DOI: 10.14457/tu.the.2016.990
title: การอุทธรณ์และฎีกาคดีแรงงาน

description: การอุทธรณ์คดีแรงงานตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 เป็นการอุทธรณ์คดีแรงงานไปยังศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานตามหลักการที่เรียกว่า การอุทธรณ์แบบกระโดดข้ามศาล (Leapfrog Appeal) และสามารถอุทธรณ์คดีแรงงานได้แต่เฉพาะปัญหาข้อกฎหมายเท่านั้น เพื่อให้สอดคล้องตามเจตนารมณ์ของการตราพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 โดยให้การดำเนินคดีแรงงานเป็นไปด้วยความสะดวก ประหยัด รวดเร็ว เสมอภาค และเป็นธรรม รวมถึงให้กระบวนวิธีพิจารณาคดีในศาลแรงงานนั้นแตกต่างไปจากกระบวนการดำเนินคดีแพ่งทั่วไป พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558 กำหนดหลักเกณฑ์ในการอุทธรณ์ฎีกาคดีแรงงานขึ้นใหม่ โดยกำหนดให้คู่ความต้องอุทธรณ์คดีแรงงานไปยังศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ และให้สามารถฎีกาคดีแรงงานได้ โดยให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม จากการศึกษาบทบัญญัติในเรื่องหลักเกณฑ์ การอุทธรณ์และฎีกาคดีแรงงานที่แก้ไขใหม่นี้ พบปัญหาที่สำคัญ 4 ประการ ดังต่อไปนี้1. ปัญหาในการเพิ่มขั้นตอนของกระบวนพิจารณาคดีแรงงานจากการกำหนดให้สามารถฎีกาคดีแรงงานได้ เนื่องจากการให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับกับการฎีกาคดีแรงงานโดยอนุโลมนั้น จะทำให้คดีแรงงานซึ่งศาลฎีกามีคำพิพากษาว่า กฎหมายแรงงานเป็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน จึงเป็นปัญหาสำคัญที่ศาลฎีกาควรวินิจฉัยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งที่แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 27) พ.ศ. 2558 ทำให้การดำเนินคดีแรงงานจากเดิมที่ยุติได้ในสองชั้นศาล คือ ศาลแรงงานและศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน เพิ่มเป็นสามชั้นศาล  คือ ศาลแรงงาน ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ และศาลฎีกาแผนกคดีแรงงาน กรณีจึงไม่สอดคล้องต่อหลักการซึ่งให้คดีแรงงานเป็นไปด้วยความรวดเร็ว2. การนำบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม เช่น ระยะเวลาในการยื่นฎีกา ระยะเวลาในการพิจารณาอนุญาตให้ฎีกา รวมถึงอำนาจของศาลฎีกา ในการพิจารณาคดีแรงงาน ทำให้กระบวนการพิจารณาคดีแรงงานในชั้นฎีกาคล้ายคลึงกับการพิจารณาคดีแพ่งทั่วไป กรณีจึงไม่สอดคล้องต่อเจตนารมณ์ซึ่งให้การดำเนินคดีแรงงาน              แตกต่างจากคดีแพ่งทั่วไป3. ไม่มีการกำหนดถึงคุณสมบัติของผู้พิพากษาคดีแรงงานในชั้นอุทธรณ์และฎีกาที่ต้องการความเชี่ยวชาญและประสบการณ์ในการพิจารณาวินิจฉัยคดีแรงงานอย่างต่อเนื่อง4. ข้อจำกัดในการให้อุทธรณ์คดีแรงงานเฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ทำให้คู่ความไม่สามารถนำสืบพยานหลักฐานใหม่เพื่อพิสูจน์ถึงข้อเท็จจริงในคดีในชั้นอุทธรณ์ได้ กรณีจึงไม่สอดคล้องกับหลักความเที่ยงธรรมดังนั้น เมื่อได้ศึกษาเปรียบเทียบถึงการดำเนินคดีแรงงานในชั้นอุทธรณ์และฎีกาตามกฎหมายต่างประเทศ คือ ประเทศอังกฤษ ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศรัฐอิสราเอล ประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และประเทศสาธารณรัฐฝรั่งเศส ทำให้ทราบถึงองค์กรที่มีอำนาจพิจารณาคดีแรงงานในชั้นอุทธรณ์ฎีกา และขั้นตอนวิธีการอุทธรณ์และฎีกาคดีแรงงานของแต่ละประเทศ ผู้เขียนจึงขอเสนอแนวทางในการดำเนินคดีแรงงานในชั้นอุทธรณ์และฎีกา เพื่อแก้ไขสภาพปัญหาของการอุทธรณ์ฎีกาตามหลักเกณฑ์ในปัจจุบัน โดยให้คดีแรงงานที่เป็นข้อพิพาทระหว่างเอกชนไม่สามารถฎีกาได้ แต่สำหรับคดีแรงงานที่เป็นข้อพิพาทระหว่างกลุ่มบุคคลนั้นให้สามารถฎีกาได้ เนื่องจากเป็นคดีที่กระทบต่อกลุ่มคนจำนวนมาก จึงเป็นปัญหาสำคัญที่ศาลฎีกาควรวินิจฉัย เพื่อให้สอดคล้องกับหลักความรวดเร็วและความเป็นธรรมในการดำเนินคดีแรงงาน นอกจากนี้ ควรกำหนดให้คดีแรงงานสามารถอุทธรณ์ได้ทั้งในปัญหาข้อเท็จจริงและปัญหาข้อกฎหมาย และกำหนดระยะเวลาในการยื่นฎีกา รวมถึงอำนาจของศาลฎีกาในการแจ้งให้ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษรับฟังข้อเท็จจริงเพิ่มเติม และเห็นควรให้กำหนดหลักเกณฑ์การแต่งตั้ง การโยกย้าย หรือการเลื่อนตำแหน่งของผู้พิพากษาในคดีแรงงานในการสร้างความเชี่ยวชาญด้านแรงงานอย่างต่อเนื่องของผู้พิพากษาคดีแรงงานในชั้นอุทธรณ์และฎีกา เพื่อให้การดำเนินคดีแรงงานในชั้นอุทธรณ์และฎีกาเป็นไปโดยสะดวก ประหยัด รวดเร็ว เสมอภาค และเป็นธรรม