DOI: 10.17026/dans-xrh-dcpv
title: Zaamslag Plein-Veerstraat Zaamslag Plein 29, 30 en 31 - Veerstraat 8. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

description: &lt;p&gt;Aanleiding tot het voorliggend onderzoek is het voornemen om binnen het plangebied dat gelegen is op de kruising van het Plein en de Veerstraat in Zaamslag een nieuwbouwproject te realiseren. Hiervoor worden de bestaande gebouwen en bijgebouwen die binnen het plangebied gelegen zijn gesloopt. De geplande nieuwbouw betreft een appartementsblok met een binnenplein met parkeergelegenheid. De parkeergelegenheid zal worden ontsloten via de Nederhof, gelegen ten zuidoosten van het plangebied. De maximale verstoringsdiepte die het gevolg zal zijn van de geplande sloop en graafwerkzaamheden staat vooralsnog niet vast. Voor de geplande nieuwbouw zal een betonplaat aangelegd worden tot op een diepte van 1,73 m +NAP, deze komt te liggen op een palenfundering. Ter plaatse van de binnen het gebouw aan te leggen liftput zal dieper ontgraven worden, tot en diepte van 0,75 m +NAP. Voor de aan te leggen parkeervoorziening zal een bestrating bovenop een zandpakket aangelegd worden. De onderzijde van dit zandpakket komt op een diepte van 1,8 m +NAP te liggen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het in het bureauonderzoek opgestelde verwachtingsmodel is nadien middels een Inventariserend Veldonderzoek met 4 verkennende boringen getoetst. De maximale diepte van de boringen bedroeg 3 m –mv en 0,8 m -NAP. Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en verder verdiept met een gutsboor met een diameter van 3 cm. Het booronderzoek werd bemoeilijkt doordat het grootste deel van het plangebied inpandig gelegen is, binnen een garage, waarbij grotendeels een dikke betonvloer aanwezig is. Enkel ter plaatse van de percelen Plein nr. 30 en 31 is, achteraan de bestaande gebouwen, een tuin aanwezig.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De op basis van het verkennend onderzoek getoetste verwachting geldt als volgt: - Niveau Formatie van Koewacht: Midden-Paleolithicum: dit niveau is door de grootte diepteligging waarop dit kan worden aangetroffen niet tijdens het veldonderzoek bereikt. Naar verwachting zal dit nog intact gebleven zijn. Voor dit niveau geldt dan ook een middelhoge verwachting voor resten uit het Midden-Paleolithicum. De diepte waarop de top van deze Formatie van Koewacht binnen het plangebied kan verwacht worden is onbekend, dit betreft maximaal 13,25 m -NAP (15 m -mv).&lt;br&gt;- Niveau Formatie van Boxtel: ook de Formatie van Boxtel is niet aangetroffen tijdens het veldonderzoek, dit wordt verwacht op een diepte vanaf 6,25 m -mv (8 m -NAP), voor zover dit niet geërodeerd is door de latere Sluiskilafzettingen. Voor het niveau geldt middelhoge en hoge verwachting voor resten uit het Laat-Paleolithicum in en bovenin het Laagpakket van Singraven en een hoge verwachting voor resten uit Finaal-Paleolithicum tot Midden-Neolithicum voor de bovenzijde van het Laagpakket van Wierden, voor zover dit niet is weg geërodeerd.&lt;br&gt;- Laagpakket van Walcheren – Sluiskilafzettingen en laatmiddeleeuwse cultuurlaag (tot 1584): binnen het plangebied bestaan de Sluiskilafzettingen uit diep reikende geulafzettingen. Gelet op de actieve mariene omstandigheden waaronder de Sluiskilafzettingen zijn ontstaan geldt er voor de Vroege Middeleeuwen een lage verwachting voor dit niveau, te meer omdat de bovenzijde van het betreffende niveau gedurende de Late Middeleeuwen vergraven is. Gedurende de Late Middeleeuwen (vanaf de 12e eeuw) ontwikkelt zich de parochie Zaamslag. Deze ontwikkeling heeft gezorgd voor het ontstaan van een laatmiddeleeuws niveau dat enerzijds bestaat uit verwerkte geulafzettingen anderzijds uit een pakket van mogelijk opgebrachte grond. De bovenzijde van het laatmiddeleeuwse pakket ligt op circa 0,65 m- mv in het westen van het plangebied en tussen 0,85 en 1,35 m -mv centraal in het zuiden. In NAP waarden betreft dit 1,55, 0,65 en 0,76 m +NAP. Het lijkt er op dat gelijkaardige waarden werden aangetroffen tijdens bodemonderzoek in 2016 en dat hieruit mag geconcludeerd worden dat deze ook gelden voor het noorden van het plangebied. Bovenin dit laatmiddeleeuwse niveau kunnen resten uit de Late Middeleeuwen tot en met 1584 aangetroffen worden. Op twee locaties werden bij een bodemonderzoek in 2016 mogelijk baksteenlagen of muurwerk aangetroffen op dit niveau. Voor dit niveau geldt dan ook een hoge verwachting op archeologische resten. Plaatselijk kan het middeleeuwse niveau daar waar veelvuldig gebouwd is in de Nieuwe Tijd (met name in het noordwesten en mogelijk ook het noorden van het plangebied) verstoord zijn door het aanleggen of slopen van funderingen en het uitgraven van kelders.&lt;br&gt;- Ophoog uit de Nieuwe Tijd (vanaf 1648): tijdens de inundatie van het gebied tussen 1584 en 1648 is bovenop het laatmiddeleeuwse niveau een dun afdekkend laagje overstromingsafzettingen ontstaan die tot de Westerscheldeafzettingen (Laagpakket van Walcheren) kunnen gerekend worden. De bovenzijde van dit pakket is gelegen op een diepte van 0,5 m -mv in het westen, 1,10 m -mv centraal in het zuiden en 0,75 m -mv in het zuidoosten (1,7, 0,9 en 0,86 m +NAP). Bij de ontwikkeling van het nieuwe Zaamslag vanaf 1648 is vervolgens het terrein opgehoogd (met een dunne puinlaag met daarop een pakket opgebrachte grond). In de bovenzijde van dit ophoogpakket is reeds vanaf 1652 gebouwd (op de noordwesthoek van het plangebied) en was in de loop van de 18e eeuw en zeker tegen het begin van de 19e eeuw het gebied integraal opgenomen in de dorpskern van Zaamslag. Deze bewoning omvatte woningen langs de noordelijke en westelijke zijde van het plangebied (langs de Veerstraat en het Plein) en schuurtjes langs de oostelijke zijde. Deze gebouwen zijn in de loop van de 19e en 20e eeuw veelvuldig verbouwd, vergoot of zelfs volledig gesloopt. Enkele markante gebouwen voor Zaamslag die in het plangebied lagen in deze periode waren het schoolgebouw langs de Veerstraat vanaf 1830, de ten westen daarvan gelegen onderwijzerswoning (op de kruising van de Veerstraat en het Plein) en de naastgelegen café/hotel Den Appel (Plein 29) dat reeds in de 18e eeuw aanwezig moet zijn geweest. In het noorden en noordwesten van het plangebied (langs de Veerstraat en ter plaatse van Plein 29) is in de 20e eeuw een garage geopend. Het dan bestaande schoolgebouw is hierbij behouden en opgenomen in een groter geheel, ook de langs het Plein gelegen woningen zijn hierbij slechts gedeeltelijk aangepast. In de garage is de vloer uitgebroken en vervangen door een betonplaat. Voor het opgehoogd niveau geldt dan ook een hoge verwachting voor resten vanaf 1648 tot de 20e eeuw.&lt;/p&gt;