DOI: 10.14457/tu.the.2016.1560
title: แนวทางพัฒนางานสืบเสาะและพินิจกรมคุมประพฤติ กระทรวงยุติธรรม

description: เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยยังคงประสบปัญหาขาดการแสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวผู้กระทำผิดอันจะทำให้ทราบถึงสาเหตุการประกอบอาชญากรรมที่แท้จริง แม้ว่าจะมีกระบวนการสืบเสาะและพินิจโดยพนักงานคุมประพฤติเป็นผู้มีอำนาจรับผิดชอบทำการแสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวผู้กระทำผิดและจัดทำรายงานเกี่ยวกับประวัติภูมิหลังทางสังคมและพฤติการณ์คดี รวมทั้งรายละเอียดหลักฐานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อเสนอมาตรการที่เหมาะสมกับผู้กระทำผิดเป็นรายบุคคลต่อศาลในการพิจารณากำหนดโทษหรือแก้ไขฟื้นผู้กระทำผิด แต่ในทางปฏิบัตินั้นกลับมิใช่ว่าผู้กระทำผิดทุกคนจะได้รับการแสวงหาข้อเท็จจริง เหตุเพราะการสืบเสาะและพินิจของไทยส่วนใหญ่จะถูกใช้ในกรณีที่ที่ศาลจะลงโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือเป็นคดีที่ศาลจะรอการกำหนดโทษ หรือกำหนดโทษแต่รอการลงโทษไว้เพื่อให้โอกาสกลับตัว ในทางตรงข้ามประเภทคดีที่มีอัตราโทษสูงกว่านั้นหรือคดีอุกฉกรรจ์กลับถูกตัดช่องโอกาสในการแสวงหาสาเหตุที่แท้จริงในการกระทำผิดเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการพิจารณาคดีจากข้างต้นวิทยานิพนธ์เรื่อง “แนวทางพัฒนางานสืบเสาะและพินิจกรมคุมประพฤติ กระทรวงยุติธรรม” นี้จึงมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อส่งเสริมการแสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้กระทำผิดเพื่อใช้วิธีปฏิบัติต่อให้เหมาะสมกับตัวผู้กระทำผิดรายบุคคล โดยการใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพจากการศึกษาจากตำราเอกสาร การปฏิบัติงานสืบเสาะและพินิจในต่างประเทศ คือประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศญี่ปุ่น และจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิจากหน่วยงานยุติธรรมจำนวน 12 ท่านประกอบด้วยพนักงานตำรวจ ทนายความ พนักงานอัยการ ผู้พิพากษา พนักงานคุมประพฤติตลอดจนนักสังคมสงเคราะห์ กรมราชทัณฑ์ ซึ่งล้วนแต่เป็นผู้มีประสบการณ์ปฏิบัติงานในสายงานกระบวนการยุติธรรมทางอาญา จากการศึกษาการสืบเสาะและพินิจในประเทศสหรัฐอเมริกาประเทศญี่ปุ่นประกอบกับการศึกษาทัศนะผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า องค์ประกอบของที่จะนำไปสู่แนวทางการพัฒนางานสืบเสาะและพินิจมี 4 ด้านหลัก ดังนี้1.ด้านกฎหมายในงานสืบเสาะและพินิจ ควรกำหนดให้มีการสืบเสาะและพินิจในทุกคดีไม่ว่าจะเป็นคดีลหุโทษหรือคดีอุกฉกรรจ์ เนื่องด้วยข้อมูลจากการสืบเสาะและพินิจจะทำให้ การพิพากษาตัดสินคดีเป็นไปด้วยความยุติธรรม สามารถเลือกใช้วิธีปฏิบัติที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล ตลอดจนทำให้สามารถพิจารณาเลือกใช้มาตรการอื่นแทนการจำคุก สอดคล้องกับป้องกันสังคม2.ด้านการปฏิบัติงานสืบเสาะและพินิจ เพื่อให้รายงานการสืบเสาะและพินิจสามารถระบุถึงสาเหตุการกระทำผิดที่แท้จริง หรือทราบถึงสาเหตุการกระทำผิดในเชิงลึก การนำหลักสังคมสงเคราะห์มาใช้ปฏิบัติงานจะเป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติงาน สามารถทำให้เข้าใจถึงความแตกต่างของผู้กระทำผิด เข้าใจถึงปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อพฤติกรรม เช่นครอบครัว การอบรมเลี้ยงดู โอกาสที่แตกต่าง สถานะทางเศรษฐกิจ สถานภาพทางสังคม ที่ทำให้ผู้กระทำผิดแต่ละคนมีพฤติกรรมหรือปัญหาที่ต้องเผชิญแตกต่างกัน อันจะเป็นประโยชน์ต่อการเลือกใช้โปรแกรมการบำบัดฟื้นฟูที่เหมาะสมกับผู้กระทำผิดแต่ละราย3.ด้านการใช้เทคโนโลยีในงานสืบเสาะและพินิจ จำเป็นต้องได้รับความร่วมมือจากทุกหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมโดยต้องมีข้อมูลตั้งต้นที่ถูกต้องตั้งแต่เริ่ม เพื่อให้หน่วยงานต่อไปที่มีหน้าที่ปฏิบัติงานกับผู้กระทำผิด สามารถเข้าถึงข้อมูลดังกล่าวได้อย่างประหยัดระยะเวลาการทำงาน เพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน มีข้อมูลที่เที่ยงตรงในการทำงานมาก4.ด้านแบบฟอร์มการสืบเสาะและพินิจควรเพิ่มเติมหัวข้อให้มีลักษณะดังนี้ แสดงช่วงชีวิตของผู้กระทำผิด ระบุถึงช่วงที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ช่วงที่มีพฤติกรรมเบี่ยงเบนไปจนถึงขั้นตัดสินใจประกอบอาชญากรรม กำหนดให้มีการสืบเสาะและพินิจในเรื่องของสถานะทางการเงินอันเนื่องด้วยจะเป็นส่วนที่สามารถสะท้อนถึงความสามารถในการชำระค่าปรับ หรือความสามารถในการชดใช้ค่าเสียหาย และเพื่อไม่ให้เกิดการละเลยเหยื่ออาชญากรรมควรกำหนดให้มีการนำเสนอผลกระทบการตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมที่สะท้อนถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับชีวิตกับเหยื่ออาชญากรรม ความสูญเสียทั้งทางร่างกาย ทรัพย์สิน สังคม และจิตใจ