DOI: 10.17026/dans-xj4-cspx
title: Oosterwolde, Zonnepark Venekoten Fase 2, Gemeente Ooststellingwerf (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O).

description: &lt;p&gt;Er is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Venekoten te Oosterwolde, gemeente Ooststellingwerf, provincie Fryslân (zie Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is de geplande bouw van een zonnepark. De ontwikkeling van de bouw van het zonnepark bestaat uit twee fasen. Het plangebied voor de eerste fase was circa 8 hectare groot (Schamp, 2018). Het terrein voor de tweede fase van de bouw heeft een oppervlakte van 43 hectare (zie Figuur 2). Dit onderzoek richt zich alleen op het plangebied dat in de tweede fase ontwikkeld gaat worden. Voor de bouw van het zonnepark zal gebruik gemaakt worden van opstellingen met een fundering van boorpalen met een diepte van circa 1 m beneden maaiveld (zie Appendix IV). Daarnaast worden transformatoren geplaatst op een zandcementfundering (in de basis een betonnen plaat) met een diepte van circa 1 m beneden maaiveld. De elektriciteitskabels zullen worden gelegd op een maximale diepte van 1 m beneden maaiveld. Daarnaast zullen sloten in het plangebied worden verbreed, verlegd en gedempt. Voor het ontwerp van de tweede fase van de bouw van het Zonnepark zie Appendix IV. Deze bodemingrepen betekenen mogelijk een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel is uitgegaan van een hoge kans op resten uit de steentijd-bronstijd en een hoge kans op resten uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd. In het plangebied kunnen zich op enige diepte archeologische lagen uit de steentijd bevinden, die zijn afgedekt door een veen- of kleidek. In overleg met de bevoegde overheid is besloten om het onderzoek vooral te richten op de eventuele aanwezigheid van afdekkende veenlagen.&lt;br&gt; In de rivierdalen (liefst afgedekt met een veenlaag) kunnen allerlei aan water gerelateerde relicten bewaard zijn gebleven. Het kan hierbij gaan om resten van steigers, houten bruggen, boten en offers (o.a. bijlen, bronzen lanspunten en aardewerk). &lt;br&gt;Als een restant van het voormalige veendek bewaard gebleven is, kan het loopvlak uit de steentijd ook nog aanwezig zijn. Maar er zijn ook resten van oversteekplaatsen (voorden) aangetroffen in de dalen van de Tjonger en Linde. Vanuit deze rivierdalen zijn de gebieden grenzend aan deze rivieren (nu smallere veenrivieren) al vanaf de middeleeuwen in ontginning genomen. &lt;br&gt; &lt;br&gt;De verkennende en waarderende fase van het Inventariserend Archeologisch veldonderzoek zijn uitgevoerd op 24, 28, 29 en 31 mei 2018. In totaal zijn 130 verkennende boringen (boring 101 t/m 230) verricht, en 6 waarderende boringen (boring 231 t/m 236) rondom boring 107, waarin veen werd aangetroffen (zie Figuur 12 en Appendix II). Alleen in het noordelijke deel van het plangebied is in vijf boringen (boring 107 en boring 232 t/m 236; zie Figuur 13) een veenlaag aangetroffen. Deze veenlaag is echter ingeschakeld (ingebed) in de beekdalafzettingen (zie Figuur 15). Dit betekent dat een eventueel aanwezig loopvlak uit de steentijd direct onder het veendek niet meer aanwezig is, maar verspoeld is en is verdwenen. Daarnaast is verspreid over het terrein, in de boringen 115, 126, 133, 155, 223 en 229, onder de geroerde laag een (dunne) veraarde veenlaag waargenomen. Geen van de boringen hebben aanwijzingen opgeleverd voor archeologische vindplaatsen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Op basis van de afwezigheid van cultuurlagen en van archeologische indicatoren en op basis van het ontbreken van intacte podzolbodems achten wij de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden in het plangebied Oosterwolde, Zonnepark Venekoten Fase 2 laag. Alleen in het noordelijke deel van het plangebied is in vijf boringen (boring 107 en boring 232 t/m 236; zie Figuur 13) een veenlaag aangetroffen. Deze veenlaag is echter ingeschakeld (ingebed) in de beekdalafzettingen (zie Figuur 15). Dit betekent dat een eventueel aanwezig loopvlak uit de steentijd direct onder het veendek niet meer aanwezig is, maar verspoeld is en is verdwenen. Geen van de boringen hebben aanwijzingen opgeleverd voor archeologische vindplaatsen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aangezien het onderzoek geen aanwijzingen heeft opgeleverd voor archeologische waarden, adviseren wij om geen nader archeologisch onderzoek te ondernemen en het terrein vrij te geven. Wel wijzen wij erop dat als bij het graafwerk ten behoeve van het Zonnepark onverhoopt toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen via de gemeente Ooststellingwerf.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gemeente Ooststellingwerf heeft op 10 september 2018 laten weten het selectieadvies in dit rapport op te volgen. In deze definitieve versie zijn de opmerkingen en aanvullingen verwerkt die zijn aangedragen namens de gemeente Ooststellingwerf die daarbij is geadviseerd door de archeoloog van het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân (mevr. A. Mennens).&lt;/p&gt;