DOI: 10.14457/tu.the.2017.1269
title: ความเหมาะสมของประเทศไทยในการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาการทำงานกลางคืน ค.ศ. 1990 ฉบับที่ 171 ขององค์การเเรงงานระหว่างประเทศ

description: วิทยาพนธ์นี้ศึกษาถึงความเหมาะสมของประเทศไทยในการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาการทำงานกลางคืน ค.ศ. 1990 ฉบับที่ 171 ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศว่ามีความเหมาะสมหรือมีความจำเป็นหรือไม่ ที่ประเทศไทยจะต้องมีมาตรการทางด้านกฎหมายหรือการจัดสวัสดิการ เพื่อคุ้มครองคนทำงานกลางคืนโดยเฉพาะ เพื่อดำเนินการให้สอดคล้องกับพันธกรณีสนธิสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ 171 ว่าด้วยการทำงานกลางคืน เนื่องจากในสังคมปัจจุบัน ประเทศไทยมีการเคลื่อนไหวทางด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างต่อเนื่องตลอดเวลา กลุ่มแรงงานซึ่งถือเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาประเทศจึงมิใช่เพียงทำงานแค่ช่วงเวลากลางวันเท่านั้น แต่ในหลายธุรกิจหรือสถานประกอบกิจการทั้งภาคบริการและอุตสาหกรรมต้องมีการขยายช่วงระยะเวลาทำงานในช่วงเวลากลางคืนด้วย เพื่อให้ก้าวทันและพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น แต่จากการศึกษาพบว่า การทำงานกลางคืนกลับมีอุปสรรคปัญหาในหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นประเด็นปัญหาด้านสุขภาพ เนื่องจากเป็นการทำงานในช่วงเวลาที่ระบบร่างกายต้องการการพักผ่อน ประเด็นผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตและความรับผิดชอบต่อครอบครัว ดังนั้น จากความแตกต่างของหลายปัจจัยทำให้เห็นว่า ควรต้องมีมาตรการที่ให้ความคุ้มครองกับคนทำงานกลางคืนโดยเฉพาะ เพื่อให้สิทธิและสวัสดิการที่เหมาะสมกับแรงงานกลุ่มดังกล่าว ทั้งยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของแรงงาน และส่งเสริมให้มีการคุ้มครองแรงงานที่เป็นไปตามมาตรฐานสากลองค์การแรงงานระหว่างประเทศซึ่งเป็นองค์การที่มีหน้าที่ความรับผิดชอบในการส่งเสริมการจัดสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ได้ตระหนักถึงความสำคัญของการคุ้มครองแรงงานทุกกลุ่ม รวมทั้งแรงงานกลางคืนด้วย จึงได้จัดให้มีอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ 171 ว่าด้วยการทำงานกลางคืน ประกอบกับข้อแนะเกี่ยวกับการทำงานกลางคืน ค.ศ. 1990 ฉบับที่ 178 ขึ้น เพื่อคุ้มครองสุขภาพและความปลอดภัยของคนทำงานกลางคืนที่ต้องมีภาระความรับผิดชอบต่อครอบครัวและสังคม และเพื่อให้คนทำงานดังกล่าวมีโอกาสก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ได้รับสวัสดิการและการคุ้มครองที่เหมาะสมและเป็นธรรมจากการศึกษาพบว่า ประเทศไทยมีจำนวนคนทำงานกลางคืนเพิ่มมากขึ้น แต่กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองแรงงานที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน ยังไม่มีมาตรการรองรับหรือส่งเสริมการคุ้มครองคนทำงานกลางคืนเป็นการเฉพาะ ไม่ว่าจะเป็นการกำหนดค่าตอบแทนเหมาะสม หรือการจัดสวัสดิการที่เอื้ออำนวยความสะดวกแก่การดำรงชีวิตของคนทำงาน จึงเห็นว่า หากประเทศไทยต้องการที่จะยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองแรงงานให้มีความครอบคลุมกับแรงงานทุกระบบแล้ว ประเทศไทยควรเข้าเป็นภาคีของอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ 171 ว่าด้วยการทำงานกลางคืน ซึ่งเมื่อพิจารณาถึงกฎหมายภายในหรือมาตรการต่าง ๆ ที่มีในปัจจุบันแล้ว มีข้อเสนอแนะว่าประเทศไทยควรเตรียมความพร้อมในด้านมาตรการทางกฎหมายเพื่อสามารถปฏิบัติให้สอดคล้องกับพันธกรณีในอนุสัญญา โดยดำเนินการสองประการ กล่าวคือ ประการแรก ดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยกำหนดมาตรการทางกฎหมายที่จำเป็น ได้แก่ กำหนดช่วงเวลาการทำงานกลางคืนที่สอดรับกับนิยามตามอนุสัญญาการทำงานกลางคืน ค.ศ.1990 ฉบับที่ 171 กำหนดลักษณะงานหรือกลุ่มงานที่จะได้รับการยกเว้นการคุ้มครองการทำงานกลางคืนให้ชัดเจน ขยายขอบเขตความคุ้มครองให้ครอบคลุมทุกกลุ่มช่วงอายุแรงงาน กำหนดให้ “งานกลางคืน” เป็นลักษณะงานประเภทหนึ่งที่จำเป็นต้องมีกฎหมายกำหนดเป็นการเฉพาะให้มีการตรวจสุขภาพของคนทำงาน มิใช่เป็นเพียงการจัดสวัสดิการที่นายจ้างจะจัดให้หรือไม่ก็ได้ กำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมกับการทำงานกลางคืน และกำหนดมาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองคนทำงานกลางคืนหรือจัดสวัสดิการสำหรับคนทำงานกลางคืนโดยเฉพาะ ประการที่สองการพิจารณาความเหมาะสมในการตั้งข้อสงวนของอนุสัญญาการทำงานกลางคืน ค.ศ. 1990 ฉบับที่ 171 ซึ่งเห็นว่า ประเทศไทยไม่สมควรตั้งข้อสงวนในการปฏิบัติตามพันธกรณีดังกล่าว เนื่องจากพันธกรณีตามอนุสัญญาส่วนใหญ่นั้น ประเทศไทยมีบทบัญญัติรองรับการดำเนินการแล้ว เพียงแต่อาจมีการเพิ่มขอบเขตการคุ้มครองให้ครอบคลุมเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่คนทำงานกลางคืน ส่วนพันธกรณีเกี่ยวกับการตรวจสุขภาพแก่คนทำงานกลางคืนและการกำหนดค่าตอบแทนที่เหมาะสมกับลักษณะงาน ถือเป็นหลักประกันขั้นต่ำที่คุ้มครองคุณภาพชีวิตแก่คนทำงานกลางคืน ฉะนั้น หากตั้งข้อสงวนในเรื่องดังกล่าวจะส่งผลกระทบสำคัญต่อภาพลักษณ์ของประเทศและคุณภาพชีวิตของคนทำงานกลางคืนได้คำสำคัญ: อนุสัญญาการทำงานกลางคืน, การทำงานกลางคืน, คนทำงานกลางคืน, องค์การแรงงานระหว่างประเทศ