DOI: 10.14457/tu.the.2018.913
title: กระบวนการบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุและสื่อกิจกรรมการเรียนรู้: กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น อำเภอวังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว

description: การวิจัยเรื่อง กระบวนการบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุและสื่อกิจกรรมการเรียนรู้กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษากระบวนการก่อตั้งและบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น และเพื่อศึกษาหลักสูตรเรียนรู้และการใช้สื่อกิจกรรม ในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น โดยการสร้างแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง เพื่อเกิดการแลกเปลี่ยนสนทนาด้วยคำถามปลายเปิดกับกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ คณะผู้บริหารโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองน้ำเย็น ผู้บริหารฝ่ายการเมือง เจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้อง เพื่อนำข้อมูลมาวิเคราะห์ถึงการบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุและสื่อกิจกรรมการเรียนรู้ ที่เกิดขึ้น อีกทั้งจัดเก็บข้อมูลด้านบริบท สถานที่การเรียนการสอน หลักสูตร วิธีการเรียนการสอน ความรู้ เอกสารการจัดกิจกรรมโครงการของเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น ผลศึกษาพบว่า โรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น มีการบริหารจัดการ ที่ชัดเจนสอดคล้องกับภารกิจหลักขององค์กรปกครองท้องถิ่นและนโยบายของรัฐที่ต้องการพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุให้เท่าทันการ ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุที่ปริมาณของผู้สูงอายุมีจำนวนมากขึ้น โดยเทศบาลเมืองวังน้ำเย็นมีทุนทางสังคม ในการขับเคลื่อนการดำเนินงานในโรงเรียนผู้สูงอายุ มีการบริหารจัดการโรงเรียนผู้สูงอายุให้เกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เกิดเครือข่ายที่มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น ได้แก่ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภายนอก บุคคลผู้มีความน่าเชื่อถือและเป็นต้นแบบในชุมชน กลุ่มหรือแหล่งเรียนรู้และองค์กรในชุมชน และพื้นที่สาธารณะอันเป็นส่วนรวม และใช้หลักบริหาร 5ก เพื่อเกิดการกระบวนการมีส่วนร่วม ได้แก่ ทำให้มี กลุ่มบุคคลที่เข้ามาทำงาน เกิดกรรมการดำเนินการ เกิดกติกาที่สร้างขึ้นร่วมกัน และมีกองทุนให้การสนับสนุน การจัดตั้งโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็นมีข้อจำกัดหรือข้อท้าทาย ได้แก่ ข้อจำกัดด้านอำนาจ ข้อจำกัดด้านบุคลากร ข้อจำกัดด้านงบประมาณและอุปกรณ์ ข้อจำกัดในการสร้างการยอมรับให้กับประชาชน ข้อจำกัดในด้านเครือข่ายความร่วมมือ และข้อจำกัดด้านเทคนิควิธีการดำเนินงาน แต่ก็ได้ผ่านปัญหาข้อท้าทายมาได้ด้วยการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหา ด้านหลักสูตรการเรียนรู้ มีการระดมความคิดเห็น จนเกิดหลักสูตรเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต พัฒนาทักษะที่จำเป็นของวัยสูงอายุ มีกิจกรรมการเรียนการสอนที่เรียบง่าย ทำให้ผู้สูงอายุมีความรู้ที่เท่าทัน การเปลี่ยนแปลงของชีวิต โดยเน้นการเสริมสาระความรู้มิติสุขภาพองค์รวมที่ประกอบไปด้วย 4 มิติ คือ มิติทางกาย มิติทางจิตใจ มิติทางสังคม และมิติทางจิตวิญญาณ พัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุตามแนวคิดการเสริมสร้างพลังอำนาจที่ส่งผลด้านการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เพื่อผลักดันให้ผู้สูงอายุตระหนักถึงความสำคัญของคุณค่าชีวิต ตัดสินใจอย่างมั่นใจ และกล้าออกมาร่วมกิจกรรมทางสังคม การเรียนการสอนในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็นจะเน้นกระบวนการเรียนการสอนที่ไม่จำเจ ไม่ซับซ้อน สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในห้องเรียน เพื่อเกิดความกระตือรือร้น เน้นเนื้อหาสาระวิชาที่สอดคล้องและจำเป็นกับวัยผู้สูงอายุเป็นหลัก โดยโครงสร้างหลักสูตรโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น ประกอบไปด้วย วิชาหลักที่สำคัญและจำเป็นจำนวน 6 วิชา ได้แก่ วิชาการดูแลสุขภาพเบื้องต้น วิชาธรรมะ วิชาจิตอาสา วิชาเศรษฐกิจพอเพียง และวิชาสุขภาพจิต หมวดวิชาเลือกเสรี โดยจะใช้ผู้สูงอายุเลือกเรียน ได้แก่ วิชาวารีบำบัด วิชางานฝีมือ วิชาแพทย์แผนไทย วิชาคอมพิวเตอร์ บายศรี และเปตอง ในแต่ละวิชามีการใช้สื่อกิจกรรมตามความถนัดของผู้สอนและความเหมาะสมของเนื้อหารายวิชา สื่อกิจกรรมที่ใช้มากที่สุดในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลเมืองวังน้ำเย็น ได้แก่ ได้แก่ การสาธิต (Demonstration) การใช้ชุมชน เพื่อการศึกษา (Community Based Study) เป็นการใช้แหล่งวิชาการและสภาพแวดล้อมในชุมชน และการศึกษานอกสถานที่ (Field Trip)