DOI: 10.17026/ar/7yc8dj
title: Onderzoeksgebied Kavel nabij Pieperweg te Almere Hout, gemeente Almere; archeologisch vooronderzoek
title: een inventariserend veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek)
title: RAAP-RAPPORT 5267

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van Bun Projectontwikkeling B.V. heeft RAAP in de periode juni 2021-februari 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het onderzoeksgebied Kavel nabij Pieperweg te Almere
Hout. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunningaanvraag. Het plangebied heeft een omvang van circa 3 ha. De plannen bestaan onder andere uit nieuwbouw en de ontwikkeling van een markthal (van circa 3.600 m2).
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van het opgestelde PvE (Peeters & Leuvering, 2021) is voor het deel van het plangebied met een oppervlakte van circa 1,8 ha dat op de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Almere in categorie Waarde 1 ligt een verkennend archeologisch booronderzoek uitgevoerd (fase 1; zie figuur 1). Dit gebied is gedefinieerd als onderzoeksgebied. Op basis van de resultaten van het verkennend
booronderzoek is, na overleg met de bevoegde overheid, een zone van circa 8.700 m2 geselecteerd voor aanvullend karterend boordonderzoek (fase 2).
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Resultaten onderzoek &lt;br&gt;
In een deel van het onderzoeksgebied blijkt de top van het dekzandlandschap te zijn geërodeerd, waardoor hier geen archeologische resten meer worden verwacht. In het noordelijk deel van het plangebied is de oorspronkelijke top van het afgedekte dekzandlandschap echter (goed)deels intact en vanaf circa 8,9 m –NAP aanwezig (vanaf circa 390 cm –mv). Op basis van het uitgevoerde karterende onderzoek, zijn in de top van het dekzand primaire en secundaire archeologische indicatoren aanwezig in zones waar het dekzand hoger opduikt en het bodemprofiel beter intact is. Dit betreft bewerkt vuursteen, verkoolde hazelnootdop, onverbrand bot (zoogdier), houtskool, knappersteen en gebroken kwarts. Op basis van deze resultaten en met name de aangetroffen primair archeologische indicatoren is een archeologische vindplaats gedefinieerd, die zich waarschijnlijk focust op het gebied rond boring 8. De fragmenten verkoolde hazelnootdop uit deze boring zijn met een 14C-datering in het vroeg mesolithicum gedateerd. Waarschijnlijk moet rekening worden gehouden met een basis -, aggregatie- of jacht-/seizoenskamp, dat tijdens het vroeg mesolithicum (en mogelijk eerder/later) in gebruik is geweest. Op basis van de uitgevoerde verkennende- en karterende boringen kan deze vindplaats niet exact worden begrensd, maar is waarschijnlijk sprake van een vindplaats van relatief beperkte omvang. &lt;br&gt;
Voor een grotere zone van het onderzoeksgebied, waar eveneens sprake is van een goeddeels intact dekzandlandschap, blijft echter een hoge archeologische verwachting bestaan. Dit landschap loopt waarschijnlijk door richting het oosten van het onderzoeksgebied. Mogelijk tot waarschijnlijk is de bodemopbouw in het dekzand in een deel van de smalle strook die ten noorden van het onderzoeksgebied ligt (maar die wel deel is van het plangebied en op basis van het tracébesluit A6 is vrijgesteld van archeologisch onderzoek; figuur 1) ook goeddeels intact en bestaat voor dit gebied, in dit geval, in principe ook een hoge archeologische verwachting.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Tijdens het uitgevoerde verkennende en karterende booronderzoek zijn geen indicaties voor de aanwezigheid van goed gerijpte, hoger liggende oeverwallen in bovenliggende afzettingen van het Laagpakket van Wormer (de Oude Getijdeafzettingen) aangetroffen. Hierdoor worden geen archeologische resten in deze lagen verwacht. Voor de aangetroffen Flevomeer- en Almere-afzettingen (en mogelijke Zuiderzeelaag), die vanaf kort onder het maaiveld aanwezig zijn, bestaat een lage archeologische verwachting voor bewoningssporen. Hierin zouden echter wel scheeps - of vliegtuigwrakken kunnen worden gevonden. Zulke fenomenen zijn echter zeer lastig middels een booronderzoek op te sporen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Advies
Op basis van de resultaten van het uitgevoerde verkennende en karterende archeologisch onderzoek, blijkt dat in die delen van het onderzoeksgebied waar het dekzand hoger opduikt (vanaf circa 9,1-9,6 m –NAP) en het dekzandlandschap een goeddeels intact bodemprofiel heeft rekening moet worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Voor deze zones bestaat een hoge archeologische verwachting. Er wordt, inclusief buffers met betrekking tot omvang en diepte, aanbevolen om in het grootste deel van het onderzoeksgebied voor fase 2 (karterend onderzoek) diepere bodemingrepen, bestaande uit ontgravingen (dieper dan 350 cm –mv) en/of de plaatsing van funderingspalen, te vermijden (figuur 13). Door het vermijden van zulke werkzaamheden zullen de aangetroffen vroeg mesolithische vindplaats (na)bij boring 8 en mogelijk aanwezige archeologische resten in andere omliggende gebieden in situ worden behouden en beschermd. De resultaten van het verkennende- en karterende onderzoek zijn in het inrichtingsplan voor deze locatie ingepast ( figuur 14), zodat het risico op de verstoring van archeologische vindplaatsen ter plaatse van de nieuwbouw (in zones waar de top van het dekzandlandschap is geërodeerd) minimaal wordt geacht. Hoewel de aangetroffen archeologische vindplaats op basis van de karterende boringen niet exact kon worden begrenst, wordt op basis van deze inpassing van de onderzoeksresultaten géén aanvullende waarderende fase van archeologisch onderzoek (fase 3) noodzakelijk geacht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
In het overige, zuidelijk gelegen deel van het onderzoeksgebied worden geen beperkingen met betrekking tot de toekomstige werkzaamheden/inrichting geadviseerd (figuur 13). Hoewel het waarschijnlijk lijkt dat het goeddeels intacte dekzandlandschap zich ten noorden van het onderzoeksgebied uitstrekt in de smalle strook van circa 20 m breed die, op basis van het tracébesluit A6, is vrijgesteld van archeologisch onderzoek, kunnen op basis van het uitgevoerde onderzoek géén uitspraken worden gedaan over de bodemopbouw en archeologische potentie voor deze zone. Hierdoor wordt in dit rapport géén advies geformuleerd voor deze noordelijk gelegen zone, alsmede andere delen van het plangebied, die in principe zijn vrijgesteld van archeologisch onderzoek en niet met verkennende- en/of karterende boringen zijn onderzocht. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden binnen 350 cm –mv (in de advieszonezone met beperkingen van de werkzaamheden) of in het overige deel van het plangebied onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Almere, deze adviezen al dan niet over te nemen en eventueel vervolgonderzoek en de omvang hiervan op te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.