DOI: 10.17026/dans-2at-apj2
title: Eindrapportage archeologisch vooronderzoek (13420.002) Hoeferlaan 4 te Arnhem

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Vanuit het bureauonderzoek geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting op het voorkomen van archeologische waarden daterend uit de perioden (Laat-)Paleolithicum t/m Late-Middeleeuwen. Verzamelde landschappelijke gegevens geven aan dat het plangebied binnen het Zuid-Veluwse stuwwallengebied ligt en nabij de overgang naar een ten noorden/noordwesten gelegen en uitgesleten ijssmeltwaterdal, dat deel uitmaakt van de sandr (puinwaaier) van Schaarsbergen. Voor Jagers-Verzamelaars (Paleolithicum t/m Midden-Neolithicum) had het plangebied een gunstige ligging als tijdelijke nederzettingslocatie (jachtkampementen), zeker wanneer het ten noorden gelegen ijs-smeltwaterdal nog actief watervoerend was en daarmee een beekdal vormde (tijdens het Vroeg-Holoceen en periodiek tijdens het Midden- en Laat-Holoceen). Ook voor Landbouwers vormde het plangebied in principe een geschikte locaties voor permanente bewoning. De van nature voldoende gedraineerde en vruchtbare gronden van de gestuwde afzettingen waren geschikt voor gebruik als akkerland. De mineralogisch rijke bruine zanden en moderpodzolbodem, welke in het plangebied van nature worden verwacht in de top van de gestuwde afzettingen, hebben een hoge natuurlijke bodemvruchtbaarheid en hebben hiermee aantrekkelijke vestigingslocaties gevormd voor Landbouwers. Tevens ligt het plangebied in een omgeving waar zandverstuivingen hebben plaatsgevonden, welke veelal in de periode na 1500 hebben plaatsgevonden. Historisch kaartmateriaal laat zien dat de zandverstuivingen binnen dan wel rondom het plangebied in ieder geval aan het begin van de 19e eeuw waren vastgelegd. Het plangebied heeft de laatste 200 jaar alleen maar deel uitgemaakt van bospercelen. De verwachting op het voorkomen van archeologische resten uit de Nieuwe tijd wordt dan ook laag geacht. Militaire luchtfoto’s uit de perioden eind 1944/begin 1945 geven geen aanleiding om binnen het plangebied militaire structuren te verwachten. Wel is het gebied ten noorden van Arnhem onderhevig geweest aan beschietingen, waardoor het plangebied nog verdacht is op restanten van CE (granaatscherven, groot kaliber munitie van artilleriebeschietingen).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;De resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) laten zien dat het plangebied onderhevig is geweest aan zandverstuivingen, waarbij het gehele plangebied een periode heeft gekend van een ligging binnen een uitblazingsvlakte/-laagte. Hierdoor is de oorspronkelijke top van de gestuwde afzettingen met de vermoedelijk hierin gevormd holtpodzolbodem (bruine bosgrond) verstoven. Daarmee is het potentiële archeologisch niveau waarin resten/sporen uit de perioden (Laat-)Paleolithicum t/m Middeleeuwen kunnen worden aangetroffen, in zeer sterke mate aangepast (niet meer in situ gelegen) zo niet geheel verdwenen. In de oostelijke helft van het plangebied is nog zand ingestoven tijdens de periode van zandverstuivingen. In de huidige top van de gestuwde afzettingen/stuifzandafzettingen is sprake van een micropodzolbodem. Deze is in enige mate verstoord, meest waarschijnlijk door bosbouwactiviteiten gedurende de 19e en het begin 20e eeuw (in ieder geval tot 1918, toen het Nederlands Openluchtmuseum werd opgericht).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van de aangetroffen bodemopbouw wordt geconcludeerd dat de middelhoge verwachting op het voorkomen van archeologische waarden daterend uit de perioden (Laat-)Paleolithicum t/m Late-Middeleeuwen kan worden bijgesteld naar een lage verwachting. Voor de periode Nieuwe tijd was de verwachting al laag. Wel geldt voor het plangebied (nog) een hoge verwachting/is het plangebied nog verdacht op restanten van Conventionele Explosieven (CE). Dergelijke resten hebben echter geen relatie ten aanzien van het gebruik/menselijke activiteiten binnen het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert Econsultancy om, ten aanzien van de geplande bodemingrepen, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden. Ten gevolge van zandverstuivingen is de oorspronkelijke bodemopbouw, waarin nog archeologische waarden daterend uit de perioden (Laat-)Paleolithicum t/m de Late-Middeleeuwen konden worden verwacht, niet meer aanwezig. Een archeologische vindplaats wordt dan ook niet meer verwacht binnen het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er is geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethode. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Econsultancy wil de opdrachtgever er daarom ook op wijzen dat, mochten tijdens de geplande werkzaamheden toch archeologische waarden worden aangetroffen, er conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016 een meldingsplicht geldt bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), de gemeente Arnhem of de provincie Gelderland.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 24-11-2021
description: Date Accepted: 2021-11-24