DOI: 10.17026/ar/vykfi5
title: Aspectrapportage Landschap, Cultuurhistorie en Archeologie dijktraject Geuzensloot te Loenersloot, gemeente De Ronde Venen en Stichtse Vecht.
title: Ruimtelijk advies op basis van bureauonderzoek

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een aspectrapportage Landschap, Cultuurhistorie en Archeologie opgesteld voor een plangebied gelegen aan weerszijden van de Geuzensloot, nabij Loenersloot (Kaart 1, afbeelding 1 en 2). De Geuzensloot is een secundaire waterkering ten zuidoosten van de Vinkeveense plassen, aan de zuidzijde van de N201, ter hoogte van de aansluiting met de A2. Het dijktraject van de Geuzensloot heeft een lengte van 3456 meter en ligt in de gemeenten De Ronde Venen en Stichtse Vecht. De dijk beschermt het achterland van de polder Oukoop, de polder Baambrugge Westzijds en de polder Groot Wilnis/Vinkenveen tegen het hoge water uit de Geuzensloot. Royal HaskoningDHV is in opdracht van Waternet betrokken bij het ontwerp en de verdere voorbereiding voor de dijkversterking van het dijktraject. Het dijktraject Geuzensloot voldoet niet meer aan de veiligheidsnormen. Delen van het traject zijn afgekeurd op hoogte en stabiliteit. Hoewel de exacte aard en omvang van de ingrepen nog niet bekend zijn, bestaan mogelijke ingrepen uit: - ophoging van de dijk; - verflauwen van het talud; - het aanleggen of vergraven van teensloten; - ophogen van het achterland; - aanbrengen van damwanden en kleibermen. De hier gegeven adviezen worden behandeld voor Landschap, Cultuurhistorie en Archeologie. Wij raden aan deze adviezen af te wegen in een Programma van Eisen voor de ontwerpfase van de werkzaamheden, om instandhouding van de betreffende waarden te garanderen en waar mogelijk versterking van deze waarden mogelijk te maken; dit in een integrale afweging met de andere eisen in het PvE en in overleg met de bevoegde gezagen. Advies Landschap. Gemeente de Ronde Venen: - het zoveel mogelijk behouden en indien mogelijk versterken van de loop en ligging van de Geuzensloot als belangrijke landschappelijke structuur, en het open karakter van het omringende veenweidelandschap met het wijdse uitzicht. Gemeente Stichtse Vecht: - het zoveel mogelijk behouden en indien mogelijk versterken van de loop en ligging van de Geuzensloot en de Oukooper Wetering als belangrijke landschappelijke structuren, en het open karakter van het omringende veenweidelandschap met het wijdse uitzicht. 
Advies cultuurhistorie. Gemeente de Ronde Venen: - het zoveel mogelijk beperken van ingrepen bij de Demmeriksekade 5 (Rijksmonument, het gemaal De Ruiter). Geadviseerd wordt om ingrepen bij het ‘eiland’ met het gemaal en de daarbij gelegen Demmerikse sluis zoveel mogelijk te beperken en de objecten te behouden en beschermen. - Het zoveel mogelijk behouden en indien mogelijk versterken van het veenweidelandschap met behoud van het open karakter met het wijdse uitzicht, waarbij de loop en ligging van de Geuzensloot als belangrijke landschappelijke structuur geldt. Gemeente Stichtse Vecht: - Het zoveel mogelijk beperken van ingrepen ter hoogte van Oukoop 1 en 2 waar zich een cultuurhistorisch waardevolle boerderij met hooiberg en een oud veerhuis bevinden. Geadviseerd wordt ingrepen binnen dit erf zoveel mogelijk te beperken en de objecten te behouden en beschermen. 
- Het zoveel mogelijk behouden en indien mogelijk versterken van het veenweidelandschap met behoud van het open karakter met het wijdse uitzicht, waarbij de loop en ligging van de Geuzensloot en de Oukooper Wetering als belangrijke landschappelijke structuren gelden. Advies Archeologie. Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek kan geconcludeerd worden dat voor het grootste deel van het plangebied een lage verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten bestaat. De kans dat bij de voorgenomen ontwikkelingen een intacte archeologische vindplaats wordt geschaad is zeer klein. Voor die delen zijn in het kader van de voorgenomen werkzaamheden geen aanvullende maatregelen nodig. Voor enkele delen van het plangebied wordt bij ingrepen (zowel ophogen &gt; 1 m als afgraven &gt; 30 cm -mv) wel een vervolg geadviseerd (zie advieskaart, kaart 5). Gemeente de Ronde Venen: - Er dient een vervolgonderzoek te worden uitgevoerd indien er ingrepen worden gepland (zowel ophogen &gt; 1 m als afgraven &gt; 30 cm -mv) binnen de zone die op de advieskaart voor vervolgonderzoek door middel van proefsleuven/archeologische begeleiding is aangemerkt (rood gekleurd op Kaart 5). Het gaat dan om de zone waar ondergrondse resten van historische bebouwing verwacht worden (rond de Demmeriksekade 5). Met het oog op de voorgenomen ontwikkelingen wordt afhankelijk van de aard en uitvoeringswijze van de ingrepen geadviseerd een proefsleuvenonderzoek of een opgraving, variant archeologische begeleiding uit te voeren, ten einde eventueel aanwezige archeologische resten in het veld te documenteren en veilig te stellen. - Voorafgaand aan de uitvoering van een archeologisch proefsleuvenonderzoek of een opgraving, variant archeologische begeleiding, dient een Programma van Eisen Archeologie te worden opgesteld dat de goedkeuring behoeft van het bevoegd gezag, alvorens met de werkzaamheden kan worden begonnen. Gemeente Stichtse Vecht: - Er dient vervolgonderzoek te worden uitgevoerd indien er ingrepen worden gepland (zowel ophogen &gt; 1 m als afgraven &gt; 30 cm -mv) binnen de zone die op de advieskaart voor vervolgonderzoek door middel van verkennende boringen is aangemerkt (groen gekleurd op Kaart 5). Het gaat dan om het oostelijk deel van het plangebied bij de stroomrug van de Angstel waar oeverafzettingen worden verwacht. De kans op een intacte archeologische vindplaats wordt daar als middelhoog tot hoog ingeschat. Om deze verwachting te toetsen, adviseert Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie in eerste instantie een verkennend archeologische booronderzoek uit te voeren om de aard en de mate van intactheid van de natuurlijke bodemopbouw in het veld vast te stellen. Dit kan worden uitgevoerd door in een grid van 30 x 40 te boren, of bij een lijnobject smaller dan 30-40 meter, in een raai met een tussenruimte van 40 meter tussen de boringen. Dit verkennend booronderzoek kan bij indicaties voor archeologie worden uitgebreid naar een karterend booronderzoek in een dichter grid. Voorafgaand aan het onderzoek dient een Plan van Aanpak te worden opgesteld dat ter toetsing dient te worden voorgelegd aan het bevoegd gezag. - Indien op basis van dit verkennend/karterend booronderzoek wordt geconstateerd dat op een locatie mogelijk een archeologische vindplaats kan voorkomen die door de ingrepen wordt bedreigd, dient in overleg met het bevoegd gezag te worden vastgesteld welke vorm van vervolgonderzoek passend is (bijvoorbeeld proefsleuven of een archeologische begeleiding). Als de bedreiging alleen bestaat uit zetting, kan aanvullend een Plaxis onderzoek worden uitgevoerd naar de effecten van zetting. De invloed van ophoging op de samendrukking en/of vervorming van een mogelijke archeologische laag, en in hoeverre dit acceptabel is ten aanzien van de resterende informatiewaarde van de eventuele afgedekte archeologische vindplaats, is op dit moment nog niet vast te stellen. - Er dient een vervolgonderzoek te worden uitgevoerd indien er ingrepen worden gepland (zowel ophogen &gt; 1 m als afgraven &gt; 30 cm -mv) binnen de zone die op de advieskaart voor vervolgonderzoek door middel van proefsleuven/archeologische begeleiding is aangemerkt (rood gekleurd op Kaart 5). Het gaat dan om de zone waar ondergrondse resten van historische bebouwing verwacht worden (rond boerderij Oukoop 1 en 2). Met het oog op de voorgenomen ontwikkelingen wordt afhankelijk van de aard en uitvoeringswijze van de ingrepen geadviseerd een proefsleuvenonderzoek of een opgraving, variant archeologische begeleiding uit te voeren, ten einde eventueel aanwezige archeologische resten in het veld te documenteren en veilig te stellen. - Voorafgaand aan de uitvoering van een archeologisch proefsleuvenonderzoek of een opgraving, variant archeologische begeleiding, dient een Programma van Eisen Archeologie te worden opgesteld dat de goedkeuring behoeft van het bevoegd gezag, alvorens met de werkzaamheden kan worden begonnen. Het is aan het bevoegd gezag, de gemeenten De Ronde Venen en Stichtse Vecht, om op basis van dit rapport en het hierin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van eventueel vervolgonderzoek of het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces. Ook wanneer het plangebied op enig moment op basis van de resultaten van archeologisch onderzoek wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeenten De Ronde Venen en Stichtse Vecht, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Naschrift. Het conceptrapport versie 1.2 is voorgelegd aan het bevoegd gezag, de gemeente De Ronde Venen en de gemeente Stichtse Vecht. Op 25 mei 2021 zijn de opmerkingen ontvangen van de gemeente Stichtse Vecht, van mevr. L. van Voorthuijsen (adviseur ruimte, natuur en landschap). Deze opmerkingen zijn verwerkt in de definitieve versie van het rapport. Op 9 augustus 2021 zijn de opmerkingen van de gemeente De Ronde Venen ontvangen, van dhr. M. Sybrandy (medewerker cultuurhistorie en juridische omgevingszaken), gebaseerd op het advies van mevr. I. Briels van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) van 19 juli 2021, kenmerk Z/21/185591/D-519327). Dit advies gold alleen het aspect archeologie, met als conclusie a) dat vervolgonderzoek verplicht dient te worden gesteld indien de vrijstellingsgrenzen worden overschreden, en b). dat het rapport dient te worden aangepast op basis van de bijgevoegde opmerkingen. Deze opmerkingen zijn door Vestigia verwerkt in de definitieve versie van het rapport.