DOI: 10.17026/dans-29y-3spq
title: Holwerd, De Morgenzon 7, Gemeente Noardeast-Fryslân (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Karterende Fase
title: 2019-04/14

description: &lt;p&gt;Door De Steekproef bv is plangebied De Morgenzon 7 te Holwerd onderzocht. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande bouw van een 'samenlevingsschool' tegen de bestaande Multifunctioneel Accommodatie (MFA) 'de Ynset'. De exacte diepte van de hiermee gepaarde bodemingrepen is nog onbekend, maar er wordt uitgegaan van een verstoringsdiepte van maximaal 1 meter beneden maaiveld voor de aanleg van funderingen. Conform het beleid van de gemeente Noardeast-Fryslân, die hierbij de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra hanteert, is een archeologisch onderzoek noodzakelijk omdat de oppervlakte van de bodemingrepen groter zal zijn dan 50 m2 en dieper dan 0,30 meter beneden het maaiveld (zie Hoofdstuk 2.1). De ingrepen betekenen een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van deze archeologische waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied ligt aan de rand van de historische kern van Holwerd op een kwelderwal. Resten vanaf de late ijzertijd tot en met de middeleeuwen/nieuwe tijd kunnen verwacht worden op terpen en op de kwelderwal. In de omgeving van het plangebied komen de oudste bewoningssporen vanaf de late ijzertijd voor, met bewoning op terpen. Met het bureauonderzoek is vastgesteld dat in het plangebied met name vanaf de middeleeuwen – nieuwe tijd archeologische resten kunnen worden verwacht vanaf het maaiveld. De meeste archeologische vindplaatsen in de omgeving van het plangebied houden verband met de restanten en ophogingslagen van oude verhoogde huisplaatsen op terpen en dateren uit de late middeleeuwen – nieuwe tijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bodem&lt;br&gt;In totaal zijn tijdens het veldonderzoek zes boringen verricht. In overeenstemming met wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek bestaat de bodemopbouw van het plangebied hoofdzakelijk uit: een mix van opgebracht bouwzand (straatzand) met een geroerde/vergraven laag (in boring 7 en 9 aangetroffen) op natuurlijke kwelderwalafzettingen op getijdenafzettingen. In het plangebied is onder het recent geroerde pakket in drie boringen (boring 3, 5 en 7) de oude bouwvoor waargenomen. In boring 3 reikt het geroerde pakket en de oude bouwvoor dieper en zijn aanwijzingen gevonden voor een mogelijk gedempte voormalige sloot of oude perceelsgrens. In de kwelderwalafzettingen zijn geen vegetatiehorizonten en/of cultuurlagen waargenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologie&lt;br&gt;De bodem in het plangebied is tot minimaal 50 centimeter beneden maaiveld verstoord. Dit komt deels door de agrarische werkzaamheden die in het verleden in het plangebied zijn verricht en deels door de bouw van het naastliggende sportcomplex. Tijdens het veldonderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen en zijn geen aanwijzingen gevonden voor zogenaamde terplagen en/of archeologisch relevante cultuurlagen die te maken kunnen hebben met historische bewoning of losse vindplaatsen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Aangezien er in het plangebied geen archeologische indicatoren zijn aangetroffen en geen aanwijzingen zijn gevonden voor zogenaamde terplagen en/of archeologisch relevante cultuurlagen die te maken kunnen hebben met historische bewoning of losse vindplaatsen, adviseren wij om geen nader archeologisch onderzoek te ondernemen of beperkende maatregelen op te leggen. Het is aan de bevoegde overheid (de gemeente Noardeast-Fryslân) om het opgestelde selectieadvies op basis van dit onderzoek al dan niet op te volgen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als bij toekomstig graafwerk toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10 en artikel 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Noardeast-Fryslân.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gemeente stemt met e-mail d.d. 17 juli 2019 in met dit advies.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Met betrekking tot de bevindingen van voorliggend onderzoek kan contact worden opgenomen met de gemeente Noardeast-Fryslân: Dhr. G. Mulder; email: g.mulder@noardeast-fryslan.nl; tel: 0519-298888.&lt;/p&gt;