DOI: 10.17026/ar/ehf1du
title: Plangebied Waterbuffers Leukderbeek te Geule, gemeente Meerssen.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP Rapport 6689

description: &lt;p&gt; In opdracht van ViForis heeft RAAP in augustus 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van 
een bureauonderzoek uitgevoerd voor de aanleg van enkele waterbuffers rondom Leukderbeek te 
Geule in de gemeente Meerssen (figuur 1). In het kader van waterbescherming zullen rondom 
Moorveldsberg en Maastrichterweg/Heerenstraat een aantal waterheersingsmaatregelen worden 
genomen. Deze bestaan in de basis uit de aanleg van twee waterbuffers ten noorden van de 
Heerenstraat en het vervangen/aanleggen van een riolering. De locatie van de oostelijke buffer kan nog 
veranderen. Hiermee zal ook de grens van het plangebied nog aangepast kunnen worden. Om deze 
reden zal het onderzoeksgebied in onderhavig rapport een gebied van 500 m rondom het plangebied 
onderzoeken.
&lt;p&gt; Het plangebied ligt op de overgang tussen het Sint-Pietersberg 1 en Sint-Pietersberg 2 terras. Deze 
terrassen zijn ontstaan in het pleistoceen. Tijdens de laatste twee ijstijden (Saalien en Weichselien: 
resp. 238.000-126.000 en 116.000-11.700 jaar geleden) werd door de wind veel bodemmateriaal 
verwaaid. De fijne fractie daarvan (leem) werd in de vorm van löss als een deken over Zuid-Limburg 
afgezet (Formatie van Boxtel, laagpakket van Schimmert). Deze lössdeken heeft de oorspronkelijke 
hoogteverschillen en Maasafzettingen gemaskeerd. Met de geleidelijk opwarming van het klimaat in 
het laat glaciaal en het vroeg holoceen werden de lösspakketten die tijdens de laatste ijstijden waren 
afgezet door afspoelend smelt- en regenwater aangetast. Hierdoor ontstond een sterk versneden 
lösslandschap met löss- en afbraakwanden, plateaus, lössglooiingen (hoogten die geheel uit löss zijn 
opgebouwd), beekdalen en droge dalen. Het plangebied ligt op de uiterste rand van een plateauterras 
naar een lösswand. Daarnaast ligt het aan het begin van een droogdal. Vanuit bodemkundig 
perspectief is de verwachting dat de bodem gekenmerkt door radebrikgronden. Binnen het droogdal 
kan echter ook sprake zijn van een ooivaaggrond.
&lt;p&gt; Er zijn slechts weinig vindplaatsen bekend in de directe omgeving van het plangebied. Bovendien zijn 
het allemaal oude meldingen. Tegelijkertijd kan gesteld worden dat de vindplaatsen die aanwezig zijn 
ook best wel bijzonder zijn, zowel als het gaat om datering als karakter. Zo ligt binnen 250 m een 
Romeinse vindplaats (graf/villa). Op iets grotere afstand zijn daarnaast nog vuursteen uit het midden
paleolithicum en een middeleeuwse versterking bekend. Recentere onderzoeken in de directe 
omgeving van het plangebied zijn vooralsnog zeer beperkt. Gravend onderzoek heeft nog niet 
plaatsgevonden.
&lt;p&gt; Gezien de landschappelijke ligging nabij een droogdal en de vondst van vuursteen uit het midden 
paleolithicum wordt een middelhoge verwachting gegeven voor vindplaatsen van jager-verzamelaars uit 
het laat paleolithicum-mesolithicum. Vondsten uit het midden paleolithicum kunnen eveneens niet 
worden uitgesloten. Voor de latere perioden wordt een hoge verwachting gegeven voor de Romeinse 
tijd, middeleeuwen en nieuwe tijd. Een middelhoge verwachting geldt voor het neolithicum en ijzertijd, 
terwijl een lage verwachting geldt voor de bronstijd en de vroege middeleeuwen.
&lt;p&gt; Om een beter zicht te krijgen op de potentie voor archeologie is het noodzakelijk om een beter beeld te 
krijgen van de bodemopbouw en vooral de vraag in hoeverre archeologisch relevante lagen nog 
aanwezig zijn. Om dit vast te stellen, wordt in eerste instantie geadviseerd een booronderzoek uit te 
voeren ter hoogte van de geplande waterbekkens. Mocht dit aanleiding geven voor verder onderzoek, 
is de meest geschikte methode een proefsleuvenonderzoek. Op basis van een booronderzoek en eventueel proefsleuvenonderzoek kan bepaald worden of onderzoek in het kader van de rioolaanleg 
onder de Moorveldsberg zinvol is. Er wordt vanwege aanwezige kabels en leidingen geen verder 
onderzoek geadviseerd voor de riolering onder Heerenstraat