DOI: 10.14457/tu.the.2020.400
title: การใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวสำหรับทางเลือกเพิ่มเติมทางบัญชีเพื่อรองรับผลกระทบจากสถานการณ์ COVID-19 ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

description: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์การใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวสำหรับทางเลือกเพิ่มเติมทางบัญชีเพื่อรองรับผลกระทบจากสถานการณ์ COVID-19 ตามแนวปฏิบัติทางการบัญชี ที่เปิดเผยข้อมูลไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ในมุมมองภาพรวมและแยกตามหมวดธุรกิจ (Sector) โดยทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเนื้อหาที่กิจการเปิดเผยข้อมูลการใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯ ตามแนวปฏิบัติทางการบัญชีที่แสดงไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินรายไตรมาส ประกอบด้วยไตรมาสที่ 1 2 และ 3 ประจำปี พ.ศ. 2563 และแยกเนื้อหาข้อมูลเรื่องข้อผ่อนปรนจากมาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯ ได้ทั้งหมด 9 ข้อ ผลการศึกษาพบว่าในมุมมองภาพรวมไตรมาสที่ 1/2563 บริษัทที่ใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯ มีทั้งหมด 366 บริษัท จากทั้งหมด 555 บริษัท (65.95%) ไตรมาสที่ 2/2563 บริษัทที่ใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯ มีทั้งหมด 390 บริษัท จากทั้งหมด 555 บริษัท (70.27%) และไตรมาสที่ 3/2563 บริษัทที่ใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯ มีทั้งหมด 381 บริษัท จากทั้งหมด 555 บริษัท (68.65%) โดยที่ไตรมาสที่ 2/2563 เป็นไตรมาสที่มีการใช้การใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯ มากที่สุด เมื่อแยกบริษัทตามกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีทั้งหมด 8 กลุ่ม พบว่าโดยเฉลี่ย 3 ไตรมาส กลุ่มอุตสาหกรรมที่มีการใช้มาตรการผ่อนปรนชั่วคราวฯมากที่สุด 3 ลำดับแรก ได้แก่ กลุ่มอุตสาหกรรมสินค้าอุปโภคบริโภค (84.55%) กลุ่มอุตสาหกรรมบริการ (78.45%) และกลุ่มอุตสาหกรรมอสังหาริมทรัพย์และก่อสร้าง (76.90%) และหากแยกตามการใช้ข้อผ่อนปรนทั้งหมด 9 ข้อ พบว่าโดยเฉลี่ย 3 ไตรมาส ข้อผ่อนปรนที่ถูกใช้มากที่สุด 3 ลำดับแรก ได้แก่ ข้อ(1) ไม่ใช้ Forward-looking information สำหรับวิธีการอย่างง่ายในการวัดมูลค่าของผลขาดทุนด้านเครดิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้น (54.65%) ข้อ(7) ไม่นำสถานการณ์ COVID-19 มาถือเป็นข้อบ่งชี้ของการด้อยค่าตามมาตรฐานการบัญชี (48.29%) และข้อ(6) ไม่นำข้อมูลที่เกี่ยวกับสถานการณ์ COVID-19 มาเป็นข้อมูลในการประมาณการความเพียงพอของกำไรทางภาษีจากสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี (26.01%)สำหรับมุมมองแยกตามหมวดธุรกิจ สามารถจัดประเภทตามลักษณะหมวดธุรกิจที่ใช้ข้อผ่อนปรนได้ดังนี้ ประเภทที่หนึ่งเป็นหมวดธุรกิจที่มีลักษณะเป็นผู้ผลิตและตัวแทนจำหน่ายที่มีรายการที่ต้องพิจารณาการด้อยค่าของลูกหนี้การค้าและลูกหนี้หมุนเวียนอื่นตามวิธีการอย่างง่าย และมีสินทรัพย์ที่ต้องมีการประเมินการด้อยค่า จึงมีการใช้ข้อผ่อนปรนข้อ(1) และข้อ(7) เป็นส่วนมาก เช่น หมวดธุรกิจของใช้ในครัวเรือนและสำนักงาน หมวดธุรกิจของใช้ส่วนตัวและเวชภัณฑ์ หมวดธุรกิจชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น ประเภทที่สองหมวดธุรกิจที่มีลักษณะผู้ประกอบการและผู้ให้บริการ ที่มีรายการสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอตัดบัญชีที่ต้องพิจารณากำไรทางภาษีที่เข้าข่ายจะใช้ข้อผ่อนปรนข้อ(6) และมีรายการที่ต้องพิจารณาการด้อยค่าของลูกหนี้การค้าและลูกหนี้หมุนเวียนอื่นตามวิธีการอย่างง่าย และมีสินทรัพย์ที่ต้องมีการประเมินการด้อยค่า จึงมีการใช้ข้อผ่อนปรนข้อ(1) ข้อ(6) และข้อ(7) เป็นส่วนมาก เช่น หมวดธุรกิจการท่องเที่ยวและสันทนาการ หมวดธุรกิจขนส่งและโลจิสติกส์ หมวดธุรกิจเงินทุนและหลักทรัพย์ เป็นต้น และประเภทที่สามหมวดธุรกิจที่มีลักษณะผู้ให้บริการและผู้ประกอบธุรกิจที่มีรายการตราสารทุนที่ไม่อยู่ในความต้องการของตลาดที่เข้าข่ายจะใช้ข้อผ่อนปรนข้อ(2) และมีรายการที่ต้องพิจารณาการด้อยค่าของลูกหนี้การค้าและลูกหนี้หมุนเวียนอื่นตามวิธีการอย่างง่าย และมีสินทรัพย์ที่ต้องมีการประเมินการด้อยค่า จึงมีการใช้ข้อผ่อนปรนข้อ(1) ข้อ(2) และข้อ(7) เป็นส่วนมาก เช่น หมวดธุรกิจการแพทย์ หมวดธุรกิจประกันภัยและประกันชีวิต หมวดธุรกิจวัสดุก่อสร้าง เป็นต้น