DOI: 10.17026/dans-zj5-m8uw
title: Middeleeuwse woonterpjes in Wognum.
title: Archeologisch onderzoek op het perceel Kerkstraat 11 in Wognum, gemeente Medemblik

description: &lt;p&gt;Op basis van de historische bronnen kan worden beargumenteerd dat Wognum reeds in de&lt;br&gt;10de bestond. Het perceel waarop de opgraving heeft plaatsgevonden, ligt midden in de oude&lt;br&gt;woonkern van Wognum. Toch kan op basis van de archeologische resultaten voor dit perceel&lt;br&gt;geen hogere ouderdom worden vastgesteld dan de eerste helft van de 12de eeuw. Dit is ruim&lt;br&gt;een eeuw later dan dat Wognum moet zijn ontstaan. Door gebrek aan archeologische gegevens&lt;br&gt;van andere percelen in Wognum kan deze historisch veronderstelde datering van aanvang&lt;br&gt;van de bewoning archeologisch niet worden onderbouwd. Dat neemt niet weg dat de oudste&lt;br&gt;archeologische sporen en vondsten die op perceel Kerkstraat 11 zijn aangetroffen wel degelijk&lt;br&gt;archeologisch van groot belang voor deze regio zijn. De grootschalige on‑tginningen in West-&lt;br&gt;Friesland vonden met name in de late 12de eeuw plaats en veel huisterpjes dateren uit de&lt;br&gt;late 12de of 13de eeuw. Oudere sporen en vondsten zijn tot nu toe schaars. De archeologische&lt;br&gt;resultaten van de opgraving op perceel Kerkstraat 11 zijn daarom niet alleen van belang voor&lt;br&gt;de geschiedenis van Wognum, maar ook voor de middeleeuwse ontginningsgeschiedenis van&lt;br&gt;West-Friesland.&lt;br&gt;Het onderzoek heeft aangetoond dat ergens in de eerste helft van de 12de eeuw twee woonterpjes&lt;br&gt;zijn opgeworpen. De kern van het ene terpje ligt onder perceel Kerkstraat 11a en de kern van&lt;br&gt;het tweede terpje onder perceel Kerkstraat 9. Beide terpjes waren minimaal 18,5 meter lang.&lt;br&gt;Ze zijn geleidelijk opgehoogd. In de terplagen is veel huttenleem aangetroffen, evenals kleine&lt;br&gt;hoeveelheden keramiekscherven, dierlijk botmateriaal, brokken basaltlava van maalstenen,&lt;br&gt;enkele ijzeren spijkers en een spinlood. Het zijn de schamele resten van de bewoning in de&lt;br&gt;12de eeuw. Van de huizen op de terpjes is weinig teruggevonden. Bij het meest zuidelijke terpje&lt;br&gt;zijn enkele paalsporen aangetroffen die lijken te behoren bij een huis dat evenwijdig aan de&lt;br&gt;Kerkstraat stond. Tussen beide terpjes was een sloot aanwezig, die mogelijk pas in de 13de&lt;br&gt;eeuw is gegraven. Geheel in de noordwesthoek van het zuidelijke terpje lag een 13de-eeuwse&lt;br&gt;waterput, bestaande uit een schacht in de grond met onderin een houten ton. Deze is rond&lt;br&gt;1300 in onbruik geraakt, waarna dit terpje een tijd lang onbewoond lijkt.&lt;br&gt;Gedurende de 14de, 15de en 16de eeuw vonden weinig activiteiten op het perceel plaats. De&lt;br&gt;oude terpsloot bleef in gebruik. Rond 1650 werd deze sloot gedempt. Waarschijnlijk verrezen&lt;br&gt;op perceel Kerkstraat 11a en Kerkstraat 9 stolpboerderijen. Op de plek van de oude sloot&lt;br&gt;bleef de perceelsgrens liggen. Langs deze grens zijn in de 17de of 18de eeuw enkele koeien&lt;br&gt;begraven, vermoedelijk vanwege een veeziekte. Op zeker moment heeft een perceelswijziging&lt;br&gt;plaatsgevonden waarbij volledig perceel Kerkstraat 11 bij Kerkstraat 9 werd gevoegd. Het erf&lt;br&gt;werd in de 19de eeuw als boomgaard gebruikt.&lt;/p&gt;
description: Date Submitted: 2020-09-14