DOI: 10.17026/ar/eny5od
title: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen Verlegging gasleiding bij NCB-laan 80 te Veghel (gemeente Meierijstad)

description: In augustus 2021 heeft Antea Group in opdracht van Gasunie een archeologisch inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, verkennende fase (IVO-O) uitgevoerd ter hoogte van NCB-laan 80, te Veghel (gemeente Meierijstad). De aanleiding voor dit onderzoek is het voornemen van de Provincie om de N279 te verbreden. Als gevolg van de verbreding van de N279 dient de gasleiding ter hoogte van de NCB-laan te worden verlegd. De nieuwe gasleiding wordt aangelegd middels een horizontaal gestuurde boring (HDD-boring) van ca. 300 meter lang. Hiervoor wordt er o.a. gebruik gemaakt van een intredepunt aan de NCB-laan, van 2-3 m diep. In een eerder stadium is al een bureauonderzoek opgesteld.

Uit het archeologisch bureauonderzoek bleek dat er voor het intredepunt aan de NCB-laan de vrijstellingsgrenzen voor archeologisch onderzoek worden overschreden als het oppervlak van de ontgraving groter wordt dan 100 m2. Ook geldt er voor het intredepunt een middelhoge archeologische verwachting voor de periode paleolithicum tot en met de nieuwe tijd. Vanwege de mogelijk aanwezige bodemverstoring, en mogelijk natte omstandigheden in het verleden, is het onzeker of er (nog) archeologische resten aanwezig zijn. Daarom adviseerde Antea Group op die locatie van het intredepunt een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, verkennende fase (IVO-O), als de vrijstellingsgrenzen zouden worden overschreden (een groter oppervlak dan 100 m2).

Het doel van het inventariserend veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase (IVO-O), is het toetsen van de archeologische verwachting die in het bureauonderzoek is opgesteld. Hierbij worden eventuele verstoringen in de bodem in kaart gebracht, en wordt er inzicht verkregen in de bodemopbouw van het gebied, wat bijdraagt aan de identificatie van kansrijke en kansarme zones wat betreft archeologie. Een IVO-O is de tweede stap binnen de procedure van de archeologische monumentenzorg (AMZ-cyclus: Bijlage 2).

Conclusies 
Bij de drie boorprofielen werden onder de recente puinverharding intacte bodemprofielen aangetroffen, bestaande uit lemige of zandige afzettingen met begraven zwakke/matige humeuze horizonten. Het is aannemelijk dat er sprake is van begraven beekeerdgronden (op 0,55-2,2 m beneden maaiveld; 7 tot 8,7 m +NAP), omdat er bij boring 2 duidelijk roestvlekken waarneembaar waren in de humeuze horizont, en er bij de drie bodemprofielen inspoelingshorizonten (behorende bij een podzol) ontbraken. Bovendien is het voorkomen van beekeerdgronden in overeenstemming met de bodemkaart van het gekarteerde gedeelte in de nabije omgeving van het plangebied.

Het voorkomen van beekeerdgronden impliceert dat het landschap relatief nat is geweest, en waarschijnlijk ongeschikt voor veel menselijke activiteit. Daarom worden er geen archeologische vindplaatsen verwacht. Er zijn tijdens het veldonderzoek ook geen archeologische indicatoren aangetroffen. Voor het intredepunt aan de NCB-laan kan de middelhoge archeologische verwachting voor de periode paleolithicum tot en met de nieuwe tijd, bijgesteld worden naar laag.

Advies 
We adviseren het plangebied vrij te geven omdat het plangebied vroeger waarschijnlijk te nat was voor menselijke activiteit. Omdat er waarschijnlijk geen archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, kunnen de voorgenomen graafwerkzaamheden plaatsvinden zonder een planaanpassing te hoeven voor de bescherming van archeologische waarden. Voor vrijgegeven (delen van) plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse archeologische sporen en/of vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de gemeente, de provinciaal archeoloog of de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456).