DOI: 10.17026/ar/zzh9mm
title: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Kanaalzone, ter hoogte van De Bontstraat 84 te Son, gemeente Son en Breugel

description: Verspreid over de periode oktober-november 2018 en maart-april 2019 heeft Antea Group in opdracht van Gebr. Van Stiphout Projectontwikkeling B.V.een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor een terrein aan de Nieuwstraat te Son, in de gemeente Son en Breugel. Het onderzoek heeft bestaan uit een archeologisch proefsleuvenonderzoek, gecombineerd met een opgraving – variant archeologische begeleiding van de ondergrondse sloop en de rioolwerkzaamheden in de Begoniastraat. Daarbij is de begeleiding van de ondergrondse sloopt gedurende 2018 uitgevoerd en de proefsleuven en de begeleiding van de rioolwerkzaamheden in 2019. De ontwikkelaar, in deze de Gebr. Van Stiphout Projectontwikkeling B.V., is voornemens dit plangebied te herontwikkelen tot woonwijk. Daarnaast wordt in een deel van de Bontstraat nieuwe riolering aangelegd en zal de bestaande riolering in de Begoniastraat worden vernieuwd.
Conclusie. Er zijn in het plangebied rondom de voormalige benzinepomp geen archeologische resten aanwezig die duiden op een potentieel behoudenswaardige archeologische vindplaats. Op één in omvang beperkte locatie bleek de bodemroering niet voorbij een eventueel archeologisch vlak te reiken. Hier werden vervolgens enkele grondsporen in aangetroffen maar na couperen bleek het zonder uitzonering alleen om recente verstoringen te gaan.
Voor het gebied rondom de Begoniastraat, de zuidwestelijke hoek van het plangebied, zijn wel archeologische sporen aangetroffen. Veelal betreft het hier de diepste onderzijde van de sporen. De rest van het oorspronkelijke spoor is dan reeds verploegd en opgenomen in de bouwvoor. Er zijn in de paalsporen geen grotere structuren aangetroffen. Daarbij geven we nadrukkelijk mee dat alleen de diepste sporen zijn teruggevonden. Zou de agrarische bodemroering in het verleden minder diep zijn uitgevoerd geweest waren ook de minder diepe paalsporen bewaard gebleven en waren er mogelijk wel gebouwplattegronden of andere structuren te herleiden geweest. Advies. Er is binnen het plangebied geen sprake van behoudenswaardige archeologische vindplaatsen. -Rondom de voormalige bezinepomp is de bodemopbouw sterk geroerd en die delen die niet geroerd zijn bevatten alleen recente ingravingen in de top van de C-Horizont (op basis scherpte overgang van het spoor in de omliggende C-Horizont en de kleurstelling)
- ter plaatse van de Begoniastraat zijn een aantal archeologische sporen aangetroffen. In de regel viel op dat diverse sporen reeds grotendeels waren verploegd en opgenomen in het bovenliggende plaggendek. Op basis van de veldwaarnemingen zijn vervolgens in onderhavig rapport de vooraf geformuleerde onderzoeksvragen beantwoord. Een archeologische vervolgonderzoek kan mogelijk nog enkele aanvullende sporen opleveren weliswaar maar we voorzien dat de onderzoeksvragen op basis van deze sporen niet leiden tot een wezenlijk andere beantwoording dan nu reeds kan. Het advies van Antea Group is dan ook om geen nader archeologisch onderzoek uit te voeren in het plangebied en het gebied vrij te geven voor wat betreft het aspect archeologie. Dit betreft een selectieadvies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan het bevoegd gezag, in deze de gemeente Son en Breugel. Selectiebesluit vanuit de gemeente Son en Breugel d.d. 3-9-2019 (ODZOB). Het bevoegd gezag heeft op 3-9-2019 een selectiebesluit genomen: 1. Westelijk deel van het plangebied, ten zuiden van de Begoniastraat (zoals weergegeven op afbeelding 21): Het bevoegd gezag is van mening, in tegenstelling tot Antea Group., dat het hier om een behoudenswaardige vindplaats gaat die in waarde niet afwijkt van de laat-prehistorische nederzettingen bij Betonson en HIVA. Over de aard en de precieze datering als ook de spreiding van de hier aanwezige bewoning is nog te weinig bekend om de precieze inhoudelijke meerwaarde te kunnen bepalen. Daarvoor is een opgraving noodzakelijk. Wij adviseren dan ook de vindplaats ze mogelijk in de bodem te behouden door de bodem hier niet dieper dan 16,0 m + NAP te verstoren. Hierbij is uitgegaan van het minst diep gelegen archeologische vlak in werkput 7 met daarbij een buffer van 30 cm. Indien er voor de toekomstige bouw of aanlegactiviteiten tot gegraven moet worden, zal eerst een opgraving van de archeologische vindplaats moeten plaatsvinden.
a. Gedurende de zomermaanden zijn binnen de behoudenswaardige vindplaats enkele rioleringswerkzaamheden uitgevoerd. Als gevolg van de diepe graafwerkzaamheden zal zeker een deel van de vindplaats zijn vergraven. Wij adviseren om bij de eventuele opgraving de precieze verstoringsdiepte in relatie tot de archeologische ondergrond mee te nemen in het archeologisch vervolgonderzoek. b. Indien behoud in situ niet mogelijk is, wordt een archeologische opgraving uitgevoerd. Dit vervolgonderzoek moet plaatsvinden op basis van een door de gemeente en Son en Breugel goedgekeurd Programma van Eisen. We adviseren daarbij uit te gaan van een aantal vaste m2 voor de aanleg van werkpuotten rondom de vermoede gebouwstructuren en flexibele m2, om aanvullend onderzoek te doen, indien daadwerkelijk wordt vastgesteld dat het hier om woonerven met hoofd- en bijgebouwen en dergelijke gaat. 2. Oostelijk deel van het plangebied, ten westen van de Nieuwstraat en ten zuiden van de Bontstraat (locatie appartementen en locatie rijwoningen, appartementen en maisonnettes): Uit het proefsleuvenonderzoek blijkt dat de kans op archeologische vindplaatsen hier klein is. In werkput 1 ontbreken sporen en in werkputten 3 en 4 (en de uitbreiding daarop) lijkt het om losse paalsporen- of rijen te gaan. De conclusie is dan ook dat archeologisch vervolgonderzoek hier niet noodzakelijk is, omdat de kans op complete structuren vrijwel nihil is. 3. De archeologische begeleiding van de rest van de Begoniastraat vanaf de Jasmijnstraat naar het oosten kan vervallen, omdat de kans op behoudenswaardige archeologische resten hier klein is. De kans is groot dat slechts losse sporen worden gevonden, waarvan aard, datering en omvang onduidelijk blijven. Dit blijkt ook uit de proefsleuven in het zuidoosten van het plangebied. 4. De aan te leggen riolering van de Bontstraat adviseren wij wel volledig onder archeologische begeleiding uit te voeren, omdat de bodemopbouw hier niet bekend is. De bodem en daarmee het bodemarchief kan hier heel anders zijn dan de ten zuiden hiervan gelegen proefsleuf.