DOI: 10.17026/ar/gywver
title: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (BO/IVO-O) Loppersum, Middenstraat 7 Gemeente Eemsdelta (GR)

description: Het plangebied bevindt zich op een wierde binnen een wierdenlandschap. Het wierdenlandschap van Fivelingo bestaat uit getij-afzettingsvlaktes, omsloten door hogere kwelder- en oeverwallen. Het plangebied ligt op een hoogte van ca. 1,00 m tot 1,20 m +NAP bovenop de wierde. De wierde van Loppersum is op het hoogst ca. 3 m +NAP. Ten opzichte van de omgeving ligt Loppersum ca. 0,8 m hoger. Binnen het plangebieden zijn geen aanzienlijke hoogteverschillen waar te nemen. Data uit boringen in de omgeving van het plangebied laat zien dat de bodem uit wierdelagen bestaat met hieronder getijdenafzettingen. 
De wierde van Loppersum is gelegen langs de oostelijke oever van de rivier de Fivel. De wierde is bewoond sinds de ijzertijd. De vroegste kaart van Loppersum is een schematische tekening uit 1733-1734. Hierop is te zien dat het plangebied onbebouwd is. Op de kadastrale minuut van 1811 – 1832 is de locatie van het plangebied eveneens onbebouwd. Het is in gebruik als boomgaarde. Het gebied blijft onbebouwd tot 1900, wanneer volgens kadastrale gegevens de huidige woning wordt gebouwd. De kaart van 1909 laat voor het eerst deze bebouwing zien. De opvolgende kaarten laten een verwarrend beeld zien. Op de kaart vanaf 1935 is de woning verdwenen. Deze verschijnt vervolgens op de kaart uit 1962 en blijft zichtbaar tot heden.
Op basis van het bureauonderzoek wordt een archeologische een lage verwachting gesteld op archeologische waarden uit het laat-paleolithicum tot de bronstijd. Vanaf de ijzertijd tot de nieuwe tijd ligt de verwachting middel tot hoog. Binnen het plangebied worden resten verwacht onder de bouwvoor tot in de getijdenafzettingen. Het plangebied bevind zich naast de wierderand uit de vroege middeleeuwen. Sporen en vondsten uit deze perioden zullen dieper liggen onder de wierdelagen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd, tot in de onderliggende getijdenafzettingen.

In totaal zijn 5 boringen gezet. De boringen zijn uitgevoerd tot een diepte van maximaal 3 m beneden maaiveld, waar mogelijk tot minimaal 0,3 m in de onverstoorde getijdenafzettingen. De opgeboorde grond is versneden met een gutsmes en onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren zoals houtskool, vuursteen en aardewerk. De boringen zijn beschreven conform ASB 5.2 en NEN5104. De laagopeenvolging in het plangebied bestaat van onder naar boven uit getijdenafzettingen, geroerde lagen, recent ophoog- of straatzand en recente verhardingen in de vorm van grind, tegels of klinkers.

Ter hoogte van de voortuin (boringen 1-3) is sprake van diepe bodemverstoringen, tot maximaal 2,5 m -mv (1,3 m - NAP; Figuur. 11). Waarschijnlijk heeft op deze locatie een diepe greppel of sloot gelegen. Onder de bouwvoor zijn slootdempingen met indicatoren aanwezig uit de nieuwe tijd en moderne tijd. De dempingslagen dateren zeer waarschijnlijk uit de periode direct voorafgaand aan de huidige bebouwing, dus voor 1900. 
Ter hoogte van boringen 4-5 is de verstoringsdiepte geringer. Vanaf een diepte van 0,8 tot 2,5 m – mv (+ 0,1 tot -1,3 m NAP) zijn onverstoorde getijdenafzettingen aangetroffen. Het betreft een kwelderwal. Er zijn geen oude cultuurlagen, wierdelagen of vegetatieniveaus waargenomen in de getijdenafzettingen.
Op basis van de resultaten van het hier gerapporteerde onderzoek wordt geadviseerd om binnen het plangebied geen vervolgonderzoek uit te voeren. De bodem is dermate verstoord (tot minimaal 0,8 m -mv) dat intacte archeologische resten niet langer verwacht worden.