DOI: 10.14457/tu.the.2016.1443
title: การศึกษาความแตกต่างของนโยบายการปราบปรามยาเสพติด สมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร กับ รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ: กรณีศึกษา กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดตราด

description: การศึกษาเรื่อง “การศึกษาความแตกต่างของนโยบายการปราบปรามยาเสพติดสมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร กับ รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ กรณีศึกษา กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดตราด” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความแตกต่างนโยบายป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตรและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ศึกษาความแตกต่างของการนำนโยบายป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ไปปฏิบัติ ในสมัยรัฐบาล นายทักษิณ ชินวัตรและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะและศึกษาปัจจัยที่เป็นสาเหตุสำคัญต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตรและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และเสนอทางออกของนโยบายการป้องกันและปราบปรามปัญหายาเสพติดให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น การศึกษาครั้งนี้ เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการวิจัยเอกสารและจากการสัมภาษณ์เชิงลึก สรุปผลการศึกษาได้ดังนี้ปัจจัยที่เป็นสาเหตุสำคัญต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตรและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ตามผลการศึกษาความแตกต่างของนโยบายการปราบปรามยาเสพติดสมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร กับ รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ กรณีศึกษา กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดตราด คือ 1. ทั้งสองรัฐบาลระหว่างรัฐบาลของพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร (พรรคไทยรักไทย) และรัฐบาลของอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ (พรรคประชาธิปัตย์) มีสาเหตุสำคัญต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดที่แตกต่างกันไป ด้านสภาพแวดล้อม/บริบททางการเมืองก็นับเป็นปัจจัยอย่างหนึ่ง ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด โดยที่สภาพแวดล้อม/บริบทรัฐบาลของพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร (พรรคไทยรักไทย) มีการจัดวางความสำคัญของนโยบายปราบปรามยาเสพติดไว้เป็นลำดับต้น ๆ แต่รัฐบาลของอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ (พรรคประชาธิปัตย์) มีการจัดวางความสำคัญของนโยบายปราบปรามยาเสพติดไม่ได้จัดวางไว้เป็นลำดับต้น ๆ ยังทำให้เห็นได้ว่าพรรคการเมืองที่เป็นแกนนำรัฐบาลมีอิทธิพลอย่างมากในการจัดลำดับความสำคัญ (Priority) ว่าจะเน้นหนักนโยบายใดเป็นสำคัญ อาจกล่าวได้ว่า ความสำคัญของการนำนโยบายสาธารณะ (Public Policy Implementation) ไปปฏิบัติเป็นสิ่งที่ภาครัฐควรให้ความสำคัญ เพราะจะเป็นการส่งผลให้นโยบายของรัฐสามารถตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนและสังคมโดยรวมได้มากยิ่งขึ้น อีกทั้งการนำนโยบายไปปฏิบัติ เป็นเรื่องที่มีความสลับซับซ้อน และมีองค์กรหลายองค์กรรวมทั้งบุคคลจากหลายฝ่ายเข้ามาปฏิบัติงานร่วมกัน หรือมีบทบาทและอิทธิพลอันส่งผลให้การนำนโยบายไปปฏิบัติประสบความสำเร็จหรือประสบกับความล้มเหลวได้ โดยควรให้ความสำคัญกับทุกฝ่ายอย่างสัมพันธ์กัน ได้แก่ ฝ่ายการเมือง ระบบราชการข้าราชการ และผู้ได้รับผลจากนโยบาย ตามลำดับ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของ วอลเตอร์ วิลเลียม (Walter Williams) กล่าวว่า การนำนโยบายไปปฏิบัติเป็นเรื่องของการศึกษาว่าองค์กรบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่เกี่ยวข้องสามารถนำและกระตุ้นให้ทรัพยากรทางการบริหารทั้งมวล ปฏิบัติงานให้บรรลุตามนโยบายที่ระบุไว้หรือไม่แต่ไหนเพียงใด เนื่องจากการนำนโยบายไปปฏิบัติ เป็นเรื่องที่มีความสลับซับซ้อน และมีองค์กรหลายองค์กรรวมทั้งบุคคลจากหลายฝ่ายเข้ามาปฏิบัติงานร่วมกัน หรือมีบทบาทและอิทธิพลอันส่งผลให้การนำนโยบายไปปฏิบัติประสบความสำเร็จหรือประสบกับความล้มเหลวได้2. การศึกษาการสาเหตุสำคัญต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลของพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตรและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ที่แตกต่างกัน มีสาเหตุมาจากการมุ่งเน้นสร้างความชอบธรรมในด้านที่แตกต่างกัน โดยที่รัฐบาลของ พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร กำหนดนโยบายโดยเน้นความชอบธรรมเรื่องของการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดเป็นสำคัญอย่างมากเพราะพรรคไทยรักไทยได้วางยุทธศาสตร์ให้นโยบายนี้ เป็นผลงานเด่น/จุดแข็งของพรรคเพื่อสร้างภาพลักษณ์เชิงบวก และการเป็นอัตลักษณ์ของพรรคไทยรักไทยที่ประชาชนสามารถ จดจำ ได้ ซึ่งสร้างความพึงพอใจให้กับประชาชนเป็นจำนวนมาก และเป็นแบบแผนที่ใช้ได้ผลอย่างมีประสิทธิภาพมาก แต่ในส่วนนโยบายการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะกำหนดนโยบายโดยเน้นความชอบธรรมเรื่องของการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดเป็นสำคัญ แต่ให้ความสำคัญเรื่องอื่นแทน ทำให้อัตลักษณ์ของพรรคประชาธิปัตย์ในเรื่องการปราบปรามยาเสพติดน้อย ไม่เป็นที่จดจำของประชาชน และไม่ได้สร้างความพึงพอใจให้กับประชาชนเท่าที่ควร เพราะประสิทธิภาพการราบปรามยาเสพติดน้อยมาก ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของ อโณมา  คงตะแบก หน้าที่ประการสำคัญประการหนึ่งของรัฐบาลคือการตอบสนองความต้องการ การแก้ไขสภาพปัญหาหรือสภาพที่คิดว่าจะเกิดเป็นปัญหาของประชาชนซึ่งมักจะอยู่ในรูปของนโยบายของรัฐหรือนโยบายสาธารณะ  เนื่องจากการวางยุทธศาสตร์และนโยบายการปราบปรามยาเสพติดของรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร เป็นผลงานเด่น/จุดแข็งของพรรคเพื่อสร้างภาพลักษณ์เชิงบวก และการเป็นอัตลักษณ์ของพรรค ซึ่งสร้างความพึงพอใจให้กับประชาชนเป็นจำนวนมาก3. ความแตกต่างกันของสาเหตุสำคัญต่อประสิทธิภาพการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสมัยรัฐบาลของพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตรและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อีกประการหนึ่งคือ การสร้างความมีอำนาจทางศีลธรรมในประเทศไทย โดยสมัยรัฐบาลของพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร มีการปราบปรามยาเสพติดอย่างจริงจังและเด็ดขาด โดยการเปิดสงครามกับยาเสพติด แบบใช้ความรุนแรง ซึ่งก็ใช้ได้ผลในประเทศไทย และการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในรูปแบบนี้มีประสิทธิภาพมาก ส่งผลให้ในยุคนั้นประเทศไทยหมดปัญหายาเสพติดไปได้ไม่น้อยเลยทีเดียว แต่ในส่วนรัฐบาลของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มี การขับเคลื่อนโครงการแก้ไขปัญหายาเสพติดแบบไม่ใช้ความรุนแรง ส่งผลต่อการมีอำนาจทางศีลธรรม (ความชอบธรรม) สร้างภาพลักษณ์เชิงบวกให้แก่ผู้นำ ทางการเมืองในการปกครองบริหาร แต่แก้ไขปัญหาได้ไม่เด็ดขาด และไม่มีประสิทธิภาพมากพอ ส่งผลให้ประเทศไทยในยุคนั้นเป็นยุคที่ยาเสพติดระบาดอย่างหนัก ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของเพรสแมนและวินดาฟสกี้ (Pressman and Wildavsky) เห็นว่าการที่กลุ่มเป้าหมายได้รับบริการเพียงครึ่งหนึ่งของจำนวนทั้งหมดที่กำหนดไว้ในเป้าหมายของโครงการก็ยังถือว่าเป็นความล้มเหลว เนื่องจากรัฐบาลของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ มี การขับเคลื่อนโครงการแก้ไขปัญหายาเสพติดแบบไม่ใช้ความรุนแรง สร้างภาพลักษณ์เชิงบวกให้แก่ผู้นำ ทางการเมืองในการปกครองบริหาร แต่แก้ไขปัญหาได้ไม่เด็ดขาด และไม่มีประสิทธิภาพมากพอ ส่งผลให้ประเทศไทยในยุคนั้นเป็นยุคที่ยาเสพติดระบาดอย่างหนักจากการศึกษาวิจัย มีข้อเสนอแนะดังนี้1. การป้องกันและปราบปรามปัญหายาเสพติดนั้นมีความสำคัญมาก ควรมีนโยบายเพื่อสนับสนุนให้มีการทำงานที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และควรมีการจับตรวจจับและกวาดล้างผู้ค้าและผู้เสพยาเสพติดอย่างจริงจัง เพราะปัญหายาเสพติดเป็นปัญหาที่มีมากนานแล้วยังไม่ถูกแก้ไขอย่างเต็มที่ เนื่องจากไม่มียุทธศาสตร์หรือนโยบายมาสนับสนุนให้มีการปราบปรามอย่างจริงจัง และให้ปัญหายาเสพติดหมดสินไปในประเทศไทย2. นโยบายการปราบปรามยาเสพติดให้หมดสิ้นไปในประเทศ ควรมีหลายหน่วยงานร่วมมือกัน ด้วยความสามัคคี ต้องมีการกดดันเชิงนโยบาย เพื่อให้มีแรงจูงใจในการปฏิบัติงานให้ถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ในระยะเวลาที่กำหนด เพื่อให้ได้ซึ่งประสิทธิผลและประสิทธิภาพในการปราบปรามยาเสพติดข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยครั้งต่อไป1. การศึกษาความแตกต่างของนโยบายการปราบปรามยาเสพติด สมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร กับรัฐบาลนายอภิสิทธิ เวชชาชีวะ กรณีศึกษา กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดตราด ควรศึกษาจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลาย ๆ หน่วยงาน เพื่อผลการวิจัยที่น่าเชื่อถือ โดยรูปแบบในการวิจัยในเชิงคุณภาพเพื่อสำรวจความคิดเห็นของผู้ที่เกี่ยวข้องการปราบปรามคดียาเสพติดและเป็นประโยชน์ต่อการนำมาวิจัยเพื่อการปรุงปรับและพัฒนา2. การศึกษาความแตกต่างของนโยบายการปราบปรามยาเสพติด สมัยรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร กับรัฐบาลนายอภิสิทธิ เวชชาชีวะ กรณีศึกษา กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดตราด ควรศึกษาการจำนวนกลุ่มตัวอย่าง ที่พอเหมาะ ไม่มากหรือไม่น้อยจนเกินไป เพื่อผลของการวิจัยที่น่าเชื่อถือ โดยรูปแบบในการวิจัยในเชิงคุณภาพเพื่อสำรวจความคิดเห็นของผู้ที่เกี่ยวข้องการปราบปรามคดียาเสพติดและเป็นประโยชน์ต่อการนำมาวิจัยเพื่อการปรุงปรับและพัฒนา