DOI: 10.14457/tu.the.2019.1342
title: การยกระดับมาตรฐานการตรวจราชการตามสถานการณ์: กรณีศึกษา ปัญหาภัยแล้งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

description: การศึกษาเรื่อง “การยกระดับมาตรฐานการตรวจราชการตามสถานการณ์ กรณีศึกษา ปัญหาภัยแล้งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและยกระดับการตรวจราชการตามสถานการณ์ที่กระทบต่อเกษตรกรกรณีปัญหาภัยแล้งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และเพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาและปรับปรุงการตรวจราชการตามสถานการณ์ที่กระทบต่อเกษตรกรให้มีมาตรฐาน มีกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก คือ ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ผู้ช่วยผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เจ้าหน้าที่สนับสนุนการตรวจราชการ และเจ้าหน้าที่สำนักตรวจราชการ รวมทั้งสิ้น 11 คนจากการศึกษาพบว่าการตรวจราชการตามสถานการณ์ กรณีปัญหาภัยแล้งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีเพียง 3 ประการ ที่ยังไม่มีการดำเนินการให้สอดคล้องกับมาตรฐานการตรวจราชการ ได้แก่ 1) หลักสมรรถนะ กล่าวคือ บุคคลากรยังขาดความรู้ ความสามารถ และความเชี่ยวชาญองค์ความรู้ที่ใช้ในการตรวจราชการกรณีปัญหาภัยแล้ง 2) หลักการรวบรวมและบันทึกหลักฐานเพื่อใช้ในการวางแผน ยังไม่พบกลไกเพียงพอที่ใช้ในการสืบค้นข้อมูลปัจจุบันการสืบค้นข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูลยังอาศัยการสืบค้นข้อมูลเบื้องต้นจากหน่วยงานอื่นรวมทั้งข้อมูลยังมีความหลากหลายทำให้เกิดความไม่ชัดเจนในทางปฏิบัติ ประกอบกับขาดการกำหนดมาตรฐานกลางในการตรวจราชการแม้มีคู่มือในการตรวจราชการแต่เป็นเพียงการวางกรอบการตรวจราชการเท่านั้นไม่ได้มีข้อกำหนดมาตรฐานสากล 3) หลักการบริหารความสัมพันธ์และการสื่อสาร พบว่าขาดความร่วมมือในการประสานขอข้อมูลเพื่อนำมาสนับสนุนการตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกระทรวง จึงนำมาสู่แนวทางในการยกระดับมาตรฐานตรวจราชการตามสถานการณ์ กรณีปัญหาภัยแล้งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้แก่ 1) ควรพัฒนาสมรรถนะในเชิงการวิเคราะห์ให้ผู้ช่วยผู้ตรวจราชการ เจ้าหน้าที่สนับสนุนการตรวจราชการ หรือบุคลากรสำนักตรวจราชการ รวมทั้งเสริมสร้างความรู้ในตามหลักวิชาการภัยพิบัติและความรู้ด้านการตรวจราชการให้สอดรับกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น 2) สำนักตรวจราชการซึ่งมีภารกิจในการสนับสนุนการตรวจราชการของผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ควรจัดทำ Knowledge Management (KM)องค์ความรู้ที่จำเป็นในการตรวจราชการตามสถานการณ์ ควรเป็นองค์ความรู้ที่มาจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการตรวจราชการ เพื่อสร้างและกระจายความรู้ด้านการตรวจราชการตามสถานการณ์ให้เกิดการต่อยอดของความรู้และนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ 3) เพื่อให้ระบบตรวจราชการสามารถตอบสนองความท้าทายที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตอาจต้องพัฒนาการประสานงานในเชิงรุกระหว่างผู้ตรวจราชการกระทรวง ผู้ตรวจราชการกรม และเพิ่มความรวดเร็วในการประสานข้อมูลการตรวจราชการตามสถานการณ์ 4) ปรับปรุงการบริหารงานภายในโดยพัฒนาทักษะความเชี่ยวชาญงานตรวจราชการกระทำโดยการปรับปรุงทีมงานตรวจราชการกำหนดเจ้าหน้าที่สนับสนุนการตรวจราชการอยู่ในเขตพื้นที่เดิมในระยะที่มีความเหมาะสม 5) ควรปรับโครงสร้างของหน่วยงาน เพื่อให้จำนวนบุคลากรมีเพียงพอและเหมาะสมต่องานที่ได้รับมอบหมาย 6) ควรให้ความสำคัญกับระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ของกระทรวง โดยการหารือทำความเข้าใจร่วมกันกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแก้ไขปัญหาการจัดเก็บข้อมูลที่ไม่เป็นระบบ และปัญหาความล่าช้าจากการเรียกใช้ข้อมูล 7) ควรมอบอำนาจให้กับหน่วยงานในพื้นที่สามารถตัดสินใจให้มากที่สุด เพื่อลดขั้นตอนของการรายงานขออนุมัติการดำเนินการต่าง ๆ 8) ควรมีคู่มือกระบวนการตรวจราชการตามสถานการณ์กรณีเมื่อเกิดปัญหาภัยแล้งที่เป็นไปตามหลักวิชาการภัยพิบัติอย่างชัดเจนเพื่อให้ผู้ตรวจราชการ หรือเจ้าหน้าที่ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ถือปฏิบัติไปในทิศทางเดียวกันและเกิดประโยชน์การตรวจราชการในปีต่อไป 9) ควรพัฒนาระบบสารสนเทศรวมทั้งเครื่องมืออุปกรณ์เทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อติดตามสภาพปัญหาภัยแล้งได้อย่างต่อเนื่อง และ 10) ควรกำหนดให้มีรูปแบบมาตรฐานการจัดทำรายงานสรุปผลการตรวจราชการเมื่อมีการตรวจราชการตามสถานการณ์ เพื่อให้เนื้อหาการรายงานเป็นการสรุปผลการตรวจราชการที่เป็นไปในทิศทางเดียวกันรวมทั้งสะท้อนผลสัมฤทธิ์จากการตรวจราชการได้อย่างเป็นรูปธรรม