DOI: 10.14457/tu.the.2016.272
title: นโยบายภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ของคนในกรุงเทพมหานคร

description: เพื่อศึกษาถึงนโยบายภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ ต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ของคนในกรุงเทพมหานคร การค้นคว้าอิสระในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงประสิทธิผลของภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ที่มีต่อการรับรู้ด้านสุขภาพ และความต้องการเลิกบุหรี่ของคนกรุงเทพมหานคร รวมถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของคนกรุงเทพมหานคร และความสัมพันธ์ระหว่างการับรู้ด้านสุขภาพกับความต้องการเลิกบุหรี่ต่อภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ผลการศึกษาจากการสำรวจกลุ่มตัวอย่างออนไลน์ในเขตกรุงเทพมหานครจำนวน 400 คน คัดเลือกและเก็บข้อมูลโดยแจกแบบสอบถามออนไลน์ โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มคือ กลุ่มที่ไม่เคยสูบบุหรี่ กลุ่มที่เคยสูบบุหรี่แต่ปัจจุบันเลิกแล้ว และกลุ่มที่ปัจจุบันยังสูบบุหรี่ ซึ่งนำมาวิเคราะห์ข้อมูลสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Independent t-test, One way ANOVA (F-test) และPearson Correlation coefficient จากผลการศึกษาในครั้งนี้พบว่า ในส่วนของข้อมูลประชากรศาสตร์นั้นสามารถอธิบายผลของภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ที่ส่งผลต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ หรือหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ได้โดยเพศหญิงมีการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ต่อภาพคำเตือนบนซองบุหรี่มากกว่าเพศชาย ทั้งนี้ในกลุ่มช่วงอายุ 15-24 ปี มีความคิดเห็นที่ตระหนักถึงภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่มากกว่ากลุ่มช่วงอายุ 25-34 ปี, 35-44 ปี และ 45 ปีขึ้นไป อย่างไรก็ตามทุกช่วงอายุมีความคิดเห็นต่อภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ที่ส่งผลต่อการรับรู้ด้านสุขภาพในระดับเดียวกัน ทั้งนี้ระดับการศึกษาที่สูงขึ้นภาพคำเตือนบนซองบุหรี่จะส่งผลต่อความต้องการเลิกบุหรี่ในระดับที่มากกว่าระดับการศึกษาในกลุ่มอื่นๆ โดยระดับปริญญาโทมีความคิดเห็นต่อภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ที่ส่งผลความต้องการเลิกบุหรี่มากที่สุด ทั้งนี้ผู้ที่ประกอบอาชีพข้าราชการมีความคิดเห็นต่อภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ที่ส่งผลต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือ กลุ่มของนิสิต/นักศึกษา นอกจากนี้ในส่วนของข้อมูลพฤติกรรมการสูบบุหรี่พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของกลุ่มผู้สูบบุหรี่มากที่สุดคือปัจจัยที่เกิดจากความเครียดและคิดว่าสูบบุหรี่ทำให้คลายเครียด และปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่ของกลุ่มที่เคยสูบบุหรี่แต่เลิกแล้วมากที่สุดคือ เลิกสูบบุหรี่เพราะกลัวเป็นมะเร็ง หรือเลิกเพื่อครอบครัวและลูก ทั้งนี้ปริมาณมวนของการสูบบุหรี่ต่อวันที่น้อยและระยะเวลาของจำนวนปีที่ใช้ในการสูบบุหรี่ที่ไม่มากนักจะทำให้ภาพคำเตือนบนซองบุหรี่มีประสิทธิภาพมากกับกลุ่มเหล่านี้ซึ่งทำให้พวกเขามีความตระหนักถึงการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ ซึ่งจากข้อสมมติฐานที่ 1 และ 2 นั้นมีความสอดคล้องกับงานวิจัยศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของเยาวชนในกรุงเทพมหานครของ พิชญ์สินี วาณิชพราหมณ์ (2549) ทั้งนี้ผู้ที่รับรู้ถึงภาพคำเตือนบนซองบุหรี่คิดเป็นร้อยละ 97 โดยส่วนใหญ่ผ่านทางสื่อโฆษณาต่างๆ เช่น โทรทัศน์, วิทยุ, และอินเตอร์เน็ตคิดเป็นร้อยละ 62.9 โดยทั้ง 3 กลุ่มให้ความคิดเห็นตรงกันว่าภาพที่ 8 มีความน่ากลัวที่ทำให้รับรู้ถึงภัยอันตรายต่อสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่คิดเป็นค่าเฉลี่ยรวมเท่ากับ 4.51 ทั้งนี้ผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่มีการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ต่อภาพคำเตือนบนซองบุหรี่มากที่สุดคิดเป็นค่าเฉลี่ย 4.01 และ 3.59ดังนั้นจากการศึกษาเรื่องนโยบายภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ต่อการรับรู้ด้านสุขภาพและความต้องการเลิกบุหรี่ของคนในกรุงเทพมหานคร ข้อเสนอแนะที่ได้จากการศึกษาในครั้งนี้คือควรมีการปรับเปลี่ยนภาพคำเตือนบนซองบุหรี่อยู่บ่อยๆ เพื่อทำให้ผู้บริโภคไม่เกิดความเคยชิน และทำให้เกิดความต้องการหลีกเลี่ยงและความต้องการเลิกบุหรี่เพิ่มมากขึ้น รวมถึงการเน้นไปพัฒนาภาพคำเตือนที่บ่งบอกถึงโรคที่เกิดขึ้นจริงจากการสูบบุหรี่ และเน้นภาพคำเตือนที่มีการแสดงภาพให้เห็นว่าบุหรี่ได้ทำอันตรายกับอวัยวะภายในเพื่อเพิ่มแรงจูงใจและประสิทธิผลของภาพคำเตือนมากยิ่งขึ้น และลดการใช้ภาพคำเตือนที่เกี่ยวกับภาพที่เกี่ยวกับความตายเพราะกลุ่มตัวอย่างมองเป็นเรื่องไกลตัวจึงทำให้ประสิทธิผลของภาพคำเตือนไม่ส่งผลเท่าที่ควร