DOI: 10.17026/ar/bl3yfo
title: Inventariserend Veldonderzoek dmv Proefsleuven Verleggen PRB leiding langs de A2. Deelgebied A: Echt-Susteren vallend onder OTB verbreding

description: Econsultancy heeft in opdracht van Antea Group een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) met een mogelijke doorstart naar deelopgravingen uitgevoerd voor Deelgebied A: Echt-Susteren vallend onder OTB verbreding A2, gemeente Echt-Susteren. Aanleiding voor het archeologische onderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning voor het verleggen van een naftaleiding door de firma Petrochemical Pipeline Services B.V. (PPS) ten behoeve van de verbreding van de A2 tussen de knooppunten het Vonderen en Kerensheide in Zuid-Limburg.
Het archeologisch onderzoek wordt noodzakelijk geacht om te bepalen of archeologische waarden wel of niet aanwezig zijn in de ondergrond, die door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast/verloren kunnen gaan. Daarom is het binnen het kader van de Erfgoedwet (d.d. 1 juli 2016) verplicht voorafgaand archeologisch onderzoek uit te voeren. Het doel van het proefsleuvenonderzoek (IVO-P), karterende en waarderende fase, is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting, zoals geformuleerd in het vooronderzoek. Het gaat om gebied- of vindplaatsgericht onderzoek. Het proefsleuvenonderzoek gebeurt door middel van waarnemingen in het veld, waarbij (extra) informatie wordt verkregen over bekende en/of verwachte archeologische waarden binnen een onderzoeksgebied. Doel van de opgraving is het documenteren van gegevens en het ex situ veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor de kennisvorming over het verleden. Dit omvat de aan- of afwezigheid, de aard, de omvang, de datering, de gaafheid, de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden. Belangrijk is dat op basis van het inventariserend veldonderzoek een beslissing kan worden genomen of verder archeologisch (voor)onderzoek in het gebied noodzakelijk en verantwoord is. Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel. Op basis van het inventariserend veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase (IVOOverig), uitgevoerd door Antea in december 2019 is een (middel)hoge verwachting voor alle perioden lopende vanaf het (Laat-)Paleolithicum tot en met de Nieuwe tijd aan zowel Sectie A als Sectie B van Deelgebied A toegekend. Gevolgde onderzoeksmethode. In Deelgebied A dienden conform het Programma van Eisen en het Plan van Aanpak 22 proefsleuven van 25 bij 5 meter te worden aangelegd: 10 proefsleuven in Sectie A (noordzijde) en 12 proefsleuven in Sectie B (zuidzijde). Door ontbrekende betredingstoestemming waren in één zone in eerste instantie geen proefsleuven gepland, namelijk tussen de Holtummerweg en Elzenbroekerweg bij Holtum. In een later stadium zijn in deze zone nog twee proefsleuven aangelegd. Daarnaast zijn drie proefsleuven komen te vervallen, omdat op deze locatie, beneden de Geleenbeek, een HHD boring uitgevoerd zou worden en geen open ontgraving. Als gevolg zijn in totaal 21 proefsleuven aangelegd in Deelgebied A. Omdat binnen Deelgebied A geen behoudenswaardige archeologische vindplaatsen zijn aangetroffen, is geen doorstart naar deelopgravingen uitgevoerd.
Resultaten proefsleuvenonderzoek. De bodemopbouw in Deelgebied A bestaat, op de Midden-Pleistocene Maasterrassen in het uiterste zuiden van Sectie B na, uit Maasafzettingen uit de Jonge Dryas die gedurende het Holoceen zijn afgedekt met een oeverdek dat is gevormd door zowel de Maas als de Geleenbeek. Plaatselijk, met name ter plaatse van de in Deelgebied A aanwezige restgeulen, zal het landschap lange tijd relatief nat zijn geweest. Op de iets hoger gelegen terrasvlaktes tussen de geulen waren de bodems beter gedraineerd en dus droger, waardoor zich verbruinings (Bw)-horizonten konden vormen.
Het merendeel van de sporen aangetroffen in Deelgebied A bevatte geen (diagnostisch) vondstmateriaal, en kunnen waarschijnlijk als natuurlijk (plant-/boomgaten) of als (sub)recente sporen geïnterpreteerd worden. Op basis van het historische kaartmateriaal blijkt dat deze sporen hoofdzakelijk met landgebruik (boomgaarden en perceelindelingen) en landelijke infrastructuur uit
de 20e eeuw in verband gebracht kunnen worden. In twee sporen zijn drie fragmenten handgevormd aardewerk aangetroffen die globaal in de in de Late-IJzertijd tot en met de Midden-Romeinse tijd (250 voor Chr. tot en met 100 na Chr.) gedateerd kunnen worden. Analyse van de sporen en lokale bodemopbouw heeft echter uitgewezen dat de betreffende sporen waarschijnlijk natuurlijk zijn, namelijk een vegetatiehorizont, in de top van een overstromings- of oeverdek en dat het keramisch vondstmateriaal in een verspoelde, secundaire context is aangetroffen. Andere vondsten betreffen Romeinse dakpanfragmenten, een fragment van een Romeinse munt, een koper draadje, en een loden kogel uit de Vroege- en Late-Nieuwe tijd. Deze laatste vondsten zijn als aanlegvondsten aangetroffen in Sectie A (noordzijde) van Deelgebied A, naar alle waarschijnlijk ook in een secundaire context.
Selectieadvies. Ter plekke van Deelgebied A: Echt-Susteren vallend onder OTB verbreding A2, gemeente Echt-Susteren zijn geen behoudenswaardige archeologische resten aangetroffen. Het advies is daarom om het leidingtracé binnen zowel Sectie A en B van Deelgebied A vrij te geven in deze fase van de Archeologische Monumentenzorg-cyclus. Het definitieve besluit zal worden genomen door de bevoegde overheid, de gemeente Echt-Susteren.