DOI: 10.17026/ar/4kodap
title: De Gouden Leeuw, Veurseweg 180, Voorschoten. Gemeente Voorschoten: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase

description: IDDS Archeologie heeft in december 2023 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd voor De Gouden Leeuw aan de Veurseweg 180 in Voorschoten, gemeente Voorschoten. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied waarschijnlijk ligt op twee strandwallen van verschillende ouderdom; de oostelijke uit Vroeg tot Midden Neolithicum, ongeveer tussen 4350-3850 voor Chr.; de westelijke strandwal uit Midden-Neolithicum, ongeveer tussen 3750-3225 voor Chr. De strandwallen zijn mogelijk gescheiden (geweest) door een kleine, met veen opgevulde, laagte. Waarschijnlijk is de top van de strandwallen (en mogelijk ook de laagte) af- of vergraven bij het ontginnen van het plangebied en is de top daarna eeuwenlang bewerkt voor het gebruik als landbouwgrond. Hiermee zullen al veel van de prehistorische archeologische waarden die potentieel voorkwamen in de top van de strandwallen verstoord of vernietigd zijn. Latere ingrepen in de bodem gedurende de Nieuwe tijd en de 20e en 21e eeuw hebben de bodem waarschijnlijk overal verstoord tot een minimale diepte van 0,6 m -mv ofwel -0,4 m NAP en maximaal tot 4,5 m -mv ofwel -3,9 m NAP. Mogelijk komen onder de ondiepere verstoringen, in het strandwalzand, nog humeuze zandlagen voor die ontstaan zijn toen deze laag lokaal het maaiveld vormde. Dergelijke oude bodems kunnen archeologische resten bevatten of afdekken uit met name de prehistorie en bij eerder booronderzoek zouden dergelijke humeuze zandlagen aangetroffen zijn op -1,5 en -2,0 m NAP. Deze humeuze lagen kunnen echter ook ontstaan zijn op de bodem van oude, nu gedempte, sloten en greppels. De verwachting in het plangebied op intacte archeologische waarden uit de perioden Neolithicum tot de Late Middeleeuwen is op basis van bovenstaande laag, misschien middelhoog indien er inderdaad oude humeuze bodems, begraven in de bodem voorkomen. Door de vele verstoringen in de eeuwen na de ontginning zullen eventuele vondsten zoals aardewerk, bewerkt vuursteen, verbrand bot, en dergelijke niet langer in situ aanwezig zijn en van de grondsporen, van bijvoorbeeld paalkuilen, waterputten, greppels en dergelijke, die wijzen op huisplattegronden of gebruik van de grond, zullen alleen de onderste stukjes van de diepste reikende sporen aanwezig zijn.
Het veldonderzoek onderbouwt het grootste deel van het verwachtingsmodel. Het plangebied ligt inderdaad op strandwalafzettingen waarvan de bovengrond relatief diep verstoord is, waardoor er voor archeologische waarden uit de periodes Neolithicum tot Late Middeleeuwen slechts een lage verwachting geldt. In de boringen zijn geen humeuze lagen aangetroffen die wijzen op laagtes tussen duinen. Omdat in het plangebied wel een oude bouwvoor is aangetroffen onder een ophoogpakket geldt er wel een hoge verwachting op archeologisch resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Mogelijk zijn ook resten van de funderingen van de oorspronkelijke boerderij De Gouden Leeuw nog aanwezig (Figuur 18).
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. Het gaat daarbij op basis van de voorlopige plannen, specifiek om archeologische begeleiding van de ondergrondse sloop in de nabijheid van boringen 24, 25 en 26 omdat daar mogelijk nog funderingen aanwezig zijn van de oorspronkelijke boerderij De Gouden Leeuw, en om een proefsleuvenonderzoek voor het gebied waar kelders en nieuwe gebouwen worden gerealiseerd. De gebieden met al bestaande kelders zijn uitgesloten van proefsleuvenonderzoek en ook voor de gebieden waar alleen tuinen, parkeerplaatsen en wegen worden aangepast wordt geen aanvullend archeologisch onderzoek geadviseerd (Figuur 19).