DOI: 10.14457/tu.the.2015.1574
title: ประสิทธิผลของรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป

description: การศึกษาวิจัยเรื่อง “ประสิทธิผลของรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการเปิดรับชม การรับรู้ ทัศนคติ และแนวโน้มพฤติกรรมของประชาชนที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป ตลอดจนศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร ประกอบด้วย ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการเปิดรับชมกับการรับรู้ พฤติกรรมการเปิดรับชมกับทัศนคติ การรับรู้กับทัศนคติ และทัศนคติกับแนวโน้มพฤติกรรมของประชาชนที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป ด้านแนวคิด และทฤษฎีที่นำมาใช้เป็นแนวทางในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ ทฤษฎีการเปิดรับสื่อ และข่าวสาร ทฤษฎีการรับรู้ แนวคิดเกี่ยวกับทัศนคติ และพฤติกรรม แนวคิดเกี่ยวกับรายการโทรทัศน์: รายการปกิณกะบันเทิง หรือรายการวาไรตี้การศึกษาวิจัยครั้งนี้เป็นรูปแบบการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ด้วยวิธีการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) โดยการใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล และให้กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง (Self-administered Questionnaire) รวมทั้งสิ้น 400 ชุด เพื่อนำข้อมูลที่ได้มาอธิบายถึงผลลัพธ์ของความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร ซึ่งกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาวิจัย คือ ประชากรในเขตกรุงเทพมหานคร และเขตปริมณฑล ที่มีอายุ 15 ปี ขึ้นไป ทั้งเพศชาย และเพศหญิง โดยจะต้องมีพฤติกรรมเคยเปิดรับชมรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป ที่ออกอากาศทางช่อง 1 เวิร์คพอยท์ ครีเอทีพทีวี ในรอบ 3 เดือนที่ผ่านมา (เดือนสิงหาคม-เดือนตุลาคม 2558) และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป SPSS โดยสถิติที่ใช้สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติพรรณนา (Descriptive Statistics) ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สำหรับการอธิบายข้อมูลด้านลักษณะประชากร การเปิดรับชมรายการ การรับรู้รายการ ทัศนคติที่มีต่อรายการ และแนวโน้มพฤติกรรมของผู้ชมรายการด้วยค่าร้อยละ การแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics) สำหรับการทดสอบความสัมพันธ์ของสองตัวแปร โดยการใช้ค่าสถิติ t (Pearson’s Product Moment Correlation Coefficient)ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะประชากรที่เปิดรับชมรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป เป็นเพศชาย มากกว่าเพศหญิง มีอายุระหว่าง 31-40 ปี ระดับการศึกษาสูงสุด คือ ระดับปริญญาตรี ประกอบอาชีพธุรกิจส่วนตัวเป็นส่วนใหญ่ และมีรายได้ส่วนตัวต่อเดือนไม่เกิน 10,000 บาท ซึ่งความถี่ในการเปิดรับชมรายการฯโดยรวมจะมีค่าเฉลี่ยของความถี่ 6 ตอน (เทป) ในรอบ 3 เดือนที่ผ่านมา โดยกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เปิดรับชมรายการฯ น้อยกว่า 1 ปี อีกทั้งยังมีพฤติกรรมการเปิดรับชมรายการฯ ขณะที่กำลังออกอากาศมากกว่ารับชมย้อนหลังในลักษณะเปลี่ยนช่องสลับไปมา นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่างที่เปิดรับชมรายการฯ ย้อนหลังจะเปิดรับชมผ่านคอมพิวเตอร์ โดยเข้าชมเว็บไซต์ของบริษัทฯ และมีลักษณะในการเปิดรับชมรายการฯ เพียงคนเดียวด้านการรับรู้ต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีการรับรู้ต่อประเด็นต่าง ๆ ของรายการฯ โดยรวมในระดับการรับรู้มาก ซึ่งประเด็นที่กลุ่มตัวอย่างรับรู้มากที่สุด คือ ประเด็นรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป เป็นรายการแรก ๆ ที่ส่งเสริมวัฒนธรรมเพลงลูกทุ่ง ผ่านการเล่นดนตรี การขับร้อง และการแสดงประกอบ ของกลุ่มเยาวชนไทย เท่ากับประเด็นรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป ดำเนินการผลิตโดย บริษัท เวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนต์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งผลิตรายการเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรม ในด้านทัศนคติ ที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีทัศนคติโดยรวมต่อรายการฯ ในเชิงบวก เมื่อพิจารณาทัศนคติรายด้าน พบว่า ด้านเนื้อหา กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีทัศนคติในเชิงบวกต่อประเด็นรายการปรับแนวคิดและวิธีการนำเสนอเพลงลูกทุ่งจากเดิมให้มีความน่าสนใจมากขึ้น โดยการสร้างสรรค์ทำนอง การร้อง และการแสดงในรูปแบบใหม่ ๆ ทำให้น่าติดตามรับชม มากที่สุด และด้านการนำเสนอนั้น กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีทัศนคติโดยรวมในเชิงบวกทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็น ด้านผู้ดำเนินรายการ ด้านคณะกรรมการ ด้านผู้เข้าร่วมรายการ ด้านบรรยากาศ และด้านเทคนิคการนำเสนอ นอกจากนี้ ผลจากการศึกษาด้านแนวโน้มพฤติกรรม พบว่า โดยรวมแนวโน้มพฤติกรรมที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลุกทุ่งโอทอปของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับตั้งใจมาก และประเด็นที่กลุ่มตัวอย่างมีความตั้งใจมากที่สุด คือ กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีแนวโน้มพฤติกรรมในการตั้งใจที่จะแนะนำผู้อื่นให้รับชมรายการ“ชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป” ต่อไปผลการทดสอบสมติฐานการวิจัย พบว่า การเปิดรับชมรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอปความถี่ (ตอน (เทป)) ในรอบ 3 เดือนที่ผ่านมามีความสัมพันธ์กับการรับรู้ต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป และการเปิดรับชมรายการฯ มีความสัมพันธ์กับทัศนคติโดยรวมที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป เมื่อพิจารณารายด้าน ประกอบด้วย ด้านเนื้อหา และด้านการนำเสนอ ต่างมีความสัมพันธ์กับการเปิดรับชมรายการฯ อีกทั้ง การรับรู้มีความสัมพันธ์กับทัศนคติโดยรวมที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป รวมไปถึงทัศนคติรายด้านด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ ทัศนคติโดยรวมที่มีต่อรายการฯ ยังมีความสัมพันธ์กับแนวโน้มพฤติกรรมที่มีต่อรายการชิงช้าสวรรค์ลูกทุ่งโอทอป เมื่อพิจารณาทัศนคติรายด้าน ยังพบว่าต่างก็มีความสัมพันธ์กับแนวโน้มพฤติกรรมฯ ด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรข้างต้น พบว่า มีความสัมพันธ์ในเชิงบวก อยู่ในระดับที่แตกต่างกันจากผลการศึกษาในครั้งนี้ พบประเด็นที่น่าสนใจและข้อเสนอแนะจากการศึกษาบางประการ คือ ทางรายการชิงช้าสรรค์ลูกทุ่งโอทอป ควรปรับเปลี่ยนช่วงเวลาออกอากาศให้เร็วขึ้น และประชาสัมพันธ์ให้กลุ่มผู้ชมรับรู้ถึงช่องทางการออกอากาศใหม่ให้มากขึ้น ตลอดจนการปรับรูปแบบรายให้มีความน่าสนใจ โดยเพิ่มช่วงรายการเกี่ยวกับเพลงลูกทุ่งให้มีความหลากหลาย และการสร้างกิจกรรมร่วมกันระหว่างรายการกับกลุ่มผู้ชมเพื่อให้เกิดการร่วมอนุรักษ์สืบทอดเพลงลูกทุ่งต่อไป ทั้งนี้ ในด้านของบทเพลงที่นำเข้ามาร่วมประกวดควรมีความหลากหลาย ด้านพิธีกร ควรเพิ่มมุกตลกให้แก่พิธีกร จะช่วยให้รายการดูสนุกมากขึ้น ด้านคณะกรรมการ ควรคัดเลือกกรรมการให้ตรงกับความรู้ในแต่ละด้าน ด้านผู้เข้าร่วมรายการควรคัดเลือกให้มีความหลากหลายมากขึ้น สร้างความแตกต่างในแต่ละเทปที่นำเสนอให้ชัดเจน ด้านบรรยากาศ ควรสร้างเสียงดนตรี และเสียงประกอบให้แปลกใหม่ และเหมาะสมกับช่วงต่าง ๆ ของรายการ และด้านเทคนิคการนำเสนอ ควรลำดับภาพในการเล่าเรื่องให้มีความชัดเจน มุมกล้องต้องสื่อความหมาย และเสียงที่ใช้ต้องคมชัด นอกจากนี้ ทางรายการฯ จะต้องให้ความสนใจในการประชาสัมพันธ์เพื่อการเปิดพื้นที่ในการเข้าถึงรายการโดยช่องทางอื่น ๆ รวมไปถึงการพัฒนาเว็บไซต์ของบริษัทฯ ให้ดียิ่งขึ้น พัฒนาระบบการถ่ายทอดรายการย้อนหลังฯ ด้วยระบบความคมชัดที่ได้มาตรฐาน และต้องสร้างความแตกต่างที่เหนือกว่าคู่แข่ง เพื่อขยายฐานผู้ชมรายการฯ ได้อย่างดียิ่งในอนาคตต่อไป