DOI: 10.17026/dans-ztf-k79w
title: Groningen, Helper Oostsingel 42, Gemeente Groningen (Gr.). Een Archeologisch Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek
title: 2019-03/15

description: &lt;p&gt;De Steekproef heeft een inventariserend archeologisch veldonderzoek uitgevoerd aan de Helper Oostsingel 42 te Groningen. In het plangebied zal een nieuw appartementencomplex worden gebouwd. Voor de bouw van het souterrain van het appartementencomplex zal de bodem worden aangetast tot minimaal 1,65 meter onder het maaiveld. Mogelijk aanwezige archeologische waarden kunnen door deze werkzaamheden worden vernietigd. Volgens de bestemmingsplannen van de Gemeente Groningen ligt het plangebied in een zone met de archeologische dubbelbestemming 2, omdat de plannen de vrijstellingsnorm 200 m2 overschrijden is archeologisch onderzoek noodzakelijk. &lt;br&gt; De Steekproef heeft een bureauonderzoek uitgevoerd om een archeologische verwachting op te stellen. Hieruit bleek dat het plangebied op de Hondsrug ligt. Vanaf de 17e eeuw werd de zuidelijke verdedigingslinie van de stad Groningen aangelegd: de Helperlinie. In de tweede helft van de 18e eeuw werd er een tweede gracht voor de Helperlinie gegraven: het Helperdiep. Het plangebied grenst ten noorden aan het Helperdiep. In verband met de verdedigingsfunctie werd er niet buiten de Helperlinie gebouwd. Het schootsveld voor de kanonnen moest immers vrij blijven. In het begin van de 20e eeuw is er nog sprake van een hoogteverschil tussen de zuidzijde van het Helperdiep en de weg: de Helper Oostsingel. In de jaren dertig raakte het plangebied bebouwd en is dit hoogteverschil weggewerkt. &lt;br&gt; Tijdens de middeleeuwen was het plangebied hoogstwaarschijnlijk als akkerland in gebruik. Bij een intacte bodem, met mogelijk esdek, kunnen nog resten uit eerdere de periode van voor de middeleeuwen worden verwacht. &lt;br&gt; Uit het veldonderzoek is gebleken dat de bodem tot in het dekzand en de keileem is verstoord. Tussen het puin in de verstoorde lagen werd een ½ cent uit 1875 gevonden. Door de verstoorde context geeft deze munt echter geen aanvullende informatie. In het dekzand is geen bodemvorming waargenomen. Ook zijn er geen resten van een esdek bij het veldonderzoek aangetroffen. Aan de noordzijde van het plangebied werden op de keileem humeuze kleilagen en veen aangeboord. Deze horen vermoedelijk tot de oevers van het Helperdiep. &lt;br&gt; Gezien de resultaten van dit onderzoek (en elders langs het Helperdiep) is er een sterk vermoeden dat het deel langs de zuidzijde van het Helperdiep is afgegraven als onderdeel voor de verdedigingswerken, door het afgraven ontstond een natte lage oever.1 Op basis van de resultaten van dit booronderzoek is de kans op intacte archeologische resten in het plangebied klein. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door senior KNA-archeoloog/prospector dr. J. Jelsma&lt;br&gt;Uit het archeologisch onderzoek blijkt dat de bodem in het plangebied sterk is verstoord. Eén vondst werd in verstoorde context gedaan. Omdat de verstoorde lagen tot in het dekzand en keileem reiken is de kans op intacte archeologische resten zeer klein. Wij adviseren om geen verder archeologische vervolgonderzoek te doen en het plangebied vrij te geven.&lt;br&gt; Indien bij toekomstig graafwerk toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dient hiervan direct melding te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de bevoegde overheid: de gemeente Groningen dhr. R. Kruisman, gemeente archeoloog.&lt;/p&gt;