DOI: 10.17026/ar/txgjki
title: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P) Europalaan te Brunssum
title: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P) Europalaan te Brunssum, gemeente Brunssum

description: In maart 2025 heeft Geonius Archeologie in opdracht van Stichting Weller Wonen een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) uitgevoerd voor het onderzoeksgebied Europalaan te Brunssum (gemeente Brunssum). Aanleiding voor het proefsleuvenonderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van nieuwbouw op deze locatie. 

Het onderzoeksgebied maakt deel uit van een groter plangebied dat reeds in 2022 onderzocht is middels een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek. Het huidige onderzoeksgebied bevindt zich geomorfologisch op een plateauterras (noorden) en afbraakwand (centraal en zuiden). De brikgronden die zich van nature in deze goede ontwaterde leemgronden hebben ontwikkeld, vormen een goede indicator voor de aanwezigheid van menselijke activiteit in het verleden. Op basis van het bureauonderzoek werd geconcludeerd dat het plateauterras een middelhoge verwachtingswaarde heeft voor archeologische resten uit het neolithicum, de bronstijd, de late middeleeuwen en de nieuwe tijd en een hoge verwachtingswaarde voor archeologische resten uit de ijzertijd en Romeinse tijd. Voor de afbraakwand geldt een lage gespecificeerde verwachtingswaarde voor archeologische resten uit alle perioden van het laat paleolithicum tot en met de nieuwe tijd.
Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat grote delen van het plangebied matig tot sterk verstoord zijn. Hier is de oorspronkelijke radebrikbodem in meerdere of mindere mate afgetopt. Op basis van de waargenomen bodemerosie en de voormalige aanwezigheid van bebouwing werd geconcludeerd dat archeologische waarden niet meer in situ worden verwacht. De bevoegde overheid (gemeente Brunssum) heeft vervolgens besloten op 5 deelgebieden waar in het verleden geen bebouwing stond een vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van proefsleuven (IVO-P). 

Het proefsleuvenonderzoek bevestigt deels de resultaten van het verkennend booronderzoek. Op de afbraakwand is de bodem geërodeerd tot in de Bt-horizont. De bodem kan hier omschreven worden als een bergbrikgrond. Aangezien de dikte van een Bt-horizont van nature sterk kan variëren, is moeilijk aan te geven in hoeverre de Bt-horizont in het onderzoeksgebied is afgetopt. In de lagere delen van de afbraakwand blijkt de bodem plaatselijk geërodeerd/ verstoord tot in de BC- of C-horizont (vaaggrond). Hier zullen alleen de diepere sporen behouden zijn gebleven. Daarentegen bleek op het plateauterras de radebrikbodem met E-horizont en Bt-horizont nog grotendeels intact. Eventuele sporen zijn hier nog goed bewaard zijn gebleven.
Het proefsleuvenonderzoek heeft echter -mogelijk deels ten gevolge van de erosie- geen aanwijzingen opgeleverd voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats binnen het onderzoeksgebied. Er is slechts één mogelijke paalkuil vastgesteld. Het is dan ook niet van archeologische waarde. 

Geconcludeerd kan worden dat in het onderzoeksgebied geen behoudenswaardige vindplaats aanwezig is. Derhalve adviseert Geonius dat er voor het onderzoeksgebied geen restricties gelden ten aanzien van de verdere planvorming. De resultaten van huidig onderzoek kunnen niet gebruikt worden om uitspraken te doen over de aanwezigheid en gaafheid van eventuele archeologische resten in de omliggende gebieden.