DOI: 10.17026/ar/ekuxlo
title: Archeologisch onderzoek kadeverbetering Ofwegen in de Vlietpolder te Woubrugge, gemeente Kaag en Braassem
title: Archeologisch bureauonderzoek

description: In opdracht van Den Boer CCI heeft Geonius Archeologie in augustus 2020 een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied Vlietpolder te Woubrugge, gemeente Kaag en Braassem. Aanleiding voor het uitvoeren van het onderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van een kadeverbetering van de Ofwegen. Hierbij wordt de weg 30 tot 40 cm opgehoogd, naast de weg worden grasbetontegels gelegd, enkele bomen zullen worden gerooid en een sloot zal worden verlegd. Het archeologisch onderzoek is gefocust op de te verleggen sloten gezien de bodem bij deze ingrepen zal worden verstoord. Terwijl in eerste instantie twee sloten zouden worden verlegd, is gedurende het schrijven van het bureauonderzoek het besluit genomen om nog maar één sloot te verleggen. Derhalve betreft het plangebied slechts een oppervlak van 130 m2 in plaats van 280 m2. Zodoende worden de ondergrenzen die zijn opgesteld in het bestemmingsplan (150 m2) niet overschreden. In overleg met de opdrachtgever is besloten het archeologisch bureauonderzoek op te leveren zonder verkennend booronderzoek. 

Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied op een ontgonnen veenvlakte, op de grens met een veenrestglooiing. Tot ongeveer 900 n.Chr. was in het plangebied sprake van een nagenoeg onbewoonbaar veengebied. Het pleistocene oppervlak ligt op een diepte van minimaal 6 m. Volgens de bodemkaart heeft zich in het plangebied een koopveengrond op bosveen (of eutroof broekveen) ontwikkeld. Koopveengronden nabij boerderijen zijn meer bemest en daarom dikker dan de gronden die verder van de boerderij liggen. Dit kan de bodem hebben beschermd tegen bodemverstorende activiteiten. Tussen 900 en 1400 begon men met het ontginnen van het veengebied in Woubrugge. Het gebied werd verdeeld in percelen die in gebruik werden genomen als akkerbouw en weiland. Op eind einde van de percelen werden ontginningsassen aangelegd. Het plangebied ligt in zo’n ontginningsas. In de loop van de nieuwe tijd werd de vraag naar turf groter. Het veen op de percelen ten oosten van het plangebied werd grootschalig afgegraven, waardoor grote plassen ontstonden. Om de Vlietpolder te beschermen tegen deze plassen werd een dijk aangelegd naast de Ofwegen. Tussen 1773 en 1776 werd de polder ten oosten van de dijk drooggemalen. Tegenwoordig is het hoogteverschil tussen de drooggemalen polder en de Vlietpolder ruim 1,5 m. 
In het plangebied zijn geen archeologische waarden bekend. In de directe omgeving is weinig archeologisch onderzoek uitgevoerd waardoor er weinig tot geen archeologische waarden bekend zijn. Vanwege de ligging bij een ontginningsas heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting op het voorkomen van waarden uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd. 

Gezien de oppervlakte van de geplande bodemingrepen door planaanpassing kleiner is dan de ondergrenzen die zijn opgesteld in het bestemmingsplan, wordt door Geonius Archeologie geen vervolgonderzoek aanbevolen.

Dit rapport is verzonden aan de opdrachtgever om het ter toetsing voor te leggen aan de bevoegde overheid. Hier werd in de tussenliggende periode geen reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn, zoals vastgelegd in de KNA, is verstreken, is besloten om dit rapport definitief te maken.