DOI: 10.14457/tu.the.2018.1015
title: การสื่อสารทางการเมืองในโครงการเมืองกีฬา

description: งานวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการสื่อสารทางการเมืองในโครงการเมืองกีฬา ประกอบด้วย ภูมิหลัง สถานการณ์ปัจจุบัน โครงสร้างหน้าที่ และกลยุทธ์การสื่อสารทางการเมือง ตลอดจนเพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการสื่อสารทางการเมืองในโครงการเมืองกีฬา ประกอบด้วย กลไกการสื่อสาร นโยบาย ลักษณะของผู้นำ และการจัดองค์กร เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในการสร้างตัวแบบการสื่อสารทางการเมืองในโครงการเมืองกีฬาจากทฤษฎีมูลฐาน (Grounded Theory) โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นการเก็บข้อมูลด้วยวิธีการสังเกตปรากฏการณ์ การสัมภาษณ์เชิงลึก ตลอดจนการวิจัยด้วยเอกสาร โดยเลือกพื้นที่ศึกษา 2 แห่ง คือ จังหวัดนครราชสีมาและบุรีรัมย์ ด้วยเหตุผลสำคัญคือ มีการใช้กีฬาเป็นแนวทางในการขับเคลื่อนจังหวัด ตามแนวทางของเมืองกีฬา ผลการศึกษาพบว่า มีปัจจัยสำคัญ 5 ประการที่เป็นตัวสร้างการสื่อสารทางการเมืองในโครงการเมืองกีฬา ประกอบไปด้วย 1) ภูมิหลังและบริบทของเมืองกีฬา 2) โครงสร้างหน้าที่ 3) การวางนโยบาย 4) กระบวนการสื่อสารทางการเมือง และ 5) ประโยชน์ทางสังคมของเมืองกีฬา โดยแต่ละปัจจัยเชื่อมโยงกันดังนี้ ภูมิหลังและบริบทของเมืองกีฬา ครอบคลุมตั้งแต่ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ ประชากรศาสตร์ ภูมิศาสตร์ ตลอดจนการเมืองและเศรษฐกิจ การวิเคราะห์ภูมิหลังทำให้เห็นการเชื่อมโยงมาถึงสภาพปัจจุบันของเมืองกีฬา กล่าวคือ ทั้งนครราชสีมาและบุรีรัมย์มีแรงผลักดันจากอดีตที่ส่งผลต่อการพัฒนาเมืองด้วยกีฬา โดยพบความเชื่อมโยงใน 4 มิติคือ ด้านสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และมิติทางการสื่อสาร นำไปสู่การกำหนด โครงสร้างหน้าที่ ของเมือง ตั้งแต่ผู้นำของเมือง ทั้งผู้นำภาครัฐและเอกชน โครงสร้างหน้าที่จะเป็นตัวกำหนดบทบาทของผู้นำ ลักษณะองค์กร และการจัดองค์กร ตามแนวทางที่ผู้นำวางไว้ โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เข้ามีส่วนร่วมในโอกาสต่าง ๆ แต่การสร้างเมืองกีฬาจะให้ได้ผลถึงกลุ่มเป้าหมายอย่างตรงไปตรงมา จำเป็นต้องมีการวางนโยบายให้ตรงกลุ่มเป้าหมาย การวางนโยบายหมายรวมถึงการกำหนดกลยุทธ์และการบริหารเมืองกีฬา ทั้งในองค์กรหรือในการเชื่อมโยงระหว่างองค์กร นอกจากนี้ การวางนโยบายยังสามารถนำไปสู่การกำหนดกรอบการทำงานให้กีฬาสามารถเชื่อมโยงไปสู่มิติอื่นๆ นอกเหนือจากผลลัพธ์ด้านการเมืองและเศรษฐกิจ ทั้งนี้ แนวนโยบายของผู้นำจะไม่สัมฤทธิ์ผลเลย หากขาดกระบวนการสื่อสารทางการเมืองที่ถูกออกแบบมาอย่างเหมาะสม การสื่อสารการเมืองจะช่วยสร้างทั้งศาสตร์และศิลปะในการผลักดันเมืองด้วยกีฬา คือ สามารถสื่อสารนโยบายการพัฒนาเมืองด้วยกีฬาไปพร้อมกับภาพลักษณ์ทาง การเมือง โดยเฉพาะกลุ่มเป้าหมายที่เป็นคนรุ่นใหม่จำเป็นต้องใช้การสื่อสารจากสื่อใหม่ ด้วยจังหวะและลีลาที่เข้ากับยุคสมัยและลื่นไหลไปกับสภาพการเปลี่ยนแปลงของสังคมในปัจจุบัน ด้วยสภาพปัจจุบันของสังคมที่ปรับเปลี่ยนอย่างรวดเร็วทั้งด้วยกระแสการท่องเที่ยว การคลั่งไคล้กีฬา ท้องถิ่นนิยม ตลอดจน สภาวะสุญญากาศทางการเมือง นักการเมืองจำเป็นต้องปรับทิศทางการสื่อสารทางการเมือง จากพื้นที่ทางการเมืองเป็นการเข้าสู่อาณาบริเวณทางการกีฬา ผ่านแนวนโยบายที่เชื่อมร้อยมิติต่าง ๆ เข้าด้วยกันโดยมีกีฬาเป็นเสมือนสื่อเชื่อมประสาน อย่างไรก็ตาม เมืองกีฬาที่จะประสบความสำเร็จและยั่งยืนจำเป็นต้องขยับขยายไปสู่มิติอื่นๆ นอกเหนือจากด้านเศรษฐกิจและการเมือง ดังเช่นจังหวัดนครราชสีมาและบุรีรัมย์ โดยทั้ง 2 จังหวัดกำหนดให้เมืองกีฬาสามารถสร้างประโยชน์ทางสังคมให้เกิดขึ้นในท้องถิ่น ประโยชน์ทางสังคมครอบคลุมทั้งเรื่องภาพพจน์แห่งสุขภาพ กระตุ้นเศรษฐกิจ พัฒนาชุมชนและพลเมือง ลดปัญหาอาชญากรรม ตลอดจนการยกระดับการศึกษาและอาชีพ ผลจากการสื่อสารทางการเมืองในโครงการเมืองกีฬา จึงสร้างการรับรู้เชิงอรรถประโยชน์ทางการกีฬาให้กับประชาชนในท้องถิ่น พร้อมกับสร้างภาพลักษณ์ทางการเมืองให้กับผู้นำองค์กรทั้งรัฐและเอกชน