DOI: 10.17026/dans-x22-dr5w
title: N674 (Zuidzande-Oostburg) & Hans Vriezenschans, gemeente Oostburg; een Aanvullend Archeologische Inventarisatie (AAI) N674 (Zuidzande-Oostburg) & Hans Vriezenschans, gemeente Oostburg; een Aanvullend Archeologische Inventarisatie (AAI)

description: &lt;p&gt;De provincie Zeeland heeft archeologisch adviesbureau RAAP opdracht gegeven een archeologisch onderzoek in de vorm van een Aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI) uit te voeren in het kader van het plan Duurzaam Veilig Verkeer West-Zeeuwsch-Vlaanderen, N674 gedeelte Oostburg-Zuidzande. In het kader van dit plan zijn aan weerszijden van de Oostburgsestraat ingrepen gepland. Het onderzochte gedeelte van het trace loopt van de Mosterdweg tot aan de Veerhoekdijk en is circa 900 meter lang. De maximale breedte van de verstoring door de geplande ingrepen bedraagt circa 30 meter aan beide zijden van de Oostburgsestraat. Direct ten oosten van de Veerhoekdijk bevindt zich het terrein waar rond 1604 de Hans Vriezenschans is aangelegd. Dit terrein staat op de Archeologische Monumenten Kaart Zeeland (AMK) geregistreerd als een terrein van hoge archeologische waarde (monumentnummer 13522). Oorspronkelijk is het schansterrein groter geweest: ruim 200 x 200 meter, maar in het zuidoostelijke deel zijn na de afbraak van de schans in 1674 de wallen en grachten geslecht. Het gebied ten oosten van het AMK-terrein tot aan de Mosterdweg staat op de Indicatieve Kaart voor Archeologiche Waarden (IKAW) aangegeven als een gebied met een hoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten.&lt;br&gt;De ondergrond van het onderzochte gebied bestaat uit dekzand. Het dekzand is adgedekt door een laag Hollandveen. Het Hollandveen wordt afgedekt door een pakket klei en zand, dat gerekend wordt tot de Duinkerke II-afzettingen. Zowel op het dekzand, in en op het veen als op de Duinkerke II-afzettingen kunnen archeologische resten aanwezig zijn.&lt;br&gt;Ten behoeve van het onderzoek langs de N674 (tussen de Hans Vriezenschans en de Mosterdweg) zijn 24 boringen gezet tot in de top van het dekzand. Daarnaast is op alle percelen een oppervlaktekartering uitgevoerd. Noch het karterend booronderzoek, noch de oppervlaktekartering heeft archeologische vondsten opgeleverd. In de top van het dekzand is slechts in twee boringen een podzolbodem aangetroffen. Deze twee boringen bevinden zich op een smalle dekzandrug, De zone tussen deze twee boringen lijkt de enige locatie in het dekzandoppervlak geweest te zijn die mogelijk voor prehistorische bewoning geschikt is geweest. Er werden in of op het dekzand echter geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van bewoningssporen aangetroffen.&lt;br&gt;De top van het Hollandveen is in nagenoeg het gehele onderzoeksgebied geerodeerd gedurende middeleeuwse overstromingen. Slechts in een boring is niet geerodeerd veen aangetroffen. Ten noorden van deze boring bleek het veen in de Middeleeuwen gemoerneerd te zijn. In en op het Hollandveen zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van bewoningssporen aangetroffen. Gezien de geringe omvang van vindplaatsen op het veen kan de aanwezigheid ervan in de zone rond boring 54 op grond van onderhavig onderzoek echter niet uitgesloten worden. De Duinkerke-afzettingen bestaan in nagenoeg het gehele onderzoeksgebied uit zandige geulafzettingen. Alleen in een zone tussen de boringen 57 en 53 werden poelafzettingen bestaande uit zandige klei aangetroffen. In en op de Duinkerkeafzettingen zijn (met uitzondering van het schansterrein) geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van bewoningssporen aangetroffen, Met behulp van de resultaten van het weerstandonderzoek en het booronderzoek alsmede de luchtfoto-interpretatie kan de ligging van de gracht en de buitenwallen van de Hans Vriezenschans gereconstrueerd worden. Met behulp van het weerstandsonderzoek is het mogelijk de globale ligging van het noordwestelijke en zuidoostelijke bastion te bepalen; de globale ligging van de andere twee bastions kon bepaald worden aan de hand van de luchtfoto.&lt;br&gt;Op het binnenterrein van de schans is een rechthoekige structur van hoge weerstandswaarden gemeten. Uit de aanwezigheid van ondoordringbaar puin in enkele boringen in deze zone wordt geconcludeerd dat het de fundamenten van een gebouw betreft. Op de luchtfoto is deze structuur ook zichtbaar, In de geraadpleegde historische bronnen is geen informatie gevonden over bebouwing op het schansterrein.&lt;br&gt;Ten zuiden van het door middel van weestandsmetingen onderzochte gebied is op de luchtfoto nog een rechthoekige structuur zichtbaar; mogelijk betreft het de resten van fundamenten van een tweede gebouw.&lt;br&gt;Ten zuiden van de zuidelijke buitenwal is op de luchtfoto een oost-west georienteerde, rechtlijnige structuur zichtbaar. Mogelijk betreft het de ingang tot de 'Oude Haven' : de vaargeul richting Oostburg.&lt;br&gt;Tijdens het veldonderzoek werden geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van resten van een versterkt buitenwerk aan de oostzijde van de schans. Op grond van de tijdens onderhavig onderzoek aangetroffen resten van de Hans Vriezenschans en het feit dat een gedeelte van de schans als monument geregistreerd staat, worden de aangetroffen resten behoudenswaardig geacht.&lt;br&gt;De aanleg van de rotonde op de locatie zoals aangegeven op de plankaart voor de werkzaamheden langs de N674 (Provincie Zeeland, Directie Infrastructuur en Vervoer: kaartnummer DWA6662B) vormt een directen bedreiging voor het noordoostelijke bastion, delen van de oostelijke en westelijke gracht en voor het mogelijke gebouw dat midden op het binnenterrein van d schans (direct ten zuiden van de Oostburgsestraat) is aangetroffen.&lt;/p&gt;