DOI: 10.14457/tu.the.2019.1219
title: ปัญหาการคุ้มครองนักฟุตบอลเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพ

description: ในปัจจุบันอาชีพนักฟุตบอล ถือเป็นอาชีพหนึ่งที่ได้รับความสนใจ เป็นความฝันของเด็กและเยาวชนมากขึ้น เนื่องจากเป็นอาชีพที่สามารถสร้างทั้งรายได้ ชื่อเสียง เพื่อสามารถดูแลครอบครัวของตนเองได้วัตถุประสงค์ของการค้นคว้าอิสระดังกล่าวนี้ ได้พิจารณาเกี่ยวกับการคุ้มครองเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพ โดยศึกษาผ่านกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องภายในประเทศไทย ประกอบกับแนวปฏิบัติของสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทย และศึกษาเปรียบเทียบกับกฎเกณฑ์ในต่างประเทศ ประกอบกับแนวปฏิบัติของสโมสรฟุตบอลในต่างประเทศ อีกเช่นกันจากการศึกษาถึงการคุ้มครองเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพในประเทศไทย พบว่ายังไม่มีกฎหมาย หรือกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวกับการกีฬาสำหรับเด็กหรือเยาวชนแต่อย่างใด แม้แต่กฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับกีฬาฟุตบอลที่ใช้ภายในลีก หรือระเบียบที่ใช้ในสมาคมฟุตบอลก็ยังไม่มีการกล่าวถึง เด็กหรือเยาวชนในกีฬาฟุตบอลแต่อย่างใดเมื่อไม่มีกฎเกณฑ์ใด ๆ ที่เป็นกฎเกณฑ์เฉพาะในการจัดการคุ้มครองนักฟุตบอลเยาวชน จึงจะต้องพิจารณากฎหมายคุ้มครองแรงงาน ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 เพื่อพิจารณากฎเกณฑ์เกี่ยวกับการคุ้มครองนักฟุตบอลเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพเมื่อพิจารณาบริบทของนักกีฬาฟุตบอลเยาวชนประเทศไทย พบว่าลักษณะการทำงานของเยาวชนในกีฬาฟุตบอลนั้น เป็นการจ้างแรงงานตามหลักอำนาจบังคับบัญชา โดยที่สโมสรถือเป็นนายจ้าง และเยาวชนถือเป็นลูกจ้าง ซึ่งแตกต่างจากสัญญาจ้างนักฟุตบอลอาชีพซึ่งมีลักษณะเป็นสัญญาที่ไม่มีชื่อชนิดหนึ่ง เนื่องจากสัญญาจ้างนักฟุตบอลอาชีพนั้น มีข้อตกลง รายละเอียดที่แตกต่างจากนักฟุตบอลเยาวชน และในแง่ของความเป็นธุรกิจที่สัญญาจ้างนักฟุตบอลอาชีพมีข้อตกลงในด้านธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาในกฎหมายคุ้มครองแรงงาน ประกอบกับแนวปฏิบัติของสโมสรฟุตบอลในอาชีพ พบว่าการเข้าเป็นนักฟุตบอลเยาวชนในหลายสโมสรนั้น มีการรับเยาวชนเข้าสังกัด ในช่วงอายุที่ขัดกับกฎหมายแรงงาน คือ ก่อนอายุ 15 ปี เพื่อให้เยาวชนได้รับการพัฒนาอย่างถูกวิธีตั้งแต่วัยเยาว์ และได้รับการเรียนรู้ที่จะเป็นนักฟุตบอลในอนาคตได้อย่างทันท่วงทีนอกจากนี้เมื่อพิจารณาถึงการฝึกซ้อมของเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพรวมถึงการแข่งขันฟุตบอลของนักฟุตบอลเยาวชนนั้น แม้จะอยู่ในกรอบของระยะเวลาการทำงานตามกฎหมายแรงงาน แต่อย่างไรก็ตาม บริบทของการแข่งขันและการพัฒนาเยาวชนในประเทศไทยนั้นมิได้ตั้งอยู่ภายใต้แนวคิดเพื่อเยาวชนแต่อย่างใด จึงอาจทำให้การฝึกซ้อมหรือการลงแข่งขันฟุตบอลของเยาวชนนั้นจะต้องฝึกซ้อม หรือลงแข่งขันมากกว่านักฟุตบอลอาชีพซึ่งอาจจะเกินความจำเป็นและไม่สอดคล้องกับการปฏิบัติงานในกฎหมายแรงงานในส่วนของการจ่ายค่าตอบแทนและสวัสดิการนั้น จากการศึกษาพบว่า แนวปฏิบัติของสโมสรในประเทศไทยนั้น มีทั้งการที่สโมสร 1. จ่ายค่าจ้างให้กับเยาวชนโดยตรง 2. สโมสรจัดสรรค่าจ้างให้กับโรงเรียนเป็นผู้จัดการดูแล หรือ 3. สโมสรที่มิได้มีการให้ค่าตอบแทนอันเป็นค่าจ้างแก่เยาวชนแต่อย่างใดแต่สโมสรจะเป็นผู้ดูแลในเรื่องสวัสดิการต่าง ๆ ให้กับเยาวชนแทน เช่น ค่าเล่าเรียน ค่าที่พัก ค่าอาหาร ซึ่งเมื่อพิจารณาประกอบกับกฎหมายแรงงานนั้น เป็นการขัดกับการจ่ายค่าจ้างซึ่งลูกจ้างจะต้องได้รับค่าจ้างซึ่งเป็นเงิน โดยที่ลูกจ้างเป็นผู้รับด้วยตนเองสำหรับการดูแลเรื่องการศึกษานั้น จากการศึกษาแนวปฏิบัติของสโมสรในประเทศไทยนั้นพบว่า มีการส่งนักฟุตบอลเยาวชนเข้าเรียนกับโรงเรียนที่เป็นพันธมิตรกับสโมสร โดยสโมสรจะเป็นผู้ดูแลในค่าเล่าเรียน ในการเรียนการสอนของเยาวชนนั้นจะเป็นหน้าที่ของโรงเรียนเป็นผู้ดูแลโดยตรง ซึ่งหน้าที่ดังกล่าวนั้น โรงเรียนที่เป็นพันธมิตรกับสโมสรก็ได้มีการดูแลเยาวชน เช่น การจัดตั้งห้องเรียนสำหรับนักฟุตบอลเยาวชนได้เรียนด้วยกันในระดับประถมหรือมัธยม ส่วนในระดับมัธยมปลายนั้น โรงเรียนก็ได้จัดแผนการเรียนที่เหมาะสมกับนักกีฬา ให้นักกีฬาไม่ต้องเรียนหนักจนเกินไปจากการศึกษาการคุ้มครองลูกจ้างเยาวชนในประไทย เมื่อเปรียบเทียบประกอบกับกฎเกณฑ์ และแนวปฏิบัติของสโมสรฟุตบอลในต่างประเทศนั้น พบว่าการคุ้มครองเยาวชนในต่างประเทศนั้น เช่น ในประเทศอังกฤษได้มีการออกกฎเกณฑ์สำหรับการดูแลจัดการฟุตบอลสำหรับเยาวชนโดยเฉพาะ โดยมีรายละเอียดครอบคลุม ทั้งนิยามของนักฟุตบอลเยาวชน สัญญาของนักฟุตบอลเยาวชน การจ่ายค่าจ้าง และการดูแลเรื่องการศึกษา หรือหากพิจารณาในกฎหมายคุ้มครองแรงงานนั้น เช่น ในประเทศเยอรมันก็ได้มีบทบัญญัติที่มีแนวคิดในการจัดการเด็กหรือเยาวชนในการประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องกับกีฬา โดยมีการควบคุมให้อยู่ในความเหมาะสม เช่น จะต้องฝึกฝนในวันละ 2 ชั่วโมงเท่านั้น ฯลฯ ซึ่งกฎหมายดังกล่าวเป็นแนวคิดที่เพิ่มเติมมากกว่ากฎหมายคุ้มครองแรงงานในประเทศไทย ส่วนในเรื่องการศึกษานั้นเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบบริบทของสโมสรฟุตบอลในประเทศไทยและต่างประเทศ ก็พบว่าได้มีการดูแลเรื่องการศึกษาที่ครอบคลุมมากกว่า เช่น การที่โรงเรียน และสโมสรจะต้องมีความเชื่อมโยงกันในการฝึกซ้อมที่มีชั่วโมงเหมาะสมกับการเรียน และเหมาะสมกับวัยของเยาวชนในฟุตบอลพรีเมียร์ลีก ประเทศอังกฤษ หรือการสอนในทักษะเพิ่มเติมโดยสโมสรนอกจากวิชาที่จะต้องเรียนในโรงเรียน เช่น ทักษะในการใช้สื่อ Social Media ทักษะในด้านธุรกิจ หรือทักษะในการประกอบอาชีพอื่น ๆ หากว่านักฟุตบอลเยาวชนมิได้เป็นนักฟุตบอลอาชีพในอนาคตโดยข้อเสนอแนะในการค้นคว้าอิสระดังกล่าวผู้เขียนมีความเห็นว่า ในการคุ้มครองเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพนั้นจะต้องมีการสร้างกฎเกณฑ์เฉพาะให้ครอบคลุมกับการดูแลเยาวชนในกีฬาฟุตบอลอาชีพ ทั้งในด้านการจ่ายค่าตอบแทน สวัสดิการ การศึกษา เนื่องจากการวางรากฐานให้นักฟุตบอลเยาวชนที่เป็นแบบแผนอันเป็นลักษณะแบบเดียวกัน ย่อมเป็นส่วนช่วยในการพัฒนาฟุตบอลภายในประเทศไทยให้มีความสามารถทัดเทียม และมีคุณภาพเช่นเดียวกับประเทศอื่น ๆ