DOI: 10.14457/tu.the.2020.697
title: พัฒนาฟิล์มเซลลูโลสผสานไมโครแคปซูลน้ำมันหอมระเหยเพื่อควบคุมโรคหลังการเก็บเกี่ยวของพริกหวาน

description: การศึกษาวิจัยการพัฒนาฟิล์มเซลลูโลสผสานไมโครแคปซูลน้ำมันหอมระเหยเพื่อควบคุมโรคหลังการเก็บเกี่ยวของพริกหวาน ได้ทำการทดสอบประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยจากพืชในการยับยั้งเชื้อ Collectotrichum gleosporioides สาเหตุโรคแอนแทรคโนสของพริกหวาน ด้วยวิธีการ Paper disc diffusion วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely randomized design: CRD) พบว่า น้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาว เมล็ดยี่หร่า และโป๊ยกั๊ก ที่ความเข้มข้น 100 เปอร์เซ็นต์ มีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อสาเหตุโรคแอนแทรคโนสของพริกหวานได้ดีที่สุด (p≤0.05) และคัดเลือกน้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาว เมล็ดยี่หร่า และโป๊ยกั๊ก เพื่อหาความเข้มข้นที่เหมาะสม พบว่าน้ำมันหอมระเหยโป๊ยกั๊กที่ความเข้มข้น 1 เปอร์เซ็นต์ สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อสาเหตุได้โดยมีขนาดโคโลนี เท่ากับ 3.722±0.39 เซนติเมตร และน้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาวที่ระดับความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ มีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อราได้ดีกว่าความเข้มข้น 10 เปอร์เซ็นต์ ของน้ำมันหอมระเหยอื่นทุกชนิดโดยมีขนาดโคโลนี เท่ากับ 2.95±0.75 เซนติเมตร จากการทดลองชี้ให้เห็นว่าน้ำมันหอมระเหยที่สกัดจากพืชมีแนวโน้มยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อราได้ดี นำน้ำมันหอมระเหยที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อรา C. gleosporioides สาเหตุโรคแอนแทรคโนสของพริกหวานเก็บกักในไมโครแคปซูล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดข้อจำกัดของการใช้ประโยชน์จากน้ำมันหอมระเหยที่มีความไวในการเสื่อมสลายตัวจากแสง ความร้อน อากาศ ความชื้น ตลอดจนสามารถระเหยได้ที่อุณหภูมิห้อง ทำให้น้ำมันหอมระเหยสูญเสียประสิทธิภาพ เพื่อเพิ่มความคงตัวของน้ำมันหอมระเหยจึงนำเทคนิคไมโครเอนแคปซูเลชันกระบวนการห่อหุ้มสาร โดยส่วนประกอบของสารห่อหุ้มน้ำมันหอมระเหยซึ่งมีน้ำมันหอมระเหยจะเป็นสารแกนกลาง (core) จะถูกห่อหุ้มด้วยพอลิเมอร์สารห่อหุ้ม (shell) ให้อยู่ในรูปของแคปซูลขนาดเล็ก ผลการทดลองพบว่า ไมโครแคปซูลที่มี gum arabic (GA) เป็นสารห่อหุ้มมีคุณสมบัติเหมาะสมที่สุดเมื่อเทียบกับสารห่อหุ้มชนิดอื่น โดยไมโครแคปซูลที่มีสารห่อหุ้มเป็น GA มีลักษณะเป็นเกร็ดละเอียด สีขาว เมื่อตรวจสอบภายใต้กล้อง Benchtop SEM ที่กำลังขยาย 500X พบว่า ผิวเรียบ รูปร่างเป็นเกร็ดละเอียด มีการฝังตัวของน้ำมันหอมระเหยภายในสารห่อหุ้ม การทดสอบหมู่ฟังก์ชันของไมโครแคปซูล พบว่า ปรากฏพีคของน้ำมันระเหยและสารห่อหุ้มในเส้นกราฟของไมโครแคปซูลซึ่งแสดงให้เห็นว่ามีการกักเก็บน้ำมันหอมระเหยภายในสารห่อหุ้ม การทดสอบประสิทธิภาพไมโครแคปซูลที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยในการควบคุมเชื้อสาเหตุโรคแอนแทรคโนสของพริกหวาน พบว่า ไมโครแคปซูลที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาว Anethum graveolens ที่ความเข้มข้น 10 และ 5 เปอร์เซ็นต์ สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อสาเหตุได้โดยมีขนาดโคโลนี เท่ากับ 0.700±0.10 เซนติเมตร และ 0.966±0.11 เซนติเมตร ตามลำดับ และพบว่าไมโครแคปซูลที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยโป๊ยกั๊ก Illicium verum ที่ความเข้มข้น 10 และ 5 เปอร์เซ็นต์ สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อสาเหตุได้โดยมีขนาดโคโลนีเท่ากับ 1.766±0.23 เซนติเมตร และ 1.366±0.64 เซนติเมตร ตามลำดับ การทดสอบประสิทธิภาพฟิล์มเซลลูโลสที่ผสานไมโครแคปซูลที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยในการเคลือบผลพริกหวาน พบว่า สารละลายฟิล์มเซลลูโลสผสมไมโครแคปซูลที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาว 10 เปอร์เซ็นต์ ในอัตราส่วนสารละลายฟิล์มเซลลูโลสต่อไมโครแคปซูลที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาว 10 เปอร์เซ็นต์ เท่ากับอัตราส่วน (1:1) โดยการพ่นลงบนผลพริกหวาน ปริมาตร 10 มล. ต่อผลผลพริกหวานน้ำหนัก 100-150 กรัม พบว่า ในช่วง 7 วันหลังทดสอบ ไม่พบการเข้าทำลายของเส้นใยเชื้อรา และผลพริกหวานสามารถรักษาสภาพได้ดีโดยไม่แสดงอาการเหี่ยว และเริ่มแสดงอาการเหี่ยวหลังวันที่ 7 จนกระทั่งวันที่ 9 หลังทดสอบ และเมื่อวันที่ 10 หลังทดสอบจึงแสดงอาการเน่าของผลผลิต เมื่อเปรียบเทียบกับชุดควบคุมฟิล์มที่ไม่ผสมไมโครเอนแคปซูลน้ำมันหอมระเหยผลกการทดสอบพบว่า หลังทดสอบ 3 วัน เริ่มมีเส้นใยเชื้อราสาเหตุโรคแอนแทรคโนสที่บริเวณขั้วพริกหวาน และมีอาการรุนแรงที่ขั้วถึงต้นขั้วและผิวพริกหวานบางส่วนในวันที่ 5 และมีอาการเน่าเละในวันที่ 7 จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าฟิล์มเซลลูโลสผสานไมโครแคปซูลน้ำมันหอมระเหยเมล็ดผักชีลาวมีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเกิดโรคและสามารถยืดเวลาการเก็บรักษาผลผลิตพริกหวานหลังเก็บเกี่ยวได้