DOI: 10.17026/dans-xn6-afgq
title: Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Tussen Kasteel en Wijchens Meer te Wijchen, gemeente Wijchen (GD) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Tussen Kasteel en Wijchens Meer te Wijchen, gemeente Wijchen (GD)

description: &lt;p&gt;Laagland Archeologie heeft in april-oktober 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de locatie tussen de kasteelstraat en het Europaplein te Wijchen. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande herinrichting van het plangebied.&lt;br&gt;Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Landschappelijk gezien ligt het plangebied in een Laat-Glaciaal rivierduinencomplex. Onder deze afzettingen bevindt zich waarschijnlijk het Wijchen Laagpakket, een zandige en zeer stugge rivierklei die net daarvoor in een warmere periode in het Laat-Glaciaal in een riviervlakte is afgezet. Vanwege de ligging in de bebouwde kom is onbekend wat het (oorspronkelijke) bodemtype is binnen het plangebied. Het meest waarschijnlijk is dat het om hoge bruine enkeerdgronden, loopodzolgronden of duinvaaggronden, bestaande uit grof zand, gaat. Als het hoge bruine enkeerdgronden of loopodzolgronden zijn, zijn eventuele archeologische vindplaatsen vanaf het Laat-Paleolithicum tot Late Middeleeuwen mogelijk goed geconserveerd door de aanwezigheid van een esdek. Bekend is dat er al in de Bronstijd plaatselijk verstuivingen hebben plaatsgevonden in het rivierduinencomplex van Wijchen, waardoor eventuele vindplaatsen ook afgedekt kunnen zijn door zandverstuivingen. Als een dergelijke verstuiving al voor de Late Middeleeuwen heeft plaatsgevonden, kan het zandverstuivingspakket weer afgedekt zijn met een plaggendek. Het bodemtype bij recentere zandverstuivingen is doorgaans een duinvaaggrond. Deze kunnen ook van oorsprong voorkomen binnen het plangebied. Het is onbekend of er verstoring van het bodemprofiel heeft plaatsgevonden binnen het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de omgeving van het plangebied zijn een aanzienlijk aantal archeologische vindplaatsen en vondsten geregistreerd, vanaf het Mesolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Verder is er bij het proefsleuvenonderzoek binnen het plangebied materiaal aangetroffen later dan Laat-Romeinse tijd. Naast dat er vindplaatsen bekend vanaf de Vroege Middeleeuwen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het plangebied deels omschreven als bos en deels als bouwland. Het plangebied is afgezien van enkele bijgebouwen aldoor onbebouwd geweest tot het einde van de 19e eeuw, wanneer de eerste sporadische bebouwing verschijnt. Vanaf eind jaren ’70 van de vorige eeuw is er een duidelijke verstedelijking merkbaar en wordt de huidige bebouwing gerealiseerd.&lt;br&gt;Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.&lt;br&gt;Algemeen is onder een opgebrachte verstoorde bovengrond een onverstoorde bodemopbouw aangetroffen. In boring 1, 2, 4 en 7 zijn sporen aangetroffen, waarschijnlijk uit de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. Zo is mogelijk een oude gracht op het voorterrein van kasteel Wijchen (boring 1 en 2) en mogelijk een waterput (boring 4) aangetroffen. In boring 5 en 6 is een enkeerdgrond met AC-profiel aangetroffen. Verder zijn boring 3 en 8 gestuit in een onverstoorde A-horizont. Bij eerder proefsleuvenonderzoek in 2020 en dit onderzoek zijn sporen aangetroffen daterend vanaf de Volle Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. De archeologische verwachting voor vroegere perioden dan het Midden-Neolithicum kan op basis van het ontbreken van bodemhorizonten die het natuurlijke bodemtype van voor de ontginningen representeren naar beneden worden bijgesteld. Er is een algemene hoge archeologische verwachting vanaf het Midden-Neolithicum.&lt;br&gt;Omdat de huidige bebouwing grotendeels onderkelderd is de verwachting dat vindplaatsen daar verdwenen zijn. De waarschijnlijk aanwezige vindplaatsen zijn te verwachten buiten de contouren van de huidige bebouwing.&lt;br&gt;Archeologisch relevante lagen of vindplaatsen zullen worden bedreigd door de geplande ingrepen.&lt;br&gt;Op basis van de onderzoeksresultaten wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4004 Opgraven (landbodems).&lt;br&gt;Het feit dat er een proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd binnen het plangebied en het bekend is dat er een vindplaats aanwezig is, die ook al is gewaardeerd wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een definitieve opgraving.&lt;br&gt;Een (selectie)besluit op dit advies dient te worden genomen door de gemeente Wijchen, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, mevrouw Ester van der Linden.&lt;/p&gt;