DOI: 10.17026/dans-xcx-arkn
title: Castricum, De Boogaert, Gemeente Castricum (N.-H.). Definitief Archeologisch Onderzoek

description: &lt;p&gt;In het plangebied 'De Boogaert' stond een woonzorgcentrum dat wordt vervangen door een modern woon-zorgcentrum. Tijdens vooronderzoek, dat is uitgevoerd door Hollandia Archeologen in 2007 en 2010, zijn veel vondsten gedaan uit de inheems Romeinse periode, waaronder twee complete menselijke skeletten. De werkzaamheden die gepaard zijn gegaan met de sloop en de daaropvolgende nieuwbouw waren bedreigend voor archeologische resten in de bodem. Om deze reden is geadviseerd een archeologische opgraving uit te laten voeren. Dit advies heeft de bevoegde overheid overgenomen. Deze archeologische opgraving is in 2012 uitgevoerd door De Steekproef bv.&lt;br&gt;Op basis van het uitgevoerde onderzoek is er sprake van een vindplaats uit de inheems Romeinse periode. Er zijn ook enige bebouwingssporen waargenomen in de vorm van paalkuilen en standgreppels. Aan de buitenzijde van die bebouwing zijn waterputten opgegraven. Ten westen daarvan begint een drietal noordoost-zuidwest lopende greppels/sloten, waarin onder andere een inhumatiegraf werd gevonden dat, op basis van oriëntatie en ligging, waarschijnlijk een direct verband heeft met het dubbelgraf dat in 2010 tijdens de eerste fase van het definitief onderzoek werd gevonden (Verduin & De Koning 2013). Ten westen van deze greppels is een pottenstapel gevonden. De vindplaats strekt zich uit buiten het onderzoeksgebied. Het beeld dat geschetst kan worden op basis van de nu bekende gegevens is dat een noord-zuid georiënteerde vindplaats zich uitstrekt over een hogere zandrug in het landschap. De aangetroffen archeologische resten komen goed overeen met de op de eerder in het plangebied uitgevoerde onderzoeken gebaseerde verwachting.&lt;br&gt;De vindplaats betreft een nederzetting van de inheemse bevolking in de Romeinse tijd met verkavelingssporen en bewoningssporen bestaande uit twee, waarschijnlijk opvolgende, huisplattegronden en daarbij behorende waterputten, voorraadkuilen en afvalkuilen en een slotenpatroon waarbij duidelijk is geworden dat deze sloten niet alle tegelijk open zijn geweest. De vindplaats is als geheel te dateren in en rond de derde eeuw. De scherpst gedateerde objecten zijn twee munten: een Romeinse denarius met beeltenis van Septimius Severus uit de periode 193-211 nC en een Dupondius uit het Gallische rijk met beeltenis van Postumus uit de periode 260-269. Deze dateringen passen binnen het beeld dat het andere vondstmateriaal qua datering van de vindplaats geeft.&lt;br&gt;Er zijn aanwijzingen gevonden die duiden op contacten tussen het Romeinse rijk en de nederzetting. Deze zijn aangetroffen in de vorm van enkele fragmenten Terra Sigillata aardewerk en een drietal Romeinse munten. Vooralsnog lijkt het erop dat de locatie gedurende de gehele periode in gebruik is geweest als nederzetting.&lt;br&gt;Er is één menselijk skelet gevonden in een greppel aan de rand van de nederzetting. Binnen de nederzetting zelf zijn geen begravingen aangetroffen. Uit de vulling van het graf waarin het skelet is aangetroffen komt aardewerk dat wordt gedateerd tussen 200 en 400 nC. Om deze reden wordt het skelet voorlopig in de midden- tot laat-Romeinse tijd gedateerd. De ligging en oriëntatie alsmede het in de vulling gevonden materiaal wijzen erop dat het inhumatiegraf dat in 2012 werd gevonden, direct in verband te brengen is met het in 2010 gevonden dubbelgraf. Uit het voorliggend onderzoek is gebleken dat de graven zijn aangelegd op een moment dat de drie parallelle greppels die in het westen van het plangebied zijn gevonden al (grotendeels) dicht waren.&lt;br&gt;De bodemopbouw komt overeen met de bodemopbouw die is vastgesteld tijdens het vooronderzoek. Het archeologische niveau is gelegen direct onder een grijze cultuurlaag die wordt afgedekt door een stuiflaag waarop een akkerlaag is gelegen die in het vooronderzoek in de middeleeuwen werd gedateerd. Hierop is een recente akkerlaag/bouwvoor gelegen, die voor het merendeel verstoord is door de bodemingrepen die hebben plaatsgevonden bij de bouw van De Boogaert. Na een eerste analyse van de fysisch-geografische gegevens wordt geconcludeerd dat de bevindingen uit onderhavig onderzoek overeenkomen met de resultaten van de vooronderzoeken uit 2007 en 2010. Het plangebied is gelegen op een zandrug die is omschreven als een hoge verlande wadplaat. Hierop zijn getijdeafzettingen van het Oer-IJ afgezet. Op deze getijdeafzettingen ligt de cultuurlaag uit de inheems-Romeinse periode. Deze cultuurlaag is afgedekt door een pakket duinzand, dat het gebied vermoedelijk in de vroege of volle middeleeuwen heeft overstoven.&lt;br&gt;De sporen die tijdens het voorliggend onderzoek zijn gevonden behoren tot dezelfde nederzetting als de sporen die in het onderzoek van 2007 en 2010 zijn gevonden. Tussen de opgraving Castricum, De Boogaert en opgravingen in de directe omgeving, zoals Castricum, Oosterbuurt is geen directe ruimtelijke samenhang aan te geven. Beide opgravingen liggen weliswaar binnen een areaal dat van een omvang is waarin één nederzetting, bestaande uit verspreid liggende boerderijen past, maar een dergelijke relatie is niet zonder meer te leggen. De begravingen die in beide opgravingen zijn gevonden, komen qua periode en verschijningsvorm overeen. Het is dan echter de vraag waarom te Castricum, Oosterbuurt een heel cluster van begravingen is gevonden, terwijl tijdens de opgravingen te Castricum, De Boogaert slechts drie begravingen zijn gevonden. Verder lijkt het er op basis van de huidige gegevens op, dat tussen beide groepen begravingen tegelijkertijd een gebied lag waar werd gewoond en geakkerd.&lt;br&gt;Verder is er geen enkele overeenkomst aan te wijzen tussen de resten van huizen te Castricum, De Boogaert en Castricum, Oosterbuurt, behalve dat ze in alle gevallen in de Romeinse tijd zijn te dateren. De ligging, oriëntatie en afmetingen van de plattegronden zijn volledig verschillend.&lt;/p&gt;