DOI: 10.14457/tu.the.2023.193
title: แนวทางการจัดสวัสดิการสังคมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตนักศึกษาพิการ

description: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและความต้องการสวัสดิการสังคมของนิสิตพิการ ศึกษารูปแบบการบริหารและการพัฒนาศูนย์บริการสนับสนุนนิสิตพิการ และค้นหาแนวทางการจัดสวัสดิการสังคมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตนิสิตพิการ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้เครื่องมือการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม ผู้มีส่วนร่วมในการวิจัย จ านวน 34 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม ATLAS.ti และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา น าเสนอข้อมูลด้วยการบรรยายเชิงพรรณนาผลการศึกษาพบปัญหา ความต้องการสวัสดิการสังคมของนิสิตพิการ 6 ด้าน ได้แก่1) สวัสดิการด้านสุขภาพ พบว่า ยังไม่มีบริการสุขภาพที่ครอบคลุม 2) สวัสดิการด้านการศึกษา พบปัญหาการรับเข้าที่ยังมีจ านวนน้อยและมีเงื่อนไขข้อจ ากัดทั้งด้านบุคลากรการศึกษาพิเศษ เงินอุดหนุนทางการศึกษา 3) สวัสดิการด้านที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อม พบการเข้าไม่ถึงโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพและสภาพแวดล้อม ทั้งพื้นที่ภายในมหาวิทยาลัยและการเชื่อมต่อไปยังพื้นที่สาธารณะ 4) สวัสดิการด้านการมีงานท าและรายได้ พบปัญหาการส่งเสริมการเข้าสู่อาชีพทั้งระหว่างเรียนและหลังจบการศึกษาที่มีโอกาสและตัวเลือกน้อย แม้บัณฑิตพิการมีงานท าทั้งหมด แต่ไม่ตรงกับสาขาวิชาที่ส าเร็จการศึกษา 5) สวัสดิการด้านสังคมและนันทนาการ พบปัญหาการปรับตัวของนิสิตพิการ ขณะที่เพื่อนก็ยังขาดความรู้และแนวปฏิบัติที่เหมาะสมในการอยู่ร่วมกับเพื่อนนิสิตพิการและ 6) สวัสดิการด้านความมั่นคงทางสังคม พบปัญหาครอบครัว และการเข้าไม่ถึงสวัสดิการของภาครัฐ เป็นปัจจัยเสี่ยงให้นิสิตพิการอาจต้องหลุดออกจากระบบการศึกษา แนวทางการจัดสวัสดิการสังคมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตนิสิตพิการ ควรสร้างการมีส่วนร่วมและการสนับสนุนทางสังคมในการจัดบริการสุขภาพการฟื้นฟูสมรรถภาพร่างกาย กายภาพบ าบัด และกิจกรรมบ าบัด ควรก าหนดยุทธศาสตร์ส าคัญและออกประกาศส่งเสริมการรับคนพิการเข้าศึกษา ควรออกแบบและพัฒนาโครงสร้างทางกายภาพและสภาพแวดล้อมให้ได้มาตรฐานและอารยสถาปัตย์ รวมทั้งควรพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ส าหรับนิสิตพิการ ประสานความร่วมมือเพื่อพัฒนาจุดเชื่อมต่อขนส่งสาธารณะและปรับปรุงบริการรถโดยสารส าหรับนิสิตพิการ ควรพัฒนารูปแบบการสนับสนุน ส่งเสริมการเข้าสู่อาชีพการท างานที่สอดคล้องเหมาะสมต่อปัญหาอุปสรรคและความต้องการจ าเป็นของนิสิตพิการ และสร้างความร่วมมือกับสถานประกอบการร่วมผลิต พัฒนาทักษะบัณฑิตพิการและจัดหางานส าหรับคนพิการ ควรเน้นการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมส าหรับนิสิตพิการและสมาชิกในมหาวิทยาลัยทั้งที่เป็นเพื่อน คณาจารย์ และบุคลากรต่าง ๆ รวมทั้งการมีพื้นที่กิจกรรมให้นิสิตพิการสามารถเข้าถึงและมีส่วนร่วม อาทิ กีฬา ดนตรี ศิลปะ อีกทั้งการท างานกับครอบครัวนิสิตพิการเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางสังคมโดยให้สามารถเข้าถึงสิทธิสวัสดิการของรัฐอย่างเหมาะสมรูปแบบการบริหารและการพัฒนาศูนย์บริการสนับสนุนนิสิตพิการ 4 ด้าน คือ ด้านพันธกิจควรจัดท าแผนยุทธศาสตร์พุ่งเป้าขององค์กร จัดตั้งคณะกรรมการอ านวยการและคณะด าเนินงานเฉพาะด้าน และออกประกาศ/ข้อบังคับเฉพาะด้าน ภายใต้ระเบียบมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒว่าด้วยการจัดการศึกษาส าหรับคนพิการและการสนับสนุนการศึกษาส าหรับนิสิตพิการ พ.ศ. 2561 ด้านบริหาร ควรจัดตั้งกองทุนส่งเสริมและพัฒนานิสิตพิการ และพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ ด้านบุคลากร ควรสร้างเครือข่ายและบูรณาการการท างาน และด้านบริการ ควรพัฒนาระบบบริการตามมาตรฐานองค์กรด้านคนพิการ การจัดสวัสดิการสังคมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตนักศึกษาพิการ ควรค านึงถึงปัญหาและความต้องการในการรับรู้ การเข้าถึง การมีส่วนร่วม และการสนับสนุนทางสังคม บนฐานคิดสิทธิที่เชื่อมโยงกับคุณภาพชีวิตของคนพิการ ระบบนิเวศวิทยาของนักศึกษาพิการ ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา สังคม และสิ่งแวดล้อม