DOI: 10.17026/ar/y0jp8k
title: Plangebied Life Watersource Project te Andijk, gemeente Medemblik
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

description: In opdracht van PWN Waterleidingbedrijf Noord-Holland heeft RAAP in november 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Life Watersource Project te Andijk in de gemeente Medemblik.

Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Het plangebied is gedefinieerd op basis van de door de opdrachtgever aangeleverde begrenzing van de gebieden waarin pilotprojecten zullen plaatsvinden. Feitelijk is sprake van twee deelgebieden, genaamd ‘zuiverend landschap’ en ‘oeverfiltratie’.
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:

In een deel van het plangebied (het zuidelijk deel van deelgebied 1) kunnen diep onder het maaiveld (vanaf circa 5,4 m -mv en dieper) afzettingen van het Hauwert-complex met een hoge verwachting voor de bronstijd aanwezig zijn. Voor het overige deel van het plangebied bestaat een lage archeologische verwachting voor de bronstijd.

Voor het gehele plangebied bestaat een lage verwachting voor de periode ijzertijd-vroege middeleeuwen.

Voor deelgebied 1 bestaat een archeologische verwachting voor de aanwezigheid van wierriemen/kustbeschoeiingen, scheeps- en eventueel vliegtuigwrakken uit de periode late middeleeuwen-nieuwe tijd. Dergelijke resten kunnen vanaf circa 60 cm -mv en dieper in dit deelgebied aanwezig zijn. In deelgebied 2 worden geen kustbeschoeiingen verwacht en eventueel aanwezige scheeps- en vliegtuigwrakken worden hier aanzienlijk dieper verwacht (vanaf circa 7 m -mv en dieper).
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in deelgebied 1 mogelijk archeologische resten bedreigd zouden kunnen worden door de hier voorgenomen graafwerkzaamheden tot circa 1,5-2 m -mv in het kader van de pilot ‘zuiverend landschap’. Indien mogelijk binnen deze pilot, wordt in eerste instantie geadviseerd om ontgravingen tot 60 cm -mv te beperken om eventueel aanwezige archeologische resten in situ te beschermen. Indien dergelijke inpassing van de resultaten van dit onderzoek niet mogelijk of wenselijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming in deelgebied 1 de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.

Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt voor deelgebied 1 een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek, door middel van de uitvoer van verkennende archeologische grondboringen (protocol IVO-O). Aangezien eventueel aanwezige kustbeschoeiingen, scheeps- en/of vliegtuigwrakken niet worden gekenmerkt door de aanwezigheid van een ‘archeologische laag’, heeft dergelijk onderzoek met name tot doel om de diepte tot waarop opgebrachte-/verstoorde grond aanwezig is te toetsen en te evalueren of binnen circa 1,5-2 m -mv archeologische resten aanwezig zouden kunnen zijn. Er wordt aanbevolen dergelijk onderzoek specifiek te richten op die zones waar ontgravingen dieper dan 60 cm -mv zullen plaatsvinden.

Indien blijkt dat op locaties waar in deelgebied 1 ontgravingen zijn voorzien archeologische resten aanwezig zouden kunnen zijn, ligt het voor de hand om deze civieltechnische ontgravingen archeologisch te begeleiden. De uitvoer van een archeologisch proefsleuvenonderzoek kan worden overwogen om de aanwezigheid van kustbeschoeiingen te toetsen, maar lijkt niet zinvol wat betreft het toetsen van de aanwezigheid van eventueel aanwezige scheeps- of vliegtuigwrakken.
 
Voorafgaand aan de uitvoer van een archeologische begeleiding van graafwerkzaamheden en/of een archeologisch proefsleuvenonderzoek, dient een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld.

In het overige deel van het plangebied (deelgebied 2) wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen en de conclusies van dit onderzoek geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen.