DOI: 10.17026/ar/ebr6gf
title: Bureauonderzoek Haarveensedijk te Foxwolde
title: Antea Group Archeologie 2024/422

description: Aanleiding voor dit bureauonderzoek is het voornemen van Enexis Netbeheer B.V. om werkzaamheden te verrichten aan de plaatselijke laag- en middenspanningskabels. Deze werkzaamheden bestaan zowel uit het vervangen van oude kabels als het leggen van nieuwe. Het gehele tracé betreft circa 1100 meter. Van deze 1.100 meter zal ongeveer 20 meter door middel van gestuurde boring worden uitgevoerd. De uiteindelijke lengte van de werkzaamheden die in open ontgraving zullen worden uitgevoerd bedraagt dus circa 1080 meter. De sleuven die hierbij zullen worden aangelegd bedragen een breedte van circa 1,0 meter en een ontgravingsdiepte van 0,8 meter beneden maaiveld. De oppervlakte van de in open ontgraving uit te voeren werkzaamheden bedraagt dus circa 1.080 m2 . 

Het plangebied ligt in de gemeente Noordenveld en valt binnen het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Noordenveld – Veegplan’. In dit bestemmingplan vallen de werkzaamheden binnen een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’. Voor deze dubbelbestemming geldt dat er een vergunningsplicht is voor het aanbrengen van ondergrondse of bovengrondse transport-, energie-, telecommunicatie- of andere nutsleidingen en de daarmee verband houdende constructies. Binnen deze dubbelbestemming geldt een vrijstellingsgrens voor de ontgravingsdiepte. Deze vrijstellingsgrens ligt op een diepte van 0,3 m -mv. Deze wordt hier overschreden. Een omgevingsvergunning en nader archeologisch onderzoek zijn dus verplicht. Om deze reden, en ook om een specifieke archeologische verwachting op te stellen voor het plangebied, is dit bureauonderzoek uitgevoerd. 

Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Voor het opstellen van een dergelijke verwachting wordt gebruik gemaakt van reeds bekende archeologische waarnemingen, historische kaarten, bodemkundige gegevens en informatie over de landschappelijke situatie. Een gespecificeerde verwachting gaat in op de mogelijke aanwezigheid, het karakter, de omvang, datering en eventuele (mate van) verstoring van archeologische waarden binnen het plangebied. 

Met name voor de oostelijke deel van de dekzandrug en het westelijke deel van het beekdal bestaat nog een verwachting voor archeologische resten. Hoewel hier in eerder uitgevoerd onderzoek geen duidelijke indicatoren zijn aangetroffen, is het mogelijk dat er resten uit de steentijd en resten uit de middeleeuwen-nieuwe tijd aanwezig zijn in deze delen van het plangebied. De verwachting is gebaseerd op de bodem die in potentie aantrekkelijk was voor jager/verzamelaars (dekzandrug/kop in de nabijheid van een beekdal) en bewoning in de middeleeuwen en nieuwe tijd na de aanleg van de Haarveensedijk. Buiten deze delen van het plangebied is de archeologische verwachting laag. 

Aan de hand van eerdere onderzoeken, de archeologische verwachtingskaart, en de dubbelbestemmingen in het vigerende bestemmingsplan adviseren wij een verkennend booronderzoek uit te voeren ter plaatse van de delen van het plangebied die nog binnen een dubbelbestemming liggen met een archeologische waarde en waar een verwachting lijkt te bestaan voor steentijd en middeleeuwen-nieuwe tijd. Indien uit dit booronderzoek naar voren komt dat er dekzand met (deels) intacte podzolbodems en/of nog archeologische indicatoren worden aangetroffen binnen ontgravingsdiepte, adviseren wij om op de locaties waar dat aan de orde is, als vervolg op het booronderzoek, een proefsleuvenonderzoek – variant archeologische begeleiding uit te voeren (KNA 4.2, protocol 4003). Voor de delen van de werkzaamheden in open ontgraving die plaatsvinden buiten de dubbelbestemming met archeologische waarde adviseren wij geen verder archeologisch onderzoek uit te voeren, daar de archeologische verwachting hier laag is. Het advies van Antea Group is om deze delen van het plangebied op basis van onderhavig bureauonderzoek vrij te geven.