DOI: 10.17026/ar/savd89
title: Bureauonderzoek sanering Het Vliet, Franeker, gemeente Waadhoeke
title: Antea Group Archeologie 2020/115

description: In juni 2020 heeft Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in voorbereiding op geplande werkzaamheden ten behoeve van de renovatie van Het Vliet te Franeker, gemeente Waadhoeke (Friesland). De in dit bureauonderzoek bedoelde werkzaamheden betreffen de bodemsanering door middel van het uitbaggeren van de gehele vaart zal plaatsvinden op de locatie met het Wetterskip-locatiekenmerk FR/046/407.

Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied, waarmee de vraag wordt gesteld of er in het plangebied archeologische resten verwacht kunnen worden en waaruit deze kunnen bestaan.

Uit het bureauonderzoek volgt dat in het plangebied grootschalige natuurlijke en antropogene verstoringen zijn opgetreden. De top van het dekzand zal zijn verstoord voorafgaand aan de periode van de kustuitbouw en mogelijk ten tijde van de vorming van de inbraakgeulen van de Middelzee. Antropogene verstoring heeft plaatsgevonden in de vorm van de aanleg van de vaart, de aanleg van bruggen en kades en het baggeren van de vaart. Dit houdt in dat er ondanks de ligging op een kwelderwal voor het plangebied géén archeologische verwachting (meer) aanwezig is voor de perioden die verbonden zijn met intact bodemarchief van zand, klei of veen, en daarmee voor de archeologische perioden steentijd, bronstijd, ijzertijd, Romeinse tijd en middeleeuwen.

Wel bestaat er voor het plangebied een verwachting op nieuwe tijd. Het plangebied (Het Vliet) maakte vanaf 1507 tot het begin van de 20e eeuw deel uit van de vaart tussen Leeuwarden en Harlingen. Vlakbij de Westerpoort van Franeker is aan deze vaart het buurtschap met de gelijkluidende naam Het Vliet ontstaan. Op deze plaats legden de schippers mogelijk hun schepen aan alvorens zij de stad in mochten. In de 19e eeuw bevinden zich hier pakhuizen van koopmannen naast diverse andere nijverheid. Verbonden met deze economische activiteiten kunnen bedoeld of onbedoeld (waardevolle) objecten in Het Vliet zijn beland. Deze objecten zijn zonder archeologische context, aangezien de archeologische context door het gebruik als vaart en het regelmatig baggeren geheel verstoord is. 

Voor het plangebied is er geen verwachting op een archeologische vindplaats. Eventuele losse archeologische vondsten uit de nieuwe tijd (periode 1500-1900) in het opzij gezette baggerslib zijn echter wel een reële mogelijkheid. Het betreft dan bijvoorbeeld verloren voorwerpen of bewust in de vaart gedumpte voorwerpen. Losse vondsten zijn echter zonder archeologische context en daarmee ontbreekt alle basis voor een nader archeologisch onderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2).

Wij adviseren derhalve om géén BRL4000-conform archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. Dit advies is een selectieadvies en ter beoordeling en besluit aan de bevoegde overheid te worden voorgelegd.

Indien losse vondsten worden aangetroffen ten tijde van de uitvoering door medewerkers of door een derde partij gelden deze als ‘toevalsvondst’. 
Het is een wettelijk vastgelegde plicht (op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet) om toevalsvondsten te melden bij de bevoegde overheid. In het geval van losse vondsten zal een dergelijke melding geen invloed hebben op de voortgang van de werkzaamheden, aangezien er geen intacte archeologisch context verwacht wordt. Het melden van vondsten is ook van belang omdat hiermee aanvullende informatie wordt verzameld op wat er historisch over het buurtschap De Vliet bekend is. Het is daarom aanbevelenswaardig het melden van archeologische toevalsvondsten in het bestek of op andere wijze aan te moedigen. 

Status rapport revisie 00
Tijdens het uitvoeren van dit onderzoek is geen contact geweest met de bevoegde overheid noch met lokale historische of archeologische verenigingen. De onderhavige revisie van het rapport (revisie 00) betreft de eerste versie die zal worden voorgelegd aan de opdrachtgever. De aanbevelingen in dit rapport dienen namens de bevoegde overheid in het kader van te doorlopen ruimtelijke procedure (Wbb-beschikking) beoordeeld te worden. Het archeologisch bureauonderzoek is uitgevoerd conform de eisen uit de BRL4000, protocol 4002 en KNA4.1.
description: MS Word
description: Kofax/Nuance Power PDF Advanced
description: Antea Group Archeologie