DOI: 10.17026/dans-xna-ezf3
title: Transect-rapport 1816: Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, Verkennende Fase. Almkerk, Provincialeweg Noord 51C, Gemeente Woudrichem (NB)

description: &lt;p&gt;In augustus 2018 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Provincialeweg Noord 51C in Almkerk (gemeente Woudrichem). De aanleiding voor het onderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning die de nieuwbouw van een loods in het plangebied mogelijk moet maken. Bij de voorgenomen werkzaamheden zal grondverzet plaatsvinden, waardoor de oorspronkelijke bodem en daarmee eventueel aanwezige archeologische resten in het gebied kunnen worden verstoord. In het plangebied geldt in het vigerende bestemmingsplan een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3. Een archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 100 m2 en dieper dan 30 cm -Mv. Dit betekent dat gezien de omvang van de voorgenomen bodemingrepen archeologisch vooronderzoek nodig is. Het archeologisch vooronderzoek bestaat hier uit een gecombineerd onderzoek, te weten een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase. Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Op basis van het archeologisch vooronderzoek zijn de volgende conclusies getrokken: · Uit het bureauonderzoek blijkt dat in de ondergrond van het plangebied de Nieuwendijk stroomrug begraven ligt. Op de oevers van deze voormalige rivier is theoretisch gezien bewoning mogelijk geweest vanaf de Romeinse tijd doordat deze als relatief hoger gelegen delen in een overwegend laag en nat landschap aantrekkelijke woonplaatsen vormden. De rivier is in ieder geval tot in de Late Middeleeuwen actief geweest, vanwaar tot in ieder geval die tijd bewoning mogelijk is geweest. Op grond hiervan is er in het plangebied sprake van een hoge archeologische verwachting op resten uit de periode Romeinse tijd-Late Middeleeuwen. Resten uit oudere perioden zullen naar verwachting als gevolg van de eroderende werking van de rivier zijn verspoeld toen de rivier zich een weg baande door het landschap. Vanaf 1421 is het plangebied sinds het optreden van de Sint-Elisabethsvloed overstroomd en in een actief getijdegebied komen te liggen. De buitendijkse ligging van het plangebied maakte het gebied sindsdien onaantrekkelijk voor bewoning aangezien het blootgesteld stond aan de zee. In 1461 werd een begin gemaakt met de herwinning van het gebied en verscheen de Kornsche Dijk ten oosten van het plangebied (de huidige Provinciale weg Noord), waardoor in het gebied op en achter de dijk (ten oosten van de Provincialeweg Noord) bewoning mogelijk was. Het plangebied lag toen nog buitendijks. Na de aanleg van de Buitendijk en de aanleg van de Nieuw Doornse Polder in 1646 werd het plangebied toegankelijk. Sindsdien is het echter in gebruik geweest als landbouwgrond, aangezien op basis van historisch kaartmateriaal geen aanleiding bestaat de aanwezigheid van vroegere bebouwing te veronderstellen. Er geldt dus een lage archeologische verwachting op het aantreffen van nederzettingsresten uit de Nieuwe tijd. Wel kunnen er sporen van landgebruik gevonden worden, waaronder vroegere verkavelingspatronen sinds de inpoldering. Dit is eveneens zo gebleken uit het archeologisch onderzoek ten noorden van het plangebied. · Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is vastgesteld dat het plangebied daadwerkelijk op de Nieuwendijk stroomrug ligt, op de overgang van een restgeul naar een oeverzone. De restgeul bevindt zich hierbij in het noordoostelijk deel van het terrein. Het uiterlijk, de humositeit, en de gelaagdheid van het sediment wijzen op sterk wisselende stroomsterktes. Het vermoeden bestaat hierom ook dat de Nieuwendijk stroomrug als rivier onder sterke invloed van getijdewerking heeft gestaan. De oeverafzettingen in het zuidwesten van het plangebied zijn van geringe dikte en bevatten geen aanwijzingen van bodemvorming en/of rijping. Ook ontbreekt een vegetatieniveau. Deze factoren, in combinatie met het ontbreken van archeologische aanwijzingen, leiden ertoe, dat deze afzettingen niet als archeologisch relevant zijn aan te wijzen. De aanwezigheid van de restgeul in het noordoostelijk deel van het plangebied wijst erop dat hier tot in de Middeleeuwen water heeft gestaan. Hierdoor zijn op landschappelijke gronden geen nederzettingsresten te verwachten. Daarvoor was het te nat. De resultaten uit het onderzoek leiden tot de conclusie dat de kans op een archeologische vindplaats uit de Romeinse tijd of Middeleeuwen in het plangebied gering is. De locatie is niet geschikt geweest voor bewoning, vondsten of aanwijzingen hiervoor ontbreken en het is zelfs niet uitgesloten dat het aangetroffen sediment pas tegen het einde van de Middeleeuwen tot stand is gekomen (sinds de Sint- Elisabethsvloed). Zodoende wordt voorgesteld de archeologische verwachting binnen het plangebied op basis van het veldonderzoek naar laag bij te stellen. Verspoeld, los vondstmateriaal is echter binnen het plangebied niet uit te sluiten.&lt;/p&gt;