DOI: 10.14457/tu.the.2017.1493
title: นโยบายการสื่อสารการท่องเที่ยววิถีไทยและการปรับตัวของชุมชนในจังหวัดพังงาและจังหวัดตรัง

description: การศึกษาวิจัยเรื่อง “นโยบายการสื่อสารการท่องเที่ยววิถีไทยและการปรับตัวของชุมชนในจังหวัดพังงาและจังหวัดตรัง” มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษานโยบายด้านการสื่อสารของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ภายใต้นโยบายท่องเที่ยววิถีไทย กระบวนการสื่อสารระดับชุมชนในเรื่องนโยบายท่องเที่ยววิถีไทยของจังหวัดพังงาและจังหวัดตรัง การปรับตัวของชุมชน              และการดำเนินนโยบายวิถีไทยของจังหวัดพังงาและจังหวัดตรัง โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึก (In-depth Interview) ผู้ปฏิบัติงานส่งเสริมการท่องเที่ยวตามนโยบายท่องเที่ยววิถีไทยของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยสำนักงานพังงาและสำนักงานตรัง ผู้แทน          จากชุมชนที่จัดการการท่องเที่ยวชุมชน ได้แก่ ชุมชนเมืองเก่าตะกั่วป่า ชุมชนสามช่องเหนือ จังหวัดพังงา และชุมชนเมืองเก่าทับเที่ยง กลุ่มการท่องเที่ยวบ่อหินฟาร์มสเตย์ จังหวัดตรัง การสังเกต (Observation Research) บรรยากาศจัดการท่องเที่ยวของชุมชนจากการลงพื้นที่ และการศึกษา    จากเอกสารที่เกี่ยวข้อง (Documment Study)  เกี่ยวกับการดำเนินการส่งเสริมการท่องเที่ยว ตามนโยบายท่องเที่ยววิถีไทยและเอกสารที่เกี่ยวกับการจัดการท่องเที่ยวของชุมชน ผลการวิจัยพบว่า นโยบายด้านการสื่อสารของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ภายใต้นโยบายท่องเที่ยว  วิถีไทยมีลำดับขั้นการดำเนินงานถ่ายทอดนโยบายหลักจากส่วนกลางสู่กิจกรรมการท่องเที่ยวระดับสำนักงาน ดังต่อไปนี้ 1.นโยบายหลัก คือ นโยบายท่องเที่ยววิถีไทย เป็นนโยบายที่ ททท. ส่วนกลาง กำหนดขึ้น โดยมีที่มาจากนโยบายรัฐบาลและกรอบนโยบายอื่นๆ ที่สำคัญ โดยถือเป็นนโยบายหลักในการส่งเสริมการท่องเที่ยวของ ททท. ในรอบปี 2.แคมแปญย่อยระดับภูมิภาค เป็นแนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวที่นำเสนอทรัพยากรการท่องเที่ยวและกิจกรรมที่แตกต่างไปในแต่ละภูมิภาค โดยเป็นแนวคิดหลักที่กำหนดการทำงานประชาสัมพันธ์ของ ททท. ในภูมิภาคนั้น  3.กิจกรรมการท่องเที่ยวระดับสำนักงาน คือ โครงการ กิจกรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ ททท. ส่วนภูมิภาค คิดขึ้นจากนโยบายท่องเที่ยววิถีไทยและแคมเปญย่อยระดับภูมิภาคที่ถ่ายทอดลงมา พร้อมทั้งวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค รวมถึงทรัพยากรการท่องเที่ยวในพื้นที่กระบวนการสื่อสารระดับชุมชนในเรื่องนโยบายท่องเที่ยววิถีไทยของจังหวัดพังงาและจังหวัดตรัง จาก 4 องค์ประกอบหลักในการสื่อสาร ดังนี้ 1.ททท. ส่วนภูมิภาค จะจัดทำโครงการ กิจกรรมการส่งเสริมการท่องเที่ยวต่างๆ ที่เป็นไปตามบริบทพื้นที่ของสำนักงาน โดยเมื่อผ่านการประชุม วิเคราะห์สถานการณ์ในพื้นที่แล้วเบื้องต้น จะนำทุกโครงการเชื่อมต่อลงชุมชน เพื่อประสานงาน ปรึกษาหารือกับภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับชุมชน เพื่อนำกิจกรรมนั้นเข้าสู่กระบวนการประชาสัมพันธ์ต่อไป 2.กิจกรรมการท่องเที่ยวตามนโยบายท่องเที่ยววิถีไทย เกิดจาก   การแปลนโยบายหลักด้วยมุมมองด้านการตลาดของ ททท. และข้อมูลจากเจ้าของถิ่น โดยร่วมทำข้อมูล วางเส้นทาง กิจกรรมร่วมกับชุมชน รวมถึงองค์ความรู้การเสริมศักยภาพการท่องเที่ยวชุมชน  3.วิธีการสื่อสารระหว่าง ททท. กับ ชุมชน ททท. เน้นการทำงานร่วมกัน ช่วยกันวางแผนกับชุมชน โดยจะมีลักษณะการพูดคุย ประสานงานกับชุมชน ด้วยการลงพื้นที่เป็นสำคัญเพื่อสำรวจจุดขาย เพิ่มมูลค่าของสินค้าการท่องเที่ยวที่น่าสนใจ 4. สำหรับ “ชุมชน” ททท. มีภารกิจในการส่งเสริมการท่องเที่ยวผ่านกิจกรรมในภาพรวมระดับสำนักงานครอบคลุมทุกชุมชนแล้ว แต่อาจมีการเน้น    การทำงานในบางพื้นที่ ขึ้นอยู่กับนโยบายจากเบื้องบน ความเข้มแข็งของชุมชน หรือต้นทุนทางการท่องเที่ยวที่น่าสนใจการปรับตัวของชุมชนและการดำเนินงานตามนโยบายท่องเที่ยววิถีไทยของจังหวัดพังงาและจังหวัดตรัง เป็นไปตามลักษณะดังนี้ 1.ชุมชนพยายามรักษาและรื้อฟื้นวัฒนธรรมที่เป็นอัตลักษณ์ของพื้นที่ เพื่อเก็บรักษาและนำมาเป็นส่วนหนึ่งในการจัดกิจกรรมการท่องเที่ยว 2.การท่องเที่ยวชุมชนทำให้คนในชุมชนกลับมาเห็นความสำคัญของชุมชนและกลับมาทำกิจกรรมในชุมชนเพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการท่องเที่ยวมากขึ้น 3.การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตปกติเพื่อการปรับตัวรองรับการท่องเที่ยวเข้าสู่ชุมชน                   4.การปรับเปลี่ยนวิถีชุมชนไปตามวิถีของนักท่องเที่ยวที่เข้ามา 5.การเพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกในชุมชนรองรับนักท่องเที่ยว 6.การเข้ามามีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลชุมชนเพื่อต้อนรับนักท่องเที่ยว