DOI: 10.17026/ar/fasmqb
title: Noordkade, Roelofarendsveen Gemeente Kaag en Braassem: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase

description: IDDS Archeologie heeft in maart 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Noordkade in Roelofarendsveen, gemeente Kaag en Braassem. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied van beneden naar boven bestaat uit Pleistoceen zand, klei en zand van het Laagpakket van Wormer, Hollandveen en waarschijnlijk een toemaakdek. Het Pleistocene zand bevindt zich dusdanig diep dat dit nooit bereikt wordt bij graafwerkzaamheden in deze omgeving en wordt dan ook buiten beschouwing gelaten. Het Laagpakket van Wormer heeft een lage verwachting. Dit pakket is afgezet in een landschap dat vergelijkbaar is met de huidige Waddenzee en dat daardoor ongeschikt was voor bewoning. Ook de verwachting van het Hollandveen is laag omdat ten tijde van het ontstaan hiervan het plangebied gelegen was in een uitgestrekt veenmoeras. 
Een uitzondering op bovenstaande verwachtingsmodel wordt gemaakt voor de zones die op de gemeentelijke verwachtingenkaart een middelhoge of hoge verwachting hebben. 
De hoge verwachting geldt voor de ontginningsas Noordeinde en de direct aangrenzende zone, oftewel het uiterste westen van het plangebied. Hier kunnen archeologische resten voorkomen vanaf de ontginning van het gebied in de Late Middeleeuwen. Binnen het plangebied is deze verwachting niet heel hoog omdat het plangebied niet direct aan het Noordeinde is gelegen en er op het minuutplan uit het begin van de 19e eeuw geen bebouwing voorkomt in het plangebied. Desondanks kan niet worden uitgesloten dat het plangebied in de periode daarvoor wel bebouwd is geweest. Te verwachten resten kunnen toebehoren aan houtbouw (bijv. paalsporen), steenbouw (bijv. funderingen) en erfgerelateerde resten zoals waterputten, greppels en afvalkuilen. Vondstmateriaal kan bestaan uit onder meer aardewerk, bouwmateriaal, glas, metaal en organisch materiaal zoals dierlijk bot en leer. Door de venige ondergrond en de hoge grondwaterspiegel kan de conservering goed zijn. De gaafheid is mogelijk laag door de bouw en sloop van kassen.
De oever van het Braassemermeer heeft op de gemeentelijke verwachtingenkaart een middelhoge verwachting. Deze verwachting geldt alleen voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd, aangezien voor de periodes daarvoor dezelfde lage verwachting geldt als in de rest van het plangebied. Het historisch kaartmateriaal vanaf het begin van de 17e eeuw geeft geen indicatie dat er ooit bebouwing heeft gestaan op de oevers van het Braassemermeer. Desondanks kan dit voor de periode vóór de 17e eeuw niet worden uitgesloten.
Uit het veldonderzoek blijkt dat het Pleistocene zand niet aanwezig is binnen 5,0 m -mv, er inderdaad het Laagpakket van Wormer voorkomt dat bedekt is door het Hollandveen laagpakket. Daarnaast blijkt dat de top van het Hollandveen bewerkt is door de mens (er is niet echt sprake van een toemaakdek). Er zijn echter geen relaties gevonden met de ontginningsas Noordeinde of de oever en kade langs het Braassemermeer en dus worden alle archeologische verwachtingen veranderd naar laag. IDDS Archeologie adviseert om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor alle werkzaamheden.