DOI: 10.17026/dans-2af-ftze
title: Bureauonderzoek Nuenen-west, gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten (NB)

description: &lt;p&gt;Het onderhavige bureauonderzoek ten behoeve van de SMB/MER heeft een goed beeld geleverd van de aanwezige en te verwachten archeologische waarden in het zoekgebied voor de woningbouwlocatie Nuenen-West. Een groot deel van het zoekgebied bevindt zich in zones met een hoge archeologische verwachting. Deze hoge archeologische verwachting is gebaseerd op de relatief hoge dekzandrug. Op deze dekzandrug lijken de archeologische vindplaatsen zich vooral aan de zijde van het dal van de Dommel te bevinden, maar dit beeld kan vertekend zijn. De dekzandrug wordt geflankeerd door zones met een middelhoge archeologische verwachting en grenzend aan het dal van de Dommel, met een zone met een lage archeologische verwachting. Ten zuiden van de snelweg ligt een terrein met een overwegend hoge archeologische verwachting met alleen aan de westzijde langs de beekloop een terrein met een lage verwachtingswaarde. Speciaal ten aanzien van de lage archeologische verwachtingswaarde in het dal van de Dommel (en de Kleine Dommel) dient te worden aangemerkt dat zich daar weliswaar geen nederzettingslocaties of oude akkergronden bevinden, maar dat er als 'puntlocaties' wel bijzonder vindplaatsen aanwezig kunnen zijn die te maken hebben met rituele handelingen zoals offeren van metalen objecten en muntdepots, dan wel infrastructurele werken zoals voordes, bruggen en knuppelwegen. Met name in de omgeving van de aantakking van de Kleine Dommel op de Dommel is op de verwachtingskaart een 'rituele zone' aangeduid waar er een grote kans is op vondsten en sporen die met rituele praktijken geassocieerd kunnen worden. Ten opzichte van de regionaal gebaseerde en globale verwachtingskaarten IKAW en de CHS - Noord-Brabant, is in het hier opgestelde verwachtingsmodel meer differentiatie aangebracht. Dit kon vooral worden bewerkstelligd door de (geo-)morfologische kenmerken van het gebied als ondergrondgegevens voor het onderzoeksgebied te hanteren. Daarmee zij enige omissies in de IKAW gecorrigeerd, zoals de hoge verwachtingswaarden van de lage eerdgronden in de lage delen van het gebied. De regio blijkt archeologisch gezien een rijk gebied te zijn waarbij zowel nederzettingslocaties alsook bijzondere vindplaatsen uit de prehistorie en de Romeinse tijd zich vooral op de Dommel en de zijbeken oriënteren. Pas uit de Late Middeleeuwen lijken nederzettingslocaties zich binnen het plangebied verder van de Dommelvallei te bevinden. Binnen het zoekgebied ligt een groot areaal met hoge archeologische verwachtingen vrijwel direct tegen de westelijke bebouwingsgrens van Nuenen. deze grote zone wordt slechts doorsneden door een zone met een middelhoge archeologische verwachting in een soort slenk. Daarmee lijkt het erop dat in de bouwlocaties die aansluiten op de bestaande bebouwing, ongeacht de variant of alternatief, de kansen op archeologische resten altijd groot is. Wel zou er na een verkennend onderzoek kunnen blijken dat een groot deel van dit gebied met een hoge verwachting, dat rond Opwetten ligt, door afgravingen is verstoord. Op de eerste plaats zal bij het bepalen van de begrenzing van het gebied waarin de uitbreiding gaat plaatsvinden, de archeologische verwachtingswaarde reeds een factor moeten zijn. Gezien de resultaten van het onderzoek wordt vervolgonderzoek binnen het zoekgebied van de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten, in die gebieden die tot plangebied zullen worden aangewezen, noodzakelijk geacht. Ten behoeve van de ruimtelijke onderbouwing van het bestemmingsplan dient, op grond van provinciale voorschriften, in gebieden met een middelhoge en hoge archeologische verwachting een inventariserend veldonderzoek te worden uitgevoerd. Dit onderzoek dient plaats te vinden binnen de (definitieve) grenzen van het plangebied waarbinnen de bestemming gewijzigd gaat worden. Een inventariserend veldonderzoek heeft tot doel om het opgestelde gespecificeerde verwachtingsmodel te toetsen en eventueel aanwezige archeologische vindplaatsen te traceren en te waarderen. Een dergelijk onderzoek kent doorgaans een getrechterde werkwijze waarmee in een aantal onderzoeksfases de waarde van archeologische vindplaatsen wordt vastgesteld en resulteert in een selectieadvies. In bijlage 2 is dit proces nader beschreven. Gezien de omvang van het plangebied en de mogelijk aanwezige grootschalige bodemverstoringen wordt aanbevolen om in een eerste onderzoeksstap een verkennend onderzoek door middel van boringen uit te voeren. Dit onderzoek dient met name om de mate van intactheid van het onderzoeksgebied vast te stellen. In een tweede fase kan een karterend onderzoek worden uitgevoerd om de in het plangebied aanwezige archeologische vindplaatsen te traceren. Dit onderzoek kan een combinatie zijn van meerdere onderzoekstechnieken, waaronder boringen met een megaboor (diameter 15 cm), oppervlaktekarteringen en proefsleuven. Afhankelijk van de resultaten van een verkennend of karterend booronderzoek kan een advies worden gegeven voor een eventueel noodzakelijk vervolgtraject.&lt;/p&gt;