DOI: 10.17026/dans-xyn-5gtj
title: Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Zijveld te BenedenLeeuwen, Gemeente West Maas en Waal

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van Stichting Sportcomplex Leones een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd, vanwege de geplande nieuwbouw van een clubgebouw en een overkapping voor voetbalvereniging Leones te BenedenLeeuwen, gemeente West Maas en Waal. De geplande nieuwbouw heeft een omvang van 580 m² met een maximale ontgravingsdiepte van 2 m-mv. Ter plaatse van de overkapping komt geen ontgraving, waardoor hier geen sprake is van een nieuwe bodemverstoring. In het kader van de aanvraag van de omgevingsvergunning dient onderzoek te worden uitgevoerd naar de archeologische waarden op het te ontwikkelen terreindeel. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het archeologiebeleid van de gemeente West Maas en Waal is opgenomen in een zogenaamd sectorplan. Het sectorplan is opgenomen in de bestemmingsplan Archeologie West Maas en Waal. Het plangebied kent hierin Waarde-Archeologie 2. Archeologisch onderzoek is in deze gebieden noodzakelijk bij plangebieden groter dan 500 m² en bodemverstoringen dieper dan 40 cm-mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van de verkregen gegevens is het nog niet geheel duidelijk of er binnen het plangebied sprake is van oever- of komafzettingen. Binnen het plangebied wordt een ooivaaggrond verwacht, welke veelal geassocieerd worden met oude stroomruggen. Het plangebied ligt volgens de stroomgordelkaart1 niet binnen een stroomgordel, maar wordt wel door meerdere stroomgordels omringd. Het betreft de volgende stroomgordels: ID 90 stroomgordel van Leeuwen (3000 BP –2000 BP (Before Present)) en ID 153 stroomgordel van Schuurkamp (5788 BP-5360 BP). Op verzoek van de regioarcheoloog zal 1 boring dieper doorgezet worden tot max ca 5 m –mv (of zo diep als fysiek haalbaar is) in verband met beddingzand en/of oeverafzettingen van de Schuurkampstroomgordel.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als er binnen het plangebied sprake is van oeverafzettingen van deze stroomgordels, dan worden resten uit de periode van het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen mogelijk met de geplande nieuwbouw binnen het plangebied bedreigd. Archeologische waarden worden in de top van de oeverafzettingen verwacht, welke zich eventueel zullen bevinden onder komafzettingen en een overslagpakket van recente ouderdom. Het plangebied heeft tot de aanleg van het sportveldencomplex op historisch kaartmateriaal altijd een agrarische functie gekend, welke de bodem tot op nog onbekende diepte zal hebben verstoord. Binnen het plangebied is geen sprake geweest van historische bebouwing. Voor de late middeleeuwen tot de nieuwe tijd geldt dan ook een lage archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Booronderzoek&lt;br&gt;Uit het booronderzoek blijkt dat onder een graszode (boring 2 t/m 4) of een zandophoging (boring 1) sprake is van overslaggronden die op een diepte van circa 1 m-mv overgaan in ongeroerde natuurlijke afzettingen. Deze afzettingen bestaan uit slecht gesorteerde crevasseafzettingen van bruin roestig grof zand (≥ 350 µm) en grind met kleibrokjes die op een diepte variërend van 110 cm-mv in boring 1 tot 135 cm-mv in boring 4 overgaan in grijze ongerijpte kalkrijke komklei. Dit pakket komklei vormt de basis van het bodemprofiel in boring 2, 3 en 4 die tot een diepte van 210 cm-mv zijn doorgezet. Uit de diepe boring 1 blijkt dat het pakket komklei vanaf een diepte van 245 cm-mv overgaat in geulafzettingen van grijze klei met plantenresten. Vanaf 345 cm tot 385 cm-mv is het kleipakket venig en bevat het veel houtresten. Dit is een oudere fase van de geul, waarbij de stroomsnelheid veel lager geweest is en de geul uiteindelijk gedeeltelijk kon verlanden. In het veld is dit pakket daarom beschreven als restgeulafzettingen. Vanaf 385 cm-mv tot 440 cm-mv is sprake van een dik pakket komafzettingen van grijze ongerijpte kalkloze klei. Alle aangetroffen sedimenten behoren tot de Formatie van Echteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Onder een subrecente ophoging is sprake van crevasseafzettingen, komafzettingen en (rest)geulafzettingen die op basis van de relatief ondiepe ligging ten opzichte van het maaiveld behoren tot de Stroomgordel van Leeuwen (Formatie van Echteld). De afzettingen zijn ongerijpt en overwegend kalkrijk afgezet. Zandige oever- of beddingafzettingen ontbreken. Er zijn geen sporen van bodemvorming als gevolg van menselijk handelen in het verleden of vegetatiehorizonten (laklagen) aangetroffen. Door het ontbreken van cultuurlagen en archeologische indicatoren achten wij vervolgonderzoek weinig zinvol. De aangetroffen sedimenten zijn gevormd in een nat en dynamisch milieu en waren niet geschikt voor menselijke bewoning. De trefkans op vindplaatsen binnen de maximale boordiepte (440 cm-mv) is nihil.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit&lt;br&gt;Het conceptrapport is op 22 mei 2020 beoordeeld door de regioarcheoloog, dhr. H.J. van Oort namens gemeente West Maas en Waal. De opmerkingen zijn verwerkt in deze definitieve versie van het rapport. Op grond van de onderzoeksresultaten adviseert de regioarcheoloog om het plangebied vrij te geven (geen vervolgonderzoek).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de RCE te Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente West Maas en Waal hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;