DOI: 10.17026/ar/bpxr83
title: Verleggen leiding N.V. Nederlandse Gasunie knelpunt 5 te Born, gemeente SittardGeleen; archeologisch vooronderzoek:
title: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP Rapport 5105

description: &lt;p&gt;
Inleiding
In opdracht van WSP heeft RAAP van november 2020 tot april 2021 een bureauonderzoek en een
verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het verleggen van een leiding van de N.V. Nederlandse
Gasunie (knelpunt 5) te Born, gemeente Sittard-Geleen. De leiding dient te worden omgelegd in het
kader van de toekomstige verbreding van de A2. Voor het omleggen van de leiding zal een nieuwe
sleuf worden gegraven, werkstroken/werkterreinen worden ingericht en deels zal de oude leiding
worden verwijderd. Eventueel vindt ook nog cultuurtechnisch herstel van de ondergrond plaats na
afloop van de werkzaamheden. Dit onderzoek was derhalve nodig in het kader van een
omgevingsvergunning: het terrein heeft deels een hoge verwachtingswaarde, terwijl ook één vindplaats
in het plangebied gelegen is.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Archeologie & historie
De vindplaats betreft vondsten uit de ijzertijd ten oosten van de A2. Verder is ten zuidwesten van het
plangebied nog een vindplaats uit de ijzertijd gelegen. Ten noordwesten ligt een grafveld uit de
Romeinse tijd. Verder zijn nog enkele losse vondsten uit het neolithicum in de omgeving bekend. Het
terrein ten oosten van de A2 is tot eind jaren 1960 voortdurend als weiland in gebruik geweest. Hierna
is er de autofabriek met bijbehorende infrastructuur aangelegd. Het terrein ten westen van de A2 is tot
heden ten dagen voornamelijk als akkerland in gebruik geweest. Op het Minuutplan uit het begin van
de 19e eeuw staat hier de toponiem Alden Hof aangegeven, tevens is er een stukje gracht op de kaart
zichtbaar. De toponiem en gracht wijzen erop dat een laat-middeleeuwse omgrachte hoeve heeft
gelegen, die vóór 1800 verdwenen moet zijn.
Uit het veldonderzoek en landschappelijke kaarten blijkt dat ten westen van de A2 zandige
Maasafzettingen aan het maaiveld liggen. In het westen zijn deze goed ontwaterd en is sprake van
ooivaaggronden. Naar het oosten toe is eerder sprake van leem, en is ook sprake van nattere
omstandigheden, waardoor de bodem hier als een poldervaaggrond aangeduid kan worden. Ten oosten
van de A2 zet deze nattere situatie met leem in de ondergrond zich voort. Wel is ten oosten van de A2
sprake van een dunne recente ophogingslaag.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Aan het terrein ten westen van de A2 wordt naar aanleiding van het onderzoek een hoge verwachting
toegekend voor vindplaatsen uit de periode neolithicum tot circa 1800. Ten oosten van de A2 geldt een
middelhoge verwachting voor vindplaatsen uit de periode neolithicum tot en met vroege middeleeuwen.
Vanwege een in ARCHIS geregistreerde vindplaats, kan een hoge verwachting voor de ijzertijd worden
toegekend.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Advies
Naar aanleiding van de resultaten van het veldonderzoek geldt de aanbeveling géén bodemingrepen
(inclusief cultuurtechnisch herstel) uit te voeren dieper dan de teelaarde. Uitzondering is een kleine
zone met een lage archeologische verwachting én een strook van 1 m breed boven de oude leiding.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Hier gelden geheel geen archeologische restricties. Voor de nieuwe leiding zijn diepe bodemingrepen
onvermijdelijk. Westelijk van de A2 worden de vrijstellingsgrenzen van 500 m2
 niet overschreden (als
de teelaarde blijft liggen). Westelijk van de A2 is dus pas vervolgonderzoek nodig wanneer de 500 m2 oppervlak overschreden wordt, wat voor de nieuwe leiding niet het geval is. Oostelijk van de A2 geldt
een vrijstellingsgrens van 50 m2.
Gezien de geringe omvang en de ligging (deels) in de bermen van
wegen of onder de huidige weg, wordt geadviseerd oostelijk van de A2 een archeologische begeleiding
uit te voeren ter hoogte van de sleuf van de nieuwe leiding en de boorput. Dit rapport geeft
(selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Sittard-Geleen, deze al dan niet
over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit. 
&lt;/p&gt;