DOI: 10.17026/ar/vio8lg
title: Terreinen rond Beerninkhoek en Vennevertloo te Winterswijk, gemeente Winterswijk.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-RAPPORT 7095

description: &lt;p&gt;In opdracht van Geldersch Landschap en Kasteelen heeft RAAP in maart en april 2024 een 
archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor twaalf terreinen rondom Beerninkhoek en 
Vennevertloo in de gemeente Winterswijk. De terreinen zijn ingedeeld in vijf deelgebieden, namelijk: 
Masterveld Noord, Vennevertloo, Muggenhoek, Beerninkhoek en Masterveld Zuid & Kössink. Het 
onderzoek vond plaats in het kader van de geplande (natuurlijke) herinrichting van enkele terreinen .
&lt;p&gt;In het plangebied is vaak sprake van een niet-waterdoorlatende keileempakket, waardoor het 
oppervlaktewater enige tijd aan het maaiveld blijft staan. Derhalve was het op veel locaties in het 
plangebied mogelijk te drassig voor (semi-permante) bewoning. Het gebrek aan in Archis 
geregistreerde archeologische vindplaatsen is hierdoor enigszins verklaard, maar het gebied is tevens 
zeer slecht onderzocht. Toch kenmerkt het plangebied zich grotendeels door de relatief hoge, maar 
vlakke landschappelijke ligging én de sporadische aanwezigheid van morenewelvingen en 
dekzandhoogten (ruggen en welvingen; soms met plaggendek). De resultaten van de archeologische 
onderzoeken in de omgeving tonen dat in deze kansrijke zones soms weliswaar sprake is van een tot 
110 cm dik plaggendek, maar zijn deze zones doorgaans vanwege het waargenomen AC-profiel en de 
afwezigheid van archeologische indicatoren vrijgegeven. Op basis van het historisch kaartmateriaal 
was er in het plangebied in de nieuwe tijd sprake van enkele historische erven met diverse 
bijgebouwen. De geplande ingrepen zullen echter niet op of in de direct omgeving van deze historische 
erven worden uitgevoerd.
&lt;p&gt;Veel van de geplande ingrepen vinden niet (of nauwelijks) plaats in zones met hogere archeologische 
verwachting (dekzandhoogten met vermeend plaggendek). De werkzaamheden zullen met name in de 
middelhoge tot lagere gebiedsdelen, op de morenewelvingen zonder dekzand, in de 
vereffeningsrestvlakte of op dekzandruggen zonder plaggendek worden uitgevoerd. Het deelgebied 
Muggenhoek (terrein 5) is echter een uitzondering, omdat daar een archeologisch monument ligt. 
Andere uitzonderingen zijn de afgraving in het Vennevertloo, de te herstellen meander in Beerninkhoek 
en de geplande bosaanplant in Masterveld Zuid & Kössink en Beerninkhoek.
&lt;p&gt;Om de gespecificeerde verwachting in deze specifieke zones van het plangebied aan te vullen wordt 
voor deze terreinen een archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd. Het gaat onder meer om een 
inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek. In tabel 9 wordt het 
advies nader toegelicht. Op de locatie van het gemarkeerde AMK-terrein 3764 (resten urnenveld en 
nederzetting - late bronstijd t/m vroege ijzertijd) is een gespecificeerd advies opgesteld die in paragraaf 
4.2.1. is toegelicht. Het geadviseerde vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, 
de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan 
de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en concrete 
gegevens worden verzameld over de bodemopbouw, waarmee inzicht ontstaat in de gaafheid en 
diepteligging van eventuele archeologische resten.
&lt;p&gt;In en tussen (vrijwel) alle deelgebieden wordt de bestaande watergang verondiept of gedempt. De 
verwachte ingrepen die nodig zijn om de waterlopen te verontdiepen zijn minimaal. Bij het verwijderen 
van het slib zullen naar verwachting geen archeologische vindplaatsen worden bedreigd. Tijdens de 
werkzaamheden zal wel rekening moeten worden gehouden met eventuele watergerelateerde resten, 
zoals (inmiddels verdwenen) voorden of bruggen. 
&lt;p&gt;Tevens blijkt in een groot deel van het plangebied dat er met de huidig geplande ontwikkeling geen 
archeologische resten worden bedreigd. Daarom wordt hier in het kader van deze voorgenomen 
bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) 
noodzakelijk geacht.
&lt;p&gt;Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden 
aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende 
vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel 
Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt;Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Winterswijk, deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.