DOI: 10.17026/ar/lwsiog
title: Archeologisch bureauonderzoek - Haarlem - MSD-terrein (gemeente Haarlem)

description: In opdracht van MSD BV (Merck Sharp/ Dohme Int. Srv.) heeft Archol BV een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd ten behoeve van de voorgenomen bodemingrepen binnen het plangebied MSD-terrein in de Waarderpolder in Haarlem. Op het terrein worden een nieuwe in- en uitrit gerealiseerd met bijbehorende voorzieningen zoals opstel- en parkeerplaatsen en een portiersloge (gatehouse). Voor het plangebied geldt deels een dubbelbestemming Waarde – Archeologie, categorie 2 en deels categorie 4. Voor categorie 2 geldt dat bij bodemingrepen dieper dan 0,3 m en groter dan 50 m2 een archeologisch rapport moet worden overlegd waarin de archeologische waarden van het plangebied zijn vastgesteld. Voor categorie 4 geldt dit voor bodemingrepen dieper dan 0,3 m en groter dan 2500 m2.

Doel van dit bureauonderzoek is vast te stellen of de werkzaamheden kunnen leiden tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden. Het bureauonderzoek is erop gericht een specifiek verwachtingsmodel voor het terrein op te stellen met de bekende en verwachte archeologische waarden.
Op grond van de landschappelijke ligging op de top en flank van strandwalafzettingen kunnen in de zuidwestelijke hoek archeologische resten uit de periode laat-neolithicum – Romeinse tijd aanwezig zijn. Ten zuiden van het plangebied zijn dergelijke resten aangetroffen en opgegraven tijdens onderzoek door de AWN in 1973. De sporen kunnen bestaan uit nederzettingsresten, maar ook sporen van een agrarisch gebruik van het terrein, zoals tijdens het AWN onderzoek. Uit het neolithicum worden met name losse vondsten verwacht.
Vanaf de vroege bronstijd zijn de lagere delen van de strandwalflank bedekt geraakt met veen. De hoogste delen zijn waarschijnlijk pas in de Romeinse tijd met veen bedekt. In het veen kunnen deposities worden aangetroffen. In de top van het (veraarde) veen en de klei worden echter voornamelijk sporen en vondsten verwacht vanaf ca. 1000 na Chr., toen het gebied ontgonnen werd. Naar verwachting gaat het daarbij om sporen en vondsten die met het agrarische gebruik van het terrein in verband gebracht kunnen worden.
In de zuidwestelijke hoek van plangebied wordt in de ondergrond een smalle strandwal verwacht. De exacte loop van de strandwal is onduidelijk, maar op basis van de eerder uitgevoerde onderzoeken ligt het plangebied op de oostelijke flank van de strandwal en ligt de top meer naar het westen. De top van de strandwal wordt op basis van de uitgevoerde boringen en een proefsleuvenonderzoek ten zuiden van het plangebied tussen 1,5 m -Mv (0,9 m -NAP) en 2,3 m -Mv (1,6m -NAP) verwacht.

In de rest van het plangebied (de noordoostelijke hoek) wordt de dieper gelegen strandwalflank en strandwalvlakte verwacht. Bij het proefsleuvenonderzoek ten westen van het plangebied is vastgesteld dat de oostelijke strandwalflank in de richting van het huidige plangebied snel duikt naar een diepte van 3,05 m -Mv (2,45 m -NAP).

Op basis van de gespecificeerde archeologische verwachting en de inschatting van de voorgenomen bodemingrepen op de te verwachte archeologische waarden wordt, voor het plangebied, geen vervolgonderzoek geadviseerd. Het plangebied lijkt op de overgang van de strandwalflank naar de strandwalvlakte te liggen. Aangezien de graafwerkzaamheden een maximale graafdiepte van 0,85 m -NAP hebben, zullen de strandwalafzettingen op een diepte van 1,5 m -Mv (0,9 m -NAP) niet verstoord worden. De (eventueel) in situ behouden grondsporen zullen alleen door de grondverdringende heipalen minimaal verstoord worden.