DOI: 10.17026/ar/jhwd4u
title: Bureauonderzoek Smartlog Doetinchem

description: In januari 2024 is in opdracht van Doetinchem Development B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de Zaagmolenweg in Doetinchem (gemeente Doetinchem). Aanleiding voor het onderzoek is een te realiseren bedrijfspand op de locatie die reeds bebouwd is geweest. De ondergrond in Doetinchem is onderdeel van een groot bekken. Deze werd gevormd door een voorloper van de Rijn. Dit erodeerde door het landijs tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien (120.000 – 10.000 jaar geleden). Het preglaciaal bekken is tijdens het terugtrekken van het landijs opgevuld met een laag keileem met daarop glaciofluviale afzettingen. Deze behoren tot de Formatie van Drenthe. Nadat het landijs zich had teruggetrokken hervatte de Rijn zijn oorspronkelijke loop in de richting van het glaciale bekken van het huidige IJsseldal. Gedurende de laatste ijstijd, het Weichselien (ca. 120.000 - 10.000 jaar geleden), heerste er in Nederland een continentaal periglaciaal klimaat waardoor het koud en droog was. De Rijn bleef stromen via het IJsseldal, tot na het eerste koude maximum (Vroeg-Pleniglaciaal, 74.000 tot 60.000 jaar geleden). In de tweede helft van het Weichselien (vanaf 60.000 jaar geleden) boog het Rijndal westwaarts af, en stroomde het richting de Betuwe en West-Nederland. De Rijn bleef actief in het Oude IJsseldal tot het einde van de laatste ijstijd. Tijdens de laatste koude periode (het Jonge Dryas, 12.750 tot 11.755 jaar geleden) werd een nieuw, ondiep dal gevormd, dat Terras X wordt genoemd. Hierbinnen zijn nog veel vlechtende riviergeulen bewaard gebleven. Vanuit de droogliggende bedding konden in de tweede helft van het Jonge Dryas verstuivingen optreden. Hierdoor ontstonden er rivierduinen langs de noordoostzijde van het dal van de Oude IJssel, bovenop de afzettingen uit het Pleniglaciaal. Deze afzettingen behoren tot het Laagpakket van Delwijnen binnen de Formatie van Boxtel, en liggen ten noorden van het huidige plangebied. Deze plekken waren voor jager-verzamelaars- en boerengemeenschappen interessant, die zich vaak op de hoogste delen van dekzandruggen en - welvingen vestigden. De rivieren en beken in het landschap zorgden voor een grote variatie aan voedsel. Wanneer de Rijn precies stopte met stromen in het gebied van de Oude IJssel is onbekend. Tijdens perioden van hoge Rijnwaterstanden is wel een vrij dikke laag rivierklei afgezet, die tot de Laag van Wijchen binnen de Formatie van Kreftenheye behoort. Vanaf het Boreaal stroomde er circa 7000 jaar lang bijna geen Rijnwater meer door het dal van de Oude IJssel. Pas vanaf de Romeinse tijd werden er weer sedimenten afgezet in het gebied van de Oude IJssel als gevolg van een toenemende sedimentlast oor intensieve houtkap en overstromingsfrequentie van de Rijn. Deze afzettingen behoren tot de Formatie van Echteld. Qua historische situatie verandert er weinig in het plangebied tot aan de jaren 60 van de vorige eeuw. Op de kadastrale kaart van 1832 is af te lezen dat het hele plangebied zich in weiland bevond. Op Topotijdreis is af te lezen dat rond 1850 en 1900 bebouwing in het huidige plangebied aanwezig was in de vorm van een aantal kleine gebouwen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er een stelling aanwezig in het plangebied. Rond 1970 is af te lezen dat er een fabriek binnen het huidige plangebied aanwezig was. Tot nu hebben de gebouwen binnen het plangebied verschillende vormen gehad, dat erop wijst dat er meermaals bodemverstoring heeft plaatsgevonden. Ook booronderzoeken in de omgeving van het plangebied hebben vastgesteld dat de eerste 1 à 1,5 m onder het maaiveld geroerd is. Vanwege de afwezigheid van historische bewoning, lage ligging in het landschap en de grote waarschijnlijkheid dat het plangebied zeker tot 1 m-mv is verstoord, adviseert Antea Group om het plangebied vrij te geven. Dit is een advies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan het bevoegd gezag, in dezen de gemeente Doetinchem.