DOI: 10.17026/dans-zwc-ya47
title: BO IVO Simon Lindhoutstraat 1 Tholen Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Simon Lindhoutstraat 1 te Tholen, gemeente Tholen (ZL)

description: &lt;p&gt;Laagland Archeologie heeft in december 2020 – januari 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Simon Lindhoutstraat 1 te Tholen. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom geplande bouw van een appartementengebouw met 25 appartementen.&lt;br&gt;Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek is het voormalige Pleistocene landoppervlak geërodeerd en is er geen archeologische verwachting. De Pleistocene afzettingen liggen verder te diep (meer dan 14 m -mv) om in het kader van dit project onderzocht te worden. Vanaf ca. 3 m -mv ligt waarschijnlijk een afgedekt kwelderlandschap dat mogelijk in het Neolithicum goede bestaansmogelijkheden bood. Omdat over deze omgeving verder weinig bekend is wordt hieraan een middelhoge archeologische verwachting gehangen. Door veengroei vanaf het Laat-Neolithicum was het plangebied waarschijnlijk te nat voor bewoning. Om die reden is de verwachting laag voor de Bronstijd-Midden-IJzertijd. In de Late IJzertijd was het veengebied voldoende ontwaterd voor bewoning. Mogelijk heeft enige erosie van het veen plaatsgevonden. Het Hollandveen Laagpakket met mogelijk het landoppervlak uit de IJzertijd-Romeinse tijd ligt waarschijnlijk op 2 à 3 m -mv. De archeologische verwachting voor de IJzertijd- Romeinse tijd is middelhoog. Na de Romeinse tijd lag het plangebied in een getijdengebied, dat door geleidelijke opslibbing rond 800 na Chr. weer gunstiger werd voor bewoning op de hoger gelegen gebieden. De archeologische verwachting is laag voor de Vroege Middeleeuwen, tot aan ca. 800 na Chr. Na 1200 waren de voor bewoning gunstigere gebieden allemaal ingedijkt en werden nieuwe door opslibbing ontstane gebieden ingedijkt. Het plangebied is ingedijkt in 1364. Het lag vanaf de Late Middeleeuwen binnen het schootsveld van de stad. Vanaf begin 17e eeuw lag het plangebied in de onmiddellijke nabijheid van de stadsgracht, na de uitbouw van de vesting Tholen met bastions. De eerst bekende bebouwing verscheen rond 1920. Om die reden is de archeologische verwachting middelhoog vanaf de Vroege Middeleeuwen (periode na 800 na Chr.)-Nieuwe tijd. Archeologische resten zijn te verwachten binnen 2 à 3 m -mv. Archeologische resten vanaf de Late Middeleeuwen bevinden zich mogelijk al in de bovenste 20 cm -mv (eventuele ophogingen hiermee buiten beschouwing latend).&lt;br&gt;Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.&lt;br&gt;Het Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk bleek op een dusdanige diepte te zitten (&gt;5 m -mv) dat het onmogelijk was om deze afzettingen te onderzoeken. De geplande verstoringsdiepte ligt echter boven deze laag, namelijk op maximaal 1 m -mv. Van het Hollandveen Laagpakket is de top geërodeerd, zodat eventuele archeologische resten waarschijnlijk zijn verdwenen. De zeer uitlopende diepteligging van het Hollandveen Laagpakket van 260 à 350 cm -mv (2,38 à 3,28 m -NAP) is een duidelijke indicatie voor de erosie van het veen na overstroming van het plangebied. In geen van de boringen is veraard veen aangetroffen.&lt;br&gt;De afzettingen van het Walcheren Laagpakket zijn in een actief getijdengebied afgezet. Daarom kan de voor alle verkende laagniveaus van de gemeentelijke verwachtingskaart geldende hoge archeologische verwachting, naar beneden worden bijgesteld. &lt;br&gt;In de bovengrond zijn archeologische indicatoren bestaande uit baksteen, steenkolengruis en houtskool aangetroffen. Verder is er een opgebrachte schelpenlaag aangetroffen onder een recent opgebrachte zandlaag en bouwvoor. De archeologische indicatoren in een opgebracht laagje en de bovenste subhorizont van de afgedekte A-horizont en de schelpenlaag zijn waarschijnlijk voornamelijk uit de periode na 1920. Toen werd het plangebied volgens het historisch kaartmateriaal en de aangeleverde informatie uit het archief van Tholen voor het eerst bebouwd. De onderste subhorizont van de afgedekte A-horizont is indicatief voor een langdurig landbouwkundig gebruik. De daarin aangetroffen archeologische indicatoren hebben waarschijnlijk geen relatie met een vindplaats in het plangebied, maar zijn waarschijnlijk door bemesting op het veld gebracht. Het langdurig landbouwkundig gebruik wordt bevestigd met historisch kaartmateriaal vanaf 1555. Het plangebied lag vrij gauw na de inpoldering (1364) binnen het schootveld van de stad en werd pas rond 1920 bebouwd. Afgezien van een bodemprofiel dat karakteristiek is voor een langdurig landbouwkundig zijn er geen duidelijke indicaties aangetroffen van enig ander gebruik voor 1920.&lt;br&gt;Op basis van het uitgevoerde booronderzoek is de kans klein dat het plangebied archeologische sporen bevat, afgezien van sporen na ca. 1920. &lt;br&gt;Het archeologisch belang hiervan is laag. &lt;br&gt;Om deze reden adviseren we geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven. &lt;br&gt;De implementatie van dit advies is in handen van de gemeente Tholen, hierin vertegenwoordigd door de archeologisch adviseur van de gemeente, de heer Karel-Jan Kerckhaert.&lt;br&gt;Mochten bij graafwerkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, dan geldt conform de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de gemeente of haar regio-archeoloog.&lt;/p&gt;