DOI: 10.17026/ar/ex1nfj
title: Reconstructieproject ‘Vijverberg’ te Doetinchem, gemeente Doetinchem
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6452

description: In opdracht van Leemans Assist Explore B.V. heeft RAAP in april 2023 een archeologisch 
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het reconstructieproject 
Vijverbergroute. Het betreft de herinrichting van de Lijsterbeslaan, de Rekhemseweg, de Frans 
Halsweg, het Julianaplein en de Meester Lovinklaan-Acacialaan te Doetinchem in de gelijknamige 
gemeente. Het plangebied is opgedeeld in vier zones die in het onderhavig rapport als deelgebied 1, 2, 
3, 4 of 5 zijn getiteld. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning en betreft 
een herinrichting van de doorgaande wegen en tevens de plaatsing, verwijdering of vervanging van de 
bestaande riolering. 
&lt;p&gt;
Het plangebied ligt voornamelijk op een laat-pleistocene landduin met dekzandruggen- en welvingen. 
Het tracé loopt zowel door zones met resten van een rivierduin als zones met resten van een stuifduin. 
Deze duingronden zijn afgedekt met een plaggendek (oud-bouwlanddek). Vanaf de late middeleeuwen 
zijn deze gronden ontstaan op de hogere delen van het zandlandschap (zoals dekzandruggen). Ter 
hoogte van deelgebied 3 en 4 ligt het tracé in vrij droogzandige enkgronden met een plaggendek van 
soms dikker dan 75 cm. Het centrale deel, ter hoogte van deelgebied 2 en 5, ligt in stuifzandgrond met 
(vrij) droge stuifgrond en een stuifduin. De meest westelijkgelegen zijde van deelgebied 1 ligt op matig 
grofzandige rivierafzettingen. Het overige deel van deelgebied 1 ligt ten dele op een stuifduin en op 
(vrij) droge stuifzandgronden. Alle stuifzandgronden aan de oostzijde van het plangebied hebben een 
plaggendek die tot ten minste 50 cm -mv is bewerkt. De precieze verstoringsdiepte is echter onbekend 
en kunnen hieronder nog wel archeologische niveaus worden verwacht. In dit gebied kunnen namelijk 
ook overstoven archeologische niveaus of vindplaatsen voorkomen. Zowel onder vrij jonge als onder 
oudere stuifzandpakketten.
&lt;p&gt;
Vanwege de hogere ligging in de relatief drassige omliggende gronden was het duin naar verwachting 
al lange tijd zeer geschikt voor (tijdelijke) bewoning. Derhalve kunnen bijvoorbeeld al archeologische 
resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers (late prehistorie) tot en met de nieuwe tijd worden 
verwacht. Op de Hottingeratlas uit ongeveer 1773 is vanaf de zuidzijde van Doetinchem de ‘post weg 
na Anhold’ afgebeeld en loopt richting het plangebied. Nabij het plangebied splitst de weg en loopt de 
noordelijke ‘tak’ in de richting van de huidige Lijsterbeslaan. Op en vlak achter het duin zijn ook op de 
latere kadastrale minuutkaart uit 1832 in de bossen, langs de uitvalswegen en nabij de ontgonnen 
zones enkele boerderijplaatsen afgebeeld. 
&lt;p&gt;
Op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Doetinchem kunnen op diverse locaties in 
het plangebied nog resten van onder meer loopgraven en vlakstellingen uit de Tweede Wereldoorlog 
worden verwacht. Hoewel het plangebied al eens is ontgraven voor kabel- en leiding aanleg, geven 
deze indicatoren aanleiding om aan te nemen dat er waarden (zoals gevechts - en waarnemingsposities 
voor infanterie, opstellingen voor geschut, loopgraven of mangaten) uit de Tweede Wereldoorlog in het 
deelgebied aanwezig kunnen zijn. Het uitgebreide onderzoek Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten
(OOO) wordt in een separaat rapport opgenomen. 
&lt;p&gt;
Het tracé is geheel verhard en er zijn diverse kabels en leidingen aanwezig. Om die reden is de 
uitvoering van een verkennend booronderzoek als vervolgstap niet geschikt. Derhalve wordt 
geadviseerd om de ontgraving voor de nieuwe rioolbuizen archeologisch te begeleiden (opgraving: 
variant archeologische begeleiding). Gezien de kans op ernstige verstoringen van de bodem in het tracé, kan de mogelijkheid worden ingebouwd om tijdens het veldwerk op basis van de waarnemingen, 
in overleg met en goedkeuring door de adviseur namens het bevoegd gezag, (delen van) het 
plangebied vrij te geven voor verder onderzoek. Derhalve zal voorafgaand aan de werkzaamheden 
worden bepaald in hoeverre deze archeologische begeleidingen qua uitvoering intensief of extensief 
zullen zijn. 
&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Doetinchem, deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.