DOI: 10.18150/4nijcy
title: Posłowie Sejmu Kontraktowego

description: Na zbiór składa się 35 wywiadów pogłębionych z posłami Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji, tzw. sejmu kontraktowego, w którym „(…) nastąpiło swoiste zderzenie między składem izby, obciążonej dziedzictwem starego komunistycznego reżimu, a nową, obiektywnie rewolucyjną rolą, jaką izba ta miała spełnić” (Wasilewski, Wesołowski 1992: 5). Badania realizowano w październiku i listopadzie 1990 r., tj. w czasie historycznych przemian, obfitującym w polityczne napięcia między I a II turą wyborów prezydenckich w Polsce, kiedy premierem był Tadeusz Mazowiecki. Posłowie, z którymi rozmawiano, reprezentowali różne ugrupowania polityczne, m.in. Parlamentarny Klub Lewicy Demokratycznej, Polską Unię Socjaldemokratyczną, Obywatelski Klub Parlamentarny, Stronnictwo Demokratyczne, klub poselski Stowarzyszenia „Pax”, Polskie Stronnictwo Ludowe. Wywiady stanowiły główną część programu badawczego pn. „Parlamentarzyści X kadencji”, kierowanego przez Jacka Wasilewskiego i Włodzimierza Wesołowskiego, finansowanego przez Economic and Social Research Council. Dodatkowego wsparcia finansowego udzieliły Fundacja Stefana Batorego i Instytut Filozofii i Socjologii PAN.Wywiady przeprowadziło siedmiu badaczy, członków Zespołu Badania Europy Wschodniej, międzyzakładowej inicjatywy pracowników dwóch instytutów Polskiej Akademii Nauk: Zakładu Studiów nad Elitami Instytutu Studiów Politycznych oraz Zakładu Struktur Władzy Instytutu Filozofii i Socjologii. Podejmowane w wywiadach wątki tematyczne, wynikające ze sformułowanych pytań badawczych, dotyczą motywów kandydowania do Sejmu, przekonań politycznych, „ja” politycznego, zmian tożsamości politycznej, szczegółów pracy w komisjach sejmowych, tworzących się podziałów w Sejmie, przedmiotów zgody i niezgody wśród posłów, podziałów w społeczeństwie, reprezentacji interesów społecznych w Sejmie, ośrodka/ów decyzyjnego/ych kraju, opinii o elicie politycznej w kraju, prognoz rozwoju politycznego i gospodarczego kraju, oceny własnych doświadczeń i przyszłości, cech dobrego polityka. Zbiór poza transkrypcjami zawiera również dyspozycje do wywiadów z posłami, kalendarium wydarzeń politycznych w październiku i listopadzie 1990 r., a także założenia ogólne i pytania badawcze, będące doskonałym uzupełnieniem danych pozyskanych w trakcie wywiadów – zgromadzone w pliku zip z oznaczeniem „materiały dodatkowe”.Zbiór wywiadów uzupełniają ponadto notatki (głównie odręczne) z danymi biograficznymi wszystkich osób biorących udział w badaniach (bio). Część notatek, sporządzona na odwrocie kart perforowanych, tworzy zbiór fiszek, podzielonych ze względu na zagadnienia takie jak: kampania wyborcza/ wybory, droga do Sejmu, w Sejmie / Sejm, polityka, identyfikacje, decyzje, cele, rodowód polityczny, o sobie, praca / zawód, rodzina / pochodzenie, plany na przyszłość, słownik. Zdeponowanie wywiadów w archiwum wymagało ich anonimizacji, którą przeprowadzono względem osób żyjących. Zachowano porządek nadany wywiadom przez właściciela kolekcji, składający się na zastosowaną sygnaturę (od „PSK_01” do „PSK_35; skrót PSK: Posłowie Sejmu Kontraktowego). Transkrypcje, po anonimizacji polegającej na zakrywaniu właściwych fragmentów tekstu czarnymi prostokątami, uczytelniono, by finalna postać plików w formacie pdf była przeszukiwalna. Uwaga 1: w wywiadach często pojawiają się nazwiska osób publicznie znanych, aktorów ówczesnego życia politycznego kraju. Nazwisk tych – o ile pojawiały się w kontekście neutralnym, opisowym, np. podczas charakterystyki grup czy kół politycznych, skład elit politycznych czy klubów partyjnych – nie anonimizowano ze względu na utratę kontekstu wypowiedzi. Nazwiska te to np. Rakowski, Kiszczak, Jaruzelski, Kwaśniewski, Mazowiecki, Wałęsa, Frasyniuk, Bujak, Geremek, Balcerowicz, Kuroń, Modzelewski, Skubiszewski, Kaczyński, Bugaj, Michnik, Wielowiejski, Wiatr, Bartoszcze, Tymiński, Łopuszański, Jurek, Niesiołowski.Uwaga 2: w tekstach transkrypcji zauważyć można podkreślenia, oznaczenia, czy – na marginesach - adnotacje osób analizujących je.