DOI: 10.17026/ar/rcpeiy
title: Kruising Hogelandsterweg/Proosdij/Molenstraat te Farmsum
title: gemeente Eemsdelta; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-rapport 6855

description: &lt;p&gt;
Volgens het AHN ligt het maaiveld ter plaatse van het plangebied rond de 0,5 m +NAP. Volgens
ARCHIS3 ligt de top van het pleistocene oppervlak (waar steentijdbewoning verwacht kan worden)
tussen de 8 en 6 m -NAP. Indien de graafwerkzaamheden niet dieper reiken dan 3 m -NAP, wordt de
top van het dekzand niet geraakt; de verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd is dan ook laag.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Als het gaat om jongere archeologische resten kan het plangebied op basis van de beleidskaart van de
voormalig gemeente Delfzijl, opgedeeld worden in drie verwachtingscategorieën: 1) gebied met hoge
verwachting; 2) verstoord gebied met lage verwachting; 3) gebied met lage verwachting.
Het grootste deel van het plangebied is onderdeel van de historische kern van Farmsum en ligt op de
rand van de dorpswierde/ het borgterrein Huis te Farmsum. Op basis van de beleidskaart van de
voormalige gemeente Delfzijl geldt voor het intacte deel van dit gebied een hoge archeologische
verwachting (zone 1). Hier kunnen sporen van bewoning verwacht worden. Hierbij moet gedacht
worden aan ophogingslagen en nederzettingsresten (hout- en/of steenbouw en sporen van erfactiviteiten).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Een deel van deze historische kern/ de dorpswierde van Farmsum met het borgterrein Huis te Farmsum
is afgegraven in 1882. Dit afgegraven deel van de historische kern is op de beleidskaart aangeduid als
een zone met een lage archeologische verwachting (zone 2). Uit het archeologische booronderzoek
van De Roller (2018) ten noorden van het plangebied blijkt dan ook dat de archeologisch belangrijke
lagen (top kwelderwal, wierdelagen) bij de afgraving zijn verwijderd. De basis van de kwelderwal is
echter wel aangetroffen tijdens het booronderzoek. Deze waarnemingen zijn voor het huidige
plangebied nooit getoetst. Er zouden dus in het huidige plangebied nog wierdelagen en een intacte
kwelderwal aanwezig kunnen zijn. Daarnaast zouden er nog resten van het borgterrein en/of de
historische kern aanwezig kunnen zijn.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Zone 3 is op de beleidskaart tevens omschreven als een gebied met een lage archeologische
verwachting. Ook deze zone is echter nog nooit onderzocht en grenst direct aan de historische kern.
Ook hier zouden zich daarom nog sporen gerelateerd aan de historische kern kunnen bevinden.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op basis van de resultaten van dit onderzoek worden in het plangebied mogelijk relevante
archeologische resten bedreigd. De werkzaamheden voor het aanpassen van de kruising en het riool
vallen niet binnen de vrijstellingsgrens van het bestemmingsplan en de beleidskaarten voor de zones
waarvoor ‘waarde – archeologie 2’ of ‘waarde – archeologie 4’ geldt. Conform het proces van de
Archeologische Monumentenzorg (AMZ) wordt daarom in het kader van de bestaande planvorming
vervolgonderzoek aanbevolen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Binnen het plangebied kunnen resten van de historische kern van Farmsum en de dorpswierde/ het
borgterrein Huis te Farmsum worden verwacht. Aanbevolen wordt, indien de planvorming wordt
doorgezet, een verkennend booronderzoek binnen het plangebied uit te voeren (zes boringen per ha). Middels het verkennende booronderzoek kan zowel de bodemopbouw binnen het plangebied in kaart
worden gebracht als de archeologische verwachting voor het plangebied worden getoetst. Op basis van
de resultaten van het booronderzoek kan vervolgens een advies worden opgesteld over de wijze hoe
om te gaan met aanwezige archeologische waarden bij de voorgenomen werkzaamheden binnen het
plangebied.
&lt;p&gt;