DOI: 10.17026/dans-xmb-2pjx
title: Inventariserend veldonderzoek – verkennende fase Baggerdoorgangsdepot te Ottoland, Polderweg en Klokbekerweg (gemeente Molenlanden, ZH) Inventariserend veldonderzoek – verkennende fase Baggerdoorgangsdepot te Ottoland, Polderweg en Klokbekerweg (gemeente Molenlanden, ZH)

description: &lt;p&gt;Laagland Archeologie heeft in maart 2020 een inventariserend veldonderzoek – verkennende fase uitgevoerd voor de locatie Polderweg en Klokbekerweg te Ottoland (gemeente Molenlanden). Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom het aanleggen van een baggerdoorgangsdepot (2,5 ha). Na gebruik van het terrein als depot zal het terrein 0,5 m blijvend worden opgehoogd. Het plan is om de komende jaren weilanden met een totale oppervlakte van circa 29 hectare op te hogen met gedroogde bagger.&lt;br&gt;Voorafgaand aan dit veldonderzoek is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd waarbij een verwachtingsmodel is opgesteld. Het verkennend booronderzoek had tot doel het archeologisch verwachtingsmodel te toetsen en aan te vullen. Centraal staat de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht, op welke diepte deze zich bevinden en of de voorziene ophogingswerkzaamheden een bedreiging kunnen vormen. Op de Schoonrewoerd stroomgordel in het zuiden van het plangebied kunnen archeologische vindplaatsen al vanaf 30 cm -mv voorkomen. Deze vindplaatsen worden gekenmerkt door een humeuze laag met hierin archeologische indicatoren. Bekend is dat ook buiten de vindplaatsen een vegetatieniveau aanwezig is.&lt;br&gt;Uit het verkennend booronderzoek is gebleken dat de bodemopbouw sterk varieert en dat er verschillende zandlichamen in de ondergrond voorkomen. Tussen de zandlichamen liggen zones met komklei en dunne, deels veraarde veenlagen. In het plangebied komen vegetatieniveaus en veenlagen voor. De hoogst gelegen vegetatiehorizont (potentieel archeologisch niveau) bevindt zich conform verwachting op de Schoonrewoerd stroomrug. Ook op de zandige crevasse-afzettingen liggen de vegetatieniveaus hoog in het profiel. Het archeologisch niveau ligt op deze locaties tussen 25 en 40 cm -mv. De potentiele archeologische niveaus zijn derhalve kwetsbaar voor verstoringen door graafwerkzaamheden of door het betreden van het terrein met zware, wegzakkende voertuigen.&lt;br&gt;Conclusies: De archeologische verwachting waarop het bestemmingsplan gebaseerd is, wordt bevestigd door het verkennend booronderzoek. Hierbij bevindt het archeologisch niveau zich in boring 5 op 25 cm -mv, in boring 9 op 35 cm -mv en in de boringen 1 en 4 op 40 cm -mv. De Schoonrewoerd stroomgordel heeft een hoge archeologische verwachting, de zones met crevasse-afzettingen hebben een middelhoge archeologische verwachting en de komafzettingen hebben een lage archeologische verwachting (zie bijlage 4) De potentiele archeologische niveaus zijn als gevolg van hun hoge voorkomen in het profiel kwetsbaar voor verstoringen door graafwerkzaamheden of door het betreden van het terrein met zware, wegzakkende voertuigen.&lt;br&gt;Voor wat betreft het gelijkmatig opbrengen van grond kan vermeld worden (zie ook het bureauonderzoek) dat uit een handreiking van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed blijkt dat het opbrengen van 0,5 meter grond geen aanleiding is voor het doen van zettingsonderzoek.1 Het negatieve effect van de ophoging met grond op eventuele vindplaatsen zal vermoedelijk beperkt zijn in vergelijking met de grondwaterspiegeldaling, die al vanaf de late middeleeuwen gaande is en de gebruikelijke agrarische grondbewerking. Het grondwaterpeil blijft in dit gebied gewoon gehandhaafd en is afhankelijk van het polderpeil, dus effecten van grondwaterspiegelwijzigingen, anders dan de gebruikelijke bodemdaling worden niet verwacht.&lt;br&gt;Advies: Gezien de ondiepe ligging van het archeologisch niveau onder het maaiveld wordt aangeraden om af te zien van het betreden van het huidige terrein met zwaar materiaal, zeker als er natte omstandigheden zijn. Ook wordt het afgeraden om de huidige bodem af te graven (bijvoorbeeld voor het opzetten van kaden). In plaats daarvan is het advies om de kaden op te zetten met van elders aangevoerde grond.&lt;br&gt;Het wordt aanbevolen om het terrein alleen onder droge condities te betreden, waarbij de belasting niet hoger wordt dan bij de gebruikelijke agrarische bewerking, die op weilanden plaatsvind. Indien daarnaast indien noodzakelijk gebruik wordt gemaakt van rijplaten of een halfverharding of iets dergelijk op worteldoek om het terrein te betreden, dan zal de vervorming van de bodemlagen en aantasting van mogelijk aanwezige archeologische resten voorkomen kunnen worden.&lt;br&gt;Indien het bovenstaande advies wordt opgevolgd en het grondwaterpeil blijft ongewijzigd, dan kan een archeologisch vervolgonderzoek naar de aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen in het plangebied achterwege blijven. Ook omdat aangenomen kan worden dat het opbrengen van 0,5 m grond geen negatief effect heeft op de kwaliteit van de aanwezige vindplaatsen, anders dan de effecten van de grondwaterspiegeldaling die al vanaf de late middeleeuwen gaande is en de gebruikelijke agrarische grondbewerking. Hiermee is het advies in lijn met de handreiking ‘Belasten van de bodem in een archeologievriendelijke bouwplan’ van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed uit 2016.&lt;br&gt;Bovenstaand advies dient te worden voorgelegd aan de bevoegde overheid, Gemeente Molenlanden. Er is geen reactie meer gekomen op deze versie, derhalve is deze definitief gemaakt.&lt;/p&gt;