DOI: 10.14457/tu.the.2015.543
title: ปัญหาการค้างชำระหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของประชาชนในเขตพื้นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1

description: การศึกษาเรื่อง “ปัญหาการค้างชำระหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของประชาชนในเขตพื้นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1” นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงสาเหตุที่ทำให้ประชาชนในเขตพื้นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 ค้างชำระหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และไม่ใช้สิทธิในการผ่อนชำระหนี้ดังกล่าวตามระเบียบกรมสรรพากร ว่าด้วยการผ่อนชำระภาษีอากร พ.ศ.2545  ทั้งนี้เพื่อหาข้อเสนอแนะที่เหมาะสมสำหรับสำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 และกรมสรรพากรในการดำเนินการให้ประชาชนในเขตพื้นที่รับผิดชอบค้างชำระหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาน้อยลง และเกิดความกระตือรือร้นในการใช้สิทธิผ่อนชำระหนี้ดังกล่าวตามระเบียบกรมสรรพากร ว่าด้วยการผ่อนชำระ  ภาษีอากร พ.ศ.2545มากขึ้น โดยสาเหตุที่ทำการศึกษาเรื่องนี้เนื่องมาจากปรากฏข้อมูลสถิติการเร่งรัดหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของสำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 ว่าตั้งแต่ปีงบประมาณพ.ศ.2556-2558 สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 มีหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาค้างชำระเฉลี่ยทั้งสิ้น 81,555,511.73 บาท แต่สามารถเร่งรัดหนี้ภาษีอากรค้างได้เฉลี่ยเพียง 36,748,077.31บาทหรือคิดเป็นเพียงร้อยละ 45.06 อีกประการหนึ่งคือ ในปีงบประมาณ 2559 ณ วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2559 สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 มีผู้ค้างชำระหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจำนวนทั้งสิ้น 226 ราย ซึ่งรวมเป็นจำนวนหนี้ภาษีอากรค้างทั้งสิ้น 40,593,260.29 บาท แต่ปรากฏว่าไม่มีผู้ค้างภาษีอากรรายใดใช้สิทธิผ่อนชำระภาษีอากรค้างตามระเบียบกรมสรรพากร ว่าด้วยการผ่อนชำระภาษีอากร พ.ศ.2545เลย ซึ่งหากสถานการณ์ยังเป็นเช่นนี้ต่อไปก็จะทำให้ภาครัฐจัดเก็บภาษีอากรได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย ส่งผลให้เงินงบประมาณที่จะได้มาจากการจัดเก็บภาษีอากรลดน้อยลงจนไม่สามารถนำไปใช้ในการบริหารและพัฒนาประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ       การศึกษาเรื่องนี้ได้ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ(Qualitative Research Method) เพื่อให้สามารถเข้าใจถึงสาเหตุของปัญหาได้ในเชิงลึกและตรงกับสภาพความเป็นจริง โดยทำการรวบรวม ข้อมูลปฐมภูมิด้วยการสัมภาษณ์ผู้ค้างชำระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในเขตพื้นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 จำนวน 10 ราย โดยคัดเลือกด้วยวิธีสุ่มเลือก(random)จากบัญชีรายชื่อผู้ค้างชำระภาษีอากรของอำเภอเมืองนครปฐม อำเภอกำแพงแสน อำเภอดอนตูม อำเภอบางเลน และอำเภอนครชัยศรี รวมทั้งเจ้าหน้าที่เร่งรัดหนี้ภาษีอากรค้างประจำสำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 จำนวน  2 ราย  เจ้าหน้าที่รับชำระ ภาษีอากรประจำสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาเมืองนครปฐมจำนวน 1 รายและสาขากำแพงแสนจำนวน 1 ราย และเจ้าหน้าที่เร่งรัดหนี้ภาษีอากรค้างประจำสำนักงานสรรพากรภาค 6 จำนวน 1 ราย  นอกจากนี้ยังได้ศึกษาจากข้อมูลทุติยภูมิคือ ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ค้างภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและสถิติการเร่งรัดหนี้ภาษีอากรค้างของสำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง ข้อมูลเกี่ยวกับจังหวัดนครปฐมเพื่อประกอบการวิเคราะห์หาข้อสรุปในการศึกษาวิจัยอีกด้วยผลการศึกษาพบว่า ประชากรที่ศึกษาส่วนใหญ่มีความเห็นว่าสาเหตุที่ทำให้ประชาชนในเขตพื้นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1 ค้างชำระหนี้ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและไม่ใช้สิทธิในการผ่อนชำระหนี้ภาษีอากรค้างดังกล่าวตามระเบียบกรมสรรพากร ว่าด้วยการผ่อนชำระภาษีอากร พ.ศ.2545 นั้นเกิดจากปัจจัยหลัก 2 ประการ ประการแรกคือ ประชาชนขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายภาษี อากรและระเบียบกรมสรรพากร ว่าด้วยการผ่อนชำระภาษีอากร พ.ศ.2545 อีกประการหนึ่งคือ ผลของสภาวะการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจทำให้ความสามารถในการชำระภาษีอากรของประชาชนลดลง          จากผลการศึกษาดังกล่าวผู้ศึกษาจึงได้เสนอแนะแนวทางปรับปรุงการดำเนินงานของสำนักงานสรรพากรพื้นที่นครปฐม 1และกรมสรรพากรไว้ 4 แนวทางคือ ปรับปรุงวิธีการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายภาษีอากรให้ประชาชนสามารถทำความเข้าใจได้ง่ายขึ้นและแพร่หลายยิ่งขึ้น ปรับปรุงแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาให้ประชาชนสามารถใช้ในการคำนวณเพื่อเสียภาษีได้ง่ายขึ้น เพิ่มสิทธิหักค่าลดหย่อนในการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาให้แก่ผู้เสียภาษีที่มีภาระต้องอุปการะเลี้ยงดูบุคคลในครอบครัวหลายคน พิจารณาผ่อนคลายระเบียบการผ่อนชำระภาษีอากรค้างให้ประชาชนผู้ค้างชำระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสามารถผ่อนชำระภาษีอากรได้เป็นระยะเวลานานขึ้น และควรปรับปรุงบทลงโทษทางอาญาสำหรับผู้ค้างชำระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาให้มีเฉพาะโทษปรับในอัตราต่ำเท่านั้น ไม่ควรมีโทษจำคุก ทั้งนี้เพื่อสร้างความสมัครใจในการเสียภาษี