DOI: 10.14457/tu.the.2015.924
title: ปัญหาปาเลสไตน์และการรับรองปาเลสไตน์ตามกฎหมายระหว่างประเทศ

description: สถานะความเป็นรัฐนั้นถือเป็นบ่อเกิดของกฎหมายระหว่างประเทศ และก่อให้เกิดสถานภาพบุคคลระหว่างประเทศ หน่วยการปกครองใดต้องการจะมีสถานะเป็นรัฐ จะต้องมีองค์ประกอบของรัฐตามกฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่ง ได้กำหนดไว้ในข้อที่1 (1) ของอนุสัญญามอนเตวิเดโอว่าด้วยคำจำกัดความและคุณสมบัติที่เข้าเกณฑ์การเป็นรัฐ หน่วยการปกครองที่มีคุณสมบัติเข้ากับเกณฑ์ของอนุสัญญามอนเตวิเดโอก็จะได้รับการรับรองให้เป็นรัฐอธิปไตย มีสถานภาพบุคคลระหว่างประเทศ  อนุสัญญามอนเตวิเดโอเปรียบเสมือนกฎพื้นฐานของการเป็นรัฐภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ  หลักการดังกล่าวมีบทบาทสำคัญยิ่งในการรับรองสถานะการเป็นรัฐ ในกรณีที่ขาดองค์การกลางที่มีอำนาจตัดสินใจว่าหน่วยการปกครองใดมีสถานะความเป็นรัฐหรือไม่ ก็สามารถประเมินโดยอ้างอิงตามหลักในอนุสัญญามอนเตวิเดโอว่ามีองค์ประกอบของรัฐครบตามเกณฑ์สมควรรับรองให้มีสถานะรัฐได้หรือไม่ การก่อตั้งรัฐๆหนึ่ง จะถือว่าหน่วยการปกครองใดเป็นรัฐตามกฎหมายระหว่างประเทศก็ต่อเมื่อหน่วยการปกครองนั้น มีรัฐบาลที่สามารถยึดครองดินแดนที่มีอาณาเขตแน่นอนและปกครองประชาชนผู้อยู่อาศัยในดินแดนนั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีอิสระจากรัฐอื่น มิเช่นนั้นแล้ว จะทำให้หน่วยการปกครองนั้น ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ตามภาระผูกพันในกฎหมายระหว่างประเทศ รวมทั้งไม่อาจได้รับประโยชน์จากสิทธิที่รัฐพึงมี ตามความเข้าใจทั่วไป เมื่อหน่วยการปกครองหนึ่งมีคุณสมบัติครบตามหลักเกณฑ์ของอนุสัญญามอนเตวิเดโอแล้ว รวมทั้งไม่มีสิ่งใดขัดกับหลักสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและกฎเกณฑ์ต่างๆของกฎหมายระหว่างประเทศ หน่วยการปกครองนั้นย่อมได้รับสถานะรัฐ ไม่ว่าจะได้รับการรับรองหรือไม่ได้รับการรับรองจากรัฐอื่น สำหรับในกรณีของปาเลสไตน์ องค์ประกอบของการเป็นรัฐตามกฎหมายระหว่างประเทศของปาเลสไตน์นั้นมีครบถ้วนแล้ว และมีสถานภาพบุคคลระหว่างประเทศ แต่ปาเลสไตน์ยังคงประสบปัญหาหลายประการที่ก่อให้เกิดความสับสนในสถานะรัฐ เช่น การที่อิสราเอลยังคงครอบครองดินแดนปาเลสไตน์โดยผิดกฎหมายระหว่างประเทศ, ปาเลสไตน์มีรัฐบาลซึ่งยังขาดเสถียรภาพ รวมถึงการต่อต้านความเป็นรัฐปาเลสไตน์จากอิสราเอลและสหรัฐอเมริกา  ปัจจุบัน กฎหมายระหว่างประเทศมีการพัฒนาปรับเปลี่ยนมาตลอด โดยเฉพาะแนวทางในการรับรองรัฐ ซึ่งการจะเป็นรัฐหรือรัฐบาลตามกฎหมายระหว่างประเทศและได้รับสถานภาพบุคคลระหว่างประเทศโดยสมบูรณ์จะต้องได้รับการรับรองจากรัฐอื่น การรับรองรัฐได้เข้ามามีบทบาทเพิ่มมากขึ้นในสังคมโลกและแสดงให้เห็นว่าการก่อตั้งรัฐที่ต้องอาศัยการรับรองจากรัฐอื่นนั้น ไม่อิงตามหลักกฎหมายหรือข้อเท็จจริงใดๆแต่ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของรัฐอื่นด้วยเงื่อนไขของการเมืองระหว่างประเทศ กรณีของปาเลสไตน์ แม้ว่าจะมีองค์ประกอบของการเป็นรัฐครบถ้วนตามอนุสัญญามอนเตวิเดโอ แต่หากต้องการได้รับสถานะรัฐโดยผลทางกฎหมายและสภาพบุคคลระหว่างประเทศอย่างสมบูรณ์ จะต้องได้รับการรับรองความเป็นรัฐจากรัฐอื่นโดยกฎเกณฑ์หรือเงื่อนไขทางการเมืองระหว่างประเทศ แต่อย่างไรก็ตาม กรณีสมัครเข้าเป็นสมาชิกองค์การระหว่างประเทศต่างๆ แม้จากการปฏิบัติของรัฐในประชาคมโลกอาจทำให้เชื่อว่าการเป็นสมาชิกเปรียบเสมือนหลักฐานของการเป็นรัฐ แต่ในความเป็นจริงกลับไม่ได้เกิดผลใดๆของการเป็นรัฐเลย เนื่องจากองค์การระหว่างประเทศมิได้มีหน้าที่ในการรับรองความเป็นรัฐและข้อกำหนดในการรับสมาชิกที่ใช้คำว่า “รัฐ” ขององค์การระหว่างประเทศจึงทำให้สันนิษฐานว่าสมาชิกจะมีสถานะเป็นรัฐ เช่น ข้อ 4 แห่งกฎบัตรสหประชาชาติ ดังนั้นในการรับรองความเป็นรัฐของปาเลสไตน์จึงควรได้รับการรับรองจากรัฐอื่นโดยไม่จำเป็นต้องสมัครเข้าเป็นสมาชิกขององค์การระหว่างประเทศแต่อย่างใด และในส่วนของรัฐอื่น  ตลอดจนประชาคมระหว่างประเทศจะต้องให้ความร่วมมือในการรับรองความเป็นรัฐแก่ปาเลสไตน์ เพื่อแสดงถึงการเคารพและปฏิบัติตามหลักของกฎบัตรสหประชาชาติ กฎหมายระหว่างประเทศ ทั้งเป็นการช่วยเติมเต็มสถานะรัฐและสถานภาพบุคคลระหว่างประเทศที่สมบูรณ์แก่ปาเลสไตน์