DOI: 10.17026/dans-x9r-28dm
title: Spoorzone Groningen (gemeente Groningen)
title: Een Bureauonderzoek Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in juli 2014 tot maart 2015 een bureauonderzoek naar de archeologische waarde van het stationsgebied in Groningen uitgevoerd.&lt;br&gt;Vervolgens is binnen dit gebied, ter plaatse het Europark en het tracé van de bustunnel, een Inventariserend veldonderzoek uitgevoerd. In het gebied zijn werkzaamheden gepland, waaronder de aanleg van een nieuw perron, een bustunnel onder het spoor en een fietstunnel.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied bevindt zich op de westflank of ten net westen van de Hondsrug. Hier bestaat de ondergrond uit keileem, dat wordt afgedekt door dekzand en eventueel zeeklei. In het oostelijke deel van het plangebied is vanaf circa 80 cm dekzand aanwezig. Verder naar het westen toe duikt het kleileem van de Hondsrug steil weg en wordt het dekzand dieper aangetroffen. De flanken van de Hondsrug waren in het verleden voorkeurslocaties om te vestigen. Verder van de Hondsrug af, richting het westen, stond het landschap onder indirecte en later directe invloed van de zee en was het te nat voor bewoning.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied tot de 19e eeuw onbebouwd was en in gebruik als weiland. Tijdens de ontwikkeling van het station krijgt het plangebied een industriële bestemming. In het begin van de 20e eeuw is het plangebied geheel bebouwd. Om te toetsen of de bodem door de (bouw-)werkzaamheden verstoord is geraakt, zijn milieukundige boringen bekeken.&lt;br&gt;Hieruit is gebleken dat de bodem inderdaad tot grote diepten verstoord is geraakt; er zijn geen aanwijzingen voor het opbrengen van landlichamen aanwezig. De kans dat in het gebied derhalve nog intacte archeologische resten aanwezig zijn, wordt klein geacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aanbevolen werd ter plaatse van de voetgangers- en fietstunnel en de bustunnel onder het huidige spoor geen aanvullend archeologisch onderzoek uit te laten voeren. Het bureauonderzoek is in december 2014 getoetst door de gemeentelijk archeoloog van Groningen, dhr. G.L.G.A. Kortekaas.&lt;br&gt;Hij is van mening dat de milieuhygiënische boringen onvoldoende inzicht geven in de daadwerkelijk verstoringen in het plangebied en dat op de locaties waar de voetgangerstunnel, fietstunnel en de bustunnel ten zuiden van het spoor gerealiseerd gaat worden, alsnog een verkennend booronderzoek uitgevoerd dient te worden. Dit onderzoek zal echter in een later stadium worden uitgevoerd. De locatie van de te realiseren fietstunnel, voetgangerstunnel en bustunnel ten zuiden van het spoor maken derhalve geen onderdeel uit van het huidige Inventariserend Veldonderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Teneinde de archeologische verwachting te toetsen en aan te vullen werd in de deelgebieden Europapark en bustunnel ten noorden van het spoor een verkennend booronderzoek uitgevoerd.&lt;br&gt;Hieruit bleek dat in het gebied bustunnel de onderste aangeboorde laag bestaat uit onverstoord dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). De bovenkant is scherp begrensd en bevindt zich op 245 à 285 cm –mv. Het dekzand gaat over in een 180 cm dik pakket omgewerkte en/of opgebrachte grond. Het pakket heeft een heterogene samenstelling: het bestaat uit zand-, klei-, leem- en veenlagen vermengd met recente puinresten en baksteenfragmenten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Samenvattend kan gesteld worden dat in het plangebied geen natuurlijk bodemprofiel aanwezig is. Er is sprake van een tot op grote diepte omgewerkte bodem. Hierdoor worden er geen intacte archeologische resten verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De ondergrond in het gebied Europapark wordt vanaf minimaal 120 en maximaal 230 cm –mv en dieper gevormd door onverstoord dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket Wierden). Alleen in boring 4 wordt het dekzand vanaf 120 cm –mv afgedekt door een 45 cm dikke laag humeus zand.&lt;br&gt;Dit zand wordt geïnterpreteerd als A-horizont van het dekzand. In de overige boringen wordt het dekzand met een scherpe grens afgedekt door meerdere heterogene lagen omgewerkte en opgebrachte grond met recente insluitsels zoals baksteen en puinresten. In boring 4 van het plangebied Europapark is op de C-horizont van het dekzand een circa 45 cm dikke laag humeus, gevlekt en grijs zand (A-horizont) aangeboord. Mogelijk betreft dit een potentieel archeologisch niveau. Tijdens een opgraving aan de Helperzoom, 200m ten zuidoosten van deelgebied Europark, zijn in een vergelijkbaar niveau resten uit het Neolithicum, de Ijzertijd en de Late Middeleeuwen aangetroffen. Mogelijk strekt de aangetroffen vindplaats zich uit tot in het onderhavige deelgebied. In de boringen 5 en 6 is dit niveau niet aanwezig, maar is de bodem tot in de C-horizont van het dekzand omgewerkt; hier worden geen archeologische resten meer verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op grond van het inventariserend veldonderzoek is gebleken dat in het oostelijke deel van plangebied Europapark mogelijk sprake is van een potentieel archeologisch niveau. ADC ArcheoProjecten adviseert om in dit deel een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVO-P). Het doel van dit onderzoek is het onderzoeken van de gaafheid, omvang, datering en conservering van eventuele archeologische resten. Hierbij moet tevens rekening worden gehouden met de aanwezigheid van resten van de Helperlinie, een vestingwerk van Menno van Coehoorn uit 1699.1 De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het centrale tot westelijke deel van Europapark en het gebied bustunnel adviseert ADC ArcheoProjecten om de terreinen vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een Bureauonderzoek Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek&lt;/p&gt;