DOI: 10.17026/ar/7v0uwr
title: Bureauonderzoek Abandonment NAM Schoonebeek, gemeente Emmen
title: Antea Group Archeologie 2020/185

description: In oktober 2020 heeft Antea Group in opdracht een archeologisch
bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van de voorgenomen opruiming van 12 boorlocaties van het Oliewinveld Schoonebeek.

Conclusies.
Het onderzoeksgebied bevindt zich op het overgangsgebied tussen de Hondsrug, een kenmerkend landschappelijk element tussen ruwweg de stad Groningen en Emmen die een scherpe overgang markeert van het Drents Plateau (keileem en zandgebied), en het uitgestrekte hoogveengebied ten oosten en zuiden hiervan. Hoewel het veenkoloniale landschap en de daarin liggende dorpen pas vanaf de late middeleeuwen zijn ontstaan, kent het gebied toch een lange bewoningsgeschiedenis. In het laat paleolithicum en het mesolithicum vormden dekzandruggen en -opduikingen geliefde woonplaatsen voor de mobiele jager-verzamelaars. Men koos in het bijzonder voor de flanken van de dekzandruggen in de nabijheid van vochtige gronden, zoals beekdalen of vennetjes. Op de gemeentelijke beleidskaart hebben enkele locaties een middelhoge verwachting meegekregen op grond van hun geomorfologische en/of (paleo)landschappelijke ligging. De zonering van de gemeentelijke beleidskaart is overgenomen in de regelgeving bij het bestemmingsplan. Vanaf circa 2006 heeft RAAP in het kader van MER-procedure herinrichting Oliewinveld Schoonebeek een gebiedsspecifieke verwachtingskaart opgesteld. De conclusies en resultaten van dit en een aantal hieruit voortvloeiende onderzoeken zijn van bijzonder belang voor het onderhavige plangebied. Deze verwachtingskaart is dekkend voor een aantal van de winlocaties (namelijk die langs de Dr. Ir. H. Stheemanstraat). Met betrekking tot de overige winlocaties kan in lijn met de methodiek van RAAP worden gesteld dat aan zones waar een podzol binnen 1,2 m vanaf maaiveld aanwezig is of wordt verwacht, een middelhoge archeologische verwachting kan worden toegekend. Andere gebieden, zoals venen met dekzand zonder podzolbodem, krijgen een lage archeologische verwachting. Deze bodemkundige benaderingswijze heeft reeds zijn vruchten afgeworpen. Zo zijn er in de directe omgeving van enkele winlocaties meerdere vindplaatsen aangetroffen in zones waarop geen archeologische dubbelbestemming ligt ofwel geen corresponderende middelhoge verwachting op de beleidskaart aanwezig was.

Selectieadvies.
Antea Group adviseert om vervolgonderzoek in de vorm van een verkennend archeologisch booronderzoek uit te voeren op de locaties waarbij op basis van de bodemkaart een podzolbodem wordt verwacht binnen 1,2 m-mv c.q. een middelhoge verwachting is opgenomen op de gebiedsspecifieke verwachtingskaart van RAAP. Dit advies is mede gebaseerd op de verwachte reguliere te bewerken diepte van 0,8 m –mv. Concreet gaat het hierbij om de winlocaties S560, S556, S519, S542, S234, S523, S236 (inclusief toegangsweg) en S350. Per locatie zullen in eerste instantie circa zes à acht boringen worden gezet in een grid van 40 x 50 m of in lijnvariant met een onderlinge boorpuntsafstand van 50 m. Gezien de omvang van de locaties en de restverwachting voor onbebouwde delen hiervan zal in de meeste gevallen een onderzoek in een boorraai rondom elk van de afzonderlijke locaties, bij voorkeur met inbegrip van de bufferzone buiten de huurgrens, afdoende zijn om de archeologische verwachting te toetsen. Het toetsen bestaat uit het inzicht krijgen in de bodemopbouw en in de mate en diepte van bestaande bodemverstoringen. Ook zal worden gekeken naar houtskoolpartikels in het bovenste deel van het dekzandprofiel. Een booronderzoek is niet geschikt om de aanwezigheid van incidentele vondsten en rituele deposities vast te stellen. Aanbevolen wordt voor dergelijke situaties een toevalsvondstenprotocol te hanteren. Hoewel op grond van boringen rondom de locatie wel uitspraken kunnen worden gedaan over de locaties zelf, worden de bebouwde en verharde delen van de locaties hierbij strikt gezien niet onderzocht: wij adviseren deze op voorhand vrij te geven omdat de verwachte verstoring door het opruimen van de locaties normaal gesproken niet groter zal zijn dan de verstoring die isopgetreden tijdens de bouw/aanleg. Aan de locaties op dekzand zonder podzol of de veengronden met dekzand dieper dan 1,2 m-mv is een lage verwachting toegekend en daar adviseren wij eveneens tot vrijgave. Specifiek geldt dit voor de in beleid en regelgeving onderzoeksplichtige locatie S109. Vrijgave is reeds geformaliseerd voor locaties S021, S531 en S130. Het bovenstaande selectieadvies is deels in afwijking met vigerend beleid en regelgeving. Dit rapport dient ter beoordeling aan de gemeente Emmen te worden voorgelegd. De gemeente kan overgaan tot selectiebesluit.

Addendum d.d. 29‐08‐2022: het is onbekend of de onderhavige versie door de opdrachtgever is voorgelegd aan en beoordeeld door de bevoegde overheid.
description: Antea Group Archeologie
description: Projectnummer: 458416
BO
BRL 4000, protocol 4002