DOI: 10.14457/tu.the.2016.831
title: มาตรการตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล

description: การก่อการร้ายนับวันยิ่งทวีความรุนแรงและแพร่ขยายออกเป็นวงกว้างมากยิ่งขึ้น ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่ชีวิต ร่างกาย และทรัพย์สินของประชาชนและกระทบต่อความมั่นคงของประเทศและประชาคมโลก สหประชาชาติและประเทศสมาชิกตระหนักถึงภัยจากการก่อการร้ายและให้ความสำคัญในการต่อต้านการก่อการร้ายมากยิ่งขึ้น โดยมองว่าการก่อการร้ายเป็นภัยคุกคามที่เป็นปัญหาร่วมกันของประชาคมโลกที่ต้องร่วมกันป้องกันและปราบปราม อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันผู้ก่อการร้ายหรือองค์กรก่อการร้ายได้พัฒนารูปแบบและวิธีการที่หลากหลายในการก่อเหตุ โดยมีความสลับซับซ้อนมากยิ่งขึ้น และมุ่งเน้นโจมตีประชาชนผู้บริสุทธิ์เพื่อบีบบังคับให้รัฐต่างๆ ยอมทำตามข้อเรียกร้อง จึงเป็นการยากในการปราบปรามการกระทำดังกล่าว โดยการที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ในการปราบปรามการก่อการร้ายและสามารถจัดการกับภัยคุกคามดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงต้องใช้มาตรการในการจัดการกับแหล่งเงินทุนและการป้องกันไม่ให้ผู้ก่อการร้ายสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ สืบเนื่องจากเงินทุนเป็นปัจจัยสำคัญที่ผู้ก่อการร้ายสามารถดำเนินการก่อการร้ายได้ในแต่ละครั้ง โดยที่การก่อการร้ายจำเป็นต้องใช้เงินทุนเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะใช้ในการวางแผน การฝึกฝนผู้ก่อเหตุระดับปฏิบัติการ การจัดเตรียมอาวุธและวัตถุระเบิด เป็นต้น ประเทศไทยตระหนักถึงภัยคุกคามจากการก่อการร้ายและมีพันธกรณีระหว่างประเทศที่จะต้องให้ความร่วมมือในการป้องกันการเข้าถึงแหล่งเงินทุนของผู้ก่อการร้าย โดยต้องดำเนินมาตรการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายให้สอดคล้องกับข้อมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติและมาตรฐานสากลของคณะทำงานเฉพาะกิจเพื่อดำเนินมาตรการทางการเงิน (The Financial Action Task Force : FATF) จึงได้มีการตรากฎหมายกำหนดมาตรการในการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย ซึ่งปัจจุบันกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายที่มีผลใช้บังคับ คือ พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายและการแพร่ขยายอาวุธที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง พ.ศ. 2559 ซึ่งกำหนดมาตรการสำคัญอันเป็นมาตรการหลัก ได้แก่ (1) การจัดทำบัญชีรายชื่อบุคคลที่ถูกกำหนดและการระงับการดำเนินการกับทรัพย์สินของบุคคลดังกล่าว ซึ่งเป็นมาตรการป้องกันไม่ให้ผู้ก่อการร้ายหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับการก่อการร้ายสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนหรือทรัพย์สินที่จะนำไปใช้ในการก่อการร้ายได้ และ (2) การกำหนดความผิดอาญาฐานสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย เพื่อลงโทษอาญาแก่ผู้สนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายแม้ว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายดังกล่าว มุ่งเน้นการป้องกันการเข้าถึงแหล่งเงินทุนของผู้ก่อการร้าย เพื่อไม่ให้ผู้ก่อการร้ายสามารถดำเนินการก่อการร้ายได้ อันจะทำให้เกิดความปลอดภัยต่อประชาชนและความมั่นคงของประเทศชาติ อย่างไรก็ตาม มาตรการดังกล่าวมีลักษณะเป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน วิทยานิพนธ์เล่มนี้จึงมุ่งศึกษามาตรการหลักที่เป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน โดยศึกษาในส่วนที่เกี่ยวกับการจัดทำรายชื่อบุคคลที่ถูกกำหนด โดยเฉพาะบัญชีรายชื่อที่ประเทศไทยกำหนดขึ้นเอง ในส่วนมาตรการระงับการดำเนินการกับทรัพย์สินของบุคคลที่ถูกกำหนด และในส่วนความผิดอาญาฐานสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย จากการศึกษาพบว่าการจัดทำรายชื่อบุคคลที่ถูกกำหนดมีปัญหาเกี่ยวกับความไม่แน่นอนชัดเจนของหลักเกณฑ์ในการพิจารณากำหนดรายชื่อและเปิดช่องให้เจ้าหน้าที่หรือศาลสามารถใช้ดุลพินิจอย่างกว้างขวาง โดยไม่มีการกำหนดขอบเขตที่แน่นอนชัดเจนเพียงพอ ซึ่งอาจเกิดกรณีการใช้อำนาจตามอำเภอใจ ในส่วนมาตรการระงับการดำเนินการกับทรัพย์สินของบุคคลที่ถูกกำหนด มีผลเป็นการจำกัดสิทธิในทรัพย์สินของบุคคลที่ถูกกำหนดเกินสมควรแก่เหตุ โดยไม่สอดคล้องกับหลักความได้สัดส่วน ซึ่งเป็นหลักการสำคัญที่ใช้ในการควบคุมการใช้อำนาจของรัฐในการตรากฎหมายจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน นอกจากนั้น การกำหนดความผิดอาญาฐานสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย มีปัญหาความไม่สอดคล้องกับหลักความแน่นอนชัดเจนของกฎหมายอาญาซึ่งเป็นหลักประกันในทางกฎหมายอาญา ดังนั้น จึงควรแก้ไขปรับปรุงบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เพื่อให้สามารถใช้บังคับมาตรการป้องกันและปราบปรามการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้ายได้อย่างมีประสิทธิภาพควบคู่กับการคำนึงถึงสิทธิและเสรีภาพของประชาชน โดยกฎหมายที่มีผลเป็นการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชนต้องมีความแน่นอนชัดเจนและต้องเป็นการจำกัดสิทธิพอสมควรแก่เหตุ