DOI: 10.17026/dans-zdh-c7uf
title: Fraamweg 9, Middelstum gemeente Loppersum

description: &lt;p&gt;Het plangebied bevindt zich op een kwelderrug, die waarschijnlijk rond 600 voor Chr. of iets eerder is ontstaan. Deze kwelderrug is daarna al vrij snel door veen overgroeid geraakt. Als gevolg van de ontginning van dit veengebied vanaf de 10e eeuw na Chr. daalde het maaiveld in de gehele regio, waardoor het gebied weer met overstromingen te kampen kreeg. De kwelderwallenwaren ondertussen als gevolg van differentiële klink weer als duidelijke ruggen in het landschap komen te liggen, en deze natuurlijke hoogtes werden gebruikt om huiswierdes op aan te leggen. &lt;br&gt;Het plangebied valt samen met een bekende historische en verhoogde boerderijplaats, die mogelijk al (Laat) Middeleeuwse wortels heeft. Direct ten noorden van het plangebied bevindt zich een tweede huiswierde (AMK-terrein 887; Rijksmonument 45766). In de directe omgeving van het plangebied bevinden zich meerdere huiswierden en andere Middeleeuwse resten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het kloostervoorwerk te Roodeschool, waartoe ook de boerderijplaats in het plangebied behoorde, is waarschijnlijk gebouwd in de 13e eeuw. Historische kaarten laten zien dat zich hier tot het einde van de 18e eeuw een voorname boerderij met een opvallend, hoog voorhuis heeft bevonden. In 1785 is dit gebouw afgebroken, en is een nieuwe boerderij met vrijwel exact hetzelfde grondplan gebouwd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek kan worden geconcludeerd dat de hoge verwachting, die volgens de beleidskaart van de gemeente Loppersum in het plangebied voor de wierde en de boerderijplaats geldt, terecht is. Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor aanzienlijke verstoringen in de wierde en boerderijplaats. Daar komt nog bij dat in deze delen van het plangebied resten worden verwacht van een deel van een kloostervoorwerk van het klooster te Aduard. Hoewel de boerderijplaats in het plangebied geen onderdeel uitmaakt van AMK-terrein 887 (tevens Rijksmonument 45766), dat het kloostervoorwerk betreft, is duidelijk dat op deze plek wel degelijk een gebouw heeft gestaan dat hoorde bij het kloostervoorwerk. Het gaat om het voorhuis van een Latijnse school, dat waarschijnlijk op de plek heeft gestaan waar de voorgenomen bodemingreep zal plaatsvinden. Daarnaast kunnen in het gebied waar de ingreep zal plaatsvinden, sporen worden verwacht van eventuele oudere bewoning op de kwelderwal.&lt;br&gt;De lage verwachting die volgens de archeologische beleidskaart geldt voor het deel van het plangebied buiten de wierde en de boerderijplaats, blijkt op basis van het bureauonderzoek niet geheel terecht. In dit gebied zijn kwelderwallen aanwezig waarop gedurende deze periode menselijke activiteit kan zijn geweest. Hoewel er in de directe nabijheid van het plangebied geen aanwijzingen zijn voor bewoning uit de IJzertijd en Romeinse tijd, kan niet worden uitgesloten dat deze kwelderwallen voorafgaand aan de veenbedekking toch door vroege kwelderpioniers zijn bezocht. Daarnaast is in dit gebied een grote kans op het aantreffen van sporen van vroeg- en volmiddeleeuwse veenontginningen (vooral in de vorm van ontginningssloten).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conform het in het bureauonderzoek geformuleerde advies is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. In het plangebied zijn 6 boringen ter hoogte van de geplande bebouwing gezet. Eén boring (boornummer 4) is ten noorden van de bebouwing gezet om als referentie voor de overige boringen te dienen. De boringen zijn gezet met een gutsboor (3 cm Ø) tot ruim onder de relevante archeologische niveaus. De positie van de boringen is ingemeten met behulp van meetlinten (precisie ca. 0,05 m) ten opzichte van de bebouwing; de maaiveld¬hoogtes zijn afgeleid van het AHN2 (precisie ± 2 cm). Het opgeboorde sediment is met de hand onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren zoals baksteenpuin, houtskool, verbrande klei/leem en aardewerk. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De laagopeenvolging in het plangebied bestaat van onder naar boven uit een overwegend ca. 0,40 m dikke, maar plaatselijk tot 1,25 m dikke bouwvoor/verstoorde laag. Hieronder bevindt zich in vrijwel alle boringen een ophogingspakket, met in boringen 3 en 6 een woon-/loopniveau (‘terplaag’) aan de basis. In de overige boringen zijn spoorvullingen aangeboord. Onder deze antropogene pakketten liggen natuurlijke kom-, kwelder- en wadafzettingen. Hoewel er geen daterende vondsten gedaan zijn, zijn de aangetroffen antropogene pakketten toe te schrijven aan de bekende huiswierden in en direct buiten het plangebied. De oxidatie/reductiegrens ligt relatief diep, op ca. 1,5 m -mv. Organische resten die boven deze grens liggen kunnen aangetast zijn of worden door oxidatie. De aanwezigheid van fijne detritus en mest tonen echter aan dat de conserveringsomstandigheden nog tamelijk goed zijn.&lt;br&gt;Met het oog op de resultaten van het bureau- en booronderzoek adviseert Salisbury Archeologie b.v. om, aan de hand van de uiteindelijke plannen, te bepalen in hoeverre behoud in situ van de aanwezige archeologische niveaus ter plaatse van de bodemingreep mogelijk is. Indien behoud in situ niet mogelijk is, wordt geadviseerd om, afhankelijk van de specifieke plannen voor de nieuwbouw van het voorhuis, een archeologische opgraving of archeologische begeleiding uit te voeren.&lt;/p&gt;