DOI: 10.17026/dans-zh6-8d9s
title: 15065686 DOE.GGR.ARC Eindrapportage archeologisch onderzoek Nieuw Wehlseweg 14 te Nieuw-Wehl

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Het plangebied maakt deel uit van het Oost-Nederlandse dekzandlandschap en ligt specifiek op de hogere delen van een dekzandrug, waarop mogelijk een (dik) plaggendek is opgebracht waarschijnlijk al vanaf de tweede helft van de 18e eeuw en wellicht nog eerder. De mogelijke aanwezigheid van een dik plaggendek zal gefungeerd hebben als beschermende laag, waardoor eventueel aanwezige archeologische resten mogelijk goed zijn geconserveerd. Indien het plangebied in het verleden in gebruik is geweest als bewoningslocatie dan zal voor het plangebied sprake zijn van een afgedekt archeologisch complex met een matige tot hogere vondstdichtheid en al dan niet met een grondsporenniveau. De dekzandruggen zullen geschikte locaties zijn geweest voor zowel Jagers/Verzamelaars als voor Landbouwers, met een verplaatsing van de huisplaatsen naar de flanken van de dekzandruggen in de loop van de IJzertijd-Romeinse tijd-Middeleeuwen. Zo kon maximaal gebruik worden gemaakt van het beschikbare akkerareaal, terwijl de natuurlijke graslanden binnen de dekzandvlakten/-laagten tussen de dekzandruggen geschikt waren voor het houden van vee.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de aanwezige afzettingen en landschappelijke ligging is voor het plangebied de verwachting hoog op de aanwezigheid van resten en sporen. Voor Jagers-Verzamelaars kunnen resten (en mogelijk nog sporen) worden verwacht van een basis-/extractiekamp, waarbij sprake zal zijn van een matig/hoge dichtheid van (resistente) mobilia (stenen werktuigen, bot). Off-site resten bijvoorbeeld in de vorm van jachtattributen (in relatie tot de ten noorden gelegen rivieroverstromingsvlakte) moeten gezien worden als puntlocaties van zeer kleine omvang.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resten en sporen van Landbouwers worden verwacht in de vorm van een nederzettingscomplex of huisplaats. Bij de aanwezigheid van een archeologische vindplaats uit de perioden vanaf het Laat-Neolithicum is de verwachting dat er sprake is van een matig/hoge dichtheid van resistente mobilia (aardewerk, metaalresten (lokale ijzerproductie) en een matig/hoge spoordichtheid (immobilia). &lt;br&gt; &lt;br&gt;Daarnaast werden nabij de nederzetting water- en drenkkuilen aangelegd (meestal op de overgang naar of in lager gelegen terreindelen, waar minder diep gegraven hoefde te worden tot aan het grondwater). De flanken van de dekzandrug/overgang naar de dekzandvlakte/-laagte konden ook worden gebruik als dumplocatie van afval. Water- en drenkkuilen moeten wel gezien worden als puntlocaties. Op basis van de ligging van het plangebied op de hogere delen van de dekzandrug is de kans op de aanwezigheid van een dumplocatie van afval en water- en/of drenkkuilen minder aannemelijk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op een dekzandrug ten noorden van het plangebied zijn tijdens meerdere oppervlaktekarteringen, uitgevoerd door de heer Koster rond begin jaren ’90 van de 20e eeuw, diverse archeologische resten aangetroffen. Ook tijdens een kleinschalig proefsleuvenonderzoek zijn sporen van een huisplattegrond en een hutkom aangetroffen. Op de dekzandrug waar het plangebied op ligt zijn (nog) geen archeologische indicatoren aangetroffen. Dit heeft er waarschijnlijk mee te maken dat het perceel, waar het plangebied binnen ligt, en direct omliggende percelen, al voor lange tijd in gebruik zijn als grasland en daarmee ongeschikt zijn voor een oppervlaktekartering. Vrij recentelijk zijn tijdens een booronderzoek binnen hetzelfde gebied van dekzandruggen als waar het plangebied binnen ligt in zowel het plaggendek als in de onderliggende top van de dekzandafzettingen fragmenten kwartsge-magerd handgevormd aardewerk aangetroffen, waarschijnlijk daterend uit de IJzertijd, en enkele houtskoolfragmenten. Dit geeft aan dat ook de dekzandruggen die niet grenzen aan de ten noorden gelegen rivierterrasvlakte in gebruik werden genomen als bewoningslocatie. De verwachting op de aanwezigheid van archeologische indicatoren is voor het plangebied net zo hoog als de verwachting die de dekzandrug heeft ten noorden van het plangebied. Er kunnen zeker nederzettingsrestanten worden aangetroffen uit de Late-Prehistorie (IJzertijd/Romeinse tijd/Vroege-Middeleeuwen) als vondst-/spoorcomplex.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase direct gecombineerd met de karterende fase) blijkt dat de bodemopbouw binnen het plangebied bestaat uit dekzandafzettingen, in de vorm van geelbeige tot oranjegeel gekleurd, zwak tot matig siltig, matig fijn zand. Tussen gemiddeld 140 en 170 cm -mv is het dekzand wat lemiger. Waarschijnlijk gaat het om Oud Dekzand dat is afgezet in het Laat-Pleniglaciaal, gezien het leemgehalte van deze eolische afzettingen. De dekzandafzettingen behoren tot de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. Alleen in het uiterst noordoostelijke deel van het plangebied zijn binnen de boordiepte, vanaf 190 cm -mv, vlechtende rivierterrasafzettingen aangetroffen, daterend uit het Pleniglaciaal en behorend tot de Formatie van Kreftenheye (Laagterras). Deze zullen in het overige deel van het plangebied ook voorkomen op grotere diepte. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In géén van de gezette boringen is het van nature gevormde bodemprofiel niet meer al zodanig herkenbaar. Er heeft waarschijnlijk wel een plaggendek gelegen, maar deze is al geheel, samen met een deel van de onderliggende dekzandafzettingen tot minimaal de oorspronkelijke top van de C-horizont of dieper, verstoord door moderne bodemingrepen. Verstoringen reiken tot een gemiddelde diepte van 90 cm -mv (noordelijke/noordoostelijke deel plangebied) à 100 cm -mv (zuidelijke/zuidwestelijke deel plangebied). De verstoringen zullen veroorzaakt zijn tijdens de inrichting van de zorginstelling Fatima Zorg, onder andere als parkeerterrein.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Alleen in het geroerde deel van de bodemopbouw is antropogeen materiaal van recente ouderdom aangetroffen, voornamelijk in de vorm van resten puin/bouwmateriaal en baksteen. Waarschijnlijk betreffen het resten die bij de inrichting van het terrein, als onderdeel van de zorginstelling Fatima Zorg, dan wel tijdens de aanleg van het parkeerterrein (aanbrengen van een halfverhardingslaag), vermengd zijn met de grond. In de onverstoorde bodem zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Conclusie&lt;br&gt;Geconcludeerd wordt dat er op basis van de resultaten van het gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek er geen aanwijzing zijn om resten van een basis-/extractiekamp (Jagers-Verzamelaars) en/of een nederzettingscomplex of huisplaats (Landbouwers) (complextype 4b/4c). Betreffende puntlocaties van zeer beperkte omvang (complextype 0) is er eigenlijk geen geschikte opsporingmethode in de inventariserende fase van het veldonderzoek, maar op basis van de sterk verstoorde bodemopbouw van het plangebied zullen dergelijke complexen ook verstoord dan wel geheel vergraven zijn. Er zijn voor de archeologie geen gevolgen vanuit de voorgenomen bodemingrepen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek adviseert Econsultancy om, binnen het kader van de AMZ-cyclus, geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden. Binnen het plangebied is de bodem verstoord tot minimaal de top van de oorspronkelijke C-horizont of dieper (geen restanten van het van nature gevormde bodemprofiel meer zichtbaar). Tevens heeft de geleverde onderzoeksinspanning, in de vorm van een gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek, geen archeologische indicatoren opgeleverd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Doetinchem en diens adviseur (de heer drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog regio Achterhoek) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2016-03-01