DOI: 10.14457/cu.the.2012.1565
title: การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล : การประยุกต์ใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันและการวิจัยปฏิบัติการ

description: งานวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล: การประยุกต์ใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันและการวิจัยปฏิบัติการ เป็นการวิจัยโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) ทั้งวิธีเชิงปริมาณ (Quantitative Method) และวิธีเชิงคุณภาพ (Qualitative Method) โดยมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาตัวบ่งชี้และองค์ประกอบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล 2) ตรวจสอบความกลมกลืนของตัวบ่งชี้และองค์ประกอบเชิงทฤษฎีการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบลที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) พัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล และ4) จัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล ผลการวิจัย พบว่า 1) การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล ประกอบไปด้วย องค์ประกอบ 5 ด้าน 15 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ 1. ด้านการวางแผนดำเนินงาน ประกอบด้วยตัวบ่งชี้คือ 1.1 การมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบาย 1.2 การมีส่วนร่วมในการวางแผนหรือเสนอแนวทางการดำเนินงาน 1.3 การมีส่วนร่วมในการกำหนดหลักสูตร กิจกรรม หรือโครงการ 1.4 การมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ปัญหาและเสนอความต้องการ 1.5 การมีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ความต้องการ 1.6การมีส่วนร่วมในการสรรหาหรือแต่งตั้งคณะกรรมการ หรือบุคลากรใน กศน.ตำบล/แขวง 2. ด้านการดำเนินงาน ประกอบด้วยตัวบ่งชี้คือ 2.1 การมีส่วนร่วมในการนำแผนไปสู่การปฏิบัติ และการจัดกิจกรรมการเรียนรู้/โครงการต่างๆ 2.2 การมีส่วนร่วมในการจัดหาและสนับสนุน เงินทุน วัสดุอุปกรณ์ สถานที่ และแรงงาน 2.3 การมีส่วนร่วมในการกำกับดูแลการดำเนินงาน 3. ด้านการประชาสัมพันธ์และประสานงานภาคีเครือข่าย ประกอบด้วยตัวบ่งชี้คือ 3.1 การมีส่วนร่วมในการประชาสัมพันธ์เผยแพร่กิจกรรมการเรียนรู้/โครงการต่างๆ 3.2 การมีส่วนร่วมในการประสานงานหรือแสวงหาภาคีเครือข่ายในการจัดการศึกษา 4. ด้านการติดตามผลและประเมินผล ประกอบด้วยตัวบ่งชี้คือ 4.1 การมีส่วนร่วมในการนิเทศ ติดตามผลการจัดการศึกษา 4.2 การมีส่วนร่วมในการประเมินผลการจัดการศึกษา และ 5. ด้านการร่วมรับประโยชน์ ประกอบด้วยตัวบ่งชี้คือ 5.1 การมีส่วนร่วมในการร่วมรับประโยชน์จากการศึกษาที่จัดขึ้น 5.2 การมีส่วนร่วมในการร่วมรับประโยชน์จาก กศน.ตำบล/แขวง 2) ผลการตรวจสอบความกลมกลืนของตัวบ่งชี้และองค์ประกอบเชิงทฤษฎีการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบลที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ( /df = 145.75, RMSEA = 0.06, SRMR = 0.04, NFI = 0.93, GFI = 0.93, PGFI = 0.57) โดยน้ำหนักองค์ประกอบทั้ง 15 ตัวแปร มีค่าเป็นบวก มีขนาดตั้งแต่ 0.69 ถึง 0.91 3) รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล คือการที่ผู้มีส่วนร่วมในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบลตามองค์ประกอบ 5 ด้าน โดยมีปัจจัยสนับสนุน ได้แก่ บุคลิกภาพของหัวหน้า กศน.ตำบล/แขวง แรงจูงใจของผู้มีส่วนร่วมในชุมชน และการได้รับการสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย และปัจจัยเงื่อนไข ได้แก่ การที่ประชาชนต้องตระหนักและเห็นความสำคัญของ กศน. การประชาสัมพันธ์ที่ทั่วถึง การมีสิ่งสนับสนุนทางวิชาการ (Academic Support) ที่เพียงพอ และการมีแผนงานหรือแนวทางในการให้เข้ามามีส่วนร่วมที่ชัดเจน 4) ข้อเสนอเชิงนโยบายการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของ กศน.ตำบล โดยนำเสนอต่อภาครัฐ จำนวน 6 ประเด็น ภาคเอกชน จำนวน 3 ประเด็น ภาคประชาสังคม จำนวน 2 ประเด็น และประชาชนทั่วไป จำนวน 3 ประเด็น โดยมีความเหมาะสม (ค่าเฉลี่ย ( ) ระหว่าง 3.92 ถึง 4.08) และความเป็นไปได้ (ค่าเฉลี่ย ( ) ระหว่าง 4.00 ถึง 4.31) ในการนำไปสู่การปฏิบัติ