DOI: 10.14457/tu.the.2017.1596
title: ประสิทธิผลของการสื่อสารข้อมูลด้านพลังงานไฟฟ้า 4.0 ผ่านรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย

description: การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อให้ทราบถึงประสิทธิผลของการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายในองค์ประกอบด้านความรู้ และความคิดเห็นที่มีต่อรายการ “รู้แล้วคลิกเลย” เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนพัฒนากลยุทธ์การสื่อสารข้อมูลด้านพลังงาน และการปรับปรุงรูปแบบการดำเนินรายการต่อไปในอนาคตการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสม (Mixed Method Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยกลุ่มตัวอย่างคือประชากรที่มีอายุ 15 – 60 ปี ที่มีการเปิดรับสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 เป็นประจำ โดยแบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 3 กลุ่ม จำนวนกลุ่มละ 10 คน เท่ากัน รวมทั้งสิ้น 30 คน โดยใช้แบบสอบถามที่เป็นแบบตรวจสอบรายการ (Check List Form) และเครื่องบันทึกเสียงการสนทนากลุ่ม เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูลผลการวิจัยเกี่ยวกับประสิทธิผลความรู้ด้านพลังงานไฟฟ้า 4.0 พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ด้านพลังงานไฟฟ้า 4.0 เพิ่มขึ้นหลังรับชมรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย”โดยความรู้ด้านพลังงานไฟฟ้า 4.0 ก่อนการรับชมรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” พบว่า ผู้ชมมีความรู้ด้านพลังงานไฟฟ้า 4.0 น้อย เมื่อเทียบกับจำนวนผู้ที่ตอบแบบสอบถามก่อนการรับชมถูก โดยเมื่อพิจารณาตามจำนวนผู้ชมที่ตอบถูกมากที่สุดเพียงจำนวน 13 คนในเรื่องการผลิตพลังงานไฟฟ้า โดยใช้แหล่งพลังงานตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป มีผลดีต่อความมั่นคงในการใช้พลังงานไฟฟ้ามากที่สุด และรองลงมาคือ วัตถุประสงค์หลักในการใช้ระบบแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน (Battery Energy Storage) คือ สำรองไฟในช่วงที่มีความต้องการใช้ไฟสูง กับ การลดการใช้พลังงานไฟฟ้า ส่งผลให้ลดมลพิษทางด้านการลดมลพิษก๊าซเรือนกระจก เป็นสำคัญ มีผู้ตอบถูกจำนวน 12 คน ส่วนข้อที่ผู้ชมตอบได้น้อยที่สุดก่อนการรับชมรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” คือ พลังงานไฟฟ้า 4.0 คือ การนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้เพื่อพัฒนาระบบไฟฟ้า มีทั้งหมด 4 ด้าน และ การพัฒนาระบบพลังงานไฟฟ้า 4.0 มีเป้าหมายในการลดการใช้พลังงานไฟฟ้าในปี 2579 30 เปอร์เซ็นต์ จำนวน 1 คนเท่ากันและหลังการรับชมรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” พบว่า พบว่าผู้ชมทั้งหมด 30 คน มีความรู้เกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้า 4.0 เพิ่มขึ้น เมื่อพิจารณาตามจำนวนผู้ชมที่ตอบถูกมากที่สุด คือผู้ชมจังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นต้นแบบในการเริ่มโครงการ “โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ” มากที่สุด ตอบถูกจำนวน 29 คน รองลงมาคือ การพัฒนาระบบพลังงานหมุนเวียนให้มีประสิทธิภาพ คือ การจับคู่แหล่งพลังงานตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป มีชื่อเรียกว่า ไฮบริดพาวเวอร์ (Hybrid Power) จำนวน 28 คน และข้อที่มีผู้ตอบถูกน้อยที่สุดคือ พลังงานไฟฟ้า 4.0 คือ การนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้เพื่อพัฒนาระบบไฟฟ้า มีทั้งหมด 4 ด้าน จำนวน 13 คนเท่ากัน ตามลำดับความแตกต่างระหว่างภูมิหลังของผู้ชม พบว่าผู้ชมที่มีอายุ 26 – 40 ปี จะมีความรู้ด้านพลังงานไฟฟ้า 4.0 ก่อนการรับชมรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” แตกต่างกับกลุ่มผู้ชมที่มีอายุ 15 – 25 ปี และ 41 – 60 ปี ส่วนเพศของผู้ชมต่างกัน จะมีความรู้ทั้งก่อนและหลังการรับชมรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” ไม่แตกต่างกันความคิดเห็นของผู้ชมที่มีต่อรายการ “รู้แล้ว คลิกเลย” ด้านเนื้อหาที่นำเสนอในรายการ ผู้ชมมีความคิดเห็นในด้านเนื้อหาของรายการส่วนใหญ่เห็นว่าเนื้อหาที่นำเสนอเป็นสิ่งจำเป็นที่ควรรู้ สำหรับการปรับปรุงและพัฒนาด้านพลังงานของประเทศในอนาคต แต่ข้อความหรือคำพูดที่ใช้ในการสื่อสาร บางคำเป็นศัพท์เฉพาะที่ทำให้ไม่สามารถเข้าใจเนื้อหาของรายการได้บางส่วน แต่หลังจากรับชมรายการแล้วสามารถจำจดข้อความบางอย่างที่เป็นสิ่งใกล้ตัวได้ง่าย และสามารถแยกบทบาทหน้าที่ของ กฟผ. ได้ ด้านรูปแบบการนำเสนอของรายการ ผู้ชมมีความคิดเห็นในด้านรูปแบบของรายการว่าการนำเสนอด้วยภาพ info graphic มีความทันสมัย เหมาะกับการสร้างความรู้และความเข้าใจกับทุกเพศ ทุกวัน และช่วยให้สื่อสารเรื่องที่เข้าใจยากให้เข้าใจง่ายด้วยองค์ประกอบของภาพ ควบคู่กับเสียงการบรรยาย ด้านองค์ประกอบอื่นๆของรายการ ผู้ชมมีความคิดเห็นในด้านองค์ประกอบอื่นๆของรายการส่วนใหญ่เห็นว่า ชื่อรายการ และภาพประกอบการเปิด/ปิด รายการยังไม่มีความสอดคล้องกัน ไม่สามรถเข้าใจในสิ่งที่จะสื่อสารได้ น่าจะต้องเพิ่มความชัดเจนในเรื่องของชื่อรายการให้บ่งบอกถึงหน่วยงานที่เป็นผู้นำเสนอข้อมูลข่าวสารที่มากกว่านี้ ส่วนในเรื่องของเสียงบรรยายและดนตรีประกอบ ผู้ชมเห็นว่า เสียงผู้บรรยายเพศหญิงมีความเหมาะสมกับรูปแบบของรายการและภาพ info graphic แต่พูดเร็วเกินไปทำให้จับใจความได้ยาก และดนตรีประกอบในรายการมีความเพลิดเพลินช่วยให้รายการไม่น่าเบื่อจนเกินไป ความคิดเห็นในเรื่องของวันและเวลาออกอากาศผู้ชมคิดว่ามีความเหมาะสม และมีข้อเสนอแนะอื่นๆ ว่าให้ใช้สีที่มีความสดใสจะช่วยให้สื่อสารถึงภาพลักษณ์ขององค์กรได้เป็นอย่างดี และให้นำเสนอชื่อหน่วยงานเข้าไปในเนื้อหาของรายการให้มากขึ้น