DOI: 10.14457/tu.the.2018.1274
title: ฟื้นฟูกิจการ ล้มละลาย และหลักประกันทางธุรกิจในกรณีที่เป็นกิจการ: ปัญหาเกี่ยวพันที่น่าสนใจและข้อเสนอแนะ

description: วิทยานิพนธ์เรื่อง “ฟื้นฟูกิจการ ล้มละลาย และหลักประกันทางธุรกิจในกรณีที่เป็นกิจการ : ปัญหาเกี่ยวพันที่น่าสนใจและข้อเสนอแนะ” ได้จัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการบังคับใช้พระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 พร้อมกัน และปัญหาในความเชื่อมโยงและสอดคล้องของระบบการบังคับหลักประกันทางธุรกิจ ระบบกฎหมายฟื้นฟูกิจการ และระบบกฎหมายล้มละลาย ในกรณีที่ลูกหนี้ผู้ให้หลักประกันเป็นนิติบุคคล เนื่องจากการนำกิจการของนิติบุคคลมาเป็นหลักประกัน อาจเกิดปัญหาขึ้นเพราะกิจการของนิติบุคคลย่อมหมายความรวมถึงทรัพย์สินทั้งหมดของนิติบุคคลนั้น โดยพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 กำหนดให้กิจการสามารถนำมาเป็นหลักประกันในการชำระหนี้ และหากลูกหนี้ผู้ให้หลักประกันผิดนัดชำระหนี้หรือผิดสัญญาที่เป็นเหตุแห่งการบังคับหลักประกัน เจ้าหนี้ผู้รับหลักประกันก็สามารถดำเนินการบังคับหลักประกันได้โดยไม่ต้องยื่นฟ้องเป็นคดีขึ้นสู่ศาล เจ้าหนี้ผู้รับหลักประกันเพียงแต่แจ้งเหตุแห่งการบังคับหลักประกันแก่ผู้บังคับหลักประกันเท่านั้น เพื่อให้ผู้บังคับหลักประกันเป็นผู้ดำเนินการบังคับหลักประกันที่เป็นกิจการเพื่อนำมาชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ผู้รับหลักประกันและผู้บังคับหลักประกันจะเป็นผู้ที่มีอำนาจในการจัดการทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้ผู้ให้หลักประกัน ซึ่งก่อนที่จะมีการบังคับหลักประกันหรือในระหว่างที่ดำเนินการบังคับหลักประกันทางธุรกิจที่เป็นกิจการ ลูกหนี้ผู้ให้หลักประกัน เจ้าหนี้รายอื่น หรือผู้มีส่วนได้เสีย อาจยื่นคำร้องหรือฟ้องลูกหนี้เป็นคดีฟื้นฟูกิจการหรือคดีล้มละลาย อันมีผลทำให้ผู้ทำแผนหรือเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้ามามีอำนาจในการจัดการทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้ผู้ให้หลักประกันที่ฟื้นฟูกิจการหรือล้มละลายเช่นเดียวกับผู้บังคับหลักประกัน อันทำให้เกิดปัญหาขึ้นจากการบังคับใช้กฎหมายทั้งสองฉบับซ้อนทับกัน โดยแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่หนึ่ง การบังคับหลักประกันกับกระบวนการฟื้นฟูกิจการ ซึ่งมีประเด็นปัญหาในเรื่องสิทธิการยื่นขอฟื้นฟูกิจการ สิทธิในการตั้งผู้ทำแผน สิทธิในการลงมติของเจ้าหนี้หลักประกันทางธุรกิจ ปัญหาเกี่ยวกับอำนาจในการเพิกถอนสัญญาหลักประกันทางธุรกิจในกระบวนการฟื้นฟูกิจการ และปัญหาเกี่ยวกับการได้รับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ไม่มีประกันในกระบวนการฟื้นฟูกิจการ ส่วนที่สอง คือ การบังคับหลักประกันกับกระบวนการล้มละลาย ซึ่งมีประเด็นปัญหาในเรื่องสิทธิการฟ้องคดีล้มละลาย สิทธิในทรัพย์สินที่เกิดขึ้นภายหลังจากล้มละลาย ปัญหาเกี่ยวกับลำดับการได้รับชำระหนี้ของเจ้าหนี้บุริมสิทธิในหลักประกันทางธุรกิจที่เป็นกิจการ ปัญหาเกี่ยวกับการได้รับชำระหนี้ของเจ้าหนี้ไม่มีประกัน ปัญหาเกี่ยวกับอำนาจในการเพิกถอนสัญญาหลักประกันทางธุรกิจ ปัญหาเกี่ยวกับสถานะล้มละลายของผู้ให้หลักประกัน โดยพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มิได้มีการบัญญัติไว้โดยเฉพาะถึงในกรณีที่มีการบังคับหลักประกันพร้อมกับกระบวนการฟื้นฟูกิจการหรือล้มละลาย โดยวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ผู้เขียนได้รวบรวมและวิเคราะห์ UNCITRAL Model Law on Secured Transactions อันเป็นกฎหมายแม่แบบที่จัดทำขึ้นโดยคณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ (United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRL)) และกฎหมายของประเทศอังกฤษซึ่งเป็นกฎหมายแม่แบบของพระราชบัญญัติหลักประกันทางธุรกิจ พ.ศ. 2558 และพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 ในกรณีเดียวกันมาเปรียบเทียบเพื่อชี้ให้เห็นถึงข้อแตกต่างและสภาพของปัญหา พร้อมเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหา ให้มีความสอดคล้องกับสภาพสังคมและบริบทกฎหมายของประเทศไทย เพื่อให้มีประโยชน์ในการปรับปรุงพัฒนากฎหมายต่อไปในอนาคต