DOI: 10.17026/ar/6ofoa3
title: Bureauonderzoek Recreatiepark aan de Hogezoom, Renesse, gemeente Schouwen-Duiveland
title: Antea Group Archeologie 2022/68

description: In maart 2022 heeft Antea Group een archeologisch
bureauonderzoek uitgevoerd. De aanleiding voor het archeologisch onderzoek betreft het
opstellen van een nieuw bestemmingsplan voor een recreatiepark aan de Hogezoom te Renesse
(gemeente Schouwen-Duiveland, provincie Zeeland). De kavels liggen aan weerszijden van de
Hogezoom.
Voor het plangebied geldt in principe een verwachting voor de periode laat-neolithicum t/m
nieuwe tijd. Deze verwachting is sterk afhankelijk van de aard en diepteligging van de
verschillende afzettingen in het gebied, alsmede de ontgravingsdiepte van de voorgenomen
werkzaamheden.
Naar aanleiding van eerder onderzoek in het gebied wordt het Laagpakket van Wormer
(verwachting: neolithicum) op een gemiddelde diepte van 2 m-mv verwacht. De top van het
Hollandveen (verwachting: late bronstijd t/m Romeinse tijd) is bij het eerdere onderzoek op een
gemiddelde diepte van 1,5 m-mv aangetroffen, maar plaatselijk ook hoger (vanaf 0,85 m-mv).
Het Laagpakket van Walcheren (verwachting: vroege middeleeuwen) wordt in het oostelijke
gedeelte van het plangebied direct onder de bouwvoor/omgewerkte grond verwacht, vanaf circa
0,3 m-mv. In het westelijke gedeelte van het plangebied ligt het jonge duinzand (verwachting:
late middeleeuwen – nieuwe tijd) direct onder de bouwvoor/omgewerkte grond.
Naar verwachting zal de bodem met de voorgenomen werkzaamheden niet dieper dan 1 m-mv
worden verstoord. De hoogste verwachting geldt daarbij, op basis van de diepte van de ingrepen,
voor de periode late-middeleeuwen – nieuwe tijd. Bij het eerder uitgevoerde booronderzoek is
echter gebleken dat de top van het jonge duinzand, het Laagpakket van Walcheren en het
Hollandveen, grotendeels verstoord is. In het gebied zijn duidelijke tekenen van veenafgraving en
moernering waargenomen. De aangetroffen afzettingen van het Laagpakket van Walcheren zijn
in deze gebruikt om de moerneringsputten te dichten. Verder zijn er in het jonge duinzand geen
duidelijke vegetatieniveaus aangetroffen (met uitzondering van één boring, zie onder). Dit
onderzoek is weliswaar vlakdekkend uitgevoerd, maar voldoet niet aan de actuele provinciale
eisen, waarbij een minimaal aantal van 8 boringen per hectare dient te worden uitgevoerd.
Desalniettemin laat het reeds uitgevoerde booronderzoek een duidelijke trend zien, waarbij de
bodem in ieder geval tot de maximale verstoringsdiepte van 1 m-mv geen intacte archeologische
lagen of pakketten laat zien.
Hierbij dient te worden opgemerkt dat op basis van het historische kaartmateriaal te zien is dat
het uiterste noordwestelijke gedeelte van het plangebied nooit bebouwd is geweest en ook geen
versnipperd verkavelingspatroon laat zien. In deze zone is tijdens het eerder uitgevoerde
booronderzoek op grotere diepte (2,16 m-mv) een vegetatieniveau in het jonge duinzand aangetroffen.

Advisering.
Wij adviseren om in een geselecteerd deel van het plangebied een vervolgonderzoek in de vorm
van (karterende) controle boringen uit te voeren. In de uiterst noordwestelijke hoek van het
plangebied is de bodem naar verwachting minder verstoord dan in de overige gedeeltes van het
plangebied. Ook dit gedeelte is onderdeel van het eerder uitgevoerde booronderzoek, maar een blik op de boorpuntenkaart laat zien dat met name in het uiterste
noorden het grid ontoereikend is.
Ook is in deze zone een boorprofiel beschreven waarin een
vegetatieniveau aanwezig was in het jong duinzand (boring 67). Wij adviseren om boringen met
vegetatieniveau uit te zeven om eventuele vindplaatsen te karteren.
Daarnaast adviseren wij om het overige deel van het plangebied vrij te geven voor de
voorgenomen ontwikkelingen. Hierbij wordt nadrukkelijk opgemerkt dat deze vrijstelling niet van
kracht is, indien de ontgravingen dieper zullen reiken dan 1 m-mv. Uit eerder onderzoek is
gebleken dat de top van het Laagpakket van Wormer wel intact en op een relatief gezien
ondiepte ligging in de vorm van een rug/welving in het plangebied te vinden is. Mochten de
graafwerkzaamheden dieper reiken dan 1 m-mv, dan wordt vervolgonderzoek in de vorm van
een verkennend booronderzoek geadviseerd (minimaal 8 boringen per hectare).
Dit advies dient te worden voorgelegd aan en beoordeeld door de bevoegde overheid, de
gemeente Schouwen-Duivenland. Het is onduidelijk of dit is gebeurd.
description: Antea Group Archeologie
description: projectnummer: 474501 / 471614