DOI: 10.17026/ar/78gwxr
title: Zwarte Dijk 37, Slagharen, gemeente Hardenberg: een bureau- en inventariserend veldonderzoek in de vorm van boringen in de verkennende fase
title: Bureau voor Archeologie Rapport 1188

description: De beoogde ontwikkeling omvat drie plandelen, deels in en deels naast het huidige recreatiepark. Het onderzochte gebied ligt in het archeologisch landschap 'Keileemgebied', in de landschapszone keileemruggen. Ten oosten en westen van het plangebied liggen op het AHN goed herkenbare grondmoreneruggen. Het plangebied ligt tussen deze ruggen, in een landschap van aaneensluitende dekzandruggen of -welvingen. Door vernatting in het Holoceen is de regio tussen 3.850 en 1.500 voor Christus met veen overgroeid. De veenmoerassen bij Slagharen zijn in de 19e eeuw verveend. Uit historische kaartmateriaal blijkt dat één plandeel mogelijk tot in de 19e eeuw deels ter hoogte van een veenmeer heeft gelegen.
In het plangebied liggen geen bekende archeologische vondsten, historische bebouwingslinten of historische erven. In het plangebied kunnen resten van historische dijken liggen, echter van deze dijken is aan het maaiveld niets meer herkenbaar. 
In totaal zijn 61 handboringen gezet met als doel de aard en intactheid van het bodemprofiel nader te bepalen (verkennende fase) zodat daarmee de archeologische verwachting kan worden gecontroleerd en verfijnd. Hieruit blijkt dat plandeel 2 een van nature lage natte ligging heeft. Er zijn geen resten van podzolhorizonten aanwezig. De kans is klein dat in dit plandeel archeologische resten aanwezig zijn.
Plandelen 1 en 3 liggen hoger op dekzandruggen -of welvingen. In deze plandelen is in ongeveer de helft van de boorprofielen sprake van een ABC- of AEBC-profiel en daar kunnen archeologische resten aanwezig zijn. Het gaat hoofdzakelijk om archeologische resten uit de periode Paleolithicum tot en met de Bronstijd gerelateerd aan jager-verzamelaars en aan vroege landbouwsamenlevingen. Er kan sprake zijn van grondsporen en vondstenstrooiingen. Het potentiële archeologische sporenniveau ligt onder de bouwvoor, in de top van het dekzand. Dit niveau ligt minimaal op 15 cm-mv en maximaal op 80 cm-mv, maar meestal tussen 40 en 50 cm-mv. Ter hoogte van boorpunten met een AC-profiel moet ook rekening gehouden worden met archeologische resten, maar daar is de top het sporenniveau vergraven; ondiepe grondsporen en vondstenstrooiingen zijn daar niet geconserveerd. 
Aanbevolen wordt om in het grootste deel van plandeel 1 en heel plandeel 3 rekening te houden met archeologische resten; zie voor de betreffende zones de figuur achterin dit rapport. Als in de betreffende zones graafwerkzaamheden zijn voorzien dieper dan de vrijstellingsdiepte (50 cm in plandeel 1; 40 cm in plandeel 3), dan wordt aanbevolen nader archeologisch onderzoek uit te voeren om te bepalen of archeologische resten aanwezig zijn of niet (kartering), en wat de waarde is van eventuele resten (waardering). 
Omdat in circa de helft van plandelen 1 (nieuwe camping) en 3 (Raccoon village 2) het vondstenniveau waarschijnlijk niet meer intact is, wordt aanbevolen uit te gaan van het opsporen van archeologische resten die zich (ook) als een sporenniveau manifesteren. Dat betekent dat archeologische resten het beste kunnen worden gekarteerd en gewaardeerd met een archeologisch proefsleuvenonderzoek.
Bureau voor Archeologie adviseert om plandeel 2 (Banditoland) vrij te geven voor ontwikkelingen waarbij bodemingrepen zijn voorzien omdat de kans klein is dat archeologische resten aanwezig zijn.