DOI: 10.14457/rmutk.the.2016.1
title: การประเมินศักยภาพท่าอากศยานนานาชาติอุดรธานีสู่ศูนย์กลางด้านการขนส่งผู้โดยสารเพื่อรองรับการเปิดเสรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน

description: การวิจัยเรื่อง "การประเมินศักยภาพท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีสู่ศูนย์กลางด้านการขนส่งผู้โดยสาร เพื่อรองรับการเปิดเสรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน" มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินศักยภาพในการพัฒนา ท่าอากาศยานฯ ปัญหา อุปสรรค โอกาส ข้อจากัดของการขนส่งทางอากาศ รวมทั้งแผนพัฒนาระบบการบริหารงานของท่าอากาศยานฯ ให้มีความหลากหลายในกิจกรรมต่าง ๆ และสร้างแผนกลยุทธ์การพัฒนาท่าอากาศยานฯ การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก และกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาเฉพาะเจาะจง จานวน 20 คน จากหน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน จากผลการวิจัยพบว่า ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีเป็นท่าอากาศยานขนาดใหญ่ มีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานค่อนข้างมาก และมีพร้อมในการให้บริการ สามารถรองรับผู้โดยสารได้ถึง 6,400 คน ต่อวัน และสามารถรองรับอากาศยานขนาดใหญ่ รวมทั้งมีพื้นที่เช่าเพียงพอต่อการทากิจกรรมเชิงพาณิชย์อื่น ๆ และ ท่าอากาศยานฯ มีที่ตั้งใกล้กับชายแดนสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว สามารถขนส่งผู้โดยสารจาก เขตชายแดนมายังท่าอากาศยานฯ ได้อย่างสะดวก ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีเป็นท่าอากาศยานที่มีผู้ใช้บริการมากเป็นอันดับ 1 เมื่อเปรียบเทียบกับท่าอากาศยานอีก 8 ท่าอากาศยานทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และในอนาคตท่าอากาศยานฯ มีแนวโน้มเป็นศูนย์กลางด้านการขนส่งผู้โดยสารทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการวิจัย ผู้วิจัยค้นพบดังนี้ 1. ท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีสามารถเป็นศูนย์กลางการขนส่งผู้โดยสารได้ โดยมีปัจจัยหลักที่ ทาให้ท่าอากาศยานฯ สามารถเป็นศูนย์กลางฯ คือ ตาแหน่ง ความสามารถเขตการบิน ความสามารถเชิงพาณิชย์ ความสามารถเขตนอกการบิน และสิ่งแวดล้อม 2. ปัญหาอุปสรรคที่มีนัยสาคัญต่อการพัฒนาท่าอากาศยานฯ ไปสู่การเป็นศูนย์กลางฯ ของท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานี ได้แก่ ทรัพยากรบุคคล ความพร้อมในการใช้พื้นที่ การบริหาร และการบริการ สิ่งอานวยความสะดวก และปัจจัยพื้นฐานของท่าอากาศยานฯ ปัจจุบันท่าอากาศยานฯ อยู่ภายใต้การบริหารงานในรูปแบบราชการ จึงทาให้การบริหารงานมี ความล่าช้าไม่ทันต่อการเติบโต และการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรมการบิน ผู้วิจัยพบว่า ผู้บริหารกรมท่าอากาศยาน และท่าอากาศยานฯ สามารถนาแนวทางการประเมินศักยภาพท่าอากาศยานฯ ที่ได้จาก การวิจัยครั้งนี้ไปใช้ในการวางแผน และกาหนดแนวนโยบายในการประเมินศักยภาพท่าอากาศยานฯ ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และบรรลุวัตถุประสงค์ของการวิจัย จึงมีการปรับกลยุทธ์ และเป้าหมายหลากหลายของท่าอากาศยานฯ การกาหนดรูปแบบ และขั้นตอนการวางแผนอย่างเป็นระบบจะต้องชัดเจน ได้มาตรฐาน สามารถตอบสนองความต้องของผู้ใช้บริการ การวางแผนท่าอากาศยานควรใช้เวลาการวางแผนอย่างน้อย 10 ปีอย่างต่อเนื่อง และนาแผนมาทบทวนทุก ๆ 2 ปี ข้อเสนอแนะแนวทางเลือกในการพัฒนาศักยภาพท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีนอกจากที่กล่าวมาข้างต้น คือ 1. สร้างแนวทางการปรับปรุงรูปแบบการบริหารจัดการท่าอากาศยาน 2. ส่งเสริมธุรกิจด้านบริการภาคพื้น และผู้ประกอบการด้านการขนส่งผู้โดยสารเพื่อให้สอดคล้องกับธุรกิจด้านการบิน สายการบิน และจานวนเที่ยวบิน 3. สร้างสิ่งอานวยความสะดวกเพิ่มมากขึ้น ได้แก่ ระบบ Wi-Fi ร้านค้าปลอดภาษี ร้านค้า จัดจาหน่ายสินค้า Brand Name และอื่น ๆ 4. เพิ่มแรงจูงใจ และสร้างความคาดหวังหลายด้าน ได้แก่ รายได้ เจ้าหน้าที่ กระบวนการขั้นตอนการปฏิบัติงาน ช่องทางการติดต่อสื่อสาร คุณภาพการให้บริการ กฎหมาย การวางแผนก่อสร้าง และการขยายโครงสร้างพื้นฐาน และด้านพลังงาน ดังนั้น การประเมินศักยภาพท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีสู่ศูนย์กลางด้านการขนส่งผู้โดยสารเพื่อรองรับการเปิดเสรีประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนสามารถเป็นไปได้ ถ้าหากมีการขับเคลื่อนเชิงนโยบายตั้งแต่ระดับนโยบายของชาติ จนถึงหน่วยงานท้องถิ่น เนื่องจากท่าอากาศยานฯ มีความพร้อมในด้านโครงสร้างพื้นฐาน และสิ่งอานวยความสะดวก มีเที่ยวบินหลากหลายในการรองรับผู้โดยสาร และสินค้า ซึ่งทุกหน่วยงานต้องมีการดาเนินการร่วมกันในการขับเคลื่อนนโยบายก็จะสามารถผลักดันท่าอากาศยานนานาชาติอุดรธานีสู่ศูนย์กลางด้านการขนส่งผู้โดยสารของภาคตะวันออกเฉียงเหนือให้ประสบความสาเร็จได้