DOI: 10.17026/ar/pwqako
title: Archeologisch bureauonderzoek Oud-Cromstrijensedijk OZ 44b-d, Klaaswaal Gemeente Hoeksche Waard

description: IDDS Archeologie heeft in april 2021 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in verband met de geplande (her)ontwikkeling van het plangebied aan de Oud-Cromstrijensedijk OZ 44b-d in Klaaswaal, gemeente Hoeksche Waard. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. &lt;/br&gt;
Het plangebied lag vanaf het begin van het Holoceen in een getijdengebied. De mariene afzettingen uit deze periode behoren tot het Laagpakket van Wormer van de Formatie van Naaldwijk. Deze bedekken de oudere Pleistocene afzettingen, die in het plangebied worden verwacht vanaf een diepte van ongeveer -8 m NAP. De top van het Laagpakket van Wormer wordt verwacht op ca. -5 m NAP. De archeologische verwachting van zowel de Pleistocene afzettingen als het Laagpakket van Wormer is onbekend, aangezien deze zich dusdanig diep bevinden dat ze in deze regio zelden worden aangetroffen. In het plangebied liggen deze afzettingen dieper dan 4 m -mv, waardoor ze bij de herinrichting tot woonwijk niet zullen worden verstoord. &lt;/br&gt;
Vanaf 4500-4000 voor Chr. zorgde de vorming van een gesloten strandwallensysteem langs de kust voor grootschalige veenvorming. In de Hoeksche Waard werd het veen vanaf het begin van de IJzertijd bewoond, waardoor het op de gemeentelijke verwachtingenkaart een middelhoge verwachting heeft gekregen. Bij eerder archeologisch onderzoek ongeveer 195 m ten westen van het plangebied was de top van het Hollandveen overal geërodeerd. Het is niet bekend of dat in het plangebied ook het geval is. In het plangebied wordt de top van het Hollandveen verwacht tussen -2 en -3 m NAP. Ten opzichte van het maaiveld is dat een diepte van minimaal 1,7 m. &lt;/br&gt;
Vanaf de Late Middeleeuwen kreeg het plangebied te maken met inbraken vanuit zee. Hierbij ontstonden kreken, waaronder waarschijnlijk het krekensysteem van de Klaaswaaltje Kreek dat een kaart uit 1618 nog aanwezig is en ook op de hoogtekaart herkenbaar is. Aan de Kerkstraat in Klaaswaal is wat laatmiddeleeuws aardewerk aangetroffen dat een indicatie zou kunnen zijn dat de oevers van het Klaaswaaltje mogelijk al voor de bedijking bewoond waren. Zowel op de hoogtekaart als op de kaart uit 1618 lijkt in het plangebied geen sprake te zijn van een kreekloop met oevers, waardoor de kans op bewoning hier klein wordt geacht. &lt;/br&gt;
In 1539 werd het gebied ingepolderd. Uit het historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied sinds de inpoldering een agrarisch landgebruik heeft gehad. De oudste bewoning stamt uit het einde van de 19e of het begin van de 20e eeuw. De archeologische verwachting voor de Nieuwe tijd wordt daarom laag ingeschat.&lt;/br&gt;
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert IDDS Archeologie om in het voor het plangebied op te stellen bestemmingsplan de vrijstellingsgrens voor archeologie, die in de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente op 30 cm onder maaiveld ligt, bij te stellen naar -1,5 m NAP. Op deze manier wordt een ruime marge van 0,5 m aangehouden tot de verwachte diepte van de top van het veen. 
Indien bij de herinrichting van het plangebied tot woonwijk bodemingrepen gepland zijn die dieper reiken dan -1,5 m NAP dan wordt geadviseerd om een verkennend booronderzoek uit te voeren, gericht op het bepalen van de exacte diepte van de top van het veen en de mate van intactheid daarvan.