DOI: 10.7925/drs1.duchas_4428132
title: Cúl na Sméar, Dúngarbhán

description: A collection of folklore and local history stories from Cúl na Sméar, Dúngarbhán (school) (Coolnasmear Lower, Co. Waterford), collected as part of the Schools' Folklore Scheme, 1937-1938 under the supervision of teacher Eibhlín, Bean Uí Mhathúna.
description: Cistí Óir i bhFolach / Morónaigh, Máighread Ní -- Cistí Óir i bhFolach / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Scéal Grinn / Chatháin, Nóra Ní -- Scéal Grinn / Dúnfúrtaigh, Cáit Ní -- Scéal Grinn / Dúnfúrtaigh, Pádraig Ó -- Tomhaiseanna / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Tomhaiseanna / Catháin, Nóra Ní -- Tomhaiseanna / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Nuair a bhíon ceo ann a choiméadann solus na gréine ó'n domhan bíonn fearthainn againn. / Cathain, Nóra Ní -- Gaoth aduaidh a bheireann an sneachta. / Deimhnis, Peigí Ní -- Nuair a chíonn duine fáinne mór timpeall an ré sin chomhartha fearthainne. / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Má éirigheann an ghrian an-dhearg bheadh lá fluich ann. / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Nuair a bhíonn na fuiseóga agus na fáinleóga ag eitilt ós íseal bíonn fearthainn againn. / Catháin, Nóra Ní -- Nuair a bhíonn na préacháin ag eitilt ós íseal sin chomhartha fearthainne. / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Without title / Deimhnis, Peigí Ní -- Nuair a bhíonn na h-éin ag eitilt ós íséal sin é comhartha go bhfuil fearthainn ag teact. / Seachnasaigh, Pádraig Ó -- Nuair a bhíonn na h-éin ag eitilt ós íseal san Samhradh sin comhartha fearthainne. / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Fir Cháiliúla / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Fir Cháiliúla / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Do dhógadh crúaca féir le Seán Ó h-Iochaidhe Baile an Fhaoitig. / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Do dhógadh tigh agus crúac féir le Seán De [doléite] Cill-na-bFraocán iad sa blian 1930. / Morónaigh, Máighreadh Ní -- In dhiaidh an choghaid i 1918 tháinig pláig mhór de flú go h-Éirinn. / Seacnasaigh, Pádraig Ó -- Do dóghadh tigh comhnuidhte le Éamonn de Briotac i gCnoc na Madraí. -- I mbliadhain a 1930 i mí Abráin bhí bhaisteaca troma san gceanntar seo. / Seacnasaig, Pádraig Ó -- Without title / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Bhí stoirm mór ann sa bhlian 1881. / Morónaigh, Máighreadh Ní -- I dtightibh na bhfeirmeoir a biodh na scoileann fadó. / Gearailt, Seán Mac -- Is i dtighthibh na bhfeirmeoirí a bhíodh na scoileanna fadó. / Morónaigh, Micheal Ó -- Is i dtightibh na feirmeóirí a bhíodh na scoileanna ar siubhal fadó. / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Go dtí sé bliadhna ó shoin bhí fear ann agus thaghadh sé thimcheall an ceanntair seo ag déanamh ciseán. / Sheachnasaigh, Pádraig Ó -- Déanadh ciseán fadó de sailceóga. / Morónaigh, Micheal Ó -- Nuair a bhídís ag déanamh na coinnle fadó do bhogadís tulaig agus do cuiridís isteach i pota uisge beirighthe é. / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Bhí gach duine ábalta ciseán do dhéanamh fadó de saileóga. -- Pósann na daoine timceall an ceanntair seo san inid. / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Is ins an inid a phósann na daoine. / Moronaigh, Micheal Ó -- Níor féidir le na daoine pósadh do dhéanamh aon am is mhaith leo fadó. / Gearailt, Seán Mac -- Tá ocht bpáirceanna ag m'athair le h-ainmneacha ortha: An Móinéar Glas... / Deimhnis, Peigí Ní -- Tá cúig páirceanna againn agus ainmneacha ortha: An Móin-Fhéir... / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Tá naoi páirceanna againn sa bhaile agus is iad ainmneacha atá ortha ach: Páirc Tighe... / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Páirceanna, tá ceithre páirceanna le h-ainmneacha ag an bhfear in-aince le'm thig, páirc an srutháin... / Morónaigh, Micheal Ó -- Páirceanna. Tá trí páirceanna againn le h-ainmneacha ortha. / Seachnasaigh, Pádraig Ó -- Páirc - Níl aon páirc. / Gearailt, Seán Mach -- Tá coiníní agus girrfidh le fághail i n-ár n-áit. / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Tá coiníní madraí ruadh agus eascú insa áit-sé. / Seachnasaigh, Pádraig Ó -- Déinim agus na buachaillí eile im áit-se, glúaisteáin, topaí agus gunnaí bréaga. / Morónaigh, Micheal Ó -- Bím ag déanamh bábóg agus éadaighe cutha mar gúnaí agus hataí agus caipíní. / Dúnfhúrtaigh, Cáit Ní -- Bíonn na buachaillí ag déanamh innill agus lúb cun coiníní do mharbhú timceall an ceanntair. / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Laethanta Áirithe / Deimhnis, Peigí Ní -- Laethanta Áirithe / Morónaigh, Micheal Ó -- Is droch rud é an sal do scuabfadh amach an doras Dia Luain mar beadh tú ag scuabfadh an Rath amac. / Gearailt, Seán Mach -- Without title / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Glaodhann lucht siubhal go dtí an tigh ó am go h-am. / Morónaigh, Máighreadh Ní -- Tá liosanna i gceanntar na scoile seo. / Dúnfúrtaigh, Cáit Ní -- Tá lios thimcheall gceanntar na scoile. / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Tá lios cúpla páirc óm thig. / Deimhnis, Peigí Ní -- Mo Cheantar Féin / Deimhnis, Peigí Ní -- Mo Cheantar Féin / Dúnfhúrtaigh, Pádraig Ó -- Mo Cheantar Féin / Gearailt, Seán Mach
description: Supported by funding from the Department of Arts, Heritage and the Gaeltacht (Ireland), University College Dublin, and the National Folklore Foundation (Fondúireacht Bhéaloideas Éireann), 2014-2016.