DOI: 10.17026/ar/rpmap9
title: Aviolanda ongenummerd, Rozenburg (gemeente Haarlemmermeer)
title: Een bureauonderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in december 2023 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Aviolanda ongenummerd in Rozenburg, gemeente Haarlemmermeer. De aanleiding voor het onderzoek is de bouw van een datacenter. Hiervoor is vooruitlopend op een omgevingsvergunning een nieuw bestemmingsplan nodig.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. In de diepe ondergrond van het plangebied bevindt zich een paleo-dekzandlandschap, waarin mogelijk archeologische resten van jager-verzamelaars uit de periode Laat-Paleolithicum t/m Vroeg-Mesolithicum kunnen worden aangetroffen. Het potentieel archeologisch niveau is naar verwachting rond 11 m –NAP (circa 6,5 m –mv) aanwezig. Eventuele vindplaatsen kunnen goed geconserveerd zijn, met name daar waar het dekzandlandschap geleidelijk is verdronken en is afgedekt met de Basisveen Laag. In hoeverre deze afdekking in het plangebied aanwezig is en sprake is van een intact dekzandlandschap, is niet bekend. 

In de periode Midden-Mesolithicum t/m Midden-Neolithicum bevond zich ter plaatse van het onderzoeksgebied een getijdenlandschap met mogelijk bewoonbare kreekruggen. Een potentieel archeologisch niveau zal zich manifesteren als een vegetatiehorizont of een gerijpt dan wel ontkalkt niveau in het Laagpakket van Wormer. Omdat dergelijke vindplaatsen slechts door een dunne laag jongere getijdenafzettingen afgedekt zullen zijn, is de kans groot dat zij door landbouwkundige grondbewerking zijn aangesneden en eventuele vondsten aan de oppervlakte zijn komen te liggen. Desondanks zijn in de Haarlemmermeer nog geen aanwijzingen voor dergelijke vindplaatsen bekend, ook niet op locaties waar deze op basis van de bodemopbouw wel aanwezig zouden kunnen zijn. 

In de periode Laat-Neolithicum t/m Vroege Middeleeuwen trad een sterke vernatting van het landschap op en vond als gevolg van het afnemen van de invloed van zee op grote schaal veenvorming plaats. Vermoedelijk bood het drassige landschap geen gelegenheid voor bewoning. Bovendien is het tot 4 m dikke veenpakket als gevolg van laatmiddeleeuwse verveningen en het ontstaan en de uitbreiding van het (Oude) Haarlemmermeer vrijwel geheel verdwenen en zijn geen vindplaatsen uit genoemde periode (meer) te verwachten. Wel kunnen onderdelen van schepen of visgerei uit de periode dat het onderzoeksgebied deel uitmaakte van het (Oude) Haarlemmermeer, vermoedelijk vanaf de 16e of 17e eeuw, worden aangetroffen. Dergelijke resten zijn echter met de gebruikelijke prospectieve methoden nauwelijks op te sporen.

Uit de periode na halverwege de 19e eeuw, toen de Haarlemmermeer was drooggemalen, kunnen restanten van gedempte sloten worden aangetroffen, die de oorspronkelijke verkaveling representeren. Resten van historische bebouwing worden niet verwacht.

Gezien het agrarisch grondgebruik en de aanwezigheid van kabels en leidingen moet in het plangebied rekening worden gehouden met verstoringen. De omvang en diepte van deze mogelijke verstoringen is niet bekend.