DOI: 10.17026/ar/pifcxn
title: Kornsche Buitenkade 5 te Dussen (gemeente Altena)
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in juni en juli 2020 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Kornsche Buitenkade 5 te Dussen (gemeente Altena). De aanleiding voor het onderzoek is een aanvraag van een omgevingsvergunning in het kader van de voorgenomen uitbreiding van een woning.
Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat op meerdere niveaus archeologische waarden aanwezig kunnen zijn. In en op oever- en beddingafzettingen van de stroomgordel van Biesheuvel-Hamer worden archeologische waarden verwacht vanaf het Laat-Neolithicum tot de Romeinse tijd/Middeleeuwen. Een archeologische vindplaats zal zich manifesteren als een archeologische laag: een humeuze, ontkalkte laag met daarin kleine fragmenten aardewerk en houtskool. De afzettingen van de stroomgordel van Biesheuvel-Hamer zijn waarschijnlijk bedekt geraakt door een veenpakket of een pakket komklei.
In de 11e eeuw n. Chr. en daarna is het gebied van de Groote Waard, de voorloper van het huidige Land van Heusden en Altena, ingepolderd en ontgonnen. Deze polders zijn voor een groot deel verloren gegaan door de Sint Elisabethsvloed in 1421 en latere overstromingen in de 15e eeuw waarna het gebied deel is gaan uitmaken van een getijdengebied. In 1461 is met de aanleg van de Kornse Dijk een begin gemaakt met het terugwinnen van het door de zee overspoelde land, waarbij het gebied gefaseerd in westelijke richting werd ingepolderd. Waarschijnlijk is de Kornsche Buitenkade een ontginningsbasis geweest voor één van de oudste polders ten westen van de Kornse Dijk. Langs de Kornsche Buitenkade kunnen dus archeologische waarden uit de Nieuwe tijd aanwezig zijn. Een eventuele archeologische vindplaats zal bestaan uit de resten van een boerderijerf en zal zich manifesteren als een concentratie van aardewerk en bouwmateriaal in een opgebrachte, humeuze kleilaag. Het eerste gedetailleerde kaartmateriaal dateert uit het begin van de 19e eeuw. Op dit kaartmateriaal is het plangebied onbebouwd. Oudere kaarten zijn wel beschikbaar maar niet altijd even betrouwbaar. Archeologische resten uit de 16e tot en met de 18e eeuw kunnen dus niet worden uitgesloten. Waarschijnlijk is het niveau uit de Nieuwe tijd (als het al aanwezig is) verstoord geraakt door de bouw van de huidige woning en de garage en de aanleg van nutsvoorzieningen.
Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de ondergrond van het plangebied uit een pakket sterk zandige klei en zwak siltig zand bestaat. Het betreft hier een pakket crevasseafzettingen van de stroomgordel van Biesheuvel-Hamer. De crevasse-afzettingen worden afgedekt door een pakket komklei en een 10 tot 15 cm dikke laag zwak kleiig restveen. Boven de veenlaag is een pakket sterk siltige tot matig zandige klei aanwezig. Dit is een pakket getijden-afzettingen. In de top hiervan is onder invloed van agrarisch grondgebruik een 25 tot 50 cm dikke bouwvoor gevormd.
In de ondergrond van het plangebied zijn geen potentiële archeologische niveaus aangetroffen. In de bovengrond van het plangebied kunnen op basis van de gespecificeerde archeologische verwachting archeologische waarden uit de Nieuwe tijd aanwezig zijn. In het zuiden van het plangebied is de bovengrond in de late 19e eeuw of vroege 20e eeuw geroerd en worden daarom geen archeologische waarden uit de Nieuwe tijd verwacht. In het noorden van het plangebied is geen opgebrachte kleilaag met een vondstconcentratie gevonden en daarom worden hier eveneens geen archeologische waarden uit de Nieuwe tijd verwacht.