DOI: 10.17026/dans-xd3-74ye
title: Helmond. Ameidestraat 1.
title: Archeologische begeleiding en opgraving

description: &lt;p&gt;Inleiding&lt;br&gt;In opdracht van Novaform Vastgoedontwikkelaars heeft BAAC (onderzoeks- en adviesbureau voor Bouwhistorie, Archeologie, Architectuur- en Cultuurhistorie) op 28 maart 2019 een archeologische begeleiding uitgevoerd ter plaatse van plangebied Ameidestraat 1 en Zuid Koninginnewal 51-93 te Helmond, van 2 t/m 10 april 2019 opgevolgd door een opgraving.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied is gelegen aan het oostelijke einde van de Ameidestraat, net binnen de middeleeuwse, omgrachte stad. De Ameidestraat was lange tijd ??n van de belangrijkste doorgangswegen van de stad en loopt van de Markt richting het oosten; hier kwam de straat in het verleden uit bij de Meipoort, ??n van de vier in de stadswal opgenomen stadspoorten. De Ameidestraat was lange tijd een relatief smalle straat, zoals is te zien op de kadastrale minuut uit 1828. Op deze kaart zijn in het plangebied meerdere kleine woningen afgebeeld, veelal kamerwoningen. Op de minuut is overigens geen stadspoort of stadswal aangegeven; alleen de gracht is te herkennen. Deze gracht werd in het begin van de 20e eeuw overkluisd om onder een wegdek te verdwijnen, waarmee de tegenwoordige, brede Noord- en Zuid Koninginnewal ontstonden. In de 20e eeuw kwam in het plangebied nieuwbouw te staan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten &lt;br&gt;De natuurlijke ondergrond binnen het onderzoeksgebied bestaat uit dekzand waarin zich een podzolbodem heeft gevormd. De top van het natuurlijke maaiveld lag in het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied ongeveer tussen 16,50 en 16,75 m +NAP en in het noordelijke deel waarschijnlijk net iets hoger, tussen 16,75 en 17,00 m +NAP. Het huidige maaiveld is gelegen op gemiddeld 18,00 m +NAP; dit betekent dat het terrein sinds de ingebruikname met 1 tot 1,50 m is opgehoogd. Waarschijnlijk werd er in het onderzoeksgebied pas in de 16e eeuw voor het eerst opgehoogd. Vermoedelijk werd dit gebied, aan de rand van de stad alleen gebruikt als tuin of akker en was het geen probleem dat het langere tijd wat lager gelegen bleef. Het is onwaarschijnlijk is dat er in de periode tot en met de 16e eeuw binnen het onderzoeksgebied bebouwing heeft gestaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Direct ten oosten van het onderzoeksgebied bevond zich vanaf omstreeks 1400 de stadsgracht en -wal en aan het eind van de Ameidestraat bevond zich een stadspoort. Van geen van deze verdedigingswerken is tijdens het onderzoek iets aangetroffen. Waarschijnlijk bevonden de wal en poort zich net buiten het onderzoeksgebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Pas in de periode 1600-1700/1750 lijkt er bebouwing in het onderzoeksgebied te zijn ontstaan. Er werd een kelder aangetroffen die zich mogelijk in het achterhuis bevond van een pand geori?nteerd op de Ameidestraat. Delen van dit pand werden waarschijnlijk opgenomen in de kamerwoningen die hier in ieder geval rond 1828 stonden. Muurwerk elders op het terrein wijst op de aanwezigheid van bebouwing, maar is te fragmentarisch bewaard om plattegronden op te leveren. Toch kan worden gesteld dat het opgegraven muurwerk wel een beeld geeft van een gebied dat in de periode vanaf omstreeks 1600 langzaamaan een steeds dichtere bebouwing krijgt. Uit de recentere geschiedenis zijn een kelder van Oudt Peelandt uit 1910 aangetroffen en delen van een groot hoekpand waarvoor diepe grondverbeteringsleuven zijn gegraven; mogelijk eveneens daterend uit 1910.&lt;/p&gt;