DOI: 10.17026/ar/gahdhl
title: Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Gilzeweg 45 te Chaam (Gemeente Alphen-Chaam)

description: In de periode februari – april 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd
aan de Gilzeweg 45 te Chaam (gemeente Alphen-Chaam).
De aanleiding hiertoe betreft het voornemen om een kindcentrum te realiseren. De huidige bebouwing zal hiertoe gesloopt
worden. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Op basis van de aangeleverde
bouwtekeningen van het voorlopig ontwerp (19-12-2024) is er geen sprake van onderkeldering. Er wordt daarom uitgegaan van
een standaard funderingsdiepte van ten minste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld. De onderzoekslocatie ligt volgens de
Archeologische Beleidskaart van de gemeente Alphen-Chaam (2021) grotendeels in een in een zone met Beleidscategorie 2:
terrein van (zeer) hoge waarde/bekende vindplaats (inclusief buffer). Een klein noordwestelijk deel ligt in een zone met
Beleidscategorie 3: Hoge kans op vindplaatsen (jager-verzamelaars en landbouwers). Binnen het ‘Paraplubestemmingsplan
Alphen-Chaam’ (vastgesteld 6-2-2025) geldt voor de onderzoekslocatie respectievelijk de dubbelbestemmingen Waarde –
Archeologie 2 en Waarde – Archeologie 3b. De ligging van het plangebied op een hooggelegen zone van
terrasafzettingswelvingen en relatief nabij het beekdal/laagte van de Groot Heivelsche Beek stroomt kan een aantrekkelijke
vestigingslocatie zijn geweest. Echter gezien de afwezigheid van vondsten uit zowel het laat-paleolithicum als mesolithicum
als van latere landbouwende samenlevingen wordt een middelhoge verwachting voor deze perioden toegekend. Het plangebied
ligt aan de Gilzeweg, de oude uitvalsweg vanuit de historische kern van het (vroeg)middeleeuwse kern van Chaam. Uit
bestudering van historische kaarten blijkt dat sinds begin 19e eeuw sprake is van twee afzonderlijke erven in het oostelijke deel
van het plangebied, bestaande uit in totaal drie gebouwen (twee woonhuizen/boerderijen en een schuur). Het is goed mogelijk
dat de twee historische erven uit begin 19e eeuw terug kunnen gaan tot de (late) middeleeuwen danwel voorgangers kunnen
hebben gehad die tot deze periode terug kunnen gaan. Er geldt een hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en
nieuwe tijd.
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het
plangebied bestaat uit een AC-profiel. De top van bodem is niet meer in oorspronkelijke vorm aanwezig. De overgangen naar de
natuurlijke ondergrond is veelal scherp/verrommeld. Dit betekent dat de top van de C-horizont ontbreekt en daarmee het
potentieel archeologisch niveau voor de periode jager-verzamelaars niet meer intact is. De middelhoge verwachting voor de
periode laat-paleolithicum – mesolithicum wordt bijgesteld naar laag. Voor de daaropvolgende periode van meer sedentaire
bewoningsvormen met robuustere sporen kan worden gesteld dat deze naar verwachting nog goed aangetroffen kunnen worden.
In boringen 1 en 2 is veel baksteen aangetroffen. Dit is een archeologische indicator dat resten van historische bebouwing
aanwezig is. Archeologische resten kunnen onder de humus houdende bovengrond (0 - 55 centimeter beneden maaiveld) nog
aanwezig zijn.
Om bovenstaande redenen wordt voor het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd.1
Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand een
Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (gemeente Alphen-Chaam).
Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al bodemverstorende of voorbereidende
activiteiten ondernomen kunnen worden.