DOI: 10.17026/dans-z8p-m8g6
title: Dominee van Rhijnstraat 69 te Emst, gemeente Epe

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Uit de verzamelde aardwetenschappelijke gegevens blijkt dat het plangebied een ligging heeft op een hoger gelegen daluitspoelingswaaier, als overgangs-/randzone van de ten westen gelegen Oost-Veluwse stuwwal naar het ten oosten gelegen Pleistocene bekken van de Gelderse IJssel (waar de huidige Gelderse IJssel doorheen stroomt). De van nature voldoende gedraineerde gronden van de daluitspoelingswaaier zullen in principe al voor Jagers-Verzamelaars (Laat-Paleolithicum en Mesolithi-cum) een gunstige ligging hebben gehad als tijdelijke nederzettingslocatie (jachtkampementen). Vanaf het Neolithicum zal het plangebied ook geschikt zijn geweest als nederzettingslocatie voor Landbouwers. De hoger geleden daluitspoelingswaaier was van nature voldoende gedraineerd en daarmee mede geschikt als landbouwgronden. Op basis van het historisch gebruik van het plange-bied wordt verwacht dat er binnen het plangebied een (matig dik) plaggendek aanwezig is. Het plangebied heeft een hoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit alle archeologische perioden vanaf het Laat-Paleolithicum. Daluitspoelingswaaiers betreffen landschappelijke eenheden waar vaak een hoge dichtheid aan archeologische resten kan worden verwacht. In de omgeving van het plangebied zijn het aantal in ARCHIS geregistreerde archeologische onderzoek vrij beperkt. Gravend onderzoek (proefsleuvenonderzoek) hebben enkele resten opgeleverd van bewoningsactiviteit vanaf de Late-Prehistorie. Deze vindplaatsen zijn echter niet behoudenswaardig. Ar-cheologische resten worden verwacht in het te verwachten (matig) dikke plaggendek (Aa-horizont) en in de top van de sneeuwsmeltwater-/daluitspoelingswaaierafzettingen (top van een afgedekte moderpodzolbodem (een holtpodzolbodem, ook wel aangeduid als een bruine bosgrond) of restant hiervan). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, gecombineerd verkennende en karterende fase) blijkt dat binnen het merendeel van het plangebied bodemverstorende ingrepen zich hebben beperkt tot de bovengrond (eerste 50 cm). De hieronder aanwezige intacte bodemopbouw bestaat tussen gemiddeld 30 en 60 cm -mv uit een plaggendek, bestaande uit donkerbruinzwart gekleurd, matig tot sterk humeus, zwak grindig, zwak siltig, matig grof zand. Vanaf gemiddeld 60 cm -mv vindt de overgang plaats naar een intact resterend deel van het van nature gevormde moderpodzolprofiel (holtpodzolprofiel, ook wel aangeduid als een bruine bosgrond), vanaf de Bws1-horizont (of restant hiervan). Het moderpodzolprofiel loopt door tot gemiddeld 120 cm -mv (onderzijde van de overgangs-1BC-horizont). Het materiaal bestaat uit donkerbruin en naar onderen toe geelbruin naar lichtbruingeel gekleurd, bovenin zwak humeus, zwak grindig, zwak siltig, matig grof zand. Vanaf ge-middeld 120 cm -mv bevindt zich de 1C-horizont, in de vorm van lichtgeel tot lichtbeigewit gekleurd, zwak grindig, zwak siltig, matig grof zand. Het oorspronkelijke moedermateriaal betreft daluitspoe-lingswaaierafzettingen (sneeuwsmeltwaterafzettingen). De slechte sortering en het voorkomen van grind zijn hiervoor kenmerkend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van deze intacte bodemopbouw en de gemiddelde dikte van het plaggendek tussen 30 en 45 cm, betreft het aanwezige bodemprofiel een laarpodzolgrond. Oorspronkelijk heeft er zich een holtpodzolgrond gevormd (bruine bosgrond). Binnen het plangebied is (goed gesorteerd) dekzand, als afdekkende laag boven de daluitspoelingswaaierafzettingen, niet waargenomen. Het archeologisch sporenniveau is binnen het merendeel van het plangebied nog intact aanwezig. Archeologische sporen, indien aanwezig, zullen het best zichtbaar zijn op de overgang van de BC- naar C-horizont, op een diepte van circa 120 cm -mv. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Alleen in het meest zuidoostelijke deel van het plangebied, vrijwel direct langs de uitbouw van het bestaande dorpshuis, is de bodem diep verstoord. Waarschijnlijk is deze verstoring te koppelen aan de bouwwerkzaamheden (uitgraven bouwput) die hebben plaatsgevonden voor de bouw van het bestaande dorpshuis. Deze verstoring heeft geresulteerd in het volledig weggraven van de oorspronkelijke bodemopbouw, inclusief het archeologisch sporenniveau.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Alleen de geroerde bovengrond bevat resten puin/bouwmateriaal en baksteen en zijn vanuit archeologisch oogpunt niet relevant (recent daterend materiaal, aangebrachte halfverhardingslaag). Onder de geroerde bovengrond zijn in het intacte deel van de bodemopbouw geen archeologische indicatoren aangetroffen in het opgeboorde materiaal.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van het ontbreken van archeologische relevante indicatoren kan worden geconcludeerd dat archeologische waarden niet aanwezig zijn binnen het plangebied. Er zijn dus geen gevolgen voor de voorgenomen bodemingrepen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De archeologische verwachting wordt door het booronderzoek bevestigd voor wat betreft de landschappelijke ligging van het plangebied en de verwachte bodemopbouw, echter niet voor wat betreft de verwachting op het aantreffen van archeologische indicatoren uit de perioden vanaf het (Laat-)Paleolithicum. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van het ontbreken van aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische waarden, adviseert Econsultancy om, ten aanzien van de geplande bodemingrepen, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2015-03-26