DOI: 10.17026/dans-zbh-huxj
title: Archeologisch Bureauonderzoek Oostvaarderswold.
title: Vestigia V516

description: &lt;p&gt;1. Archeologische situatie&lt;br&gt;De archeologie in Oostvaarderswold is in drie tijdlagen onder te verdelen, te weten:&lt;br&gt;Laag 1: Prehistorische bewoningsresten op dekzand in het stroomgebied van de Eem (kaart 6).&lt;br&gt;Laag 2: Prehistorische bewoningsresten op oeverwallen van Oude Zeeklei in het Eem-estuarium (kaart 8). Deze liggen in de noordelijke helft van het gebied; de Vogelweg vormt min of meer de zuidelijke begrenzing.&lt;br&gt;Laag 3: Scheepswrakken in Almere-afzettingen en Zuiderzee-afzettingen. Deze kunnen overal in het gebied worden aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het plangebied en zoekgebied van het Oostvaarderswold ligt een viertal AMK-terreinen met scheepswrakken (AMK=Archeologische MonumentenKaart, kaart 1) en drie relevante archeologische waarnemingen van scheepswrakken. In het gebied kunnen naast de al vastgestelde archeologische waarden, nog onbekende archeologische waarden liggen. De kans hierop, voor wat betreft laag 1 en laag 2, is vastgelegd in een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (Archeologische Basiskaart, kaart 9). Binnen het gebied is ten noorden van de Vogelweg sprake van hoge en gematigde archeologische verwachting, die vooral betrekking heeft op Laag 2. Ten zuiden van de Vogelweg ligt een grote zone met een hoge archeologische verwachting voor Laag 1. De dichtheid en ligging van scheepswrakken (laag 3) laat zich moeilijker voorspellen. Tot op heden zijn in Flevoland circa 450 scheepswrakken gevonden, hetgeen gelijk staat aan circa 3 scheepswrakken per vierkante kilometer. Vanuit dit perspectief moet binnen Oostvaarderswold rekening worden gehouden met circa 60 scheepswrakken. Deze schatting is eerder te laag dan te hoog (zie paragraaf 5.3).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;2. Risicogebieden&lt;br&gt;Naar verwachting zullen de meeste bodemverstoringen in het kader van de inrichting van Oostvaarderswold tot op een diepte van zes á zeven meter beneden NAP plaatsvinden. Daarom is het archeologisch verwachtingsmodel verbijzonderd voor het traject boven 7 meter beneden NAP (kaart 10). Hieruit blijkt dat de kans op het verstoren van archeologische waarden zowel ten noorden van de Vogelweg als in het zuidelijk deel van het gebied aanwezig is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;3. Advies&lt;br&gt;De Archeologische Basiskaart Oostvaarderswold (kaart 9) is globaal van karakter. De kaart is nog niet betrouwbaar genoeg voor besluitvorming met betrekking tot archeologisch vooronderzoek (definitie onderzoekszones, onderzoeksomvang en aard van het onderzoek) en inrichting (afstemming van inrichtingsmaatregelen op de ondergrond). Dit hangt vooral samen met het gebrek aan informatie om een betrouwbaar kaartbeeld te genereren. Hoewel de voormalige Rijksdienst IJsselmeerPolders (RIJP) in het verleden tientallen boringen in het gebied heeft gezet, zijn de meeste hiervan niet diep genoeg gezet om betrouwbare uitspraken te doen met betrekking tot diepteligging en reliëf van het dekzand en – in mindere mate – diepteligging en reliëf van de Oude Zeeklei Afzettingen (kreken en oeverwallen). Wij adviseren daarom de Archeologische Basiskaart Oostvaarderswold te toetsen en aan te vullen op basis van een Inventariserend VeldOnderzoek-verkennende fase (IVO-verkennende fase). Dit kan in eerste instantie door middel van enkele aanvullende boorraaien. Op basis hiervan kan een definitieve archeologische verwachtingenkaart worden gemaakt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor wat betreft inrichting zou het reliëf van de geulen en kreken van de Eem kunnen worden benut voor waterberging en de ontwikkeling van natte natuur. Als blauw-groene hoofdaders kunnen zij het Oostvaarderswold ruimtelijk verbinden met Almere Oost. Door het benutten van de Eemgeulen en kreken als hoofdaders voor blauw-groene functies ontstaan ook kansen voor natuurontwikkeling. Zo zou kunnen worden overwogen om het oude getijdensysteem van de Eem te reactiveren door getijdenwerking in het gebied terug te brengen. Ook kan worden overwogen om de prehistorische wetland-natuur van het Eemestuarium in het gebied terug te brengen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het opbrengen van water in de vorm van waterberging kan voor de archeologie ongunstige effecten hebben doordat gunstig kwelwater (bijvoorbeeld zuurstofarm kwelwater) wordt weggedrukt, waardoor het risico ontstaat van inzijging van zuurstofrijk water. Ook kan hierdoor en door veranderingen in het grondwaterpeil, dan wel veranderende fluctuaties in het grondwaterpeil, de grondwaterstroming beïnvloed worden. Deze sluipende degradatieprocessen kunnen van grote invloed zijn op de mogelijkheden van lange termijn behoud en korte termijn investeringen (bijvoorbeeld onderzoek en aanpassingen aan ontwerp en inrichting) teniet doen. Daarom bevelen wij aan om de effecten van waterberging op de archeologie in het plangebied te modelleren. Een dergelijk onderzoek zou aansluitend op een verkennend booronderzoek kunnen worden uitgevoerd, zodat meer informatie over de bodemopbouw van het gebied beschikbaar is.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Vestigia V516&lt;/p&gt;