DOI: 10.14457/tu.the.2018.1638
title: การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการพักการลงโทษของกรมราชทัณฑ์: กรณีศึกษา เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร

description: การศึกษาวิจัยเรื่อง “ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการพักการลงโทษของกรมราชทัณฑ์ : กรณีศึกษา เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบบการพักการลงโทษของประเทศไทย ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของการพักการลงโทษ รวมถึงปัญหาและอุปสรรคของการดำเนินงานด้านการพักการลงโทษของกรมราชทัณฑ์ รวมทั้งนำเสนอข้อเสนอแนะที่เกี่ยวกับการดำเนินการพักการลงโทษเพื่อให้สามารถบรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไวhไดอย่างมีประสิทธิผล และมีประสิทธิภาพมากขึ้น การเก็บข้อมูลการวิจัย ได้จากหนังสือและบทความทางวิชาการต่างๆ การค้นคว้าจากอินเทอร์เน็ต รายงานการประชุม รายงานผลการดำเนินงาน รายงานประจำปี คู่มือในการปฏิบัติงานด้านการพักการลงโทษ แผนยุทธศาสตร์กรมราชทัณฑ์ ผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกกับผู้ที่เกี่ยวข้องในการดำเนินงานพักการลงโทษ จำนวน 18 คน ได้แก่ผู้บัญชาการเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานด้านการพักการลงโทษ 3 คน เจ้าหน้าที่สำนักงานป้องกันและปราบรามยาเสพติด พื้นที่กรุงเทพมหานคร 1 คน พนักงานคุมประพฤติ 2 คน อาสาสมัครคุมประพฤติ 1 คน นักโทษเด็ดขาดที่ได้รับการปล่อยตัวพักการลงโทษ 3 คน ญาติหรือผู้รับอุปการะ 3 คน ผู้นำท้องถิ่น จำนวน 2 คน ประชาชนในชุมชน 2 คน แล้วนำข้อมูลทั้งหมดที่ได้มาวิเคราะห์ข้อมูลในเชิงพรรณา โดยการใช้เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาวิจัย พบว่า ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการพักการลงโทษของเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร มี 5 ข้อ ได้แก่ 1) การออกแบบยุทธศาสตร์กลยุทธ์และตัวชี้วัดให้สอดคล้องกันส่งผลต่อประสิทธิผลการดำเนินการพักการลงโทษและช่วยสร้างความชัดเจนให้ผู้ปฏิบัติสามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้องเหมาะสม 2)การแบ่งโครงสร้างองค์การในกรณีของเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครไม่มีผลต่อการดำเนินงานพักการลงโทษ 3) กระบวนการทำงาน (Process) มีปัญหาในเรื่องเอกสารประกอบการพิจารณาปล่อยตัวพักการลงโทษที่มีจำนวนมาก 4) การพักการลงโทษช่วยจูงใจให้ผู้ต้องขังเกิดพฤตินิสัยที่ดีและเป็นประโยชน์ต่องานควบคุมผู้ต้องขังในเรือนจำ 5) บุคลากรของเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครจะต้องมีการพัฒนาอยู่เสมอการพัฒนาเจ้าหน้าที่เรือนจำสามารถเชื่อมโยงไปสู่การพัฒนาพฤตินิสัยให้แก่ผู้ต้องขังได้ปัจจัยที่เป็นปัญหาและอุปสรรคต่อประสิทธิผลการพักการลงโทษของเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร มี 6 ข้อ ดังนี้ 1) เอกสารประกอบการพิจารณาการพักการลงโทษมีจำนวนมาก 2) การรับรู้ข้อมูลข่าวสารของการพักการลงโทษของตัวผู้ต้องขังและญาติผู้ต้องขังมีน้อย 3) ระบบฐานข้อมูลผู้ต้องขังกรมราชทัณฑ์ มีข้อจำกัดด้านการตรวจสอบข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน 4) การติดตามข้อมูลเกี่ยวกับผู้เสียหายในคดี บางครั้งพนักงานคุมประพฤติไม่สามารถติดตามให้ได้ 5) แนวทางการดำเนินการพักการลงโทษขาดความชัดเจน การดำเนินการของเรือนจำต่างๆจึงไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน 6) การอบรมโปรแกรมฟื้นฟูพฤตินิสัยตามลักษณะเฉพาะคดีไม่สามารถจัดการฝึกอบรมได้บ่อยครั้งเนื่องจากงบประมาณที่จำกัด ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 1) เร่งเสริมสร้างการมีส่วนร่วมและความเข้าใจต่อกระบวนการและการดำเนินงานพักการลงโทษ2) กำหนดหลักเกณฑ์การพักการลงโทษใหม่ 3) มีความยืดหยุ่นในส่วนของเอกสารประกอบการพิจารณาพักการลงโทษ 4) กรมราชทัณฑ์ควรมีความชัดเจนต่อนโยบายและแนวทางการดำเนินการด้านการพักการลงโทษ 5) มีการพัฒนาบุคลากรและระบบการพัฒนาบุคลากรกรมราชทัณฑ์อย่างสม่ำเสมอข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ 1) ออกแบบระบบการตรวจสอบ ติดตามสถานะ ขั้นตอนและผลการพักการลงโทษ 2) การพัฒนาโปรแกรมสำเร็จรูปในงานระบบงานทะเบียนผู้ต้องขัง 3) สร้างการรับรู้และความเข้าใจ โดยการประชาสัมพันธ์แนะนำขั้นตอนและกระบวนการของการพักการลงโทษแก่ญาติผู้ต้องขัง 4) ให้เรือนจำระบุการพักการลงโทษไว้เป็นแผนดำเนินงานล่วงหน้า 5) ลดการใช้ทรัพยากรกระดาษ 6) พัฒนาโปรแกรมจัดการงานพักการลงโทษ