DOI: 10.14457/tu.the.2022.1556
title: แนวทางการพัฒนาบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็กสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ กรณีศึกษาสถานสงเคราะห์เด็กปัตตานี จังหวัดปัตตานี สถานสงเคราะห์เด็กชายยะลา จังหวัดยะลา และสถานสงเคราะห์เด็กชายนราธิวาส จังหวัดนราธิวาส

description: การศึกษาในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาประเด็นปัญหาในการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็กในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ 2) เพื่อศึกษาเครือข่ายการทำงานและบทบาทหน้าที่ของทีมสหวิชาชีพในการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็กในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ 3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาระบบการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็ก ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ โดยการวิจัยในครั้งนี้เป็นวิจัยคุณภาพ มีผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย 3 กลุ่มหลัก คือ 1) กลุ่มผู้อำนวยการหรือผู้ปกครองสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ จำนวน 3 คน 2) กลุ่มทีมสหวิชาชีพสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ จำนวน 21 คน 3) กลุ่มผู้ปกครองของเด็กในความอุปการะสถานสงเคราะห์เด็ก จำนวน 3 คน รวมทั้งสิ้น 27 คน ทั้งนี้ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย 1) การวิจัยเอกสาร และการสังเกต 2) การสัมภาษณ์แบบเชิงลึก 3) การสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาพบว่า ประเด็นปัญหาในการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็กในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จะเห็นได้ว่า ผลกระทบในการบริหารจัดการมีหลัก ๆ 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ปัญหาด้านการบริหารจัดการงบประมาณในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ งบประมาณไม่เพียงพอต่อการดำเนินงานบริหารจัดการสถานสงเคราะห์ ซี่งต้องมีการขับเคลื่อนงบประมาณให้เหมาะสม มีการบริหารให้เหมาะสมต่อการส่งเสริมกิจกรรมเพื่อเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กได้อย่างเต็มที่ และมีการระดมทุนด้วยทรัพยากรเพื่อพัฒนาในการดูแลเด็กโดยมีการขอความร่วมมือในการทำงานร่วมกับเครือข่ายภายนอก 2) ปัญหาด้านการบริหารจัดการดำเนินการในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ โดยมี3 มิติ (1) มิติการปฏิบัติงานของวิชาชีพ (2) มิติผู้บริหาร (3) มิติเชิงนโยบาย ซึ่งผู้บริหารเป็นผู้ที่มีอำนาจในการบริหารจัดการ กำกับ ติตามในการปฏิบัติงาน เปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ได้รับการพัฒนาอย่างเท่าเทียม 3) ปัญหาทักษะของเจ้าหน้าที่ในการปฏิบัติงาน เพื่อการดูแลเด็กในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ ควรต้องให้เจ้าหน้าที่ได้รับการส่งเสริมพัฒนาศักยภาพบุคลากร การพัฒนาองค์ความรู้ และทักษะต่าง ๆ 4) ปัญหาด้านการจัดสรรบุคลากรในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ ควรต้องมีการกำหนดโครงสร้างที่ไม่สอดคล้องในการปฏิบัติดูแลเด็ก จนทำให้หน่วยงานต้นสังกัดไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ส่วนเครือข่ายการทำงานและบทบาทหน้าที่ของทีมสหวิชาชีพในการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็ก ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ พบว่า เครือข่ายในการทำงานทั้งภายในและภายนอกและบทาทหน้าที่ในการทำงานร่วมกับสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ ประกอบด้วยดังนี้ (1) เครือข่ายภายใน เป็นบุคลากรเจ้าหน้าที่ในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ ที่ปฏิบัติหน้าที่เป็นทีมสหวิชาชีพ และยังคงต้องทำงานให้ได้หลากหลายบทบาทหน้าที่ เพราะการทำงานกับเด็กเป็นบทบาทหน้าที่ที่ต้องดำเนินอย่างต่อเนื่อง และมีความจำเป็นทุกวิชาชีพ แต่ด้วยบางตำแหน่งขาดแคลนหรือยังมีปัญหาบุคลากรที่ไม่เพียงพอต่อการทำงานในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ ซึ่งจะเห็นได้ว่าเครือข่ายภายในมีการดำเนินงาน มีบทบาทหน้าที่ในการทำงานในการช่วยเหลือเด็กตามกระบวนงานสังคมสงเคราะห์และงานจิตวิทยาที่เป็นหลักสำคัญในการช่วยเหลือเด็ก (2) เครือยข่ายภายนอก เป็นบุคลากรในองค์ของภาครัฐ และภาคเอกชน โดยมีความหลากหลายในวิชาชีพเช่นกัน โดยมีบทบาทหน้าที่ในการทำงานเป็นผู้ประสานงาน ให้การช่วยเหลือสนับสนุนด้าน ต่าง ๆ ให้กับเด็กในสถานสงเคราะห์ ช่วยเหลือด้านสิทธิการรักษาของเด็ก และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กให้ดีขึ้น และสุดท้ายแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็กในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ พบว่า สถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ มีแนวการพัฒนาการบริหารจัดการสถานสงเคราะห์เด็ก ประกอบด้วย 3 ประเด็น ดังนี้ 1) แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ โดยมีแนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ อาทิเช่น (1) การพัฒนาการจัดการความรู้ (KM) (2) การพัฒนาศักยภาพบุคลากรโดยการฝึกอบรม 2) แนวทางการพัฒนางบประมาณ โดยมีการพัฒนางบประมาณในหน่วยงานได้ เช่น (1) การระดมทรัพยากรมนุษย์ (2) การระดมทุนงบประมาณเพื่อพัฒนาเด็กร่วมกันทำ CSR 3) แนวทางการพัฒนาการประชาสัมพันธ์และการระดมทุนในการพัฒนาเด็กในสถานสงเคราะห์เด็กภาคใต้ (1) ประชาสัมพันธ์องค์กรเพื่อช่วยเหลือพัฒนาเด็ก (2) เพื่อการคุ้มครองเด็ก ข้อเสนอแนะจากการศึกษาประเด็นการจัดระบบโครงสร้างบุคลากรให้เป็นระบบ โดยมีการคัดเลือกผู้บริหารที่มีคุณภาพ ในการบริหารจัดการองค์กรด้านสวัสดิการสังคมและสังคมสงเคราะห์ และมีการพัฒนาการรดูแลเด็กในเชิงรุกแบบมีส่วนร่วมกับเครือข่ายในชุมชน ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ กับบนพื้นฐานความเป็นอัตลักษณ์ชุมชนมุสลิมที่มีความเป็นวิถีชีวิตสังคมพหุวัฒนธรรมที่หลากหลายทาง ศาสนา ภาษา วัฒนธรรม และประเพณี ที่สำคัญมีการสนับสนุนนโยบายให้สถานสงเคราะห์เด็กทั่วประเทศ ให้มีการบริการจัดอาหารอาหารฮาลาลให้กับเด็ก เพื่อลดปัญหาในการประสานส่งเด็กได้ทุกพื้นที่ และสุดท้ายควรต้องศึกษาเชิงลึกการพัฒนาบุคลากรในดูแลเด็กกลุ่มจิตเวชสำหรับเด็กในสถานสงเคราะห์เด็กทั่วประเทศ เพื่อเป็นในการรับมือและแก้ไขพฤติกรรมเด็กในเชิงบวกต่อไป