DOI: 10.17026/ar/htzwwv
title: Gemeente Tilburg. Plangebied Pelgrimsweg 40 te Tilburg.
title: Archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).
title: BAAC rapport V-21.0568

description: BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Pelgrimsweg 40 te Tilburg. Aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van een verdiepte tuin met fietsenberging. 

Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied deel uit maakt van een hoge dekzandrug langs een beekdal. In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten bekend uit de steentijd tot en met de nieuwe tijd. Naar verwachting komt in het plangebied, gezien het ondiepe voorkomen van een leemlaag, Jong dekzand (I) op Oud Dekzand II voor. De natuurlijke bodem bestaat naar verwachting oorspronkelijk uit een podzol. Als gevolg van eeuwenlange verploeging door het gebruik als bouwland zal de top van de natuurlijke bodem echter in de (oude) bouwvoor zijn opgenomen. Vanaf de 15e eeuw is door plaggenbemesting op de akkers een 50 tot 100 cm dik humeus cultuurdek ontstaan (plaggendek). In de jaren dertig van de vorige eeuw is in het plangebied een kloostercomplex gebouwd. Als gevolg van deze bebouwing én de aanwezige kabels en leidingen zal de bodem plaatselijk verstoord zijn. Ter hoogte van de onderkelderde delen van het plangebied is de bodem tot diep in de C-horizont verstoord.

Op basis van het bureauonderzoek is aan het plangebied een hoge verwachting toegekend voor resten uit het neolithicum tot en met de volle middeleeuwen. Deze verwachting is voor de bebouwde delen van het plangebied, afhankelijk van de funderingsdiepte, bijgesteld naar laag of middelhoog. Vanwege de verwachte verstoring van de natuurlijke bodem, het ontbreken van een paleobodem én het ontbreken van historische bebouwing geldt voor vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het neolithicum en voor nederzettingsresten uit de late middeleeuwen-nieuwe tijd een lage verwachting. 

Uit het veldonderzoek blijkt dat in het plangebied Oud Dekzand voorkomt met daaronder Brabantse leem. Als gevolg van het eeuwenlange agrarische gebruik is de natuurlijke (Holocene) bodem opgenomen in de humeuze bovengrond, waarna als gevolg van plaggenbemesting een dik plaggendek is ontstaan. Door de bouw van het klooster rond het onderzochte gebied en de aanleg van kabels en leidingen is het plaggendek over het algemeen tot 35 à 100 cm geroerd. De geleidelijke overgang van de humeuze bovengrond naar de onderliggende C-horizont en de min of meer constante diepte waarop de top van de C-horizont voorkomt, betekent dat er geen aanwijzingen zijn voor (sub)recente verstoring van het archeologisch sporenniveau (in dit geval C-horizont). Slechts lokaal is, vermoedelijk als gevolg van de aanleg van kabels en leidingen, sprake van diepe verstoring tot in de C-horizont. 

Op basis van deze resultaten is er geen reden om de archeologische verwachting bij te stellen en behoudt het plangebied een hoge verwachting voor resten uit het neolithicum tot en met de volle middeleeuwen. Ter hoogte van de geplande afgraving wordt derhalve geadviseerd een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven (al dan niet variant archeologische begeleiding) uit te voeren.