DOI: 10.14457/tu.the.2018.1532
title: การออกแบบอาคารศาลาไทยสำหรับงานมหกรรมโลก เวิลด์เอ็กซ์โป 2020 ณ เมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

description: ตลอดระยะเวลากว่า 150 ปี ที่ประเทศไทย ตั้งแต่ยังเป็นสยามได้เข้าร่วมในงานที่ยิ่งใหญ่ระดับโลก อย่างงานมหกรรมโลกเวิล์ด เอ็กซ์โป ซึ่งทุกครั้งที่ผ่านมา ได้มีการนำเสนออาคารศาลาไทยแบบไทยประเพณี ที่เป็นเอกลักษณ์ปรากฏอยู่ในอาคารศาลาไทยเสมอมา แม้ว่าหัวข้อของแนวคิดหลักในการจัดงานจะแตกต่างกันออกไปในแต่ละปี ซึ่งในงานมหกรรมโลกเวิลด์ เอ็กซ์โป 2020 ณ เมืองดูไบ ประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ครั้งนี้ มีแนวคิดหลักในการจัดงาน คือ “การเชื่อมความคิด เพื่อสร้างอนาคต” ถูกแบ่งออกเป็น 3 หัวข้อย่อย ประกอบด้วย โอกาส การขับเคลื่อน และความยั่งยืน โดยจะสะท้อนให้เห็นถึงการขับเคลื่อนให้เกิดความก้าวหน้าด้วยการเชื่อมโยงระหว่างผู้คน องค์กร และประเทศต่าง ๆ และความพยายามมุ่งสร้างอนาคตที่ดีกว่า ซึ่งจะเป็นโอกาสที่สำคัญของประเทศไทยในการนำเสนอเกี่ยวกับนโยบายการนำประเทศไปสู่ Thailand 4.0 ที่เป็นการขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรมและดิจิทัลของประเทศไทย และการมีบทบาทบนเวทีโลก (เอกสารข้อกำหนดร่างขอบเขตงานของสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล, 2561, หน้า 1) หัวข้อวิจัยเรื่อง “การออกแบบอาคารศาลาไทย สำหรับงานมหกรรมโลก เวิลด์เอ็กซ์โป 2020 ณ เมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์” เป็นงานวิจัยออกแบบ (design research) โดยเริ่มจากการศึกษาข้อกำหนดในการออกแบบก่อสร้างจากทางเจ้าภาพจัดงานของดูไบ จากเอกสารคู่มือในการออกแบบก่อสร้าง Self-Building Pavilions Guide และจากเอกสารข้อกำหนดร่างขอบเขตงาน (Term of Reference : TOR) ที่จัดทำโดยสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล เพื่อนำมากำหนดโจทย์วิจัยในการออกแบบอาคารศาลาไทย ซึ่งจะต้องมีการศึกษาและรวบรวมข้อมูลมาวิเคราะห์เป็นแนวทางในการออกแบบ ที่จะนำไปสู่ผลลัพธ์สุดท้ายคือการออกแบบอาคารศาลาไทยในงานมหกรรมโลกครั้งนี้ ซึ่งจากการกำหนดโจทย์วิจัย สามารถสรุปได้ 11 ประเด็น ประกอบด้วย 1) ข้อกำหนดของที่ตั้งอาคาร 2) สภาพแวดล้อมของที่ตั้ง 3) กลุ่มเป้าหมาย 4) แนวคิดในการจัดงาน (Theme) 5) ภาพลักษณ์ของอาคาร 6) เนื้อหาการจัดแสดงนิทรรศการ 7) ความต้องการในการใช้พื้นที่ 8) การจัดวางพื้นที่ใช้สอยและตำแหน่งอาคาร 9) การเคลื่อนย้ายผู้เข้าชม ที่สัมพันธ์กับจำนวนยอดผู้เข้าชม 10) ความยั่งยืน และ 11) งบประมาณ จากการวิจัยออกแบบ ผู้วิจัยได้นำเสนอแบบอาคารศาลาไทยสำหรับงานมหกรรมโลก เวิลด์เอ็กซ์โป 2020 ณ เมืองดูไบ ที่ตอบโจทย์วิจัยที่กำหนดไว้ข้างต้น โดยเป็นอาคารเดี่ยวจำนวนหนึ่งหลัง มีทั้งหมด 4 ชั้น รวมพื้นที่ใช้งานในอาคาร 5,260 ตร.ม. แบ่งเป็นพื้นที่ส่วนจัดแสดง พื้นที่กิจกรรม และพื้นที่สาธารณะ รวม 4,080 ตร.ม. คิดเป็นร้อยละ 77.5 พื้นที่ส่วนสนับสนุนอาคาร 970 ตร.ม. คิดเป็นร้อยละ 18.5 และพื้นที่เชิงพาณิชย์ 210 ตร.ม. คิดเป็นร้อยละ 4 โดยมีห้องจัดแสดงทั้งหมด 4 ห้องหลัก แต่ละห้องสามารถรองรับผู้เข้าชมได้ ห้องละ 40 คนต่อรอบ บริเวณชั้นแรกมีโถงกิจกรรมสำหรับการแสดงขนาดใหญ่ ใช้เป็นพื้นที่สำหรับพักคอยก่อนหรือหลังชมนิทรรศการ ซึ่งสามารถรองรับผู้คนได้มากถึง 120 คน โดยภาพรวมตัวอาคารถูกออกแบบให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของพื้นที่ ซึ่งส่งผลให้อาคารมีรูปทรงที่กระชับ ผิวสัมผัสน้อย และมีผนังสองชั้น มีการนำเสนอภาพลักษณ์อาคารที่สื่อสารถึงความเป็นไทยสมัยใหม่ โดยการนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาปรับใช้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของระบบโครงสร้างอาคาร และรูปแบบในการจัดแสดงนิทรรศการ พร้อมทั้งการออกแบบที่ตอบสนองต่อแนวคิดในการจัดงานอย่าง “การขับเคลื่อน” ผ่านรูปแบบการเคลื่อนย้ายผู้เข้าชมในอาคารที่สัมพันธ์กับเป้าหมายยอดผู้เข้าชมอาคารได้ งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะเป็นส่วนหนึ่งในนำเสนอประเทศไทย ผ่านรูปแบบสถาปัตยกรรมอาคารศาลาไทย ในงานมหกรรมโลก เวิลด์เอ็กซ์โป 2020 ณ เมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง และโดยเฉพาะต่อผู้ที่ปฏิบัติวิชาชีพสถาปนิก ในการออกแบบสถาปัตยกรรมไทยสมัยใหม่อย่างสร้างสรรค์