DOI: 10.14457/tu.the.2014.381
title: การจัดการกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้ประกอบการในเขตพื้นที่อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่

description: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขทั่วไปของการควบคุมกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป การรับรู้ของผู้ประกอบการ และปัญหาอุปสรรคของสถานประกอบการในเขตพื้นที่เทศบาลตำบลแห่งหนึ่งในอำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ ในการปฏิบัติตามข้อกำหนดของท้องถิ่น จากการสัมภาษณ์พบว่า ในกลุ่มที่ศึกษามีสถานประกอบการที่ปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข คิดเป็นร้อยละ 52.6 ของจำนวนทั้งหมด สถานประกอบการที่ดำเนินกิจการมาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 50.9 ผู้ประกอบการที่ให้สัมภาษณ์เป็นเพศชาย คิดเป็นร้อยละ 59.6 มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 78.9 และมีการศึกษาต่ำกว่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย คิดเป็นร้อยละ 50.9 และพบว่า สถานประกอบการ 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มกิจการที่เกี่ยวกับยานยนต์ เครื่องจักร หรือเครื่องกล และกลุ่มกิจการที่เกี่ยวกับปิโตรเลียม ถ่านหิน สารเคมี ไม่มีการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขทั่วไปในการดูแลสภาพหรือสุขลักษณะของสถานประกอบการ และมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 73.3 เท่ากันผู้ประกอบการมีคะแนนการรับรู้เฉลี่ยในประเด็นต่างๆ ในการจัดการทั่วไปของสถานประกอบการในระดับต่ำ คิดเป็นร้อยละ 50.9 และพบว่าในหัวข้อการรับรู้ของผู้ประกอบการว่ามีกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข เรื่อง กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยจะต้องขออนุญาตประกอบกิจการหรือต่อใบอนุญาตประกอบกิจการจากราชการส่วนท้องถิ่น คิดเป็นร้อยละ 89.5 เมื่อสัมภาษณ์ถึงวิธีการรับรู้ข้อมูลหรือช่องทางการดำเนินการ พบว่า ได้รับรู้จากการที่ราชการส่วนท้องถิ่นทำหนังสือแจ้งผู้ประกอบการ คิดเป็นร้อยละ 94.7จากการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่า การรับรู้ของผู้ประกอบการว่ามีกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข เรื่อง กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยจะต้องขออนุญาตประกอบกิจการหรือต่อใบอนุญาตประกอบกิจการจากราชการส่วนท้องถิ่น มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตามสุขลักษณะและมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.03)จากผลการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการทั้งหมด พบว่า มีปัญหาและอุปสรรคด้านการจัดการทั่วไปของสถานประกอบการโดยคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับน้อย คิดเป็นร้อยละ 63.2 โดยปัญหาและอุปสรรคที่สำคัญที่พบ คือ ขาดแคลนงบประมาณและเทคโนโลยีด้านการจัดการของเสีย การกำจัดสิ่งปฏิกูลมูลฝอย และมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม คิดเป็นร้อยละ 43.9 การปรับปรุงสถานที่ก่อตั้งอาคารและโครงสร้างอาคารให้เป็นไปตามข้อกำหนดของท้องถิ่น คิดเป็นร้อยละ 35.1 การดูแลรักษาความสะอาด และสภาพโดยทั่วไป คิดเป็นร้อยละ 29.8 การจัดให้มีความปลอดภัย ระบบป้องกันอันตรายหรืออุบัติภัยภายในสถานประกอบการ คิดเป็นร้อยละ 5.3 และการควบคุมสารเคมีอันตราย คิดเป็นร้อยละ 1.8 เมื่อสัมภาษณ์ถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาและอุปสรรคที่พบผู้ประกอบการจะแก้ไขหรือปรับปรุงตามงบประมาณที่มี คิดเป็นร้อยละ 63.2จากการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่า ปัญหาและอุปสรรคด้านการจัดการทั่วไปของสถานประกอบการ มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตามสุขลักษณะและมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.56)จากผลการศึกษาดังกล่าว สถานประกอบกิจการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขไม่ครบทุกแห่ง และมีการรับรู้ในการจัดการกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพในระดับต่ำ ดังนั้น ราชการส่วนท้องถิ่นต้องมีการเผยแพร่ สื่อสาร และประชาสัมพันธ์มากขึ้น ควรจัดทำคู่มือการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขสำหรับผู้ประกอบการ เพื่อให้ทราบถึงหลักเกณฑ์ และเงื่อนไขทั่วไปในการดูแลสภาพหรือสุขลักษณะของสถานประกอบการ และมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพ พร้อมทำหนังสือแจ้งผู้ประกอบการเป็นลายลักษณ์อักษรสถานประกอบการมีการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขทั่วไปในการดูแลสภาพหรือสุขลักษณะของสถานประกอบการ และมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพยังไม่ครบทุกข้อของแต่ละประเภทกิจการ เนื่องจากขาดแคลนงบประมาณและเทคโนโลยีในการจัดการ ราชการส่วนท้องถิ่นควรมีการจัดสรรงบประมาณหรือหาแหล่งกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำเพื่อการปรับปรุงแก่สถานประกอบการการออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพให้แก่สถานประกอบการ หลังจากนั้นราชการส่วนท้องถิ่นต้องมีการติดตาม ตรวจเยี่ยม ให้คำแนะนำในการปฏิบัติตามสุขลักษณะและมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพเพิ่มมากขึ้น และจัดให้มีระบบฐานข้อมูลเพื่อการรายงาน การติดตามเฝ้าระวัง การควบคุมด้านสุขลักษณะและมาตรการป้องกันอันตรายต่อสุขภาพของสถานประกอบการตามที่ราชการส่วนท้องถิ่นกำหนดอย่างเป็นระบบ