DOI: 10.17026/ar/a8vwmf
title: Plangebied Zuiden Werelderfgoed Schokland, gemeente Noordoostpolder te Ens, gemeente Noordoostpolder
title: Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

description: &lt;p&gt;In vier toekomstige sloottracés nabij de zuidpunt van Schokland, binnen het UNESCOWerelderfgoedgebied,
zijn totaal 48 boringen gezet.
&lt;p&gt;Binnen deze tracés die globaal dezelfde laagopeenvolging laten zien, is telkens de aanwezigheid van een rivierduin aangetoond dat afgedekt is met rietzeggeveen (Hollandveen). Het bovenste deel van het veenpakket is vaak veraard. Af en toe is de top van het veen kleiig, of bevat het een humeus kleilaagje, wat in verband gebracht is met overstromingen vanuit de IJssel. Op het al dan niet veraarde of kleiige veen ligt erosief een pakket zogenaamde sloefafzettingen (Almere-afzettingen), gevolgd door Zuiderzee-afzettingen, waaruit ook de bouwvoor bestaat. Waar het rivierduin het hoogst reikt, is het alleen afgedekt door de bouwvoor. Deze bodemopbouw komt overeen met de gespecificeerde archeologische verwachting, die geen bijstelling behoeft.
&lt;p&gt;De voor de prehistorie (mesolithicum en neolithicum) interessante niveaus zijn in de basis van het veenpakket en in de top van het rivierduinzand te verwachten. Hiervoor is dan ook al af en toe een aanwijzing gevonden, in de vorm van houtskoolbrokjes. Deze prehistorische niveaus volgen het reliëf van het rivierduin, van dieper dan 6 m -NAP tot niet hoger dan ca. 3 m -NAP, oftewel dieper dan 3 m - mv tot direct onder de bouwvoor.
&lt;p&gt;De voor de middeleeuwen relevante archeologische resten kunnen, al dan niet verspoeld, ingebed zijn in de Zuiderzee- en Almere-afzettingen, of als archeologisch niveau, terp- of dijkrestant in de (kleiige) top van het daar onderliggende veen.
&lt;p&gt;Aangezien de voorziene infiltratiesloten tot ca. 1-1,5 m diep zullen gaan, worden bijna overal de eventuele archeologische resten bedreigd. Geadviseerd wordt om op de volgende wijze met de verwachte archeologische resten om te gaan:
&lt;p&gt;- Ter plaatse van de hogere delen van het rivierduin wordt archeologisch vervolgonderzoek conform KNA-protocol 4004 Opgraven aanbevolen. Geadviseerd word om in de desbetreffende tracétrajecten ook aandacht te besteden aan de eventuele middeleeuwse resten.
&lt;p&gt;- In de noordelijke helft van het meest oostelijke slootracé (raai 1) worden resten van een middeleeuwse dijk of een dijkschaduw verwacht. Ook hier wordt gravend onderzoek aanbevolen conform KNA-protocol 4004 Opgraven.
&lt;p&gt;- Geadviseerd wordt om in de overige tracédelen direct na de aanleg van de infiltratiesloten de slootprofielen te inspecteren op de aanwezigheid van al dan niet verspoelde middeleeuwse vondsten, en op aanwijzingen voor een middeleeuwse cultuurlaag en eventuele terpzolen, de aangetroffen archeologische resten of aanwijzingen te documenteren en, voor zover mogelijk, te bergen.
&lt;p&gt;Het is waarschijnlijk mogelijk het archeologische gravende onderzoek gelijktijdig met de civieltechnische aanleg van de infiltratiesloten uit te voeren. &lt;p&gt;Gravend onderzoek moet uitgevoerd worden op basis van een door de bevoegde overheid (de gemeente Noordoostpolder) goedgekeurd Programma van Eisen (PvE). Geadviseerd wordt om in dit PvE ook op te nemen hoe de slootprofielen geïnspecteerd dienen te worden, en hoe de eventueel aanwezige (aanwijzingen voor) middeleeuwse archeologische resten gedocumenteerd en verzameld moeten worden.