DOI: 10.17026/ar/subkcl
title: Archeologisch onderzoek Schoonebeekerveld-West Fase II te Bargerveen, gemeente Emmen
title: Bureauonderzoek

description: Sweco Nederland B.V. heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar de locatie Schoonebeekerveld West, ten zuiden van het Bargerveen, gemeente Emmen. Eerder heeft Sweco voor Fase I reeds een bureauonderzoek uitgevoerd. Huidig onderzoek heeft betrekking op Fase II. Er worden tijdens Fase II leemkades aangelegd om wegzijging van water uit het Bargerveen te voorkomen en er wordt veen afgegraven op bepaalde percelen en weer gebruikt als ophoogmateriaal op andere percelen. De bodemingrepen die gepaard gaan met de geplande werkzaamheden kunnen eventueel aanwezige archeologische resten in de bodem verstoren. Nagenoeg het gehele gebied heeft een dubbelbestemming en een hoge archeologische verwachtingswaarde op de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart.

Het plangebied ligt in een zone ten zuiden van het Bargerveen, tussen de dorpen Weiteveen en Nieuw-Schoonebeek. Het gebied is vanaf het eind van de 19e/begin van de 20e eeuw deels verveend, maar er is nog relatief veel (rest)veen in de ondergrond aanwezig. Indien de top van het dekzandpakket (het oude loopoppervlak) onder het veen nog intact aanwezig is, kunnen hierin resten worden aangetroffen van activiteiten van jager-verzamelaars uit met name het laat-Paleolithicum en het Mesolithicum. Ten oosten van het plangebied zijn intacte vindplaatsen aangetroffen in de top van het dekzand, daterend uit het Midden-Mesolithicum en het Vroeg-Neolithicum.

Ook ten tijd van de aanwezigheid van het veenmoeras is het gebied mogelijk incidenteel bezocht, bijvoorbeeld in het kader van jacht of visserij. Ook de mogelijkheid van aanwezigheid van rituele deposities, waarbij voorwerpen, mensen of dieren als offer in het veen achtergelaten, kan niet worden uitgesloten.

Intacte archeologische vindplaatsen worden alleen verwacht ter plaatse van gebieden met een intact bodemprofiel in het dekzand (podzol). Daar waar de bodem tot in het dekzand vergraven of anderszins verstoord is, worden geen intacte vindplaatsen meer verwacht. Daar waar het dekzand zich hoger bevind, is de trefkans op archeologische resten uit de steentijd echter hoog. 

Het doel van het huidige bureauonderzoek was inzicht krijgen in de archeologische waarde van het plangebied, waarbinnen werkzaamheden in het kader van het beheerplan Bargerveen zullen worden uitgevoerd.
Het plangebied valt binnen het Drents zandgebied, waarbinnen nog veel (rest)veen aanwezig is. Op basis van de aanwezigheid van archeologische vondsten in de directe omgeving van het plangebied kan worden vastgesteld dat in het gebied een hoge verwachting is op archeologische resten uit de Steentijd, met name de periode Laat Paleolithicum-Vroeg Neolithicum. Door vervening en ruilverkaveling is het aannemelijk dat het archeologische niveau uit de Steentijd in sommige delen van het plangebied verstoord is. Op basis van de bodemopbouw is het echter waarschijnlijk dat ter plekke van de geplande ingrepen in het veen het steentijdniveau (de top van het dekzand onder het veen) intact zal zijn.
Het doel van dit project is echter om een deel van het veen af te graven. Het dekzand mag niet bereikt worden, omdat dan het water uit het plangebied zal weglopen, in het zand. De ingrepen zal het archeologisch niveau dus niet bereiken. Er zijn al diverse booronderzoeken uitgevoerd in het plangebied om de dikte van het veen, en dus de ontgravingsdiepte te bepalen. Indien nodig zal Antea echter nog aanvullende boringen uitvoeren indien de veendikte in een bepaald deel niet bekend is.


Advies
Aangezien het doel van de ontgravingen is tot in het veen af te graven en het archeologische niveau zich in de top van het dekzand bevindt wordt er geen vervolgonderzoek geadviseerd. Uitgangspunt is een marge van 30 cm te hanteren, maar het minimum is een marge van 20 cm veen tot de top van het dekzand.

Dit advies is voorgelegd aan het bevoegd gezag en goedgekeurd.