DOI: 10.14457/tu.the.2016.136
title: การศึกษาบทบาทการทำงานเป็นเครือข่ายของพระสงฆ์นักพัฒนาในจังหวัดเชียงใหม่

description: การศึกษาเรื่อง “การศึกษาบทบาทการทำงานเป็นเครือข่ายของพระสงฆ์นักพัฒนาในจังหวัดเชียงใหม่” มีวัตถุประสงค์การศึกษา เพื่อศึกษาพัฒนาการของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนาในจังหวัดเชียงใหม่  และศึกษาทัศนะของพระสงฆ์ที่มีต่อบทบาทการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา เป็นการศึกษาแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) ทั้งการศึกษาเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่ม กับเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา และการศึกษาเชิงปริมาณ                   มีแบบสอบถามและคำถามเป็นเครื่องมือ และวิเคราะห์ผลทางสถิติคือค่าร้อยละค่าเฉลี่ยเลขคณิต           ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ค่าที (t-test) ค่าเอฟ (F-test) ผลการศึกษาสรุปได้ ดังนี้1.พัฒนาการของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนาในจังหวัดเชียงใหม่ เครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนามีพัฒนาการการทำงานก่อตั้งของเครือข่าย 4 ระยะ ดังนี้  ระยะแรก เป็นช่วงก่อนการก่อตั้งเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา  พระสงฆ์นักพัฒนาส่วนใหญ่ทำงานในลักษณะปัจเจก การทำงานขาดการสนับสนุนจากองค์กร หรือคณะสงฆ์ปกครอง  ขาดความชัดเจนในกระบวนการและประเด็นการทำงาน ขาดการถอดบทเรียนการเรียนรู้ และขาดการติดต่อสื่อสารที่ทันสมัย ขาดการประชาสัมพันธ์  ระยะที่สอง เป็นช่วงก่อตั้งเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนามีพัฒนาการ การก่อเกิดเครือข่ายในลักษณะเป็น เครือข่าย วิวัฒนาการ คือ เป็นการถือกำเนิดโดยไม่ได้เป็นไปตามธรรมชาติตั้งแต่แรก และไม่ได้เกิดจากการจัดตั้งโดยตรง แต่มีกระบวนการพัฒนาผสมผสานอยู่ ถูกจุดประกายความคิดจากภายนอก สร้างพันธสัญญาเป็นเครือข่ายช่วยเหลือกัน ระยะที่สาม เป็นช่วงการเติบโตหลังจากการก่อตั้ง มีการดำเนินงาน โดยรูปแบบเครือข่ายเชิงประเด็นกิจกรรม เป็นหลัก โดยอาศัยการทำงานของ ส่วนงานกองเลขาฯ ที่พัฒนาเกิดขึ้น คือ สถาบันโพธิยาลัย และพัฒนาการระยะที่สี่  คือ การดำเนินงานพัฒนาการช่วงปัจจุบัน เครือข่ายพระสงฆ์ที่มีความเชื่อและอุดมการณ์เดียวกันในการสร้างชุมชนให้อยู่เย็นเป็นสุข โดยอาศัยหลักพุทธธรรม นำปัญญามาใช้บูรณาการดำเนินงานของเครือข่ายฯ และการดำเนินงานเกิดเป็นรูปธรรม เป็นเชิงประจักษ์มากขึ้น  2.ทัศนะของพระสงฆ์ที่มีต่อบทบาทการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา                    พระสงฆ์ที่มีต่อบทบาทการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา ส่วนใหญ่มีอายุอยู่ระหว่าง               31-40 ปี และเป็นพระเถระ มีพรรษา 10 พรรษาขึ้นไป ส่วนการศึกษาภาคสามัญ ส่วนใหญ่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี และส่วนใหญ่สำเร็จการศึกษาระดับนักธรรมเอก และสำเร็จการศึกษาระดับเปรียญธรรม 3 ส่วนตำแหน่งทางคณะสงฆ์นั้น ส่วนใหญ่ไม่มีตำแหน่งทางคณะสงฆ์ อำเภอที่สังกัดสัดส่วนเท่ากัน ส่วนใหญ่เคยเข้าร่วมกิจกรรมกับเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนาในจังหวัดเชียงใหม่   และมีระยะเวลาที่เข้าร่วมกิจกรรมระยะเวลาตั้งแต่ 1-5 ปี เป็นหลักและทัศนะของพระสงฆ์ที่มีต่อบทบาทการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา พบว่า มีทัศนะต่อบทบาทการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา ในด้านการส่งเสริมสุขภาพอนามัยของประชาชนในชุมชนมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านการสงเคราะห์ช่วยเหลือ/บรรเทาทุกข์ และด้านการศึกษา ด้านการส่งเสริมสวัสดิการชุมชน ตลอดจนด้านการอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ ตามลำดับ และเมื่อพิจารณาในภาพรวม พบว่า พระสงฆ์ที่มีบทบาทต่อการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา มีทัศนะต่อบทบาทการทำงานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนาในระดับมากที่สุดข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้ คือ เครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา ควรมีการประชุม พบปะ แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และองค์ความรู้ให้สม่ำเสมอ เพื่อกระชับความสัมพันธ์ของสมาชิกและให้เกิดประสิทธิภาพต่อการดำเนินงานของเครือข่าย ตลอดจนเครือข่ายพระสงฆ์ควรจัดทำระบบฐานข้อมูล ประวัติและผลงานของพระสงฆ์นักพัฒนาที่เป็นปัจจุบัน และเข้าถึงได้ง่าย เพื่อเป็นประโยชน์ต่อการสืบค้นและติดต่อสื่อสารกัน และคณะสงฆ์ควรให้การสนับสนุนพระสงฆ์นักพัฒนา ที่มีผลงานโดดเด่นและเป็นที่ยอมรับ โดยถวายรางวัลหรือการประกาศเกียรติคุณในการทำงานเพื่อสังคม เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจให้แด่พระสงฆ์นักพัฒนา รวมทั้งควรมีการติดตาม ให้คำปรึกษา แนะนำแก่สมาชิกในเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา รวมทั้งการติดตามผลการดำเนินงานเชิงประจักษ์ อยู่เสมอ เพื่อทำให้การดำเนินงานของสมาชิกในเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และสื่อต่างๆ ควรมีการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์งานของเครือข่ายพระสงฆ์นักพัฒนา ให้เป็นที่รู้จักของสาธารณะมากกว่าปัจจุบัน