DOI: 10.14457/tu.the.2014.534
title: การมีส่วนร่วมของคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในการจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดหนองคาย

description: การศึกษาการมีส่วนร่วมในการจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลของคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในพื้นที่จังหวัดหนองคาย เป็นการวิจัยแบบผสม (Mixed Method) โดยทำการศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-Sectional Survey) ร่วมกับการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วม ปัจจัยที่สนับสนุนต่อการมีส่วนร่วม ปัญหาอุปสรรค ข้อเสนอแนะและหาแนวทางที่เหมาะสมต่อการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้คือคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดหนองคาย จำนวน 290 คน โดยวิธีสุ่มแบบหลายขั้นตอน กลุ่มตัวอย่างในการจัดสนทนากลุ่มคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 3 แห่งๆ ละ 1 ครั้ง ผู้เข้าร่วมสนทนากลุ่ม แห่งละ 10 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการใช้แบบสอบถาม และการจัดสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2556-31 พฤษภาคม 2556 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) สถิติเชิงอนุมาน (Inference Statistics) ส่วนการจัดสนทนากลุ่ม (Focus Group Discussion) โดยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยคุณลักษณะส่วนบุคคล เพศชายและเพศหญิงมีสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน (ร้อยละ 48.96 และ 51.04 ตามลำดับ) อายุส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 50–59 ปี (ร้อยละ 38.54) อายุสูงสุด 73 ปี อายุต่ำสุด 21 ปี ส่วนใหญ่มีการศึกษาอยู่ในระดับมัธยมศึกษา (ร้อยละ 42.71) ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร (ร้อยละ 34.30) รายได้ต่อเดือนพบว่า ส่วนใหญ่มีรายได้ไม่เกิน 10,000 บาท (ร้อยละ 50.00) ประสบการณ์ทำงาน พบว่า ส่วนใหญ่มีประสบการณ์การทำงานอยู่ในช่วง 1-5 ปี มากที่สุด (ร้อยละ 29.86) สถานภาพในคณะกรรมการ ส่วนใหญ่เป็นผู้แทน อสม. (ร้อยละ 22.30) ระดับการมีส่วนร่วมของกลุ่มตัวอย่าง ในภาพรวมพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีการมีส่วนร่วมอยู่ในระดับปานกลาง ค่าเฉลี่ย 3.50 (S.D.=0.36) ปัจจัยคุณลักษณะส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วม พบว่าอาชีพของคณะกรรมการต่างกันมีค่าเฉลี่ยการส่วนร่วมแตกต่างกัน โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 สถานภาพในคณะกรรมการต่างกันมีค่าเฉลี่ยการส่วนร่วมแตกต่างกัน โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และปัจจัยสนับสนุน ทั้ง 5 ด้าน พบว่า ด้านการรับรู้บทบาทคณะกรรมการ ด้านการมีภาวะผู้นำของคณะกรรมการ ด้านเจตคติของคณะกรรมการ ด้านแรงจูงใจของคณะกรรมการ และด้านการติดต่อสื่อสารของคณะกรรมการ  มีความสัมพันธ์ระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r =0.644 p-value &lt;0.001, r =0.465 p-value &lt;0.001, r =0.434 p-value &lt;0.001, r =0.671 p-value&lt;0.001 และ r =0.550 p-value &lt;0.001 ตามลำดับ)  ส่วนปัจจัยที่สามารถพยากรณ์การมีส่วนร่วมในการจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลของคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดหนองคาย คือแรงจูงใจของคณะกรรมการ (p-value &lt;0.001) การติดต่อสื่อสารของคณะกรรมการ (p-value &lt;0.001) และการรับรู้บทบาทคณะกรรมการ (p-value &lt;0.001) โดยมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ซึ่งตัวแปรทั้ง 3 ตัว สามารถพยากรณ์การมีส่วนร่วมในการจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลของคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ได้ร้อยละ 56.70ข้อเสนอแนะการมีส่วนร่วมในการจัดการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลของคณะกรรมการพัฒนาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล นั้น ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และเจ้าหน้าที่จะต้องส่งเสริม และสนับสนุนให้เกิดการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการ เช่น เปิดโอกาสให้คณะกรรมการได้ร่วมคิดตัดสินใจ ให้ข้อเสนอแนะ ร่วมดำเนินการ เพิ่มมากขึ้น ตลอดจนมีวิธีการสื่อสารกับคณะกรรมการ ที่มีรูปแบบชัดเจน และต่อเนื่อง เปิดโอกาสให้คณะกรรมการได้แสดงบทบาทเพิ่มมากขึ้น