DOI: 10.17026/dans-z3t-dxun
title: Archeologische begeleiding Dierenriemstraat (plan Bessemoerpark) te Groningen (GR)

description: &lt;p&gt;Aanleiding tot de hier beschreven archeologische begeleiding (protocol opgraven) betreft de aanleg van een nieuw riool ten behoeve van nieuwbouwplan Bessemoerpark in de wijk Paddepoel te Groningen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch onderzoek noodzakelijk. Eerder onderzoek in de directe omgeving heeft aangegeven dat zich binnen het plangebied een uitloper van de Hondsrug bevindt en dat hier archeologische waarden kunnen worden verwacht. Broekema Bouw heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven een archeologische begeleiding uit te voeren. De begeleiding heeft plaatsgevonden in de periode tussen 12 september en 4 oktober 2013 en betreft vier locaties. Het onderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 3.2, en de richtlijnen uit het Programma van Eisen (Timmerman & De Wit 2013). De bodemopbouw binnen het onderzoeksgebied bestaat globaal gezien uit klei op dekzand. Onder het&lt;br&gt;huidige maaiveld/de huidige bouwvoor bevindt zich op de meeste plaatsen een recent opgebrachte laag met veel puin. Deze laag kan worden gerelateerd aan het bouwrijp maken en egaliseren van het gebied voorafgaand aan de bouw van de wijk Paddepoel in de jaren ’60 van de vorige eeuw. Onder deze opgebrachte laag is in een aantal gevallen een kleilaag aanwezig die als de voormalige bouwvoor geïnterpreteerd kan worden. Hieronder volgen natuurlijke kleiafzettingen met daaronder het dekzand, op grotere diepte overgaand in keileem. Op locatie 2 bevindt zich tussen de kleilagen een oude akkerlaag. Ook wordt hier een laag lichtbruin/lichtgrijs kleiig zand aangetroffen, met zeer veel roestvlekken, die kan worden geïnterpreteerd als een oeverwalafzetting. Op locatie 4 zijn in alle gedocumenteerde profielen geulvullingen aangetroffen, afgewisseld met lagen klei. De geulvullingen bevinden zich direct onder de recente ophooglaag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De tijdens de archeologische begeleiding aangetroffen sporen bestaan hoofdzakelijk uit sloten (acht stuks) en greppels (drie stuks). Daarnaast is een klein aantal (paal)kuilen aangetroffen, vier stuks in totaal. De sporen zijn op verschillende niveaus aangetroffen. De meeste (paal)kuilen zijn in de kleilaag boven de top van het dekzand aangetroffen en niet op hogere niveaus. De meeste sloten en greppels daarentegen snijden zich voornamelijk wel van hoger gelegen niveaus in in het dekzand en hebben een subrecente of&lt;br&gt;nieuwetijdse datering. De twee slootjes die in werkput 4 (sporen 3 en 4) zijn aangetroffen, zijn de enige sloten waaraan een oudere datering kan worden gegeven. Beide slootjes zijn afgedekt door hetzelfde roestige kleipakket dat de geul afdekt en dateren vermoedelijk uit de ijzertijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bijzonder is de vondst van een laag aangebrachte takken en twijgen onderin de geulvulling in werkput 4. De takken en twijgen liggen in de geul en lijken op een soort mat, wellicht hier geplaatst om een oversteekplek te creëren. Bij deze laag is eveneens een houten paal (spoor 2) gevonden die blijkt aangepunt te zijn. Tijdens het onderzoek is een zeer kleine hoeveelheid vondstmateriaal aangetroffen, bestaande uit aardewerk en hout. Afgezien van een aardewerkscherf uit de oude akkerlaag op locatie 2 zijn alle vondsten aangetroffen in en nabij de geul. Het aardewerk dateert uit de ijzertijd, vermoedelijk de midden ijzertijd. De aangetroffen sporen en vondsten geven aan dat het plangebied in zowel de ijzertijd als de nieuw(st)e tijd in gebruik is geweest. Op locatie 2 en met name 4 zijn een paalkuil, een oude akkerlaag, twee slootjes en een mogelijke oversteekplek in een geul aangetroffen die zowel op basis van het vondstmateriaal als op basis van de stratigrafie in de ijzertijd kunnen worden gedateerd, vermoedelijk in de midden ijzertijd. De oversteekplaats zou ouder kunnen zijn. Deze sporen sluiten aan bij de onderzoeksresultaten van Jans & Van Kruining (2014). De sporen en vondsten betreffen de meest noordelijke aanwijzingen voor ijzertijdbewoning op de Hondsrug, afgezien van het ijzertijdmateriaal dat destijds bij de Eikenlaan is aangetroffen (Kortekaas 1999). De Eikenlaan ligt nog iets noordelijker dan het huidige plangebied. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De (sub)recente sloten maakten deel uit van de percelering van het plangebied alvorens de wijk Paddepoel werd gebouwd en zijn zichtbaar op de kaart van Huguenin (1819-1829), de kadastrale minuut van 1821-1832 en de Bonnebladen (1900-1916).&lt;/p&gt;