DOI: 10.17026/ar/m3poj3
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Herenweg en Hoflaan, Wassenaar

description: IDDS Archeologie heeft in oktober 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd in delen van de Hoflaan en Herenweg in Wassenaar, gemeente Wassenaar. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op een strandvlakte waarin van nature waarschijnlijk beekeerdgronden aanwezig waren welke bestaan uit leemarm en zwak lemig fijn zand. Geologisch gezien ligt het plangebied op het Laagpakket van Walcheren met inschakelingen van Hollandveen en de Laag van Voorburg, op Hollandveen, op oudere afzettingen van Laagpakket van Schoorl en Laagpakket van Zandvoort. Volgens de beleidskaart van de gemeente Wassenaar (herijking 2013) heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting vanwege de ligging op het landschap van strandwallen en -vlaktes. Uit het historisch kaartmateriaal en de kadastrale gegevens blijkt dat het plangebied tot circa 1925 in gebruik is geweest als landbouwgebied / weiland en dat het plangebied niet in de historische kern van wassenaar ligt. Vanaf 1925 wordt het plangebied in gebruik genomen als openbare weg. Het plangebied heeft een relatief hoge ligging ten opzichte van de twee strandwallen die er ten oosten en ten westen van liggen. Dit is wellicht het gevolg van ophoging van het bebouwde gebied. Het zou daarom kunnen dat de verstoringen als gevolg van de realisatie van de weg en het aanbrengen van kabels en leidingen zich vooral tot het ophoogpakket beperken. Indien er nog intacte archeologische niveaus aanwezig zijn kunnen deze, op basis van de dateringen van de strandwallen aan weerszijden van de vlakte, archeologische resten bevatten vanaf het Neolithicum.
Uit het veldonderzoek blijkt dat de archeologische verwachting uit het bureauonderzoek deels correct is. Het plangebied ligt in een strandvlakte en in het centrum van de strandvlakte komt een duinenrij voor. De duinen in deze duinenrij reiken tot ongeveer 1,5 m boven de strandvlakte en zijn nergens bedekt met veen. Veen is alleen aangetroffen in de laagtes tussen de duinen of in de delen van de strandvlakte waar geen duinen voorkomen. Deze delen hebben een lage archeologische verwachting. De duinenrij, die voorkomt in de noordoosthoek van de Hoflaan, is door een overstroming vanuit de noordelijk gelegen Oude Rijn afgetopt en na deze erosie is een dunne kleilaag afgezet. Op de kleilaag is een dunne zandlaag aanwezig waarin een bouwvoor is ontstaan. Omdat de datering van de overstroming onbekend is, is het moeilijk om een archeologische verwachting te bepalen voor de top van de duinenrij. Als de overstroming hoort bij de laatste overstroming van de Oude Rijn in 1165 na Chr. dan is de archeologische verwachting laag aangezien het terrein sinds de Middeleeuwen waarschijnlijk alleen gebruikt is als gras- en weiland. Als de overstroming ouder is dan kan de duinenrij een middelhoge tot hoge archeologische verwachting hebben. In die top worden dan archeologische waarden verwacht uit de IJzertijd, Romeinse tijd en/of Middeleeuwen. Deze resten worden verwacht tussen -0,6 en -0,3 m NAP (dat is tussen 0,5 tot 0,8 m -mv).
Van de verstoringen door bijvoorbeeld kabels en leidingen blijkt uit het veldonderzoek dat deze veelal beperkt zijn gebleven tot het ophoogpakket van gemiddeld 0,8 m dik.
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren indien er in de zone met de duinenrij werkzaamheden gepland zijn die dieper reiken dan -0,3 m NAP. Dit geldt alleen indien deze werkzaamheden plaatsvinden buiten de bestaande ligging van leidingen (die al op deze diepte zijn aangelegd). De vorm van aanvullend onderzoek moet worden bepaald op basis van de soort ingreep, daarover is op voorhand weinig te zeggen. Voor het gedeelte van het plangebied dat niet op de duinenrij ligt, wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd.