DOI: 10.14457/tu.the.2020.212
title: การศึกษาปัจจัยสภาพแวดล้อมของอาคารที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารเขียวในเขตกรุงเทพมหานคร

description: เนื่องจากประเทศไทยนั้นมีปัญหาด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมมายาวนาน ซึ่งเป็นผลมาจากการใช้พลังงานและทรัพยากรเพื่อมาตอบสนองพฤติกรรมการใช้ชีวิตของมนุษย์ จึงนำมาซึ่งการมี คุณภาพชีวิตที่แย่ลง ปัญหามลภาวะทางสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้พฤติกรรมของคนเริ่มหันมาให้ความสำคัญและตระหนักถึงการมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดี การมีสภาพแวดล้อมและสังคมที่น่าอยู่ ทั้งนี้เราจึงควรให้ความสำคัญกับการสร้างสรรค์เมืองและพื้นที่ต่างๆ จะเห็นได้ว่าชีวิตคนเมืองจะใช้เวลาอยู่ที่สถานที่ทำงานเป็นส่วนใหญ่ ประกอบกับถ้ามีพื้นที่การทำงานที่มีสภาพแวดล้อมที่ดี รองรับและช่วยส่งเสริมการทำงาน นั้นจะช่วยให้สามารถทำงานได้อย่างเต็มศักยภาพและช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานให้มากขึ้น และยังเป็นที่น่าสนใจว่าผู้ใช้งานอาคารมีความคาดหวังว่าพื้นที่ภายในอาคารจะมีสภาพแวดล้อมและสภาพอากาศที่ดี มีแสงสว่างที่เหมาะสม มีการจัดสรรพื้นที่ให้เกิดประโยชน์ และอยากมีพื้นที่ทำงานที่ตระหนักถึงสุขภาพและการมีสุขภาวะที่ดีของผู้ใช้งาน จากแนวคิดนี้ปัจจุบันการพัฒนาอาคารสำนักงานในประเทศไทยมีแนวโน้มการพัฒนาโครงการให้มีความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม และมีความรับผิดชอบต่อสังคมและชุมชน ซึ่งเรียกว่าแนวคิดอาคารสีเขียว งานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นศึกษาปัจจัยสภาพแวดล้อมของอาคารที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารเขียวในเขตกรุงเทพมหานคร อีกทั้งยังสามารถนำไปเป็นแนวทางให้กับผู้พัฒนาโครงการอาคารสำนักงานหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปพัฒนารูปแบบอาคารสำนักงานในอนาคตเพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมและความต้องการของผู้ใช้งานรวมถึงสามารถดึงดูดให้เกิดความต้องการใช้อาคารสำนักงานรูปแบบที่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตที่ดีมากขึ้นงานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ กลุ่มผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป เคยมีประสบการณ์ในการใช้อาคารสำนักงานทั่วไปและปัจจุบันใช้งานอยู่ในอาคารสำนักงานที่ได้รับรองมาตรฐานอาคารเขียว (LEED) ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 402 คน โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล นำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและใช้การวิเคราะห์สถิติเชิงอนุมานสำหรับการอธิบายผลการศึกษา ได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบเพื่อลดจำนวนตัวแปร หรือจัดองค์ประกอบที่เหมาะสมที่มีความสัมพันธ์กัน และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ เพื่อหาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารเขียวในเขตกรุงเทพมหานคร โดยทดสอบที่ระดับความเชื่อมั่น 95% หรือ p &lt; 0.05ผลการศึกษาพบว่า สามารถจัดกลุ่มปัจจัยออกเป็น 4 กลุ่มปัจจัย คือ กลุ่มปัจจัยที่ 1ปัจจัยด้านบรรยากาศ กลุ่มปัจจัยที่ 2 ปัจจัยด้านอุณหภูมิและการจัดพื้นที่ใช้สอย กลุ่มปัจจัยที่ 3 ภูมิทัศน์และพื้นที่สีเขียวรอบอาคารและกลุ่มปัจจัยที่ 4 ปัจจัยด้านตำแหน่งที่ตั้งและการเข้าถึงอาคาร รวมทั้งหมด 17 ตัวแปร ซึ่งจากผลการวิเคราะห์มี 8 ตัวแปรที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารเขียวอย่างมีนัยสำคัญ สามารถนำมาสรุปรายละเอียดในแต่ละปัจจัย ได้ดังนี้ ปัจจัยด้านบรรยากาศ ประกอบด้วย 4 ตัวชี้วัด ได้แก่ แสงสว่างที่ทำให้อาการปวดตาจากการทำงานน้อยลง, เสียงรบกวนน้อยทำให้สามารถใช้ความคิดในการทำงานได้อย่างเต็มที่ โดยไม่ถูกรบกวน, การมีอุปกรณ์ในสำนักงาน (โต๊ะ, เก้าอี้, ที่เก็บเอกสาร, โทรศัพท์, อุปกรณ์เสริม ฯลฯ) ใช้งานได้สะดวกและรองรับการทำงาน ทำให้สามารถทำงานได้โดยไม่เหนื่อยล้าเป็นเวลา 8-9 ชั่วโมงต่อวัน และภูมิทัศน์และบรรยากาศรอบอาคารช่วยลดความเครียดและความเหนื่อยล้าจากการทำงาน ปัจจัยด้านอุณหภูมิและการจัดพื้นที่ใช้สอย ประกอบด้วย 2 ตัวชี้วัด ได้แก่ ขนาดและพื้นที่ใช้สอยที่จัดสรรไว้เหมาะสมและเพียงพอต่อการทำงาน และ พื้นที่ทำงานมีแสงสว่างที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการทำงาน ไม่รู้สึกมืดหรือสว่างจนเกินไป ปัจจัยด้านภูมิทัศน์และพื้นที่สีเขียวรอบอาคาร ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ได้แก่ พื้นที่สีเขียวภายนอกอาคารทำให้มีความร่มรื่นและผ่อนคลาย และปัจจัยด้านตำแหน่งที่ตั้งและการเข้าถึงอาคาร ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ที่ ได้แก่ อาคารสำนักงานตั้งอยู่ใกล้กับระบบขนส่งสาธารณะ เพื่อให้เกิดความสะดวกสบายในการเดินทาง และเมื่อพิจารณาลักษณะทางประชากรศาสตร์พบว่าปัจจัยด้านอายุมีผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารเขียวในเขตกรุงเทพมหานคร