DOI: 10.17026/dans-28j-xjyr
title: Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Ericasestraat 31 te Erica, gemeente Emmen (DR) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Ericasestraat 31 te Erica, gemeente Emmen, Drenthe

description: &lt;p&gt;Laagland Archeologie heeft in februari 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Ericasestraat 31 te Erica. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom een ontgronding.&lt;br&gt;Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.&lt;br&gt;Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.&lt;br&gt;Het plangebied ligt op de lage helling van de Hondsrug. Tussen 1500 – 500 voor Chr. raakte het terrein begroeid met veen. In het plangebied is dit veen door subrecente ontginningen nagenoeg verdwenen. De bodemopbouw wordt nu gevormd door een bouwvoor met daaronder dekzand tot een diepte van ongeveer 200 cm –mv. Daaronder liggen gestuwde afzettingen (grind, leem). In de top van het dekzand kunnen B- en BC-horizonten worden verwacht. Bodemkundig is sprake van een veldpodzolbodem. In de omgeving van het plangebied zijn resten uit de prehistorie bekend (Mesolithicum tot en met de Bronstijd/IJzertijd. Daartoe behoren nederzettingen uit het Mesolithicum en Bronstijd/IJzertijd en resten van vlakgraven uit het Midden-Neolithicum. Mogelijk gaat het hier om een groot vlakgrafveld. De vlakgraven liggen op een relatief hoog deel van de Hondsrug. Uit diverse archeologische onderzoeken is bekend dat grafvelden in het verleden langs prehistorische routes werden geplaatst om daarmee een claim van de huidige bewoners op het gebied te ondersteunen. Uit archeologisch onderzoek is tevens een sterk vermoeden dat over de hogere delen van Hondsrug in de prehistorie routes hebben gelopen. Dat geldt mogelijk ook voor de rug ten westen van het plangebied.&lt;br&gt;Noordelijk van het plangebied liep een leidijk die waarschijnlijk na of omstreeks 1700 is aangelegd. Deze had in eerste instantie een militaire functie, namelijk om het gebied voldoende nat te houden. Hiervan zijn binnen het onderzoeksgebied geen resten meer aan het maaiveld te zien. Het plangebied maakte onderdeel uit van een gebied dat pas rond de tweede helft van de 19e eeuw werd ontgonnen. Sindsdien is het in gebruik als akker.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het plangebied kunnen resten uit de periode Mesolithicum tot en met de IJzertijd worden verwacht (middelhoge verwachting). Resten uit latere perioden worden niet verwacht: de veengroei maakte het terrein tot ver in de Nieuwe Tijd nagenoeg onbewoonbaar.&lt;br&gt;Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.&lt;br&gt;In diverse boringen in een intacte BC-horizont gezien; in twee boringen daarnaast ook een intacte B-horizont. In de meeste boringen resteert alleen nog een C-horizont of resten van een verstoorde B- of BC-horizont. In boring 1 is een E-horizont met daaronder een intacte minerale B-horizont (Bs-horizont) gezien. In het zuidwestelijke deel (boring 15) ligt de dekzandtop wat lager: hier is onder een veenlaagje nog sprake van een AE-, Bh-, BC-, C-horizont. De Bh-horizont ontstaat onder natte omstandigheden. Elders is de oorspronkelijke dekzandtop waarschijnlijk volledig afgeschoven, gelet op de stratigrafische posities waarin brokken van de B- en BC-horizont soms zijn aangetroffen.&lt;br&gt;Het oorspronkelijke woonniveau is met uitzondering van de noordwestpunt en zuidwestpunt (boringen 1 en 15) waarschijnlijk grotendeels verdwenen. Daarmee is ook een groot deel van eventueel vondstmateriaal (bewerkt vuursteen, aardewerk) voor een belangrijk deel verdwenen evenals oppervlakkige grondsporen. Eventuele resten van wat diepere grondsporen kunnen nog bewaard zijn gebleven op locaties waar nog een BC-horizont resteert. Zoals in het bureauonderzoek is aangegeven gaat het daarbij niet zozeer om huisplattegronden (die worden op de hogere delen van het landschap buiten het plangebied verwacht) maar om spiekers, greppels en dergelijke.&lt;br&gt;We adviseren rondom boring 1 een viertal karterende boringen te laten zetten. Elders adviseren we geen vervolgonderzoek.&lt;br&gt;Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de provincie Drenthe. De provincie wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevrouw P. Verplanke.&lt;br&gt;Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).&lt;/p&gt;