DOI: 10.17026/dans-27k-yser
title: Bovenkerkseweg 33b te Giessenburg (gemeente Molenlanden)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in april en mei 2019 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Bovenkerkseweg 33b te Giessenburg, gemeente Molenlanden. De aanleiding van het onderzoek is een aanvraag van een omgevingsvergunning in het kader van de voorgenomen bouw van een vrijstaande woning.&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat het plangebied in de Alblasserwaard ligt, een voormalig veengebied dat doorsneden wordt door enkele fossiele stroomgordels. In het verleden vormden de oevers van de rivieren en de stroomruggen relatief gunstige vestigingsplaatsen. In het onderzoeksgebied werd de landschappelijke ontwikkeling gedomineerd door veenvorming die is doorgegaan totdat omstreeks 300 v. Chr. De Giessen ontstond. In de top van de oeverafzettingen van deze stroomgordel kunnen archeologische waarden uit de Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen aanwezig zijn. Een eventuele vindplaats zal uit de resten van een kleine agrarische nederzetting bestaan en zal zich manifesteren als een archeologische laag: een humeuze en/of ontkalkte kleilaag met daarin fragmenten aardewerk en houtskool.&lt;br&gt;In de Late Middeleeuwen werden de veengebieden van de Alblasserwaard op grote schaal ontgonnen. De oevers van de Giessen fungeerden hierbij als ontginningsbasis. Hierlangs ontstonden erven, die vanwege wateroverlast werden opgehoogd, waardoor zogenoemde huisterpen ontstonden. In het plangebied is geen sprake van een ronde verhoging die zou kunnen duiden op de aanwezigheid van een huisterp. De locatie lijkt in de Late Middeleeuwen niet bewoond te zijn geweest. Omdat de bebouwing langs de Giessen in de loop der eeuwen kan zijn verplaatst en erven vanaf de 15e eeuw vanwege de verbeterde waterhuishouding niet meer op huisterpen werden aangelegd, kunnen bewoningsresten uit een latere periode niet geheel worden uitgesloten. Een eventuele vindplaats zal zich manifesteren als een concentratie van aardewerk- en baksteenfragmenten in een humeuze, opgebrachte laag direct onder het maaiveld. Waarschijnlijk is dit niveau en mogelijk ook eventueel aanwezige oudere niveaus in 1968 bij de aanleg van de funderingen van de huidige woning en de aanleg van nutsvoorzieningen verstoord.&lt;br&gt;Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond van het plangebied uit mineraalarm bosveen bestaat. Dit gaat naar boven toe geleidelijk over in een pakket venige, sterk siltige klei gevolgd door grijze, sterk siltige klei. Dit pakket wordt geïnterpreteerd als oeverafzettingen van de Giessen. De top van dit pakket, op ca. 75 tot 110 cm –mv, wordt gevormd door een humeuze en kalkloze kleilaag van 5 tot 25 cm dikte. Deze kleilaag wordt geïnterpreteerd als een vegetatiehorizont. In boring 3, die in het centrale deel van het plangebied is verricht, zijn in deze vegetatiehorizont houtskoolfragmenten, fragmenten huttenleem en schelpresten aangetroffen.&lt;br&gt;Dit materiaal vormt een mogelijke aanwijzing voor resten uit de Romeinse tijd of de Vroege Middeleeuwen. In het westen en oosten van het plangebied komen vanaf ongeveer hetzelfde niveau als de vegetatiehorizont 90 tot 110 cm dikke pakketten matig grof zand voor. Het betreft hier waarschijnlijk crevasse-afzettingen. De crevasse-afzettingen en de vegetatiehorizont worden afgedekt door een pakket sterk siltige klei, dat geïnterpreteerd wordt als oeverafzettingen van de Giessen. In de top hiervan is een 20 tot 45 cm dikke bouwvoor gevormd. In het centrale deel van het plangebied wordt deze afgedekt door een 25 tot 40 cm dik pakket recent opgebrachte grond.&lt;br&gt;De werkzaamheden ten behoeve van de sloop van de huidige woning en de aanleg van de funderingsbalken van de nieuwe woning zullen niet tot het niveau van de vegetatiehorizont reiken.&lt;br&gt;Dit niveau wordt wel verstoord door het aanbrengen van heipalen en de aanleg van een kelder.&lt;/p&gt;