DOI: 10.17026/dans-xyj-x6hm
title: De Hoeven (tussen nr. 52a en 54) te Haarsteeg in de gemeente Heusden
title: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied een landschappelijke ligging heeft op een relatief hoog gelegen dekzandrug in een polderlandschap, het Land van Heusden. Binnen een groot deel van dit polderlandschap heeft hoogveen gelegen, ten gevolgde van een stijgend grondwaterniveau als gevolg van de zeespiegelstijging en door de invloed van de Maas (overstromingen van de Afgedamde Maas). Dit veen is waarschijnlijk vanaf het Midden-/Laat-Neolithicum gevormd. Voor de perioden Laat-Paleolithicum t/m Vroeg-Neolithicum (Jager-Verzamelaars) zal het plangebied in principe een geschikte nederzettingslocatie hebben gevormd. Met de vorming van het hoogveen werd een groot deel van het Land van Heusden, en daarmee de omgeving van het plangebied, zeer nat en drassig. De aanwezige dekzandruggen kregen een steeds geïsoleerde ligging in het landschap. Voor Landbouwers waren de hydrologische condities op de dekzandruggen wellicht te ongunstig voor akkerbouw, waardoor het Land van Heusden vrijwel in zijn geheel gemeden werd door de mens. Pas met de veenontginningen werd het plangebied werd de dekzandrug, waar het plangebied op ligt, weer een gunstige locatie. Daarmee werd door menselijk ingrijpen in de waterhuishouding betere condities voor bewoning gecreëerd. Het plangebied behoort tot de historische dorpsstructuur van Haarsteeg, hoewel geraadpleegd historisch kaartmateriaal geen aanwijzingen heeft opgeleverd dat er in het plangebied zelf daadwerkelijk historische bebouwing heeft gestaan (in ieder geval niet vanaf het begin van de 19e eeuw). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied heeft een middelhoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de perioden Laat-Paleolithicum t/m Neolithicum (Jagers-Verzamelaars en Vroege-Landbouwers) en een lage verwachting vanaf de Bronstijd t/m de Vroege-Middeleeuwen. Voor de Late-Middeleeuwen, nadat veenwinning heeft plaatsgevonden, en de Nieuwe tijd geldt in principe een hoge verwachting, omdat het plangebied binnen de historische dorpsstructuur van het veenontginningsdorp Haarsteeg ligt. Eventueel aanwezige resten werden verwacht in/onderin het plaggendek en in de top van de dekzandafzettingen (top van (oorspronkelijke) veldpodzolgronden). In de directe omgeving van het plangebied zijn tot op heden geen archeologische waarnemingen van vondsten gedaan, waarbij wel opmerkt dient te worden dat het aantal in ARCHIS geregistreerde archeologische onderzoeken vrij beperkt zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO-overig) blijkt dat de bodemopbouw binnen het merendeel van het plangebied reeds (diep) verstoord is, tot minimaal 75 en maximaal 175 cm -mv, gemiddeld tot 100 cm -mv. Met een scherpe overgang komt hieronder direct de C-horizont voor, in de vorm van dekzand en behorend tot de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden). Alleen in het zuidwestelijke deel van het plangebied is de bodem nog intact en bestaat uit een gemiddeld 55 cm dik plaggendek met hieronder een restant van een veldpodzolprofiel vanaf de Bhe-/BC-horizont, dat zich oorspronkelijk in de top van de dekzandafzettingen heeft gevormd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Alleen in het geroerde/verstoorde deel van de bodemopbouw antropogeen materiaal aangetroffen. Het betreffen alleen fragmenten/brokken bouwpuin en baksteen van (sub)recente ouderdom (19e/20e eeuw, NTC) en zijn vanuit archeologisch oogpunt niet relevant. Het betreffen zeer waarschijnlijk resten die door bemesting van het land in het geroerde deel van de bodemopbouw terecht zijn gekomen of gedumpt zijn als afvalresten nadat zandwinning (bouwzand) had plaatsgevonden. Archeologisch relevante indicatoren zijn in het verstoorde als het onverstoorde deel van de bodemopbouw niet aangetroffen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van de (diep) verstoorde bodemopbouw binnen het merendeel van het plangebied en het verder ontbreken van archeologische relevante indicatoren kan worden geconcludeerd dat archeologische waarden niet meer aanwezig zullen zijn of alleen nog maar in een verstoorde context zullen voorkomen. Daarom is er geen aanleiding meer om de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in het plangebied te vermoeden. Er zijn dus geen gevolgen voor de voorgenomen bodemingrepen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het bureauonderzoek, wordt door het booronderzoek bevestigd voor wat betreft de landschappelijke ligging van het plangebied. De verwachte oorspronkelijke bodemopbouw is echter binnen het merendeel van plangebied diep verstoord. Tevens wordt de verwachting op het aantreffen van archeologische indicatoren, zoals aangegeven in de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied, niet bevestigd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van het ontbreken van aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische waarden en de (diep) verstoorde bodemopbouw voor het merendeel van het plangebied, adviseert Econsultancy om, ten aanzien van de geplande bodemingrepen, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2015-08-07