DOI: 10.17026/ar/fdwrqh
title: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen Goringdijk te Gees, gemeente Coevorden

description: Aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van kabels en leidingen. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg, een inventariserend booronderzoek d.m.v. verkennende boringen is stap 2b (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Coevorden. Bureauonderzoek Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Waar kunnen we wat verwachten? Voor het opstellen van een dergelijke verwachting wordt gebruik gemaakt van reeds bekende archeologische waarnemingen, historische kaarten, bodemkundige gegevens en informatie over de landschappelijke situatie. Een gespecificeerde verwachting gaat in op de mogelijke aanwezigheid, het karakter, de omvang, datering en eventuele (mate van) verstoring van archeologische waarden binnen het plangebied. Het plangebied ligt in het Drents zandgebied. Tijdens het Saalien bedekte landijs grote delen van Noord-Nederland, wat leidde tot de vorming van keileem en stuwwallen. In het Eemien steeg de zeespiegel, wat leidde tot de groei van veen. Tijdens de laatste ijstijd, het Weichselien, werd er op grote schaal dekzand afgezet. In het Holoceen stegen de temperaturen opnieuw, wat leidde tot de vorming van grote veengebieden in Drenthe. Deze veengebieden werden in de middeleeuwen en nieuwe tijd ontgonnen, wat leidde tot de vorming van stiufzandgebieden. De eerste vermelding van Gees is in een oorkonde uit 1208. De naam is waarschijnlijk afgeleid van 'gies', wat "onvruchtbaar" betekent. Het gehucht ontwikkelde zich in de middeleeuwen op een hoge zandrug langs een oude weg richting Coevorden. De eerste bewoners vestigden zich op deze zandrug te midden van vroeger voedselarme gronden. De arme bodems werden verrijkt, waardoor esdorpen ontstonden. Op kaartmateriaal is af te lezen dat het plangebied onbebouwd is. Rond 1970 verschijnen de eerste huizen rondom het plangebied. In de omgeving van het plangebied is een voormalige motte aanwezig en er zijn sporen en vondsten gevonden die wijzen op prehistorische bewoning. Wel is een groot deel van het plangebied verstoord door kabels en leidingen die reeds onder het fietspad en in de cultuurgronden liggen. De bodemopbouw van de weide (boringen B01 t/m B03) bestaat uit een vrij dikke (35 tot 60cm), zandige bouwvoor. De bouwvoor in de tuin (B05 en B06) lijkt wat recenter omgewerkt (brokjes geel zand). De weide was voorheen in gebruik als bouwland (zie afbeelding 10 van het bureauonderzoek), wat terug is te zien in de bouwvoor. In alle boringen bevindt zich direct onder de bouwvoor het gele dekzand (C-horizont). Alleen in boringen B02 en B04 werd tussen de bouwvoor en het gele moedermateriaal een tweede humushoudendelaag dekzand aangetroffen, ontstaan door grondroering of door ophoging. Er kan niet gesproken worden van een intacte podzolbodem. Als deze er al is geweest, zijn deze geheel verploegd. Er was in alle boringen sprake van een profiel dat bestaat uit omgewerkte lagen op een C-horizont. De verstoring van de podzol betekend dat kwetsbare vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum verstoord zijn. Diepere sporen kunnen wel nog aanwezig zijn in de intacte C-horizont, zoals sporen en resten vanaf het (laat-) neolithicum tot en met de middeleeuwen. Onder het dekzand werd het keileem aangetroffen. Dit is zwak zandige en zwak grindige leem, neutraal groengrijs van kleur. Richting het beekdal (naar het zuiden) gaat het keileem enigszins de diepte in, ondanks dat de hoogte van het tracé hier oploopt. Dit is mogelijk deels veroorzaakt door opgebrachte grond. Er zijn tijdens het veldonderzoek geen archeologische indicatoren aangetroffen.