DOI: 10.17026/ar/ntfpjj
title: Archeologisch onderzoek Polanerbaan 1 Woerden, gemeente Woerden
title: Bureauonderzoek

description: In opdracht van InfraKennis heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar een tracé dat loopt van de Polanerbaan via de Middellandbaan naar de Wulverhorstbaan richting de Waardsebaan, de Voltaweg, richting de Kromwijk. Daarnaast loopt een klein deel van het tracé langs de Houttuinlaan.

De aanleiding voor dit onderzoek is de geplande aanleg van een middenspanning tracé. In totaal is de lengte van het tracé 2.250 meter, plus 273 meter (of 311 meter alternatief tracé) aan de noordzijde. Een klein deel zal door middel van een open ontgraving worden aangelegd, ca. 950 meter. Van het noordelijke tracé wordt 162 meter open ontgraven (of 121 van het alternatieve tracé). Het overige deel zal aangelegd worden door gestuurde boringen.

Het tracé is gelegen binnen Bestemmingsplan Bedrijventerrein Middelland en Honthorst (vastgesteld 2009-07-06). In dit bestemmingsplan valt het tracé grotendeels binnen een zone met de dubbelbestemming waarde – archeologie 4. Enkele tracédelen liggen binnen zones met de dubbelbestemming waarde – archeologie 3. Zowel binnen de zone met waarde – archeologie 3 als archeologie 4 overschrijden de werkzaamheden de vrijstellingsgrenzen.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. 

Het dekzand (Formatie van Boxtel) binnen het tracé is diep gelegen, uit boringen van het DINOloket blijkt dat dit zich doorgaans bevindt op ca. 5.2 m tot 7 m – mv. Hier kunnen zich archeologische waarden bevinden uit het laat-Paleolithicum en Mesolithicum. De top van dit dekzand is vermoedelijk verspoeld door de Holocene rivieren, daarom is de verwachting op een vindplaats klein. Dit niveau zal tevens niet worden bereikt door de voorgenomen ingrepen. 
Boven het dekzand bevindt zich een laag Holocene rivierafzettingen, doorgaans komafzettingen (Formatie van Echteld), gevolgd door oeverafzettingen en zandige bedding afzettingen van de Linschoten stroomrug (Formatie van Echteld). Op oude oevers van de Linschoten stroomrug kunnen vanaf ca. 2 meter - maaiveld bewoningsresten worden aangetroffen uit de periode IJzertijd-Romeinse tijd. In de loop van de Romeinse tijd slibde de Linschoten dicht. Ook in de restgeulen van de Oude Rijn of van de stroomruggen kan archeologie uit deze periode voorkomen. Uit eerder booronderzoek langs het tracé is echter nog niet eerder een vindplaats aangetroffen. Toch is deze archeologische verwachting middelhoog op de nog niet onderzochte locaties.
Archeologie uit deze periode wordt gekenmerkt door een zogenaamde ’vuile laag’ of leeflaag bestaande uit een humeus pakket met daarin aardewerk, bouwmateriaal, houtskool, etc. 

De oeverafzettingen van de stroomruggen worden afgedekt door komklei van de Oude Rijn (Formatie van Echteld). Daarom heeft er na de Romeinse tijd waarschijnlijk ook geen bewoning op plaatsgevonden. Na het indammen van de Oude Rijn in de 12e eeuw werd het terrein droger, en kon er mogelijk weer bewoning hebben plaatgevonden. Vanaf de 
12e eeuw werd tevens het veen in de omgeving van het plangebied ontgonnen. Op historische kaarten is echter weinig bebouwing in de omgeving van het plangebied aanwezig. Alleen waar het tracé de Waardsedijk kruist is mogelijk nog historische bewoning aanwezig. Echter op basis van een eerder booronderzoek is deze zone al vrijgegeven van onderzoek. Daarom is ook de verwachting uit deze periode laag. 
Gezien de diepe ligging van de eventuele archeologische waarden zullen organische resten redelijk tot goed bewaard zijn gebleven. Wel heeft er in de omgeving klei- en veenwinning plaatsgevonden, waardoor mogelijke archeologische waarden verstoord zijn geraakt.

Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd. Op basis van de bestemmingsplannen van de gemeente Woerden bedraagt de maximale verstoringsgrens 100 m2 en 30 cm – mv. In totaal wordt ca. 122 m2 open ontgraven in een zone die nog niet eerder archeologisch is onderzocht. Daarvan ligt nog eens 25 m2 in de nabijheid van kabels en leidingen (zie bijlage 6). Daarnaast is op basis van de gemeentelijke verwachtingskaart de meeste archeologie pas te verwachten vanaf een diepte van 100 cm – mv. Deze diepte wordt door de open ontgraving niet bereikt. Daarnaast is de sleuf slechts zo’n 60 cm breed. Deze ingreep zal slechts beperkt schade aanbrengen aan eventueel aanwezige archeologische waarden.

Selectiebesluit bevoegde overheid
De bevoegde overheid is akkoord gegaan met dit besluit.