DOI: 10.17026/ar/1gfu0p
title: Archeologisch onderzoek Muggenburg-Zuid, Schagen. Een inventariserend veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen.

description: In opdracht van BPD heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Muggenburg-Zuid te Schagen, gemeente Schagen (zie afbeelding 1 en bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de voorgenomen aanleg van de nieuwe woonwijk Muggenburg Zuid, waarbij werkzaamheden worden voorzien van de realisatie van nieuwbouwwoningen en appartementen en de daarbij behorende (ondergrondse) infrastructuur.

Op basis van het booronderzoek blijkt dat in het plangebied een bodemopbouw aanwezig is bestaande uit een getijdenlandschap met afzettingen van het Laagpakket van Wormer. Dit getijdenlandschap bestaat uit wadden en kwelders, plaatselijk slappe tot matig stevige afzettingen. Dit niveau is afgedekt door Hollandveen, wat plaatselijk nog bewaard is gebleven onder terpen of diepere delen in het landschap. Op het niveau van het veen waar gewoond is, is het veenpakket geoxideerd tot het punt dat er enkel een humeuze vegetatiehorizont (laklaag) is overgebleven in de top van de getijdenafzettingen. Deze laklaag is ook het niveau waarvoor een archeologische verwachting geldt. Bij een dunne laklaag (5 cm of minder) of heel vlekkerig en een laklaag die licht boven een slappe kleilaag, geldt dat de hoge archeologische verwachting naar beneden toe kan worden bijgesteld naar laag. Bij een slecht ontwikkelde laklaag of slappe ondergrond is het onwaarschijnlijk dat de locatie geschikt was voor bewoning. De hoge verwachting kan gehandhaafd blijven voor de laklaag of venige laag, laklagen van meer dan 5 cm dikte en indicatoren zoals houtskool.
Het niveau van de laklaag is afgedekt met kleiige dekafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Plaatselijk is het niveau van het veen afgedekt met terplagen in het
noordwesten van het plangebied. Mogelijk is er rondom boring 83 ook een dergelijk
opgebracht pakket aanwezig die het onderliggende veen heeft afgedekt en gepreserveerd.
Mogelijk gaat het hier om een restant van een terp. Voor de terplagen geldt een
archeologische waarde. Deze lagen bestaan uit opgebracht klei met fragmenten verbrande klei, houtskool en baksteenpuin. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek geldt in grote delen van het plangebied een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. Voor de reeds bekende archeologische waarden (twee terpen in het noordwesten van het plangebied en
een historische dijk in het midden van het plangebied) wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd, aangezien de plannen voor graafwerkzaamheden deze locaties ontzien. Bovendien is de zuidelijk terp een archeologisch Rijksmonument.

De middelhoge tot hoge archeologische verwachting is gebaseerd op de aanwezigheid van een potentieel archeologische laag in de vorm van een humeuze vegetatiehorizont (laklaag) die verspreid over het gehele plangebied voorkomt. Mogelijk houdt dat niveau verband met een historische veenlaag die nog onder de bekende terpen aanwezig is en met een archeologische laag die bekend is van een vindplaats uit de Romeinse tijd (Muggenburg III) op circa 200 m ten noorden van het plangebied. Daarnaast is er mogelijk een terp aanwezig op de locatie van boring 83, waar een bocht in de historische dijk aanwezig is. Geadviseerd wordt om het potentieel archeologische niveau op een aantal plaatsen te onderzoeken met een inventariserend veldonderzoek door middel van zoeksleuven (IVO-P).
Deze tussenstap in IVO-P is in overleg met de adviseur van het bevoegd gezag tot stand gekomen. Het doel van een dergelijk onderzoek is de bodemopbouw van het plangebied door middel van lengteprofielen in kaart te brengen. Daarnaast is het doel om eventuele nog niet bekende vindplaatsen op te sporen. Verspreid over het plangebied kunnen vindplaatsen worden verwacht uit de periode IJzertijd/Romeinse tijd, Vroege Middeleeuwen en Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd.
Het proefsleuvenonderzoek wordt geadviseerd uit te voeren rondom de boringen waar archeologisch indicatoren zijn waargenomen (boringen 65 en 83) en in het noorden van het plangebied dat hemelsbreed het dichtst bij de vindplaats Muggenburg III ligt (rondom boring 2). Alvorens een dergelijk proefsleuvenonderzoek kan worden uitgevoerd, dient eerst een Programma van
Eisen te zijn opgesteld en door het bevoegd gezag te zijn goedgekeurd.