DOI: 10.17026/ar/nogc5v
title: Hoogwerfsingel 1A en 2, Spijkenisse (gemeente Nissewaard)
title: Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in juli en augustus 2024 een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Hoogwerfsingel 1A en 2 in Spijkenisse, gemeente Nissewaard. Het booronderzoek volgt op een in april 2024 door Archeologie Rotterdam (BOOR; Corver 2024) uitgevoerd beknopt bureauonderzoek naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op onderhavige locatie. Het bureauonderzoek is opgenomen in het Programma van Eisen (PvE), waarin de werkwijze van het booronderzoek is vastgelegd. De aanleiding voor het onderzoek is de sloop van de bestaande bedrijfsbebouwing gevolgd door woningbouw. Voor deze buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) is een vergunning nodig.

Het bureauonderzoek resulteerde in een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Deze verwachting luidt als volgt:

Voor het gehele onderzoeksgebied geldt dat er een onbekende verwachting is voor Mesolithicum, een redelijk tot grote kans is op het aantreffen van sporen uit de Nieuwe Steentijd en Bronstijd op en in de Afzettingen van Wormer (voorheen Calais). Er is een kleine kans op de aanwezigheid van archeologische sporen uit de (Late Bronstijd en) Vroege IJzertijd in het Hollandveen (Hollandveen Laagpakket), een redelijke tot grote kans op het aantreffen van archeologische sporen uit de Midden- en Late IJzertijd op het Hollandveen en een redelijke tot grote kans op de aanwezigheid van archeologische sporen uit de Romeinse tijd in de top van en op de Afzettingen van Duinkerke I (Laagpakket van Walcheren). De aanwezigheid en conservering van oudere vindplaatsen hangt sterk af van de mate van erosie in het gebied, van het effect van eventuele getijdengeulen van de Duinkerke I-transgressies en de (overstromings)afzettingen uit de Late Middeleeuwen, de Afzettingen van Duinkerke III.

Er is een redelijke kans op de aanwezigheid van archeologische sporen uit de Late Middeleeuwen en een lage uit de Nieuwe tijd in het traject top Afzettingen van Duinkerke III - maaiveld. Dit zal dan naar alle waarschijnlijkheid sporen van agrarisch gebruik zijn, aangezien aanwijzingen voor bebouwing binnen het plangebied in elk geval voor wat betreft de Nieuwe tijd ontbreekt.

Het is lastig een exacte diepte aan te geven waarop de archeologische waarden kunnen worden verwacht. Bij booronderzoeken uit de nabije omgeving werd de top van het veen gemiddeld aangetroffen op ca. 3 m -NAP. Eventuele archeologische waarden uit de Vroege IJzertijd zullen nog wat dieper liggen. De top van de Afzettingen van Calais werd aangetroffen tussen ca. 5 en 6 m -NAP.

Om bovenstaande verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de natuurlijke ondergrond van het plangebied wordt gevormd door kleiige dekafzettingen van het Laagpakket van Wormer (oude benaming: Afzettingen van Calais) gevolgd door kleiig rietveen van het Hollandveen Laagpakket en enkele kleilagen van het Laagpakket van Walcheren (oude benaming: Afzettingen van Duinkerke 0). Hierboven liggen eveneens kleiige dekafzettingen waarvan het onderste deel vermoedelijk in de IJzertijd en/of Romeinse tijd is ontstaan (oude benaming: Afzettingen van Duinkerke I) en het bovenste deel vermoedelijk in Middeleeuwen (Afzettingen van Duinkerke III). De natuurlijke ondergrond wordt afgedekt door ophoogzand waarop in de boringen 1 t/m 4 straatwerk is aangebracht.

In geen van de boringen zijn ontkalkte kleilagen aangetroffen die als een potentieel archeologisch niveau beschouwd kunnen worden. Ook zijn geen ‘vuile’ lagen aangetroffen. De bovenste kleipakketten hebben weliswaar aanzienlijke (fysische) rijping ondergaan, maar hieraan wordt geen archeologische betekenis gekoppeld. Het wordt beschouwd als een gevolg van de huidige diepe grondwaterstanden. Op basis van de bodemopbouw wordt aangenomen dat het plangebied vanwege de natte omstandigheden en mariene sedimentatie tot aan de laatmiddeleeuwse bedijking en het ontstaan van de Polder Spijkenisse (eind van de 12e eeuw) niet bewoonbaar was. In alle boringen ontbreken resten van een oude bouwvoor. Mogelijk is deze bij de aanleg van bebouwing en bestrating in de jaren zestig van de vorige eeuw afgegraven, waarna het maaiveld is opgehoogd/verstevigd met zand.