DOI: 10.17026/dans-xuj-j5nu
title: Vinkenburgstraat 17. VIN04: Archeologische begeleiding Vinkenburgstraat 17 (Utrecht).

description: &lt;p&gt;In februari 2018 heeft de afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht een archeologische begeleiding uitgevoerd op een perceel aan de Vinkenburgstraat 17 in de historische binnenstad van Utrecht. Het onderzoek vond plaats in het kader van de herontwikkeling van het terrein. Volgens de Archeologische Waardenkaart van de gemeente Utrecht geldt voor de locatie een hoge archeologische waarde en zijn bodemingrepen groter dan 50 m2 en dieper dan 50 cm archeologievergunningsplichtig. Uit vooroverleg met de initiatiefnemer bleek dat de bodemingrepen binnen de vrijstellingsgrenzen zouden blijven en konden de werkzaamheden zonder archeologische beperking worden uitgevoerd. Wel is het een wettelijke verplichting een melding te doen bij de gemeente als tijdens de werkzaamheden onverwacht toch archeologische resten worden aangetroffen. Tijdens de graafwerkzaamheden ter voorbereiding van de bouw kwamen vrijwel direct onder het maaiveld diverse muurresten tevoorschijn, waarna de aannemer een melding heeft gemaakt van de vondsten. Hierna heeft een vervolgoverleg plaats gevonden waaruit bleek dat de bodemingrepen toch vergunningsplichtig waren en archeologisch moesten worden begeleid. Tijdens de begeleiding is niet dieper gegraven dan noodzakelijk was voor de planontwikkeling. Eventuele archeologische resten die nog onder het uitgegraven niveau aanwezig zijn, zijn dus in situ behouden. Tijdens het onderzoek zijn archeologische sporen en vondsten aangetroffen die wijzen op bewoning van het perceel vanaf in ieder geval de vijftiende, of wellicht veertiende eeuw. In de middeleeuwse ophogingslaag zijn enkele fragmenten aardewerk gevonden die in de dertiende eeuw gedateerd kunnen worden. Uit onderzoeken uit de omgeving is bekend dat in de twaalfde en begin dertiende eeuw het gebied rondom de Neude is opgehoogd na een overstroming in 1170. Vermoedelijk wordt het eerste stenen huis in de late veertiende of begin vijftiende eeuw gebouwd. Dit blijkt uit een funderingsmuur die in de vijftiende, of zelfs veertiende eeuw gedateerd kan worden en de aanwezigheid van een vuurstolp (1325-1425) in de top van het ophogingspakket. Ook enkele metaalvondsten kunnen in deze periode gedateerd worden. De vijftiende-eeuwse funderingsmuur vormde de achtergevel van het huis en lag evenwijdig aan de Vinkenburgstraat, wat doet vermoeden dat het een dwars huis betrof (het zadeldak evenwijdig aan de straat). Vervolgens wordt het huis van een nieuwe voor- en achtergevel voorzien, vermoedelijk ergens in de zestiende eeuw. Hierbij wordt de achtergevel haaks op de zijmuren gebouwd en lag deze niet meer evenwijdig aan de Vinkenburgstraat. Er ontstaat een zogenaamd diep huis (met het zadeldak haaks op de straat), dat vermoedelijk hoger was en meer verdiepingen had dan zijn voorganger. In de zeventiende eeuw is onder het bestaande huis een kelder uitgegraven. Achter het huis is een ovalen beerput aangelegd met hergebruikte kloostermoppen, maar ook kleinere baksteenmaten die wijzen op een datering in de (late) achttiende of negentiende eeuw. Het is goed mogelijk dat eerdere beerputten zich in de kelder bevonden, tijdens de graafwerkzaamheden is dit niveau echter niet gezien. Restanten van muren of funderingen die over de beerput zijn gebouwd wijzen op latere aanbouwsels die achter het huis zijn geplaatst. Verder is nog een recent wateropvangbekken gevonden (late negentiende/vroeg twintigste eeuw) dat op de binnenplaats van het woonhuis lag. Ten zuiden van het wateropvangbekken is op een mortellaag een restant van een funderingsmuur gevonden. De halve en hele bakstenen kunnen in de veertiende of vijftiende eeuw gedateerd worden, maar zijn vermoedelijk hergebruikt. Het is niet duidelijk tot welk gebouw de funderingsmuur heeft behoord. Over het restant van deze funderingsmuur heeft een bakstenen goot gelopen die waarschijnlijk aangesloten was op het wateropvangbekken. Het zuidelijk deel van het huidige perceel heeft in het verleden bij het perceel van de Oudegracht gehoord (Huis Blijdensteijn). Hier lag een kelder uit de achttiende eeuw. De wanden van de kelder waren aan de binnenzijde bepleisterd met cement, waardoor de structuur als waterkelder is geïnterpreteerd. De waterkelder is in de late negentiende eeuw deels dichtgezet vanwege een nog bestaande uitbouw van het pand aan de Oudegracht. De nieuwe keldermuur is bepleisterd met cement, wat er op duidt dat de verkleinde waterkelder als zodanig in gebruik is gebleven.&lt;/p&gt;