DOI: 10.17026/dans-zpv-r9n7
title: Spui kademuren Gemeente Den Haag
title: Bureauonderzoek en geofysisch onderzoek (Inventariserend veldonderzoek-overig)

description: &lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek is gebleken dat zich ter plaatse van het plangebied resten van de kademuur van het vroegere Hofspui in de grond kunnen bevinden. De kademuur is waargenomen bij de aanleg van nieuwe riolering in het Spui in 2002. Voor de riolering is toen een diepe sleuf getrokken waarbij goede waarnemingen mogelijk waren. Onder de bakstenen muurresten bevond zich een fundering van grenen balken op een diepte van ruim 2 m - NAP. De onderkant van de muur ligt dan ongeveer op 2,50 m en de bovenkant op ongeveer 1,50 m onder maaiveld. De bovenkant van de kademuur is waarschijnlijk afgebroken bij de demping van dit deel van het Spui in 1860.&lt;br&gt;Bij het aanleggen van de huidige watershell-constructie zijn geen archeologische waarnemingen gedaan en voor zover bekend geen belemmeringen door eventuele ondergrondse resten opgetreden. Dit kan zijn oorzaak hebben in het feit dat de hardheid van de bakstenen waarvan de kademuur is gemaakt in de loop van de tijd minder is geworden. De kademuur zal - als die op die plek nog aanwezig is - relatief eenvoudig door de damwanden zijn doorsneden. Hierbij is de muur waarschijnlijk weliswaar aangetast maar op zich in situ bewaard gebleven.&lt;br&gt;De verstoring door de rioleringssleuf en die van de huidige watershell-constructie overlappen elkaar aan de kant van de Kalvermarkt. Een beperkt deel van de kademuur is mogelijk nog volledig onverstoord aanwezig in het deel van het plangebied aan de kant van de Lange Poten.&lt;br&gt;Gezien de eerdere ervaringen is het onwaarschijnlijk dat de kademuur het slaan van de nieuwe damwanden zal belemmeren.&lt;br&gt;Het geofysisch onderzoek werd bemoeilijkt door bestaande ondergrondse infrastructuur en problemen met de plaatsbepaling, waardoor een groot deel van de metingen uiteindelijk niet bruikbaar bleek. Op basis van de wel bruikbare gegevens is op verschillende plaatsen waar de kademuur werd vermoed een harde ondergrondse reflectie vastgelegd. Op de diepte van die reflectie (tussen de 40 en 80 cm onder maaiveld) ligt echter de bestaande watershell-constructie waardoor de reflectie niet met de kademuur geassocieerd kunnen worden. Andere reflecties zijn niet waargenomen.&lt;br&gt;Op basis van de resultaten van het bureau- en geofysisch onderzoek concluderen wij dat het slaan van de damwanden waarschijnlijk geen belemmering zal ondervinden van de ondergrondse muurresten. Het is waarschijnlijk dat ter plaatse van de kademuur alleen bakstenen muurwerk behouden is, dat doorsneden zal worden door de damwanden zonder dat er een grote verstoring optreedt.&lt;br&gt;De resten van de kademuur zijn eerder waargenomen op ongeveer 1,5 m onder maaiveld. Het binnen de bekisting gelegen deel wordt tot uitgegraven tot niet meer dan 1 m onder maaiveld. Daaruit volgt dat bij dit onderdeel van het werk eventuele resten van de kademuur of kadevulling niet verder verstoord worden.&lt;br&gt;Op basis van de bovengenoemde conclusies verbinden wij geen verdere voorwaarden aan de werkzaamheden die ten behoeve van het verplaatsen van de watershells zullen worden uitgevoerd. Dit houdt in dat eventueel archeologisch vervolgonderzoek niet noodzakelijk wordt geacht.&lt;/p&gt;