DOI: 10.14457/tu.the.2020.108
title: ความแตกต่างระหว่างบุคคล แรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม การใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม และแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ในกลุ่มผู้สูงอายุ

description: การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาผลของแรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมของผู้สูงอายุที่มีต่อการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม และเพื่อศึกษาผลของความแตกต่างระหว่างบุคคลด้านการนับถือตนเองและด้านความเหงา แรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม การใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมที่มีต่อแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ในกลุ่มผู้สูงอายุ รวมทั้งเพื่อศึกษาผลของความแตกต่างทางด้านเพศและอายุที่มีต่อการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยใช้ทฤษฎีการใช้สื่อและความพึงพอใจในการศึกษา โดยการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณที่ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุชาวไทยที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปรวมทั้งเป็นผู้ที่ใช้งานเว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม ในรอบสามเดือนที่ผ่านมา จำนวนทั้งสิ้น 400 คน โดยผลการศึกษามีดังนี้1. แรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมทำนายการใช้งานเว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยแรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมด้านเพื่อผ่อนคลายมีอิทธิพลในทิศทางบวกต่อจำนวนเวลาในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมต่อวันมากที่สุด ส่วนแรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมที่มีอิทธิพลในทิศทางบวกต่อระยะเวลาในการใช้มากที่สุดคือแรงจูงใจด้านเพื่อกระชับความสัมพันธ์ นอกจากนี้ยังพบว่าผู้สูงอายุที่มีแรงจูงใจเพื่อให้เวลาผ่านไปจะส่งผลให้มีการใช้งานแบบที่ผู้ใช้งานไม่สามารถควบคุมการใช้งานได้2. ความแตกต่างระหว่างบุคคล แรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม การใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมมีอิทธิพลต่อแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์แบบสองทางในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยผู้สูงอายุที่มีการนับถือตนเองสูงจะส่งผลให้มีความถี่บ่อยในการให้แรงสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์และด้านข้อมูลสูงผ่านการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม ยิ่งไปกว่านั้นผู้สูงอายุที่นับถือตนเองสูงก็จะเกิดความรู้สึกพึงพอใจจากการให้แรงสนับสนุนทางสังคมแก่ผู้อื่นในเครือข่ายสังคมออนไลน์ของพวกเขาอีกด้วย ในขณะที่ผู้สูงอายุที่มีความเหงาจะมีความถี่บ่อยทั้งการได้รับแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ด้านอารมณ์และการให้แรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ด้านรูปธรรมผ่านเว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมออนไลน์ในระดับต่ำ นอกจากนี้ผู้สูงอายุที่เข้าใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมด้วยแรงจูงใจเพื่อความบันเทิงจะส่งผลให้มีความถี่บ่อยทั้งการได้รับและได้ให้แรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ในระดับสูงทั้งสามด้านคือด้านอารมณ์ ด้านรูปธรรม และด้านข้อมูล ส่วนผู้สูงอายุที่มีการใช้งานในรูปแบบที่ผู้ใช้ไม่สามารถควบคุมการใช้งานได้จะมีความถี่บ่อยทั้งการได้รับแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ด้านอารมณ์และได้ให้แรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์ด้านอารมณ์และด้านรูปธรรมในระดับสูงรวมทั้งมีความพึงพอใจทั้งจากการให้และการได้รับแรงสนับสนุนทางสังคมระดับสูงด้วย 3. ความแตกต่างด้านเพศของผู้สูงอายุไม่มีผลต่อการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมแต่ความแตกต่างด้านอายุกลับมีผลต่อการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม โดยผู้สูงอายุในกลุ่มอายุ 60 – 69 ปี มีจำนวนเวลาในการใช้ต่อวันและระยะเวลาในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมนานกว่าผู้สูงอายุในกลุ่มอายุตั้งแต่ 70 ปีขึ้นไป อย่างไรก็ตามความแตกต่างด้านอายุกลับไม่มีผลต่อการใช้งานในรูปแบบที่ผู้ใช้ไม่สามารถควบคุมการใช้งานได้การศึกษาวิจัยในครั้งนี้ได้แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของความแตกต่างระหว่างบุคคลด้านการนับถือตนเองและด้านความเหงา แรงจูงใจในการใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม การใช้เว็บไซต์เครือข่ายทางสังคม ที่ส่งผลต่อแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์แบบสองทางทั้งการได้รับและการให้ในกลุ่มผู้สูงอายุ รวมทั้งทำให้เข้าใจพฤติกรรมการใช้งานเว็บไซต์เครือข่ายทางสังคมของผู้สูงอายุ ซึ่งผลการวิจัยนี้ถือเป็นประโยชน์ต่อทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคส่วนอื่น ๆ ในการนำไปปรับใช้เพื่อพัฒนาผู้สูงอายุและรองรับสถานการณ์สังคมผู้สูงวัย อีกทั้งผลการวิจัยในครั้งนี้ยังเป็นประโยชน์ต่อการวิจัยในอนาคตในด้านการศึกษาแรงสนับสนุนทางสังคมออนไลน์แบบสองทางของกลุ่มผู้สูงอายุในบริบทอื่น ๆ อีกด้วย