DOI: 10.17026/ar/xk37gn
title: Gemeente 's-Hertogenbosch. Plangebied Burgemeester Nieuwenhuijzenstraat 19 te Rosmalen.
title: Archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).
title: BAAC rapport V-24.0122

description: Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied deel uitmaakt van de overgang van een dekzandrug in het noorden naar een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden in het zuiden. Uit onderzoek in de omgeving van het plangebied is gebleken dat in dit gebied van nature veldpodzolgronden voorkomen, die vervolgens zijn vernat (moerig). In de 17e/18e eeuw is dit gebied ontgonnen. Om dit mogelijk te maken is een bezandingsdek opgebracht, waarop vervolgens plaggenbemesting heeft plaatsgevonden. Het plangebied maakt deel uit van de zuidelijke rand van het akkergebied, dat in die periode is uitgebreid.
&lt;p&gt;
Op de hogere delen van het landschap zijn, binnen het onderzoeksgebied, archeologische resten bekend uit de periode vanaf de bronstijd, hoewel oudere resten niet uit te sluiten zijn. In de lagere delen dateren de resten voornamelijk uit de nieuwe tijd (17e/18e eeuw). 
&lt;p&gt;
In 1884 is in het uiterste noordelijke deel van het plangebied een huis gebouwd, die in 1950 is vervangen door de huidige woning. Voorafgaand aan de bouw van deze panden is het terrein opgehoogd (onbekende ophoging, minimaal enkele decimeters). In 2019 is in het zuidelijke deel van het plangebied een bijgebouw gerealiseerd. De verstoring van het archeologisch niveau als gevolg van deze bouwwerkzaamheden en de aanleg van kabels en leidingen zal naar verwachting lokaal zijn. Voor zover bekend zijn in het plangebied tijdens de Tweede Wereldoorlog geen militaire structuren aanwezig geweest.
&lt;p&gt;
Op basis van het bureauonderzoek geldt voor vindplaatsen van jager-verzamelaars uit het mesolithicum tot neolithicum middelhoge verwachting en voor resten van landbouwers uit het neolithicum tot en met de nieuwe tijd een lage verwachting. Van de 19e-eeuwse bebouwing zouden nog resten aanwezig kunnen zijn, hoewel de informatiewaarde van dergelijke relatief jonge resten laag is.
&lt;p&gt;
Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied deel uitmaakt van het lagere deel van de flank van een dekzandrug die in zuidelijke richting afhelt. In het centrale en noordelijke deel van het plangebied zal van nature een humuspodzol (vermoedelijk veldpodzol) aanwezig zijn geweest. Het zuidelijke deel (boring 5) was hiervoor te nat. Hier was sprake van een sterk humeuze Ah-horizont met direct daaronder de gereduceerde C-horizont. Deze bodem kan worden geclassificeerd als een beekeerdgrond. Met de ontginning van het gebied, dat op basis van het bureauonderzoek vermoedelijk in de 17e of de eerste helft van de 18e eeuw heeft plaatsgevonden, is de natuurlijke bodem in het noordelijke, hoger gelegen deel van het plangebied geheel in het cultuurdek opgenomen. In het centrale deel waren nog restanten van de oorspronkelijke podzol aanwezig, terwijl de natuurlijke beekeerdgrond in het zuidelijke deel is afgedekt. Bij de bouw van de huidige (of voorgaande) woning en garage in het noordelijke deel (boring 1 en 2) aan het einde van de 19e eeuw is de bodem geroerd en vermengd met bouwpuin.
&lt;p&gt;
Op basis van deze resultaten blijkt dat de bodem in het noordelijke deel van het plangebied grotendeels diep is verstoord, terwijl de bodem in het zuidelijke deel wijzen op zeer natte omstandigheden. De verwachting kan hier voor alle perioden worden bijgesteld naar laag. Geadviseerd wordt derhalve om geen vervolgonderzoek uit te voeren en het gebied vrij te geven voor de geplande ontwikkelingen.