DOI: 10.17026/dans-x56-29cy
title: 14116244 MOL.REG.ARC Eindrapportage archeologisch onderzoek Planetenlaan 80a te Nieuw-Lekkerland

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek zouden er binnen het noordwestelijke en centrale deel van het plangebied rivierduinafzettingen voor moeten komen op een diepte dieper dan 1,5 m -mv. Deze rivierduin zal vooral in het Vroeg-Holoceen een relatief hoog gelegen terrein zijn geweest en was een geschikte (tijdelijke) bewoningslocatie (voor Jagers-Verzamelaars). In de loop van het Mesolithicum en het Neolithicum zal de rivierduinen vanaf de flanken steeds verder bedekt of begroeit zijn geraakt met respectievelijk (kom)kleiafzettingen en veen. Waarschijnlijk is aan het einde van het Neolithicum de rivierduin geheel overdekt geraakt, waarna het plangebied een landschappelijke ligging kreeg in een relatief laaggelegen gebied met natte/drassige condities en waar vooral veengroei plaatsvond. Periodiek werden (dunne) lagen (kom)klei afgezet. In de omgeving van het plangebied zijn voorlopers van de Rijn actief geweest in het Neolithicum (meandergordel/stroomgordel van Bleskensgraaf en van Vuilendam). In die tijd hadden de rivieren een anastomoserend patroon, bestaande uit vrij rechte geulen en smalle naastgelegen oeverwallen. Vanwege de afstand tussen deze oude meandergordels/stroomgordels en het plangebied zal er alleen (zware) komklei zijn gesedimenteerd tijdens perioden van hoogwater.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Rond het begin van de christelijke jaartelling (Romeinse tijd) ontstond de rivier de Lek en werden naast de stroomgordel smalle oeverwallen gevormd. Het plangebied ligt op enige afstand van de rivierloop van de Lek, waarschijnlijk al in het komgebied dat de oeverwalzone flankeert. De naastgelegen rivier vormde een natuurlijke ‘snelweg’ door het landschap. De oeverwalzones direct naast de rivier vormde de meest aantrekkelijke bewoningslocaties. Ten opzichte hiervan waren de bewoningscondities voor het plangebied dan ook minder gunstig. Na de bedijking van de Lek lag het plangebied ook buiten de ontginningsas, van waaruit de Alblasserwaard werd ontgonnen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het plangebied is de archeologische verwachting voor resten uit de perioden (Laat-)¬Paleolithicum en Mesolithicum hoog, voor de perioden Vroeg- en Midden-Neolithicum middelhoog, en voor de perioden vanaf het Laat-Neolithicum laag. Archeologische resten uit de perioden (Laat-)Paleolithicum, Mesolithicum en Vroeg- en Midden-Neolithicum worden verwacht in de top van de rivierduinafzettingen dieper dan 1,5 m -mv worden verwacht. Eventueel aanwezige archeologische resten uit de perioden Laat-Neolithicum t/m IJzertijd worden verwacht in het veenpakket met eventuele inschakelingen van (kom)klei. Archeologische resten uit de perioden vanaf de Romeinse tijd worden verwacht in de top van het afdekkende (dunne) pakket oeverwal- naar komafzettingen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat er binnen het plangebied sprake is van een eenduidige bodemopbouw tot een diepte van 4 m -mv. Onder de klinkerverharding en de laag cunet-/stabilisatiezand komt tussen gemiddeld 25 en 70 cm -mv een pakket matig siltige komklei (zware klei) voor. Deze kleilaag is gesedimenteerd tijdens perioden van hoogwater van de ten noorden gelegen rivier de Lek en voordat bedijking plaatsvond (12e/13e eeuw). Een zwak humeuze, oorspronkelijke bouwvoor is niet waargenomen en zal zeer waarschijnlijk vergraven zijn tijdens de inrichting van het terrein als tuincentrum. De afzettingen van de Lek behoren tot de Formatie van Echteld. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Onder de kleilaag komt vanaf gemiddeld 70 cm -mv eutroof veen voor (voornamelijk broek- en riet-veen). Het veenpakket loopt door tot in ieder geval 400 cm -mv (einddiepte van dieper doorgezette boringen). De bovenste 20 tot 30 cm is veraard, maar deze veraarding is het gevolg van de gereguleerde grondwaterstanden een daarom van vrij recente datum. Het veen behoort tot de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket. Het bovenliggende kleidek behoort tot Formatie van Echteld. Dit kleidek is wel onder perimariene invloed afgezet. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;(Recent) uitgevoerde bodemverstorende ingrepen hebben geen diepe verstoringen van de oorspronkelijke bodemopbouw veroorzaakt. Wel lijkt de zwak humeuze top van de van nature voorkomende kalkloze poldervaaggrond, als oorspronkelijke bouwvoor, te zijn afgegraven. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;De gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het bureauonderzoek, wordt wat betreft de paleogeografische ontwikkeling van het plangebied slechts deels bevestigd. Binnen 4 m -mv is geen rivierduinzand aangetroffen. Het verkennend booronderzoek heeft tevens geen archeologische indicatoren of lagen opgeleverd. Ook zijn er geen aanwijzingen aangetroffen die duiden op bebouwing gekoppeld aan de aanleg van de Lekdijk en daarmee het ontstaan van de naastgelegen ontginningsas. Op basis van deze resultaten wordt geconcludeerd dat er geen aanleiding meer is om de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in het plangebied te vermoeden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het bureau- en veldonderzoek adviseert Econsultancy om, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden. Op basis van de aangetroffen bodemopbouw tot 4 m -mv geldt een lage archeologische verwachting. Tevens zijn tot deze diepte geen aanwijzingen waargenomen die duiden op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats (archeologische resten of verkleuring ten gevolge van menselijke bewoningsactiviteiten).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Molenwaard (de heer K. Benschop) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2016-01-06