DOI: 10.14457/tu.the.2016.1665
title: การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคในพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์

description: การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย อย่างไรก็ดีปัญหาในด้านความไม่ปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคก็ถือเป็นปัญหาสำคัญ ประกอบกับในปัจจุบันผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์นำเทคโนโลยีมาใช้การเก็บข้อมูลและประมวลผลด้วยระบบอัตโนมัติมาใช้เก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล และติดตามพฤติกรรมของผู้บริโภค เพื่อวิเคราะห์ความสนใจของผู้บริโภค ทำให้ผู้บริโภคต้องตกอยู่ภายใต้การการพิจารณาของระบบอัตโนมัติ อาจก่อให้การรบกวนความเป็นส่วนตัว และก่อให้เกิดการเลือกปฏิบัติต่อผู้บริโภค เช่น เกิดการนำเสนอสินค้าชนิดเดียวกันในราคาที่ต่างกันแก่ผู้บริโภคคนละราย  วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งศึกษาถึงความจำเป็นในการมีกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนากฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับผู้บริโภคพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับประเทศไทย โดยศึกษาแนวทางการให้ความคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของประเทศต่างๆ อันได้แก่สหภาพยุโรป ประเทศสิงคโปร์ และประเทศมาเลเซีย เพื่อนำมาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... ของประเทศไทยว่าสอดรับกับเทคโนโลยีที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล การติดตามพฤติกรรม และการประมวลผลด้วยระบบอัตโนมัติในปัจจุบันหรือไม่ นอกจากนี้ยังมีการสำรวจภาคสนามโดยเลือกสอบถามกลุ่มผู้บริโภคที่เคยซื้อสินค้าและบริการผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อศึกษาถึงปัจจัยด้านต่างๆในด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อความไว้วางใจและการตัดสินใจซื้อสินค้าและบริการผ่านระบบพาณิชย์ของผู้บริโภคพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้ผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สามารถนำข้อมูลและผลการศึกษาที่ได้ไปปรับใช้เป็นแนวทางในการให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ อันจะทำให้ผู้บริโภคเกิดความเชื่อมั่นในการใช้บริการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มากยิ่งขึ้นสำหรับการศึกษาพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... ของประเทศไทยพบว่ามีบทบัญญัติควบคุมการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล โดยผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องแจ้งวัตถุประสงค์ในการเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลแก่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลทราบและต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลในเวลาทำการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล แต่อย่างไรก็ดีเมื่อศึกษาประกอบกฎหมายของต่างประเทศแล้วพบว่าร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... ไม่ครอบคลุมไปถึงเทคโนโลยีที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล การติดตามพฤติกรรม และการประมวลผลด้วยระบบอัตโนมัติในปัจจุบันซึ่งถูกนำมาใช้ในการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์อย่างกว้างขวาง ประกอบกับผลการศึกษาจากการสำรวจภาคสนามพบว่าผู้บริโภคพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มีความรับรู้ว่าการซื้อสินค้าและบริการผ่านระบบพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์นั้นมีความเสี่ยงในด้านข้อมูลส่วนบุคคล เช่น เสี่ยงต่อการถูกเก็บข้อมูลส่วนบุคคลและถูกติดตามพฤติกรรมส่วนตัวมากเกินไป เสี่ยงต่อการถูกประมวลผลด้วยระบบอัตโนมัติโดยที่ไม่รู้ตัว และเสี่ยงต่อการถูกนำข้อมูลส่วนบุคคลส่งต่อไปยังบุคคลที่สามเพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจ และทั้งนี้ผู้บริโภคต้องการให้ผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ต้องมีการขอความยินยอมก่อนทำการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลหรือการติดตามพฤติกรรม มีการแจ้งให้ทราบว่าจะนำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ทำอะไร มีมาตรการรักษาความปลอดภัยของข้อมูลที่เหมาะสม รวมไปถึงต้องมีรับผิดชอบในกรณีมีการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคดังนั้นเพื่อให้การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของผู้บริโภคพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์มีประสิทธิภาพ ร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... ควรมีการบัญญัติให้ครอบคลุมถึงเทคโนโลยีที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล การติดตามพฤติกรรม และการประมวลผลด้วยระบบอัตโนมัติ และผู้ประกอบการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ควรมีการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลแก่ผู้บริโภคเพื่อสร้างความเชื่อมั่นในด้านความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล อันจะส่งเสริมให้การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ของประเทศไทยมีความก้าวหน้าและประสบความสำเร็จ