DOI: 10.17026/ar/sh1cex
title: Plangebied Lieropse Heide Zuid en Somerense Heide te Lierop en Someren, gemeente Someren.
title: Archeologisch en Cultuurhistorisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP Rapport 6900

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Bosgroep Zuid Nederland heeft RAAP in december 2023 en januari 2024 een 
archeologisch- en beknopt cultuurhistorisch bureauonderzoek uitgevoerd. Dit gebeurde naar aanleiding 
van de voorgenomen hydrologische herstelmaatregelen. Deze bestaan uit het dempen en verondiepen 
van afwateringsgreppels en -sloten en het aanleggen van gronddammen. Onderhavig onderzoek had 
als doelstelling om de invloed op eventueel aanwezige archeologische resten te schetsen en op basis 
daarvan een passend advies te geven voor de planontwikkeling. 
&lt;p&gt; Bureauonderzoek
Aardkundige gegevens tonen aan dat zich binnen het plangebied een gevarieerd pleistoceen 
dekzandlandschap voordoet bestaande uit een complex van dekzandwelvingen dat doorsneden wordt 
door verschillende depressies en ruggen. Bovenop de pleistocene afzettingen komen naar verwachting 
veldpodzolgronden en haarpodzolgronden voor. In dit reliëfrijke gebied doen zich verschillende hoogten 
en zogenaamde gradiëntsituaties (zones van hoog naar laag) voor die met name voor jager -
verzamelaars uit de steentijd ideale vestigingslocaties vormden. Uit reeds uitgevoerd onderzoek uit de 
directe omgeving blijkt echter dat vuursteenvindplaatsen zich ook voordoen in de laagten van het 
landschap, hoewel de kans hierop nog altijd kleiner wordt geacht dan op de hogere terreindelen. Op de 
hoge landschapsdelen in het noordelijk en westelijk deel van het plangebied (nabij deelgebieden 5, 7 
en 11) kunnen ook resten van landbouwende samenlevingen worden aangetroffen. Het plangebied is 
pas vanaf de 20ste eeuw ontgonnen. 
&lt;p&gt; Advies
Gezien de voorgenomen werkzaamheden zich zullen beperken tot het afgraven van maximaal 10 cm
direct naast de greppels en enkel daar waar de rabatruggen zich bevinden wordt geen archeologisch 
vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Aan de hand van een advieskaart (zie figuur 18) is aangegeven 
in welke zones beschermende maatregelen worden geadviseerd. Met name op de hoogten kan zoveel 
mogelijk gemeden worden te rijden met zware machines. Het draaien en keren van materieel kan 
namelijk leiden tot spoorvorming en het verschuiven of verplaatsen van eventuele resten die dan ex 
situ komen te liggen. Het best kan gewerkt worden in droge perioden zodat de mate van spoorvorming 
en verstoring van het bodemarchief geminimaliseerd blijft. Concreet betekent dat in perioden na enkele 
weken waarin weinig neerslag is gevallen. Ook het leggen van rijplaten onder het zware materieel 
werkt bevorderlijk voor het behoud van archeologisch- (oudtijdse sporen en vondsten) en 
cultuurhistorisch erfgoed (karrensporen). Bovendien luidt het advies om bomen die eventueel gekapt 
moeten worden slechts tot stobbeniveau te verwijderen. Het verwijderen van de boomstobben kan 
namelijk leiden tot een bodemverstoring. Voor cultuurhistorische resten kan zoveel mogelijk gemeden 
worden haaks op de karrensporen te rijden met zwaar materieel zodat deze niet vervagen of verstoord 
raken. Het verondiepen tot op 10 à 20 cm -mv zal zorgen voor een behoud van de zichtbaarheid van 
het rabatsysteem.