DOI: 10.17026/dans-zwt-w5us
title: Inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen 20 kV kabeltracé Doetinchem-Olde Kaste, gemeente Bronckhorst
title: Antea Group Archeologie 2020/203

description: &lt;p&gt;N.B.: Het onderzoek is voorgelegd aan en beoordeeld door de bevoegde overheid. Deze heeft het onderstaande advies overgenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Antea Group heeft in oktober 2020 een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase) uitgevoerd in voorbereiding op de aanleg van de kabelbundel van 20 kV spanning op het traject Doetinchem – Olde Kaste. Het tracé doorkruist twee gemeenten, namelijk de gemeente Doetinchem en de gemeente Bronckhorst. De onderhavige rapportage heeft betrekking op het gedeelte van het tracé dat zich in de gemeente Bronckhorst bevindt. Het veldonderzoek volgt op een bureauonderzoek dat Antea Group in juli 2020 heeft opgesteld. Het bureauonderzoek is in onderstaand integraal overgenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bureauonderzoek Het plangebied is onderdeel van het oostelijke rivieren- en dekzandlandschap van de gemeente Bronckhorst. In het plangebied kunnen in principe resten worden aangetroffen vanaf het laatpaleolithicum tot en met de nieuwe tijd. In het verleden concentreerde de bewoning zich met name op de hoger gelegen zones, zoals de dekzandplateaus, -ruggen en -koppen (al dan niet met een esdek) en de hoger gelegen terrasresten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen de gemeente Bronckhorst wordt een groot gedeelte van het tracé door middel van open ontgraving aangelegd. Een groot gedeelte van de werkzaamheden vindt plaats in een gebied met een lage archeologische verwachting. Deze lage verwachting geldt voor deeltracés 6 t/m 10. Het gaat hierbij om de lager en natter gelegen zones. In het zuidelijke gedeelte bestaan deze met name uit laaggelegen terrasresten en in het noordelijke gedeelte uit dekzandvlaktes en -laagtes. Voor een gedeelte van deeltracé 11 en het gehele deeltracé 12 geldt een hoge archeologische verwachting. Deze zones bevinden zich op de hoger gelegen dekzandruggen en –koppen, al dan niet met een afdekkend en conserverend esdek. Een blik op de KLIC-kaarten laat zien dat op een aantal locaties ondergrondse kabels en leidingen in de bermzones aanwezig zijn, waardoor de ondergrond daar reeds verstoord zal zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Antea Group adviseert om de gespecificeerde verwachting in de zones in open ontgraving, met een middelhoge en hoge verwachting, en zonder de aanwezigheid van ondergrondse kabels en leidingen te toetsen door middel van het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek, in de vorm van verkennende boringen. Hierbij zal om de 50 m een boring worden gezet. Concreet gaat het hierbij om een gedeelte van deeltracé 11 en deeltracé 12.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Inventariserend veldonderzoek De onderzochte locaties zijn gelegen op en aan de rand van een lappendeken van individuele essen (bij boerderijen, zoals Hoegen) en aaneengesloten enken bij buurtschappen (zoals Wittenbrink). Het essencomplex is ontstaan in de late middeleeuwen en nieuwe tijd in een landschap dat bestond uit een relatief hooggelegen dekzandvlakte, met een vermoedelijk oorspronkelijk ingewikkeld microreliëf van welvingen, eventueel ook kopjes en ruggen, mede gevormd op oudere afzettingen. De dikte van het nog aanwezige plaggendek is zeer wisselend. Onder de vaak aanwezige zwak humeuze AP-horizont ligt een C-horizont en de lithologie van de ondergrond is zeer heterogeen, hetgeen niet wijst op één prominente dekzandrug. De overgang van AP-horizont naar C-horizont zonder bodemvorming duidt erop dat een eventueel oud loopvlak, vondstlaag of woonlaag is opgenomen in de ploegvoor, zodat archeologische resten slechts nog uit dieper gegraven sporen zouden kunnen bestaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In dit geval geven ook de landschappelijke gegevens een nader inzicht in de verwachting: het natuurlijk reliëf is gering en bestaat uit divers materiaal (zowel dekzand, leem, fluvioglaciaal zand als mogelijk secundair verstoven zand), in het gebied ontbreken duidelijke dekzandkoppen of –ruggen en het gebied wordt niet doorsneden door natuurlijke beken voor de watervoorziening. De beken liggen overal op meer dan een kilometer afstand en dit maakte de vestiging hier in de prehistorie tamelijk ongunstig.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het bureauonderzoek werd de verwachting uitgesproken dat archeologische resten zich konden concentreren op de hoger gelegen zones in het landschap, zoals de dekzandplateaus, -ruggen en -koppen (al dan niet met een esdek) en de hoger gelegen terrasresten. Terrasresten komen in de onderzochte delen van het plangebied niet voor, ook zijn de prominente dekzandruggen en koppen niet aanwezig. Die verwachting vervalt daarmee. Wel is er een (dek)zandvlakte- of plateau aanwezig met vermoedelijk een geringer reliëf, dat echter schuilgaat onder latere reliëf van de bouwlanden. Dat dit (dek)zandplateau bewoond is geweest in de prehistorische is niet geheel uit te sluiten. De kans daarop wordt relatief laag ingeschat, vooral omdat in het plangebied geen gradiëntzones voorkomen die zowel voor jagers verzamelaars als voor agrarische groepen geschikte woonplaatsen vormden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wij adviseren om het gehele plangebied voor zover gelegen in de gemeente Bronckhorst vrij te geven. Duidelijke aanwijzingen voor een (in het verleden) hoger gelegen reliëf zoals dekzandwelvingen zijn niet aangetroffen en de aangetroffen esdekken zijn nauwelijks gefaseerd en niet gelegen in gebieden met oudere bodemvorming. De afstand tot de natuurlijke beken is groot en de vestiging in de prehistorie hebben verhinderd. Verder is in de middeleeuwen en nieuwe tijd tot in de C-horizont geploegd waardoor er een geploegd AC-profiel is ontstaan. Het advies tot vrijgave is echter ook ingegeven door de ligging van het tracé in het ruimtebeslag van de N316. Het ruimtebeslag van de N316 is in feite een genivelleerd terrein, waardoor juist de eventueel kansrijke locaties (dekzandwelvingen in het plateau, intact gelegen onder een esdek) zullen zijn verdwenen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het advies om het plangebied vrij te geven ten aanzien van het aspect archeologie is ter beoordeling aan de bevoegde overheid (de gemeente Bronckhorst). Zij zal, op voorspraak van haar adviseur, de resultaten en het advies in beoordeling nemen en overgaan tot een selectiebesluit. In het selectiebesluit kan zij ofwel meegaan met de in dit rapport gestelde adviezen ofwel op inhoudelijke gronden anders besluiten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het advies is overgenomen door de bevoegde overheid en omgezet in een selectiebesluit.&lt;/p&gt;
description: Issued: 2020-11-16