DOI: 10.17026/ar/xbyakm
title: Bozenhoven 49, Mijdrecht (gemeente De Ronde Venen)
title: Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in januari 2024 een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Bozenhoven 49 in Mijdrecht, gemeente De Ronde Venen. Dit onderzoek volgt op een in april 2022 uitgevoerd bureauonderzoek naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden. De aanleiding voor het huidige onderzoek is de realisatie van een zwembad. Hiervoor is een omgevingsvergunning nodig.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. In de diepere ondergrond van het plangebied bevindt zich een marien paleolandschap waarin geul- en kreeksystemen voorkomen (Laagpakket van Wormer van de Formatie van Naaldwijk). Aan eventuele geul(oever)afzettingen wordt een middelhoge verwachting voor resten uit het Neolithicum toegeschreven. Deze verwachting hangt samen met de aanname dat kreekruggen en oeverwallen van actieve kreken, vanwege hun hogere ligging in het landschap, aantrekkelijk waren voor bewoning. Een potentieel archeologisch niveau zal zich manifesteren als een gerijpte kleilaag al dan niet met archeologische indicatoren zoals houtskool, vuursteen en visbot.

Vanaf het Laat-Neolithicum drong de zee niet meer door tot in het onderzoeksgebied en begon een periode met uitgebreide veengroei (Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop) die tot na het begin van de jaartelling voortduurde. Op grond van de natte omstandigheden geldt daarom een lage verwachting voor resten uit de periode Laat-Neolithicum/Bronstijd tot en met Vroege Middeleeuwen.

Vanaf de 11e eeuw werd het veengebied op grote schaal ontgonnen. Hiertoe werd rond het midden van het veengebied een watergang gegraven die als ontginningsbasis ging functioneren. Daarbij ontstond het bebouwingslint van de Bozenhoven. Op basis van de ligging in genoemd bebouwingslint geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor resten uit de periode Late Middeleeuwen (vanaf de 11e eeuw) tot en met Nieuwe tijd. Eventuele bewoningsresten zullen zich gezien het kaartbeeld van het minuutplan van de gemeente Mijdrecht (1811-1832) in het westelijk deel van het plangebied concentreren en uit sporen van bebouwing bestaan. In het centrale en oostelijk deel van het plangebied, dat ten dele uit water bestond, zijn enkel sporen van veenwinning of losse vondsten aan te treffen. 

Ten einde de hierboven beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek was gericht op de locatie van het zwembad waarbij in verband met mogelijke ontwikkelingen in de toekomst ook het overige deel van het perceel is meegenomen.

Bij het verkennend booronderzoek is vastgesteld dat de diepere ondergrond van het plangebied, beneden 385 tot 260 cm -mv (circa 5,35 tot 4,25 m -NAP), wordt gevormd door getijdenafzettingen (Laagpakket van Wormer van de Formatie van Naaldwijk) bestaande uit gelaagde, sterk siltige kleien. Hierop ligt een laag/pakket sterk kleiig bos- of zeggeveen (Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop) van 20 tot 190 cm dikte. Dit veen wordt op zijn beurt afgedekt door een 105 tot 220 cm dik pakket opgebaggerd/antropogeen bewerkt veen gevolgd door een 65 tot 130 cm dikke venige bovengrond met grind en puinresten. In boring 3 is gezien de aanwezigheid van gyttja (veenslik) mogelijk sprake van een voormalige veenput.
Afgezien van ontkalking zijn in de top van de getijdenafzettingen geen sporen van bodemvorming, zoals rijping of accumulatie van organische stof, waargenomen. Het lijkt daarom niet waarschijnlijk dat de getijdenafzettingen in het verleden een bewoonbaar oppervlak hebben gevormd. Hoewel het plangebied onderdeel is van het bebouwingslint van de Bozenhoven zijn in geen van de boringen lagen of vondsten aangetroffen die duiden op oude bewoning.

Concluderend dient de hoge archeologische verwachting voor resten uit de periode Late Middeleeuwen (vanaf de 11e eeuw) tot en met Nieuwe tijd naar een lage verwachting te worden bijgesteld. De middelhoge verwachting voor resten uit de periode Mesolithicum tot en met Neolithicum dient eveneens naar een lage verwachting te worden bijgesteld.