DOI: 10.17026/ar/lugmb3
title: Archeologisch bureauonderzoek Noordwijkerweg, hoek Voorhouterweg, Rijnsburg Gemeente Katwijk

description: IDDS Archeologie heeft in januari 2026 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor twee kavels op de hoek van de Noordwijkerweg en de Voorhouterweg in Rijnsburg, gemeente Katwijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied gelegen is op een strandvlakte met ten noorden de overgang naar een strandwal. De ondergrond binnen het plangebied bestaat uit duin- en strandzand waarvan de top wordt verwacht op circa 2,3 tot 3,0 m -mv/ -1,6 tot -2,3 m NAP. Hier geldt een hoge verwachting op archeologische resten uit het Midden Neolithicum – Late Bronstijd. Degelijke resten zijn naar verwachting te relateren aan bewoning of landbouw, zoals artefacten van keramiek en (vuur)steen, houtskool, en grondsporen van paalgaten, kuilen, greppels of ploegsporen. De activiteiten in deze perioden zijn echter meer geconcentreerd op de hoger gelegen strandwallen en minder in de nattere strandvlakte. Tijdens het proefsleuvenonderzoek op het direct aan het plangebied grenzende terrein Hoek de Rover (Koekkelkoren & Moerman 2017) zijn op dit niveau enkele losse vondsten gedaan, maar geen sporen aangetroffen. 
Op het (duin)zand is in de Bronstijd een veenpakket ontstaan, waarvan de top verwacht kan worden op 2,2 tot 2,5 m -mv/ -1,5 tot -1,6 m NAP. Dit veenpakket heeft een lage archeologische verwachting omdat het een ongunstig nat deel in het landschap was. Op het veen is een nieuw pakket duinzand afgezet, welke een hoge archeologische verwachting heeft voor de periode IJzertijd-Romeinse tijd en waarvan de top verwacht kan worden op 2,1 tot 2,2 m -mv/-1,4 tot -1,5 m NAP. In het proefsleuvenonderzoek Hoek de Rover zijn geen woonniveaus in het pakket herkenbaar en ook in de boringen die eerder gezet zijn in het plangebied zijn deze niet herkend. Het duinzandpakket wordt afgedekt door een pakket kreekafzettingen (met de top op 0,5 tot 2,1 m -mv/ 0,2 tot -1,4 m NAP), waarin tijdens het proefsleuvenonderzoek Hoek de Rover kolkgaten zijn aangetroffen. Dit zijn gaten in de grond die ontstaan en opgevuld zijn tijdens overstromingen met hoge stroomsnelheden. Hoewel sommige gaten nog geen halve meter diep waren, reikten andere tot meer dan een meter diepte waarbij de onderliggende afzettingen waren geërodeerd en omgewerkt. De humeuze laag die in het pakket kreekafzettingen werd aangetroffen, is ontstaan in zeer drassige omstandigheden, en ook de onderliggende lagen zijn het gevolg van regelmatige overstromingen, waardoor bewoningsresten niet worden verwacht in dit pakket. Wel was het vanaf de Romeinse tijd / Vroege Middeleeuwen mogelijk om op de top van deze afzettingen te wonen. Bij Hoek de Rover was de top van deze afzettingen echter omgewerkt in een humeus pakket dat is gevormd in de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd door de bemesting en het beploegen van het terrein, waardoor de top van de kreekafzettingen dus niet meer intact aanwezig is. Op basis hiervan is de verwachting voor de periode Romeinse tijd / Vroege Middeleeuwen bijgesteld naar laag. Aangezien het plangebied een vergelijkbare historische ontwikkeling heeft doorgemaakt als Hoek de Rover, en lange tijd onderdeel uitmaakte van dezelfde percelen, is het zeer aannemelijk dat deze verstoringen ook in het plangebied aanwezig zijn.
De verwachting voor de periode Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd is laag. Op historisch kaartmateriaal is geen historische bebouwing binnen het plangebied afgebeeld en eventueel aanwezige archeologische resten zullen door de omwerking van de grond voor tuinbouw en de bouw en afbraak van glastuinbouwkassen vernietigd zijn.
Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat het plangebied voornamelijk een lage archeologische verwachting heeft. IDDS Archeologie adviseert om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.