DOI: 10.14457/tu.the.2021.1086
title: บทบาทของสวนลอยฟ้าที่ช่วยส่งเสริมการระบายอากาศระดับทางเดินเท้าภายในพื้นที่เมืองที่มีความหนาแน่นสูง: พื้นที่ศึกษาซอยศาลาแดง 1

description: ปัจจุบันการขยายตัวของเมืองเป็นเรื่องที่เห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้น เนื่องจากประชากรที่เพิ่มมากขึ้นในทุกปี ทำให้เขอบเขตของพื้นที่เมืองเดิมไม่สามารถตอบรับกับปริมาณของประชากรณ์ที่เข้ามาใช้ชีวิตในเมืองได้ ซึ่งในประเทศไทยเริ่มเกิดการขยายตัวของเมืองสู่จังหวัดรอบข้าง จึงจำเป็นต้องคิดถึงเรื่องปัญหาต่าง ๆ ของความเป็นเมืองก่อนที่จะสายเกินแก้ ปัญหาด้านความร้อนและมลพิษในเมื่องก็เป็นปัญหาสำคัญที่เกิดจากลักษณะทางกายภาพของเมืองใน การระบายอากาศภายในเมืองสามารถช่วยลดการสะสมความร้อนของเมือง มลพิษในอากาศ อีกทั้งยังช่วยสร้างสภาวะสบายให้กับคนเดินถนนภายในเมืองด้วย หลายงานวิจัยมีการเสนอแนวทางการเพิ่มพื้นที่เปิดโล่งให้กับเมืองและลดความสูงของอาคารเพื่อส่งเสริมการระบายอากาศในระดับทางเท้าภายในเมือง แต่ด้วยเรื่องของความต้องการที่ดินภายในเมืองที่มีค่อนข้างจำกัดและมีราคาสูง แนวทางการออกแบบดังกล่าวจึงอาจไม่เหมาะสมสำหรับการแก้ปัญหาการระบายอากาศของเมือง แนวคิดการออกแบบ Sky garden และ Sky terrace ของอาคารเป็นอีกวิธีหนึ่งที่มีการกำหนดใช้เชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมการระบายอากาศภายในพื้นที่เมืองในเขตบริหารพิเศษฮ่องกงและประเทศสิงคโปร์ อย่างไรก็ตาม งานศึกษาศักยภาพของการใช้ Sky garden เพื่อส่งเสริมการระบายอากาศของเมืองมีจำนวนน้อย และยังไม่มีการศึกษาเกี่ยวกับลักษณะของ Sky garden ที่ส่งผลกระทบต่อรูปแบบการไหลของลมภายในเมืองและค่าความเร็วลมที่ระดับทางเท้า ดังนั้นงานวิจัยนี้ต้องการศึกษาการออกแบบลักษณะของ Sky garden ในกลุ่มอาคารเพื่อปรับปรุงการระบายอากาศในระดับทางเท้าภายในเมือง โดยใช้การจำลองด้วยโปรแกรมคำนวณพลศาสตร์ (Computational Fluid Dynamics, CFD) ผลการวิจัยพบว่าการทำ Sky garden ทุกรูปแบบในกลุ่มอาคารในช่วงความเร็วลมตั้งต้น 2 เมตร/วินาที ทำให้ค่าความเร็วลมที่อยู่ในเกณฑ์ความสบายในพื้นที่ลดลงแต่ในบางกรณีสามารถทำให้อายุของอากาศลดลงได้ การทำ Sky garden ทุกรูปแบบในกลุ่มอาคารในช่วงความเร็วลมตั้งต้น 7 เมตร/วินาที ทำให้ค่าความเร็วลมที่อยู่ในเกณฑ์ความสบายในพื้นที่เพิ่มขึ้น การทำ Sky garden ส่งผลให้ลมในพื้นที่เงาลมมีค่าความเร็วลมเพิ่มขึ้นจนอยู่ในเกณฑ์ความสบายและทำให้บางพื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมสูงเกินเกณฑ์ความสบายมีค่าลดลงจนอยู่ในเกณฑ์ความสบาย ทั้งนี้เนื่องจากลมที่ผ่านช่อง Sky garden ส่งผลต่อทิศทางของลมในพื้นที่ภายในถนนที่ศึกษาจึงทำให้บางพื้นที่มีค่าความเร็วลมที่ลดลง การทำ Sky garden ที่ระดับต่ำในช่วงความเร็วลมตั้งต้น 2 เมตร/วินาที ทำให้พื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมที่อยู่ในเกณฑ์ความสบายลดลงน้อยที่สุดจากเดิมที่ 31% ขอพื้นที่ถนนที่ศึกษา แต่สามารถช่วยให้อายุของอากาศในพื้นที่ลดลงจากเดิมได้ในบางกรณี และในความเร็วลมในสภาพแวดล้อม 7 เมตร/วินาที การทำ Sky garden ที่ระดับต่ำทำให้พื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมอยู่ในเกณฑ์ความสบายเพิ่มขึ้นจากเดิมมากที่สุด การทำ Sky garden ขนาดช่องปานลาง (7.5% ของรูปด้านอาคาร) ทำให้พื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมอยู่ในเกณฑ์ความสบายเพิ่มขึ้นมากที่สุด การทำ Sky garden ขนาดใหญ่เกินไป (20% ของรูปด้านอาคาร) ทำให้พื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมอยู่ในเกณฑ์ความสบายลดลงมากที่สุดในช่วงความเร็วลมตั้งต้นที่ 2 เมตร/วินาที และ ทำให้พื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมอยู่ในเกณฑ์ความสบายเพิ่มขึ้นน้อยที่สุดในช่วงความเร็วลมตั้งต้นที่ 7 เมตร/วินาที และการทำ Sky garden หลายช่องทำให้ค่าเฉลี่ยอายุของอากาศในพื้นที่เพิ่มขึ้นมากกว่าการทำ Sky garden 1 ช่อง อีกทั้งการทำ Sky garden หลายช่องยังช่วยให้พื้นที่ที่มีค่าความเร็วลมอยู่ในเกณฑ์ความสบายเพิ่มขึ้นน้อยกว่าการทำ Sky garden 1 ช่อง ในหลายแบบจำลอง การศึกษานี้นำเสนอศักยภาพและการใช้งานที่จำกัดของ Sky garden เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการระบายอากาศในเมืองที่มีความหนาแน่นสูง