DOI: 10.17026/dans-zur-n3zx
title: Hoevelaar Fase 2, Woudenberg Gemeente Woudenberg: Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase

description: &lt;p&gt;In opdracht van Rho adviseurs heeft IDDS Archeologie in juni 2021 een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd in het plangebied Hoevelaar fase 2 in Woudenberg, gemeente Woudenberg. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bureauonderzoek. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Om deze doelstelling te kunnen realiseren, wordt op de volgende vragen een antwoord gegeven:&lt;br&gt;• Wat is de fysiek-landschappelijke ligging van de locatie?&lt;br&gt;• Is er sprake van duidelijke dekzandkopjes met daartussen natte laagtes?&lt;br&gt;• Hoe is de bodemopbouw in het plangebied en in welke mate is deze nog als intact te beschouwen?&lt;br&gt;• Bevinden zich archeologisch relevante afzettingen in het plangebied? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP?&lt;br&gt;• Zijn er in het plangebied duidelijke overgangen aanwezig tussen hoge en lage delen of tussen droge en natte delen?&lt;br&gt;• Wat is de specifieke archeologische verwachting van het plangebied en wordt deze bij het veldonderzoek bevestigd?&lt;br&gt;• Hoewel niet het doel van een verkennend booronderzoek, kunnen er toch archeologische indicatoren worden aangetroffen. Indien deze worden aangetroffen, dan gelden tevens de volgende vragen: wat is de verticale en horizontale ligging van de aangetroffen indicatoren, wat is de datering en wat is de invloed van deze vondsten op de archeologische verwachting van het plangebied?&lt;br&gt;• Wat is de datering van de archeologische indicatoren in het plaggendek? Wat zegt dit over de aanvangsdatering van het plaggendek?&lt;br&gt;• In hoeverre worden eventueel aanwezige archeologische waarden bedreigd door de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden?&lt;br&gt;In het plangebied zijn 93 boringen gezet met een diepte variërend van 1,2 tot 4,7 m beneden het maaiveld. De boringen zijn zo verdeeld dat de te verstoren terreinen evenredig zijn bemonsterd. Daarnaast is bij de verspreiding van de boringen rekening gehouden met de ligging van de vermoedelijke dekzandkoppen zoals die op het AHN zichtbaar zijn. Er is tenminste 1 boring uitgevoerd op het hoogste punt van elke vermoedelijke dekzandkop en 1 of meerdere boringen op de flank daarvan. Daarnaast zijn twee boorraaien gezet ter plaatse van de vermoedelijke dekzandkop in het noordwesten van het plangebied. Eén boorraai is loodrecht op de vermoedelijke gracht en greppel geplaatst in noordwest – zuidoost richting (boringen 17 en 25 – 29). De andere raai is in noord – zuid richting geplaatst (boringen 17 – 22). Het doel van die boorraaien is om de diepte ten opzichte van het maaiveld en de lithologie van de gracht en greppel op en rondom die vermoedelijke dekzandkop te bepalen. In die twee boorraaien hebben de boringen een onderlinge afstand van 20 m. Dit betekent dat er per raai tenminste 1 boring is uitgevoerd in de gracht, 1 in de greppel en enkele op de vermoedelijke dekzandkop. &lt;br&gt;In het oosten van het plangebied zijn twee boorraaien loodrecht uitgevoerd op de locatie van de vermoedelijk Pantherstellung. Eén van die boorraaien is uitgevoerd op de westelijke linie en de andere boorraai op de oostelijke linie van de Pantherstellung. De boringen op die boorraaien hebben een onderlinge afstand van ca. 5 m. &lt;br&gt;Ook zijn er twee boringen uitgevoerd om de onbekende cirkelvormige structuur nader te bepalen (boringen 50 en 51). Zowel boring 50 als 51 is uitgevoerd op de rand van die structuur. Hoewel het plan was om 1 boring uit te voeren in het centrum van die structuur, bleek tijden het veldonderzoek dat het centrale deel van die structuur vol stond met water en daardoor niet toegankelijk was. Daarnaast is er een boring uitgevoerd op de plek van de voormalige schaapskooi (boring 37) en op de voormalige weg (boring 44). Bij de locatiebepaling van de boringen is rekening gehouden met de locaties van de huidige en voormalige bebouwing en sloten. Op die locaties zijn geen boringen uitgevoerd.&lt;br&gt;Er is gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een diameter van 10 cm voor dat deel van de ondergrond dat zich boven de grondwaterspiegel bevindt. Voor het deel dat zich onder de grondwaterspiegel bevindt is gebruik gemaakt van een veenboor (doorsnede 7 cm) of een guts (diameter 3 cm). Het veldonderzoek is uitgevoerd door A.W.E. Wilbers (Senior KNA Prospector en Senior KNA Specialist Fysische Geografie) en D.F.A.M. van den Biggelaar (Senior KNA Prospector).&lt;br&gt;Het plangebied ligt in een dekzandgebied waar een beek doorheen heeft gestroomd. Het maaiveld heeft ten tijde van het huidige onderzoek nog slechts weinig hoogteverschillen als gevolg van egalisaties. &lt;br&gt;Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat er in plangebied alleen archeologische waarden worden verwacht in de waterbron en op, en mogelijk rondom, de noordwestelijke en noordoostelijke dekzandkop. Op basis van de resultaten van het onderzoek kan het advies voor het plangebied worden verdeeld in drie zones.&lt;br&gt;Zone 1: advies voor vervolgonderzoek bij bodemverstorende werkzaamheden die dieper reiken dan 0,3 m -mv (3,5 m NAP).&lt;br&gt;Zone 2: advies voor vervolgonderzoek indien er archeologische waarden worden aangetroffen in Zone 1 en als, rekening houdend met een veiligheidsmarge van 0,3 m, bodemverstorende werkzaamheden dieper reiken dan 0,5 m -mv (3,1 m NAP).&lt;br&gt;Zone 3: advies voor geen verder archeologisch onderzoek.&lt;br&gt;De beste manier om na te gaan of er archeologische waarden aanwezig zijn is door dat vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek. IDDS Archeologie adviseert om met een proefsleuvenonderzoek de gracht op de noordwestelijke dekzandkop nader in kaart te brengen en om na te gaan of er restanten zijn van een huis behorende bij die gracht. Daarnaast zou het vervolgonderzoek zich ook moeten richten op de greppel rondom die noordwestelijke dekzandkop. Vervolgens zou in dat proefsleuvenonderzoek ook de noordoostelijke dekzandkop moeten worden onderzocht op archeologische waarden die te relateren zijn aan intacte podzolbodems. Daarnaast adviseert IDDS Archeologie om met een proefsleuvenonderzoek bij de waterbron na te gaan of er vondsten of structuren zijn gerelateerd aan het gebruik van deze bron. &lt;br&gt;IDDS Archeologie adviseert dat indien er archeologische waarden worden aangetroffen op de noordwestelijke of noordoostelijke dekzandkop dat ook het voormalige beekdal aangrenzend aan die dekzandkoppen wordt onderzocht op archeologische resten.&lt;/p&gt;