DOI: 10.17026/dans-xvd-23nu
title: Duurzame oevers Flevoland 2016; Gemeente Zeewolde
title: Een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend booronderzoek

description: &lt;p&gt;Waterschap Zuiderzeeland is voornemens om in 2016 een aantal watergangen te voorzien van een duurzame oever. Het betreft de Nijkerkertocht, Groenewoudse D-tocht, Groenewoudse tocht, Spiektocht en Wulptocht. In dit kader hiervan vinden ontgrondingen plaats, ten einde de oevertaluds af te vlakken. De maximale diepte van de geplande ontgravingen bedraagt ca. 2,0 m onder het huidige maaiveld, waarbij tot circa 30 cm onder de waterlijn wordt ontgraven. Als gevolg hiervan kunnen eventueel in de ondergrond aanwezige archeologische waarden worden verstoord. Dit is echter afhankelijk van de bewoonbaarheid van het gebied in het verleden en van de diepteligging van eventueel aanwezige archeologische waarden. Resultaten bureauonderzoek Uit het bureauonderzoek blijkt dat in het plangebied archeologische waarden kunnen worden verwacht. Op basis van de archeologische beleidskaart van de gemeente Zeewolde kan onderscheid worden gemaakt in zones met een lage, middelmatige en hoge archeologische verwachting. De Nijkerkertocht valt deels samen met een terrein van hoge archeologische waarde, die is aangewezen op basis van een hoge verwachting op archeologische waarden uit de prehistorie. Archeologische waarden worden verwacht in de top van het dekzand, in laat-glaciale bodems die zich in het bovenste deel van het dekzand kunnen bevinden, in getijdeafzettingen van de laagpakketten van Wormer en Walcheren, in het Hollandveen Laagpakket en de Flevomeerlaag, in de Almere- en Zuiderzeelaag en in de IJsselmeerlaag (scheepswrakken en vliegtuigwrakken). Resultaten verkennend booronderzoek Het verkennend booronderzoek beperkte zich tot de zones met en hoge archeologische verwachting op de archeologische beleidskaart van de gemeente Zeewolde. Het verkennend booronderzoek heeft meerdere locaties aan het licht gebracht met intacte of deels intacte podzolbodems in dekzand. In dit onderzoek is ervoor gekozen om niet iedere boring met een intacte podzol nader te onderzoeken door middel van aanvullende verkennende en karterende boringen, dan wel als advieszone voor vervolgmaatregelen aan te merken. Dit omdat er geen sprake is van grote aaneengesloten zones van intacte of deels intacte podzolbodems, maar eerder van geïsoleerde voorkomens. Daarnaast betekent de voorgenomen verduurzaming van de oevers, dat het dekzand binnen de maximale diepte van de bodemingrepen van 2,5 m –Mv, slechts over een breedte van circa 1,0 m wordt vergraven. Deze beperkte bodemingreep rechtvaardigt een strenge selectie vooraf, waarbij alleen wordt ingezet op landschappelijk kansrijke zones. Om deze reden is ervoor gekozen om alleen die zones voor archeologische vervolgmaatregelen op te voeren, die een – deels – intacte bodem vertegenwoordigen en die ter hoogte van landschappelijk strategische locaties liggen. Dat wil zeggen locaties die in de prehistorie (Laat Paleolithicum B t/m het Neolithicum) hoog werden gewaardeerd vanwege hun ligging aan bevaarbaar water (met kano’s), de nabijheid van drinkwater, de nabijheid van voedsel en de nabijheid van meerdere ecotopen. Deze selectie doet recht aan de beperkte verstoring die de aanleg van de duurzame oevers aan het bodemarchief teweeg gaat brengen en beoogt alleen die zones te selecteren waar de kans op behoudenswaardige archeologische vindplaatsen het hoogst is. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanuit dit selectiemodel komen de volgende zones voor archeologische vervolgmaatregelen in aanmerking: 1. Ter hoogte van de Nijkerkertocht (boringen 1 en 2), Groenewoudsetocht-1 (boringen 1 en 2) en Spiektocht-1 (boringen 10 en 11) is sprake van intacte en deels intacte dekzandbodems over afstanden van meer dan 80 m. Deze liggen bovendien op landschappelijk strategische locaties, dat wil zeggen op oevers van beken en op de randen van het beekdalsysteem. Van hieruit wordt aan deze locaties een hoge archeologische verwachting voor wat betreft de periode LaatPaleolithicum B t/m Neolithicum gegeven. 2. Ter hoogte van de Wulptocht-2 is ter hoogte van boring 11 een tot voor kort onbekende dekzandopduiking aangeboord. De top van deze opduiking lijkt nog deels intact. Deze opduiking heeft op grond van de ligging in een verder relatief laag gelegen landschap (het Eemstroomgebied) een hoge archeologische verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum B t/m Neolithicum.&lt;/p&gt;