DOI: 10.17026/dans-xm4-nvxm
title: Windpark Bouwdokken – aanleg kabeltracé 150 kV. (Gemeente Goes – Noord-Beveland) Archeologisch Bureauonderzoek.

description: &lt;p&gt;Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed! heeft een Archeologisch Bureauonderzoek uitgevoerd binnen plangebied tussen Goes-Zuid en Neeltje Jans. Het onderzochte plangebied is gelegen in de gemeente Goes en de gemeente Noord-Beveland.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het archeologisch bureauonderzoek kan worden geconcludeerd dat, op basis van de geologische ontwikkelingen, binnen het plangebied drie zones met verschillende landschappelijke eenheden zijn te onderscheiden. Voor deze drie zones gelden verschillende verwachtingen op het aantreffen van archeologische waarden. Deze verwachtingen zijn beschreven in het gespecificeerde verwachtingsmodel, waar, op basis van de beschikbare aardwetenschappelijke, historische en archeologische gegevens, per geologisch niveau voor een archeologische periode een verwachting wordt uitgesproken.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De eerste van de drie landschappelijk eenheden binnen het plangebied betreft de (getij)inversierug (kreekrug) die vanaf Goes naar ’s-Heer Hendrikskinderen en verder naar ’s-Heer Arendskerke loopt, bestaande uit Duinkerke II geulafzettingen. Op de inversierug geldt een verwachting bestaat op het aantreffen van vindplaatsen vanaf de Vroege Middeleeuwen. Bekende archeologische gegevens, de geologische gesteldheid en cartografische bronnen laten toe een middelhoge verwachting uit te spreken voor vindplaatsen uit de Vroege Middeleeuwen en een hoge verwachting voor de Volle en Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het rond de inversierug gelegen komgebied op Zuid-Beveland en het komgebied op Noord-Beveland, bestaat de bodemopbouw uit afzettingen van het Laagpakket van Walcheren op Hollandveen op afzettingen van het Laagpakket van Wormer. Voor het Laagpakket van Wormer, aanwezig vanaf 2,70 meter –NAP, geldt een middelhoge verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen uit het Neolithicum; de kans op het aantreffen van vindplaatsen uit de Bronstijd in de onderzijde van het Hollandveen Laagpakket wordt laag ingeschat; de kans op het voorkomen van vindplaatsen uit de IJzertijd tot en met de Romeinse Tijd in de top van het Hollandveen wordt hoog ingeschat. De top van het veen is in deze gebieden gelegen tussen 1,00 en 3,00 meter –NAP. Voor het Duinkerke II niveau geldt een lage verwachting voor de Vroege Middeleeuwen en hoge verwachting voor het aantreffen van vindplaatsen uit de Volle en Late Middeleeuwen. Op het Duinkerke II niveau kunnen op Zuid-Beveland vindplaatsen uit de Nieuwe Tijd worden verwacht, waarvoor hier een op basis van de beschikbare historische gegevens een lage verwachting geldt. Op Noord-Beveland kunnen in het komgebied vindplaatsen uit de Nieuwe Tijd op het Duinkerke IIIb niveau worden verwacht. Hier geldt een hoge verwachting voor deze periode, op basis van cartografische bronnen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De derde landschappelijke eenheid die in een deel van het plangebied aanwezig is, betreft de Duinkerke IIIb getijdeafzettingen. Deze zijn gelegen in het noordelijk deel van het plangebied op Zuid-Beveland, een klein deel in het zuidoosten en een klein deel in het noordwesten van Noord-Beveland. Het gaat om dagzomende afzettingen die hier door sterke mariene invloeden zijn afgezet, waarbij oorspronkelijk aanwezige oudere eenheden geheel zijn weggeslagen. Daardoor geldt in deze zones alleen nog een verwachting voor het aantreffen van archeologische waarden uit de Nieuwe Tijd. Vanwege het ontbreken van cartografische referenties wordt deze verwachting hier als laag vastgesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de bestudering van deze bronnen blijkt daar waar het plangebied dichtbij de bestaande wegen is gelegen, het veelal binnen opgehoogd terrein ligt. Deze ophogingen variëren tussen 0,50 en 2,50 meter; op enkele plaatsen meer dan 4,00 meter. In de directe omgeving van het plangebied zijn veel kabels en leidingen gelegen. Bij de aanleg van deze zal de bodem plaatselijk (ondiep) verstoord zijn geraakt, waarbij het mogelijk is dat ook binnen het plangebied verstoringen zijn opgetreden. Gegeven het feit dat de nieuwe kabel naast bestaande kabels/leidingen zal komen te liggen, kan de bodem plaatselijk echter nog geheel intact zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op Zuid-Beveland gaat het om het plangebieddeel dat direct westelijk van de A256 is gelegen tot aan de ’s-Heer Hendrikskinderendijk en even noordelijk daarvan. Voor het deel naast de A256 geldt dat circa 240 meter ten westen hiervan een gemeentelijke vindplaats is geregistreerd (GOES-4, waarneming 411027), waar de resten van een vermoedelijk 15de-eeuwse boerderij zijn gevonden. Op en rond de inversierug aan de ’s-Heer Hendrinkskinderendijk (N664 Nieuwe Rijksweg) gaat het om bebouwing uit de Nieuwe Tijd, zoals afgebeeld op de 16de-, 18de-, 19de- en 20ste-eeuwse kaarten. Op Noord-Beveland betreft het de mogelijke locatie van het laatmiddeleeuwse verdronken dorp Edekinge, even westelijk van het plangebied tussen de Jonkvrouw Annadijk en de Oudedijk (waarneming 20545, bijlage 7.4). Bij de aansluiting N256–N255 betreft het de resten van het laatmiddeleeuwse klooster Ostende (mon.nr. 15739, bijlage 7.4). Verder westelijk kan het plangebied een keienweg doorkruisen dat tussen de verdronken dorpen Emelisse en Oud-Kortgene heeft gelegen. Deze keienweg zal ten zuidwesten van het AMK-terrein met nummer 13654 (zie bijlage 7.4) gelegen hebben. Ten westen hiervan verdient de locatie bij de aansluiting N255–Kortgeenseweg aandacht. In deze omgeving was vermoedelijk het verdronken Welle gelegen (waarneming 20812, zie bijlage 7.5). Tot slot is ter hoogte van de plangebieddeel tussen Kamperland en Wissenkerke in de Nieuwe Tijd een landgoed gelegen. Het plangebied doorkruist dit. Direct ten zuiden hiervan zijn op recente luchtfoto’s duidelijke cropmarks zichtbaar die kunnen wijzen op de aanwezigheid van (een) archeologische vindplaats(en). Het gaat om een perceel tussen de Stekeldijk en de N255.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied ligt veelal dicht in de buurt van bestaande kabels en leidingen, waarmee archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van boringen zeer sterk bemoeilijkt wordt. Een booronderzoek zal, gelet op het dichte net van bestaande kabels en leidingen in de directe omgeving van het nieuwe kabeltracé,steeds onder begeleiding van de verschillende beheerders van deze kabels en leidingen moeten gebeuren. Daar komt bij dat een booronderzoek, met normaliter één boring per 40 meter, in de genoemde aandachtsgebieden maar beperkte informatie zal kunnen opleveren over de intactheid van het bodemprofiel en de mogelijke aanwezigheid van vindplaatsen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bovenstaande wordt uit praktische en inhoudelijke overwegingen aanbevolen om geen vervolgonderzoek in de vorm van inventariserend veldonderzoek middels verkennende boringen in het plangebied uit te voeren. Wel wordt aanbevolgen om op de locaties (zones) met een verhoogd archeologisch potentieel, zoals beschreven in de conclusie, en in de zones waar op basis van de geologische situatie een verhoogde verwachting op het aantreffen van vindplaatsen geldt, open ontgravingen (deels) onder archeologische begeleiding te laten plaatsvinden.&lt;/p&gt;