DOI: 10.17026/ar/dj5ksg
title: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. Proefsleuven - 20 kV kabeltracé Culemborg-Buurmalsen

description: september en december 2023 een proefsleuvenonderzoek (variant archeologische begeleiding) uitgevoerd voor een tracé van Culemborg naar Buurmalsen, in de gemeentes Culemborg en West Betuwe (provincie Gelderland).
Er is in totaal ongeveer 800 meter van de sleuven begeleid, waarbij de sleuven steeds ongeveer 1 meter breed waren (dus 800 m2 in totaal).

Bodemopbouw
De bodemopbouw bestaat grofweg uit een bouwvoor, met daaronder oeverafzettingen en beddingafzettingen, en plaatselijk met komafzettingen. De bodemopbouw varieert aanzienlijk binnen het gebied, doordat er verschillende rivierlopen in aanwezig zijn die zichzelf meermaals hebben verlegd. In het zuidelijke tracédeel, ter hoogte van WP01, WP02 en WP04, werden beddingafzettingen van de stroomgordel van Schaik aangetroffen, met daarboven meer kleiige oeverafzettingen met roestvlekken. In het middelste tracédeel, in WP03, werden vooral komafzettingen aangetroffen. In het noordelijke tracédeel, in WP05, werden afzettingen van de stroomgordel van Schoonrewoerd aangetroffen, en in het uiterste noordoostelijke deel rivierduinafzettingen.

Sporen en vondsten
Bij het onderzoek zijn uitsluitend natuurlijke sporen en lagen aangetroffen. Drie houtvondsten (S0001 t/m S0003) zijn na specialistisch onderzoek ook van natuurlijke oorsprong gebleken.1
De context van S0001/V0001 en S0002 was niet geheel duidelijk, doordat dit spoor pas werd gezien toen het vlak al werd vergraven door de graafmachine. Wel was duidelijk dat het spoor zich onderin de sleuf bevond. Wateroverlast maakte het couperen van de sporen onmogelijk. Van S0003/V0002 kon de context wel gedocumenteerd worden. De balk lag in of onder de grove beddingafzettingen van S9007. Dit zijn de afzettingen van de stroomgordel van Schaik, die actief was tussen 4169 en 2878 v.Chr. (zie ook tabel 1). Archeologische vondsten uit deze laag dateren vanaf de bronstijd t/m de late middeleeuwen. De houtvondsten zijn een stuk ouder en dateren uit de periode dat de stroomgordel actief was. De vondsten zelf vertoonden geen tekenen van menselijke bewerking. Gezien de vondstlocatie in een actieve stroomgordel is het aannemelijk dat het geen resten zijn van antropogene oorsprong. Daarmee is het in feite ook geen archeologische vindplaats. Wel heeft het onderzoek de datering van de stroomgordel van Schaik nog eens bevestigd.

Waardering en advies
Dit proefsleuvenonderzoek betreft een karterend en waarderend onderzoek. Er is in de eerste plaats gekeken naar de aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen (karteren). Aangetroffen vindplaatsen dienen vervolgens ook gewaardeerd te worden op fysieke (en inhoudelijke) kwaliteiten, waaruit een waardestelling volgt. Aan de hand van deze waardestelling wordt geadviseerd of vindplaatsen al dan niet behoudenswaardig zijn.
Omdat er geen archeologische vindplaats is aangetroffen, is de waardering ervan ook niet van toepassing.

De werkzaamheden zijn reeds uitgevoerd, en daarom is een eventueel vervolgonderzoek voor dit tracé niet meer aan de orde. Wel is het mogelijk dat er nog archeologische resten in de bodem aanwezig zijn buiten het nu onderzochte gebied. Voor de rest van het gebied kan de bestaande archeologische verwachting dan ook gehandhaafd blijven.