DOI: 10.14457/tu.the.2020.1347
title: ศึกษาแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดทำคำของบประมาณสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

description: การศึกษาวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการการจัดทำคำของบประมาณของสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา เพื่อศึกษาแนวทางในการแก้ไขปัญหาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดทำคำของบประมาณ เสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนากระบวนการจัดทำคำของบประมาณของสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ (Mixed Methods) เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วนและเห็นภาพรวมในหลากหลายมิติ โดยการใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลกับบุคลากรที่มีประสบการณ์ในการจัดทำคำของบประมาณ จำนวน 30 คน และสัมภาษณ์ (Interview) ผู้บริหารที่มีส่วนร่วมในกระบวนการการจัดทำคำของบประมาณ จำนวน 8 คนผลการศึกษาวิจัยพบว่า ปัญหาและอุปสรรคในการจัดทำคำของบประมาณ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) ปัญหาภายในสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาและ 2) ปัญหาเกี่ยวกับหลักการและวิธีการจัดทำคำของบประมาณ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน/กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ หลักเกณฑ์ ที่สำนักงบประมาณกำหนด ซึ่งปัญหาภายในสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาพบว่า ผู้บริหารระดับสูงสุดขององค์การไม่ได้ทบทวนและกำหนดทิศทางที่ชัดเจนในการจัดทำคำของบประมาณ ทำให้คำของบประมาณไม่บูรณาการกันขาดเอกภาพและเกิดความซ้ำซ้อน และส่งผลถึงการกำหนดผลสัมฤทธิ์และประโยชน์ที่จะได้รับไม่มีความความชัดเจนและเป็นรูปธรรม อีกทั้งในกระบวนการกลั่นกรองคำของบประมาณ ไม่มีความเหมาะสมพอเพียงพอ ทำให้คำของบประมาณไม่ได้เป็นไปตามระเบียบ หลักเกณฑ์ที่สำนักงบประมาณกำหนดและยังคงหลงเหลือคำของบประมาณที่ซ้ำซ้อนกันอยู่ ประเด็นถัดมาพบด้วยว่าบุคลากรยังขาดความรู้ความสามารถและความเชี่ยวชาญในการจัดทำคำของบประมาณ รวมไปถึงการมีเจ้าที่หน้าที่ในการจัดทำคำงบประมาณไม่เพียงพอ ส่งผลให้การดำเนินการล่าช้าและมีข้อแก้ไขจำนวนมาก และพบว่าข้อมูลสารสนเทศด้านงบประมาณยังไม่เป็นปัจจุบันและเพียงพอครอบคลุมทุกประเด็นทั้งยังขาดการบูรณาการข้อมูลกันภายในหน่วยงาน เป็นเหตุให้ต้องใช้เวลามากในการสืบหาข้อมูลคำของบประมาณเกิดความซ้ำซ้อนและไม่ทันสมัย ส่วนประเด็นปัญหาเกี่ยวกับหลักการและวิธีการจัดทำคำของบประมาณ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน/กฎหมาย ระเบียบข้อบังคับ หลักเกณฑ์ ที่สำนักงบประมาณกำหนด พบว่าปฏิทินงบประมาณไม่มีความเหมาะสมในแง่ของระยะเวลาในการจัดทำคำของบประมาณที่ต้องจัดทำไว้ล่วงหน้าอย่างน้อย 9 เดือนขึ้นไป ทำให้งบประมาณที่ได้รับจัดสรรขาดความสอดคล้องกับสถานการณ์ที่มีความเปลี่ยนแปลงไป และปัญหาเกี่ยวกับหลักเกณฑ์หรืออัตราค่าใช้จ่าย ที่ไม่เป็นปัจจุบัน ทำให้ไม่สามารถจัดทำคำของบประมาณได้ตามความเป็นจริงสำหรับแนวทางในการแก้ไขปัญหาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดทำคำของบประมาณนั้นคือ การมีแนวทางการจัดทำคำของบประมาณจากผู้บริหารระดับสูงสุดขององค์การที่เจาะจงชัดเจน มีการบูรณาการการจัดทำคำของบประมาณรวมถึงการสร้างความรู้ความเข้าใจในการจัดทำคำของบประมาณทั้งหน่วยงาน เพื่อให้มีแนวปฏิบัติที่ความชัดเจนตรงกันและเกิดเอกภาพ มีระบบสารสนเทศด้านงบประมาณที่มีข้อมูลสำคัญจำเป็นสำหรับการจัดทำคำของบประมาณที่ครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน ซึ่งเกิดจากการบูรณาการของทุกภาคส่วนในหน่วยงาน การกลั่นกรองงบประมาณในรูปแบบคณะกรรมการโดยกำหนดกฎเกณฑ์ กติกา แนวทางร่วมกันภายใต้กรอบและแนวทางที่สำนักงบประมาณกำหนด และการมีผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับการจัดทำคำของบประมาณประจำสำนัก/กลุ่ม ให้คำปรึกษาและเสนอแนะแนวทางในการจัดทำคำของบประมาณ เพื่อลดข้อผิดพลาดในการจัดทำของบประมาณ รวมถึงการรายงานปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นจากหลักการและวิธีการจัดทำคำของบประมาณ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน/กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หลักเกณฑ์ของสำนักงบประมาณที่ไม่เป็นปัจจุบัน หรือเป็นปัญหาอุปสรรคในการจัดทำคำของบประมาณให้สำนักงบประมาณทราบเพื่อดำเนินแก้ไขปรับปรุงต่อไป