DOI: 10.14457/tu.the.2019.598
title: การบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตร: ศึกษาในกรณีการบังคับใช้สิทธิในเภสัชภัณฑ์

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ทำการศึกษาในเรื่องของการบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตรศึกษาในกรณีของการบังคับใช้สิทธิในเภสัชภัณฑ์ ซึ่งทำการศึกษาในส่วนของการบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตรตามพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 ของประเทศไทย ว่ามีความบกพร่องในเรื่องของการบังคับใช้สิทธิหรือไม่ โดยทำการศึกษาเปรียบเทียบกับอนุสัญญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้สิทธิ พระราชบัญญัติสิทธิบัตรของต่างประเทศอันประกอบไปด้วย พระราชบัญญัติสิทธิบัตรของประเทศอินเดีย (The Patents Act 1970) พระราชบัญญัติสิทธิบัตรของประเทศมาเลเซีย (The Patents Act 1983) และร่างพระราชบัญญัติสิทธิบัตร (ฉบับที่...) พ.ศ. .... ของประเทศไทยที่กำลังดำเนินการแก้ไขอยู่นั้น ว่ามีความบกพร่องในเรื่องของการบังคับใช้สิทธิหรือไม่ สำหรับวิธีการศึกษานั้นผู้เขียนได้ทำการศึกษาแบบวิจัยเอกสาร (Documentary Research) โดยรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร หนังสือ บทความทางวิชาการ วิทยานิพนธ์ ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตรของประเทศไทยและต่างประเทศ เพื่อทำการวิเคราะห์ในปัญหาดังกล่าวจากการศึกษาพบว่าพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 ของประเทศไทยนั้นยังมีความบกพร่องในเรื่องของการใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิอยู่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการพิจารณาคำร้องขอบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตร ใบอนุญาตบังคับใช้สิทธิ การยกเลิกการบังคับใช้สิทธิ การใช้สิทธิโดยรัฐ หรือกรณีอื่น ๆที่ไม่มีการบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติสิทธิบัตรของไทยโดยผู้เขียนเห็นว่าควรมีการแก้ไขในเรื่องของการบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตรของพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 ให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ในเรื่องดังต่อไปนี้กล่าวคือ1. ในเรื่องของการพิจารณาคำร้องขอบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตร เช่น เพิ่มจำนวนพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ที่มีอำนาจพิจารณาคำร้องขอบังคับใช้สิทธิ กับให้สามารถที่จะทำการเรียกบุคคลอื่นมาให้ถ้อยคำ เอกสารเพิ่มเติมได้ อีกทั้งให้มีการเพิ่มบทบัญญัติที่กำหนดเกี่ยววิธีการขั้นตอนของการบังคับใช้สิทธิ และทำการกำหนดในระยะเวลาในการเจรจาขอใช้สิทธิระหว่างผู้ประสงค์ที่จะทำการบังคับใช้สิทธิกับผู้ทรงสิทธิบัตร2. ในเรื่องของใบอนุญาตบังคับใช้สิทธิ เช่น ในเรื่องของการกำหนดค่าตอบแทน เงื่อนไข ข้อจำกัดสิทธิของการบังคับใช้สิทธิ ขอบเขตระยะเวลาในการบังคับใช้สิทธิ อีกทั้งให้อำนาจแก่ผู้ที่ได้รับอนุญาตบังคับใช้สิทธิกับพนักงานเจ้าหน้าที่ในการแก้ไขข้อตกลงพื้นฐานของการบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตร3. ในเรื่องของการยกเลิกการบังคับใช้สิทธิในสิทธิบัตร เช่น ให้สามารถทำการยกเลิกการบังคับใช้สิทธิได้ทุกกรณีเมื่อสถานการณ์นำไปสู่การบังคับใช้สิทธินั้นหมดสิ้นลงและไม่น่าจะกลับขึ้นมาอีก ให้เพิ่มเติมเหตุที่จะทำการยกเลิกการบังคับใช้สิทธิในเรื่องของการไม่ทำการใช้สิทธิ หรือตระเตรียมการในการใช้สิทธิของผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิตามกำหนดระยะเวลาในใบอนุญาตให้ใช้สิทธิ หรือการทำการใช้สิทธิที่เกิดขอบเขตของการบังคับใช้สิทธิ หรือไม่ทำการชำระค่าตอบแทนแก่ผู้ทรงสิทธิบัตร อนึ่งให้มีการเพิ่มเติมบทบัญญัติในส่วนของข้อยกเว้นการยกเลิกการบังคับใช้สิทธิ ในกรณีของการใช้สิทธิโดยรัฐเพื่อที่จะทำการคุ้มครองผลประโยชน์ของรัฐ และผู้ที่ได้รับมอบอำนาจจากรัฐ4. ในเรื่องของการบังคับใช้สิทธิโดยรัฐ เช่น ตัดหน่วยงานที่มีอำนาจในการประกาศใช้มาตรการบังคับใช้สิทธิโดยรัฐให้เหลือเพียงแค่หน่วยงานเดียวคือกระทรวง ให้อำนาจศาลในการวินิจฉัยพฤติการณ์ที่มีลักษณะเป็นการกีดกันทางการค้าเพื่อประโยชน์ในการบังคับใช้สิทธิ และให้มีการบัญญัติในเรื่องของค่าตอบแทน เงื่อนไข ข้อจำกัดสิทธิของการบังคับใช้สิทธิโดยรัฐไว้เป็นมาตราของตัวเองโดยที่มิต้องทำการอนุโลมจากมาตราอื่น5. ในเรื่องของการเพิ่มเติมบทบัญญัติในหลักการใด ๆ ที่มิได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติสิทธิบัตร เช่น หลักการทั่วไปของสิทธิบัตรซึ่งจะมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับการบังคับใช้สิทธิ