DOI: 10.17026/dans-z85-zkh4
title: Joure, De Ekers, Gemeente De Fryske Marren (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O).

description: &lt;p&gt;Naar aanleiding van de geplande uitbreiding van een bedrijventerrein, inclusief aanleg van de benodigde infrastructuur, is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan De Ekers te Joure, gemeente De Fryske Marren, provincie Fryslân (zie Figuur 1). De geplande graafwerkzaamheden kunnen tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden leiden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van dergelijke archeologische waarden. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek verkennende fase (IVO-O). &lt;br&gt; Het plangebied ligt in een deel van het dekzandlandschap dat aan het einde van het neolithicum in een veenmoeras veranderde. Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen vaak op relatief hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Voor het plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor resten van nederzettingen van jagers-verzamelaars uit de steentijd op dekzandkoppen. Voor resten uit latere perioden geldt hooguit een middelhoge verwachting voor huisplaatsen uit de late-middeleeuwen en de nieuwe tijd.&lt;br&gt; Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het plangebied 167 boringen uitgevoerd. Uit de resultaten hiervan blijkt dat in het plangebied een afgedekt dekzandlandschap aanwezig is waarvan de toppen op het westelijke deel van het plangebied liggen en een maximale hoogte bereiken van 1,4 meter beneden NAP oftewel circa 85 centimeter beneden maaiveld. Op de overige delen van het plangebied ligt de top van het dekzand rond twee meter beneden NAP. De top van het dekzand is overal doorworteld en ongeoxideerd. Het dekzand vertoont geen sporen van podzolvorming en is daarom nooit geschikt geweest voor bewoning. Bovenop het veenpakket dat dit dekzandlandschap afdekt, is een toplaag van zand, vermengd met sterk veraard veen aanwezig. Dit zand is waarschijnlijk na de ontginning van het veen opgebracht als bezandingsdek en vervolgens met de top van het onderliggende veen vermengd geraakt. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door senior KNA-prospector drs. R.P. Exaltus&lt;br&gt;Het in de ondergrond aanwezige dekzand is ongeoxideerd en vertoont geen sporen van bodemvorming en is derhalve nooit geschikt geweest voor bewoning. Dit wordt bevestigd door het volledig ontbreken van archeologische indicatoren in de top van dit dekzand. Het dekzand is in de loop van het neolithicum overgroeid met veen. Gedurende de vorming hiervan was het landschap evenmin geschikt voor bewoning. De top van het veenpakket vertoont behalve het zand van het bezandingsdek, geen ophogingslagen of anderszins “verdachte pakketten” die zouden kunnen wijzen op bewoning in de late middeleeuwen of de nieuwe tijd. De enige aanwijzingen hiervoor zijn gevonden op de locatie waar nog tot recent een boerderij stond. Hier zijn echter geen archeologische indicatoren aangetroffen die op resten van een oudere voorganger zouden kunnen wijzen. &lt;br&gt; In verband met het bovenstaande geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding tot het adviseren van nader archeologisch onderzoek of beperkende maatregelen.&lt;br&gt; In alle gevallen geldt echter onverminderd dat indien bij toekomstig graafwerk toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, hiervan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente De Fryske Marren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gemeente De Fryske Marren, de heer G. Zaal, heeft op 2 oktober 2018 besloten om dit selectie-advies op te volgen.&lt;/p&gt;