DOI: 10.17026/ar/juprot
title: Oplegnotitie Rapport IVO-O Inventariserend veldonderzoek met boringen Watercompensatie Heineken-Lab, Burgemeester Smeetsweg 1 te Zoeterwoude

description: In januari 2023 heeft Antea Group, in opdracht van Heineken Nederland Supply B.V., een archeologisch bureauonderzoek (oplegnotitie) en inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen (verkennende fase) uitgevoerd voor het plangebied ‘Watercompensatie’ op het Heinekenterrein te Zoeterwoude.1 Aanleiding voor het onderzoek is de uitbreiding van de bestaande vijver ter compensatie van een tijdelijke demping van de bestaande vijver. Deze tijdelijke demping heeft te maken met het inrichten van een bouwterrein voor de bouw van een nieuw laboratorium op de locatie van het voormalige bedrijfsrestaurant dat grenst aan de waterpartij. Bij de aanlegwerkzaamheden van de uitbreiding van de vijver kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de Provincie Zuid-Holland.

Eerder bureauonderzoek/ archeologische procedure Heinekenterrein
Naar aanleiding van eerdere bodemroerende ingrepen binnen het Heinekenterrein heeft Antea Group al in 2016 een bureauonderzoek voor het gehele gebied uitgevoerd.2 In mei 2019 is dit bureauonderzoek geactualiseerd.3 Voor toekomstige ontwikkelingen op het terrein wordt met toestemming van de bevoegde overheid gebruik gemaakt van dat bureauonderzoek en voor de nieuwe ingreep een aanvullende oplegnotitie geschreven. In de oplegnotitie worden de voorgenomen ontwikkelingen beschreven (afmetingen, dieptes).

Na akkoord van de bevoegde overheid op de oplegnotitie en indien sprake is van een archeologische verwachting, wordt een boorplan opgesteld (Plan van Aanpak), waarin de onderzoeksaanpak is geformuleerd. Door de verwachte ligging van de Romeinse-limesweg op of in de nabijheid van het Heinekenterrein, kan het zijn dat extra boringen worden ingepland, bovenop de standaard, zijnde 10 boringen per ha.

Resultaten eerdere onderzoeken op het Heinekenterrein
Uit het geactualiseerde bureauonderzoek is naar voren gekomen dat er voor het plangebied een hoge archeologische verwachting / hoge waarde geldt voor de ijzertijd, Romeinse tijd en vroege middeleeuwen. De ligging op de zuidelijke oever van de Oude Rijn resulteert ook in een middelhoge verwachting voor prehistorische vondsten (neolithicum-ijzertijd). Vanwege de ligging in de limes-zone geldt er tevens een hoge verwachting voor vondsten uit de Romeinse tijd. Ook voor de middeleeuwen en nieuwe tijd is de verwachting hoog, in verband met de locatie van kasteel, en later, landhuis Swieten op het Heinekenterrein.
Aan de zuidzijde van het plangebied heeft Antea Group recent een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd voor de aanleg van het Laboratorium. Hierin zijn enkele archeologische niveaus aangetroffen en is inzicht verkregen in de natuurlijke bodemopbouw.

Verkennend booronderzoek
Op basis van de gespecificeerde verwachting uit het bureauonderzoek kwam de aanbeveling om een veldonderzoek door middel van verkennende boringen in het plangebied uit te voeren. Het plangebied beslaat circa 1350 m2, en de verstoringsdiepte circa 0,70-0,80 m -mv. In totaal zijn 6 boringen gezet, verspreid over het plangebied, tot een diepte van 4 m-mv, tot ruim in de natuurlijke ondergrond.

Het doel van het verkennende booronderzoek is het in beeld brengen van de intactheid van de bodemopbouw in het gebied en om te bepalen of relevante archeologische niveaus in het gebied aanwezig zijn. Op basis hiervan wordt bepaald of eventueel vervolgonderzoek noodzakelijk is.

Selectieadvies
Geadviseerd wordt om voor de voorgenomen ingrepen op de onderzoekslocatie van de nieuwe waterberging geen verder archeologisch onderzoek te laten uitvoeren. In het verkennend booronderzoek is vastgesteld dat het archeologische niveau uit de Romeinse tijd ligt op een diepte van ca. 1,5 m-mv terwijl de ontgravingsdiepte van de uitbreiding van de waterberging niet dieper gaat dan ca. 0,70-0,80 m-mv.

Het archeologische niveau zal daarom door de voorgenomen ingreep niet worden geraakt. Planaanpassing of aanvullend archeologisch onderzoek is dus niet nodig.
In verband met de vergunningsaanvraag wijzen wij erop dat op de locatie van de bestaande vijver geen archeologische resten meer te verwachten zijn. Voor de tijdelijke demping van een gedeelte hiervan hoeft dan ook geen archeologisch onderzoek te worden verricht.

Het bovenstaande selectieadvies is een aanbeveling. Het selectieadvies betekent niet dat reeds met werkzaamheden op de locatie kan worden gestart.
Provincie Zuid-Holland, de bevoegde overheid in dezen, zal op basis van de bevindingen van dit archeologische onderzoek en het uitgebrachte advies, een selectiebesluit nemen.