DOI: 10.17026/ar/aaixg7
title: Archeologisch Bureauonderzoek Woonstraten kern Budel, gemeente Cranendonck

description: In verband met het voornemen om de openbare ruimte in een deel van het centrum van Budel her in te richten, is voor het onderhavige plangebied een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. &lt;br&gt;
De bekende archeologische gegevens geven voor het plangebied Budel Centrum voldoende concrete aanwijzingen voor een lage verwachting voor vondsten uit de periode vroege prehistorie tot en met de Romeinse Tijd, een middelhoge tot hoge verwachting voor de Vroege en Volle Middeleeuwen en een hoge archeologische verwachtingswaarde voor het aantreffen van het oude wegdek, historische bebouwing, resten behorende bij de Borgh en het kerkhof. Als het plangebied in detail geprojecteerd wordt op de kadastrale minuut van 1832 zijn er drie gebieden, waar de kans op archeologische vindplaatsen het grootst is, namelijk het gebied tussen de Deken van Baarsstraat – Nieuwstraat- Willem II straat en Dr. Ant Mathijssenstraat, nabij Burgemeester van Houtstraat 51 (het huidige café de Meulen op nummer 51) en aan de Ant. Mathijssenstraat (ten noorden van nummer 62). Verder is, op basis van de resultaten van reeds uitgevoerd archeologisch onderzoek, de kans op sporen en vondsten uit de Vroege en Volle Middeleeuwen het grootst op de dekzandrug langs de Moezel. &lt;br&gt;
Of er van het bodemarchief nog resten aanwezig zijn, is niet op basis van dit bureauonderzoek vast te stellen. De kans is, gezien de gespecificeerde archeologische verwachting en de resultaten van reeds uitgevoerd archeologisch onderzoek, groot. De archeologische resten kunnen aangetroffen worden, direct onder de huidige wegkoffer, op ca. 30-40 cm onder mv. &lt;br&gt;
Wij adviseren dan ook om bij bodemingrepen dieper dan de huidige wegkoffer in de zones met een hoge archeologische verwachting een archeologisch onderzoek uit te voeren in de vorm van waarderende proefsleuven conform het protocol proefsleuven uit de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.1), met eventueel een doorstart naar opgraven. Hiermee kan de aard, datering, omvang, diepteligging en de kwaliteit van de mogelijk aanwezige vindplaats(en) worden vastgesteld. Het vervolgonderzoek dient plaats te vinden aan de hand van een door het bevoegd gezag goedgekeurd programma van eisen en uitgevoerd te worden door een archeologisch bedrijf bevoegd tot het uitvoeren van archeologische opgravingen (Erfgoedwet 2016, art. 5.4 en Besluit Erfgoedwet art. 3). Op basis van de uitkomsten kan de gemeente in beginsel een beslissing nemen over de behoudenswaardigheid van archeologische resten binnen het plangebied en eventueel overgaan tot maatregelen voor behoud in situ of het veiligstellen van de archeologische informatie door middel van vervolgonderzoek. &lt;br&gt;
Omdat archeologisch onderzoek voorafgaand aan de grondwerkzaamheden voor de herinrichting praktisch waarschijnlijk niet uitvoerbaar is, adviseren we om hier een proefsleuvenonderzoek en/ of opgraving onder de variant archeologische begeleiding uit te voeren. Het doel van de opgraving – variant archeologische begeleiding is het documenteren van gegevens en het veilig stellen van materiaal van de verwachte en bekende vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. Het archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd door middel van het volgen van de graafmachine op de plaats(en) waar het oorspronkelijke bodemprofiel definitief verstoord wordt. Er dient op aanwijzing van de archeoloog in de sleuven een leesbaar vlak en vooral ook bodemprofielen te worden aangelegd met als doel eventuele archeologische resten te identificeren, te inventariseren en te documenteren, waarbij voldoende tijd wordt geboden voor het uitvoeren van het archeologisch onderzoek. Aanwezige archeologische waarden worden zo volledig als mogelijk gedocumenteerd en geborgen om deze voor duurzaam ex situ behoud in aanmerking te laten komen. De begrenzing van de archeologische begeleiding komen in zowel het horizontale als het verticale vlak overeen met de te verstoren vlakken, als gevolg van de graafwerkzaamheden. &lt;br&gt;
Indien de aangetroffen sporen buiten de begrenzing van de geplande ingrepen doorlopen, wordt een waarderingsadvies opgesteld aan de hand van de waarderingscriteria in de KNA en een advies gegeven ten aanzien van inrichting en beheer. &lt;br&gt;
In de gebieden met een lage of middelhoge verwachting is de verwachte dichtheid aan sporen lager, waardoor de kans groot dat hier slechts flarden van bewoningssporen en losse vondsten zullen worden aangetroffen. De kans dat een complete huisplattegrond wordt aangetroffen, is hier veel kleiner. Hierdoor lijkt de kans kleiner dat waardevolle archeologische resten aangetast zullen worden bij de graafwerkzaamheden. Voor dit gebied adviseren wij de werkzaamheden archeologisch te laten opvolgen door middel van archeologische inspecties. Een inspectie houdt in dat de ontgraven vlakken na de graafwerkzaamheden worden gecontroleerd op archeologische resten. Een archeoloog is dus niet permanent aanwezig bij de graafwerkzaamheden, maar is wel op afroep beschikbaar in het geval toch vondsten worden gedaan.