DOI: 10.17026/dans-zpm-9xj8
title: Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek; percelen langs de Barneveldse Beek te Achterveld in de gemeente Leusden.

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in opdracht van Waterschap Vallei en Veluwe in de periode oktober - november 2014 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) door middel van boringen uitgevoerd. Het onderzoek is uitgevoerd in verband met een bestemmingsplanwijziging, alsmede de realisatie van een ecologische verbindingszone. Het plangebied betreft twee percelen langs de Barneveldse Beek te Achterveld in de gemeente Leusden. Het archeologisch onderzoek is noodzakelijk om te bepalen wat de verwachtingswaarde is voor de aanwezigheid van archeologische waarden binnen het plangebied en of deze door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast. Daarom is het binnen het kader van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg uit 2007 (WAMZ), voortvloeiend uit het Verdrag van Malta uit 1992, verplicht voorafgaand archeologisch onderzoek uit te voeren (zie bijlage 5).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Doel van het bureauonderzoek is het verwerven van informatie, aan de hand van bestaande bronnen, over bekende en verwachte archeologische waarden, om daarmee een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied op te stellen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het inventariserend veldonderzoek (IVO-overig, verkennende fase) heeft tot doel de in het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde archeologische verwachting aan te vullen en te toetsen, en is erop gericht om inzicht te krijgen in de geologische en bodemkundige opbouw binnen het plangebied. Tevens is het bedoeld om kansrijke zones te selecteren voor vervolgonderzoek en kansarme zones ervan uit te sluiten. Ook wordt gelet op het voorkomen van (diepe) verstoringen van het bodemprofiel. Indien de ondergrond tot grote diepte verstoord is, zullen eventueel aanwezige archeologische resten mogelijk verdwenen zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Met de resultaten van het archeologisch onderzoek kan worden vastgesteld of binnen het plangebied archeologische waarden aanwezig (kunnen) zijn en of vervolgonderzoek en/of planaanpassing noodzakelijk is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Op basis van de verzamelde landschappelijke gegevens wordt verwacht dat het gehele plangebied binnen het dal van de Barneveldse Beek ligt. Dit dal vormde geen gunstige (tijdelijke) bewoningslocaties voor Jagers-Verzamelaars (jachtkampementen). Kampementen worden verwacht op de hoger gelegen dekzandruggen. Beekdalen hadden wel een grote aantrekkingskracht op mensen die in het gebied rondtrokken (Jagers-Verzamelaars), omdat de beek mogelijkheden bood tot visvangst en het bejagen van dieren die naar de beek trokken. Daarnaast vormde het beekdal een bron van (drink)water en was er een rijke vegetatie voorhanden als voedselbron. Ook vonden rituele activiteiten plaats in de beekdalen. In de nabijheid van kampementen op de dekzandruggen, kunnen dan ook archeologische resten worden verwacht die verband houden met bovengenoemde beekdalgebonden activiteiten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ook voor landbouwers waren de dekzandruggen de meest gunstige vestigingslocaties. Hier geldt eveneens dat langs de beken, in de nabijheid van de nederzettingsterreinen op de hoger gelegen dekzandruggen, resten van beekdalgebonden activiteiten kunnen worden verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Direct ten zuiden van het plangebied ligt een langgerekte dekzandrug. Ter hoogte van het plangebied zijn hierop geen archeologische vondsten bekend. Verder naar het zuidoosten zijn op deze zelfde dekzandrug vondsten gedaan uit de periode Mesolithicum - Neolithicum. In de verdere omgeving van het plangebied zijn verder archeologische resten bekend uit de periodes IJzertijd en Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd. Voor deze periodes wordt de kans op aanwezigheid van beekdalgebonden resten binnen het plangebied middelhoog geacht. Voor de overige periodes, waarvan geen vindplaatsen bekend zijn in de omgeving van het plangebied, geldt een lage verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Eventueel aanwezige archeologische resten worden verwacht in de beekafzettingen. Organische resten zijn mogelijk goed geconserveerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat binnen het plangebied sprake is van beekafzettingen. Deze afzettingen zijn grotendeels intact. Grootschalige diepe bodemverstoringen zijn niet aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek gold een middelhoge verwachting voor beekgerelateerde resten uit de periodes Mesolithicum - Neolithicum, IJzertijd en Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd. Deze resten worden verwacht in de beekafzettingen. Tijdens het booronderzoek is geleken dat inderdaad sprake is van beekafzettingen en dat deze grotendeels intact zijn. De middelhoge verwachting voor beekge- relateerde resten uit de hiervoor genoemde periodes blijft dan ook behouden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op basis van het behoud van de middelhoge verwachting adviseert Econsultancy om een vervolgonderzoek uit te voeren. Gezien de aard van de te verwachten resten, die zich grotendeels manifesteren als puntlocaties, wordt verwacht dat een proefsleuvenonderzoek hier niet de gewenste resultaten zal opleveren. Geadviseerd wordt daarom om een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden uit te voeren. Aangezien op de dekzandrug ten zuiden van het plangebied vooralsnog geen vindplaatsen bekend zijn, en de verwachting voor het plangebied middelhoog is, wordt geadviseerd om dit te doen in de vorm van periodieke inspecties, gecombineerd met het inspecteren van de afgegraven terreindelen na afgraving. De aard van de inrichtingswerkzaamheden zal bepalend zijn voor de inten- siteit van de begeleiding. Deze intensiteit dient vastgelegd te worden in een door het bevoegd gezag goed te keuren Programma van Eisen (PvE).&lt;/p&gt;