DOI: 10.17026/dans-xg9-2bw6
title: Proefsleuvenonderzoek Apeldoorn Glazeniershorst 403 Proefsleuvenonderzoek aan de Glazeniershorst 403 te Apeldoorn in de gemeente Apeldoorn

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in opdracht van PCBO Apeldoorn een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd voor het plangebied aan de Glazeniershorst 403 in Apeldoorn. In het plangebied is de bestaande school gesloopt en wordt een nieuwe school gerealiseerd. De verwachting is dat bij de uit te voeren graafwerkzaamheden ten behoeve van de bouw van het nieuwe schoolgebouw de bodem tot circa 1 m -mv zal worden geroerd en eventueel aanwezige archeologische waarden hierbij verloren kunnen gaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het plangebied was op basis van uitgevoerd bureau- en booronderzoek een middelhoge verwachting op het voorkomen van archeologische (nederzettings-)sporen vanaf het laat-Neolithicum t/m de late Middeleeuwen. Resten van diepere sporen konden nog worden verwacht binnen het bebouwde oppervlak van de schoolbebouwing, aangezien de ondergrondse delen (funderingen) tot een maximale diepte reiken van 105 cm dan wel ondieper. De verstoringen reiken tot maximaal in de oorspronkelijke top van de C-horizont. Voor het zuidoostelijke deel van het plangebied was een hoge verwachting op het voorkomen van resten/sporen/structuren gerelateerd aan een vermoedelijk eind 19e-eeuws boerenerf. Geadviseerd is om de verwachting te toetsen door middel van een archeologisch proefsleuvenonderzoek. Indien bij het proefsleuvenonderzoek behoudenswaardige archeologie zou worden aangetroffen kon er doorgestart worden naar een opgraving (DO).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd op 14 juni 2023 door een veldteam van Econsultancy. Er heeft geen doorstart naar een opgraving plaatsgevonden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gevolgde onderzoeksmethode Er zijn bij het onderzoek vier proefsleuven aangelegd van 20 x 4 m. De proefsleuven hebben een oppervlakte van circa 320 m2. Het vlak is in de top van de C-horizont aangelegd op de diepte van circa 30 tot 110 cm beneden het maaiveld (10,20 – 11,10 m NAP).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het veldwerk zijn uit praktische overwegingen enkele wijzigingen ten opzichte van het PvE doorgevoerd. Werkput 1 is 4 meter naar het zuiden verplaatst om uit de kroon van de bomen aan de noordzijde van het terrein te blijven. Werkput 2 is circa 10 m naar het oosten verplaatst omdat op de geplande locatie het schoolplein in gebruik was en de opdrachtgever aangaf dat hier geen ingrepen zullen plaatsvinden. Werkput 3 kon op de voorgenomen locatie aangelegd worden. Werkput 4 is 4 m naar het noorden verplaatst omdat er hekwerk op de geplande locatie stond.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten proefsleuvenonderzoek Uit de gedocumenteerde profielen bleek dat de top van het oorspronkelijke bodemprofiel in het hele onderzoeksgebied in meer of mindere mate verstoord is. Binnen de grenzen van de het voormalig schoolgebouw reikten de verstoringen tot in de C-horizont. Geschat wordt dat 0 tot 60 cm van de C-horizont vergraven is. Hierbij zijn de verstoringen in het noorden van het terrein minder ingrijpend (0-15 cm) dan in het zuiden van het terrein (0-60 cm). Dit komt omdat het natuurlijk reliëf in zuidelijke richting oploopt en het zuidelijke deel van het terrein ten tijde van de bouw van de school is afgevlakt/afgegraven. Buiten de grenzen van de bebouwing was de bodem intacter, met een (restant) Aa-horizont en hieronder een restant B- en/of BC-horizont. De kans dat ondiepe archeologische sporen binnen het onderzoeksgebied bewaard zijn gebleven is klein.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij het onderzoek zijn 18 sporen gedocumenteerd. Twee sporen (S1 en S4) vormen één greppel en zijn te relateren aan de Muizenweg die vanaf 1866 tot 1976 door het plangebied gelopen heeft. Mogelijk gaat het om een gedichte greppel of klein slootje dat op enig moment langs de weg heeft gelopen. De overige sporen zijn ontstaan in de tweede helft van de 20e eeuw. Enkele grote kuilen zullen zijn ontstaan tijdens de bouw, het gebruik, en de sloop van het voormalig schoolgebouw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Enkele sporen, zoals een aantal kleine paalkuiltjes en greppel S8 zijn mogelijk ontstaan bij het gebruik of de sloop van de historisch bekende boerderij die volgens kaartmateriaal in de zuidoosthoek van het plangebied moet hebben gestaan. Deze boerderij is gebouwd in de tweede helft van de 19e eeuw is gesloopt toen de school werd gebouwd in de jaren 70 van de 20e eeuw. De oriëntatie van de greppel (S8) in het zuidoosten van het plangebied komt overeen met de oriëntatie van perceelsgrenzen op historisch kaartmateriaal vanaf de 1866. Mogelijk heeft deze greppel dus een oudere oorsprong ondanks dat de vulling en vondsten niet op een datering voor de tweede helft van de 20e eeuw wijzen. Er is in dit spoor één vondst gedaan (tevens de enige vondst van dit onderzoek), een speelgoedautootje gemaakt in 1965.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies Bij het proefsleuvenonderzoek is alleen de aangetroffen greppel behorend bij de Muizenweg van mogelijk archeologische waarde. Echter zijn greppels uit de late Nieuwe tijd niet zeldzaam en is de informatiewaarde van deze greppel zonder vondsten en duidelijke opbouw laag. Het ontbreken van verdere archeologische waarden in de proefsleuven leidt tot de conclusie dat er geen sprake is van een (behoudenswaardige) vindplaats. Het selectieadvies is daarom dan ook om geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor verdere ontwikkeling. Het definitieve selectiebesluit zal worden genomen door de bevoegde overheid, de gemeente Apeldoorn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bovenstaand advies is van Econsultancy. Er is, op grond van de gebruikte onderzoeksmethode, geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven. Over de aan- of afwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig uitsluitsel worden gegeven. Aan dit advies kunnen geen rechten worden ontleend. De resultaten van dit onderzoek zullen eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Apeldoorn), die vervolgens het advies over neemt of niet.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als het plangebied nu of in de toekomst door de gemeente Apeldoorn wordt vrijgegeven voor bodemroerende werkzaamheden, dan blijft er, conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016, een meldingsplicht bestaan. Eventuele archeologische resten die bij werkzaamheden worden aangetroffen moeten worden gemeld bij de gemeente Apeldoorn en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.&lt;/p&gt;