DOI: 10.17026/ar/htoxqh
title: Plangebied Alde Weteringweg 2 te Beek-Ubbergen, gemeente Berg en Dal
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6820

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Stantec B.V. heeft RAAP in november 2023 een archeologisch vooronderzoek in de 
vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Alde Weteringweg 2 te Beek -Ubbergen 
in de gemeente Berg en Dal. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan 
(of een ontgrondingsvergunning).
&lt;p&gt;
Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied aan de Alde Weteringweg 2 te Beek in een 
zone met een hoge archeologische verwachting ligt. Het plangebied ligt op pleistocene rivierafzettingen 
van de Rijn die in koudere fasen van de laatste ijstijd zijn afgedekt door opgestoven fijnzandig 
sediment. Het perceel ligt aan de noordzijde op rivierduindoorbraakgronden (doorbraakwaaier) en aan 
de zuidzijde op het rivierduin. Het landschap was enigszins reliëfrijk en was met name sprake van een 
groot hoogteverschil richting de noordelijk gelegen lagere rivierterrassen. De (kleine) waterlopen 
hadden een grote aantrekkingskracht voor visvangst en het bejagen van dieren die naar de riviertjes 
trokken. Aangezien het plangebied op een hooggelegen rivierduin ligt kunnen hier nog vindplaatsen 
van jager en verzamelaars worden verwacht. Hoewel een deel van het paleolithische loopvlak zal zijn 
geërodeerd, kunnen op de oevers van de Wyler stroomgordel en in het duin nog (afgedekte) resten uit 
het laatste deel van laat paleolithicum, mesolithicum en vroeg-neolithicum worden verwacht. 
&lt;p&gt;
Op hetzelfde duin kunnen tevens resten uit latere perioden worden verwacht, zoals bewoningsresten of 
sporen van begraving uit het neolithicum tot en met de late middeleeuwen. In een vergelijkbare 
landschappelijke setting in de directe omgeving van het plangebied zijn namelijk ook bewoningsresten 
uit deze periode gevonden. Naar verwachting zijn de resten mettertijd geleidelijk overstoven en in 
latere perioden tevens door riviersediment (kleilagen) afgedekt. 
&lt;p&gt;
In het plangebied is nog sprake van de drie stallen van manege ‘Stal Ebbers’. Ten behoeve van de 
aanbouw is de ondergrond in 2009 meerdere malen doorboord door diverse heipalen en opgehoogd. 
Uit het hoogtemodel blijkt dat het gaat om een verschil van tenminste 40 cm. Daaruit kan 
geconcludeerd worden dat eventuele archeologische resten hier zijn afgedekt, maar zal de natuurlijke 
ondergrond in mate zijn weggedrukt. Met het ophogen van kleigronden is de kans op verticale 
verdrukking (zetting) en verblauwing van een mogelijk aanwezig archeologisch niveau zeer groot. Een 
archeologisch niveau zal onder deze omstandigheden verkleuren en daardoor zeer slecht 
waarneembaar worden of verdwijnen. De snelheid en mate van verblauwing is echter niet te 
voorspellen. 
&lt;p&gt;
Algemeen advies 
&lt;p&gt;
Het archeologisch bureauonderzoek maakt onderdeel uit van een ‘verzameldossier’ voor de 
toekomstige ontwikkeling op het perceel aan de Alde Weteringweg 2. De precieze plannen zijn tot 
zover niet bekend, maar betreft in ieder geval een herbestemming en naar verwachting tevens een 
ontgraving van tenminste 4 m -mv. Derhalve zal de opdrachtgever rekening moeten houden met één 
van de twee onderstaande scenario’s:
&lt;p&gt;
I. Voor een herbestemmingsprocedure is enkel een archeologisch bureauonderzoek niet voldoende en 
zal voor de aan te vragen vergunning een aansluitend archeologisch vervolgonderzoek (verkennend of 
karterend booronderzoek) plaats moeten vinden en is gemeente Berg en Dal de bevoegde overheid. 
&lt;p&gt;
II. Als een afgraving plaatsvindt van 4 m -mv spreekt men (waarschijnlijk) van een ontgronding. Voor 
een ontgrondingsvergunning is een archeologisch bureauonderzoek niet voldoende en zal voor de aan 
te vragen (ontgrondings-)vergunning een aansluitend archeologisch vervolgonderzoek (verkennend of 
karterend booronderzoek) moeten worden uitgevoerd. In het kader van een ontgrondingsvergunning is 
de provincie Gelderland de bevoegde overheid (al dan niet in combinatie met gemeente Berg en Dal).
&lt;p&gt;
Advies archeologie 
&lt;p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderhavig archeologisch bureauonderzoek blijkt dat in het 
plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. 
Daarom wordt geadviseerd om in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande
vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
&lt;p&gt;
Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek
geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend 
booronderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de 
bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de 
in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete 
gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Berg en Dal, deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.