DOI: 10.14457/tu.the.2016.1197
title: การประสบความสำเร็จด้านรายได้จากการทำนาแบบลดต้นทุน: กรณีศึกษา นายชัยพร พรหมพันธุ์ ชาวนาตำบลบางใหญ่ อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี

description: การศึกษาเรื่อง การประสบความสำเร็จด้านรายได้จากการทำนาแบบลดต้นทุน กรณีศึกษา นายชัยพร พรหมพันธุ์ ชาวนาตำบลบางใหญ่ อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบที่มีผลต่อความสำเร็จด้านรายได้จากการลดต้นทุนการทำนา ของนายชัยพร พรหมพันธุ์ ชาวนาตำบลบางใหญ่ อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรีผู้ศึกษาใช้แนวคิดเกี่ยวกับการปรับตัว แนวคิดการลดต้นทุน และแนวคิดเกษตรอินทรีย์ ด้วยวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยสัมภาษณ์เชิงลึกนายชัยพร พรหมพันธุ์ เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2538 ซึ่งเป็นชาวนาที่ประสบความสำเร็จด้านรายได้จากการทำนาแบบลดต้นทุน จนสื่อหลายแขนงให้สมญานามว่าเป็นชาวนาเงินล้าน รวมถึงสัมภาษณ์ชาวนาเพื่อนบ้านและผู้เข้าฟังการบรรยายจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่มาพบนายชัยพรที่บ้านผลการศึกษาพบว่าสาเหตุที่ทำให้นายชัยพรเปลี่ยนมาทำนาแบบลดต้นทุน เนื่องจากได้รับความรู้เรื่องการทำนาแบบไม่ใช้สารเคมีจากนายเดชา ศิริภัทร ผู้อำนวยการมูลนิธิข้าวขวัญ ประกอบกับนิสัยใฝ่เรียนรู้เฉพาะตัว นายชัยพรจึงนำไปทดลองทำในพื้นที่นาของตน ผลปรากฏว่าอินทรียวัตถุสามารถควบคุมแมลงได้ดีกว่าสารเคมี เนื่องจากการใช้สารเคมีเป็นเวลานานจะทำให้แมลงดื้อยา จึงต้องเพิ่มปริมาณอยู่เรื่อย ๆ และสารเคมีจะฆ่าแมลงที่เป็นประโยชน์ให้ตายหมด ต่างกับการใช้อินทรียวัตถุ ซึ่งจะช่วยรักษาแมลงที่มีประโยชน์ในการควบคุมแมลงศัตรูพืชตามระบบนิเวศให้คงอยู่ อีกทั้งการใช้สารเคมีจำนวนมาก ทำให้ต้นทุนสูงมากตามไปด้วย นายชัยพรจึงต้องการลดต้นทุนการทำนา และได้ศึกษาหาวิธีการทำนาแบบลดต้นทุนอยู่ตลอดเวลา ซึ่งองค์ประกอบที่มีผลต่อความสำเร็จด้านรายได้จากการลดต้นทุนการทำนา ของนายชัยพร พรหมพันธุ์ มีดังต่อไปนี้(1) การลดต้นทุนในการทำนาโดยใช้แนวคิดเกษตรอินทรีย์ ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงนายชัยพรทำนาอินทรีย์ แต่เป็นการนำแนวคิดบางส่วนมาปรับใช้เพื่อช่วยลดต้นทุนการทำนาให้เหลือน้อยที่สุดเพียงเท่านั้น เช่น ใช้น้ำหมักสมุนไพรไล่แมลง ใช้อินทรียวัตถุบำรุงต้นข้าวและดิน ซึ่งช่วยลดต้นทุนได้มาก เนื่องจากปุ๋ยเคมีและสารเคมีกำจัดแมลง ราคาค่อนข้างสูง แต่การใช้อินทรียวัตถุ เป็นสิ่งที่สามารถหาได้ง่ายและราคาถูกกว่าสารเคมี นอกจากนี้ยังมีจุลินทรีย์ย่อยฟางข้าวที่ใช้แทนการเผาฟาง ช่วยไม่ให้เกิดมลภาวะทางอากาศและเมื่อฟางข้าวย่อยสลายแล้วก็จะกลายเป็นปุ๋ยบำรุงดินไปด้วยในตัว ช่วยลดต้นทุนค่าปุ๋ยบำรุงดินได้ (2) การลดต้นทุนในการทำนาโดยใช้แนวทางอื่น ด้วยวิธีการประดิษฐ์เครื่องทุ่นแรงใช้เอง สามารถลดต้นทุนได้โดยไม่ต้องซื้อเครื่องทุ่นแรงใหม่ในราคาค่อนข้างสูง และไม่ตรงกับความต้องการในการใช้งานที่แท้จริง นอกจากนี้ นายชัยพรยังใช้ประโยชน์จากการประดิษฐ์เครื่องทุ่นแรงให้สามารถช่วยทำงานได้โดยไม่ต้องจ่ายต้นทุนค่าจ้างแรงงาน ยกเว้นแค่เพียงการเกี่ยวข้าวเท่านั้นที่มีการจ้างแรงงานอยู่ (3) การลดต้นทุนในการทำนาโดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน องค์กรพัฒนาเอกชน และผู้เข้ารับการอบรมจากนายชัยพร ซึ่งหน่วยงานภาครัฐช่วยสนับสนุนเกี่ยวกับงานด้านวิชาการ เช่น หาข้อพิสูจน์ทางวิชาการเรื่องแมลงศัตรูพืชผ่านการทดลองในห้องปฏิบัติการ นอกจากนี้ ยังสนับสนุนเรื่องการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล และประกาศเกียรติคุณต่าง ๆ ทำให้นายชัยพรมีชื่อเสียง ส่วนหน่วยงานเอกชน มอบรถไถคันใหม่ให้ใช้งาน ทำให้ไม่ต้องเสียต้นทุนค่าอุปกรณ์ทุ่นแรง ทางด้านขององค์กรพัฒนาเอกชน เข้ามาสนับสนุนความรู้การทำนาแบบใหม่เพื่อช่วยให้ชาวนาลดต้นทุนได้มากที่สุด และสุดท้าย คือ ผู้เข้าฟังการบรรยายจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่มาพบนายชัยพรที่บ้าน ซึ่งช่วยให้นายชัยพรลดต้นทุนค่าปุ๋ยอินทรีย์ได้บ้าง เพราะบุคคลเหล่านี้ มีบางคนเป็นเจ้าของร้านจำหน่ายปุ๋ยอินทรีย์ และมักลดราคา แถมสินค้า หรือไม่คิดค่าจัดส่ง ทำให้นายชัยพรสามารถลดต้นทุนการผลิตได้จำนวนหนึ่ง