DOI: 10.14457/tu.the.2015.933
title: ปัญหาการกลั่นกรองการลงโทษทางวินัยข้าราชการรัฐสภา

description: หัวข้อวิทยานิพนธ์ปัญหาการกลั่นกรองการลงโทษทางวินัยข้าราชการรัฐสภาชื่อผู้เขียนนายอรัญ มีแก้วชื่อปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิตสาขา/คณะ/มหาวิทยาลัยกฎหมายมหาชนนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ต่อพงศ์ กิตติยานุพงศ์ปีการศึกษา2558บทคัดย่อวิทยานิพนธ์เรื่อง “ปัญหาการกลั่นกรองการลงโทษทางวินัยข้าราชการรัฐสภา” นี้     มุ่งศึกษาวิเคราะห์ ความเป็นมาและสภาพปัญหาของเรื่องดังกล่าวเปรียบเทียบกับการดำเนินการ  ของข้าราชการพลเรือน และศึกษาหลักกฎหมายสำคัญที่เกี่ยวกับการดำเนินการทางวินัย           และการอุทธรณ์ เพื่อเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาที่เหมาะสม ซึ่งปรากฏปัญหาสำคัญ 4 ประการ ดังนี้ประการที่หนึ่ง ปัญหาโครงสร้างของคณะกรรมการข้าราชการรัฐสภา ประกอบด้วย(1) ปัญหากรณีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ โดยมีที่มาจากผู้ทรงคุณวุฒิที่สภาผู้แทนราษฎรเลือก จำนวน 4 คน และวุฒิสภาเลือก จำนวน 4 คน ดังนั้นการได้มาซึ่งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจึงต้องมีความใกล้ชิดกับฝ่ายการเมืองทั้ง 2 สภา ในฐานะสมาชิกแต่ละสภาเป็นผู้เสนอรายชื่อต่อสภา        ที่สมาชิกสภาผู้นั้นสังกัดโดยตรง การทำหน้าที่เกี่ยวกับการกลั่นกรองการลงโทษทางวินัย            ของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจึงอาจไม่เป็นกลางหากมีการกดดันจากฝ่ายการเมืองที่เสนอตน          และเลือกตนเข้ามาทำหน้าที่เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ (2) ปัญหากรณีกรรมการผู้แทนข้าราชการรัฐสภาสามัญ โดยมีที่มาจากข้าราชการรัฐสภาสามัญในสังกัดสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรเลือกกันเอง จำนวน 2 คน และข้าราชการรัฐสภาสามัญในสังกัดสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภาเลือกกันเอง จำนวน 2 คน โดยกำหนดคุณสมบัติเพียงเป็นข้าราชการรัฐสภาสามัญเท่านั้น กรรมการผู้แทนข้าราชการรัฐสภาสามัญจึงอาจ  ไม่มีความรู้หรือความเชี่ยวชาญในงานด้านวินัยและการพิจารณาอุทธรณ์ และเมื่อมีที่มาจากการเลือกตั้งแล้ว การทำหน้าที่จึงอาจมีลักษณะเป็นการทำหน้าที่เพื่อปกป้องเพื่อนข้าราชการ              ที่ถูกดำเนินการทางวินัย ไม่ได้ทำหน้าที่ด้วยความเป็นกลางและมีอคติในการพิจารณาผล            การดำเนินการทางวินัย เนื่องจากต้องให้ความสำคัญต่อการรักษาฐานเสียงของตนหรือเป็นการ    ตอบแทนเพื่อนข้าราชการที่ได้ลงคะแนนสนับสนุนให้ตนได้เข้ามาทำหน้าที่ประการที่สอง ปัญหาการมีส่วนได้เสียของกรรมการใน ก.ร. ต่อการทำหน้าที่กลั่นกรองการลงโทษทางวินัย ปัญหานี้มีสาเหตุมาจากกฎหมายได้กำหนดให้เป็นอำนาจผู้บังคับบัญชา          ซึ่งมีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 42 ในการดำเนินการทางวินัยและมีคำสั่งลงโทษทางวินัย             กับผู้ใต้บังคับบัญชา และในขณะเดียวกันผู้บังคับบัญชาซึ่งมีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 42 ก็ดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการในองค์กรที่ทำหน้าที่กลั่นกรองการลงโทษทางวินัย คือ อ.ก.ร. กฎหมายและระเบียบ และ ก.ร. อันเป็นกรณีที่กรรมการในคณะกรรมการพิจารณาทางปกครองเป็นผู้มีส่วนได้เสียประการที่สาม ปัญหาการขาดกระบวนการกลั่นกรองการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาก่อนมีคำสั่งลงโทษทางวินัย ปัญหานี้มีสาเหตุมาจากกฎหมายได้กำหนดให้เป็นอำนาจผู้บังคับบัญชาซึ่งมีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 42 ลงโทษทางวินัยกับข้าราชการรัฐสภาสามัญได้ทันทีเมื่อได้พิจารณารายงานการสอบสวนของคณะกรรมการสอบสวน โดยไม่ต้องส่งเรื่องให้ ก.ร. หรือ อ.ก.ร. หรือองค์กรอื่นทำหน้าที่กลั่นกรองการใช้ดุลพินิจก่อนการออกคำสั่งลงโทษแต่อย่างใด ทำให้มาตรฐานโทษทางวินัยของส่วนราชการสังกัดรัฐสภาไม่มีมาตรฐานโทษเดียวกัน แม้จะมีข้อเท็จจริง  ในการกระทำผิดวินัยที่ใกล้เคียงกันแต่ระดับโทษมีความแตกต่างกันประการที่สี่ ปัญหาการพิจารณาอุทธรณ์คำสั่งการลงโทษทางวินัยโดยองค์กรเดียว ปัญหานี้มีสาเหตุมาจากกฎหมายได้กำหนดให้ ก.ร. มีอำนาจพิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์หรือ ก.ร.       จะตั้ง อ.ก.ร. อุทธรณ์และร้องทุกข์ เพื่อทำหน้าที่พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์ก็ได้ เมื่อ อ.ก.ร. อุทธรณ์        และร้องทุกข์ พิจารณาอุทธรณ์เสร็จแล้วรายงานผลการพิจารณาต่อ ก.ร. ดังนั้นองค์กรที่ทำหน้าที่พิจารณาและการวินิจฉัยชี้ขาด คือ ก.ร. ซึ่งในการดำเนินการที่ผ่านมา ก.ร. เป็นองค์กรที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการทางวินัยและการพิจารณาอุทธรณ์เพียงองค์กรเดียว จึงทำให้เกิดปัญหาในการดำเนินการตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด ที่ อ.235/2551 โดยศาลปกครองชั้นต้นและ        ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาว่าการดำเนินการของ ก.ร. และผู้บังคับบัญชาซึ่งสั่งลงโทษทางวินัย     เป็นการดำเนินการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย สำหรับแนวทางการแก้ไขปัญหาเห็นควรดำเนินการ ดังนี้ประการที่หนึ่ง เพิ่มกระบวนการและกำหนดให้มี อ.ก.ร. วินัย ทำหน้าที่กลั่นกรองการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาก่อนมีคำสั่งลงโทษทางวินัย กล่าวคือ เมื่อคณะกรรมการสอบสวน       ได้ดำเนินการสอบสวนแล้วเสร็จหากเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหากระทำผิดวินัย ผู้บังคับบัญชาซึ่งมีอำนาจ   สั่งบรรจุตามมาตรา 42 ต้องส่งเรื่องให้ อ.ก.ร. วินัย พิจารณาและเมื่อ อ.ก.ร. วินัย มีมติเป็นประการใดแล้ว ผู้บังคับบัญชาซึ่งมีอำนาจสั่งบรรจุตามมาตรา 42 ต้องสั่งลงโทษทางวินัยตามมติของ          อ.ก.ร. วินัย และรายงานให้ ก.ร. ทราบโดยเร็วประการที่สอง ยกเลิกกระบวนการอุทธรณ์คำสั่งลงโทษทางวินัยต่อ ก.ร. เนื่องจากเมื่อได้มีการกำหนดให้มี อ.ก.ร. วินัย ทำหน้าที่กลั่นกรองการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาก่อนมีคำสั่งลงโทษทางวินัยแล้ว จึงเห็นควรยกเลิกกระบวนการอุทธรณ์คำสั่งลงโทษทางวินัยและให้ผู้ถูกลงโทษทางวินัยมีสิทธินำคดีไปฟ้องยังศาลปกครองชั้นต้นได้ภายใน 90 วันนับแต่วันรับทราบหรือถือว่าทราบคำสั่งลงโทษทางวินัย ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการถ่วงดุลอำนาจของ ก.ร. โดยองค์กรฝ่ายตุลาการในการตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของการกระทำทางปกครองและคำสั่งทางปกครองประการที่สาม แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายและกฎ ก.ร. ที่เกี่ยวข้องคำสำคัญ: วินัย