DOI: 10.17026/ar/w1unrp
title: Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen Warmtestad tracé Dorkwerd Jaagpad-De Bunders Groningen
title: Antea Group Archeologie 2023/68
title: Antea Group Archeologie 2023/68

description: In februari/maart 2023 is door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het zonnepark Zernikecampus in Groningen (gemeente Groningen). In navolging hierop is in april 2023 een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Aanleiding voor het onderzoek is de bouw van een zonnethermieinstallatie en de aansluiting van deze op het bestaande zonnepark. 

Conclusies bureauonderzoek
Op het Zerniketerrein is tot nu toe veel onderzoek gedaan, alleen maar mondjesmaat in het noordelijke deel, waar het plangebied ligt. In de ondergrond bevinden zich volgens de gemeentelijk archeoloog twee oude, ‘begraven’ loopvlakken, waarmee archeologische sporen gerelateerd kunnen zijn. Zolang de werkzaamheden zich boven het bovenste niveau focussen, is er waarschijnlijk nauwelijks risico op verstoring. Om dat goed te kunnen bepalen is het wenselijk dat er in de directe omgeving van het Jaagpad/De Bunders een booronderzoek wordt uitgevoerd, zodat er duidelijkheid is over óf en wat voor archeologie er in de grond zit en hoe diep deze ligt. Voor die plekken waar er in de boringen archeologisch kansrijke plekken opduiken zou er mogelijk in de nabije toekomst een begeleiding van het graafwerk kunnen plaatsvinden. 

Conclusies veldonderzoek en advisering
De bodemopbouw bestaat, over het algemeen en van boven naar beneden, uit een omgewerkte bouwvoor of opgebrachte grond met hieronder een dik pakket klei. Dit pakket bestaat aan de top uit zware klei (matig siltig) en is stevig tot stijf en grijs van kleur. De klei wordt naar onder toe lichter en zandiger en is over het algemeen in de basis zandgelaagd. In vrijwel alle boringen zijn binnen de maximale verstoringsdiepte van 1,2 m-mv één of meerdere vegetatieniveaus in de klei aangetroffen. Alle boringen aan de oostzijde van de weg De Mudden (boringen 15, 15A en 17) waren overigens verstoord en hier zijn deze lagen niet aangetroffen. Naast het fietspad (Jaagpad) zijn enkele boringen meer verstoord dan gemiddeld (zoals boringen 11 en 07), maar in de overige boringen is de bodem wel relatief intact. Deze vegetatielaagjes zijn ook bij eerdere onderzoeken op het Zernike terrein vrijwel overal aangetroffen. De eerste fase (met venige kleibodem) dateert vermoedelijk uit de ijzertijd. Vanaf deze periode is de vegetatie met enige regelmaat afgebrand, vermoedelijk tot in de Romeinse tijd. In het huidige onderzoek zijn overigens géén aanwijzingen voor prehistorische nederzettingen in deze vegetatieniveaus gezien, zoals ophogingslagen of vondstmateriaal (bot, aardewerk, houtskoolbrokken, etc.).

Verder is er in boringen 10A en 20 is een mogelijke cultuurlaag uit de nieuwe tijd aangetroffen. Onder een dunne laag opgebrachte grond volgt een pakket matig humeuze klei met brokken baksteen, botgruis en in boring 020 ook brokjes kloostermop en kalkmortel. Deze boringen bevinden zich aan weerszijden van de laat-middeleeuwse huiswierde (AMK-terrein 11836) en zijn mogelijk in verband te brengen met deze huiswierde en meer specifiek het erf. Het kan ook een slooplaag of demping betreffen, al dan niet gerelateerd aan deze huiswierde.
 
Met het veldonderzoek is er een tweeledige archeologische verwachting uitgesproken. Enerzijds kunnen er lokaal archeologische resten worden verwacht uit de nieuwe tijd en mogelijk de late middeleeuwen nabij de bekende huiswierde. Anderzijds zijn er vrijwel in het gehele plangebied één of meerdere vegetatielaagjes aangetroffen die in verband worden gebracht met menselijke activiteit en mogelijke bewoning vanaf de ijzertijd. Er zijn in deze lagen geen concrete aanwijzingen voor de aanwezigheid van een vindplaats aangetroffen, maar deze niveaus betreffen wel oude loopvlakken waar archeologische waarden in gevonden kunnen worden. 

Aanbevolen wordt om vervolgonderzoek in de vorm van een archeologische begeleiding uit te voeren in het gehele plangebied (IVO-Proefsleuven, variant archeologische begeleiding). Voorafgaand dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin de onderzoeksstrategie en randvoorwaarden zullen worden verwoord. 

De bevoegde overheid, de gemeente Groningen, in deze de gemeentelijk archeoloog dhr. G.L.G.A. Kortekaas heeft dit rapport (in revisie 00) beoordeeld en ingestemd met de bevindingen en het selectieadvies (per e-mail, d.d. 17 mei 2023). Met dit akkoord is de onderhavige, definitieve revisie van dit rapport opgesteld.
description: Antea Group Archeologie
description: Kofax Power PDF