DOI: 10.17026/ar/99rzss
title: Industriestraat 61 te Naaldwijk, gemeente Westland
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in samenwerking met ArcheoWest in juni 2025 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm 
van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Industriestraat 61 te Naaldwijk, gemeente Westland. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop van de bestaande bebouwing gevolgd door de nieuwbouw van een bedrijfsverzamelgebouw. Deze ontwikkeling betreft een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (opa) waarvoor een vergunning nodig is. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld.
Uit de beschikbare aardwetenschappelijke bronnen blijkt dat de ondergrond van het plangebied uit mariene getijdenafzettingen van het Laagcomplex van Westland bestaat. Dit laagcomplex is achtereenvolgens opgebouwd uit de afzettingen van de Oer-Gaag Laag, Gantel Laag en Laag van Poeldijk, waarbij laatst genoemde lagen mogelijk door een dun veenrestant (Woudlaag) van elkaar zijn gescheiden. Als gevolg van latere geulvorming zullen afzettingen van de Oer-Gaag Laag ten 
dele zijn geërodeerd. Daarom geldt een lage verwachting op het aantreffen van resten uit de Vroege en Midden-IJzertijd. Voor de top van eventuele oever- en geulafzettingen van de Gantel Laag geldt een hoge verwachting op het aantreffen van resten uit de periode Late IJzertijd t/m Romeinse tijd. Vondsten die tijdens een proefsleuvenonderzoek in het woningbouwgebied Woerdblok zijn aangetroffen kunnen in dit kader als een mogelijke aanwijzing voor Romeinse bewoning in het gebied worden beschouwd. Een potentieel archeologisch niveau zal zich manifesteren als een gerijpte kleilaag of vegetatiehorizont al dan niet met indicatoren zoals houtskool, verbrande leem, dierlijk bot of kleine fragmenten aardewerk. Eventuele resten kunnen bestaan uit sporen van een nog onbekende nederzetting of sporen van verkaveling. In de 12e eeuw drong de zee via verschillende vloedkreken het onderzoeksgebied binnen waarbij de Lee actief werd en zandige geulafzettingen en kleiige dekafzettingen (Laag van Poeldijk) werden 
gevormd. Deze afzettingen vormen het bovenste pakket van de lithostratigrafische opeenvolging. In en direct onder de (oude) bouwvoor moet rekening worden gehouden met archeologische resten uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 12e eeuw) en de Nieuwe tijd. Op basis van oude kaarten zullen deze bestaan uit sporen van landgebruik zoals spitsporen en sporen van verkaveling zoals 
voormalige greppels en sloten. Resten van bebouwing zijn niet te verwachten. 
Als gevolg van intensieve bodembewerking ten behoeve van de (glas)tuinbouw, het graven van sloten en de aanleg van funderingen en leidingwerk moet worden aangenomen dat laatmiddeleeuwse en nieuwetijdse resten vanwege de ondiepe ligging zijn verstoord. Indien sprake is geweest van zandwinning zullen ook eventuele dieper gelegen late-ijzertijd- of Romeinse resten zijn aangetast.
Om bovenstaande verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit volgt dat de diepere ondergrond wordt gevormd door mariene geulafzettingen bestaande uit sterk gelaagde kleien. De geulafzettingen zijn te relateren aan de actieve fase van het Gantelsysteem in de periode Late IJzertijd t/m Romeinse tijd en vormen de zogenoemde Gantel Laag. De lokaal aanwezige veenlaag duidt op een tijdelijke afname van sedimentaanvoer waardoor vegetatieontwikkeling mogelijk was. Deze ontwikkeling is vermoedelijk 
in de postromeinse tijd te plaatsen. De veenlaag wordt afgedekt door ongelaagde klei, die als een dekafzetting wordt beschouwd. Deze afzetting vormt een restant van de Laag van Poeldijk en is terug te voeren naar 12e-eeuwse overstromingen van de Maasmond. De bovengrond heeft een dikte van 60 tot 135 cm en bestaat uit humushoudende klei met klei- en zandbrokken en fragmenten baksteen. Dit pakket is ontstaan door intensieve bodembewerking ten behoeve van de (glas)tuinbouw vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw. Het bestaat uit de oorspronkelijk aan het maaiveld aanwezige dekafzettingen van de Laag van Poeldijk vermengd met 
van elders aangevoerd materiaal. Het geheel wordt met uitzondering van de westrand van het plangebied (groenstrook) afgedekt door een laag of pakket bouwzand van 5 tot 75 cm dikte gevolgd door straatwerk of een betonvloer. De top van de afzettingen van de Gantel Laag worden in beginsel als een potentieel archeologisch niveau uit de periode Late IJzertijd t/m Romeinse tijd beschouwd. Op grond van het ontbreken van een vegetatiehorizont is het niet waarschijnlijk dat de afzettingen in deze periode een ondergrond hebben gevormd voor bewoning of andere menselijke activiteiten. Ook in de overige pakketten zijn geen archeologisch kansrijke niveaus aangetroffen. Op basis van het veldonderzoek kan de hoge verwachting voor het aantreffen van resten uit de periode Late IJzertijd t/m Romeinse tijd naar een lage verwachting worden bijgesteld. De verwachting voor het aantreffen van resten uit de overige perioden kan in het gehele plangebied 
onverminderd als laag worden bestempeld.