DOI: 10.17026/ar/bgemub
title: Archeologisch onderzoek Vloedbeltverbinding, gemeente Borne en Almelo
title: Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen

description: In opdracht van de provincie Overijssel heeft Sweco Nederland B.V. een inventariserend
veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd naar de locaties
Zenderen en Borne in de gemeente Borne. De aanleiding voor dit onderzoek is de aanleg
van een verbindingsweg tussen de N743 en N744 ten noorden van Zenderen en een
verbinding naar de westelijke randweg langs Borne (Amerikalaan, Kluft). Voor het realiseren
van deze zogenoemde Vloedbeltverbinding zal de bodem worden verstoord tot een
gemiddelde diepte van 1 meter. Vanwege de aanleg van een tunnel ter hoogte van de
spoorlijn zal de verstoring hier het hoogst zijn, tot op een diepte van 5 meter onder het
maaiveld.
Uit bureauonderzoek is gebleken dat er voor het hele plangebied een middelhoge
verwachting is op archeologische resten uit alle perioden. Het plangebied bevindt zich in
Overijssels-Gelders zandgebied en het overgrote deel van het landschap is een door beken
doorsneden stuwwal- en dekzandgebied. Dit hoger gelegen gebied dat in de nabijheid van
riviervlakte en beekdalen ligt is een aantrekkelijke plek geweest voor bewoning vanaf het
Laat Paleolithicum. Er is dan ook een (middel)hoge verwachting op archeologische resten
uit alle perioden. De verwachting voor de locatie van het beekdal is laag voor alle perioden.
De Kadastrale Minuut laat zien dat er mogelijk bewoningsresten uit de Nieuwe tijd
aangetroffen kunnen worden.
Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek is verricht op 13, 16 en 21 december
2022. Hierbij zijn 174 handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor
met een diameter van 7 cm. 25 boringen zijn niet uitgevoerd omdat de eigenaren van deze
percelen geen betredingstoestemming hebben afgegeven. De boringen zijn uitgevoerd tot
0,3 m in de C-horizont of tot een maximale diepte van 1,5 m beneden maaiveld. De
boringen zijn gezet in een grid van 50 bij 60 m en in een lijnsegment van elke 50 meter.
In het plangebied zijn voornamelijk dekzandafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket
van Wierden), maar ook smeltwaterafzettingen aangetroffen. Deze smeltwaterafzettingen
zijn voornamelijk in de noordelijke helft van het plangebied aangetroffen. Ter hoogte van de
spoorlijn en langs de huidige A1 zijn beekafzettingen (Formatie van Singraven)
aangetroffen. Ter hoogte van de Vloedbelt is stuifzand aangetroffen behorende tot de
Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk.
Over het algehele plangebied komen vele verstoringen in de vorm van verstoorde pakketten
of aftoppingen van de oorspronkelijke bodemopbouw voor. In totaal komt er in bijna 68%
van de boringen enkel een C-horizont voor. In een aantal gevallen is er een plaggendek
aangetroffen (boring 17, 144 en 145). In boringen 14-16 is er een dikke bouwvoor
aangetroffen waar het plaggendek mogelijk in is opgenomen.
Naast de verstoringen zijn er ook een zones aangetroffen waar podzolbodems aanwezig
zijn. Boringen 2, 3, 33, 62, 146 en 192 laten een deels intacte podzolbodem zien. Hierbij is
er een B-C profiel aangetroffen waarbij de top van de B-horizont is verstoord.
Boringen 53, 58, 59, 119, 123, 143-145, 190 en 199 laten een intacte podzolbodem zien.
Hierbij is er in boringen 53, 58, 59, 119, 123, 190 en 199 een A-B-C profiel aangetroffen.
Boring 143 laat een bodemprofiel zien waarbij er geen A-horizont meer is aangetroffen
(E-B-C profiel). Onder het plaggendek bevindt zich in boring 144 een E-B-C bodemprofiel
en in 145 een A-E-B-C bodemprofiel.



Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het
plangebied vervolgonderzoek aanbevolen (zie bijlage 5). Hierbij kan er nog geen advies
worden gegeven voor de boringen 95-101, 104-115, 117, 118 en 121 omdat er voor deze
locaties geen betredingstoestemming is afgegeven. Uit het booronderzoek is gebleken dat
er in boringen 2, 3, 33, 53, 58, 59, 62, 119, 123, 143-146, 190, 192 en 199 een intacte en
deels intacte podzolbodems zijn aangetroffen. In sommige gevallen zijn deze profielen
afgedekt met stuifzand of een plaggendek.
Geadviseerd wordt om deze kansrijke zones goed in kaart te brengen door een karterend
booronderzoek uit te voeren voor deze boorpunten. Hierbij worden karterende boringen
aanbevolen op 10 meter van elk boorpunt in elke windrichting, mits deze niet in een
lijnsegment liggen. Bij het aantreffen van een deels intact bodemprofiel wordt het boorpunt
10 meter verder verplaatst totdat de kansrijke zone in kaart is gebracht. Bij een lijnsegment
wordt er een boring in het midden van twee boorlocaties geplaatst. Bij het ontbreken van
een (deels) intacte bodemprofiel wordt deze met 10 meter ‘opgeschoven’ richting het
boorpunt met een (deels) intact bodemprofiel om zo de kansrijke zone in kaart te brengen.