DOI: 10.14457/tu.the.2015.1287
title: การประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและแนวทางการลดการปล่อยของโรงพยาบาลโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา

description: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากแหล่งที่มาและกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งทางตรงและทางอ้อม พร้อมทั้งศึกษาแนวทางในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาลโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา ระยะเวลาในการศึกษาคือปีงบประมาณ 2557 รูปแบบการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาล ใช้แนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร จากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก โดยแบ่งกิจกรรมของโรงพยาบาลที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้ ประเภทที่ 1 การปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยตรงของโรงพยาบาล (Direct GHG emissions) ได้แก่ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากการเผาไหม้ที่อยู่กับที่ (Stationary combustion) การเผาไหม้ที่มีการเคลื่อนที่ (Mobile combustion) กระบวนการบำบัดน้ำเสีย การใช้ก๊าซไนตรัสออกไซด์ และการรั่วไหลอื่นๆ (Fugitive emissions) ประเภทที่ 2 การปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยอ้อมจากการใช้พลังงาน (Energy indirect GHG emissions) และประเภทที่ 3 การปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยอ้อมอื่นๆ (Other indirect GHG emissions) ได้แก่ การใช้น้ำประปา การใช้วัสดุสำนักงานบางประเภท และการกำจัดมูลฝอย จากการเก็บข้อมูลของโรงพยาบาลโชคชัย พบว่า ในปีงบประมาณ 2557 ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดของโรงพยาบาลโชคชัยเท่ากับ 898.05 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี โดยปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากประเภทที่ 1 เท่ากับ 312.47 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี โดยกิจกรรม     ที่มีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงที่สุด ได้แก่ การใช้ก๊าซไนตรัสออกไซด์ 119.2 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากประเภทที่ 2 มาจากกิจกรรมการใช้พลังงานไฟฟ้าเท่ากับ 511.62 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี และปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากประเภทที่ 3 เท่ากับ 73.96 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี ซึ่งประเภทที่ 2 การปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยอ้อมจากการใช้พลังงานไฟฟ้ามีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงที่สุด คิดเป็นร้อยละ 56.97 นอกจากนี้ยังพบว่า กิจกรรมที่มีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าร้อยละ 0.1 ได้แก่ การใช้รถตัดหญ้าและเครื่องพ่นสารเคมี เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง และการใช้ปุ๋ยเคมี โดยโรงพยาบาลโชคชัยมีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อเตียง เท่ากับ 10.95 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อเตียงต่อปี ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อผู้ป่วยทั้งหมด เท่ากับ 7.95 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคน ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อผู้ป่วยนอก เท่ากับ 8.57 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคน และมีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อผู้ป่วยใน เท่ากับ 109.32 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคน และเมื่อพิจารณาจากการเข้ารับบริการของผู้ป่วยนอก 1 คน หากเข้ารับบริการที่โรงพยาบาลโชคชัย โดยเฉลี่ย 6 ชั่วโมงต่อวัน จะมีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่ากับ 4.28 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคนต่อวัน ขณะที่ผู้ป่วยใน 1 คน เข้ารับบริการที่โรงพยาบาลโชคชัย มีวันนอนโดยเฉลี่ย 3.19 วัน จะมีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่ากับ 17.12 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อคนต่อวันจากการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาลโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา สามารถนำข้อมูลไปใช้กำหนดเป็นปีฐานในการตรวจวัดและประเมินในปีต่อๆไปได้ โรงพยาบาลชุมชนที่มีขนาด 60 เตียงสามารถนำข้อมูลไปใช้ในการเปรียบเทียบได้ และแนวทางในการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาลโชคชัย สามารถทำได้ในรูปแบบของการจัดการด้านพลังงาน ได้แก่ การลดการใช้พลังงานไฟฟ้า น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำประปา กระดาษ และการเปลี่ยนสารทำความเย็นในเครื่องปรับอากาศ เป็นต้น นอกจากนี้ควรมีการจัดการในด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การจัดการมูลฝอย โดยใช้หลัก 3Rs และการปลูกต้นไม้เพื่อช่วยลดโลกร้อน