DOI: 10.14457/tu.the.2014.671
title: ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ตัดสินใจในการเลือกการรักษาด้วยแพทย์แผนไทย

description: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ตัดสินใจในการเลือกการรักษาด้วยแพทย์แผนไทย คือผู้ป่วยที่ป่วยเป็นโรคมะเร็งตับ มะเร็งปอด มะเร็งเต้านม และมะเร็งปากมดลูก ที่ตัดสินใจเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ผสมผสานด้านมะเร็งสกลนคร อโรคยศาล วัดคำประมง จังหวัดสกลนคร และที่มูลนิธิจิตตเมตตาเพื่อผู้ป่วยมะเร็งแห่งประเทศไทย จังหวัดเพชรบุรี รวม 103 รายเครื่องมือเป็นแบบสอบถามประกอบด้วยคำถามปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม เหตุผลหลักในการตัดสินใจเข้ารับการรักษา และคุณภาพชีวิต ทำการตรวจสอบหาความเที่ยงของเครื่องมือด้วยวิธีของครอนบาชได้ค่าสัมประสิทธ์ความเที่ยง 0.924 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณา หาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรโดยใช้สถิติไคสแควร์ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยโรคมะเร็งส่วนใหญ่ คือ ร้อยละ72.8 เป็นเพศหญิงร้อยละ 70 มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไปร้อยละ 70 มีสถานภาพสมรสคู่ร้อยละ 70 ไม่ได้ประกอบอาชีพร้อยละ 23.3 และร้อยละ 35 มีรายได้ต่ำกว่า 5,000 บาทต่อเดือน มากที่สุดคือร้อยละ 47.6 ระดับการศึกษาช่วงประถมศึกษา ผู้ป่วยส่วนใหญ่คือร้อยละ 27.2 เป็นโรคมะเร็งเต้านม รองลงมาร้อยละ 21.4 คือมะเร็งตับ ระยะของโรคมะเร็งที่พบมากที่สุดร้อยละ 34 คือ ระยะที่ 4 พบว่าร้อยละ 61.4 ได้รับการตรวจวินิจฉัยทางแผนปัจจุบันตั้งแต่ 2 วิธีขึ้นไป และร้อยละ 64.1 ได้รับการรักษาทางแผนปัจจุบันมาก่อนที่ตัดสินใจเข้ารับการรักษาทางแพทย์แผนไทย ช่วงระยะเวลาที่เข้ารับการรักษามากที่สุดคือ 1 – 6 เดือนร้อยละ 69.9ผู้ป่วยโรคมะเร็งมีความรู้ระดับสูง ร้อยละ 80.6 ( ค่าเฉลี่ยคะแนน = 17.73±2.389) ความเชื่อในทางบวก (เรื่องของยา วิธีการรักษา สาเหตุของการเกิดโรค) ปัจจัยเอื้อ (ความสะดวก ราคา) ปัจจัยเสริม (แรงสนับสนุน) ที่มีค่าสูง อยู่ในระดับสูงเกินร้อยละ 90 ผู้ป่วยมีเหตุผลหลักในการตัดสินใจเข้ารับการรักษาด้วยแพทย์แผนไทยอยู่ในระดับสูงร้อยละ 98.0 (ค่าเฉลี่ย =19.36 ±1.447) โดยที่เหตุผลหลักที่ทำให้ผู้ป่วยทั้งหมดตัดสินใจเข้ารับการรักษา คือ ความเชื่อ และความศรัทธาในสถานที่ที่เข้ารับการรักษารวมถึงหมอหรือบุคคลที่ให้การรักษาร้อยละ 100 บุคคลที่เป็นเหตุผลทำให้ผู้ป่วยโรคมะเร็งส่วนใหญ่ที่ตัดสินใจเข้ารับการรักษา คือ คนที่เคยรักษาหายมาก่อนถึงร้อยละ 35.9 รองลงมาคือ ตัวผู้ป่วยตัดสินใจเลือกในการเข้ารับการรักษาด้วยตนเองร้อยละ 27.2 ผู้ป่วยมีระดับคุณภาพชีวิตทางด้านสุขภาพกาย ด้านจิตใจ ด้านสัมพันธภาพทางสังคม ทางสิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในเกณฑ์ระดับกลาง ร้อยละ 89.3 63.1 72.8 53.4 57.3 ตามลำดับปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ตัดสินใจในการเลือกการรักษาด้วยแพทย์แผนไทย คือ ระยะของโรคมะเร็งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(p&lt;0.05)สรุปผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ตัดสินใจในการเข้ารับการรักษาด้วยแพทย์แผนไทยมีความรู้ ความเชื่อและความเข้าใจในกระบวนการรักษาโรคด้วยแพทย์แผนไทย และครอบครัวเห็นด้วยกับการรักษาทางแพทย์แผนไทยในระดับสูง บุคคลที่เป็นเหตุผลหลักในการตัดสินใจเข้ารับการรักษาคือคนที่เคยรักษาหายมาก่อน ผู้ป่วยมีระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในเกณฑ์ระดับกลาง และปัจจัยด้านระยะของโรคมะเร็งมีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ตัดสินใจในการเข้ารับการรักษาด้วยแพทย์แผนไทยในสถานบริการที่ไม่ใช่ของรัฐบาล บุคคลในครอบครัวและคนที่เคยมีประสบการณ์ในการรักษามีส่วนสำคัญในการตัดสินใจเข้ารับการรักษาในสถานบริการ ดังนั้นหน่วยงานควรมีการขยายการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยมะเร็งให้กับครอบครัวอย่างเป็นระบบ และควรมีรูปแบบการดูแลแบบครอบครัวมีส่วนร่วมทุกระยะของโรค เนื่องจากระยะของโรคมะเร็งมีส่วนสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิติของผู้ป่วย