DOI: 10.17026/ar/xmhyf6
title: Ridderbuurt 83 te Alphen aan den RIjn,
title: een Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: In opdracht van M. Kammeraad heeft ADC ArcheoProjecten in Augustus en september 2024 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Ridderbuurt 83 te Alphen aan den Rijn De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop van de huidige pand en de bouw van een nieuwe woning. Hiervoor moet een omgevingsvergunning worden aangevraagd. 

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. In de diepere ondergrond, vanaf ongeveer 6,5 m -NAP, bevindt zich de top van het pleistocene zand van de Formatie van Boxtel. De pleistocene afzettingen wordt afgedekt door veen (Basisveen Laag van de Formatie van Nieuwkoop), met daarop zandige en kleiige wad/-kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer van de Formatie van Naaldwijk).

Gedurende de (Late) Middeleeuwen werd het veen (Hollandveen Laagpakket, Formatie van Nieuwkoop) ontgonnen, aanvankelijk voor de landbouw. Vanaf de 16e eeuw legde men zich toe op de grootschalige turfwinning, waarbij ook het veen in het noordelijke deel van het plangebied werd afgegraven. Het zuidelijke deel van het plangebied is gesitueerd op een veenrest-dijk. Door het afgraven van het veen ontstonden plassen. Tussen de 18e en 19e eeuw is men begonnen met het droogmalen van de Vierambachtspolder. Gezien de ligging van het plangebied op een droogmakerij en een veenrest-dijk en hiervoor geldt een hoge archeologische verwachting voor de periode (late) Middeleeuwen tot de Nieuwe tijd. Uit beschikbaar kaartmateriaal blijkt dat het plangebied gedurende de Nieuwe tijd grotendeels bebouwd is geweest. De aanwezigheid van resten (huisplaatsen) uit de Late Middeleeuwen kan niet worden uitgesloten.

Om deze verwachting te toetsen en waar nodig aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn 5 boringen gezet tot een maximale diepte van 5 meter beneden maaiveld. Bij het booronderzoek is een veenrestdijk aangetroffen op afzettingen van een getijdenlandschap van het Laagpakket van Wormer. De top van de veenrestdijk is in de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd bewoond en geroerd. In de Moderne tijd is het plangebied grotendeels opgehoogd. Het niveau van de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd is intact gebleven en kan worden aangetroffen op een diepte van minimaal 55 cm -mv. In de afzettingen van het Laagpakket van Wormer zijn geen kenmerken van bodemvorming aangetroffen.

Het is niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch / verder nog archeologische resten voorkomen. Om de op het bureauonderzoek gebaseerde gespecificeerde verwachting voldoende te kunnen aanvullen en toetsen, adviseert ADC ArcheoProjecten om in het plangebied tijdens de graafwerkzaamheden in een proefsleuvenonderzoek variant archeologische begeleiding te voorzien. Dit betekent dat indien bij de civiele werkzaamheden toch vondsten of archeologische sporen worden aangetroffen, deze worden geregistreerd en, in zover de werkzaamheden dat toelaten, worden gedocumenteerd.

Tijdens de werkzaamheden kan worden besloten om de werkzaamheden uit te breiden naar een definitieve opgraving variant archeologische begeleiding.

 De exacte invulling van de werkzaamheden dient voorafgaand aan het veldwerk te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).