DOI: 10.14457/tu.the.2018.1268
title: ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ. …: ศึกษากรณีมาตรการส่งเสริมพาณิชยนาวีที่ขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ความตกลงทั่วไปว่าด้วยการค้าบริการ (GATS)

description: สืบเนื่องมาจากการที่ประเทศไทยต้องประสบกับปัญหาด้านกิจการพาณิชยนาวีมาเป็นระยะเวลานาน อันมีเหตุผลมาจากการที่ประเทศไทยมีกองเรือพาณิชย์ขนาดเล็ก เรือมีสภาพเก่า ไม่มีความทันสมัย ไม่มีความสามารถเดินทางไปยังที่ไกลๆ ได้ และยังมีปัญหาในด้านอื่นๆ อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นปัญหาด้านภาษี ด้านการลงทุน ด้านสัมปทาน และด้านกิจการอู่เรือ จึงส่งผลให้ผู้ประกอบการไทยเสียเปรียบผู้ประกอบการต่างชาติ แม้ว่าปัจจุบันจะมีพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ. 2521 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2 ) พ.ศ. 2548 ออกมาใช้บังคับก็ตาม แต่พระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวก็ไม่ได้คุ้มครองสิทธิและประโยชน์ของผู้ประกอบการไทยเท่าที่ควร เนื่องจากพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวมีความล้าสมัย ไม่ทันต่อสถานการณ์ในปัจจุบัน และไม่เอื้อต่อการส่งเสริมการพาณิชยนาวีของไทย ด้วยเหตุนี้เอง คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณามาตรการส่งเสริมพาณิชยนาวีของไทยจึงได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมาธิการยกร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการ พาณิชยนาวี พ.ศ. … ซึ่งคณะอนุกรรมาธิการได้แก้ไขเพิ่มเติมร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าว เพื่อคุ้มครองสิทธิและประโยชน์ของผู้ประกอบการไทยมากขึ้น และเพื่อรองรับการเปิดเสรีการค้าบริการของไทยอีกด้วยในการเปิดเสรีการค้าบริการนั้น ประเทศสมาชิกขององค์การการค้าโลก (World Trade Organization: WTO) มีสิทธิที่จะกำหนดมาตรการหรือกฎระเบียบภายในของประเทศตนเอง ที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อกำกับดูแลธุรกิจบริการภายในประเทศของตนได้ แต่ทั้งนี้ จะต้องอยู่บนหลักการพื้นฐานภายใต้ความตกลงทั่วไปว่าด้วยการค้าบริการ (General Agreement on Trade in Services: GATS) และประเทศสมาชิกแต่ละประเทศจะต้องปฏิบัติตามพันธกรณีภายใต้ GATS ตามที่กำหนดไว้ในตารางข้อผูกพันเฉพาะ (Schedule of specific commitments) ด้วย ในการนี้ประเทศไทยซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกขององค์การการค้าโลก ก็ได้เปิดเสรีการค้าบริการสาขาขนส่งทางทะเล (Maritime Transport Services) ด้วย ทั้งนี้ ในการเปิดเสรีการค้าบริการในสาขาดังกล่าวได้ส่งผลกระทบต่อกิจการพาณิชยนาวีของประเทศไทย เช่น ผลกระทบต่อกิจการกองเรือพาณิชย์และผลกระทบต่อบุคลากรพาณิชยนาวี เป็นต้น นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบต่อกฎหมายไทยในอนาคตด้วย ได้แก่ ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ. …จากการศึกษาพบว่า ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ. … ในหมวดสิทธิและประโยชน์สำหรับการประกอบการพาณิชยนาวี มีบทบัญญัติบางมาตราที่ขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ GATS ได้แก่ มาตรา 42(1) มาตรา 43(1) มาตรา 43(2) มาตรา 43(3) และมาตรา 45 ซึ่งบทบัญญัติดังกล่าวเป็นการให้สิทธิและประโยชน์เฉพาะผู้ประกอบการไทยเท่านั้นที่จะได้รับความคุ้มครองในเรื่องของภาษีและการลงทุน และการสงวนสินค้าลงเรือไทย อีกทั้งยังขัดกับพันธกรณีที่ประเทศไทยได้ยื่นไว้ในตารางข้อผูกพันเฉพาะด้วย ซึ่งในกรณีนี้จำเป็นที่จะต้องมีการแก้ไขเพิ่มเติมหรือยกเลิกบทบัญญัติดังกล่าวเพื่อไม่ให้ขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ GATS นอกจากนี้ยังมีบทบัญญัติบางมาตราที่ไม่ขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ GATS ได้แก่ มาตรา 42(2) กรณีนี้จึงไม่มีความจำเป็นที่จะต้องแก้ไขบทบัญญัติดังกล่าวแต่อย่างใด และยังมีบทบัญญัติบางมาตราที่ประเทศไทยไม่มีพันธกรณีที่จะต้องปฏิบัติตามตารางข้อผูกพันเฉพาะ เนื่องจากว่าประเทศไทยไม่ได้ยื่นข้อผูกพันเอาไว้ ได้แก่ มาตรา 42(2) มาตรา 43(4) มาตรา 43(5) มาตรา 49 ในเรื่องของการประกอบกิจการอู่เรือ และมาตรา 47 ในเรื่องของการให้สัมปทาน ซึ่งในกรณีนี้ประเทศไทยไม่ควรที่จะเปิดเสรีการค้าบริการในสาขาบริการดังกล่าว อีกทั้งไม่ควรยื่นข้อผูกพันไว้ในตารางข้อผูกพันเฉพาะด้วย แต่อย่างไรก็ตาม หากในอนาคตประเทศไทยต้องการที่จะเปิดเสรีการค้าบริการในสาขาบริการใดก็ตาม ประเทศไทยก็จะต้องคำนึงถึงหลักความโปร่งใส (Transparency) และหลักการเปิดเสรีเพิ่มขึ้นเป็นลำดับ (Progressive Liberalization) อันเป็นหลักการพื้นฐานภายใต้ GATS และจะต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อกฎหมายภายใน ได้แก่ ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ. … ด้วย เนื่องจากว่าบทบัญญัติแห่งร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวอาจขัดต่อต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ GATS ทั้งนี้ เพื่อให้มาตรการส่งเสริมพาณิชยนาวีของไทยตั้งอยู่บนหลักการพื้นฐานภายใต้ GATSวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ ผู้เขียนยังได้ทำการวิเคราะห์มาตรการส่งเสริมพาณิชยนาวีของต่างประเทศและพันธกรณีของต่างประเทศภายใต้ GATS ได้แก่ ประเทศสิงคโปร์ ประเทศเกาหลีใต้และประเทศมาเลเซีย นอกจากนี้ยังได้ทำการเปรียบเทียบมาตรการส่งเสริมพาณิชยนาวีของต่างประเทศและของไทยที่ขัดต่อพันธกรณีภายใต้ GATS ด้วย พร้อมทั้งเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติแห่งร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมการพาณิชยนาวี พ.ศ. … ที่ขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ GATS ทั้งนี้ เพื่อไม่ให้บทบัญญัติดังกล่าวขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้ GATS และเพื่อให้สอดคล้องกับพันธกรณีที่ประเทศไทยจะต้องปฏิบัติตามด้วย