DOI: 10.17026/dans-x6c-vm5c
title: Oosterbeek, Graaf van Rechterenweg 'Gefechtsstand Osterbeek' Archeologische begeleiding van het OCE-werkzaamheden op het terrein van Hotel Dreyeroord

description: &lt;p&gt;BAAC heeft tussen 17 juli en 1 augustus 2018 in opdracht van BOAG een inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-P), variant Archeologische Begeleiding (AB), uitgevoerd in het plangebied Graaf van Rechterenweg te Oosterbeek. De aanleiding voor de archeologische begeleiding was het explosievenonderzoek op en rond de locatie van het voormalige hotel Dreyeroord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er zijn enkel archeologische waarnemingen gedaan daar waar ook daadwerkelijk gegraven is tijdens het onderzoek naar explosieven. Het uiteindelijke doel van de ruimingswerkzaamheden was het veilig opleveren van het onderzochte gebied met als bewijs een verklaring “vrij van explosieven”. De werkwijze van het OCE-bedrijf was ingegeven door het toekomstig gebruik van de grond; daar waar bodemverstorende ingrepen gevaar op konden leveren voor de bouwers of bewoners is de bodem afgezocht tot op een diepte van maximaal 1,5 m om deze vervolgens te kunnen vrijgeven.&lt;br&gt;Om de bodem tot op 1,5 m beneden het bestaande maaiveld te kunnen vrijgeven moesten alle mogelijke explosieven binnen deze zone opgespoord worden. Bij al deze werkzaamheden zijn tijdens de archeologische begeleiding grondsporen en vondsten gedocumenteerd, gefotografeerd, ingemeten en, waar mogelijk, verzameld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Anders dan in 2016 werd het gebied voor een groot deel vlaksgewijs machinaal verdiept tot in de C-horizont. Hierdoor konden sporen goed worden gedocumenteerd en waren deze ook zichtbaar. Enkel in de bosschages ten zuiden en ten oosten van het hotel is onder de kruinen van de bomen enkel handmatig benaderd. Op deze locaties is het mogelijk dat er archeologische sporen en/of vondsten onopgemerkt zijn gebleven omdat de archeologische zichtbaarheid zeer minimaal was. Daarnaast worden hoofdzakelijk metalen objecten opgespoord. Aardewerk, glas, kunststof en bot geven immers geen meetbare verstoring van het aardmagnetisch veld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied bevindt zich aan de noordzijde van de bebouwde kom van Oosterbeek. De naam van het voormalige hotel Dreyeroord is afgeleid van het middeleeuwse “De Dreden” of “De Drijen”. Hiervan is al in 1305 sprake, toen het een bezitting van de Commanderij van St. Jan te Arnhem was. In 1570 is sprake van “het goet tho Drijen”, zijnde een huis, bouwland en bossen. Later komt hier nog een schaapskooi bij. Op de eerste kadastrale minuut uit 1818 is te zien dat het oostelijke deel van het plangebied maakte deel uit van het erf van de boerderij Drijen. Het westelijke deel maakte deel uit van de tuin waarin zich een vijver en een klein gebouwtje bevond. De zuidelijke randvan het plangebied was in gebruik als bouwland, terwijl de noordelijke rand van het plangebied deel uitmaakte van de huidige Graaf van Rechterenweg.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In 1847 wordt opdracht gegeven voor sloop van de boerderij en tot de bouw van een nieuw, fors pand, het latere Hotel Dreyeroord. In 1883 wordt het huis Dreyeroord verhuurd aan Evert Rothuizen, die er een uitspanning opent. De naam “Dreyeroord” duikt voor het eerst op in 1891. In de Eerste Wereldoorlog worden er Belgische oorlogsvluchtelingen in opgevangen. Het betreft een deel van een groep van 250 mensen die verspreid in Oosterbeek wordt ondergebracht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het hotel is vooral bekend geworden door de gebeurtenissen rond de zogenaamde Slag om Arnhem. Van 19 tot en met 21 september 1944 maakt het hotel en zijn gronden deel uit van de noordzijde van de zogenaamde “Perimeter”. Dit gedeelte van de Perimeter werd verdedigd door de 7th (Galloway) Battalion The King’s Own Scottish Borderers (KOSB). Rond het hotel is een aantal dagen hard gevochten, wat in de bodem sporen en vondsten heeft nagelaten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Na de oorlog staat het hotel 2 jaar leeg. In 1948 opent het hotel in eerste instantie voor mensen die als gevolg van de oorlogsverschrikkingen zorg behoefden. In de jaren ’70 worden twee tuinserres aangebouwd en het westelijke gedeelte onderkelderd. Het hotel sluit uiteindelijk zijn deuren op 1 oktober 2014.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het onderzoek heeft enkele sporen en vondsten opgeleverd uit de periode waarin op de locatie van het hotel een boerderij aanwezig was. Het gaat om een mogelijke waterput, grondverbeteringssporen en een ovale kuil. Resten van de daadwerkelijke boerderij werden niet aangetroffen. Het is aannemelijk dat eventuele sporen hiervan zijn uitgewist met de bouw van het latere hotel. Verreweg de meeste sporen en vondsten stammen uit de vooroorlogse periode van het hotel/woonhuis. Het gaat om enkele waterputten, een goot en een kuil met puin van een verbouwing. Er zijn geen grondsporen aangetroffen uit de Tweede Wereldoorlog. In de bouwvoor waren wel veel munitieartikelen aanwezig die kunnen worden toegeschreven aan de bekende Slag om Arnhem. Deze vondsten concentreerden zich vooral in de bosschages langs de Graaf van Rechterenweg. Deze locatie is na de oorlog nagenoeg niet meer op grote schaal verstoord of bezocht door metaaldetectorzoekers.&lt;/p&gt;