DOI: 10.17026/dans-zut-f6ee
title: Hoendiep 330 te Groningen (gemeente Groningen
title: Een bureauonderzoek (BO) en inventariserend veldonderzoek (IVO-O)

description: &lt;p&gt;Het plangebied ligt op de overgang van veengronden in het zuiden naar de zeekleigronden in het noorden. In het plangebied liggen de uitlopers van het oerstroomdal van de Hunze. Vanuit dit dal kon de zee het land binnen dringen waardoor erosie van het pleistocene landschap optrad. Hier is dan ook voornamelijk de ontwikkeling in het Holoceen van belang. Door aanvoer van smeltwater en het stijgen van grondwater trad op grote schaal veengroei op. Door erosie van het veen kon uiteindelijk klei worden afgezet. Op de klei konden door afname van de zee vegetatiehorizonten ontwikkelen die samenvielen met bewoning in de Late IJzertijd en Romeinse tijd. Door toename van de invloed van zee werden vervolgens eventuele nederzettingen opgeheven. In 600 n. Chr. was bewoning weer mogelijk. Men ging wonen op wierden. Het plangebied ligt volgens de bodemkaart en geomorfologische kaart in niet gekarteerd, bebouwd gebied. Op het AHN is een lokale verhoging zichtbaar wat zou kunnen duiden op een wierde.&lt;br&gt;In de omgeving van het plangebied zijn archeologische onderzoeken uitgevoerd. Tijdens deze onderzoeken zijn vegetatielagen aangetroffen. Deze vegetatielagen duiden erop dat potentieel bewoning mogelijk was op deze locaties vanaf de IJzertijd/Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen.&lt;br&gt;Volgens de archeologische beleidskaart van de gemeente Groningen ligt het plangebied in een archeologisch monument. Het betreft een verlaten boerenplaats, met wellicht fundamenten van de boerderij, en voorlopers van de boerderij, in de ondergrond. Het Hoendiep gegraven tussen 1655 en 1656 lijkt om de boerderijplaats heen te zijn gegraven. Dit duidt erop dat de boerderijplaats al aanwezig was voordat het Hoendiep werd gegraven. De sloot ten noorden en ten zuiden van het huidige perceel lijkt volgens de historische kaarten nog bij het oude perceel van de boerderijplaats te horen. Het oostelijk deel van het plangebied is grotendeels verstoord door een grote hoeveelheid kabels en leidingen. Hier worden geen archeologische resten meer verwacht.&lt;br&gt;Archeologische resten van voor de Late IJzertijd worden in het plangebied niet verwacht. Het gebied lag in het pleistoceen in de uitloper van het oerstroomdal van de Hunze. Het zand is hier geërodeerd bewoning vanaf het Laat-Paleolithicum wordt hier dan ook niet verwacht. Vervolgens werd onder natte omstandigheden veen afgezet. Bewoning was in deze periode ook niet mogelijk. Voor de periode Laat-Paleolithicum – Vroege IJzertijd is de verwachting op het aantreffen van archeologische resten dan ook laag.&lt;br&gt;Vanaf de Late IJzertijd worden verschillende typen archeologische resten verwacht in de bodem. Uit de periode IJzertijd – Vroege Middeleeuwen kunnen sporen van boerderijen, bijgebouwen, spiekers, palenrijen, hutkommen, sloten, waterputten, afvalkuilen, ploegsporen en begravingsrituelen worden verwacht. Uit de periode Volle Middeleeuwen – Nieuwe tijd kunnen daarnaast de resten worden aangetroffen van stenen bebouwing, zoals funderingen, uitbraaksleuven, vloeren, kelders of trappen. De resten worden verwacht vanaf het maaiveld. Op basis van het uitgevoerde bureauonderzoek is de verwachting op het aantreffen van archeologische resten vanaf de Late IJzertijd dan ook hoog.&lt;br&gt;Conform het in het bureauonderzoek geformuleerde advies is een verkennend booronderzoek uitgevoerd in het plangebied. In het plangebied zijn 7 boringen gezet ter hoogte van de geplande stations. De boringen zijn gezet met een guts (3 cm Ø). De positie van de boringen en de maaiveldhoogtes zijn ingemeten met een nauwkeurigheid van ca. 1 cm. Het opgeboorde sediment is met de hand onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren zoals baksteenpuin, houtskool, verbrande klei/leem en aardewerk. De boringen zijn beschreven conform de NEN 5104 en de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode (ASB). De resultaten van het booronderzoek (boorbeschrijvingen en boorstaten) zijn weergegeven in bijlage 1 en bijlage 2.&lt;br&gt;Tijdens het veldonderzoek zijn 7 boringen gezet. Boring 1 en 6 konden niet worden doorgezet in verband met de aanwezigheid van ondoordringbaar puin of ander materiaal. Het oostelijk deel van het terrein is niet onderzocht. De bodem in het plangebied bestaat uit een opgebrachte zandlaag en/of originele bouwvoor van klei op een verstoorde kleilaag op een zwak humeuze kleilaag met puinspikkels of veenlaag met puin. De lagen in boring 2 en 3 hebben mogelijk iets te maken met de boerderijplaats. De veenlaag in boring 5 betreft mogelijk een spoor (kuil, restant waterput?) behorende bij de historische boerderijplaats. In boring 1 en 6 kon de boring niet worden doorgezet in verband met een ondoordringbare laag. De mogelijkheid bestaat dat hier funderingsresten behorende bij de historische boerderijplaats liggen. Hieronder ligt een kleilaag met vegetatielaagjes en veenlagen. Hieronder zijn getij-afzettingen waargenomen. In vegetatie-/veenlaagkunnen archeologische resten worden verwacht uit de periode IJzertijd/Romeinse tijd en Middeleeuwen.&lt;br&gt;In het plangebied zal een uitbreiding plaatsvinden van de hoogspanningslocatie van Enexis. Op de locatie worden drie transformator cellen en drie keer een E-house geplaatst. Door deze uitbreiding zal verstoring plaatsvinden in het plangebied. Op basis van het booronderzoek is geconstateerd dat in een groot deel van het plangebied archeologische resten verwacht kunnen worden uit de periode IJzertijd tot en met Nieuwe tijd. Binnen het plangebied zijn vegetatieniveau’s/veenlagen aangetroffen die door de voorgenomen graafwerkzaamheden zullen worden verstoord. Daarnaast zijn lagen en resten aangetroffen die mogelijk bij de historische boerderijplaats horen. Omdat tijdens het veldonderzoek geen duidelijk herkenbare vondsten en sporen zijn of konden worden aangetroffen wordt een proefsleuvenonderzoek geadviseerd. Op basis van het proefsleuvenonderzoek kan dan bepaald worden in hoeverre het noodzakelijk is een opgraving uit te voeren dan wel het plangebied vrij te geven voor het uitvoeren van de bouwplannen. In het oostelijk deel van het plangebied is op dit moment geen vervolgonderzoek nodig. Indien archeologische resten worden aangetroffen tijdens het proefsleuvenonderzoek ter hoogte van de boerderijplaats en in het oostelijk deel van het plangebied geen gestuurde boring wordt geplaatst maar een open ontgraving wordt uitgevoerd, dan is ook hier een proefsleuvenonderzoek noodzakelijk.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een bureauonderzoek (BO) en inventariserend veldonderzoek (IVO-O)&lt;/p&gt;