DOI: 10.17026/ar/m9bmsx
title: Onderzoeksgebied 50/13kV station Sterrenburg naar station aan de Heliotroopring te Dordrecht, gemeente Dordrecht;
title: vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6054

description: In opdracht van Witteveen + Bos Raadgevende Ingenieurs B.V. heeft RAAP in september 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het onderzoeksgebied 50/13kV station aan de Heliotroopring naar station Sterrenburg te Dordrecht in de gemeente Dordrecht. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
• Vanaf ongeveer 6 m –Mv geldt een onbekende verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen uit de steentijd. De geplande ingrepen zullen dit niveau niet raken, behalve de gestuurde boringen.
• Voor de periode mesolithicum tot en met het midden-neolithicum geldt een lage verwachting vanwege de ligging in een drassig veengebied.
• In de top van het veen en in de afdekkende rivierafzettingen kunnen resten aanwezig zijn van menselijke bewoning uit de ijzertijd tot en met de vroege middeleeuwen.
• Voor de late middeleeuwen (vanaf de St. Elisabethsvloed tot de nieuwe tijd) geldt een lage verwachting vanwege de ligging in een overstromingsgebied.
• Op kwelderafzettingen (het Merwededek uit de late middeleeuwen) bestaat een kans op de aanwezigheid van resten van bewoning en bebouwing uit de nieuwe tijd.
• Resten van de inrichting van het landschap ten behoeve van militaire doeleinden kunnen direct aan maaiveld worden verwacht uit de meidagen van 1940.

Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het onderzoeksgebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
Dit advies geldt uitsluitend voor die delen van het tracé waar geen grote leidingzones doorheen lopen. Binnen leidingzones zal de bodem verstoord zijn en dus ook de eventuele archeologische resten daarin.
Het deel van het tracé onder de E19 dat door middel van een gestuurde boring wordt aangelegd, is niet archeologisch te onderzoeken. Vooronderzoek heeft hier dan ook geen zin, behalve aan de in- en uittredepunten van de gestuurde boring. Deze worden wel gegraven namelijk.
Daarnaast ligt er binnen bestemmingsplan Smitsweg – dat geen archeologische regels bevat en waar de erfgoedverordening van kracht is – een stuk tracé dat conform bovenstaand advies wel onderzocht kan worden, dat uit hoofde van het bestemmingsplan niet onderzocht hoeft te worden, maar wel volgens de erfgoedverordening. Dit deel van het tracé is in het verleden reeds door middel van proefsleuven onderzocht, een onderzoek van de gemeente Dordrecht dat leidde tot het advies hier geen vervolgonderzoek uit te laten voeren, omdat de aangetroffen resten niet behoudenswaardig werden geacht. Dit betekent dat het niet onderzocht hoeft te worden.
In het gehele tracé, behalve daar waar grote leidingzones lopen, wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen in de vorm van een archeologische begeleiding (formeel: opgraving, variant begeleiding, protocol proefsleuven). Doel van dit onderzoek is om recentere archeologische resten uit de Tweede Wereldoorlog – die slecht op te sporen zijn door middel van boringen – te identificeren, beoordelen en zo nodig veilig te stellen door documentatie en berging.
Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Dordrecht, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.