DOI: 10.17026/dans-xfu-z72u
title: Transect-rapport 3030: Een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Natte Natuurparel De Utrecht. Gemeente Reusel-De Mierden, Bladel en Hilvarenbeek (NB).

description: &lt;p&gt;In september 2020 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in het plangebied ‘Natte Natuurparel De Utrecht’ in de gemeente Reusel-De Mierden, Hilvarenbeek en Bladel. De aanleiding voor het onderzoek wordt gevormd door het voornemen om natuurontwikkeling te laten plaatsvinden, waarbij graafwerkzaamheden zijn gepland. Om dit mogelijk te maken is een omgevingsvergunning en een akkoord op de ontgrondingsmelding benodigd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Om beschrijvingen in de tekst en op kaartbeelden te vergemakkelijken is het plangebied in onderhavige rapportage verdeeld in vier deelgebieden, te weten: Deelgebied Noord en Deelgebieden Zuid 1, 2 en 3.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wat betreft archeologie heeft het plangebied vanuit verschillende bestemmingsplannen diverse dubbelbestemmingen ‘waarde -archeologie’. Deze dubbelbestemmingen zijn gebaseerd op de archeologische beleidsadvieskaarten van de gemeente Reusel-De Mierden, Bladel en Hilvarenbeek (bijlagen 1 en 2). In het plangebied is tevens eerder een archeologisch onderzoek uitgevoerd, op basis waarvan sprake is van een archeologische verwachting (Verboom-Jansen en Haitsema, 2019). Vanuit dit onderzoek is een verkennend booronderzoek voorgesteld om inzicht te krijgen in de bodemopbouw in het plangebied en de mate van intactheid ervan om een inschatting te kunnen maken van de archeologische potentie van het gebied. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het veldonderzoek zijn de volgende uitspraken te doen:&lt;br&gt;• De natuurlijke, pleistocene ondergrond in het plangebied bestaat hoofdzakelijk uit (verspoeld) dekzand, die terrasafzettingen van de Formatie van Sterksel afdekken. Binnen de pleistocene ondergrond is sprake van reliëf, waarbij hogere zandgronden, de flanken en lager gelegen gebieden zijn te onderscheiden. In Deelgebied Zuid 3 is tevens sprake van een beekdal met aan weerszijden een dekzandrug (waarvan de westelijke net buiten het plangebied is gelegen). &lt;br&gt;• Bodemkundig gezien is relatief veel variatie binnen het plangebied. Er zijn (grotendeels) intacte podzolgronden aangetroffen, die zich veelal op de hoge zandgronden en flanken ervan bevinden. De intacte podzolgronden zijn indicatief voor mogelijk (intacte) archeologische vondstenniveaus. Op diverse locaties zijn deze echter afgetopt. Hier worden geen vondststrooiingen meer verwacht, maar is nog wel sprake van een intact sporenniveau. Ook zijn gebieden aantoonbaar verstoord, naar verwachting vanwege eerdere egalisaties op het terrein. In de lagere gebieden hebben op basis van het voorkomen van een gereduceerde ondergrond relatief natte omstandigheden gegolden. Er zijn binnen deze lage gebieden wel zones aan te wijzen die als archeologisch intact zijn te beschouwen. De top van de pleistocene ondergrond is te beschouwen als het archeologisch relevante niveau. Deze bevindt zich tussen 20,6 en 24,5 m +NAP en wordt afgedekt met een bouwvoor met een gemiddelde dikte van 40 cm. &lt;br&gt;• Voor wat betreft de periode Laat-Paleolithicum – Mesolithicum geldt een hoge verwachting in gebieden met (nagenoeg) intacte podzolgronden. Deze zijn met name op de hoge zandgronden en de flanken ervan aanwezig. Ter plaatse van het beekdal in Deelgebied Zuid 3 geldt een lage verwachting. Hoewel deze zone als intact is te beschouwen, heeft dit gebied landschappelijk gezien een minder gunstige ligging door de natte omstandigheden. Aan de flanken van het beekdal is een middelhoge verwachting toegekend. In de zones waar geen intact bodemprofiel is aangetroffen, is geen archeologische verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum – Mesolithicum. Bij afwezigheid van een intact bodemprofiel is de kans op intacte vondststrooiingen namelijk nihil.&lt;br&gt;• De verwachtingszones voor de perioden vanaf het Neolithicum zijn aangewezen op basis van een landschappelijke ligging (hoge zandgronden, flanken en laagten), in combinatie met de mate van intactheid van de ondergrond. Aangezien vindplaatsen uit deze periode zich hoofdzakelijk kenmerken door grondsporen, kunnen ook resten aanwezig zijn in de gebieden waar geen (restanten van) podzolen zijn aangetroffen. Aantoonbaar verstoorde delen zijn uitgesloten van de verwachtingszones. Dit zijn zones waarin op grond van de karakteristieken van de bodem of vermenging met de bouwvoor kon worden aangetoond dat de top van de natuurlijke ondergrond niet meer intact is. Aan de hoge zandgronden en flanken is een hoge verwachting toegekend, wanneer sprake is van (restanten van) podzolgronden. Op de hogere gronden en flanken waar de oorspronkelijke bodem is afgetopt tot in de C-horizont geldt een middelhoge verwachting. Er kunnen zich hier namelijk nog grondsporen aftekenen. Aan de lage zandgronden die archeologisch gezien als intact te beschouwen zijn, is een lage verwachting toegekend. Deze gebieden zijn gezien de lagere ligging vermoedelijk minder aantrekkelijk geweest voor de mens.&lt;br&gt;• Aan de hand van de verwachtingszones, die hoofdzakelijk op intactheid zijn gebaseerd, zijn binnen het plangebied attentiezones onderscheiden. Deze zijn onder meer gebaseerd op een vergelijkbare landschappelijke ligging van bekende vindplaatsen in de directe omgeving en geven de plekken aan binnen het plangebied waar de aanwezigheid van een vindplaats relatief gezien het meest waarschijnlijk kan zijn.&lt;/p&gt;