DOI: 10.17026/dans-xzw-nbsw
title: Opgraven langs de Rijksweg A2 te Stein Heidekampweg. Stein-Steinerbos en Geleen-Chemelot
title: Een archeologisch onderzoek naar een bandkeramische nederzetting en erven uit de (late) ijzertijd.

description: &lt;p&gt;Samenvatting Rijkswaterstaat wil de doorstroom op de A2 bevorderen en heeft voor het traject UrmondGeleen een ontwerp met 2 keer 3 rijstroken met daarin een zogeheten ‘ﬂy-over’ gerealiseerd. Dit ontwerp brengt ook aanpassingen ter hoogte van Stein met zich mee waarbij mogelijk archeologische waarden verloren kunnen gaan. Daarom heeft Archol, in overeenstemming met het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aan Rijkswaterstaat, een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P) en opgraving uitgevoerd in het voorjaar van 2011 Het plangebied is verdeeld in drie deelgebieden. Deze delen worden doorsneden door de snelweg A2: Geleen-Chemelot, Stein-Heidekampweg en Stein-Steinerbos. In dit laatste deelgebied werden geen behoudenswaardige resten aangetroﬀen en heeft geen opgraving plaatsgevonden. Tijdens het inventariserende veldonderzoek zijn archeologische resten gevonden van een nederzetting uit de Lineair Bandkeramische cultuur (LBK) en sporen uit de ijzertijd. Deze resten worden tot de vindplaats Stein-Heidekampweg gerekend welke reeds in de jaren negentig van de vorige eeuw was ontdekt (Hendrix 1999). De vindplaats Stein-Heidekampweg is gelegen op het terrasniveau van Caberg-1, een zogenaamd tussenterras of middenterras. Dit terrasniveau wordt binnen het plangebied ten zuiden en noorden doorsneden door droogdalen. Uit het onderzoek is gebleken dat vrijwel over het gehele terrein een B(t)-horizont van een brikgrond is aangetroﬀen. Het proefsleuvenonderzoek en de opgraving aan weerszijden van de rijksweg A2 heeft de resten laten zien van 14 bandkeramische huisplaatsen die verspreid over het plangebied zijn aangetroﬀen. Ruimtelijk lijken ze verdeeld te zijn over twee bewoningsclusters; een noordelijk en zuidelijk cluster. Het noordelijke cluster bestaat uit tenminste drie huisplaatsen. Het zuidelijk cluster bestaat uit minimaal 11 huisplaatsen. De huisplaatsen bestaan voornamelijk uit huisstructuren en naastgelegen kuilen, meestal langskuilen die in eerste instantie ten behoeve van de leemwinning zijn gegraven en vervolgens als afvalkuil zijn geëindigd. Het zuidelijke bewoningscluster dateert op basis van de aardewerkanalyse in fase 1c-2a, mogelijk durend tot fase 2b. Het noordelijke cluster is jonger en dateert in fase 2a-2c. Het lijkt dus alsof het noordelijke cluster pas bewoond werd toen het zuidelijke cluster al grotendeels was verlaten. De vondst van een palenrij doet vermoeden dat een deel van de nederzetting met een palissade was omgeven. De bij het onderzoek gevonden sporen uit de ijzertijd zijn grofweg op basis van aardewerk en twee 14C-dateringen in twee periodes van de ijzertijd te dateren, namelijk de (late bronstijd/)vroege ijzertijd en de late ijzertijd. De eerste periode is vertegenwoordigd door twee kuilen en losse aardewerkscherven die verspreid over het terrein gevonden zijn. Het grootste deel van de sporen en het aardewerk lijkt echter in de late ijzertijd gedateerd te moeten worden. Eén huisplattegrond is op basis van aardewerk en een 14C-datering met zekerheid in deze periode te dateren. De plattegrond bevindt zich in een groter sporencluster met in ieder geval nog één andere huisplattegrond en verschillende spiekers. Op basis van de vergelijkbare oriëntatie van de verschillende huisplattegronden kan het hele cluster echter waarschijnlijk in de late ijzertijd gedateerd worden. In het rapport wordt uitgebreid ingegaan op de verschillende archeologische sporenclusters alsmede de daarmee verbonden materiaalcategorieën. Deze worden per periode besproken.&lt;/p&gt;