DOI: 10.17026/ar/e93uwk
title: Archeologisch onderzoek plangebied Randzone de Vaart te Almere, gemeente Almere
title: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen

description: In opdracht van de gemeente Almere heeft Sweco Nederland B.V archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende boringen) uitgevoerd in het plangebied genaamd Randzone de Vaart, ten noorden van de Pontonweg en ten zuiden van de Oostvaardersdijk, gemeente Almere. Aanleiding van het archeologisch onderzoek zijn de ingrepen aan de bodem. De gemeente Almere is voornemens om binnen het plangebied een aantal waterwegen te graven. Het totale plangebied heeft een oppervlakte van ca. 22.41 hectare en is momenteel in voornamelijk in gebruik als bouwland. In totaal wordt 45.240 m2 ontgraven ten behoeve van de waterwegen.
De waterwegen variëren in diepte tot maximaal 6.8 meter onder NAP. Het huidige maaiveld is gelegen op ca. -3.69 NAP. De gemeente Almere beschikt over een gemeentelijke archeologische beleidskaart. Volgens deze kaart ligt het grootste deel van het plangebied in een zone die aangemerkt staat als Archeologievrij. In het noorden ligt een rand van ca. 5 meter breed binnen een zone die aangeduid is met een ‘Waarde – archeologie 1’. Aan de westzijde van het plangebied valt een iets groter gebied onder deze zone. Ook zijn in het noorden drie zones aanwezig met een ‘Waarde – archeologie 4’. Voor gebieden met een waarde 1 geldt een archeologische vergunningsplicht voor bodemingrepen met een omvang groter of gelijk aan dan 500 m2 en -tegelijkertijd- een diepte groter dan 150 cm onder het huidige maaiveld. Voor gebieden met een waarde 4 is de vrijstellingsgrens 100 m2 tot een diepte van 0,5 meter onder maaiveld. Op basis van deze kaart, in combinatie met het inrichtingsplan, is voor de geplande ontwikkeling archeologisch onderzoek verplicht. Daarom dient voor het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd te voeren conform BRL 4000, protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek. In dit onderzoek wordt de focus gelegd op onderzoek naar de hoger gelegen kwelders en oeverwallen van de Eemgeulen. Het niveau van het dekzand wordt met dit onderzoek niet bereikt.
Op de hoge kwelders en oeverwallen kunnen archeologische sporen uit het Late Neolithicum tot de Bronstijd aanwezig zijn. De algemene verwachting voor archeologische resten uit de IJzertijd en de Romeinse tijd is laag, maar recente onderzoeken in Almere – Haven en het Kotterbos hebben aangetoond dat resten van bewerkt hout of constructiehout aangetroffen kunnen worden. Nog niet in kaart gebrachte onbekende scheepswrakken uit de Middeleeuwen-Nieuwe tijd kunnen in het plangebied mogelijk in de bodem aanwezig zijn. Ten slotte zijn er mogelijk nog niet gekarteerde vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig, direct onder het maaiveld. Het onderzoeksgebied waar de boringen zijn uitgevoerd bestaat uit siltige klei van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer in de ondergrond tot op 3 meter diep. De top van deze laag is echter ongerijpt. Op het Laagpakket van Wormer is veen aanwezig van de Formatie van Naaldwijk, Hollandveen Laagpakket. De top van het veen is echter niet gerijpt en gaat over in de afzettingen van de Flevomeer Laag, gevolgd door afzettingen van de Almere laag en de Zuiderzee Laag. Deze lagen, met uitzondering van de Zuiderzee Laag zijn ongerijpt. De Zuiderzee Laag is licht gerijpt, maar ook hier zijn geen aanwijzingen voor bewoning aangetroffen. Er zijn geen zandige oeverwallen noch archeologische indicatoren aangetroffen. De bovengrond is van 70 tot 130 cm verstoord met zand. Waarschijnlijk is het gebied opgespoten. Gezien het ontbreken van potentiële archeologische bewoningsniveaus of indicatoren wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd. De geplande ingrepen kunnen worden uitgevoerd. Toevalsvondsten. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden na afronding van dit archeologisch vooronderzoek toch onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de minister verplicht (vondstmelding via Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Dit geldt binnen het plangebied met name voor het aantreffen van scheepswrakken. Tot slot. Dit rapport is ter goedkeuring voorgelegd aan de bevoegde overheid