DOI: 10.17026/ar/wnb4ny
title: Archeologisch onderzoek veldvervangingen AIS 110kv-150kV te Raalte, gemeente Raalte
title: Inventariserend veldonderzoek door middel van karterende boringen

description: In opdracht van TenneT BSO B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch 
inventariserend veldonderzoek karterende fase uitgevoerd naar de locatie Westdorplaan 
130 te Raalte, gemeente Raalte. De aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de 
voorgenomen veldvervanging van het aanwezige trafostation. Hierbij worden 
graafwerkzaamheden uitgevoerd die de eventueel aanwezige archeologische waarden 
kunnen verstoren. 

 

Vanwege de gunstige droge en hoge ligging op een dekzandrug is het plangebied sinds de 
prehistorie aantrekkelijk geweest voor menselijke bewoningen en/of activiteit. Er is in de 
directe omgeving van het plangebied weinig archeologisch onderzoek uitgevoerd. In de 
wijdere omgeving zijn archeologische waarden aangetroffen daterend van de Steentijd tot 
de Nieuwe Tijd. De bouw van het rond 1965 aangelegde trafostation zal vermoedelijk enige 
bodemverstoring met zich mee hebben gebracht. Deze verstoring kan tot een diepte van ca. 
1 m -mv worden verwacht. 

 

Waarden daterend uit de Steentijd kunnen voorkomen in de top van het dekzand in de vorm 
van jachtkampementen, bewerkt vuursteen, of houtskool. Sporen daterend vanaf de 
Bronstijd tot aan de Middeleeuwen kunnen voorkomen in de vorm van nederzettingsresten, 
afval- en waterkuilen, greppels en haarden. Waarden daterend vanaf de Middeleeuwen en 
Nieuwe Tijd kunnen voorkomen in de vorm van van aardewerk, bot of ander afval dat met 
de bemesting van het land is opgebracht. 

 

Archeologisch relevante bodemlagen (top van het dekzand) kunnen direct onder het huidige 
maaiveld worden verwacht. 

 

Mogelijk is er binnen het plangebied een plaggendek aanwezig van 30 tot 60 cm dikte, 
direct onder het maaiveld, met daaronder het dekzand met een deels intacte top. Mocht er 
een plaggendek aanwezig zijn, dan kan de top van het pleistocene zand (met 
Steentijdvondsten) mogelijk verstoord zijn geraakt. Dieper ingegraven sporen kunnen nog 
wel aanwezig zijn. 

 

Uit het eerder uitgevoerde veldonderzoek (verkennende fase) is gebleken dat de 
ondergrond in het grootse gedeelte van het onderzochte gebied verstoord is tot in de 
C-horizont. Enkel in boring RA18 is een intacte podzol aangetroffen, bestaande uit een 
A-E-B-C profiel. De reden dat er nog een intacte bodem is aangetroffen in deze boring in 
tegenstelling tot alle andere, diep verstoorde, boringen, heeft waarschijnlijk te maken met 
het feit dat op dit intacte dekzandpakket een voormalig semiverhard pad lag (te zien aan 
een laag van 30 cm asfaltgranulaat in de boring, op de Ap-horizont). Op deze specifieke 
locatie hebben dus geen grootschalige graafwerkzaamheden aangetroffen, zoals wel het 
geval is in de overige boringen. 

 

Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek (karterende fase) is verricht op 
18 december 2023. Hierbij zijn zeven handmatige grondboringen verricht met behulp van 
een Edelmanboor met een diameter van 15 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot 0,1 m in de 
C-horizont en/of tot een maximale diepte van 2 m beneden maaiveld. De boringen zijn 
verspreid over het plangebied gezet. 

 

In het plangebied heeft er zich een podzolbodem gevormd en deze podzolbodems zijn 
gedurende de Middeleeuwen opgehoogd met plaggen om de grond te vermengen met 
vruchtbare mest. De met mest verrijkte plaggen zijn over een periode van vermoedelijk 
honderden jaren op de akkers opgebracht waardoor een zogenoemde es is ontstaan ter 
hoogte van het plangebied. 

De oorspronkelijke podzolbodem is in sommige gevallen tot in de B-horizont en C-horizont 
vergraven of deels opgenomen in het plaggendek. Tijdens het karterende onderzoek zijn in 
drie boringen een intacte podzolbodem onder het plaggendek te aangetroffen. De 
aanwezigheid van het plaggendek wijst op een agrarisch gebruik van het landschap tijdens 
de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Er zijn op basis van het archeologische onderzoek 
geen aanwijzingen voor bewoning uit die periode binnen het plangebied. Dit komt overeen 
met het bureauonderzoek, vanaf de Late Middeleeuwen wordt er geen bewoning verwacht 
in het plangebied. 

 

Tijdens het veldwerk zijn alle relevante archeologische lagen gezeefd op een zeef met een 
maaswijdte van 3mm. Het zeven heeft geen archeologische indicatoren en/of vondsten 
opgeleverd. 

 

Tijdens de verkennende fase is er in boring RA18 op 80 cm onder maaiveld een intacte 
podzolbodem aangetroffen. Tijdens het karterende onderzoek is er in de directe nabijheid 
een bodemopbouw aangetroffen van plaggendek op E-B-C horizont of plaggendek op 
vergraven B-C horizont op C-horizont. De oorspronkelijke bodem is waarschijnlijk plaatselijk 
verstoord door ingrepen die te maken hebben met het essenlandschap. Voor afwatering 
werden esgreppels gegraven langs de essen. Dit kan verklaren waarom er zo plaatselijk 
verstoringen aanwezig zijn direct naast een intact podzolprofiel. Aangezien er sprake is van 
intacte podzolbodems zou er nog een verwachting voor archeologische resten uit de 
Periode Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen kunnen bestaan, maar door het 
ontbreken van archeologische indicatoren kan de verwachting worden bijgesteld naar laag. 
 
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het 
plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen 
zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.