DOI: 10.17026/dans-zbg-7uys
title: Oeffelt, Natuurontwikkeling Meerkampen. Archeologische begeleiding

description: &lt;p&gt;In opdracht van Van de Wetering Cultuurtechniek bv te Heesch werd een gedeelte van de ontgronding van de Meerkampen te Oeffelt, gemeente Boxmeer, archeologisch begeleid. De geplande kleiwinning tot 1,80 meter beneden het maaiveld betekende een potentiële bedreiging voor het bodemarchief. De doelstelling van de begeleiding, die beperkt was tot een strook van100 meter ten westen van de waterlijn van de Maas, was met name gericht op het vaststellen van mogelijke sporen die samenhangen met de belegering van het Genneperhuis gedurende de Tachtigjarige Oorlog. Het Genneperhuis is gelegen aan de tegenoverliggende Maasoever van het plangebied. Tevens moest informatie verzameld worden over eventuele restten van een 18e eeuwse herberg die in deze omgeving gelegen heeft en omtrent mogelijke archeologische niveaus op een grotere diepte, die door de ontgronding bedreigd zouden worden. Het plangebied ligt in de uiterwaarden van de Maas die een vroegholocene oorsprong hebben. In de diepere ondergrond zijn afzettingen van de Niers en Rijn aanwezig. Met het inzetten van de klimaatsverbetering circa 10.000 jaar geelden is de Maas in haar eigen sediment gaan insnijden en werd ook de binnenbocht ter plaatse van het plangebied gevormd. In bodemkundig opzicht zijn in het plangebied ooivaaggronden aanwezig. Het plangebied wordt in het noorden begrensd door de Oeffeltse Raam en in het zuiden door een perceelsbegrenzing in de vorm van maasheggen. De archeologische en historische gegevens zoals opgesteld in het PvE richten zich met name op de krijgshandelingen gedurende de Tachtigjarige Oorlog, waarbij de belegering van het Genneperhuis door Frederik Hendrik in 1641 op de voorgrond staat. Daarnaast zou binnen het onderzoeksgebied een uit historische bronnen bekende achttiende eeuwse herberg hebben gelegen. De archeologische begeleiding werd in drie fasen uitgevoerd. Fase 1 betrof drie percelen direct ten zuidoosten van de Oeffeltse Raam, in het noordwestelijke deel van het onderzoeksgebied. Fase 2 betrof het gedeelte in het midden van het onderzoeksgebied, terwijl fase 3 een groot akkerperceel in het zuidoosten van het onderzoeksgebied betrof. In alle fasen werd door een kraan met gladde bak een vlak aangelegd onder de bouwvoor en bioturbatielaag, gemiddeld op 40 cm beneden het maaiveld. Het aanleggen van het vlak werd met een metaaldetector begeleid. Daarnaast werden op regelmatige afstanden profielkolommen tot 2 meter beneden het maaiveld gedocumenteerd. Uit de gedocumenteerde gegevens kon de volgende bodemopbouw worden afgeleid. In het noordelijk deel van het onderzoeksgebied (fasen 1 en 2) werden tot 2 meter beneden het maaiveld sterk kleiige afzettingen vastgesteld, waarin geen archeologisch niveau aanwezig was. In het zuidoostelijke deel, fase 3, werd een zandige oeverwal gedocumenteerd. Deze liep in zuidelijke richting af tot 1,60 meter beneden het maaiveld, maar in het noordelijk deel van deze fase was die in het aangelegde vlak op circa 40 cm beneden het maaiveld herkenbaar. Een vondst van handgemaakt aardewerk duidde op mogelijke bewoning op deze oeverwal in de nabijheid, maar concrete sporen werden niet waargenomen. In het aangelegde vlak zijn 3 sporen gedocumenteerd: een spoor in werkput 8, het zuidelijke deel van fase 2, dat mogelijk aan een borstwering uit de Tachtigjarige Oorlog gerelateerd kan worden en twee afvalkuilen in werkput 12, het noordelijke deel van fase 3, die aan de sloop van de achttiende eeuwse herberg gerelateerd kunnen worden. De overgrote meerderheid van de vondsten bestaat uit loden kogels. Hiervan werd het grootste gedeelte in relatie tot de resten van de borstwering geborgen. Daarnaast werden enkele koperen voorwerpen, zoals munten, knopen en sierbeslag, en fragmenten van pijpen aangetroffen. De rest van het aardewerk kan qua datering in relatie gebracht worden met de achttiende eeuwse herberg. Uit het onderzoek kunnen de volgende conclusies getrokken worden: 1. In het overgrote deel van het onderzoeksgebied werden onder de bouwvoor geen archeologische sporen aangetroffen. Ook ontbreken aanwijzingen voor archeologische niveaus op grotere diepte. 2. Er was slechts één spoor dat aan de krijgshandelingen uit de tachtigjarige Oorlog gerelateerd kan worden. Dit spoor is als onderdeel van een borstwering geïdentificeerd. Sporen van mogelijke loopgraven of grachten ontbreken geheel. Een verklaring hiervoor is moeilijk te geven. Enerzijds zijn de bedoelde sporen mogelijk ondiep ingegraven geweest. Anderzijds moet de locatie ervan mogelijk meer in de richting van de Maas gezocht worden. 3. Van de uit historische bronnen bekende herberg werden geen sporen aangetroffen. Twee afvalkuilen met baksteenpuin kunnen aan de sloop van genoemde herberg gerelateerd worden. Ook hierbij lijkt de locatie van de herberg buiten het onderzoeksgebied gezocht te moeten worden. 4. De in het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied aanwezige oeverwal vormt een complicerende factor in het geheel. Hoewel concrete bewoningssporen in het onderzochte gedeelte ontbreken, wijst de vondst van handgemaakt aardewerk op mogelijke bewoning in de nabijheid. Door de geringe omvang van de waarnemingen kan omtrent het precieze verloop van de oeverwal binnen het plangebied geen uitspraak worden gedaan. Duidelijk is wel dat bij verdere ontgrondingen buiten het onderzochte areaal met het aantreffen van archeologische resten rekening moet worden gehouden.&lt;/p&gt;
description: Date Submitted: 2016-03-08