DOI: 10.17026/ar/rfhn2m
title: Wilhelminastraat 84 en 86 te Bodegraven, gemeente Bodegraven-Reeuwijk
title: Een bureauonderzoek

description: In opdracht van Veerman Groep heeft ADC ArcheoProjecten in november 2025 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Wilhelminastraat 84 en 86 te Bodegraven, gemeente Bodegraven-Reeuwijk. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop van de bestaande bebouwing gevolgd door de nieuwbouw van appartementen. Dit betreft een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) waarvoor een vergunning nodig is.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied is gelegen op een hoge oeverwal van de Oude Rijn. Op grond van de datering van de meandergordel en bekende vindplaatsen geldt voor de aanwezige oeverafzettingen een hoge kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de Romeinse tijd. Dit heeft alles te maken met de nabije ligging van een Romeinse legerplaats (castellum) en de limes-weg. Tevens geldt een hoge kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode Middeleeuwen t/m Nieuwe tijd. Archeologische resten ouder dan de Romeinse tijd zijn daarentegen op grond van de bodemopbouw op de direct aangrenzende locatie Wilhelminastraat 72 t/m 82 die uit een met veen opgevulde restgeul gevolgd door kleiige oeverafzettingen bestaat, niet te verwachten.
Een archeologisch niveau uit de Romeinse tijd zal zich manifesteren als een vegetatiehorizont in de top van de oeverafzettingen. Een vindplaats zal bestaan uit zowel vondsten als grondsporen en kan verschillende complextypen herbergen zoals bewoning, landbouw en begraving. De aanwezigheid van sporen van infrastructuur is minder waarschijnlijk. Op basis van waarnemingen in het onderzoeksgebied wordt aangenomen dat het tracé van de limes-weg ten zuiden van het plangebied heeft gelopen.

Een potentieel archeologisch niveau uit de periode Middeleeuwen t/m Nieuwe tijd zal zich manifesteren als omgewerkte of ten dele opgebrachte klei- en veenlagen met divers vondstmateriaal zoals baksteen, natuursteen, aardewerk, glas, metaal, hout, leer en bot. Het zal daarbij hoofdzakelijk gaan om losse vondsten. Eventuele grondsporen zullen samenhangen met agrarisch grondgebruik en bestaan uit spitsporen en greppels. Op basis van oude kaarten waarop het plangebied als hooiland in gebruik is, is de aanwezigheid van bewoningsresten uit deze periode minder waarschijnlijk.

Als gevolg van bouw- en sloopactiviteiten in de 20e eeuw moet rekening worden gehouden met verstoringen zoals ook in archeologische boringen op de direct aangrenzende locatie Wilhelminastraat 72 t/m 82 is vastgesteld. Boorprofielen van in het plangebied uitgevoerde milieukundige boringen tonen bovendien aan dat de bovenste 80 tot 120 cm van de bodem wordt gevormd door een (sub)recent opgebrachte pakket, een betonvloer of straatwerk en dat de top van de onderliggende oeverafzettingen veelal is verstoord.
Omdat de graafwerkzaamheden voor het verwijderen van de funderingen van de bestaande bebouwing en de aanleg van de funderingen van de nieuwbouw (aanlegdiepte 950 mm -peil) vrijwel geheel binnen het (sub)recent opgebrachte pakket of verstoorde top van de oeverafzettingen plaatsvinden, zullen de additionele verstoringen zich beperken tot de locaties van de funderingspalen. Gezien het palenplan zullen deze verstoringen van beperkte omvang zijn.

ADC ArcheoProjecten adviseert om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is altijd mogelijk dat tijdens grondwerkzaamheden onverwacht archeologische vondsten aan het licht komen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van de grondwerkzaamheden te wijzen op de plicht deze zogenoemde toevalsvondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. De melding dient behalve bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) tevens plaats te vinden bij de gemeente Bodegraven-Reeuwijk.
Wij wijzen erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.