DOI: 10.14457/tu.the.2019.1565
title: การศึกษาการประยุกต์ใช้เศษไม้จากการแปรรูปกับสถาปัตยกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

description: เศษไม้เป็นเศษวัสดุเหลือทิ้งในอุตสาหกรรมการแปรรูปไม้ ที่มีข้อจำกัดในการนำมาใช้งาน ได้แก่ ด้านลักษณะทางกายภาพ ขนาดที่ไม่เท่ากัน และเนื้อไม้มีคุณภาพต่ำ มีตำหนิ รอยแตก ซึ่งส่งผลต่อความไม่แข็งแรง จึงไม่เป็นที่นิยมนำกลับมาใช้ประโยชน์ อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันมีการนำเศษมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตวัสดุทดแทนไม้ ได้แก่ ไม้เทียม ไม้อัดและไม้อัดประสาน ที่ใช้ทั้งสารเคมีและพลังงานในกระบวนการผลิตในปริมาณมาก ซึ่งเป็นการใช้ประโยชน์จากเศษไม้ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมน้อยลง โดยจุดประสงค์ของงานวิจัยนี้คือ การศึกษาระบบโครงสร้างสถาปัตยกรรมที่เหมาะสมและข้อจำกัดของเศษไม้จากกระบวนการแปรรูป เพื่อนำมาออกแบบเทคนิคการก่อสร้าง นำไปสู่การสร้างอาคารต้นแบบที่นำเสนอการก่อสร้างด้วยเศษไม้กับโครงสร้างหลักและองค์ประกอบของอาคารงานวิจัยนี้ได้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระบบการก่อสร้าง และการวิเคราะห์ข้อมูลของเศษไม้จากการลงพื้นที่ศึกษา โดยพบว่า เศษไม้ประเภท เศษไม้หัวตัด มีความเหมาะสมกับการก่อสร้างด้วยระบบโครงสร้างผนังรับน้ำหนัก และไส้ไม้ มีความเหมาะสมกับโครงสร้างไม้ขนาดเล็ก ซึ่งเป็นองค์ประกอบโครงสร้างของอาคารได้ เศษไม้หัวตัดเป็นวัสดุที่มีข้อจำกัดคือขนาดแต่ละชิ้นที่ไม่เท่ากัน เนื้อไม้มีคุณภาพต่ำและเป็นตำหนิ ซึ่งมีผลต่อความแข็งแรงของวัสดุ การสร้างบล็อกจากเศษไม้หัวตัดต้องมีการเชื่อมต่อหลายจุดเพื่อให้เกิดความแข็งแรง โดยใช้ตะปูและสกรูเกลียวปล่อยที่มีขนาด 2 นิ้วขึ้นไป ให้มีความเหมาะสมกับเทคนิคการเชื่อมยึดเศษไม้หัวตัดที่มีความหนาตั้งแต่ 1 นิ้ว – 1.5 นิ้ว เพื่อประกอบเป็นบล็อกเศษไม้ ที่ใช้ในการก่อผนังรับน้ำหนักผลการออกแบบสถาปัตยกรรมต้นแบบด้วยการประยุกต์ใช้เศษไม้กับระบบโครงสร้างผนังรับน้ำหนัก เทคนิคการก่อบล็อกไม้ และองค์ประกอบอาคาร โดยการสร้างบล็อกไม้ประกอบจากเศษไม้หัวตัดที่มีขนาดคละกัน มายึดกันด้วยตะปูขนาด 2 นิ้ว นำไปสู่บล็อกไม้ที่ใช้ในการก่อผนัง 2 รูปแบบ คือ รูปแบบที่ 1 มีความหนา 9 – 9.5 เซนติเมตร สูง 18.5 – 22 เซนติเมตร และรูปแบบที่ 2 มีความหนา 21 – 22.5 เซนติเมตร สูง 21 เซนติเมตร มาก่อเป็นผนังด้วยเทคนิคก่อเสียบบล็อกไม้ทีละชิ้นลงตามล็อกเป็นผนังรับน้ำหนัก ซึ่งผนังก่อจากบล็อกไม้ยึดกับโครงสร้างพื้นและหลังคาโดยใช้เทคนิคการเสริมโครงสร้างไม้ขนาดเล็กโดยใช้ไส้ไม้ประกอบเป็นโครงประคองผนังหนังและเสริมส่วนฐานของผนังให้มีความกว้างสามารถยึดกับโครงสร้างพื้นและรับแรงกระทำจากด้านข้างไม่ให้เกิดการถล่มของผนังได้ เนื่องจากบล็อกไม้ที่มีขนาดไม่เท่ากัน เมื่อนำมาเสียบก่อจึงไม่สามารถเข้าล็อคกันได้สนิทหรือพอดี ทำให้เกิดรูหรือช่องว่างบนผนัง ด้วยเหตุนี้จึงมีการใช้ประโยชน์จากเศษขี้เลื่อยและขี้กบผสมกับกาว เพื่อใช้อุดช่องว่างของผนัง ป้องกันความชื้นจากสภาพแวดล้อม นอกจากนี้ ในส่วนโครงสร้างพื้น โครงสร้างหลังคา และองค์ประกอบอาคาร ซึ่งถูกออกแบบโดยใช้ประโยชน์จากไส้ไม้ประกอบเป็นโครงสร้างไม้ขนาดเล็ก เทคนิคการถักโครงสร้าง เนื่องจากไส้ไม้มีข้อจำกัดคือขนาดหน้าตัดและความยาวไม่เท่ากัน รวมถึงตำหนิของเนื้อไม้ ทำให้การประกอบโครงไม้ ต้องใช้เทคนิคการดามประกบ เพื่อต่อความยาวของไม้ และเสริมความแข็งแรงด้วยการประกบไม้ทั้งทางตั้งและทางนอน เพื่อเพิ่มขนาดของหน้าตัด การเชื่อมยึดใส้ไม้ใช้วิธีการเจาะรูและยึดด้วยสกรูที่มีขนาด 2 นิ้ว ทำให้เนื้อไม้มีรอยแตกหักไม่สามารถยึดได้ จึงทดสอบโดยปรับมาใช้ตะปูลมขนาด 2 นิ้ว พบว่า สามารถลดพื้นที่รอยแผลของเนื้อไม้และสามารถเพิ่มตำแหน่งจุดยึด ทำให้มีความแข็งแรงมากกว่าเทคนิคการใช้สกรู การใช้ไส้ไม้ประกอบเป็นโครงไม้ขนาดเล็กเพื่อประยุกต์ใช้ในโครงสร้างพื้นและโครงสร้างหลังคา ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่มีความเหมาะสมในการเชื่อมต่อกับระบบฐานราก และโครงสร้างผนังก่อจากบล็อกไม้ เพื่อให้น้ำหนักจากส่วนโครงสร้างหลังคาสามารถถ่ายลงผนังก่อรับน้ำหนักไปสู่ระบบฐานรากได้