DOI: 10.14457/tu.the.2019.1561
title: แนวทางการพัฒนาพื้นที่ริมน้ำเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว: กรณีศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา

description: การท่องเที่ยวสร้างรายได้ให้กับประเทศก่อให้เกิดการสร้างรายได้และมีความสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของหลายประเทศทั่วโลก อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยเติบโตแบบก้าวกระโดด ส่งผลให้ในปี 2561 ที่ผ่านมาประเทศไทยมีรายได้จากการท่องเที่ยวรวม 3.08 ล้านล้านบาท ซึ่งสูงเป็นอันดับ 4 ของโลก ในประเทศไทยมีพื้นที่ที่กำลังเร่งให้มีการส่งเสริมการท่องเที่ยวบนพื้นที่พิเศษ คือโครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (อีอีซี) เป็นแผนยุทธศาสตร์ภายใต้ไทยแลนด์ 4.0 โดยต้องการยกระดับพื้นที่ในเขต 3 จังหวัดคือ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา โดยในส่วนของจังหวัดฉะเชิงเทรามีพื้นที่ริมน้ำและแหล่งท่องเที่ยวที่โดดเด่นเชิงวิถีไทยสะท้อนถึงศักยภาพในการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ผสมผสานระหว่างวิถีชีวิตพื้นบ้านที่ผูกพันกับสายน้ำ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ ได้แก่ 1)วิเคราะห์รูปแบบการพัฒนาพื้นที่ริมน้ำและองค์ประกอบของการท่องเที่ยว 2)ศึกษาศักยภาพของพื้นที่ริมน้ำในจังหวัดฉะเชิงเทรา 3)เสนอแนวทางการออกแบบพื้นที่ริมน้ำตามบริบทไทยเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัดฉะเชิงเทรา โดยศึกษากรณีศึกษาจากพื้นที่ริมน้ำในต่างประเทศ และนำมาประเมินพื้นทีศึกษาในจังหวัดฉะเชิงเทรา รวมไปถึงสัมภาษณ์ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการพัฒนาพื้นที่และหน่วยงานที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยว ซึ่งผลวิจัยจะเป็นประโยชน์ต่อทั้งภาครัฐและเอกชนในการพัฒนาพื้นที่และสร้างสรรค์กิจกรรมในพื้นที่ริมน้ำที่สามารถส่งเสริมการท่องเที่ยวตามบริบทของประเทศไทยผลการวิเคราะห์การพัฒนาพื้นที่ริมน้ำและองค์ประกอบของพื้นที่ริมน้ำ สรุปได้ว่า องค์ประกอบการพัฒนาพื้นที่ริมน้ำจากกรณีศึกษาต่างประเทศมี 4 ด้าน ได้แก่ 1)รูปแบบของท่าเรือ 2)รูปแบบของการใช้งานในพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็น รูปแบบของพื้นที่พาณิชยกรรม พื้นที่สาธารณะ และพื้นที่ทำกิจกรรม 3)รูปแบบของกิจกรรมที่เกิดขึ้นในพื้นที่ริมน้ำ ซึ่งสามารถแยกออกมาได้เป็นกิจกรรมในร่มและกิจกรรมลางแจ้ง 4)การเชื่อมต่อไปยังสถานที่ท่องเที่ยวอื่น ๆ เพื่อทำให้การท่องเที่ยวมีประสิทธิภาพและดึงดุดใจนักท่องเที่ยวได้สูงสุด โดยองค์ประกอบทั้ง 4 ด้านจะต้องมีความสัมพันธ์ของความต้องการขั้นพื้นฐานของการท่องเที่ยว เช่น ความปลอดภัย สิ่งอำนวยความสะดวกด้านต่าง ๆ และการใช้งานของพื้นที่ที่เหมาะสมผลการสรุปวิจัยสรุปแนวทางการพัฒนาพื้นที่ริมน้ำเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว กรณีศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา ได้ดังนี้ 1) ท่าเรือ มีการพัฒนาท่าเรือท่องเที่ยวเดิมให้สามารถรองรับนักท่องเที่ยวให้มากขึ้น มีอาคารพักคอยและสิ่งอำนวยความสะดวก มีการเชื่อมโยงการท่องเที่ยวโดยเรือและรถยนต์ให้เชื่อมถึงกันเพื่อให้การท่องเทียวในจังหวัดฉะเชิงเรามีความสะดวกสบายมากขึ้น 2)การใช้งานพื้นที่ ในส่วนของพื้นที่พาณิชยกรรมมีการออกแบบให้พื้นที่ขายของกับพื้นที่ตลาดเดิมเชื่อมต่อกัน พื้นที่ทำกิจกรรมมีการออกแบบลานอเนกประสงค์สำหรับนักท่องเที่ยวและคนในชุมชนมทำกิจกรรมร่วมกัน โดยพื้นที่กิจกรรมจะมีการออกแบบให้อยู่ติดกับริมแม่น้ำเพื่อให้กิจกรรมและพื้นที่ริมน้ำสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ ในส่วนของพื้นที่สาธารณะมีการออกแบบให้เป็นพื้นที่สีเขียวที่มีลักษณะเป็นสวนสาธารณะและทางเดินริมน้ำ และยังมีการออกแบบอาคารที่เป็นจุดเด่น เพื่อเพิ่มเอกลักษณ์ให้กับพื้นที่โดยนำอัตลักษณ์จากตลาดมาโบราณมาใช้ในการออกแบบ 3)กิจกรรมในพื้นที่ริมน้ำ กิจกรรมกลางแจ้งส่วนใหญ่จะอยู่บริเวณแม่น้ำ และกิจกรรมในร่มจะเป็นกิจกรรมที่เน้นการสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักท่อเที่ยวและชุมชน เช่น การทำผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นโดยมีชุมชนเป็นผู้สาธิต 4)การเชื่อมต่อไปยังสถานที่ท่องเที่ยวอื่น การออกแบบเส้นทางของจักรยานเพื่อให้นักท่องเที่ยวสามารถไปยังจุดท่องเที่ยวต่าง ๆ โดยใช้เส้นทางจักรยานเดิมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น