DOI: 10.17026/ar/il5pre
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Rotonde Van Berckelweg, Noordwijk Gemeente Noordwijk

description: IDDS Archeologie heeft in april 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Van Berckelweg in Noordwijk, gemeente Noordwijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op de overgang van een strandwal in het westen naar een strandvlakte in het oosten. De strandwal en de strandvlakte zijn bedekt met diverse fases van overstromingsklei en stuifzand. Op basis hiervan kunnen in het plangebied meerdere archeologische niveaus voorkomen die dateren vanaf het Laat Neolithicum en met name vanaf de Vroege Bronstijd. De verwachting is vooral hoog voor het aantreffen van akkerlagen en eergetouwkrassen maar op de hogere delen kan ook bewoning hebben plaatsgevonden. Uit latere periodes kunnen resten van akkerbouw worden aangetroffen zoals hopplantages.
Het veldonderzoek heeft de verwachting onderschreven. De ondergrond bestaat inderdaad uit een strandvlakte waarover veen is gevormd. De aanwezigheid van een strandwal in het westen moet echter worden herzien, het gehele plangebied blijkt in de strandvlakte te liggen. De akkerlaag in de top van de strandvlakte is mogelijk aangetroffen in boringen in het westen en midden van het plangebied. 
Over het zand van de strandvlakte is veen gegroeid en in het oosten ook klei afgezet. Voor deze niveaus geldt een lage verwachting. Het daarboven gelegen zandpakket is vermoedelijk deels opgebracht om het gebied geschikt te maken voor tuin- en akkerbouw. De oude bouwvoor is plaatselijk nog aanwezig, maar in het merendeel van het plangebied verdwenen. De oorzaak daarvan was vermoedelijk de aanleg van de Van Berckelweg, waarbij het voormalige maaiveld is opgehoogd met ruim anderhalve meter. De eventuele resten van akkerbouw uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd zijn daarmee niet meer overal intact aanwezig. 
De bodemverstorende werkzaamheden bestaan uit het herinrichten van de weg en rotonde en de aanleg van een eco-duiker ter hoogte van boring 3. Het is niet bekend hoe diep de verstoringen van de weg en rotonde zullen reiken. De eco-duiker zal tot circa -0,75 m NAP reiken. 
Het hoogste niveau waarop mogelijk archeologische resten aanwezig zijn, betreft de bouwvoor in het duinzandpakket. Deze bouwvoor bevindt zich tussen 0,35 en -0,1 m NAP. Het niveau is echter grotendeels verstoord. Onder de bouwvoor is het mogelijk dat resten van tuinbouw aanwezig zijn, zoals moesbedden, hopkuilen, greppels en spitsporen. Deze resten worden echter niet als behoudenswaardig beschouwd, waardoor graafwerkzaamheden tot in dit niveau niet als verstorend worden gezien.
Het enige niveau waarop behoudenswaardige archeologische resten mogen worden verwacht, betreft de humeuze top van de strandvlakte. Deze is aangetroffen op -0,7 m NAP ten oosten van de rotonde en vanaf -0,9 m NAP ten westen van de rotonde. Indien het potentiële archeologische niveau inderdaad deel is van de akkerlaag die rondom het plangebied is aangetroffen, dan betreft het een grootschalig complex.
De eco-duiker zal reiken tot -0,75 m NAP. Ter plaatse van deze duiker ligt het archeologisch niveau op -1,2 m NAP. Zelfs met een ruime veiligheidsmarge zal het archeologisch niveau hier niet bereikt worden. 
De diepte van de graafwerkzaamheden voor de weg is nog niet bekend. Daarom geldt een advies voor vervolgonderzoek indien de wegwerkzaamheden dieper reiken dan -0,5 m NAP (circa 2 m -mv).