DOI: 10.17026/ar/8nuh6h
title: Kamerlingh Onneslaan 5, IJsselstein (gemeente IJsselstein)
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in december 2021, maart 2022 en mei 2023 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Kamerling Onneslaan 5 in IJsselstein, gemeente IJsselstein. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herinrichting van een laad- en losterrein. Hiervoor is een omgevingsvergunning nodig.

Uit het bureauonderzoek kan worden afgeleid dat in de ondergrond van het plangebied bedding- en oeverafzettingen van de Over-Oudland stroomgordel aanwezig zijn. Deze worden afgedekt door kom- en oeverafzettingen van de Hollandse IJssel. Bij een archeologisch booronderzoek dat ten zuiden van het plangebied is uitgevoerd werd in de top van de oeverafzettingen van de Over-Oudland stroomgordel een vegetatiehorizont vastgesteld. Bij daarop volgend proefsleuvenonderzoek werd de archeologische potentie daarvan bevestigd: ter plaatse van een hoger deel van de oeverwal werden twee huisplattegronden uit de Vroege of de Midden-IJzertijd aangetroffen. Een vergelijkbare vindplaats kan ook ter plaatse van het plangebied aanwezig zijn en zal zich naar verwachting ook als een vegetatieniveau of een archeologische laag (een humeuze, ontkalkte laag met daarin fragmenten aardewerk, bouwmateriaal, bot en houtskool) manifesteren. Het vegetatieniveau kan op basis van het ten zuiden uitgevoerde archeologisch onderzoek vanaf ca. 55 cm –mv aanwezig zijn.
 
Er zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd anders dan aan landbouw gerelateerde resten. In de Nieuwe tijd was het in gebruik als bouwland, tot de aanleg van het bedrijventerrein in 2004.

Door het gebruik van het plangebied als boomgaard in het midden van de 20e eeuw, door het bouwrijp maken en het plaatsen van heipalen in 2004 moet in het plangebied rekening worden gehouden met verstoringen. De exacte omvang en diepte hiervan zijn niet bekend.

Teneinde de hierboven beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Voorafgaande aan het onderzoek was bepaald dat indien noodzakelijk kon worden doorgestart naar een karterend booronderzoek. Op basis van de resultaten van het verkennend onderzoek is echter geconcludeerd dat verder aanvullend onderzoek niet nodig was. Bij het verkennend onderzoek is vastgesteld dat de ondergrond in het grootste deel van het plangebied uit restgeul- op beddingafzettingen van de Over-Oudland stroomgordel bestaat. De restgeulafzettingen worden plaatselijk door een veenlaag van elkaar gescheiden, wat wijst op twee fasen van rivieractiviteit. In boring 2 bestaat de bodemopbouw niet uit restgeul- op beddingafzettingen, maar uit oever- op beddingafzettingen van de Over-Oudland stroomgordel. 

De restgeul- en oeverafzettingen van de Over-Oudland stroomgordel worden afgedekt door oever- en komafzettingen van de Hollandse IJssel.De bovenste 130 tot 160 cm bestaat uit een verstoord en opgebracht pakket. 

In boring 2 zijn op twee niveaus in de oeverafzettingen van de Over-Oudland stroomgordel een vegetatiehorizont aanwezig, respectievelijk op 350 cm -mv (1,92 m -NAP) en 260 cm -mv (1,02 m -NAP). In boring 8 is in de bovenliggende afzettingen van de Hollandse IJssel eveneens een vegetatiehorizont aangetroffen, op 180 cm -mv (0,07 m -NAP).

Hoewel vegetatiehorizonten in beginsel als potentieel archeologische niveaus worden beschouwd, liggen de bij het booronderzoek aangetroffen vegetatiehorizonten relatief laag ten opzichte van het niveau waarop ten zuiden van het plangebied resten uit de Midden- en Late IJzertijd zijn aangetroffen. Bovendien zijn in geen van de in de boringen onderscheiden vegetatiehorizonten archeologische indicatoren waargenomen. Daarom wordt aan het plangebied de hoge archeologische verwachting naar een lage verwachting bijgesteld.