DOI: 10.17026/ar/bamgkk
title: Bureauonderzoek archeologie S-545 Beverwijk

description: Hynetwork Services B.V. (hierna HNS) – een dochteronderneming van de N.V. Nederlandse Gasunie (Hierna
Gasunie) – heeft het voornemen een ondergronds leidingnetwerk met bijbehorende (bovengrondse)
voorzieningen voor het transport van waterstof te ontwikkelen in het Noordzeekanaalgebied (hierna NZKG): het project Waterstofnetwerk Noordzeekanaalgebied. Om de ontwikkeling van Waterstofnetwerk NZKG mogelijk te maken moet onder andere een milieueffectrapportage (hierna m.e.r.) worden uitgevoerd. Voor het waterstofnetwerk wordt ingezet op het zoveel mogelijk hergebruik van bestaande hogedruk
aardgastransportleidingen. In deelgebied II ligt een bestaande leiding die hergebruikt wordt. Deze bestaande
gastransportleiding verbindt binnen het Noordzeekanaalgebied de waterstofleidingen in deelgebied I en III met elkaar en heeft een centrale ligging om het landelijk waterstofnetwerk te kunnen realiseren. Deze leiding wordt hiervoor tussen het compressorstation Beverwijk en de afsluiterlocatie Spaarndam uit gebruik genomen voor het transport van aardgas. Ter hoogte van afsluiterlocatie Driehuis Oost is voor deze aanpassing over een lengte van circa 250 meter een nieuwe gastransportleiding nodig. Bij de aansluitpunten van de nieuwe
waterstofleiding op de bestaande leiding komen afsluiters. De geologische en geomorfologische geschiedenis van het plangebied laat een complexe interactie zien tussen natuurlijke en menselijke processen, die de vorming en ontwikkeling van het landschap hebben bepaald. Het gebied is in het Holoceen getransformeerd door zeespiegelstijging, getijdensystemen, strandwalvorming,
sedimentafzettingen en menselijke ingrepen zoals bedijking en veenontginning. Dit heeft geleid tot een divers landschap, variërend van estuariene sedimenten en strandwallen tot veenpakketten en poldergronden.
Deze geologische dynamiek heeft belangrijke implicaties voor de archeologische verwachting in het plangebied. De afwisseling van getijde- en rivierafzettingen, veenontwikkeling en strandwallen wijst op een hoge potentie voor archeologische resten uit verschillende periodes. Oude rivierlopen en estuariene systemen kunnen
bewoningssporen bevatten, terwijl veen- en strandwalzones sporen van prehistorische en vroeghistorische
bewoning of activiteiten kunnen herbergen. De latere inpoldering en drooglegging zorgt ervoor dat deze
archeologische lagen mogelijk verstoord, geoxideerd of ingeklonken zijn. De strandwallen in het gebied vormen een belangrijk landschapselement met een lange geschiedenis van
natuurlijke en menselijke interacties. Deze langgerekte, zandige zones zijn van oudsher aantrekkelijke
vestigingslocaties door hun hogere ligging en vruchtbare gronden. De menselijke bewoning en landgebruik
hebben echter geleid tot significante veranderingen in het landschap. Terwijl oudere strandwallen intensief zijn gebruikt en daardoor archeologische sporen zijn verdwenen, bieden jongere duinzones met minder verstoring betere mogelijkheden voor archeologische vondsten. Het omliggende veenlandschap heeft door ontginning en turfwinning een open karakter gekregen, maar is kwetsbaar voor bodemdaling door oxidatie. In de
middeleeuwen werd het gebied bedijkt. Ook loopt het plangebied door de Stelling van Amsterdam. Bij het tracé van rijksweg A22 in de Heemskerkerbroekpolder werden door leden van de AWN-Zaanstreek
waarnemingen verricht in een circa 1 hectare grote ontgraving. Dit is direct ten zuiden van het plangebied. Het vlak was aangelegd op een diepte van circa 1 meter, juist op de overgang van kleiafzettingen naar zandige
wadafzettingen. In het centrum van de ontgraving werd een met klei opgevulde waterput uit de late
ijzertijd/vroeg-Romeinse Tijd ontdekt. Elders op het terrein werden de onderste delen van langwerpige kuilen aangetroffen.Omdat er een hoge/middelhoge kans is op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied en het plangebied grenst aan een vindplaats, adviseert Antea Group om binnen het plangebied een
inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, karterende fase, uit te voeren. Deze methode is uiterst geschikt om de gespecificeerde verwachting te toetsen c.q. de aan- of afwezigheid sites aan te tonen. Ook kan de
opbouw van de bodem worden onderzocht.