DOI: 10.17026/ar/dsxlif
title: Schelluinen West, Parallelweg 5 tot en met 8, Schelluinen, gemeente Molenlanden
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: DC ArcheoProjecten heeft in mei en juni 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie bedrijventerrein Schelluinen West aan de Parallelweg in Schelluinen, gemeente Molenlanden. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling van het gebied als bedrijventerrein. Hiervoor is een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Op basis van het bureauonderzoek werd geconstateerd dat het plangebied is gesitueerd in de Alblasserwaard, een komgebied dat zich tussen de Lek, de Merwede en de Noord uitstrekt. Vanaf het Mesolithicum en het Neolithicum trad grootschalige vernatting op van het gebied. In enkele delen van de Waard komen rivierduincomplexen voor. Door de hoge ligging en de goede waterhuishouding vormden de rivierduinen vaak al sinds de prehistorie aantrekkelijke vestigingsplaatsen. In het plangebied uitgevoerde geologische boringen vormen echter geen aanleiding om te veronderstellen dat in de ondergrond sprake is van een rivierduincomplex. Naast de rivierduinen waren vooral fossiele stroomgordels en crevasses geschikt voor bewoning. De kleiige en zandige stroomgordel- en crevasseafzettingen klonken minder snel in dan de komafzettingen en het veen. Als gevolg van de hogere ligging in het landschap boden de zogenoemde stroomruggen of crevasseruggen gunstige omstandigheden voor bewoning. In de omgeving van het plangebied was vanaf ca. 750 tot 300 v. Chr. (cal.) de Spijkse stroomgordel actief. Op basis van de vormingsgeschiedenis zal deze stroomgordel in de IJzertijd en de Romeinse tijd een gunstige vestigingsplaats hebben geboden. Uit recentelijk uitgevoerd archeologisch booronderzoek blijkt dat het uiterst westen van het plangebied enkel komafzettingen en veen aanwezig zijn. In het noordwesten van het plangebied zijn mogelijk oeverafzettingen van deze stroomgordel aan te treffen. Indien oever- crevasseafzettingen aanwezig zijn moet op of in de top van deze afzettingen rekening worden gehouden met archeologische waarden uit de IJzertijd of de Romeinse tijd. Een eventuele archeologische vindplaats uit deze periode zal zich manifesteren als een archeologische laag: een humeuze en/of ontkalkte laag met daarin aardewerkfragmenten, resten dierlijk botmateriaal, houtskoolfragmenten en fosfaatvlekken. In de Late Middeleeuwen werd de Alblasserwaard ontgonnen en concentreerde in deze en daarop volgende periode zich langs zogenoemde ontginningsassen. Het plangebied bevindt zich midden in de polder Boven-Hardinxveld en maakt geen deel uit van een ontginningsas. De aanwezigheid van bewoningsresten uit de genoemde perioden lijkt daarom niet waarschijnlijk. De aanleg van de agrarische bebouwing in de periode tussen 1960 en 2011 kan tot verstoringen in de bovengrond hebben geleid.Teneinde de hierboven beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de ondergrond van het plangebied uit een mineraalarm veenpakket waarin met name onderin kleilagen voorkomen bestaat. De top van het veenpakket is zwak kleiig. Dit veenpakket gaat geleidelijk over in een pakket komklei. In de top van de komklei is een 30 tot 50 cm dikke bouwvoor gevormd. Ter plaatse van de erven en ophoogde delen van het plangebied bestaat de bovengrond uit een recent opgebrachte pakket. De oorspronkelijke bodemopbouw is grotendeels intact gebleven. In de boringen die in het westelijk deel zijn gezet en ter plaatse van de erven is de bovengrond enigszins geroerd.Op grond van het ontbreken van aanwijzingen voor fossiele stroomgordels of crevasses wordt de kans op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats als laag ingeschat. ADC ArcheoProjecten adviseert om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling.