DOI: 10.17026/dans-x5f-6eya
title: Proefsleuvenonderzoek Veghel Bezuiden Erpseweg, Deelgebied 1, 2 en 5 Proefsleuvenonderzoek aan de Bezuiden Erpseweg, Deelgebied 1, 2 en 5 te Veghel in de gemeente Meierijstad

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft een proefsleuvenonderzoek (IVO-P), karterende en waarderende fase, met een mogelijke doorstart naar een opgraving uitgevoerd voor de Bezuiden Erpseweg, Deelgebied 1, 2 en 5 te Veghel in de gemeente Meierijstad. In de deelgebieden zal nieuwbouw worden gerealiseerd. Het oppervlak en de diepte van de te verwachten verstoringen in het kader van de ontwikkelingsplannen waren nog niet bekend op het moment van de hier nu voorliggende eindrapportage. Het archeologisch onderzoek wordt noodzakelijk geacht om te bepalen of er een gerede kans is dat archeologische waarden wel of niet aanwezig (kunnen) zijn in de ondergrond, die door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast/verloren kunnen gaan. Daarom is het binnen het kader van de Erfgoedwet (1 juli 2016) verplicht voorafgaand archeologisch onderzoek uit te voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Doel van het proefsleuvenonderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting zoals vermeld in het bureau- en booronderzoek. Het gaat om gebied- of vindplaatsgericht onderzoek. Het proefsleuvenonderzoek gebeurt door middel van waarnemingen in het veld, waarbij (extra) informatie wordt verkregen over bekende en/of verwachte archeologische waarden binnen een onderzoeksgebied. Dit omvat de aan- of afwezigheid, de aard, de omvang, de datering, de gaafheid, de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het resultaat van een proefsleuvenonderzoek is een rapport met een waardering en een inhoudelijk (selectie-)advies (buiten normen van tijd en geld), aan de hand waarvan een beleidsbeslissing (een selectiebesluit) kan worden genomen. Dit betekent dat de veldactiviteiten uitgevoerd worden tot het niveau waarop deze beslissing gefundeerd genomen kan worden. Dat wil zeggen dat de archeologische waarden van het terrein/vindplaats in voldoende mate zijn vastgesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel Deelgebied 1, 2 en 5 hebben op basis van het Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. grondboringen, verkennende fase (IVO-Overig), een lage verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit het Paleolithicum tot en met de Romeinse tijd en een middelhoge verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd toegekend gekregen. Een deel van Deelgebied 2 en 5 heeft een lage verwachting gekregen, omdat het verkennende booronderzoek heeft uitgewezen dat de bodem in een deel van deze deelgebieden dusdanig was verstoord dat op deze locaties geen intacte archeologische vindplaatsen verwacht konden worden. Archeologische resten kunnen verwacht worden beneden de bouwvoor of het aanwezige plaggendek en in de top van het dekzand of beekafzettingen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gevolgde onderzoeksmethode Tijdens het veldwerk (11 en 12 september 2018) zijn alleen deelgebied 1 en 5 onderzocht door middel van proefsleuven. In beide gebieden zijn in totaal vijf proefsleuven aangelegd, ieder met een omvang van circa 25 bij 4 meter, conform de eisen van het Programma van Eisen. In het veld bleek dat in de deelgebied 2 recentelijk al een weg en greppel in het kader van de lopende ontwikkelingsplannen waren aangelegd. Navraag wees uit dat de civieltechnische graafwerkzaamheden in deelgebied op 8 mei 2018 reeds archeologisch begeleid waren door een Senior KNA-archeoloog verbonden aan de afdeling SO/Erfgoed van de gemeente ’s-Hertogenbosch . Toen is besloten dat deelgebied 2 vrij gegeven kon worden, gezien het ontbreken van archeologische waarden. Als gevolg was er geen noodzaak om nog een proefsleuf aan te leggen in deelgebied 2 tijdens het proefsleuvenonderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De in totaal vijf aangelegde proefsleuven in deelgebied 1 en 5 zijn volledig gedocumenteerd. Het vlak (Vlak 1) is gefotografeerd en ingemeten met een Rover GPS. De NAP-hoogtes van het vlak (Vlak 1) en het naast gelegen maaiveld zijn ingemeten. Aan de uiteinden van iedere proefsleuf is een profielkolom gedocumenteerd, binnen een kijkgat. Sporen zijn ingemeten en beschreven, en een selectie van de aangetroffen sporen is gecoupeerd. Vondsten zijn verzameld en de vondstlocaties zijn ingemeten met een Rover GPS.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten Proefsleuvenonderzoek Tijdens het proefsleuvenonderzoek in deelgebied 1 en 5 zijn een paalgat of kuil en zes greppels aangetroffen, naast recente verstoringen (met name in Werkput 5, deelgebied 1). Op basis van het aangetroffen vondstmateriaal in enkele sporen en in het vlak (bouwvoor/plaggendek en overgang naar top van dekzand) kunnen de sporen in de Late-Middeleeuwen en Nieuwe tijd gedateerd worden. De sporen houden hoogstwaarschijnlijk verband met de ontginning, ontwatering, landgebruik en perceelindeling van het gebied in deze perioden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Deelgebied 2 is in een eerder stadium (8 mei 2018) onderzocht door de heer drs. J. van der Roest, afdeling SO/Erfgoed, gemeente ’s-Hertogenbosch, in de vorm van een opgraving, variant archeologische begeleiding. In deelgebied 2 zijn toen geen archeologische waarden aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bodemkundig zijn in deelgebied 1 en deelgebied 5 hoofdzakelijk AC-profielen waargenomen met een bouwvoor en deels een plaggendek op dekzand (C-horizont). In de top van het dekzand waren in de meeste profielen nog restanten van een B- of BC-horizont aanwezig, hetgeen er op duidt dat de C-horizont niet of nauwelijks verstoord was, bijvoorbeeld door egalisatiewerkzaamheden. In Werkput 5 in deelgebied 1 zijn deels beekeerdgronden waargenomen. De bodem in deze proefsleuf, vergeleken met de andere vier proefsleuven, was significant verstoord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies Volgens de waardering op KNA voorgeschreven wijze krijgt de vindplaats een lage waardering en is niet behoudenswaardig. Het selectieadvies is daarom dan ook om het plangebied (deelgebied 1 en 5) vrij te geven voor verdere ontwikkeling en is vervolgonderzoek niet noodzakelijk. Het definitieve selectiebesluit zal worden genomen door de bevoegde overheid, de gemeente Meierijstad.&lt;/p&gt;