DOI: 10.14457/tu.the.2017.1312
title: มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาถึงมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า โดยศึกษาถึงประเภท ลักษณะ กระบวนการการทำงานของบุหรี่ไฟฟ้า ผลกระทบต่อร่างกายและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนแนวทางในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า โดยศึกษาทั้งกฎหมายภายในของประเทศไทยและกฎหมายของต่างประเทศ รวมทั้งปัญหาและอุปสรรคในการบังคับใช้มาตรการทางกฎหมาย โดยเป็นการดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิธีการศึกษาโดยการค้นคว้ารวบรวมข้อมูลและวิจัยทางด้านเอกสารที่เกี่ยวข้องกับบุหรี่ไฟฟ้าแล้วจึงทำการวิเคราะห์          สาเหตุที่เลือกหัวข้อดังกล่าวนี้มาทำการศึกษาเนื่องมาจากการสูบบุหรี่เป็นปัญหาทางสิ่งแวดล้อมที่สำคัญประการหนึ่ง อันเนื่องมาจากควันบุหรี่ก่อให้เกิดสารพิษที่เป็นอันตรายหลายชนิดและก่อให้เกิดโรคร้ายแรงร้ายอีกหลายโรคด้วยกัน ซึ่งแม้จะมีผู้สูบบุหรี่จำนวนมากที่มีความประสงค์ที่จะเลิกสูบบุหรี่แต่ไม่ประสบความสำเร็จ การบำบัดเพื่อช่วยเลิกบุหรี่จึงเข้ามามีบทบาทโดยมีวิธีหนึ่งคือการให้สารนิโคตินทดแทน แต่ด้วยวิธีการใช้งานที่แตกต่างจากการสูบบุหรี่ซิกาแรตอย่างสิ้นเชิงจึงไม่สามารถทดแทนพฤติกรรมของผู้ที่ติดการสูบได้ แต่ในปัจจุบันได้มีนิโคตินทดแทนอีกประเภทหนึ่งที่ได้รับความนิยมในหลายประเทศทั่วโลกคือ “บุหรี่ไฟฟ้า” ซึ่งมีการปล่อยมลพิษและมีสารพิษที่น้อยกว่าบุหรี่ซิกาแรต อันจะสามารถช่วยลดมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นและช่วยลดมลพิษที่จะตกค้างแก่ผู้ไม่สูบบุหรี่ นอกจากนี้บุหรี่ไฟฟ้าสามารถช่วยให้ผู้ที่ติดบุหรี่สามารถลดการสูบบุหรี่หรือเลิกสูบบุหรี่ได้            ผลการศึกษาพบว่ามาตรการทางกฎหมายที่มีอยู่ของประเทศไทยยังไม่สามารถรองรับการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าได้อย่างเพียงพอ เนื่องจากการกำหนดนิยามความหมายของคำว่า “ผลิตภัณฑ์ยาสูบ” ไม่สามารถครอบคลุมบุหรี่ไฟฟ้าได้ทุกชนิด ในส่วนของมาตรการในการควบคุมผลิตภัณฑ์ยังไม่มีการกำหนดรายละเอียดที่จะใช้เพื่อควบคุมมาตรฐานของบุหรี่ไฟฟ้าได้อย่างเหมาะสม ในส่วนของการโฆษณามีเพียงการกำหนดความผิดหากมีเจตนากระทำเพื่อประโยชน์ทางการค้าเท่านั้น และไม่มีการกำหนดให้เป็นความผิดแก่บุคคลที่เป็นผู้ซื้อหรือผู้รับการให้ที่อายุไม่ครบเกณฑ์ที่กำหนดไว้ อีกทั้งมาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่มีการกำหนดนิยามของคำว่า “สูบบุหรี่” จะต้องเกิดจากผลิตภัณฑ์ยาสูบ จึงทำให้คำนิยามของคำว่าสูบบุหรี่ไม่สามารถครอบคลุมไปถึงการสูบบุหรี่ไฟฟ้าได้ทุกชนิดและเขตปลอดบุหรี่ที่มีอยู่ในปัจจุบันนั้นมีการกำหนดที่ไม่เหมาะสม ประกอบกับมาตรการทางกฎหมายขาดการบังคับใช้ที่เข้มงวดเด็ดขาด             ด้วยเหตุนี้ ผู้เขียนขอเสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหาที่จะนำมาตรการทางกฎหมายมาเป็นเครื่องมือในการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในฐานะที่เป็นผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดหนึ่งจึงจะมีประสิทธิภาพที่เหมาะยิ่งกว่า โดยอาจนำมาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศมาเป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหาหรือต้นแบบในการกำหนดมาตรการทางกฎหมาย โดยปรับใช้ให้มีความสอดคล้องกับสภาพปัญหาและสภาพสังคมของประเทศไทย โดยควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ.2560 ให้คำนิยามผลิตภัณฑ์ยาสูบครอบคลุมถึงบุหรี่ไฟฟ้าทุกชนิด และกำหนดรายละเอียดการแจ้งข้อมูลของผลิตภัณฑ์ที่และกำหนดหีบห่อบรรจุภัณฑ์ที่ครอบคลุมมากกว่าเดิม ในส่วนของการโฆษณาควรกำหนดครอบคลุมไปถึงการกระทำเพื่อจูงใจเกิดการบริโภค การควบคุมการจำหน่ายและการบริโภคควรกำหนดให้ต้องมีการแสดงหลักฐานของบุคคลที่จะทำการซื้อเสมอ และกำหนดความผิดแก่ผู้ซื้อหรือผู้รับการให้ที่มีอายุไม่ครบเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ควรกำหนดมาตรฐานเฉพาะของผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อให้บุหรี่ไฟฟ้ามีความปลอดภัย นอกจากนี้ควรกำหนดมาตรการทางกฎหมายในส่วนของการคุ้มครองผู้ไม่สูบบุหรี่ให้พื้นที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีได้มากกว่าและแตกต่างจากผลิตภัณฑ์ยาสูบชิดอื่น และควรกำหนดมาตรการในการชักจูงใจโดยแบ่งค่าปรับที่ได้จากการกระทำผิดเป็นเงินรางวัลให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่และเป็นเงินสินบนให้แก่ผู้แจ้งข้อมูล เพื่อเป็นการเพิ่มการสอดส่องและจับกุมผู้การกระทำความผิด อันจะสามารถช่วยลดปริมาณการกระทำความผิดและช่วยลดปริมาณมลพิษที่เกิดจากผลิตภัณฑ์ยาสูบได้เป็นอย่างดี