DOI: 10.17026/dans-z8n-sp6c
title: Rotterdam Wijksportvoorziening Pernis. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen.
title: BOORrapporten 650

description: &lt;p&gt;In opdracht van Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam heeft de afdeling Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam (BOOR) op 16 mei 2018 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Wijksportvoorziening Pernis in de gemeente Rotterdam. Dit onderzoek, dat beperkt is gebleven tot het binnen het plangebied gelegen onderzoeksgebied, bestond uit het verrichten van zes handmatige boringen. Er is geboord vanaf het maaiveld tot maximaal 5,6 m - NAP (4,0 m - mv). Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het gebied een bureauonderzoek uitgevoerd. De onderzoeken zijn uitgevoerd omdat in het onderzoeksgebied twee sloten worden aangelegd die uitgraven worden tot een diepte van circa 2,25 m - mv. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze hierbij worden aangetast of vernietigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek, waarbij onder meer is gekeken naar de historische situatie, de bodemopbouw ter plaatse en de bekende archeologische waarden in (de omgeving van) het onderzoeksgebied, komt naar voren dat voor het gehele onderzoeksgebied een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting geldt voor vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen (tot 1200). Voor vindplaatsen uit de Late Middeleeuwen (vanaf 1200) en de Nieuwe tijd geldt een zeer hoge archeologische verwachting. Dit hangt samen met de aanwezigheid van het historische dijktracé van de Ring; voorheen de Drooge Dijk. Deze zone wordt kansrijk geacht voor het aantreffen van bewoningssporen uit vooral de Late Middeleeuwen. De dijk vormde de noordelijke begrenzing van de polder Oud Pernis, die gevormd is na de overstromingen in de 12e eeuw. Ook het dijklichaam zelf is onderzoekswaardig. Voor vindplaatsen uit oudere perioden is de verwachting onbekend door onvoldoende inzicht in de opbouw van de dieper gelegen bodemlagen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het verkennend inventariserend veldonderzoek blijkt dat de diepere ondergrond in het onderzoeksgebied voornamelijk bestaat uit komafzettingen (Formatie van Echteld; voorheen Afzettingen van Gorkum). De intacte top is waargenomen vanaf gemiddeld 2,99 m - NAP (1,81 m - mv). Naar beneden toe gaan de komafzettingen waarschijnlijk over in mariene wadafzettingen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer; voorheen Afzettingen van Calais), maar dit is op basis van onderhavig onderzoek niet met zekerheid te zeggen. Op de komafzettingen bevindt zich een veenpakket (Formatie van Nieuwkoop; voorheen Hollandveen). Het vermoeden bestaat dat de aangeboorde humeuze klei in boring 3 ook als (kleiig) veen geïnterpreteerd moet worden. De top van het veen, waargenomen vanaf gemiddeld 2,48 m - NAP (1,30 m - mv), is enkel in boringen 1 en 2 intact. In deze twee boringen is direct op het veen, vanaf gemiddeld 2,30 m - NAP (1,94 m - mv), een gemiddeld 8 cm dikke kleilaag aangetroffen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren; voorheen Afzettingen van Duinkerke). Waarschijnlijk betreft het een vroegere fase van de overstromingsafzettingen van het Laagpakket van Walcheren (voorheen vroege fase Afzettingen van Duinkerke III). De top van de kleilaag is geërodeerd als gevolg van de laatmiddeleeuwse overstromingen in het gebied. In boringen 1 en 2 is, vanaf gemiddeld 0,80 m - NAP (0,44 m - mv), het overstromingsdek dat gevormd is in de 12e eeuw, in de periode voorafgaand aan de vorming van de polder Oud Pernis, aangeboord. De afzettingen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren; voorheen Afzettingen van Duinkerke III) lijken in de overige boringen deels te zijn afgegraven en deels te zijn opgenomen in het (sub)recent geroerde pakket. Ook in boring 2 is de top van het overstromingsdek geroerd als gevolg van (sub)recente bodemingrepen. De bovenste bodemlaag in het onderzoeksgebied wordt gevormd door een (sub)recent geroerd en/of opgebracht pakket. Met name in boringen 3 tot en met 6, gelegen binnen het voormalige terrein van het zwembad van Pernis, is de natuurlijke ondergrond sterk geroerd als gevolg van de inrichting en het gebruik van het voormalige zwembadterrein. In het onderzoeksgebied zijn tijdens het verkennend inventariserend veldonderzoek geen aanwijzingen aangetroffen voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Daarnaast is gebleken dat er geen stratigrafische niveaus met archeologische potentie (meer) aanwezig zijn in het onderzoeksgebied. Opvallend is dat het verwachte dijklichaam van de dijk van de polder Oud Pernis en eventuele naastgelegen bebouwing niet zijn waargenomen in de boringen. Ook een eventueel aanwezige dijksloot is niet aangeboord. De onderzoeksvraag met betrekking tot de datering en de opbouw van de dijk kan dus helaas door middel van onderhavig onderzoek niet beantwoord worden. Het vermoeden bestaat dat het dijklichaam ten noorden van het onderzoeksgebied, mogelijk direct onder de Ring, gezocht moet worden. Daarnaast is het mogelijk dat oorspronkelijk aanwezige archeologische resten ter plaatse van boringen 3 tot en met 6, reeds zijn vernietigd bij de inrichting en het gebruik van het terrein in het verleden als zwembad van Pernis. Concluderend kan dan ook gesteld worden dat de kans zeer klein is dat bij de geplande werkzaamheden in het onderzoeksgebied archeologische waarden verstoord zullen worden.&lt;/p&gt;