DOI: 10.17026/dans-28w-7um8
title: Archeologisch onderzoek stationsgebied Heerhugowaard

description: &lt;p&gt;In opdracht van de gemeente Heerhugowaard heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar een locatie ten behoeve van het project stationsgebied Heerhugowaard. De aanleiding voor dit onderzoek is de herinrichting van het gebied en het aanpassen van het bestemmingsplan. Er zullen geleidelijk vastgoedontwikkelingen worden gerealiseerd, aanpassingen in de openbare ruimte en infrastructuur. De exacte omvang en diepte van de toekomstige ingrepen is nog onbekend.&lt;br&gt;De totale oppervlakte van het plangebied is 47.21 hectare.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Volgens de geldende bestemmingsplannen binnen het plangebied Stadshart, Zandhorst, Beveland 2010 en Stationsgebied, en het actualisatieplan Heerhugowaard 2017 zijn er binnen het plangebied momenteel geen dubbelbestemmingen archeologie aanwezig. Wel wordt in de planregels verwezen naar de gemeentelijke archeologische beleidskaart (zie 2.4.1).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gemeente Heerhugowaard heeft in 2010 het archeologiebeleid opgesteld. Op de bijbehorende archeologische beleidskaart is te zien dat het plangebied grotendeels gelegen is in een zone categorie 5 waarbij bij een verstoring van meer dan 10.000 m2 en dieper dan 40 cm archeologisch vervolgonderzoek nodig is.&lt;br&gt;Daarnaast loopt door het plangebied een strook met een waarde categorie 3. Hier zijn ingrepen van meer dan 500 m2 en dieper dan 40 cm onder maaiveld onderzoeksplichtig.&lt;br&gt;Ook zijn er aan de noordwestzijde van het plangebied een aantal zones aanwezig met een waarde categorie 2. Hier zijn ingrepen van meer dan 50 m2 en dieper dan 40 cm niet toegestaan zonder vervolgonderzoek.&lt;br&gt;Ook heeft een deel van het plangebied geen archeologische verwachting, hier zijn alle ingrepen toegestaan op basis van eerder onderzoek.&lt;br&gt;In categorie 2 wordt historische bebouwing zoals molens en historische boerderijen verwacht. In categorie 3 kan sprake zijn van een historisch bewoningslint.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op het dekzand, op 20 tot 25 meter diepte kan bewoning uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum hebben plaatsgevonden. Het is echter goed mogelijk dat dergelijke sporen en vondsten zijn verstoord door de latere zeeafzettingen (Laagpakket van Wormer).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op kreekruggen en oeverwallen van twee geulen die in het Neolithicum de gemeente doorsneden kan bewoning hebben plaatsgevonden. Sporen en vondsten uit deze periode zijn echter waarschijnlijk verspoeld door het water van de Heerhugowaard.&lt;br&gt;Na ca. 3000 v. Chr. was het plangebied onbewoonbaar door veengroei en later door de grootschalige meren. De verwachting uit deze periode is dan ook zeer laag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het veengebied werd waarschijnlijk vanaf de 10e of 11e eeuw ontgonnen. Deze ontginningssporen van afwateringssloten en vondsten uit deze periode zijn waarschijnlijk alleen nog in secundaire context terug te vinden vanwege afslag en erosie van het veen. Vondsten uit deze periode zijn wel bekend, maar de oorspronkelijke context is verloren gegaan waardoor er weinig informatie bekend is over levenswijzen en nederzettingsvormen in deze periode.&lt;br&gt;Van ca. 1248 tot en met 1631 was Heerhugowaard een meer. Uit deze periode kunnen archeologische vondsten van scheepvaart en visserij worden verwacht.&lt;br&gt; &lt;br&gt;De locatie van dergelijke vondsten is echter zeer moeilijk te voorspellen en dergelijke vondsten zijn in Heerhugowaard tot op heden nog niet aangetroffen. De kans op archeologie uit de Middeleeuwen is dan ook laag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er is een middelhoge kans op archeologische resten vanaf het maaiveld vanaf 1631 specifiek rond de locaties waar op historische kaarten bewoning en molens zijn aangegeven. Mogelijk zijn deze locaties wel verstoord door moderne bebouwing, de aanleg van kabels en leidingen en wegen. Sporen uit deze periode kunnen bestaan uit boerderijplaatsen met (stenen) funderingen, waterputten, kuilen, paalsporen, hooimijten etc. Vondsten uit deze periode kunnen bestaan uit periode specifiek aardewerk, steengoed, glas, metaal, dierlijk botmateriaal en keramisch bouwmateriaal. Vanwege de relatief hoge grondwaterstand is het mogelijk dat organische vondsten nog relatief goed bewaard zijn gebleven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland om dubbelbestemmingen archeologie op te nemen in het toekomstige bestemmingsplan op basis van verschillende zones zoals vastgelegd in de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Heerhugowaard (2010). Op de meeste locaties in dit plangebied komen deze overeen met de huidige archeologische beleidskaart. Wel heeft de gemeente inmiddels een nieuwe archeologische beleidskaart laten opstellen. Deze is echter nog niet gepubliceerd. De advieskaart kan worden aangepast op deze nieuwe archeologische beleidskaart.&lt;br&gt;Op een aantal locaties is inmiddels archeologisch onderzoek uitgevoerd en zijn op basis hiervan zones vrijgegeven: hier is geen onderzoek meer vereist. In de rode zones op de beleidskaart zijn mogelijk resten van historische molens aanwezig en in de roze zone zijn mogelijk resten van historische bebouwing aanwezig. Geadviseerd wordt rond de historische molenlocaties een buffer aan te houden van 50 m rondom waarbinnen onderzoek verplicht is bij ingrepen groter dan 50 m2 en dieper dan 40 cm. Voor de zone van historische bewoning kan een verstoringszone worden aangehouden van 500 m2 en dieper dan 40 cm. Voor de overige zones kan worden volstaan met een zone waarbij vanaf 10.000 m2 en dieper dan 40 cm vervolgonderzoek nodig is, conform de huidige archeologische beleidskaart.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit advies is voorgelegd aan de gemeente en akkoord bevonden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Algemeen&lt;br&gt;In zijn algemeenheid blijft gelden dat indien bij de uitvoering van de werkzaamheden in vrijgegeven gebieden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht is.&lt;/p&gt;
description: Date Submitted: 2022-03-02