DOI: 10.17026/dans-zhw-7h4a
title: Berendonck, Wijchen (gemeente Wijchen)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in september 2017 een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het recreatiegebied Berendonck in Wijchen. Dit onderzoek vormt een aanvulling op eerdere onderzoeken in het gebied en is uitgevoerd in verband met de voorgenomen realisatie van een parkeeraccommodatie. Tijdens het in 2012 voor het recreatiegebied Berendonck uitgevoerde bureauonderzoek bleek dat het gebied zich op een rivierterras uitstrekt dat volgens bekende geologische gegevens uit het Laat-Pleniglaciaal (circa 28.000 – 14.650 jaar geleden) dateert. Het is gevormd door vlechtende riviersystemen, de voorlopers van de huidige Rijn en de Maas, en is hoofdzakelijk opgebouwd uit grof zand en grind (Formatie van Kreftenheye). Gedurende de relatief warmere perioden binnen de laatste ijstijd (Bølling en Allerød interstadiaal, 14.650 – 12.850 jaar geleden) namen de rivieren een meanderend patroon aan. Bij zeer hoge waterstanden overstroomde het terras en raakte het bedekt met een kleilaag, de zogenoemde Laag van Wijchen. In de tweede helft van het Jonge Dryas (circa 12.850 – 11.650 jaar geleden), een relatief koudere periode binnen de laatste ijstijd, werd het rivierpatroon opnieuw vlechtend en vond verstuiving plaats vanuit de vaak geheel of gedeeltelijk droog liggende brede en ondiepe rivierbeddingen. Hierbij ontstonden langs de rivierbeddingen, op de Laag van Wijchen, rivierduincomplexen. Deze bestaan uit matig goed gesorteerd, matig grof zand en worden gerekend tot het Laagpakket van Delwijnen binnen de Formatie van Boxtel. In het Holoceen, het huidige geologische tijdvak (11.700 jaar geleden – heden), raakten onder invloed van de relatieve zeespiegelstijging grote delen van de rivierterrassen afgedekt door een dun pakket rivierklei. Omdat met name de hoger gelegen, al dan niet met rivierduinen afgedekte delen van de rivierterrassen relatief gunstige locaties voor menselijke activiteiten vormden, wordt hieraan een hoge archeologische verwachting toegekend. De lager gelegen rivierterrasgronden waren door de afdekkende laag rivierklei en daardoor iets zwaardere bodem zowel in de prehistorie als in de Romeinse tijd en de Middeleeuwen vermoedelijk minder geschikt voor landbouwactiviteiten en mogelijk ook voor bewoning. Aan deze eenheden wordt daarom een middelhoge verwachting toegekend. In delen van het recreatiegebied waar bodemingrepen plaatsvinden, voor zover gelegen binnen de zones waaraan een middelhoge of hoge verwachting is toegekend, is in 2012 en 2015 een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is in het merendeel van de onderzochte delen van het recreatiegebied Berendonck de middelhoge tot hoge verwachting niet bevestigd. Weliswaar is de Laag van Wijchen, die wordt beschouwd als een potentieel archeologisch niveau, aangetroffen, maar deze bleek door grootschalig grondverzet te zijn afgegraven of verstoord. In het zuidwesten is een zone met duinafzettingen aanwezig. Hier dient de hoge archeologische verwachting te worden gehandhaafd en is in geval van bodemingrepen aanvullend onderzoek noodzakelijk. Het deel van het recreatiegebied waar een parkeerterrein aangelegd zal worden, was nog niet middels een verkennend booronderzoek onderzocht. Daarom is op deze locatie een aanvullend verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is in alle boringen de Laag van Wijchen vastgesteld. De bovenkant van dit pakket bevindt zich op 60 tot 90 cm –mv (circa 7,8 tot 7,6 m +NAP). Uit de aanwezigheid van moderne insluitsels blijkt dat top van het pakket, die wordt beschouwd als een potentieel archeologisch niveau, is omgewerkt. De archeologische verwachting dient daarom, in overeenstemming met de eerder uitgevoerde onderzoeken in de andere delen van recreatiegebied Berendonck, naar laag te worden bijgesteld.&lt;/p&gt;