DOI: 10.14457/tu.the.2022.1266
title: ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)

description: การวิจัยเรื่อง ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาโครงสร้าง กระบวนการหรือขั้นตอนในการยกระดับการดำเนินงานของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) 2) วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรค และปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานในการปรับเปลี่ยนเพื่อรองรับสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง (Disruption) 3) เสนอแนะแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรองรับบทบาทใหม่ในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง (Disruption) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาวิจัยนี้ แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ทรงคุณวุฒิ นักวิชาการอัญมณี นักวิชาการโลหะมีค่า และผู้เชี่ยวชาญที่มีองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการองค์การหรือการเปลี่ยนแปลงในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง (Disruption) 2) ผู้บริหารภาคเอกชนอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับไทย ในฐานะผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholder) ที่กำลังดำเนินการหรือประสบความสำเร็จด้านการปรับเปลี่ยนองค์การ เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง (Disruption) 3) ผู้บริหารภาครัฐ ผู้บริหาร และผู้ปฏิบัติงานสำคัญของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) รวมทั้งสิ้น 15 คน โดยการศึกษาวิจัยครั้งนี้ เป็นกระบวนวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) ผ่านการทบทวนวรรณกรรม ข้อมูลเชิงเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi–Structured Interview) โดยมีการกำหนดคำถามการสัมภาษณ์ไว้เป็นแนวทางและเป็นคำถามแบบปลายเปิด จากการศึกษาพบว่า Disruption คือ การเปลี่ยนแปลงที่ก่อให้เกิดการพัฒนาเพื่อตอบสนองต่อบริบทต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว เป็นทั้งอุปสรรค และอาจทำให้ประสบความสำเร็จได้เช่นเดียวกัน อาทิ ภาวะตลาด พฤติกรรมผู้บริโภค นโยบายภาครัฐ การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล เป็นต้น สิ่งที่สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจน คือ การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล นับเป็นปัจจัยภายนอกที่ส่งผลโดยตรงต่อองค์การภาครัฐ และภาคเอกชน ปัจจุบันอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ มีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับใช้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน ส่งผลต่อการดำเนินงาน โดยเฉพาะด้านการตลาดและการแข่งขัน ทั้งนี้ ภาครัฐจะต้องให้ความสำคัญกับการยกระดับและพัฒนาทักษะองค์ความรู้ ด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรม ประเด็นการเปลี่ยนแปลงต่อการดำเนินงานของภาคเอกชน ถือเป็นภาคส่วนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด คือ ผลกระทบจากการแข่งขัน กระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรูปแบบทางธุรกิจ และการปรับโครงสร้างองค์การให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมอย่างเหมาะสม ซึ่งการปรับเปลี่ยนองค์การบางส่วน สามารถเป็นแนวทางการปรับเปลี่ยนบทบาท หน้าที่ การดำเนินงานของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ได้ พบว่า ควรมีการปรับเปลี่ยนภายในองค์การ อาทิ บทบาท โครงสร้างองค์การ กระบวนการดำเนินงาน และการบริหารทรัพยากรบุคคล เป็นต้น ซึ่งเป็นปัจจัยภายในที่สำคัญในการผลักดันขับเคลื่อน การดำเนินงานต่ออุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับไทย เนื่องจากองค์การยังมีข้อจำกัด จึงควรปรับบทบาทจากการเป็นผู้ชี้นำและสนับสนุน เป็นผู้ควบคุมและกำกับดูแล ควบคู่ไปกับการเป็นผู้อำนวยความสะดวกต่อภาคเอกชนและภาคประชาสังคม เพื่อให้องค์การปรับเปลี่ยนเป็นหน่วยงานที่สามารถสอดประสานการดำเนินงานกับภาคส่วนต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิผลและประสิทธิภาพ มากยิ่งขึ้น โดยผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะเชิงองค์การที่จะส่งผลต่อการดำเนินงานขององค์การ รูปแบบที่สามารถรองรับภารกิจใหม่ในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง (Disruption) ได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น แบ่งเป็น 3 ประเด็น ได้แก่ 1) ศึกษาถอดบทเรียนการพัฒนา ต่อยอด และการบูรณาการด้านเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมจากต่างประเทศ 2) ศึกษาการปรับกระบวนการสรรหาบุคลากร และ 3) ศึกษาการปรับบทบาท โครงสร้าง และภารกิจขององค์การ