DOI: 10.17026/ar/wid1zn
title: Archeologisch onderzoek Park de Beeck in Bergen, gemeente Bergen (NH). Inventariserend veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen

description: In opdracht van de gemeente Bergen heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Park de Beeck, voormalige sportvelden BSV en het voormalige uitvaartcentrum Molenweidtje te Bergen, gemeente Bergen (N-H) (zie bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de ontwikkeling van het gebied tot woongebied. Binnen het plangebied worden bodemingrepen van 2 meter diep verwacht ten behoeve van het aanleggen van watergangen en riolering. Om de toekomstige plannen te realiseren is een wijziging in het bestemmingsplan nodig. Hiertoe dient archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd.

Op basis van het bureauonderzoek uit 2018 wordt verwacht dat het plangebied op een (flank van een) strandwal ligt, dat onderdeel is van de haakwallen van Bergen. Voor de strandwalflank geldt een middelhoge archeologische verwachting voor resten uit het
Neolithicum t/m de Midden Bronstijd.
Tijdens de Midden Bronstijd t/m de Vroege Middeleeuwen is het landschap bedekt geraakt met veen. Archeologische waarden worden uit deze periode daarom niet verwacht.
Mogelijk zijn er archeologische waarden aanwezig daterend vanaf het einde van de Vroege Middeleeuwen. Deze resten kunnen zich direct onder het maaiveld bevinden en/of in de top van het (rest)veenpakket. De verwachting voor archeologie uit deze periode is middelhoog. Op basis van de kadastrale minuutplan uit 1811 tot 1832 is het mogelijk dat er gezien de grootte van de percelen bebouwing heeft gestaan in het zuidelijke deel, die al niet meer aanwezig was ten tijde van het opstellen van de kaart. Daarom geldt ook een middelhoge verwachting voor archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd tot circa 1800.

Tijdens het veldonderzoek zijn 92 boringen gezet tot maximaal 2 m -mv. In grote delen van het plangebied komt de haakwal van Bergen voor, een strandwal uit afzettingen behorend
tot dit laagpakket. In de top van deze haakwal is een bodem gevormd, die te herkennen is aan een donkerbruin, matig humeus en kalkloos niveau in het zand. De haakwal is afgedekt door veengroei. Deze veengroei is gezien het ingewaaide zand geleidelijk gebeurt, waarbij de hogere delen van de strandwal nog boven het veen hebben uitgestoken. Later is door grotere invloed van de zee het landschap bedekt door een kleidek. De klei is op de sportvelden vermoedelijk afgegraven en vervangen door zand, om de velden te egaliseren en de grond beter doorlaatbaar te maken. Plaatselijk is de oorspronkelijke bodemopbouw daarom niet duidelijk meer te herkennen, waar het opgebrachte ofwel teruggestorte zand op de Oude Duin- en Strandafzettingen ligt. De middelhoge archeologische verwachting voor de top van de strandwal kan gehandhaafd blijven. De bodem in de top van deze haakwal van Bergen is verspreid over het plangebied intact aangetroffen. De verwachting voor archeologische resten in de top van het Hollandveen is laag, gezien de relatief lage ligging in het toenmalige landschap. De verwachting voor archeologische resten voor de top van de getijdenafzettingen kan naar beneden toe worden bijgesteld naar laag door de grootschalige verstoring van dit kleidek.

Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd. Dit kan plaatsvinden door middel van een inventariserend proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Voor een dergelijk proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen te worden opgesteld en te worden goedgekeurd bij het bevoegd gezag alvorens de werkzaamheden kunnen plaatsvinden. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het gehele plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd. Dit kan plaatsvinden door middel van een inventariserend proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Dit advies is goedgekeurd door de bevoegde overheid.