DOI: 10.14457/tu.the.2022.400
title: การศึกษาปัจจัยสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารสำนักงานที่ได้รับมาตรฐานการออกแบบ well certified ในกรุงเทพมหานคร

description: สถานการณ์สิ่งแวดล้อมโลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าสภาพภูมิอากาศของโลกที่เปลี่ยนแปลงไป ส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตของมนุษย์ ในปัจจุบันที่ทุกคนต้องเผชิญหน้ากับสถานการณ์โรค โคโรนาไวรัส 2019 (Covid-19) โดยสถาการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นยิ่งส่งผลกระทบรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ในประเทศไทยเผชิญกับปัญหาเหล่านี้เป็นอย่างมาก ทั้งปัญหามลพิษทางอากาศ PM 2.5 ฝุ่นควันต่างๆ และอุณหภูมิที่สูงขึ้นในทุกๆวัน กล่าวได้ว่าการมีสุขภาวะที่ดีในชีวิต เป็นสิ่งที่จำเป็นโดยเฉพาะสถานที่การอยู่อาศัยเป็นเรื่องที่สำคัญมากต่อคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งด้านร่างกายและจิตใจของมนุษย์หากกล่าวถึงเรื่องของการออกแบบเพื่อความยั่งยืนในประเทศไทย มีการพยายามสร้างการเปลี่ยนแปลงให้ประชากรใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ทั้งในเรื่องของข้อบังคับต่างๆที่จะทำให้กรุงเทพมหานครมีพื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้น เพื่อทำให้เมืองมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับสิ่งแวดล้อมในอนาคต รวมไปถึงการพยายามทำให้มีอาคารที่เราใช้งานมีประสิทธิภาพ เพื่อทำให้เมืองสะอาด เราใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การนำขยะกลับมาใช้ใหม่ ทั้งวางแผนระบบการขนส่งตามแนวขนส่งสาธารณะ แต่แค่เพียงการออกแบบอาคารที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอาจจะไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะพฤติกรรมการใช้ชีวิตของวิถีคนยุคใหม่ (New Normal) หันมาให้ความสนใจต่อกระแสสุขภาพมากขึ้นด้วย เนื่องจากเราใช้ชีวิตอยู่ภายในอาคารสำนักงานเป็นหลักโดยทำงานเฉลี่ย 8-10 ชั่วโมงต่อวัน คิดเป็นเวลากว่า 1 ใน 3 หรือ ของในชีวิตที่ใช้ไปกับการทำงาน และ 90 % เรายังใช้เวลาอยู่ในอาคารที่ทำงานหรือบ้านพักอาศัย สิ่งเหล่านี้อาจนำไปสู่การเกิดโรคที่เกิดจากการทำงานในอาคาร ที่เรียกว่า อาการ “sick building syndrome”การศึกษาปัจจัยสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารสำนักงานที่ได้รับมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานคร จึงมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาทัศนคติของผู้ใช้อาคารต่อสภาพแวดล้อมของอาคารสำนักงานภายในและภายนอกที่สร้างตามมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานคร 2) เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของทัศนคติกับลักษณะประชากรของอาคารสำนักงานที่สร้างตามมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานคร 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบสิ่งแวดล้อมของอาคารสำนักงานที่สร้างตามมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคาร ในกรุงเทพมหานคร งานวิจัยในครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงสำรวจ โดยกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ กลุ่มผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 25 ปีขึ้นไป ที่เคยมีประสบการณ์ในการใช้อาคารสำนักงานอื่นๆมาก่อน และปัจจุบันทำงานอยู่ในอาคารสำนักงานที่ได้รับมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานคร ทั้งหมดเป็นจำนวน 388 คน โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล นำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและใช้การวิเคราะห์สถิติเชิงอนุมานสำหรับการอธิบายผลการศึกษา ได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบเพื่อลดจำนวนตัวแปร หรือจัดองค์ประกอบที่เหมาะสมที่มีความสัมพันธ์กัน และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ เพื่อหาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารสำนักงานที่ได้รับมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานคร โดยทดสอบที่ระดับความเชื่อมั่น 95% หรือ p &lt; 0.05เมื่อพิจารณาลักษณะทางประชากรศาสตร์ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยด้านเพศ อายุ ระดับการศึกษา ไม่มีผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคาร แต่ระดับตำแหน่งงานมีผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารได้รับมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานคร ซึ่งสามารถจัดกลุ่มตัวชี้วัดออกเป็น 7 กลุ่มปัจจัย คือ กลุ่มที่ 1 ปัจจัยด้านคุณภาพน้ำและอาหาร กลุ่มที่ 2 ปัจจัยด้านคุณภาพจิตใจและพื้นที่น่าอยู่สบาย กลุ่มที่ 3 ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมในโครงการ กลุ่มที่ 4 ปัจจัยด้านคุณภาพพื้นที่น่าอยู่สบาย กลุ่มที่ 5 ปัจจัยด้านสิ่งอำนวยความสะดวก กลุ่มที่ 6 ปัจจัยด้านที่ตั้งและการเข้าถึง และกลุ่มที่ 7 ปัจจัยคุณภาพแสงสว่าง รวมทั้งหมด 28 ตัวแปร ซึ่งจากผลการวิเคราะห์มี 8 ตัวแปร ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารสำนักงานที่ได้รับมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกลุ่มที่ 1 ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ได้แก่ การจัดการน้ำดื่มที่ดี ทำให้คุณเหนื่อยล้า ป่วย หรืออาการเหล่านี้ เช่น ปวดศรีษะ แสบตา วิงเวียน อ่อนเพลีย น้อยลง กลุ่มที่ 2 ประกอบด้วย 3 ตัวชี้วัด ได้แก่ ภายในอาคารมีการออกแบบพื้นที่ให้มีสภาพแวดล้อมธรรมชาติที่เหมาะสมช่วยลดความตึงเครียดจากการทำงาน,ภายในอาคารมีการออกแบบพื้นที่เข้าถึงธรรมชาติที่สร้างบรรยากาศให้ร่มรื่นเกิดความผ่อนคลาย และคุณสามารถทำงานได้ต่อเนื่องมากขึ้นเนื่องจากมีการออกแบบพื้นที่ภายในได้เหมาะสมสำหรับการทำงาน กลุ่มที่ 3 ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ได้แก่ การมีพื้นที่สีเขียวรอบอาคารสำนักงานทำให้รู้สึกความผ่อนคลาย กลุ่มที่ 4 ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ได้แก่ ภายในอาคารมีการออกแบบพื้นที่ให้สามารถป้องกันเสียงรบกวนจากภายนอกเหมาะสมต่อการทำงาน กลุ่มที่ 5 ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ได้แก่ การมีสิ่งอำนวยความสะดวก เช่น ร้านอาหาร ร้านกาแฟ รอบอาคารสำนักงานส่งเสริมให้อยากมาทำงาน กลุ่มที่ 6 ไม่มีตัวชี้วัดที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารสำนักงาน และกลุ่มที่ 7 ประกอบด้วย 1 ตัวชี้วัด ได้แก่ พื้นที่ทำงานมีการออกแบบให้แสงธรรมชาติเพียงพอ และเหมาะสมต่อการทำงาน ทั้งนี้พบว่า ผู้ใช้อาคารสำนักงานมีความรู้สึกว่าภายในอาคารมีการออกแบบพื้นที่ให้สามารถป้องกันเสียงรบกวนจากภายนอกเหมาะสมต่อการทำงานเป็นตัวชี้วัดที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของผู้ใช้อาคารสำนักงานที่ได้รับมาตรฐานการออกแบบ WELL CERTIFIED ในกรุงเทพมหานครมากที่สุด