DOI: 10.17026/dans-2by-gyb8
title: Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek; 't Rikkelder te Ruurlo in de gemeente Berkelland

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in februari 2018 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) door middel van boringen uitgevoerd. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen herontwikkeling van het plangebied. Het plangebied is gelegen aan Het Rikkelder 101 te Ruurlo in de gemeente Berkelland. Doel van het bureauonderzoek is een antwoord te vinden op de vraag wat de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied is. Dit wordt uitgevoerd door middel van het verwerven van informatie, aan de hand van bestaande bronnen, over bekende en verwachte archeologische waarden. Het inventariserend veldonderzoek (IVO-overig, verkennende fase) heeft tot doel de in het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde archeologische verwachting aan te vullen en te toetsen door middel van boringen. Het veldonderzoek heeft tot doel antwoorden te vinden op wat de bodemopbouw is binnen het plangebied en wat zijn de gevolgen van het in het plangebied aangetroffen bodemprofiel voor de gespecificeerde archeologische verwachting? Met de resultaten van het archeologisch onderzoek kan worden vastgesteld of binnen het plangebied archeologische waarden aanwezig (kunnen) zijn en of vervolgonderzoek dan wel planaanpassing noodzakelijk is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting bureauonderzoek Het plangebied is gelegen binnen een uitgestrekt gebied van dekzandruggen en -koppen met dik antropogeen eerddek. Vanwege deze langschappelijke situering geldt een hoge verwachting voor resten daterend vanaf het Laat-Paleolithicum. Daarbij is, op basis van de resultaten van eerder onderzoek op korte afstand ten oosten van het plangebied, zeer aannemelijk dat binnen het plangebied sprake zal zijn van vindplaatsen uit de Late-IJzertijd en Late-Middeleeuwen. Voor de Nieuwe tijd geldt, op basis van de situering ten opzichte van de historische dorpskern, een lage verwachting voor resten van bewoning, maar geldt wel een hoge verwachting voor resten van agrarisch landgebruik en van een weg/pad langs de noordgrens van het plangebied. De archeologische resten worden verwacht onder het antropogeen eerddek en in de top van de na-tuurlijke afzettingen (top van het dekzand), waarbij resten uit de Nieuwe tijd tevens in het eerddek verwacht. De vondstenlaag is opgenomen onder in het esdek; hier wordt ook wel van ‘cultuurlaag’ gesproken: een doorwerkte oude bodem tussen het esdek en de ongeroerde ondergrond met kleine fragmenten aardewerk, natuursteen, vuursteen en houtskool. Archeologische sporen worden verwacht tot ongeveer 25 cm in de top van de C-horizont. Organische resten en bot zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat in de oostelijke en noordwestelijke delen van het plangebied sprake is van (grotendeels) intacte bodemprofielen. Bovendien is in boring 7 een grond-spoor aangetroffen met daarin een fragment handgevormd aardewerk uit de periode Late-Bronstijd - Middeleeuwen. Op basis van de aanwezigheid van het grondspoor en de tijdens eerder onderzoek aangetroffen vindplaats grenzend aan de oostzijde van het plangebied, wordt verwacht dat in de oostelijke en noordwestelijke delen van het plangebied mogelijk sprake is van een intacte archeologische vindplaats.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de centrale en zuidwestelijke delen van het plangebied zijn verstoorde en/of afgetopte bodempro-fielen aangetroffen. De dikte van het afgetopte pakket is niet te achterhalen. De top van de natuurlijke afzettingen is hier relatief hoog aangetroffen, waaruit blijkt dat dit binnen het plangebied het hoogste deel van de dekzandrug heeft gevormd. Het kan niet worden uitgesloten dat hier nog sprake is van een (deels) intacte vindplaats. Ter plaatse van de bestaande bebouwing worden enkel nog diepe grondsporen verwacht. Van ondiepe grondsporen wordt verwacht dat deze bij het uitgraven van de bouwkuip verloren zullen zijn gegaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie en advies Op basis van het bureauonderzoek gold een hoge verwachting voor alle periodes vanaf het Laat-Paleolithicum. Bovendien werden op basis van eerder uitgevoerd onderzoek direct ten oosten van het plangebied specifiek resten van vindplaatsen uit de Late-IJzertijd en de Late-Middeleeuwen verwacht. Uit de resultaten van het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodemopbouw bestaat uit een antropogeen eerddek op een fossiele akkerlaag op dekzand. De bodemopbouw is in de oostelijke en noordwestelijke delen van het plangebied grotendeels intact. In de centrale en zuidoostelijke delen is het bodemprofiel afgetopt, maar ook hier kan niet worden uitgesloten dat het archeologisch spoorniveau nog grotendeels intact is. Alleen ter plaatse van de bestaande bebouwing wordt verwacht dat het spoorniveau grotendeels verloren is gegaan. Hier worden enkel nog restanten van diepe grondsporen verwacht (dieper dan circa 0,5 m). Verder is tijdens het booronderzoek een grondspoor aangetroffen, dat op basis van het hierin aangetroffen aardewerk te dateren is in de periode Late-Bronstijd - Middeleeuwen. Deze is aangetroffen in het westelijke deel van het plangebied, in boring 7. Op basis hiervan wordt een vindplaats uit deze periode verwacht. Op basis van de verwachte aanwezigheid van één of meerdere vindplaatsen binnen het plangebied, in combinatie met de grotendeels intacte bodemopbouw, wordt geadviseerd om een vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek.&lt;/p&gt;