DOI: 10.17026/dans-xy3-54dv
title: Gemeente Mill en St. Hubert. Plangebied Natuurontwikkeling De Gagel en De Hoeven

description: &lt;p&gt;BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd in het natuurherstel De Gagel en De Hoeven te Mill, gemeente Mill en Sint Hubert. Aanleiding voor het onderzoek is de geplande natuurontwikkeling in deelgebied De Gagel, westelijk van het Defensiekanaal, en deelgebied De Hoeven oostelijk van het Defensiekanaal.&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied op een pleniglaciaal rivierterras van de Niers-Rijn ligt. Een oude vlechtende riviergeul dat dwars door het plangebied en Mill loopt is tot het einde van de Jonge Dryas watervoerend gebleven. Het rivierterras bestaande uit hoger gelegen rivierbanken en lager gelegen restgeulen is in een strook van noord naar zuid vermoedelijk bedekt door dekzand. Dit dekzand is afgezet tijdens de laatste fase van de Jonge Dryas of tijdens het Holoceen. Het westelijke deel van deelgebied De Gagel ligt volgens de geomorfologische kaart op een horstglooiing. Het vormt de grens tussen een hoger gelegen vlakte van ten dele verspoelde dekzanden aan de zuidwestzijde en de lager gelegen pleniglaciale rivierterrasvlakte aan de noordoostzijde. De horstglooiing bestaat vermoedelijk uit (herverstoven) dekzand op hellingsediment of riviersediment.&lt;br&gt;Volgens de bodemkaart komen ter plekke van deelgebied De Gagel hoge zwarte enkeerdgronden in lemig zand, gooreerdgronden in leemarm of zwak lemig, fijn zand en moerige eerdgronden met een zanddek voor. In deelgebied De Hoeven komen volgens de bodemkaart in het uiterst noordelijke deel en zuidwestelijke deel eveneens moerige eerdgronden met een zanddek voor. In het centrale deel komen beekeerdgronden in leemarm en zwak lemig zand en in het uiterst noordelijke poldervaaggronden in zware zavel voor. Al deze bodemeenheden, met uitzondering van de hoge zwarte enkeerdgronden, duiden op relatief natte omstandigheden. De natte omstandigheden in deelgebied De Gagel hebben gedurende het pleistoceen en het holoceen plaatsgehad, terwijl in deelgebied De Hoeven de natte omstandigheden vermoedelijk pas gedurende de late middeleeuwen of nieuwe tijd steeds meer continu van aard werden. Nadat het plangebied in 1825 binnen het overstromingsbereik van de Beerse Overlaat kwam te liggen, was deelgebied De Hoeven in z’n geheel te nat voor bewoning. Binnen het plangebied is één zone bekend in het centrale deel van deelgebied De Gagel waarvoor in het verleden een ontgrondingsvergunning is verleend. Ook in de zuidelijke hoek van deelgebied De Hoeven is een afgegraven locatie op de hoogtekaart zichtbaar. Tevens is er in het noordelijke deel een poel gegraven binnen de contouren van een brede geulzone.&lt;br&gt;Het uiterst oostelijke deel van deelgebied De Hoeven ligt binnen de contouren van het Landgoed behorende bij de motte burcht en het latere kasteel Tongelaar. In de 18e en 19e eeuw was dit gebied in gebruik als (productie)bos. In het uiterst zuidoostelijke deel van deelgebied De Gagel is sprake van een (ouder) bouwland behorende bij een boerenerf langs de Groote Beek.&lt;br&gt;Binnen het plangebied is sprake van een vindplaats uit het neolithicum in het uiterst noordelijke deel van deelgebied De Hoeven. Ter hoogte van een (met leem afgedekt) pleniglaciale rivierterrasrestant zijn meerdere vuurstenen artefacten, en twee Flint-Ovalbeilen uit het neolithicum aangetroffen. In de directe nabijheid van het plangebied zijn tevens fragmenten vuursteen uit het midden- en laat-paleolithicum aangetroffen, evenals aardewerk en een muntschat uit de Romeinse tijd, sporen van een motte burcht uit de 9e eeuw en resten van een later kasteel uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Ook zijn aan het maaiveld nog bestaande relicten zichtbaar van het kasteel Tongelaar en de Peel-Raamstelling.&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek geldt er voor vrijwel het gehele deelgebied De Hoeven een middelhoge tot hoge archeologische verwachting op het aantreffen van archeologische resten vanaf het midden-paleolithicum tot en met de middeleeuwen. Voor het uiterst oostelijke deel van deelgebied De Hoeven geldt een hoge verwachting tot aan de nieuwe tijd vanwege de ligging binnen het landgoed van kasteel Tongelaar (complextypen: opgehoogde toegangsweg, resten van een brug, historisch landgebruik).&lt;br&gt;Voor deelgebied De Gagel geldt grotendeels een lage verwachting voor alle perioden, met uitzondering van archeologische resten uit de Tweede Wereldoorlog behorende bij de Peel-Raamstelling. In de uiterst westelijke punt van deelgebied De Gagel geldt vanwege de aanwezigheid van een oud bouwlandcomplex een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit het midden-paleolithicum tot en met de middeleeuwen. In de zuidoosthoek van deelgebied geldt een hoge verwachting op het aantreffen van nederzettingsresten uit de late middeleeuwen of de nieuwe tijd&lt;br&gt;BAAC adviseert om bij bodemverstorende activiteiten in deelgebied De Hoeven waarvoor een (middel)hoge verwachting geldt een vervolgonderzoek door middel van karterende boringen naar een archeologische laag uit te laten voeren. De bevoegde overheid heeft dit advies niet in z’n geheel als selectiebesluit overgenomen. Gezien het feit dat een groot gedeelte van het af te graven gebied naar verwachting in een geulzone ligt, is gesteld dat een verkennend booronderzoek de juiste vervolgstap is in het archeologisch onderzoeksproces. Het verkennend booronderzoek dient uitgevoerd te worden in een 30x35 m verspringend boorgrid. Op deze wijze wordt de begrenzing tussen geulzone en rivierterrasrestant en de bodemopbouw in deelgebied De Hoeven goed in beeld gebracht.&lt;br&gt;BAAC adviseert om in de uiterst westelijke punt van deelgebied De Gagel bij graafwerkzaamheden die dieper reiken dan 30 cm -mv advies ook een karterend booronderzoek uit te laten voeren. Hier worden echter geen diepe bodemingrepen verwacht. Een vervolg is hierdoor niet noodzakelijk.&lt;br&gt;In de uiterst zuidoostelijke hoek van deelgebied De Gagel en in de uiterst oostelijke hoek van deelgebied De Hoeven adviseert BAAC een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden uit te laten voeren. Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid.&lt;br&gt;Daarnaast adviseert BAAC om in het gehele deelgebied De Gagel, waarvoor een hoge kans op het aantreffen van sporen uit de Tweede Wereldoorlog geldt, een extensieve begeleiding uit te laten voeren. Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid.&lt;/p&gt;
description: Date Submitted: 2022-06-14