DOI: 10.17026/ar/bhmvrc
title: Pastoor van Eekelenstraat ongenummerd en De Berg naast nummer 10 te Schijf, gemeente Rucphen
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in oktober en november 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Pastoor van Eekelenstraat ongenummerd en De Berg 10 te Schijf, gemeente Rucphen. De aanleiding voor het onderzoek is tweeledig:
• In het westelijk deel van het plangebied is de bouw van een woning voorzien. Hiervoor is een omgevingsvergunning nodig.
• In het oostelijk deel van het plangebied zijn vooralsnog geen bouwplannen voorzien. Wel wordt de enkelbestemming bedrijf gewijzigd in wonen.
Omdat bij de ruimtelijke onderbouwing beide delen worden meegenomen, is bij het archeologisch onderzoek dezelfde begrenzing van het plangebied aangehouden.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Vanwege de relatief (iets) hogere ligging op een met een laag dekzand en mogelijk een plaggendek afgedekte terrasafzettingswelving kan het onderzoeksgebied reeds vroeg in gebruik zijn geweest voor bewoning, landbouw en andere menselijke activiteiten. Resten uit het Midden-Paleolithicum zijn schaars, maar kunnen zich in het ‘Oud Dekzand’ bevinden en zullen bestaan uit stenen werktuigen van Neanderthalers. In het bovenliggende ‘Jong Dekzand‘ moet rekening gehouden worden met resten uit het Laat-Paleolithicum, het Mesolithicum en het Neolithicum en kunnen bestaan uit restanten van kampementen van jager-verzamelaars. 

In de Bronstijd trad een sterke vernatting van het landschap op, wat resulteerde in grootschalige veengroei. Dit veen is vanaf de 14e eeuw afgegraven ten behoeve van de turfwinning. Archeologische resten uit de periode Bronstijd t/m Vroege Middeleeuwen zijn daarom niet te verwachten. 

In de Late Middeleeuwen zijn de ontgonnen gronden in gebruik genomen voor de landbouw en is een plaggendek gevormd. Gezien de ligging buiten de historische kern van Schijf zijn in dit dek enkel losse vondsten aan te treffen. Eventuele sporen zullen bestaan uit ontginningssporen.

Voor resten uit het Paleolithicum en Mesolithicum geldt een hoge verwachting en deze kunnen bestaan uit van een strooiing van vuursteen en houtskool en grondsporen in de vorm van haardkuilen. Vanaf het Neolithicum komen ook bewoningssporen voor bestaande uit onder andere huisplattegronden, akkersporen, waterputten en erfscheidingen. Als gevolg van veenbedekking vanaf de Bronstijd en de afgraving en ontginning van het veen vanaf de Late Middeleeuwen geldt er geen verwachting voor archeologische resten uit de periode Bronstijd t/m Late Middeleeuwen.

Teneinde de in het bovenstaande beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de natuurlijke ondergrond hoofdzakelijk uit dekzand (Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel) bestaat. Het onverstoorde dekzand gaat vanaf 70 tot 150 cm -mv (circa 11,85 tot 12,65 m +NAP) over in een (verstoord) plaggendek dat tot aan het maaiveld reikt. 

In boring 1 is op 75 cm -mv (circa 12,50 m +NAP) een podzolprofiel aangetroffen. Dit betekent dat in deze boring de top van het dekzand, dat als een potentieel archeologisch niveau wordt beschouwd, intact is. In de boringen 2 en 3 is weliswaar geen podzolprofiel aangetroffen, maar de verstoringen (tot respectievelijk 70 en 90 cm -mv, circa 12,65 en 12,55 m +NAP) reiken niet tot het niveau waarop in boring 1 een podzolprofiel is aangetroffen. Op basis hiervan kan worden aangenomen dat ook hier het potentieel archeologisch niveau intact is. In de boringen 4 en 5, waar de verstoringen (tot respectievelijk 150 en 90 cm -mv, circa 11,90 en 12,20 m +NAP) wel tot onder het niveau waarop in boring 1 het podzolprofiel is aangetroffen, zal het potentieel archeologisch niveau grotendeels zijn verdwenen.

Op basis van de aangetroffen bodemopbouw dient in het westelijk deel van het plangebied (boringen 1, 2 en 3) de hoge verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum t/m Neolithicum te worden gehandhaafd. Voor het overig deel van het plangebied dient deze verwachting te worden bijgesteld naar een lage verwachting.