DOI: 10.14457/tu.the.2021.877
title: ปัจจัยเชิงพื้นที่ที่ส่งเสริมสตาร์ทอัพระดับ pre-seed (ระยะเริ่มต้น)

description: สตาร์ทอัพเป็นการทำธุรกิจรูปแบบหนึ่งที่ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการคิดค้นแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน โดยภาครัฐได้มีนโยบายพัฒนาระบบนิเวศวิสาหกิจเริ่มต้นหรือระบบนิเวศสตาร์ทอัพในไทยเมื่อปี พ.ศ. 2559 สถานการณ์โลกปัจจุบันทำให้อัตราการเกิดขึ้นของสตาร์ทอัพในไทยมีแนวโน้มสูงขึ้น แต่ร้อยละ 90 นั้นอยู่ในช่วงระยะเริ่มต้นหรือระดับ Pre-seed และเติบโตได้ช้า เนื่องจากการขาดความรู้ ขาดแรงงาน ขาดเงินลงทุน และขาดพื้นที่ในการเจอกันของสตาร์ทอัพกับนักลงทุน งานวิจัยนี้ศึกษาพฤติกรรมการทำงานของกลุ่มสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed ที่ส่งผลต่อรูปแบบกายภาพและสภาพแวดล้อม เพื่อเสนอเป็นข้อสรุปและแนวทางการออกแบบพื้นที่ไปปรับใช้กับโครงการที่ต้องการจัดหาพื้นที่สนับสนุนสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed สู่ระยะเติบโตและพัฒนาพื้นที่เพื่อรองรับระบบนิเวศสตาร์ทอัพ โดยผู้วิจัยได้ศึกษาข้อมูลจากการทบทวนวรรณกรรมในประเด็นต่าง ๆ เพื่อเป็นเกณฑ์การสัมภาษณ์ สำรวจกลุ่มตัวอย่าง เก็บข้อมูลวิเคราะห์พื้นที่ทำงานร่วมกันและพื้นที่ชุมชนสตาร์ทอัพจากกรณีศึกษา 2 โครงการ ร่วมกับทฤษฎีกับการใช้งานจริงของสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed และสรุปเป็นปัจจัยเชิงพื้นที่และแนวทางการออกแบบพื้นที่เพื่อสนับสนุนสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed หรือระยะเริ่มต้นจากการการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed หรือระยะเริ่มต้น มีจุดร่วมกัน คือ คำนึงเรื่องของค่าใช้จ่ายในต้นทุนคงที่ (Fixed Cost) จึงเป็นปัจจัยหลักในการเลือกพื้นที่ทำงานร่วมกันซึ่งเป็น 1 ใน องค์ประกอบของระบบนิเวศสตาร์ทอัพ แต่พื้นที่ทำงานร่วมกันของผู้ประกอบการทั่วไปมีค่าใช้จ่ายสูงสตาร์ทอัพกลุ่มนี้จึงเลือกพื้นที่ที่มีการสนับสนุนจากบริษัทคู่ค้า องค์กรที่สนับสนุน (หน่วยงานภาครัฐหรือภาคเอกชน) และสถาบันการศึกษา ที่มีการจัดหาพื้นที่สำหรับบ่มเพาะสตาร์ทอัพระยะเริ่มต้นกรณีศึกษา ทั้ง 2 แห่ง เป็นพื้นที่ขององค์กรสนับสนุนสตาร์ทอัพ และเป็นพื้นที่ของสถาบันการศึกษา วิเคราะห์ตามทฤษฎีถึงปัจจัยเชิงพื้นที่ที่ส่งเสริมสตาร์ทอัพกลุ่มนี้ร่วมกับการใช้งานจริง ได้เป็นข้อสรุปแนวทางการออกแบบพื้นที่เพื่อสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed หรือระยะเริ่มต้น ได้แก่ 1) พื้นที่อยู่ในองค์กรสนับสนุนและสถาบันการศึกษาที่ให้สตาร์ทอัพใช้พื้นที่โดยผ่านเงื่อนไขการเข้าร่วมโครงการบ่มเพาะในระยะเวลาหนึ่งเพื่อช่วยเหลือในการทำสตาร์ทอัพช่วงเริ่มต้น 2) มีที่ปรึกษา (Mentor) ในพื้นที่ทำงานหรืออยู่ในระยะที่เข้าถึงง่าย เพื่อให้ขอคำปรึกษาได้สะดวก 3) พื้นที่ทำงานร่วมกันแบบเปิดโล่งส่งเสริมความร่วมมือกันระหว่างทีมอื่น ๆ ในพื้นที่เดียวกัน 4) พื้นที่ระดมความคิด ที่ส่งเสริมการร่วมมือกันภายในทีมเพื่อคิดค้นสินค้าและบริการ และ 5) ความยืดหยุ่นเชิงพื้นที่กับการทำงานสตาร์ทอัพระดับนี้เนื่องจากความไม่แน่นอนในแง่ลักษณะการทำงานและการปรับเปลี่ยนพื้นที่รองรับกิจกรรมหรือเพิ่มคนในทีม นอกจากนั้น พื้นที่ชุมชนสตาร์ทอัพ มีความสำคัญต่อการสร้างเครือข่ายและได้รับโอกาสระดมทุนมากขึ้นจึงควรเตรียมพื้นที่จัดกิจกรรมที่ส่งเสริมการจัดกิจกรรมทุกรูปแบบที่จำเป็นต่อการพัฒนาของสตาร์ทอัพกลุ่มนี้ ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมในสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed ได้โอกาสในการพัฒนาสินค้าและบริการสตาร์ทอัพระดับ Pre-seed หรือ ระยะเริ่มต้น มีข้อจำกัดเรื่องของเงินทุนและอยู่ในช่วงคิดค้นไอเดียธุรกิจ (Business ideas) จึงมีความต้องการความช่วยเหลือจากสตาร์ทอัพทีมอื่น ๆ และที่ปรึกษาในพื้นที่ตลอดการดำเนินการมากกว่าระดับเติบโต (Growth stage) ซึ่งสอดคล้องกับรูปแบบพื้นที่ทำงานร่วมกันแบบเปิดโล่งและพื้นที่ชุมชนสตาร์ทอัพที่เน้นการทำกิจกรรมร่วมกันภายในพื้นที่สนับสนุนเพื่อสร้างเครือข่ายทางธุรกิจที่กว้างมากขึ้น ดังนั้น จึงเป็นข้อเสนอแก่องค์กรที่สนับสนุนและสถาบันการศึกษาที่มีการจัดสรรพื้นที่สำหรับบ่มเพาะสตาร์ทอัพระยะเริ่มต้นเพื่อสนับสนุนระบบนิเวศสตาร์ทอัพและเพิ่มโอกาสการเติบโตที่มากขึ้น