DOI: 10.17026/ar/icxyxx
title: Archeologisch bureauonderzoek Goorsestraat te Hengevelde, gemeente Hof van Twente (OV)

description: Laagland Archeologie heeft in december 2024 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Goorsestraat te Hengevelde. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de uitbreiding van het bedrijventerrein.
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Het plangebied ligt in het Overijssels-Gelders zandgebied. Uit geraadpleegde paleogeografische kaarten blijkt dat gedurende het Holoceen geen veengroei binnen het plangebied heeft plaatsgevonden. Op de geomorfologische kaart ligt het meest westelijke deel van het plangebied in een uitblazingskom. Richting het oosten gaat deze over in een zone met verspoelde dekzanden en in de meest oostelijke hoek van het plangebied ligt een dekzandrug. Op de archeolandschappelijke eenhedenkaart ligt het overgrote deel van het plangebied op een dekzandvlakte en de noordoostelijke hoek van het plangebied op een dekzandrug. Op het AHN is te zien dat het plangebied grotendeels in een depressie ligt en dat het meest oostelijk deel zich op een hoogte in het landschap bevindt. Het hoogteverschil tussen het laagste deel in het westen en het hoogste deel in het oosten bedraagt meer dan 2 m. Bodemkundig ligt het gebied in een zone met veldpodzolgronden; lemig fijn zand. Tegen de noordoostelijke hoek van het plangebied liggen hoge zwarte enkeerdgronden.
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit het Neolithicum bekend. In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als heide. Het meest noordoostelijke deel van het plangebied is aangegeven als bouwland. Het plangebied is aldoor onbebouwd geweest. Op de topografische kaarten van 1900 tot en met 1978 is in het noordelijke deel van het plangebied een vlak aanwezig met de naam Keupersveen. Dit betreft een ven. Na 1987 is dit ven ontgonnen tot bouwland.
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek geldt een hoge verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum – Vroeg Neolithicum. Voor de periode Midden Neolithicum – Vroege Middeleeuwen geldt alleen een hoge verwachting voor het noordoostelijke deel van het plangebied. Verder geldt voor het noordoostelijke deel van het plangebied ook een hoge verwachting voor late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd. Deze verwachting heeft met name betrekking op een Molen die hier in de 19e eeuw aanwezig was. Voor de rest van het plangebied geldt voor perioden vanaf het Vroeg Neolithicum een lage verwachting.
Vanwege de vastgestelde verwachting wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennend booronderzoek. Dit onderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen.
Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Hof van Twente. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, Mevr. E. Kaptijn.
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).