DOI: 10.14457/tu.the.2018.1621
title: ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการปฏิบัติโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560: กรณีศึกษา สำนักงานเขตในกรุงเทพมหานคร

description: การศึกษาเรื่องปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการปฏิบัติโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 กรณีศึกษาสำนักงานเขตในกรุงเทพมหานคร มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการปฏิบัติงานโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 และศึกษาปัญหาอุปสรรคในการนำนโยบายของรัฐบาลไปสู่การปฏิบัติ ผ่านโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐเพื่อเสนอแนวทางในการปรับปรุงการดำเนินโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐให้มีประสิทธิภาพ ผู้ศึกษาได้ใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method) ทั้งการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูลวิจัยช่วงเดือนกันยายน – พฤศจิกายน 2561 กลุ่มตัวอย่างเป็นข้าราชการกรุงเทพมหานครสามัญ ฝ่ายพัฒนาชุมชนและสวัสดิการสังคม สังกัดสำนักงานเขต กรุงเทพมหานคร โดยวิเคราะห์หาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความแตกต่างของค่าเฉลี่ย และวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของตัวแปร และใช้การสัมภาษณ์แบบเจาะลึกเป็นเครื่องมือเก็บข้อมูลวิจัยเชิงคุณภาพ และประชาชนผู้มีรายได้น้อยที่ได้รับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 30-40 ปี จบการศึกษาระดับปริญญาตรี มีระยะเวลาในการปฏิบัติงานน้อยกว่า 5 ปี และผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างพบว่า ผู้นำนโยบายไปปฏิบัติที่มีระยะเวลาในการปฏิบัติงานระหว่าง 5 – 10 ปี มีความสัมพันธ์ และส่งผลต่อปัจจัยความสำเร็จในการปฏิบัติโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 ด้านทรัพยากรนโยบาย ด้านการสื่อสารระหว่างองค์การต่างๆ และด้านหน่วยงานที่นำนโยบายไปปฏิบัติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05ผลจากการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการปฏิบัติงานโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 ประกอบด้วย ด้านวัตถุประสงค์ของนโยบาย ด้านทรัพยากรนโยบาย ด้านการสื่อสารระหว่างองค์การต่างๆ ด้านหน่วยงานที่นำนโยบายไปปฏิบัติ ด้านสภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง ด้านผู้นำนโยบายไปปฏิบัติ โดยรวมอยู่ในระดับมาก ยกเว้นด้านทรัพยากรนโยบาย อยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านผู้นำนโยบายไปปฏิบัติ และผลจากการศึกษาปัจจัยประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 ประกอบด้วย ด้านคุณภาพของงาน ด้านปริมาณงาน ด้านระยะเวลา และด้านค่าใช้จ่าย โดยรวมอยู่ในระดับมาก ยกเว้นด้านค่าใช้จ่ายอยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านปริมาณงาน นอกจากนี้ยังพบว่าปัจจัยความสำเร็จในการปฏิบัติโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐปี 2560 ทั้ง 6 ด้าน มีความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานทั้ง 4 ด้าน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01ผลการศึกษาเชิงคุณภาพพบปัญหาด้านวัตถุประสงค์ของโครงการลงทะเบียน ซึ่งผู้นำนโยบายไปปฏิบัติและประชาชนมีความเข้าใจว่ารัฐบาลต้องการจัดทำฐานข้อมูลของผู้มีรายได้น้อย และช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพของผู้มีรายได้น้อย แต่เรื่องสิทธิประโยชน์ที่ประชาชนได้รับมีการเปลี่ยนแปลงโดยผู้กำหนดนโยบาย แต่มิได้แจ้งข้อมูลให้ผู้นำนโยบายไปปฏิบัติทราบก่อนทำการประชาสัมพันธ์นโยบาย นโยบายจึงมีความคลุมเครือมาก ด้านทรัพยากรนโยบายพบว่าสำนักงานเขตมีความต้องการวัสดุและอุปกรณ์ที่พร้อมใช้งานและมีประสิทธิภาพ และงบประมาณในการดำเนินการ มากกว่าบุคลากรในการช่วยปฏิบัติงาน ด้านการสื่อสารระหว่างองค์การพบว่าควรจัดการประชุมเพื่อสร้างเครือข่ายระหว่างกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นผู้นำนโยบายไปปฏิบัติกับหน่วยงานภาครัฐระดับกระทรวงซึ่งเป็นหน่วยงานภายนอก ซึ่งเป็นผู้กำหนดนโยบายสาธารณะ เพื่อปรึกษาหารือกระบวนการการนำนโยบายไปปฏิบัติร่วมกัน ในส่วนของการประชาสัมพันธ์ข่าวสารกับประชาชนควรเลือกช่วงเวลาที่เหมาะสม ช่องทางที่หลากหลาย และมีความถี่ในการประชาสัมพันธ์ ได้แก่ ประชาสัมพันธ์ทางสถานีโทรทัศน์เวลา 20.00 น. เป็นต้นไป จัดทำแผ่นพับแจกประชาชนตามบ้านเรือน จัดทำข้อความประชาสัมพันธ์โดยละเอียดติดตั้งบนป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และศาลาว่าการจังหวัดทุกแห่ง ส่วนในด้านลักษณะหน่วยงานที่นำนโยบายไปปฏิบัติพบว่าโครงสร้างของคณะทำงานพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐประจำเขตยังไม่เหมาะสม ควรให้สำนักงานเขตเป็นศูนย์กลางในการประสานงานกับผู้กำหนดนโยบายโดยตรง เพื่อความคล่องตัวในการปฏิบัติงาน ด้านสภาพแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง พบว่าประชาชนไม่ต่อต้านนโยบายและต้องการรับความช่วยเหลือ แต่วงเงินยังไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน รวมถึงผู้สูงอายุ และผู้พิการมีความความยุ่งยากในการใช้และเบิกเงินสดผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ด้านผู้นำนโยบายไปปฏิบัติพบว่า ข้าราชการและบุคลากรฝ่ายพัฒนาชุมชนและสวัสดิการสังคมมีความตั้งใจในการปฏิบัติงานสูง มีความคุ้นเคยมีความชำนาญในพื้นที่ และสามารถสื่อสารกับประชาชนได้ดี ในด้านประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2560 พบว่าเมื่อนำเทคโนโลยีมาใช้ในการปฏิบัติงานทำให้ผลงานมีความถูกต้อง มีคุณภาพ รวดเร็ว และลดระยะเวลาในการรับลงทะเบียน จึงได้ปริมาณงานตามที่กำหนด อย่างไรก็ตามพบว่าสำนักงานเขตบางแคและสำนักงานเขตอื่นๆ ได้รับงบประมาณล่าช้าไม่ทันกรอบเวลาในการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง จึงต้องบริหารจัดการทรัพยากรของหน่วยงาน และใช้ทรัพยากรส่วนบุคคลปฏิบัติงาน แนวทางการแก้ไขปัญหาจึงควรนำเทคโนโลยีมาช่วยรับลงทะเบียน โดยเพิ่มช่องทางให้ประชาชนสามารถแก้ไขข้อมูลส่วนบุคคล หรือรายได้ และสามารถยืนยันข้อมูลเดิมในรอบ 1 ปี ผ่านทางโทรศัพท์เคลื่อนที่ หรือเว็บไซต์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยไม่ต้องมาลงทะเบียนซ้ำซ้อนที่หน่วยรับลงทะเบียน เพื่อความสะดวก รวดเร็ว และประหยัดงบประมาณในการดำเนินโครงการครั้งต่อไป รวมถึงการจัดส่งบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ควรจัดส่งทางไปรษณีย์ตามความประสงค์ของผู้รับลงทะเบียนที่ระบุตามทะเบียนบ้านหรือที่พักอาศัยจริง