DOI: 10.17026/dans-z2q-rne7
title: Bureauonderzoek en Verkennend en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Broekweg 9 te Wichmond Gemeente Bronckhorst

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van de heer R. Vaartjes uit Wichmond een bureauonderzoek en een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd voor de bouw van een nieuwe ligboxenstal, een bezinksloot en erfbeplanting te Wichmond, gemeente Bronckhorst. Het plangebied is momenteel in gebruik als weide en bevindt zich aan de Broekweg 9. Op verzoek van de opdrachtgever is ook het aangrenzende zuidelijke deel van de weide onderzocht, waar kuilvoerplaten zullen worden gerealiseerd. Het totale onderzocht gebied heeft een oppervlakte van ca. 11.000 m². De nieuwe stal heeft een nieuwe verstoringsdiepte van maximaal 2,19 m onder maaiveld. De kuilvoerplaten hebben een maximale verstoringsdiepte van 1,00 m onder maaiveld ten behoeve van de fundering.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Omdat het noordwestelijk deel van het plangebied op de archeologische beleidskaart van gemeente Bronckhorst een hoge waarde (categorie 5 en 6) en het centrale en zuidelijke deel van het plangebied een lage archeologische waarde (categorie 9) heeft, en de hoogste waarde geldt, dient aangetoond te worden dat met de geplande bodemingrepen geen archeologische waarden verloren gaan. Archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen groter dan 100 m² en dieper dan 30 cm-mv (RAAP, 2009). In het nieuwe ‘Afwegingskader voor archeologiebeleid in de Regio Achterhoek’. Willemse, N.W. & M.H.J.M. Kocken 2012, (RAAP-rapport 2501) wordt voor gebieden met een hoge verwachting 250m² als ondergrens vermeld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied dient door de overschrijding van de vrijstellingsgrens voorafgaand aan de vergunningverlening in het kader van de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz), te worden onderzocht. Het uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek (verkennende en karterende fase).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie Het bureauonderzoek toonde aan dat er zich mogelijk archeologische vindplaatsen in het plangebied zouden kunnen bevinden vanaf de Prehistorie tot en met de Nieuwe Tijd. Dit geldt voornamelijk voor het westelijk deel van het plangebied dat op een dekzandrug gelegen zou zijn en die afgedekt wordt door een meer dan 50 cm dikke eerdlaag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat in het plangebied sprake is van ooivaaggronden en overslaggronden in een terrasvlakte met verspoeld dekzand. Het totale pakket aan subrecente ophogingslagen varieert van 30 cm (boring 8) tot 90 cm (boring 3). Daaronder bevindt zich een pakket van overslaggronden en kleiafzettingen van de IJssel. De overslaggronden zijn gevormd na de bedijking van de IJssel in de 14e eeuw. De bouwvoor is pas daarna gevormd. Er zijn echter geen dateerbare vondsten aangetroffen in de holocene deklaag, met uitzondering van enkele fragmentjes baksteenpuin.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De diepere ondergrond bestaat uit fijn en matig fijn verspoeld dekzand. De top van dit ongeroerde zandpakket wordt aangetroffen op dieptes variërend van 70 cm-mv tot 115 cm-mv. Ter plaatse van boring 1 is als enige een A/C profiel aangetroffen, waarbij de oorspronkelijke bodemopbouw vergraven is tot een diepte van 115 cm-mv. Deze boring grenst dan ook aan het bestaande erf.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wat betreft landschappelijke ligging en verwacht oorspronkelijk bodemtype geeft het booronderzoek deels een overeenstemmend beeld met dat wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek. Er zijn wel ooivaaggronden aangetroffen die in een terrasvlakte zijn gevormd, maar de veronderstelde dekzandrug met landbouwdek is niet aangetroffen. Deze is wel aanwezig op (en onder) het bestaande erf dat grenst aan de westzijde van het onderzochte plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies De deels hoge archeologische verwachting volgens de beleidskaart van gemeente Bronckhorst voor het noordwestelijk deel van het plangebied wordt niet bevestigd door het archeologisch onderzoek. Het plangebied is geheel gelegen in een relatief laaggelegen terrasvlakte die een lage archeologische verwachtingswaarde heeft. De ondergrond in het plangebied is gevormd onder invloed van de (Rijn en) IJssel, waardoor het niet erg geschikt was voor permanente menselijke bewoning. De lage archeologische verwachting voor de terrasvlakte wordt dan ook bevestigd door het ontbreken van archeologisch indicatoren en het ontbreken van archeologische bewoningslagen of oude cultuurlagen. Door de relatief lage ligging en de relatief natte ondergrond, is het plangebied na de bedijking van de IJssel in de 14e eeuw, uitsluitend geschikt geweest als hooiland of als weidegebied. Wij zien dan ook geen aanleiding om vervolgonderzoek uit te laten voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Bronckhorst), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit Het selectieadvies is voorgelegd worden aan de opdrachtgever, het bevoegd gezag en diens adviseur (drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog van de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Op 27 januari 2014 (Zaaknummer : S2015-0046) heeft mevrouw A. Lugtigheid-Hendriks van de ODA het advies beoordeeld en onderschreven. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;“De bodemopbouw op de locatie blijkt vrijwel geheel intact te zijn. Ook blijkt uit het booronderzoek dat de onderzoekslocatie in zijn geheel een lage ligging heeft, waardoor de kans op de aanwezigheid van archeologie klein is. Er zijn geen archeologische indicatoren bij het onderzoek aangetroffen. Om deze redenen is de kans klein dat op de locatie waar de bouw- en graafwerkzaamheden gaan plaatsvinden een archeologische vindplaats aanwezig is. Op basis van de resultaten van het uitgevoerde archeologisch onderzoek wordt voor de onderzochte locatie geen vervolgonderzoek geadviseerd”. Mevrouw A. Lugtigheid-Hendriks adviseert de gemeente Bronckhorst om hier mee in te stemmen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Bronckhorst (de heer W. Hagens van de ODA) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;