DOI: 10.17026/ar/dh7myo
title: Gemeente Woudenberg. Plangebied Bruinenburgersluis te Leusden
title: Archeologisch bureauonderzoek

description: BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd in het plangebied Bruinenburgersluis te Leusden, gemeente Woudenberg. De aanleiding voor het onderzoek is drieledig. In de eerste plaats het ontgraven van de sluiswanden ten behoeve van de restauratie van metselwerk. In de tweede plaats het verwijderen van stobben, het vrij graven van de beschoeiing en het plaatsen van een nieuwe beschoeiing. In de derde plaats het spoelen van slib uit de sluiskolk. Realisatie van de plannen kan leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische waarden. Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied is gelegen in een gebied met beekafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Singraven). Het plangebied ligt in een dalvormige laagte, het lage gebied van de Lunterense beek, ook Heiligerbergerbeek genoemd. Bodemkundig gezien liggen hier beekeerdgronden. In het plangebied ligt een sluis, de Bruinenburgersluis, een bouwwerk dat diende als waterkering in de Grebbelinie, aangelegd in de 18de eeuw. De sluis is in 1786 gebouwd en in elk geval in de periode 1939-1941 vernieuwd. De sluis is een rijksmonument. Er zijn geen archeologische vindplaatsen bekend in een straal van 500 m om het plangebied heen en er zijn geen verstoringen bekend in het plangebied. Vanwege de periodiek hoge grondwaterstand is de kans op een goede conservering van grondsporen, organische resten en botmateriaal groter dan bij de hoger gelegen en drogere bodems.
&lt;p&gt;
Op basis van het voorgaande is voor alle perioden vanaf het laat-paleolithicum tot en met de nieuwe tijd A een middelhoge archeologische verwachting van toepassing op het aantreffen van archeologische resten vanaf de top van de natuurlijke bodem en in de beekbedding. Resten die kunnen worden verwacht in het plangebied, daterende van voor de periode van de bouw van de sluis, zijn met name rituele deposities, zowel in de grond bij de sluis en de beek als in de beekbeddingbodem van de sluiskolk.
&lt;p&gt;
Uit de nieuwe tijd B tot en met nu dateert de sluis met de grond daar tegen aan evenals de beschoeiing van de Lunterense beek. De bestaande beschoeiing van de Lunterense beek kan voorgangers hebben gehad. In de grond tegen de sluis zijn direct onder het maaiveld oude insteken met opvullingen te verwachten die dateren uit de periode dat de sluis is gebouwd, maar ook zijn insteken met opvullingen te verwachten uit latere perioden, samenhangend met reparaties, herstel en vernieuwing. Er dient rekening te worden gehouden met voorgangers van de huidige sluis. Verder zijn ophogingslagen te verwachten tegen de sluis aan, wellicht ook lagen die overgaan in het zuidoostelijk gelegen wallichaam van de Grebbelinie.
&lt;p&gt;
Voor het plangebied gold aanvankelijk een plicht tot het doen van archeologisch onderzoek, conform het gemeentelijk archeologisch beleid, omdat het plangebied groter dan 100 m2 was. Gaandeweg het archeologisch bureauonderzoek zijn de geplande ingrepen en daarmee ook de omvang van het plangebied gewijzigd. Het plangebied is hierdoor kleiner dan 100 m2 geworden. Daardoor is de onderzoeksplicht voor de ingreep niet meer van toepassing. BAAC adviseert daarom om het plangebied vrij te geven voor archeologisch vervolgonderzoek.
description: Adobe acrobat document