DOI: 10.17026/ar/8hvfg9
title: Bagijnhof 72A Lenghenstraat Dordrecht Bouwhistorische verkenning 2017
title: Het kleinste huisje van Dordrecht

description: &lt;p&gt;Eenkamerwoning als achterhuis van pand aan het Bagijnhof, maar zelf gelegen aan de Lenghenstraat. Het hoorde vanaf de 18e eeuw tot 2019 bij Bagijnhof 72, maar is nadien afgesplitst en verzelfstandigd. Pand heeft nog steeds status van Rijksmonument. 
Het pand aan de Lenghenstraat is vermoedelijk in 1765 gebouwd als bleekhuisje. In de negentiende en twintigste eeuw was het in gebruik als klaslokaal en als eenkamerwoning. Geen eenkamerwoning in de klassieke betekenis van de term als klein sober onderkomen voor armlastige mensen, maar voor een inwonende huurder van het grote huis aan de Bagijnhof (het tweede huis vanaf de hoek, nu nummer 68). 
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Aan de Lenghenstraat staat vermoedelijk het allerkleinste huisje van Dordrecht. Het is tevens het meest ontoegankelijke huisje van Dordrecht. Met drie gesloten gevels aan de Lenghenstraat, zonder een deur of raam, is het niet bepaald uitnodigend. Toch zit er achter die geslotenheid een kleine fijne verrassing. 
Op de oudste kaarten van Dordrecht is er al bebouwing aan de Bagijnhof en omgeving. Het huisje is vermoedelijk kort na 1765 gebouwd door Maria Biertjes. Zij was eigenaresse van het tweede pand vanaf de hoek Bagijnhof en de binnengracht (nu Lenghenstraat). Maria was een succesvolle zakenvrouw en had een eigen garenblekerij met een bleekveld op het erf van haar huis. Vermoedelijk heeft zij dit huisje laten bouwen als bleekwachtershuisje om de dure garens en lappen stof goed in de gaten te laten houden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Het huisje meet ruim 5,5 x 5,5 meter en is toegankelijk vanuit een deur in de tuinmuur waarachter een kleine binnenplaats toegang biedt tot een lange gang, een vierkante kamer met inbouwkasten en een langgerekte wc-ruimte. De zolder is niet in gebruik. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Bouwfasen &lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Bouwfase I – kort na 1765 Diverse bouwsporen wijzen erop dat het huisje in de achttiende eeuw gebouwd is op een vierkante grondslag. Het huisje had één bouwlaag met twee topgevels en een zadeldak. Bakstenen, vloer- en wandtegels in de gang, twee houten binnenwanden en het spant op de zolder verwijzen hiernaar. De bakstenen achtermuur van de zolder toont aan dat het pandje niet dieper 
is geweest en niet hoger dan één bouwlaag en vermoedelijk een bruikbare zolder met trap had.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Sporen op balken op de zolder doen vermoeden dat er mogelijk een grote keuken of werkplaats is geweest. In deze periode (1765) is er een conflict geweest tussen Marie Biertjes en haar buurman op de hoek, over een sekreet (privaat, wc) dat tegen de achtermuur stond van het hoekhuis. Mogelijk heeft zij kort na dit conflict het oude sekreet vervangen door een huisje met inpandig sekreet. 
Hierna lijkt er lange tijd niets aan het huisje verbouwd te zijn. 
Bouwfase II – 1897 In dit jaar kocht de Doopsgezinde gemeente enkele panden met 
achterhuizen aan de Bagijnhof op om er haar nieuwe kerk met kosterswoning te bouwen. De kerk kwam uiteindelijk iets meer naar achter te liggen en de huizen bleven behouden. Wel werden de kavels enigszins aangepast. Het kerkbestuur liet een nieuwe keuken bouwen op het binnenterrein en liet aanpassingen in het huis uitvoeren zoals een wc, een nieuwe schouw met inbouwkasten en de kamer werd opnieuw behangen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Bouwfase III – laatste kwart 20e eeuw Dit is eigenlijk nauwelijks een bouwfase te noemen. Het betreft een aantal kleine wijzigingen zoals het inbouwen van een wc, en restauraties. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Het huisje heeft hoge ensemblewaarde met het hoofdhuis aan de Bagijnhof, waar het sinds midden achttiende eeuw bij hoorde. De markante ligging aan de Lenghenstraat is beeldbepalend. De bouwhistorische waarde varieert van hoog tot neutraal. De structuur, de materialen uit de achttiende eeuw en deels uit 1897 hebben hoge bouwhistorische waarde. De merkwaardige rommelige toepassing 
van hergebruikte materialen en de soms zeer slechte staat waarin ze verkeren, krijgt positieve waarde.&lt;/p&gt;