DOI: 10.14457/tu.the.2017.1066
title: พวงมาลัยแห่งศรัทธากับการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษา พวงมาลัยไม้ไผ่ของชุมชนผู้ไทยกุดหว้า ตำบลกุดหว้า อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

description: การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยที่มุ่งศึกษาเกี่ยวกับความสำคัญของพวงมาลัยไม้ไผ่กับการพัฒนาชุมชนที่เกิดขึ้นกับชุมชนผู้ไทยกุดหว้า ตำบลกุดหว้า อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงความสำคัญและอิทธิพลของพวงมาลัยไม้ไผ่ของชุมชนผู้ไทยกุดหว้าที่เข้ามามีบทบาท และหน้าที่ทางด้านความเชื่อและศาสนา ทางด้านสังคม และทางด้านเศรษฐกิจ ซึ่งการศึกษาในครั้งนี้จะทำให้ทราบถึงความสำคัญของพวงมาลัยไม้ไผ่ ที่มีความเกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในชุมชน จนทำให้เกิดการรวมกลุ่มของชาวชุมชนที่สามารถนำความรู้ และภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่มีมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันแต่ยังคงได้รับการถ่ายทอดจนเกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่ ๆ ผ่านความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และทำให้กลายเป็นนวัตกรรมใหม่ของพวงมาลัยไม้ไผ่ที่มีอิทธิพลและสามารถนำไปสู่การพัฒนาทางด้านต่าง ๆ ในชุมชนผู้ไทยกุดหว้าได้ ซึ่งพวงมาลัยไม้ไผ่ในปัจจุบันได้รับการเผยแพร่สู่สังคมภายนอกและเริ่มเป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มของนักท่องเที่ยวที่มีความชื่นชอบในการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชุมชน จนส่งผลทำให้มีการผลิตหรือเกิดเป็นอาชีพเสริมแก่ชาวชุมชน รวมทั้งเกิดการท่องเที่ยวและการบริการที่เกี่ยวข้องกับพวงมาลัยไม้ไผ่จนสามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนได้การศึกษาความสำคัญและอิทธิพลของพวงมาลัยไม้ไผ่ของชุมชนผู้ไทยกุดหว้านั้น จะใช้การวิเคราะห์ภายใต้การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ซึ่งข้อมูลต่าง ๆ จะถูกเก็บรวบรวมด้วยการสัมภาษณ์ การสังเกต การร่วมทำกิจกรรมที่จัดขึ้นในชุมชน และจะมีการใช้แบบสอบถามที่จะช่วยเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูลเพื่อให้สามารถนำข้อมูลที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้มาวิเคราะห์ได้อย่างชัดเจนและตรงประเด็นผลการศึกษาพบว่า พวงมาลัยไม้ไผ่ของชุมชนผู้ไทยกุดหว้ามีความสำคัญต่อชาวชุมชนมาเป็นเวลากว่าหนึ่งร้อยปี กล่าวคือ ความสำคัญในสมัยแรกนั้นคือ มีบทบาทและหน้าที่ที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเป็นสัญลักษณ์ทางความเชื่อและศาสนาในงานบุญข้าวประดับดินและบุญข้าวสาก นอกจากนั้นจะพบว่า  มีความสำคัญทางด้านสังคมตามมาด้วย  กล่าวคือ  ทำให้เกิดการรวมกลุ่ม มีภูมิปัญญาและทำให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ หรือแม้แต่การมีส่วนร่วมในการจัดสรรทรัพยากร ธรรมชาติที่มีในชุมชน จนทำให้ชุมชนเกิดความสามัคคีและมีความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน และได้ส่งผลดีมาจนถึงปัจจุบันที่ทำให้ชุมชนมีอัตลักษณ์ประจำถิ่นที่ชัดเจน จนนำไปสู่การท่องเที่ยวและการบริการทำให้เกิดรายได้ในชุมชนที่สามารถสร้างระบบเศรษฐกิจจนทำให้ชาวชุมชนสามารถพึ่งตัวเองได้  ซึ่งถือว่าสิ่งที่เกิดขึ้นในชุมชนผู้ไทยกุดหว้านั้นเป็นผลผลิตแห่งภูมิปัญญาที่บรรพบุรุษได้สั่งสมไว้ให้และกลายเป็นทรัพย์สมบัติชิ้นเอกที่ชาวชุมชนมีร่วมกันโดยอิทธิพลของพวงมาลัยไม้ไผ่นั้น ได้ส่งผลต่อการพัฒนาชุมชนผู้ไทยกุดหว้า ซึ่งจากการศึกษาจะพบว่า อิทธิพลทางด้านความเชื่อและศาสนานั้น ทำให้ชาวชุมชนเกิดความเคารพบูชาและมีความยำเกรง ทำให้ชุมชนมีความสงบสุขร่มเย็น และกลายเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน นำมาซึ่งความรักและภาคภูมิใจในรากเหง้าและวัฒนธรรมของตัวเอง ส่วนทางด้านสังคมนั้น ทำให้ชาวชุมชนเกิดการรวมกลุ่มเพื่อทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกันและเมื่อทุกคนมีเป้าหมายเดียวกันแล้ว ก็จะส่งผลให้เกิดความสามัคคีตามมา ทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งและมีภูมิคุ้มกัน อีกทั้งการถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาจะทำให้เกิดการเรียนรู้ใหม่ ๆ อยู่เสมอ ซึ่งส่งผลให้ชุมชนสามารถปรับตัวเพื่อการดำรงอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงในโลกปัจจุบันได้ และทางด้านเศรษฐกิจนั้น ทำให้ชาวชุมชนได้นำเอาพวงมาลัยไม้ไผ่มาสร้างเป็นนวัตกรรมใหม่จนกลายเป็นสินค้าและบริการที่มีพื้นฐานและความเกี่ยวข้องกับความเชื่อและศาสนา รวมทั้งวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชนจนทำให้เกิดการท่องเที่ยวหรือเกิดเป็นอาชีพเสริมที่สามารถสร้างรายได้กลับคืนสู่ชุมชนส่งผลให้ชุมชนเองได้รับประโยชน์ทั้งทางตรงคือ สามารถขายสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับพวงมาลัยไม้ไผ่ และประโยชน์ทางอ้อมคือ ใช้เป็นพื้นที่แสดงตัวเองของตัวเองให้สังคมภายนอกได้รับรู้ถึงวิถีชีวิต และรากเหง้าแห่งวัฒนธรรมของชาวชุมชนผู้ไทยกุดหว้า ตำบลกุดหว้า อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ มากยิ่งขึ้นด้วย