DOI: 10.17026/dans-xxc-xcea
title: Plangebied Keulsebaan, deelgebied A, te Roermond. Definitief onderzoek

description: &lt;p&gt;Tijdens het onderzoek aan de Keulsebaan zijn een kleine negentigtal vondsten gedaan die wijzen op bewoning in het midden-neolithicum. Slechts enkele vondsten kunnen in de bronstijd of ijzertijd worden gedateerd. Hiermee sluit het onderzoek aan bij de resultaten van onderzoeken uit 1997 en 1999.&lt;br&gt;Opvallend is dat vrijwel al het aardewerk uit het proefsleuvenonderzoek door Grontmij in de late bronstijd tot vroege ijzertijd wordt gedateerd. Evenals in het vooronderzoek is het grootste deel van de vondsten gevonden bij de aanleg van het vlak, en kunnen zij over het algemeen niet aan sporen toegewezen worden.&lt;br&gt;Op basis van het aardewerk gaat het vrijwel zeker om een nederzettingsterrein van de zogenaamde Stein-groep. Kenmerkend voor de Stein-groep zijn met name de onversierde, met kwarts verschraalde, S-vormige potten, kraaghalsflesjes, transversale pijlpunten en zogenaamde denneboompjes.&lt;br&gt;Tezamen met de Vlaardingen-groep in West-Nederland en mogelijk ook de Duitse Wartberg-groep, wordt de Stein-groep beschouwd als onderdeel van een cultuurcomplex tussen de Trechterbeker-cultuur (TRB) in het noorden en de Seine-Oise-Marne-cultuur (SOM) in het zuiden.&lt;br&gt;De genoemde groepen en de SOM vertonen vooral in materieel opzicht grote overeenkomsten, hetgeen een afbakening niet eenvoudig maakt. Bovendien hebben we te maken met van aard verschillende archeologische resten: in het ene geval zijn we goed geïnformeerd over het grafritueel (SOM), in het andere geval over de nederzettingen (Vlaardingen-groep). Over de Stein-groep weten we bijzonder weinig, slechts een beperkt aantal vindplaatsen is onderzocht. Hun gaafheid is over het algemeen gering en er komen bovendien vaak resten uit andere perioden voor die (stratigrafisch) niet te scheiden zijn van het Steinmateriaal.&lt;br&gt;De meeste informatie is afkomstig van een handvol opgravingen, waaronder die van de grafkamer van Stein. Daarnaast zijn er enkele honderden oppervlaktevindplaatsen met voornamelijk lithisch materiaal dat aan deze periode wordt toegeschreven.&lt;br&gt;De resultaten van het archeologisch onderzoek sluiten aan bij het bekende beeld van de Stein-groep; er zijn geen sporen aangetroffen die aan deze periode kunnen worden toegeschreven. Enkel het vondstmateriaal, aardewerk en vuursteen, duidt op een nederzettingsterrein.&lt;br&gt;De eerstvolgende aanwijzing voor gebruik van het onderzoeksterrein vormt een crematiegraf uit de midden-bronstijd. Het graf is grotendeels verstoord, vermoedelijk door landbouwactiviteiten of erosie. Verder zijn tijdens het onderzoek geen sporen of vondsten aangetroffen die aan de bronstijd kunnen worden toegeschreven. Hierbij dient te worden opgemerkt dat een klein deel van het aardewerk niet met zekerheid in het neolithicum kon worden gedateerd, enkele fragmenten zouden eventueel bronstijd aardewerk kunnen zijn.&lt;br&gt;Tijdens onderzoek door BAAC bv in 2005 in het wegtracé van de N293 direct ten zuiden van het onderzoeksterrein zijn eveneens enkele crematiegraven en kringgreppels aangetroffen. Deze zijn toen in de late-bronstijd tot ijzertijd gedateerd. Mogelijk betreft het hier een graf dat tot hetzelfde urnenveld behoort.&lt;br&gt;Acht kuilen zijn geïnterpreteerd als meilers, dit zijn kuilen of ovens waarin houtskool werd geproduceerd. Vijf van de acht kuilen zijn bemonsterd en zijn gedateerd door middel van 14C datering. Voor vier van de vijf kuilen is een datering in de Midden-Romeinse tijd het meest waarschijnlijk; voor één kuil (vondstnummer 9 en 11) is een datering in de Laat-Romeinse tijd waarschijnlijker (afb. 6.7). Hoewel het vroegste grootschalige voorkomen van dit soort sporen in Nederland de negende eeuw is, komen dit soort kuilen ook in de ijzertijd en de Romeinse tijd voor.&lt;br&gt;Houtskool was een belangrijke brandstof om een hoge verbrandingstemperatuur te bereiken. Het kon bijvoorbeeld gebruikt worden bij de productie van ijzer, glas of aardewerk. Tijdens het onderzoek zijn geen sporen aangetroffen die er op kunnen duiden dat lokaal ijzer of glas is geproduceerd.&lt;br&gt;De overige sporen wijzen alle op landgebruik in de periode late middeleeuwen tot heden. Het gaat onder andere om enkele perceelsgreppels, ploeg- en spitsporen en karrensporen die mogelijk de neerslag vormen van een oud tracé van de Keulsebaan.&lt;/p&gt;