cometadata/datacite-titles-descriptions-related-identifiers huggingface dataset:
DOI: 10.17026/ar/ecmdmm
title: Bureauonderzoek Tracé M&R Weesp-GOS Lage Weide Utrecht; Gemeente Amsterdam

description: In maart 2019 is door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in opdracht van N.V. Nederlandse Gasunie. In het kader van de ombouw van delen van het gastransportnet van G-gas (aardgas ofwel methaangas) naar H-gas (waterstofgas) wordt de aanleg van een nieuwe transportleiding en van een aantal nieuwe faciliteiten voorzien. Daarnaast worden verschillende bestaande faciliteiten aangepast. Het tracé van de nieuw te leggen leiding loopt door de gemeentes Utrecht, Stichtse Vecht, De Ronde Venen, Amsterdam, Gooise Meren en Weesp (afbeelding 2). Dit bureauonderzoek heeft alleen betrekking op het gedeelte van het tracé dat gelegen is binnen de gemeente Amsterdam.

Conclusie..
Vanwege de natte omstandigheden geldt voor het grootste gedeelte van het plangebied een lage archeologische verwachting. Mogelijk komt in delen van het gebied de pleistocene ondergrond voor op minder dan 4 m – mv, maar de exacte diepte hiervan is niet bekend. In de top van dit pleistocene zand kunnen in theorie resten uit de steentijd voorkomen. Op oeverafzettingen kunnen archeologische resten uit de ijzertijd aanwezig zijn. Voor de zone rondom de Gaasp geldt daarnaast een hoge verwachting op resten uit de ijzertijd en vooral de late middeleeuwen en nieuwe tijd, omdat dit een aantrekkelijke bewoningslocatie was in deze periode. Dit vanwege het karakter van de Gaasp, die als hoofdverbinding diende tussen Amsterdam en Weesp.

Advies.
Antea Group adviseert om de delen van het tracé die een lage verwachting hebben vrij te geven voor wat betreft het aspect archeologie. De omstandigheden binnen dit gebied waren namelijk niet gunstig voor bewoning.
Ter hoogte van de crevasse-afzettingen, bewoningslinten langs de Gaasp en mogelijke 17e en 18e eeuwse buitenplaatsen is het advies van Antea Group om hier een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen uit te voeren (verkennende fase).

Deze methode – een verkennend booronderzoek bestaande uit één boring per 25 m in het hart van het tracé- is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en -intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om 1) de bodemopbouw en 2) de bodemkwaliteit (gaafheid) te bepalen. De zones die geselecteerd zijn voor een vervolgonderzoek zijn weergegeven op afbeelding 16. Het gaat om een totale lengte van circa 670 meter. Dit zou neerkomen op ongeveer 30 boringen. Dit betreft een selectieadvies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan het bevoegd gezag, in deze de gemeente Amsterdam.
DOI: 10.17026/ar/ecos5x
title: Bureauonderzoek Oldehove - Lauwerzijl, gemeente Westerkwartier
title: Antea Group Archeologie 2024/235

description: Antea Group projectnummer: 494302

In juli 2024 is in opdracht van Enexis Netbeheer BV door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het gebied Oldehove - Lauwerzijl in de gemeente Westerkwartier. Aanleiding voor het onderzoek is de sanering van een 3Kv net naar een 10Kv net. De diepte van de aan te leggen sleuven is 0,80 voor de middenspanningskabels en 0,60 voor de laagspanningskabels. Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.
Het tracé is opgedeeld in twee deeltracés, één tussen Electra en Lammerburen en de ander tussen de Aalsumerweg en de Kampen. De tracés lopen door verschillende dubbelbestemmingen Waarde Archeologie.
Op basis van bekende archeologische en geologische gegevens kunnen er binnen het gehele plangebied archeologische resten en/of sporen in ieder geval vanaf de late middeleeuwen kunnen worden verwacht. Ook werd er op sommige plekken een kleine hoeveelheid late ijzertijd materiaal aangetroffen, met name op en rondom de wierde van Aalsum. Een Romeinse – laat middeleeuwse fibula die bij de Wierde van Kenwerd is aangetroffen is een indicatie dat er activiteit was in deze periode, maar desondanks blijft de verwachting voor deze periode in het plangebied laag.
Voor het grootste deel van het plangebied worden resten en/of sporen gerelateerd aan agrarische werkzaamheden, bewoning en resten en/of funderingen van voorgaande boerderijen verwacht. Ook kunnen resten van oude dijklichamen worden verwacht. Als gevolg van meerdere overstromingen binnen het plangebied kunnen er overstromingsafzettingen worden verwacht. Het noordoostelijke deel van deeltracé B loopt door een terrein van hoge archeologische waarde (AMK-terrein 6372), en een huiswierde die niet gemarkeerd is op de archeologische verwachtingskaart. Hier kunnen resten van bewoning en/of funderingen, ophogingslagen en andere sporen gerelateerd aan wierden aangetroffen worden. Wierdelagen kunnen ook aangetroffen worden bij het tracé dat vlak langs de wierde van Aalsum (AMK-terrein 5458) loopt.
Antea Group adviseert voor de delen van het tracé die door het gebied met een lage archeologische verwachting lopen (dubbelbestemming Waarde Archeologie 6) een extensieve archeologische begeleiding, met uitzondering van de terreinen waarvoor op basis van dit bureauonderzoek een hogere verachting geldt. Voor de gebieden waar een hoge of middelhoge archeologische verwachting geldt (dubbelbestemming Waarde Archeologie 3, 4 of 5) adviseert Antea Group een intensieve archeologische begeleiding. Ook adviseert Antea Group een booronderzoek voor de huiswierde die niet gemarkeerd is op de archeologische verwachtingskaart, voorafgaande aan de archeologische begeleiding.
DOI: 10.17026/ar/ecosru
title: PAN-00001919 - sheet metal (unspecified)

description: &lt;p&gt;This find is registered at Portable Antiquities of the Netherlands with number PAN-00001919&lt;/p&gt;
description: Modified: 2024-10-25T14:54:44+02:00
DOI: 10.17026/ar/ecrxqy
title: PAN-00146378 - rim fragment (terra sigillata)

description: &lt;p&gt;This find is registered at Portable Antiquities of the Netherlands with number PAN-00146378&lt;/p&gt;
description: Modified: 2024-10-25T18:37:31+02:00
DOI: 10.17026/ar/ectgv9
title: Archeologisch bureauonderzoek Horreweg 4 te Ooijen (gemeente Horst aan de Maas)

description: De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Horst aan de Maas. Op basis van het geldende bestemmingsplan (Buitengebied Horst aan de Maas 2020) geldt er binnen het plangebied een Waarde – Archeologie 2 en een Waarde – Archeologie 3. Het plangebied ligt binnen een dalvlakteterras ten zuiden van de Maas. Het betreft een Interstadiale terrasvlakte met een datering tussen circa 10.950 en 10.550 jaar geleden. Ten noordoosten van het plangebied zijn meerdere vuursteenvindplaatsen bekend. Deze liggen zowel op de Interstadiale terrasvlakte alsook de Jonge Dryas (laag) terrasvlakte. Voor het paleolithicum geldt daarom een lage archeologische verwachting. Voor het mesolithicum geldt er een hoge archeologische verwachting. De landschappelijke ligging zal voor latere landbouwende samenlevingen ook een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. Direct ten noordoosten van het plangebied is een vindplaats uit de ijzertijd en vroege middeleeuwen opgegraven. Voor het plangebied geldt daarom een hoge verwachting voor nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. Het plangebied beslaat het erf van Hoeve de Hor ten noorden van het historische bewoningslint van Ooijen. Deze boerderij dateert tenminste in de eerste helft van de 18e eeuw. Het buurtschap Ooijen heeft zelf een laatmiddeleeuwse oorsprong. Het kan daarom zeker niet worden uitgesloten dat er binnen het plangebied nog oudere historische bebouwing aanwezig is. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. De eerstvolgende stap binnen de AMZ-cyclus is een (verkennend) booronderzoek. Indien er echter wordt gekozen voor een ophoging van de nieuwbouwlocaties en hierbij het dieptecriterium van de gemeentelijke archeologische Maatregelenkaart in acht wordt genomen, dan kan worden afgezien van een nader archeologisch onderzoek.
DOI: 10.17026/ar/ecu8ar
title: 't Zandt, Schatsborgerweg 12 (Gemeente Eemsdelta, Gr.) Een Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase

description: Onder de bouwvoor zijn lichtgrijze zavelige lagen aanwezig die naar onderen toe steeds zandiger worden (kwelderafzettingen). Boringen 5 en 6 zijn in een naastgelegen moestuin gezet en laten een vermengde bodem tot respectievelijk 145 en 120 centimeter diepte. Hierin zijn enkele kleine schelpfragmenten en baksteenspikkels waargenomen. In boringen 1 tot en met 4 zijn in deze laag geen resten van schelpen of baksteen aangetroffen. In de twee noordwestelijke boringen is tussen 115 tot 155 (boring 1) en 105 tot 165 centimeter (boring 2) diepte een pakket van afwisselend dunne zand- en kleilagen aanwezig. De boringen zijn in het algemeen doorgezet tot 1,8 meter onder het maaiveld. Er zijn in de intacte bodemlagen geen archeologische indicatoren of cultuurlagen waargenomen.
DOI: 10.17026/ar/ecygkt
title: Plangebied Elster Buitenwaarden te Elst, gemeente Rhenen. Een opgraving (variant archeologische begeleiding). Plangebied Elster Buitenwaarden te Elst, gemeente Rhenen. Een opgraving (variant archeologische begeleiding).

description: &lt;p&gt;Inleiding In opdracht van Aannemersbedrijf Vissers Ploegmakers heeft RAAP van 22 mei tot en met 26 september 2023 (gefaseerd) een archeologische opgraving (variant archeologische begeleiding) uitgevoerd in het kader van het project ‘Natuurontwikkeling Elster Buitenwaarden’ te Elst in de gemeente Rhenen. De doelstelling van de opgraving - variant archeologische begeleiding was het verzamelen van zo veel mogelijk informatie van eventueel aanwezige vindplaatsen en het bergen van vondsten (behoud ex situ).&lt;br&gt;Vanwege de aard van de geplande werkzaamheden, is door de bevoegde overheid besloten dat het archeologisch onderzoek wordt gecombineerd met de civieltechnische werkzaamheden en uitgevoerd als een opgraving - variant archeologische begeleiding. In principe is deze vorm van onderzoek gelijk aan een reguliere opgraving, maar gelden er vanuit de praktijk beperkingen bij de uitvoering.Tijdens het onderzoek zijn de civiele werkzaamheden ter plaatse van drie geulen (geul 1, 3 en 4) passief archeologisch begeleid. Het onderzoek hield in dat na afgraven van de bouwvoor of het ontgraven van de betreffende geul de ontgraving is nagelopen. In totaal is hierbij een oppervlakte van 21.350 m² onderzocht.&lt;br&gt;De werkzaamheden van één geul (geul 2) zijn niet archeologische begeleid. Deze geul bleek al te zijn aangelegd zonder dat RAAP daar een melding over het gekregen.&lt;br&gt;Resultaten Het onderzoek heeft weinig archeologische resten opgeleverd. In geul 3 werd één fragment aardewerk gevonden, mogelijk Pingsdorf. Ook is in deze geul één kleine kuil waargenomen. In geul 4 werden enkele fragmenten bouwkeramiek en aardewerk uit de nieuwe tijd verzameld. Mogelijk werd ook een dijklichaam of plaggenstructuur gevonden. Dit kon echter niet met zekerheid vastgesteld worden, aangezien geul 4 al was uitgegraven en het profiel al niet goed meer leesbaar was (en bovendien erg schuin en steil). De mogelijke plaggenstructuur valt echter wel min of meer samen met de locatie van verhogingen op het AHN. Historische kaarten uit de 20e eeuw geven op deze plek ook een (wandel) pad aan.&lt;br&gt;Waarschijnlijk betreft deze structuur dus een licht verhoogd wandelpad met mogelijk een verharding van puin.&lt;br&gt;Conclusie en aanbevelingen Met het onderzoek konden de archeologische verwachtingen slechts ten dele bevestigd worden. Omdat het gaat om een opgraving – variant archeologische begeleiding zijn alle archeologische resten binnen de contouren van de ontgraven geulen al geheel onderzocht en ex situ behouden. Verder archeologisch veldonderzoek is in het kader van de ingediende plannen dan ook niet meer aan de orde.&lt;/p&gt;
DOI: 10.17026/ar/eczxij
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Knorrenburgerlaan 2, Sassenheim Gemeente Teylingen

description: IDDS Archeologie heeft in december 2021 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Knorrenburgerlaan 2 in Sassenheim, gemeente Teylingen. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Daarnaast wordt inzicht verkregen in de vormeenheden van het landschap in het plangebied, voor zover deze vormeenheden van invloed kunnen zijn geweest op de bruikbaarheid van de locatie door de mens in het verleden. Op basis van de resultaten van het onderzoek kunnen kansarme zones van het plangebied worden uitgesloten en kansrijke zones worden geselecteerd voor behoud of voor vervolgonderzoek.
In het plangebied zijn vijf boringen gezet tot in de strandvlakte. Die boringen reiken tot een diepte die varieert van 2,6 tot 4,0 m beneden het maaiveld. Er is gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een diameter van 10 cm voor dat deel van de ondergrond dat zich bevindt boven de grondwaterspiegel. Voor het deel van de ondergrond dat zich bevindt onder de grondwaterspiegel is gebruik gemaakt van veenboor (doorsnede 7 cm) of een zuigerboor (diameter 4 cm).
Het plangebied bevindt zich in een strandvlakte waar veen is gevormd. Vervolgens is dat veengebied bedekt met getijdeafzettingen en ingestoven zand (duinzand). Dat duinzand en een deel van de getijdeafzettingen is verstoord.
Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat er in het plangebied alleen afzettingen aanwezig zijn met een lage archeologische verwachting. Op basis van de resultaten van het onderzoek adviseert IDDS Archeologie om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden.
DOI: 10.17026/ar/ed0azz
title: Bureauonderzoek Archeologie Plangebied Jachtlaan ong. te Bilthoven, gemeente De Bilt
title: Plangebied Jachtlaan ong. te Bilthoven, gemeente De Bilt

description: Hamaland Advies heeft, voor het plangebied gelegen aan de Jachtlaan ong. te Bilthoven, gemeente De Bilt (zie Afbeelding 1), in opdracht van Imming Omgevingsmanagement, een archeologisch bureauonderzoek conform de BRL 4002 en een verkennend booronderzoek conform de BRL 4003 uitgevoerd. In het plangebied zal de bestaande bebouwing worden gesloopt en vervangen worden door 7 bouwkavels (Zie bijlage 1). De ontwikkeling heeft een oppervlakte van 3.200 m². De nieuwe bodemverstoring door de funderingen en de inrichting van het gebied is nog niet bekend, maar aannemelijk is dat de funderingen vorstvrij worden aangelegd op een diepte van tenminste 0,80 m-mv. De bestaande bodemverstoringen zijn op dit moment niet bekend. Dit onderzoek is uitgevoerd in het kader van de aanvraag van de omgevingsvergunning. De toekomstige gebruiker zijn de nieuwe bewoners van de kavels. Deze zijn op dit moment nog niet bekend.
DOI: 10.17026/ar/ed9rii
title: Marrum, Sinnebuorren & Easterstrjitte (Gemeente Noardeast-Fryslân, Fr.) Een Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende en Karterende Fase - Steekproefrapport 2022-06/15
title: 2022-06/15

description: Op locatie Sinnebuorren bevindt zich een gave terplaag. Er zijn vondsten gedaan van stukken bot en van enkele scherven aardewerk die dateren uit de middeleeuwen of kort daarna. Als op planlocatie Sinnebuorren archeologische sporen aanwezig zijn van bijvoorbeeld greppels of paalgaten van boerderijen dan kunnen deze goed bewaard gebleven zijn. De bodem op planlocatie Easterstrjitte is iets sterker aangetast en er zijn geen vondsten in gedaan. Daardoor zullen eventuele archeologische resten daar sterker zijn aangetast. Het onderzoek heeft geen aanwijzingen opgeleverd voor de aanwezigheid van een vindplaats aan de Easterstrjitte

selectie-advies door senior KNA-prospector drs. J.M.G. Bongers
Aangezien op de hele planlocatie aan de Sinnebuorren een terplaag bewaard gebleven is van de dorpsterp van Marrum, adviseren wij om voor de woningbouw zo min mogelijk graafwerk te doen door bijvoorbeeld geen kelders of kruipruimtes aan te leggen en de omvang van de funderingssleuven tot een minimum oppervlak te beperken. Tevens adviseren wij om vóór aanvang van de grondwerkzaamheden een archeologisch proeflseuvenonderzoek uit te laten voeren waarbij de archeologische waarde van de terplagen wordt vastgesteld. Voor de voorgestelde ligging van de proefsleuven zie Figuur 11. Een dergelijk proefsleuvenonderzoek dient te worden uitgevoerd door een daartoe gecertificeerd bureau volgens een vooraf door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen (PvE). 
 Aangezien het onderzoek op locatie Easterstrjitte geen aanwijzingen heeft opgeleverd voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats, adviseren wij om daar geen nader onderzoek te laten uitvoeren en het terrein op archeologische gronden vrij te geven voor de benodigde ingrepen. Wel wijzen wij erop dat voor al het graafwerk geldt dat als archeologische waarden worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Noardeast-Fryslân.

selectiebesluit bevoegde overheid
Dit rapport is ter toetsing aangeboden aan de bevoegde overheid, de gemeente Noardeast- Fryslân. Beleidsmedewerker Ruimtelijke Ontwikkeling, de heer P. Braam, heeft op 19 juli 2022 laten weten dit rapport goed te keuren en bovenstaand advies over te nemen.
DOI: 10.3535/vk2-bh2-wkx
title: Leistes superciliaris

description: Digital Specimen for the physical specimen hosted at Natural History Museum of Denmark.
DOI: 10.17026/ar/edczlr
title: Woldendorp, De Vennen gemeente Eemsdelta, Gr. Een Archeologisch Bureauonderzoek

description: Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied deels in oostelijke deel en ten oosten van het wierdedorp Woldendorp ligt, in het oude kwelderlandschap van het Klei-Oldambt. Geomorfologisch gezien bevindt het plangebied zich in een zone met een restgeul, een kwelderwal, vlakte van getij-afzettingen en in het uiterste oosten is sprake van een wierde met een huisplaats. De bodem in het gebied bestaat uit kalkarme en knippige poldervaaggronden, met klei. Op grond van het bureauonderzoek geldt voor het plangebied een lage tot middelhoge verwachtingswaarde voor vindplaatsen vanaf de midden ijzertijd. Aanwijzingen voor historische bebouwing in het plangebied uit de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd zijn met het bureauonderzoek niet gevonden.
Hiervoor geldt een lage verwachtingswaarde. In het uiterste oosten van het plangebied is een AMK-terrein aanwezig. Het leidingtracé loopt circa 100 meter door het AMK- terrein. Hier worden sporen verwacht van de huiswierde uit de 17e – 18e eeuw. Hier kunnen ophogingslagen aanwezig zijn van de wierde van de huisplaats van De Vennen en resten van de oorspronkelijke omgrachting. De locatie van de oorspronkelijke bebouwing van de boerderijplaats van De Vennen valt net buiten het plangebied.
DOI: 10.17632/npd723b5py
title: Increased gut permeability with altered gut microbiota and fecal metabolome in rats with adriamycin-induced nephropathy

description: Primary nephrotic syndrome (PNS) is a common glomerular disease in children and adults. The most common pathological type of childhood PNS is minimal change nephrotic syndrome (MCNS). The underlying mechanism of MCNS is largely unknown. Adriamycin-induced nephropathy rat model has been also widely used for studying MCNS. Meanwhile, it has been shown that the gut-renal axis has been implicated in PNS. However, it remains un-known what is the gut-side profile of gut-renal axis in adriamycin-induced nephropathy rat model. Thus, this study aimed to investigate the gut permeability, gut microbiota and fecal metabolites in rats with adriamycin-induced nephropathy.Our data showed gut permeability increased significantly in rats with adriamycin-induced nephropathy. Accordingly, tight junction in rat ileum was dilated as shown under transmission electron microscopy. The profiles of gut micro-biota at taxonomic levels have changed in rats 6 weeks after adriamycin treatment. Particularly, the concentration of 37 fecal metabolites increased significantly, while 9 fecal metabolites decreased. Conclusions: Our findings suggested that adriamycin-induced nephropathy rat model was marked with increased gut permeability, altered gut microbiota and fecal metabolites. It might help to understand the pathogenesis of MCNS in the aspect of gut-renal axis as well as the pharmacology of Adriamycin.
DOI: 10.17026/ar/edf8zr
title: Oud Zunderdorp begraven achter de kerk (AAR 68)
title: Archeologische Begeleiding Begraafplaats Zunderdorp (2010)

description: In oktober en november 2010 heeft archeologisch onderzoek plaatsgevonden aan de zuidoostkant van de kerk van Zunderdorp. De Begraafplaats Zunderdorp werd hier uitgebreid met de aanleg van een betonnen bak van circa 110 m2 voor nieuwe begravingen. De terp werd daarom circa 2 m diep ontgraven. Er is een Archeologische Begeleiding van de civieltechnische ontgraving ingepast. Deze AB omvatte een boringsonderzoek en aansluitend een deels vlakdekkend onderzoek.

Met het archeologisch onderzoek kwam informatie beschikbaar over zowel de opbouw en datering van de kerkterp als de bouwgeschiedenis en het formaat van de oorspronkelijke 15de-eeuwse kerk. 

De aanwezigheid van 11de-12de-eeuws (Paffrath) aardewerk in de (stratigrafische
opbouw van) ophogingslagen van de kerkterp bevestigt de theorie dat de huidige
kerklocatie tot het allervroegste 11de-12de-eeuwse bebouwingslint van Zunderdorp behoort. Met de huidige opgravingsput was niet te achterhalen of in die beginfase van de ontginningen hier al een kerk stond. Daarvoor lag het onderzoeksgebied te ver van de kern van de terp af.

Er zijn in de bodem muurresten gedocumenteerd die onderdeel bleken te zijn van de 15de-eeuwse voorganger van de huidige 18de-eeuwse kerk. Aan de westzijde van het terrein bevonden zich twee steunberen van 1 x 1 m en een klein fragment van de achtermuur van het schip of het dwarsschip van een kerkgebouw dat groter is dan het huidige. Een vergelijking van de bakstenen van de steunberen en die in de muren van de toren, die uit de tweede helft van de 15de eeuw dateert, wees uit dat de stenen van de opgegraven muurresten een fractie groter waren. Dit maakt aannemelijk dat de opgegraven muurresten even oud of ouder zijn dan de toren en dat ze onderdeel zijn van de 15de-eeuwse voorganger van het huidige kerkgebouw. Ervan uitgaande dat de steunberen de zuidoostelijke hoek van het oorspronkelijke kerkgebouw markeren, is hiervan af te leiden, in samenhang met de schaarse historische gegevens, dat het schip (inclusief toren) circa 30 m lang was, 5 m langer dan de huidige kerk, zonder meerekening van een koor tegen de achterzijde van de kerk, waardoor de oudere kerk in totaal ca. 45 m lang zou zijn geweest.

Met het onderzoek is archeologisch bevestigd dat de kerkterp teruggaat tot de eerste bewoningskern in de 11de- en 12de-eeuwse ontginningsperiode. Het huidige dorp Zunderdorp is in de 15de en 16de eeuw tot stand gekomen met verschillende verschuivende bewoningsassen. Deze situatie is tot op heden onveranderd gebleven, zoals op 19de- en vroeg 20ste-eeuwse kaarten duidelijk is te zien, met de kerkterp als de alleroudste bewoningskern.
description: Amsterdamse Archeologische Rapporten