DOI: 10.17026/ar/pmaylu
title: Blok Hoogveen, gemeente Den Haag. Inventariserend Veldonderzoek – Proefsleuven

description: Plangebied Blok Hoogveen maakt deel uit van het project De Venen. Dit project behelst de herontwikkeling van een woonwijk bestaande uit deels renovatie van de huidige bebouwing en deels sloop en nieuwbouw. In Blok Hoogveen is sloop en nieuwbouw gepland. Vooruitlopend op de ontwikkeling is in oktober 2024 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek had als vraagstelling: zijn er behoudenswaardige vindplaatsen aanwezig in het plangebied?
Op basis van de resultaten kan geconcludeerd worden dat er sprake is van drie archeologische vindplaatsen. De eerste vindplaats dateert uit de Romeinse tijd. Het betreft een deel van een nederzettingsterrein waarvan enkele greppels, kuilen en een aardewerkconcentratie de voornaamste grondsporen zijn. De sporen bevinden zich direct onder de oude bouwvoor, soms afgedekt door een restant van een oud Romeins maaiveld, met de top op een diepte vanaf 0,8 tot 1,4 m – NAP. Gezien de aard van de sporen is het de voortzetting van de Romeinse vindplaats die eerder werd aangetroffen tijdens proefsleuvenonderzoek in Blok Beresteinlaan en de archeologische begeleiding van de werkzaamheden aan het warmte-koudenet in het Hoogveen. De omvang van deze vindplaats binnen het plangebied Blok Hoogveen is aan de hand van de aangetroffen grondsporen te bepalen op circa 10.500 m2.
Vindplaats 2 dateert uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd en bestaat uit de archeologische resten van hoeve Bouwlust. De aangetroffen sporen zijn voornamelijk van greppels, kuilen en enkele dierbegravingen. Ze bevinden zich op een vergelijkbare diepte als de Romeinse sporen, dus vanaf 0,8 tot 1,4 m – NAP. De greppels komen overeen met de weergave van sloten en greppels op historische kaarten, zoals de kaart van Kruikius uit 1712 en de kadastrale minuutplan uit 1820. Ze liggen naast de oprijlaan naar de hoeve en rond het erf. De kuilen en dierbegravingen werden in proefsleuven 12 en 13 aangetroffen en zijn toe te schrijven aan activiteiten die net buiten het boerderijerf hebben plaatsgevonden. In totaal meet vindplaats 2 9.800 m2.
Ook vindplaats 3 betreft sporen uit de late middeleeuwen. Ze werden aangetroffen in de zuidelijke hoek van het plangebied en bestaan uit resten van greppels en paalsporen. De top van de grondsporen ligt rond 1,0 m – NAP. Een historische context op basis van kaartmateriaal is niet bekend. Onduidelijk is dus ook de aard van deze vindplaats en of er een relatie bestond met hoeve Bouwlust. De omvang van de vindplaats is gebaseerd op het voorkomen van sporen in proefsleuven 1 en 14, en het ontbreken ervan in de omringende proefsleuven. In totaal beslaat vindplaats 3 een oppervlakte van 1.088 m2.
De vindplaatsen 1 en 3 (Romeinse tijd en late middeleeuwen) zijn als behoudenswaardig beoordeeld en vindplaats 2 is niet behoudenswaardig. Voor de behoudenswaardige vindplaatsen geldt het advies deze in situ (in de bodem) te behouden en als dit niet mogelijk is om de vindplaatsen ex situ (buiten de bodem) te behouden door middel van een opgraving. Indien besloten wordt tot behoud in situ dan wordt de behoudenswaardige vindplaats als archeologisch monument opgenomen op de Archeologische Waarden- en Verwachtingenkaart Den Haag en in het Omgevingsplan gemeente Den Haag. Er dient daarbij een buffer boven de vindplaats te worden aangehouden, aangezien onbekend is in hoeverre de archeologische niveaus in hoogte variëren. Indien besloten wordt tot een opgraving, dan moet hiervoor door bevoegd gezag een Programma van Eisen worden opgesteld, dat voldoet aan de richtlijnen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (onder certificaat BRL SIKB 4000, protocol 4001) en waarbij de Gemeentelijke Onderzoeksagenda Archeologie als onderzoekskader geldt. In dit PvE zal ook aandacht moeten zijn voor het aantreffen van niet-behoudenswaardige archeologische resten (de vindplaatsen 1 en 2 overlappen elkaar).