DOI: 10.17026/dans-xs6-5aa4
title: Sluis Retranchement Wachtsluis RWZI Wachtsluis Rioolwaterzuiveringsinstallatie Retranchement

description: &lt;p&gt;In opdracht van het Waterschap Scheldstromen heeft ADC ArcheoProjecten in samenwerking met T&A Survey B.V. een Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-P) en een Opgraving – Variant Archeologische Begeleiding uitgevoerd voor het plangebied RWZI Wachtsluis te Retranchement in de gemeente Sluis. Aan de oostkant van het gebied zijn drie proefsleuven aangelegd in het tracé van een nieuw persriool.&lt;br&gt;Aan de westzijde zijn drie sleuven voor het nieuwe persriool archeologisch begeleid (Opgraving – variant Archeologische Begeleiding).&lt;br&gt;De aangetroffen sporen die tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn aangetroffen bestaan uit twee greppels en een klein deel van een grondspoor dat lastig te determineren is. Mogelijk is het een klein deel van een sloot, maar het zou ook een overblijfsel van een overstroming kunnen zijn. Wat betreft de greppels gaat het waarschijnlijk om verkavelings of perceelsgreppels die tegen de Noorddijk aan lopen en waarschijnlijk uit dezelfde periode dateren als de dijk: de eerste helft van de 18e eeuw.&lt;br&gt;Tijdens het onderzoek zijn (delen van) drie dijken nader bekeken. Het gaat om de Kanaaldijk en de Inlaagdijk onder de weg de Wachtsluis aan de westzijde van het gebied en de Noorddijk aan de oostzijde.&lt;br&gt;De Kanaaldijk langs het Uitwateringskanaal is aangelegd in 1871 toen ook de wachtsluis hier is gebouwd. Door de gehele dijk is een coupure gegraven en kon dus geheel in doorsnede bekeken worden. De dijk bestaat van boven af tot het huidige maaiveld geheel uit (los) lichtbruin zand. Onder het huidige maaiveld ligt de dijk op ca. 1,5 m dikke, grillige, lagen die bestaan uit klei (brokken) en zand.&lt;br&gt;Deze lagen zijn evenals de opbouw van de dijk waarschijnlijk afkomstig van het graven van het kanaal.&lt;br&gt;Inclusief deze lagen is de Kanaaldijk, gemeten vanaf het oorspronkelijke maaiveld, dat op een hoogte van ca. -0,20 m NAP ligt, 4,12 m hoog.De onderste lagen van de Kanaaldijk liggen aan de oostzijde over een smal (ca. 6,5 m breed), 1,20 m hoog dijkje heen. Net als de Kanaaldijk ligt deze dijk op de natuurlijke ondergrond, die zich op een hoogte van ca. -0,20 m NAP bevindt. De top van deze dijk ligt op een hoogte van +1.00 m NAP. De opbouw van de dijk zelf bestaat uit lagen (lemig) zand en uiterst siltige klei.&lt;br&gt;Het dijkje ligt onder de weg de Wachtsluis en betreft (waarschijnlijk) de inlaagdijk die in 1719 is aangelegd. Volgens het vooronderzoek zou zich hieronder nog een middeleeuwse dijk, de zeewerende dijk van de polder het Nieuwe Voslant, kunnen bevinden, maar die is (op deze locatie) niet aangetroffen.&lt;br&gt;De breedte en de hoogte van het dijkje is opvallend te noemen. Als inlaagdijk lijkt het niet hoog genoeg.&lt;br&gt;Dit is misschien de reden dat er in 1724 een tweede inlaagdijk in het gebied is opgeworpen: de Noorddijk. Deze dijk heeft (tegenwoordig) een hoogte van +4,40 m NAP.&lt;br&gt;In de proefsleuven was vrijwel geen opbouw van de Noorddijk zichtbaar. De werkelijke opbouw van de dijk zal zich enkele meters verder naar het oosten bevinden, buiten het huidige plangebied. Wel is in werkput 1 net onder de bouwvoor aan de linkerzijde een geel gevlekte laag zichtbaar die bestaat uit kluiten zand en mogelijk de aanzet van de dijkopbouw betreft. De Noorddijk is aangelegd in 1724 als tweede inlaagdijk, toen de eerste inlaagdijk (het dijkje onder de Wachtsluis) niet meer functioneel was..&lt;br&gt;Aan de westzijde van het plangebied, langs het Uitwateringskanaal, zouden zich resten van de wachtsluis uit 1871 kunnen bevinden. Aan de zuidzijde van werkput 4 zijn inderdaad resten van de sluis gevonden in de vorm van twee grote fragmenten muurwerk die echter niet in situ liggen. Verder zijn er geen resten van de wachtsluis aangetroffen.&lt;/p&gt;