DOI: 10.17026/ar/ws6m0x
title: Een analyse van het archeologische zoekprogramma AGNES door middel van vier specialistische casestudies

description: Dit rapport biedt een grondige evaluatie van het gebruik van AGNES door middel van de toepassing van vier casestudies: vuursteen, fysische antropologie, botanie en fysische geografie. Hierbij is niet alleen gekeken naar de kwaliteit van de resultaten, maar ook naar mogelijke verbeterpunten die naar voren kwamen tijdens het gebruik van AGNES.

Uit de analyse bleek dat specifieke zoekopdrachten betere resultaten opleveren. Bij gecombineerde zoekopdrachten worden de termen echter afzonderlijk behandeld, wat resulteert in een overvloed aan minder relevante resultaten. Door het toevoegen van de AND-, OR-functie is dit probleem opgelost. Naast het specifiek zoeken op artefacttype, zoals spits in plaats van algemene termen, leverde AND-, OR-functie vergelijkbare, verbeterde resultaten op. Na het toevoegen van deze nieuwe functie is er een nieuwe vraag onbeantwoord gebleven. Namelijk het wat het verschil is tussen meerdere zoektermen in de zoekopdracht en een enkele zoekterm in de zoekopdracht in combinatie met een term in specifiek zoeken. Het gebruik van tijdsperiodes werkte goed voor de vuursteen casestudie, maar minder voor fysische antropologie, botanie en fysische geografie casestudies. Hier lijkt het programma moeite te hebben met associaties tussen periodes en specifieke zoektermen en zijn in het geval van de fysische geografie casestudies de begrenzing van de toegepaste periode niet juist begrenst. De volgorde van zoekresultaten in AGNES is voornamelijk gebaseerd op het aantal hits per pagina. Dit kan leiden tot overmatige weergave van documenten zoals datalijsten en referentielijsten, die niet altijd direct relevant zijn voor de specifieke zoekterm. Dubbele resultaten zijn ook een probleem, meestal veroorzaakt door de manier hoe de onderzoeken in een folder in DANS zijn opgenomen. Dit benadrukt de noodzaak van een verfijndere zoekalgoritme of betere metadatering van documenten.

Hoewel AGNES functioneel is, kunnen enkele verbeteringen het gebruiksgemak aanzienlijk verhogen. Voor een leek, zoals een student, is het programma nuttig om rapportages te vinden, maar de variabiliteit in resultaten kan verwarrend zijn. Het ontbreken van een sorteermogelijkheid op onderzoekstype vormt echter een belemmering. Het toevoegen van een drop down-menu voor tijdsperiodes en een mogelijkheid om ongewenste periodes uit te sluiten zou de gebruikerservaring verbeteren.

De toepassing van simpele statistische methoden tonen aan dat een aanzienlijk percentage van de resultaten dubbele onderzoeken betreft. Dit kan worden gereduceerd door filteren op unieke metadata, zoals titels. Voor de vuursteen casestudie bleken van de 671 resultaten slechts 271 uniek te zijn. Verdere verfijning van de zoekopdrachten en analyse van deze resultaten kunnen helpen bij het verbeteren van de datakwaliteit en bruikbaarheid van de zoekresultaten. Uit de resultaten van de uitgebreide zoekopdracht blijkt dat slechts 57,69% tot 61,82% van de resultaten een directe verwijzing betreft. Dit beperkt de mogelijkheden voor ruimtelijke analyses en het gebruik van alle zoekresultaten voor het zoeken naar nieuwe sites zonder alles handmatig te controleren.

Verbeteringen in het zoekalgoritme, zoals het verduidelijken van gecombineerde zoekopdrachten en dubbele resultaten, zijn noodzakelijk. Aanpassingen zoals een duidelijker gedefinieerde zoekinterface, drop-down menu’s voor tijdsperiodes, en opties om op onderzoekstype te sorteren kunnen de gebruikerservaring verbeteren. Toepassing van eenvoudige statistische methoden kan helpen bij het identificeren en reduceren van dubbele resultaten, en het verbeteren van de accuraatheid en relevantie van zoekresultaten. Door deze verbeteringen kan AGNES effectiever worden voor zowel specialisten als leken, waardoor het beter aansluit bij de behoeften van verschillende gebruikersgroepen binnen de archeologie.