DOI: 10.17026/dans-zd4-zvvd
title: Voorburg, Westeinde 132b, Gemeente Leidschendam-Voorburg (ZH.). Een Archeologisch Bureauonderzoek
title: 2016-07/03

description: &lt;p&gt;In verband geplande nieuwbouw van zes appartementen verdeeld over twee gebouwen is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het Westeinde 132b te Voorburg, Gemeente Leidschendam-Voorburg, provincie Zuid-Holland. De nieuwbouw wordt gefundeerd op palen. Onder de bebouwing komt een kruipruimte. Deze bodemingrepen betekenen mogelijk een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Bij het bureauonderzoek is een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld aan de hand van beschikbare fysisch-geografische, archeologische en historisch-geografische informatie. In 2012 zijn al een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd door De Steekproef bv (Bongers 2012). De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft echter aangegeven dat het bureauonderzoek is verlopen en daarom bijgewerkt moet worden. Plangebied Westeinde 132b ligt op de rand van een strandwal die gevormd is tijdens het neolithicum. Bij het verkennend booronderzoek in 2012 is de top van het zand van de strandwal het diepst aangetroffen bij de boring het dichtst bij de vaart Vliet, die zuidoostelijk van het plangebied ligt, met 3,1 meter beneden maaiveld (-2,3 meter NAP). De top van het zand loopt noordwestwaarts sterk op met tenminste één meter binnen het plangebied. Het zand is in verreweg het grootste deel van het plangebied afgedekt met een laag veen. Bij het verkennend onderzoek is vastgesteld dat het loopvlak uit het neolithicum goed bewaard gebleven is onder het veen. Daardoor kunnen eventuele archeologische resten uit die tijd in goede staat verkeren. Ruim honderd meter zuidwestelijk van het plangebied heeft op de rand van dezelfde strandwal Forum Hadriani gelegen. Ook zijn daar sporen van neolithische bewoning gevonden. Binnen honderd meter noordoostelijk zijn bij archeologisch onderzoek resten uit de bronstijd gevonden waaronder van een waterput en scherven aardewerk van omstreeks 1750-1700 vC. Tijdens de middeleeuwen heeft daar een boerderij gestaan. In het plangebied kunnen archeologische resten liggen die dateren vanaf het neolithicum toen zich een strandwal ontwikkelde. Tijdens het grootste deel van de bronstijd en de ijzertijd lijkt het gebied een minder geschikte vestigingsplek te zijn geweest doordat het toen deel uit maakte van een veenmoeras. Tijdens de romeinse tijd was het veenmoeras ontwaterd door een inbraak van de zee. Daardoor moet het gebied weer veel geschikter geweest zijn voor menselijke bewoning. Uit alle genoemde periodes kunnen in het plangebied randverschijnselen zoals greppels of bewoningsafval aanwezig zijn die horen bij bewoning hoger op de strandwal. Eventuele archeologische resten uit het neolithicum of de bronstijd zullen zich bevinden op het zand van de strandwal onder het veen. Nabij de Vliet ligt dit op ruim drie meter beneden maaiveld. Noordwestwaarts loopt dit niveau tenminste een meter op binnen het plangebied. Op basis daarvan lijkt de geschiktheid voor menselijke bewoning in noordwestelijke richting toe te nemen. Echter in noordwestelijke richting is de kans op verstoring van eventuele archeologische resten ook groter. Aangezien in het grootste deel van het plangebied het zand van de strandwal is afgedekt met veen, kunnen eventuele archeologische resten en waarschijnlijk ook organische resten bewaard gebleven zijn. Mogelijk ligt het potentiële neolithische niveau ook nog buiten dieptebereik van de voormalige haven van het boothuis en van de brandstofopslag in het midden van het plangebied. Wel kan de top van het strandzand op natuurlijke wijze zijn aangetast, bijvoorbeeld door verspoeling in de tijd van het veenmoeras. Gezien de resultaten van het verkennend onderzoek zullen eventuele resten uit de romeinse tijd en de middeleeuwen sterk zijn aangetast. Wel kunnen diepere delen van sporen bewaard gebleven zijn zoals van funderingen van huizen of waterputten. Het selectie-advies door senior KNA-prospector drs. J.M.G. Bongers luidt: In het advies van het verkennend onderzoek is door De Steekproef geadviseerd om geen bodemingrepen te ondernemen die dieper reiken dan één meter beneden maaiveld. Als diepere ingrepen nodig zijn is het advies om het terrein nader te onderzoeken met behulp van proefsleuven. Per email heeft de gemeente-archeoloog de heer A.A. Roeloffs gemeld dat nader booronderzoek zal moeten worden uitgevoerd. Dit gaat om karterende boringen die tot doel hebben om een betere inschatting te kunnen maken van de kans op de aanwezigheid van archeologische resten. In de leidraad voor karterend booronderzoek (Tol et al. 2006) komt het plangebied gezien het verwachtingsmodel in aanmerking voor de categorie steentijd met archeologische laag, aangezien er geen kans is op paleolithische of mesolithische resten. Voor deze categorie geeft de leidraad een boorgrid van 20 bij 25 meter met een boordiameter van 3 centimeter (guts). Bij de oppervlak van het plangebied van 0,19 hectare komt dit neer op 3,8 boringen. Wij adviseren om op beide te bebouwen locaties vier boringen te doen. Daarmee komt het booraantal op acht (zie Figuur 16). Een dergelijk minimum aantal is nodig voor een betrouwbaar resultaat, onder meer doordat enkele boringen in recente verstoringen terecht kunnen komen. Er zal ook geboord moeten worden ter plaatse van bestaande bebouwing. Het boorplan in Figuur 16 en in het Plan van Aanpak houdt rekening met de boorlocaties van de verkennende fase, zodat de boringen een goede verspreiding over het terrein krijgen. Als in de boormonsters geen afvallaag / bewoningslaag of eenduidig archeologische indicatoren gevonden worden, dan kan het terrein vrij gegeven worden voor verder archeologisch onderzoek. Als er wel aanwijzingen blijken te zijn voor de aanwezigheid van een vindplaats, dan kan de gemeente vragen om nader archeologisch voordat met de nieuwbouw gestart wordt. Tenslotte wijzen wij erop dat voor al het graafwerk geldt dat als archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Leidschendam-Voorburg, de heer A.A. Roeloffs: 06-53883123, a.a.roeloffs@leidschendam-voorburg.nl of bij mevrouw L. van de Geijn: 06-15209436, l.vd.geijn@leidschendam-voorburg.nl.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;2016-07/03&lt;/p&gt;