DOI: 10.17026/ar/xukkiy
title: Plangebied Overschot te Bakel, gemeente Gemert -Bakel;
title: een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek.
title: RAAP-rapport 5657

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Keizersberg Vastgoed B.V. heeft RAAP in februari 2022 een archeologisch bureau- en
verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Overschot te Bakel in de gemeente GemertBakel. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan, vanwege geplande
woningbouw.
&lt;p&gt; Resultaten
Het plangebied ligt in het Oost-Brabantse dekzandlandschap, in de Centrale Slenk, dus westelijk van
de Peelrandbreuk. Volgens de geomorfologische kaart is er sprake van een dalvormige laagte in het
noorden. In het zuiden is er een kleine zandkop. Het blijkt dat er in de omgeving van het plangebied
geen waardevolle archeologische vindplaatsen liggen: het gaat in twee gevallen om sporen van
ontginning en infrastructuur uit de periode late middeleeuwen-nieuwe tijd, in één geval om
bodemverstoringen uit de nieuwe tijd, en om een losse vondst van een munt uit de Romeinse tijd.
&lt;p&gt; Het booronderzoek heeft uitgewezen dat er twee soorten bodems aanwezig zijn in het plangebied: (1)
lage enkeerdgronden in het grootste westelijke deel, en (2) gooreerdgronden in het oosten. In de zone
met lage enkeerdgronden zijn er onder de bouwvoor (in een oude A-horizont) in meer als de helft van
de boringen resten van verbrande leem aangetroffen. In het gebied met gooreerdgronden ontbreken
deze.
&lt;p&gt; In het westen van het plangebied duidt de aanwezigheid van waarschijnlijk in situ archeologische
indicatoren (verbrande leem), op en rondom een kleine zandkop, waarschijnlijk op bewoning van
landbouwende gemeenschappen uit de periode neolithicum-middeleeuwen. Dergelijke bewoningsresten
kunnen direct onder de bouwvoor (vanaf ca. 40 cm) voorkomen. In het oosten zijn dergelijke
indicatoren niet aangetroffen, en is er sprake van een andere bodem, waardoor het erop lijkt dat deze
nattere zone niet gebruikt werd voor bewoning. Vanwege deze verwachte bewoning van landbouwende
gemeenschappen (en de verstoring van het oude oppervlak daardoor) worden er geen resten van
voorgaande jager-verzamelaars verwacht op de zandkop (of daarbuiten).
&lt;p&gt; Advies
Gezien de hoge kans op het voorkomen van archeologische bewoningsresten van landbouwers in het
westen van het plangebied, wordt er een proefsleuvenonderzoek aanbevolen. Dit dient zich in eerste
instantie te richten op het westelijke deel (fase 1). Indien er zich hier voldoende archeologische resten
bevinden, wordt aangeraden om het oostelijke deel (met een lage verwachting) ook te onderzoeken (in
fase 2) om te bepalen of er zich hier aan de bewoning gerelateerde resten bevinden, zoals sporen van
landbouw en infrastructuur (greppels, wegen, etc.), afvaldumps, en resten van ontginning en
ambachten. Op die manier kan een goed beeld ontstaan van bewoning en gerelateerde
landschapsinrichting.
&lt;p&gt; Een proefsleuvenonderzoek dient te zijn gebaseerd op een door de gemeente goedgekeurd Programma
van Eisen (PvE).
&lt;p&gt; Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Gemert-Bakel,
deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.