DOI: 10.17026/ar/08lvux
title: Bureauonderzoek Middelstum, Onderdendamsterweg 6 Gemeente Eemsdelta (GR)

description: Het onderzoek vindt plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning.

Het plangebied is gelegen in een getijdengebied op een kwelderwal waarop een wierde is gelegen. De bodem bestaat uit zwak siltige tot sterk siltige kleilagen en zandige kleilagen. Het pleistocene niveau bevindt zich op een diepte van 8,5 tot 9 meter beneden maaiveld. 
Het plangebied ligt tussen twee rijksmonumenten bestaande uit middeleeuwse wierden die mogelijk een oudere oorsprong hebben. Bewoning is mogelijk vanaf de ijzertijd. Voor zover te herleiden van historische kaarten is het plangebied continu bewoond geweest. Voor het plangebied geld op de gemeentelijke beleidskaart en het geldende bestemmingsplan een hoge archeologische waarde vanwege de historische huisplaats binnen het plangebied. Op basis van het bureauonderzoek kan deze hoge verwachting worden gehandhaafd. Binnen het plangebied worden wierdelagen en resten van een historisch erf verwacht. Op basis van booronderzoek op het naastgelegen rijksmonument worden resten direct onder de bouwvoor verwacht. De wierde heeft een onzekere datering, vermoedelijk dateert de wierde vanaf de ijzertijd. Oudere resten zijn in het gebied niet te verwachten. Pleistocene afzettingen worden verwacht vanaf circa 8,5 tot 9,0 m NAP. Het pleistocene oppervlak ligt dermate diep dat het landschap hier vrij snel verdronken zal zijn, waardoor de tijd waarin het bewoond was of kon zijn ook relatief kort is. Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor aanzienlijke verstoringen in de wierde en boerderijplaats. Ondanks dat het plangebied op de geomorfologische kaart gelegen is in geëgaliseerd of afgegraven vlakte valt het plangebied hierbuiten. Ook de bestaande schuren zullen de bodem slechts in zeer beperkte mate hebben verstoord. In eerste instantie wordt geadviseerd om met een inventariserend booronderzoek (verkennende fase) vast te stellen of het bodemarchief ter plaatse van de voorgenomen ingreep nog intact is. Ook kan zo de dikte en stratigrafische positie van eventuele archeologische lagen vastgesteld worden. De archeologische resten worden direct onder het maaiveld verwacht tot onbekende diepte. Indien niet mogelijk is binnen de schuur te boren dienen de boringen rondom de schuur gezet te worden. 

Geadviseerd wordt verder om, op basis van de uitkomsten van het booronderzoek, te bepalen in hoeverre behoud in situ van de aanwezige archeologische niveaus ter plaatse van de bodemingreep mogelijk is. Indien behoud in situ niet mogelijk is, wordt geadviseerd om een archeologische opgraving of archeologische begeleiding uit te voeren. Hiervoor is een door de bevoegde overheid goedgekeurd PvE (Programma van Eisen) vereist. Afbraak van de bovengrondse bebouwing kan zonder archeologisch onderzoek worden uitgevoerd. Sloop van de ondergrondse funderingen en eventuele vloerniveaus dient onder archeologische begeleiding plaats te vinden. 
Indien sprake is van dieper gelegen archeologische resten wordt geadviseerd om gebruik te maken van een archeologievriendelijk palenplan conform de handreiking ‘Archeologievriendelijk Bouwen.’ Over de bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek dient contact opgenomen te worden met de bevoegde overheid, in dit geval de gemeente Eemsdelta.