DOI: 10.14457/tu.the.2023.139
title: การศึกษาที่อยู่อาศัยขนาดเล็กเพื่อตอบสนองต่อรายได้และวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่

description: บ้านขนาดเล็กในทำเลห่างจากใจกลางเมืองที่เป็นแหล่งงาน เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับคนรุ่นใหม่ที่มีรายได้น้อย เนื่องจากช่วยแก้ปัญหางบประมาณ และการขาดแคลนที่ดินสำหรับสร้างบ้านเนื่องจากความหนาแน่นของเมือง การครอบครองบ้านเดี่ยวขนาดทั่วไปในท้องตลาดต้องใช้งบประมาณไม่น้อยกว่า 3,000,000 บาท นอกจากนี้ ปัจจุบันขนาดครัวเรือนเล็กลง ครัวเรือนอยู่คนเดียว และคู่สมรสที่ไม่มีบุตรมีสัดส่วนมากขึ้น ทำให้ปัจจุบันครอบครัวมีขนาด 1-3 คน และขนาดครอบครัวที่เล็กลงส่งผลให้ผู้อยู่อาศัยตัดสินใจเลือกที่อยู่อาศัยที่มีขนาดเล็กลงตามไปด้วย รวมทั้งการทำงานทางไกลผ่านระบบออนไลน์ที่มีความแพร่หลายมากขึ้นส่งผลให้ผู้คนสามารถทำงานจากที่ใดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเดินทางไปยังอาคารสำนักงาน ปัจจัยดังกล่าวนี้ส่งผลให้การนำเสนอที่อยู่อาศัยขนาดเล็กเพื่อเป็นแนวทางใหม่สำหรับเพิ่มโอกาสครอบครองที่อยู่อาศัยให้กับคนรุ่นใหม่ที่มีรายได้น้อยมีความเป็นไปได้มากขึ้น หน่วยอยู่อาศัยขนาดเล็กที่มีพื้นที่ใช้สอยต่าง ๆ ได้แก่ ห้องนอน ห้องน้ำ ห้องครัว ห้องทำงาน และพื้นที่ซักล้างครบถ้วนภายในหน่วยเดียวเป็นอพาร์ทเม้นในประเทศญี่ปุ่น มีขนาดเริ่มต้น 9 ตารางเมตร ในประเทศไทย ที่อยู่อาศัยขนาดเล็กในท้องตลาด เช่น บ้านน็อคดาวน์ มีขนาดเริ่มต้น 1 ห้องนอน 1 ห้องน้ำ ส่วนมากไม่มีห้องครัวในตัว มักถูกใช้เป็นที่พักชั่วคราว หรือส่วนต่อเติม มากกว่าเป็นที่อยู่อาศัยหลัก ที่อยู่อาศัยขนาดเล็ก ในที่ดินขนาดเล็กมีข้อจำกัด และวิธีการแก้ไขดังนี้ 1) การขาดแคลนพื้นที่เก็บของ แก้ไขโดยการใช้พื้นที่แนวตั้ง เช่นกำแพง และพื้นที่ใต้บันไดในการเก็บของ 2) ผลกระทบทางจิตใจของผู้อยู่อาศัย แก้ไขด้วยการออกแบบเพดานสูง ใช้สีอ่อนในการตกแต่งภายใน การออกแบบช่องเปิดให้มีแสงธรรมชาติเข้าถึง และมีการระบายอากาศที่ดี รวมทั้งการเชื่อมต่อพื้นที่ธรรมชาติเข้ามาในบ้าน 3) เสียงดังรบกวน แก้ไขด้วยการใช้ผนังสองชั้น ร่วมกับฉนวนกันเสียง และการผนึกรอยรั่วรอบวงกบประตูหน้าต่างให้สนิท 4) ต้นไม้รุกล้ำอาณาเขต แก้ไขด้วยการเลือกพันธุ์ไม้พุ่มขนาดกลาง มีทรงพุ่ม 1-3 เมตร และสูงไม่เกิน 10 เมตร 5) การขาดแคลนพื้นที่ทำกิจกรรม แก้ไขด้วยการออกแบบพื้นที่ส่วนกลางให้เป็นพื้นที่อเนกประสงค์ มีความยืดหยุ่น ใช้งานได้หลากหลาย ใช้ฉากกั้นแทนผนังถาวรเพื่อสร้างความเป็นส่วนตัว และพับเก็บเมื่อไม่ได้ใช้ การใช้เฟอร์นิเจอร์ที่ปรับเปลี่ยนได้เพื่อการใช้งานที่หลากหลาย โดยพื้นที่ส่วนกลางที่ออกแบบนี้มีประโยชน์ใช้สอยได้แก่ ห้องนอน ห้องรับประทานอาหาร พื้นที่ทำงาน และพื้นที่พักผ่อน ภายในพื้นที่ขนาดโดยประมาณไม่ต่ำกว่า 6 ตารางเมตร การศึกษานี้นำไปสู่การทดลองออกแบบบ้านขนาดกะทัดรัดที่สุด สำหรับอยู่อาศัย 1-3 คน ตั้งอยู่บริเวณถนนสายรังสิต-นครนายก จังหวัดปทุมธานี มีขนาดไม่เกิน 40 ตารางเมตร ทั้งนี้ การออกแบบอ้างอิงขนาดพื้นที่จากข้อกำหนดทางกฎหมายของประเทศไทย และมาตรฐาน แนวทางในการออกแบบพื้นที่ส่วนต่าง ๆ ของที่อยู่อาศัย เพื่อตอบสนองต่องบประมาณ ขนาดครัวเรือน และลักษณะการใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ โดยแบ่งเป็น 2 กรณี ได้แก่ 1) บ้านชั้นเดียว ขนาด 28.80 ตารางเมตร มีงบประมาณหลักรวมค่าที่ดิน ค่าถมที่ดิน และค่าออกแบบ 960,000 บาท มีค่าใช้จ่ายเสริมสำหรับเฟอร์นิเจอร์ปรับเปลี่ยนได้ และฉากกั้น 54,000 บาท สรุปงบประมาณทั้งหมด 1,014,000 บาท และ 2) บ้านสองชั้น ขนาด 42.20 ตารางเมตร มีงบประมาณหลักรวมค่าที่ดิน ค่าถมที่ดิน และค่าออกแบบ 1,100,000 บาท มีค่าใช้จ่ายเสริมสำหรับเฟอร์นิเจอร์และฉากกั้น 44,000 บาท สรุปงบประมาณทั้งหมด 1,144,000 บาท แบบทั้งสอง ผู้ที่สนใจสามารถเลือกนำไปใช้ได้ตามความเหมาะสม โดยคำนึงถึงจำนวนสมาชิกในครอบครัว การประกอบอาชีพ กิจกรรมที่ต้องการ และความเป็นส่วนตัวของสมาชิกในครอบครัว โดยทั้งสองกรณีผู้มีรายได้ 15,000-23,000 บาท สามารถขอสินเชื่อและผ่อนหมดได้ในระยะเวลา 30 ปี