DOI: 10.17026/dans-xfa-v2cz
title: Waterstad te Goes, gemeente Goes. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek met veldtoets

description: &lt;p&gt;In opdracht van Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs B.V. heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in april 2007 een bureauonderzoek uitgevoerd in verband met de voorgenomen herstructurering van het gebied Waterstad in Goes, gemeente Goes. Doel van het onderzoek was het opstellen van een specifiek verwachtingsmodel voor de aanwezigheid van archeologische resten in het plangebied en het toetsen van deze verwachting middels een veldtoets. e De naam Goes-Waterstad blijkt niet slecht gekozen. De in de 17 eeuw versterkte haventoegang van de stad Goes vormt de kern van het plangebied. Figuur 5 illustreert dit goed. Van de ooit aanwezige bastions, schansen, grachten, wallen en bebouwing resteren in ieder geval nog de Westerschans, het bastion nabij het kerkhof en, vrijwel zeker, op diverse plaatsen grachtrestanten met eventueel beschoeiing en/of muurwerk. In oorsprong vormde het plangebied Goes-Waterstad een getijdengeul die het veenlandschap doorsneed. Dit veen is echter vanuit de getijdengeul en door de ligging aan open zee in het noorden van het plangebied en de hierdoor optredende mariene erosie sterk aangetast. De archeologische verwachting voor archeologische sporen uit met name de Romeinse tijd is dan ook laag. Resten uit eerdere perioden, op het pleistocene dekzand of op geulsystemen van het Laagpakket van Wormer, kunnen theoretisch worden verwacht. Deze niveaus liggen echter vrij diep, bovendien is de geomorfologische differentiatie van deze landschappen, en daarmee de archeologische verwachting, niet bekend. Aanbevolen is alleen de diepere ontsluitingen archeologisch te laten begeleiden. Voor het voormalige buitendijkse gebied worden geen aanbevelingen gedaan. e Dit geldt wel voor de zone ten westen en oosten van de 17 eeuwse haven- en verdedigingswerken. Aanbevolen wordt deze zones verkennend te onderzoeken met het doel eventueel aanwezige geulen en inversieruggen in kaart te brengen. Hierop kunnen vindplaatsen uit de Middeleeuwen aanwezig zijn. e De situatie in het in de 17 eeuw versterkte havengebied ligt complexer: figuur 10 geeft een goed overzicht van de verschillende aanbevelingen die voor delen van (of verschillende historische elementen in) het plangebied gedaan zijn. Kort gezegd komt dit erop neer dat een karterend onderzoek wordt aanbevolen naar alle ooit aanwezige grachten, fundamenten op het binnenterrein van de Oosterschans en een aantal historische gebouwen verspreid door het plangebied. Hiervan worden restanten verwacht. Tenslotte kan opgemerkt worden dat er behalve een groot deel van de Westerschans ook nog een bastion (nabij het kerkhof) bewaard is gebleven. Hiervoor wordt behoud geadviseerd. 1 Inleiding 1.1 Kader en doelstelling In opdracht van Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs B.V. heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in april 2007 een bureauonderzoek uitgevoerd in verband met de voorgenomen herstructurering van het gebied Waterstad in Goes. Het onderzoek diende te worden uitgevoerd omdat realisatie van de plannen zou kunnen leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische resten. In een vroeg stadium is inzicht gewenst in mogelijk gevolgen van grondverzet op eventueel aanwezige archeologische waarden. Doel van het onderzoek was het opstellen van een specifiek verwachtingsmodel voor de aanwezigheid van archeologische resten in het plangebied en het toetsen van deze verwachting middels een veldtoets. Indien archeologische resten werden aangetroffen, diende zo mogelijk een eerste indruk te worden gegeven van de kwaliteit (gaafheid en conservering), aard, datering, omvang en diepteligging ervan. Archeologische aanleiding voor onderhavig onderzoek vormt het archeologisch beleid van de provincie Zeeland zoals vastgelegd in de Nota Archeologie 2006- 2012. Het hierin verwoorde beleidsuitgangspunt is –het landelijk beleid volgend- ‘behoud in situ’. De provincie ondersteunt gemeente bij hun wettelijke taken: bij (op)nieuw vast te stellen bestemmingsplannen moeten bekende en te verwachten archeologische waarde een volwaardige plaats krijgen en bij verlening en handhaving van vergunningen moet de gemeente toetsen of archeologische (verwachtings)waarden voldoende zijn betrokken. Hiervoor bestaat een provinciaal toetsingskader. Het onderhavige onderzoek is in het licht van dit beleid en het toetsingskader verplicht (zie ook § 2.2). 1.2 Ligging plangebied en planontwikkeling Het plangebied ligt aan de noordkant van de bebouwde kom van Goes en valt uiteen in twee delen gescheiden door de Westhavendijk (figuur 1). Het oostelijk deel beslaat het haventerrein van Goes met waterwegen, dokken en bebouwing. Het westelijk deel beslaat grotendeels onbebouwde gebieden (parken en sportterreinen). Het gebied staat afgebeeld op kaartblad 65H van de topografische kaart van Nederland (schaal 1:25.000); de centrumcoördinaat is 51.250/392.800. De aard en locatie van de bodemingrepen is nog niet bekend. De werkzaamheden voorzien in een algehele herstructurering van het gebied, waarbij het een woon- en werkfunctie krijgt.&lt;/p&gt;