt naar voren dat voor het gehele plangebied een onbekende archeologische verwachting geldt voor vindplaatsen uit het Mesolithicum, het Neolithicum en de Bronstijd. Dit hangt samen met het gebrek aan inzicht in de dieper gelegen bodemopbouw. Voor vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen (tot de 12e eeuw), die eventueel aanwezig zijn in de top van het veen behorend tot het Hollandveen Laagpakket, geldt een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting. Tot slot geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen (na de 12e eeuw) en de Nieuwe tijd. Dit hangt samen met de ligging van het plangebied binnen het historische dijktracé van de Polder Nieuw Pernis. Deze polder is gevormd in de 13e eeuw. In het tracé kunnen niet alleen de dijk van deze polder, maar ook hieraan gerelateerde bewoningssporen aangetroffen worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het verkennend inventariserend veldonderzoek konden boringen 1, 2, 3 en 5 niet diep genoeg worden doorgezet, vanwege de aanwezigheid van puin en andere obstakels (muurresten, vloeren enzovoort) in de ondergrond. Alleen boring 4 heeft informatie opgeleverd over de aanwezige bodemlagen in het plangebied. De dieper gelegen klastische afzettingen van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer en/of Formatie van Echteld zijn echter niet bereikt. In boring 4 is op 4,42 m - NAP (6,55 m - mv) wel de geërodeerde top van het veen van de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket aangeboord. Direct hierboven is een kleilaag aangetroffen, die vermoedelijk geïnterpreteerd kan worden als een vroege fase van de overstromingsafzettingen van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren. De geërodeerde top is waargenomen op 4,11 m - NAP (6,24 m - mv). De top van de natuurlijke sequentie bestaat uit een overstromingsdek, dat eveneens gerekend kan worden tot het Laagpakket van Walcheren. Het pakket, met de intacte top op 3,08 m - NAP (5,21 m - mv), is afgezet gedurende de overstromingen in de 12e eeuw, tot aan de vorming van de Polder Nieuw Pernis in de 13e eeuw.&lt;br&gt;Op de natuurlijke ondergrond is in boring 4 inderdaad het intacte dijklichaam, aangeduid met BOOR-vindplaatscode 11-99, aangetroffen. De top van het antropogene pakket is aangeboord op 1,01 m + NAP (1,12 m - mv). De dikte van het pakket bedraagt 409 cm. Het veldonderzoek heeft geen nadere informatie opgeleverd over de datering of eventuele fasering van de dijk. Ook zijn verder geen archeologische resten van bewoning op of tegen de dijk waargenomen. De bovengrond bestaat uit een opgebracht klei- en zandpakket met een maximaal waargenomen dikte van 125 cm. Het pakket kan gerelateerd worden aan het schoolgebouw dat op het terrein gestaan heeft.&lt;br&gt;Concluderend kan gesteld worden, dat de kans groot is dat bij de voorgenomen werkzaamheden in het plangebied een deel van de 13e-eeuwse dijk van de Polder Nieuw Pernis verstoord zal worden. Gelet op de inrichting van het plangebied in het verleden en de gebeurtenissen in de vorige eeuw wordt echter verwacht dat, zeker op het talud, de top van het dijklichaam is aangetast. Daarnaast is, zeker op dit moment, aanvullend archeologisch onderzoek praktisch niet uitvoerbaar. Tot slot wordt aangenomen dat dezelfde dijk op andere locaties in Pernis nog aanwezig is en daarmee voor eventueel toekomstig archeologisch onderzoek beschikbaar is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op grond van het bureauonderzoek en het verkennend inventariserend veldonderzoek luidt het (selectie)advies voor het plangebied Pastoriedijk 141 te Pernis dat er geen voorzieningen hoeven te worden getroffen om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Vervolgonderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg wordt niet aanbevolen.&lt;/p&gt;