DOI: 10.17026/dans-2ba-2hkx
title: Archeologisch bureau- en booronderzoek bij het Noordeinde en de Klazingaweg te Fochteloo, gemeente Ooststellingwerf (FR)

description: &lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat de onderzoekstrajecten in het beekdal van het Grootdiep liggen. Binnen onderzoekstraject 1 zijn vooral veengronden aanwezig en in het westelijke deel oude bouwlanden op laaggelegen zandgrond. Binnen dit gebied zijn tijdens de ruilverkaveling in de jaren ’80 van de vorige eeuw sloten gedempt en nieuwe sloten aangelegd. Mogelijk hebben deze ingrepen voor bodemverstoringen binnen dit traject gezorgd. Het Grootdiep zelf is in de jaren ’30 van de vorige eeuw recht getrokken. Hierbij zijn meanders gedempt en is een nieuwe stroomgeul gegraven. Hierbij kunnen bodemverstoringen zijn opgetreden. In restanten van natuurlijke beekvullingen onder de dempingspakketten in de meanders kunnen nog archeologische resten aanwezig zijn. Uit het kaartbeeld van het Hoogtebestand Nederland blijkt dat er mogelijk ook verlande meanders van een oudere voorloper van het Grootdiep aanwezig zijn in de ondergrond.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Van onderzoekstraject 2 ligt de oost-west sloot tevens binnen beekdalafzettingen van het Grootdiep. De noord-zuid gerichte sloot van onderzoekstraject 2 loopt langs een zandkop waarop een al bekende vuursteenvindplaats aanwezig is. Delen van deze vindplaats werden daarom verwacht binnen onderzoekstraject 2. Op basis van het bureauonderzoek dient tevens rekening gehouden te worden met vindplaatsen daterend uit het laatneolithicum tot en met de midden ijzertijd. Verwacht wordt dat het hierbij gaat om watergerelateerde vondsten zoals visweren, steigers, beschoeiingen, plaatsen waar afval is achtergelaten en rituele deposities. Deze vondsten hebben een beperkte omvang en zijn lastig door middel van vooronderzoek op te sporen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het booronderzoek blijkt dat er binnen onderzoekstraject 1 in de boringen 15 en 18 een beekbedding aanwezig is die uit grof zand bestaat. Bij boring 15 ligt, op grond van de hoogtekaart en het historisch kaartmateriaal, een in de jaren ’30 van de vorige eeuw gedempte meander van het Grootdiep. In de boringen 8, 19 en 20 werd veen gevonden. Deze boringen zijn binnen een laaggelegen deel van het onderzoekstraject gezet, dat op de kaarten samenvalt met een mogelijke oude voorganger van het Grootdiep. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de karterende boringen die binnen onderzoekstraject 2 langs de vuursteenvindplaats zijn gezet, en waarbij de overgang van dekzand naar bouwvoor is bemonsterd, zijn geen archeologische indicatoren aanwezig. Er zijn geen aanwijzingen dat de zandkop doorloopt binnen het onderzoekstraject. Op de locatie van de verwachte zandkop werd een onderwaterbodem aangeboord, wat wijst op zeer natte omstandig-heden waarin bewoning niet mogelijk was. Daarnaast is de top van het dekzand hier geroerd of afgeschoven, waardoor eventuele aanwezige archeologische resten zullen zijn verdwenen. De kans dat de vuursteenvindplaats zich binnen het onderzoekstraject bevindt, is daarom verwaarloosbaar. Wel moet bij boring 8 rekening gehouden worden met mogelijke watergerelateerde vondsten in het veen behorend tot deze steentijdvindplaats.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;MUG Ingenieursbureau b.v. adviseert om op de locaties van de mogelijke beeklopen, die zich bevinden ter hoogte van boringen 8, 15 en 18 t/m 20, nader onderzoek uit te voeren. Omdat watergerelateerde vondsten die binnen de beeklopen kunnen voorkomen niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord, adviseert MUG Ingenieursbureau een archeologische begeleiding van het grondwerk uit te laten voeren. Voor een archeologische begeleiding is een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen noodzakelijk. Voor de overige boringen geldt dat de top van het dekzand is verstoord of dat er een waterbodem aanwezig is die wijst op zeer natte omstandigheden, maar waarvoor geen goede conserverende omstandigheden voor het verwachte organische materiaal gelden. Voor deze delen van de onderzoekstrajecten adviseert MUG Ingenieursbureau daarom geen verder archeologisch onderzoek te ondernemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De bovenstaande adviezen zijn getoetst en goedgekeurd door de bevoegde overheid, in deze gemeente Ooststellingwerf door middel van een selectiebesluit.&lt;/p&gt;