DOI: 10.14457/tu.the.2016.732
title: คณะกรรมการ ป.ป.ช. กับการป้องกันการทุจริต

description: การทุจริตเป็นปัญหาและภัยคุกคามต่อเสถียรภาพและความมั่นคงของสังคม บ่อนทำลายสถาบันและคุณค่าแห่งประชาธิปไตย คุณค่าทางจริยธรรม ความยุติธรรม เป็นอันตรายต่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน และหลักนิติธรรม (the Rule of Law) ทำลายความชอบธรรมของรัฐบาลและก่อให้เกิดความไม่ไว้วางใจนักการเมืองอย่างแพร่หลายและกว้างขวาง ทั้งยังเป็นอันตรายต่อระบอบประชาธิปไตย เพราะเป็นสาเหตุของการปฏิวัติ รัฐประหาร โดยการทุจริตมีตั้งแต่การขูดรีดคนยากจน ไปจนถึงการทุจริตจำนวนมหาศาล ของนักการเมือง นักธุรกิจหรือข้าราชการระดับสูงที่โยงใยกับผู้เกี่ยวข้องในต่างประเทศ รวมถึงการทุจริต เชิงนโยบาย การทุจริตข้ามชาติที่มีความซับซ้อนมากกว่าในอดีตอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้าน การทุจริต ค.ศ. 2003 (United Nations Convention against Corruption-UNCAC, 2003) เป็นกฎหมายระหว่างประเทศด้านการต่อต้านการทุจริตฉบับแรกในระดับนานาชาติที่ครอบคลุมประเทศต่างๆ ทั่วโลก สาระสำคัญของอนุสัญญานี้มีเนื้อหาครอบคลุมมาตรการและกฎเกณฑ์การต่อต้านการทุจริตอย่างเป็นระบบได้แก่ มาตรการป้องกัน (Chapter 2 Preventive Measures), การกำหนดให้เป็นความผิดทางอาญาและการบังคับใช้กฎหมาย (Chapter 3 Criminalization and Law Enforcement),ความร่วมมือระหว่างประเทศ (Chapter 4 International Cooperation) และการติดตามสินทรัพย์คืน (Chapter 5 Asset Recovery) ซึ่งเป็นเรื่องใหม่ที่มีความสำคัญในการต่อต้านการทุจริตข้ามชาติหรือมีความซับซ้อนประเทศไทยได้ลงนามในอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการทุจริต ค.ศ. 2003 (UNCAC) เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2546 (ค.ศ. 2003) โดยยังมิได้ให้สัตยาบัน ต่อมาที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ได้ให้ความเห็นชอบอนุสัญญานี้ที่เสนอโดยคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2550 ทั้งนี้ โดยคณะรัฐมนตรี มีมติให้เสนอร่างพระราชบัญญัติเพื่ออนุวัติการให้เป็นไปตามอนุสัญญาดังกล่าว 3 ฉบับต่อรัฐสภา ก่อนเข้าเป็นภาคีในอนุสัญญาต่อไป คือ 1. ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา 2. ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมความร่วมมือระหว่างประเทศทางอาญา พ.ศ. 2535 และ 3. ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยทรัพย์สินที่ได้มาจากการกระทำความผิด พ.ศ. .... ซึ่งเมื่อออกพระราชบัญญัติดังกล่าวแล้วก็สามารถอนุวัติการ ตามพันธกรณีหลักๆ ของอนุสัญญานี้ได้แล้วดังนั้น ถึงแม้จะยังมีบางพันธกรณีที่ยังปฏิบัติตามมิได้เพราะยังไม่มีกฎหมายรองรับอย่างเพียงพอ เช่นในเรื่องการส่งผู้ร้ายข้ามแดนและการติดตามสินทรัพย์คืน แต่หากจะมีการให้สัตยาบันเข้าเป็นภาคีทันที ในระดับระหว่างประเทศก็ไม่เป็นปัญหาแต่อย่างใด เพราะการที่จะบรรลุเป้าหมายและวัตถุประสงค์ ของอนุสัญญานี้ จำเป็นจะต้องได้รับความร่วมมือจากนานาชาติอย่างกว้างขวาง ข้อบทต่างๆ จึงมีเนื้อหาและหลักการที่ยืดหยุ่นและไม่มีบทลงโทษสำหรับการละเมิดพันธกรณีแต่อย่างใด ทั้งยังเปิดช่องให้ถอนตัวจากอนุสัญญานี้ได้ด้วยการเข้าเป็นภาคีในอนุสัญญานี้เป็นผลดีต่อประเทศไทยในประการอื่นอีก คือ ช่วยผดุงรักษาสถาบันในระบอบประชาธิปไตย พัฒนาคุณค่าทางจริยธรรม สร้างค่านิยมในการยึดมั่นหลักสุจริตธรรม (Integrity) ประชาชนเข้าถึงความยุติธรรมอย่างแท้จริง และส่งเสริมหลักนิติธรรมตามหลักการและเหตุผลของอนุสัญญา UNCAC ในขณะเดียวกันจะช่วยรักษาเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศ ช่วยแก้ไขภาพพจน์ของประเทศไทยในเรื่องการทุจริตซึ่งตกต่ำลงอย่างมาก และทำให้หน่วยงานของไทยสามารถได้รับความช่วยเหลือระหว่างประเทศทางวิชาการและการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับการทุจริตจากรัฐภาคี อนึ่ง ประเทศไทยควรกำหนดนโยบายและกลยุทธ์ในการปฏิบัติตามพันธกรณีในอนุสัญญา UNCAC โดยร่วมมือกับประเทศที่อยู่ในสถานะใกล้เคียงกัน และมีบทบาทเชิงรุกในกลุ่มประเทศอาเซียน (ASEAN) ซึ่งไทยเป็นสมาชิกสำคัญเพื่อพัฒนาหลักการที่ยอมรับร่วมกันสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สำนักงาน ป.ป.ช.) ในฐานะหน่วยงานหลักในการต่อต้านการทุจริตของประเทศ ควรทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางในการประสานงาน และเตรียมความพร้อมทั้งด้านบุคลากร งบประมาณ เพื่อปฏิบัติตามพันธกรณีในอนุสัญญา UNCAC และเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนโดยเฉพาะภาคประชาสังคมและสื่อมวลชนเข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตอย่างจริงจัง ซึ่งนับเป็นเวลาอันเหมาะสมที่สำนักงาน ป.ป.ช. จะดำเนินการปรับปรุงระบบงานและเสนอแก้ไขปรับปรุงกฎหมายและมาตรการป้องกันการทุจริตที่เกี่ยวข้องอย่างเร่งด่วน เพื่อให้ทันต่อสถานการณ์บ้านเมืองที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป