DOI: 10.17026/ar/wo431u
title: Uiterwaarden Wamel, Dreumel en Heerewaarden en waterberging Maasdriel, gemeenten West Maas en Waal en Maasdriel
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 5533

description: In opdracht van Kragten heeft RAAP in oktober en november 2017 een bureauonderzoek uitgevoerd in verband met voorgenomen natuurontwikkeling in de gemeente West Maas en Waal en Maasdriel (RAAP-project WMWD: RAAP-notitie 6159) en is dit bureauonderzoek in januari-februari 2021 aangevuld vanwege ontwerpwijzigingen (RAAP-project WMWD2: RAAP adviesdocument 1158). In 
december 2021 en januari 2022 is dit aangevuld met twee binnendijks gelegen percelen die in aanmerking komen voor toekomstige waterberging en een nadere toelichting naar aanleiding van vragen van de provincie Gelderland mailconversatie met provincie). Verder heeft naar aanleiding van ontwerpwijzigingen (DO2.1) een herbeoordeling plaatsgevonden. Vanwege het langlopende karakter van het bureauonderzoek en de diverse producten is besloten alle producten samen te voegen tot één publicatie: onderhavige rapportage.

Geconcludeerd wordt dat de verwachting van de gemeentelijke verwachtingskaarten voor het plangebied kan worden overgenomen. Voor de gemeente West Maas en Waal is aan de uiterwaarden van de Waal een lage verwachting toegekend, terwijl voor de gemeente Maasdriel een middelmatige 
verwachting geldt voor watergerelateerde vondsten en een lage verwachting voor overige vindplaatsen. De lage verwachting voor de uiterwaarden heeft voornamelijk te maken met het gegeven dat de gronden sterk onderhevig zijn erosie, zowel lateraal als oppervlakkig. Samen met het feit dat het vanwege het dynamische karakter van een uiterwaard vaak niet aantrekkelijk was om hier te wonen, 
leidt dit tot een kleine kans op het aantreffen van een archeologische vindplaats. 

Daarnaast is over het algemeen ook de periode waaruit sporen en of vondsten aangetroffen kunnen worden beperkt, omdat het grootste deel van de uiterwaarden is opgebouwd in de periode na de bedijking in de 13e eeuw. 
Toch hebben vondsten in het verleden laten zien dat naast de verwachte watergerelateerde vondsten, zoals kribben, bruggen, duikers of scheepsresten, ook andersoortige vondsten gedaan kunnen worden uit eigenlijk alle perioden. Van deze vondsten wordt aangenomen dat het verspoeld materiaal is uit oudere contexten, zoals geërodeerde oudere stroomgordels.

De uitgevoerde bureaustudie heeft de archeologische verwachting voor het plangebied nader kunnen specificeren door op basis van de bekende aardkundige situatie en historisch kaartmateriaal, de ouderdom van de verschillende opbouwfasen van de uiterwaard in kaart te brengen. Samen met de aard van het landschapselement (bijvoorbeeld restgeul of drooggevallen zandplaat) kan met deze kaart meer gezegd worden over de aard en datering van de eventueel aan te treffen vondsten. Zo zal in restgeulen eerder sprake zijn van scheepsresten, terwijl op drooggevallen zandplaten ook sprake kan zijn van bewoningsresten vanaf de betreffende periode. 

Naast de bekende archeologische vondsten en vindplaatsen binnen het plangebied is voor deze bureaustudie een inventarisatie gemaakt van cultuurhistorische objecten op basis van kaartmateriaal en gegevens van amateurs. Sommige van deze objecten worden bedreigd door de geplande ingrepen. Daarom is voor elk deelgebied een specifieke verwachting opgesteld waarmee rekening kan worden 
gehouden tijdens de uitvoering.

Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek wordt aanbevolen om aanvullend archeologisch onderzoek te laten verrichten ter plaatse van een deel van de geplande maatregelen ten behoeve van natuurontwikkeling. Geadviseerd wordt om dit vervolgonderzoek te laten plaatsvinden in de vorm van een archeologische begeleiding conform het protocol inventariserend veldonderzoek voor proefsleuven (IVO-P)/opgraven uit de vigerende versie van de KNA (momenteel: versie 4.1).Voor de twee binnendijks gelegen percelen waarbij op 1 perceel ontgronding zal plaatsvinden, heeft locatie K1 een hogere archeologische verwachting dan locatie K2. Vanuit archeologisch oogpunt geniet het dan ook de voorkeur om de ontgronding op locatie K2 uit te voeren. Voor zowel locatie K1 
als K2 is een vervolgonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek geadviseerd.