DOI: 10.17026/dans-xfq-m8fd
title: Groot Holthuizen te Zevenaar (gemeente Zevenaar)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Groot Holthuizen, gemeente Zevenaar. Aanleiding is de voorgenomen ontwikkeling van een woonwijk. Op basis van de reeds in het plangebied uitgevoerde bureau- en booronderzoeken is de volgende archeologische verwachting voor de deelgebieden opgesteld: Op een diepte van ca. 10,0 m +NAP (ca. 1 m –mv) werden grofzandige en grindhoudende, pleistocene terrasafzettingen verwacht. Op deze terrasafzettingen werden resten verwacht uit de periode tussen het Paleolithicum en ongeveer de Bronstijd. Hierbij waren vooral de droge landoppervlakken interessant. Vooral op de locaties waar naast een droog landoppervlak ook stromend water en landbouwgrond in de nabijheid aanwezig waren, werden archeologische resten verwacht. Gedurende de Bronstijd werd het gebied steeds drassiger en overstroomde het veelvuldig. De terrasafzettingen raakten bedekt met een gemiddeld 1 m dik pakket komafzettingen, afgezet vanuit de Rijn. Het plangebied lag toen vermoedelijk binnen een zone met weinig gunstige bewoningsomstandigheden. In het plangebied werden daarom geen resten uit de periode vanaf de IJzertijd tot de Middeleeuwen verwacht. Vermoedelijk vanaf de IJzertijd tot de Late Middeleeuwen heeft de Oude Rijn – Pannerden stroomgordel ten zuiden van het plangebied gelopen. In het plangebied is in deze periode een pakket oeverafzettingen gevormd met een gemiddelde dikte van ca. 1 m. Deze afzettingen vormden vanaf de Middeleeuwen mogelijk gunstige bewoningslocaties. Eventuele resten uit de Middeleeuwen of Nieuwe tijd werden verwacht in de top van deze afzettingen, binnen een meter –mv. Tijdens het eerdere booronderzoek zijn direct ten zuiden en oosten van het plangebied zandige afzettingen van een crevassegeul aangetroffen. Later zijn tijdens booronderzoek diverse crevassegeulen vastgesteld die door het huidige plangebied gelopen zouden hebben. Aangenomen werd dat deze afzettingen in de periode vanaf de Vroege Middeleeuwen zijn ontstaan tot aan de bedijkingen in de 14e eeuw. Eventuele resten van vòòr de Middeleeuwen zullen op de locaties van de crevasses verdwenen zijn als gevolg van erosie. Wel werden op de crevasses mogelijk nog resten vanaf de Middeleeuwen verwacht. Op basis van kaartmateriaal vanaf 1733 was het plangebied overwegend in gebruik als bouwland en weiland. Op het perceel van de Sleeg 15 stond reeds in het begin van de 18e eeuw een woning met erf en tuin. Op basis hiervan werden resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd vooral ter plaatse van de Sleeg 15 verwacht. Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is onderin de boringen matig tot zeer grof beddingzand aangetroffen, behorende tot het pleistocene rivierterras. Deze terrasafzettingen bevinden zich op ca. 220 cm –mv in het westelijke deelgebied (ca. 9,0 m +NAP) en 1,5 tot 2,0 m –mv in het oostelijke deelgebied (9,5 tot 10,0 m +NAP), met uitzondering van boring 23 (9,0 m +NAP). In een deel van de boringen is hierboven een 5 tot 60 cm dikke laag zandige klei of sterk siltig tot kleiig zand aangetroffen. Dit betreft een laag crevasseafzettingen die vermoedelijk in de Middeleeuwen is afgezet. Boring 23 bevindt zich vermoedelijk ter hoogte van een geul die zich in het terras heeft ingesneden. Op basis van eerdere onderzoeken zouden deze crevasses dateren uit de periode vanaf de Middeleeuwen. Boven de crevasse- of beddingafzettingen bevindt zich een pakket sterk siltige klei. Dit betreffen vermoedelijk komafzettingen die vanaf 2.000 à 3.000 jaar geleden zijn afgezet. Waar deze boven crevasseafzettingen liggen, kunnen de komafzettingen waarschijnlijk echter pas vanaf de Middeleeuwen gevormd zijn. De top van dit pakket bevindt zich op 110 à 130 cm –mv (10,0 à 10,4 m +NAP) in het westelijke deelgebied en 50 à 120 cm –mv (10,5 tot 11,0 m +NAP) in het oostelijke deelgebied. In de top van de komafzettingen is in het oostelijke deelgebied een zwak humeuze laag van 10 tot 30 cm aangetroffen. Dit betreft vermoedelijk een oude bouwvoor. In vrijwel alle boringen is deze laag, op basis van vlekken en zandbrokken, verstoord. De bovenste 50 tot 120 cm bestaat uit een omgewerkt en deels opgebracht pakket matig siltig zand tot zandige klei. Op basis van het bureauonderzoek werden resten van vóór de Middeleeuwen verwacht in de top van de terrasafzettingen. Er is echter geen vegetatieniveau in de top van deze afzettingen aangetroffen. Bovendien gold op basis van het vooronderzoek vooral een hoge verwachting voor 6 de terrasranden, waar de diepteligging op korte afstand sterk toeneemt. Een dergelijke zone is in het plangebied niet te onderscheiden. Resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd kunnen theoretisch in de top van de crevasse- en komafzettingen voorkomen. Op basis van het geraadpleegde kaartmateriaal vanaf de 18e eeuw kende het grootste deel van het plangebied echter een agrarisch gebruik. Bewoningsplaatsen uit de Middeleeuwen bevinden zich over het algemeen op locaties die op 18e of 19e-eeuwse kaarten eveneens bebouwd waren. Op basis hiervan worden alleen ter plaatse van de Sleeg 15 bewoningsresten uit de Middeleeuwen of Nieuwe tijd verwacht. Hier heeft in ieder geval vanaf de 18e eeuw reeds bebouwing gestaan. Uit een archeologische opgraving ter plaatse van de Sleeg 11a is gebleken dat reeds in de 13e eeuw bewoning langs de Sleeg plaatsvond. Ook ter plaatse van de Sleeg 15 kunnen resten verwacht worden vanaf de Late Middeleeuwen en mogelijk de Vroege Middeleeuwen.&lt;/p&gt;