DOI: 10.17026/ar/cfhfik
title: Opgravingen aan de Krommelaan
title: Bewoningsresten uit de bronstijd en sporen uit de Romeinse tijd en de Nieuwe tijd op twee percelen aan de Krommelaan in Heiloo, gemeente Heiloo

description: In opdracht van dhr. Jutte en dhr. Valkering heeft Archol bv in 2021 een archeologisch onderzoek uitgevoerd op twee percelen aan de Krommelaan in het plangebied Zuiderloo in Heiloo. Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen van de opdrachtgevers om binnen de percelen woningbouw te realiseren. Doel van de opgraving was het veilig stellen van de archeologische waarden ex situ en het verzamelen van zo veel mogelijk informatie over de bewoningsgeschiedenis en het landschap. Daarmee kan de kennis over het verleden van Heiloo worden aangevuld.

Het onderzoeksgebied ligt op een strandwal, een door de zee opgeworpen zandbank die evenwijdig aan de kust ligt. Zodra een strandwal ruim boven Gemiddeld Hoogwater uitkwam, viel deze droog en vormden zich door de wind lage duinen: de Oude Duinen. De strandwal waarop Heiloo ligt is rond 2100 v. Chr. ontstaan. De ondergrond van het onderzoeksgebied en het omliggende terrein kent een complexe stratigrafie. Bovenop de strandafzettingen vond op meerdere momenten in de prehistorie duinvorming plaats door afwisselende periodes van ver- en overstuiving van stuifzand.

Binnen de contouren van het westelijke perceel heeft gedurende de midden-bronstijd B of op de overgang naar de late bronstijd een erf gelegen waarop een driebeukige boerderij heeft gestaan. Het oostelijk deel van deze plattegrond viel buiten de opgraving en is tijdens het onderhavig onderzoek niet onderzocht. Het gebouw heeft een nw-zo oriëntatie en ligt zodoende haaks op de oriëntatie van de strandwal. De plattegrond van de boerderij vertoont aanwijzingen voor her- of verbouw van de gebouwstructuur.
Het oostelijke perceel wordt gedurende de midden- en late bronstijd gebruikt als akkergebied, getuige de vondst van diverse akkerlagen met eergetouwkrassen. Daar worden ook enkele grotere kuilen en greppels gegraven waarvan de functie niet duidelijk is, maar die wel veel nederzettingsafval bevatten. Die vormen een indicatie dat er in de nabijheid van die plek nog een erf uit de bronstijd aanwezig is dat zich mogelijk net buiten het onderzoeksgebied bevindt. De zones met eergetouwkrassen sluiten aan bij die uit het naastgelegen onderzoeksgebied Deelplan 3 en tonen aan dat er op uitgebreide schaal en gedurende lange periodes akkers zijn aangelegd en bewerkt met het eergetouw. Tussen de akkers hebben hekwerkjes gestaan, zoals de sporen van enkele stakenrijtjes aantonen.

De vondsten tonen een bijzonder inkijkje in de materiële cultuur van de bronstijd in Heiloo. De schouderbladen van runderen zijn gebruikt voor het vervaardigen van werktuigen, mogelijk schepbladen. Naast rund zijn tussen de gevonden botresten ook gedomesticeerde dieren schaap/ geit, varken en hond vertegenwoordigd. Daarnaast tonen de botresten aan dat wilde dieren als edelhert en pijlstaarteend, tezamen met visresten van onder andere steur en kabeljauw het plaatselijke dieet aanvulden. 
Voor de opslag van voedsel zal gebruik gemaakt zijn van keramische en organische containers. Van het aardewerk hebben slechts enkele fragmentjes de tand des tijds doorstaan. Een bijzondere vondst is een bakje en een fragment van een dekseltje, beiden gemaakt van berkenbast. Het dekseltje is daarbij voorzien van een gevlochten, opstaande rand die is gemaakt van twee ringen van bastvezels. Dergelijke organische vondsten van deze ouderdom zijn heel bijzonder, met slechts enkele parallellen in Europa.
description: QGIS
description: MS Word
description: MS Excel
description: MS Access
description: Adobe Acrobat
description: Deborah
description: Adobe Illustrator