DOI: 10.14457/stou.the.2019.75
title: แนวทางการส่งเสริมการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพของเกษตรกรในอำเภอดอยหลวง จังหวัดเชียงราย

description: การวิจัยนี้ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพทางสังคมและเศรษฐกิจของเกษตรกร 2) ความรู้และการได้รับความรู้ในการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพของเกษตรกร 3) การปฏิบัติในการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพของเกษตรกร 4) ปัญหาและข้อเสนอแนะในการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพของเกษตรกร 5) ความต้องการแนวทางการส่งเสริมการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพของเกษตรกร ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ เกษตรกรผู้ผลิตถั่วเหลือง และขึ้นทะเบียนเกษตรกรกับกรมส่งเสริมการเกษตร ในปีการผลิต 2561/2562 จำนวน 620 ครัวเรือน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยสูตรของ ทาโร ยามาเน่ ที่ความคลาดเคลื่อน 0.07 ได้ 154 ราย โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่ายด้วยวิธีจับสลากตามรายชื่อเกษตรกรตามสัดส่วนที่กำหนด เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูล โดยสถิติพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการจัดอันดับ ผลการวิจัย พบว่า 1) เกษตรกร ร้อยละ 59.7 เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 52.74 ปี ร้อยละ 72.7 จบการศึกษาระดับประถมศึกษา มีประสบการณ์ในการปลูกถั่วเหลืองเฉลี่ย 11.74 ปี ร้อยละ 98.1 ได้รับข้อมูลข่าวสารและความรู้ด้านการผลิตถั่วเหลืองจากเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร มีพื้นที่ทำการเกษตรเฉลี่ย 13.30 ไร่ พื้นที่ผลิตถั่วเหลือง 5.59 ไร่ มีแรงงานในครัวเรือนเฉลี่ย 2.18 คน รายได้จากการผลิตถั่วเหลืองเฉลี่ย 4,181.17 บาทต่อไร่ ต้นทุนการผลิตเฉลี่ย 2,186.36 บาทต่อไร่ และมีผลผลิตเฉลี่ย 270.55 กิโลกรัมต่อไร่ 2) เกษตรกรมีความรู้เกี่ยวกับการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพในระดับมาก ประเด็นที่เกษตรกรตอบผิดมากที่สุด คือ การผลิตบางขั้นตอน ไม่จำเป็นต้องมีเอกสารและการบันทึกข้อมูล โดยได้รับความรู้ในการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพที่ผ่านมาเฉลี่ย 1.44 ครั้ง 3) สภาพการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพตามหลักการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีพบว่าเกษตรกรมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ประเด็นที่เกษตรกรไม่ได้ปฏิบัติมากที่สุดคือ การเก็บตัวอย่างน้ำและดินไปสุ่มตรวจ 1) ในภาพรวมเกษตรกรมีปัญหาในการส่งเสริมการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพอยู่ในระดับน้อย ประเด็นที่เกษตรกรมีปัญหามากที่สุด คือ แหล่งน้ำไม่เพียงพอต่อการผลิต โดยเกษตรกรเห็นด้วยกับข้อเสนอแนะในการส่งเสริมการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพด้านต่างๆ อยู่ในระดับมากทั้งด้านเนื้อหาการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพและวิธีการส่งเสริม 5) เกษตรกรมีความต้องการแนวทางการส่งเสริมการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพด้านเนื้อหาการผลิตถั่วเหลืองคุณภาพในระดับมากทุกประเด็น ส่วนด้านวิธีการส่งเสริมเกษตรกรต้องการการส่งเสริมแบบกลุ่มบุคคลในระดับมาก การส่งเสริมแบบบุคคลต่อบุคคล และแบบมวลชนในระดับปานกลาง || The objectives of this research were to study 1) social and economicconditions of farmers 2) knowledge and knowledge receiving in quality soybeanproduction of farmers 3) practice in quality soybean production of farmers 4)problems and suggestions regarding quality soybean production of farmers 5) needs inextension guidelines for quality soybean production of farmers.The population of this research was soybean production farmers whoregistered as farmers with agricultural extension department in the production year of2018/2019 from 620 households. The sample size of 154 people was determined byusing Taro Yamane formula with the error value of 0.07 through simply randomsampling method by using lottery from the list of farmers’ names according to thedetermined proportion. Data was collected by conducting interview and was analyzedby using descriptive statistics such as frequency, percentage, minimum value,maximum value, mean, standard deviation, and ranking.The results of the research stated that 1) 59.7% of farmers were male withthe average age of 52.74 years. 72.7% completed primary school education with theaverage experience in soybean production of 11.74 years. 98.1% received informationand knowledge about soybean production from agricultural extension officers. Theyhad the average agricultural production area of 13.30 Rai and the average soybeanproduction area of 5.59 Rai. The average labors in the household were 2.18 people,the average income from soybean production was 4,181.17 Baht/Rai, the average costof production was 2,186.36 Baht/Rai, and the average productivity was 270.55kilogram/Rai. 2) Farmers had knowledge about quality soybean production at the highlevel. The most incorrect topic answered by the farmers was that some of theproduction steps did not need to be documented or recorded. The average knowledgereceiving in quality soybean production in the past was 1.44 times 3) According toquality soybean production condition according to good agricultural practice, it foundout that farmers adopted the principle at the high level. The aspect which the farmersdid not adopt the most was on water and soil sampling. 4) Overall, farmers faced withthe problems about quality soybean production extension at the low level. The mostproblematic issue was about insufficient resource for production. Farmers agreed withthe suggestion in the extension of quality soybean production in various aspects at thehigh level in both the content of quality soybean production and extension methods.5) Farmers wanted to have extension guidelines in quality soybean production at thehigh level in every aspect. For the extension method, farmers wanted to receive theextension in the form of group of individuals at the high level while one to one andmass were at the moderate level