DOI: 10.17026/ar/qljsmv
title: Plangebied Bergerstraat-Nattenhover Koestraat te Berg aan de Maas, gemeente Stein.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP Rapport 7268

description: &lt;p&gt; Aanleiding
&lt;p&gt; In opdracht van de gemeente Stein heeft RAAP in juli 2024 een archeologisch vooronderzoek in de 
vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Bergerstraat-Nattenhover Koestraat te 
Berg aan de Maas in de gemeente Stein (figuur 1).
Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning, met betrekking tot rioolaanleg 
en herbestrating. 
&lt;p&gt; Resultaten
&lt;p&gt; Het plangebied maakt deel uit van een dynamisch rivierlandschap langs de Maas en ligt op het 
knikpunt van de lage/natte gronden in het westen en de hoge/droge gronden in het oosten, juist op het 
hogere deel: het dryas terras. Tot aan de Bergerstraat is er sprake van holocene afzettingen van een 
meanderende Maas. Ter hoogte van de Bergerstraat en ten oosten hiervan is is sprake van een hoger 
gelegen restant van het dryas terras, met aan de Grachtstraat en de Hoogenbergweg een (deel van) 
een dryas geul. Direct ten oosten hiervan bevindt zich het interstadiaal terras. De terrassen zijn 
gevormd door een zich insnijdende Maas, waarbij het stuk dryas terras binnen het plangebied niet of 
slechts in beperkte mate is geërodeerd. Er lijkt geen sprake te zijn van een oeverwal of zandige 
stroomrug. Wat betreft bodemsoorten ligt het plangebied grotendeels in een zone met kalkloze 
ooivaaggronden in lichte zavel, maar ter hoogte van de Nattenhover Koestraat is er sprake van 
ooivaaggronden in zwak siltige klei. 
&lt;p&gt; In het plangebied zijn geen archeologische monumenten of vindplaatsen bekend volgens Archis, maar 
rondom het gebied zijn een aantal archeologische onderzoeken uitgevoerd die hebben geresulteerd in 
vindplaatsen. Een belangrijk deel daarvan dateert uit het neolithicum (met name de vroeg neolithische 
Lineaire Bandkeramiek: LBK). Op circa 100 m ten noorden van het plangebied ligt een concentratie van 
vondsten uit deze periode; AMK-terrein 15692. De LBK is vooral bekend uit het Zuidlimburgse 
lössgebied, en is met name in de omgeving van Sittard, Stein en Geleen aangetroffen, maar zelden zo 
dicht langs de Maas. Wellicht gaat het hier (nabij de Maas) niet zozeer om bewoning maar bijvoorbeeld 
afvaldumps. Ten zuiden van het AMK-terrein zijn losse vondsten gedaan uit met name de periode 
ijzertijd - late middeleeuwen. Neolithische vondsten voeren echter ook hier de boventoon. Deze 
vondsten hangen vermoedelijk samen met de LBK-nederzetting ten noorden van het plangebied. In het 
laaggelegen landschap ten westen van het plangebied is een kokerbijl uit de late bronstijd gevonden. 
&lt;p&gt; Dergelijke geïsoleerde vondsten in natte rivierlandschappen worden veelal als rituele deposities 
geduid. Mogelijk gaat het daarbij om offers. Ten slotte, zijn in dit laaggelegen terrein, direct naast de 
Maas, vondsten gedaan uit de nieuwe tijd die verband houden met de 17e-eeuwse pachthoeve 
Daniëlsweert.
&lt;p&gt; In het plangebied komt vanwege de ligging langs de Maas een gradiëntsituatie voor. Zodoende worden 
vindplaatsen van jager-verzamelaars verwacht. Daarbij gaat het om kampementen (oppervlakkige 
verspreidingen en/of concentraties van vuursteen|) en/of afvaldumps (bijv. concentraties vuursteenafval 
of bot en gewei in natte context), uit de periode laat paleolithicum-neolithicum. Deze vindplaatsen 
kunnen zeer klein zijn (denk aan bijv. 10 m²), maar in geval van herhaalde bewoning ook veel 
grotern(denk bijv. aan 50 m²).