DOI: 10.17026/ar/35ldx3
title: Plangebied terp aan de Vlijmenseweg te Deuteren, gemeente 's-Hertogenbosch;
title: een waardestellend archeologisch onderzoek middels boringen en proefsleuven.
title: RAAP Rapport 5245

description: &lt;p&gt; In opdracht van de gemeente 's-Hertogenbosch heeft RAAP in maart en april 2021 een waardestellend
archeologisch onderzoek uitgevoerd aan een terp aan de Vlijmenseweg in Deuteren, gemeente ’sHertogenbosch. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van het opstellen van een archeologisch
beschermingsdossier, en bestond uit twee deelonderzoeken. Het booronderzoek had als doel de ligging
van de terp in landschappelijk opzicht goed in kaart te brengen. Het proefsleuvenonderzoek had als
doel het vaststellen van de archeologische waarde van het terrein, en inzicht te krijgen in de precieze
aard en omvang van eventuele vindplaatsen en hun behoudenswaardigheid. Tijdens het onderzoek zijn
in het plangebied twee boorraaien gezet en drie proefsleuven met een totaal oppervlak van 21 m2
aangelegd.
&lt;p&gt; De terp ligt op een natuurlijke verhoging van 1,4 m hoog en ongeveer 60x40 m groot. Het plangebied
maakt deel uit van een serie natuurlijke ruggen en koppen oostelijk van de Moerputten. De Moerputten
is waarschijnlijk een deflatiebekken uit het einde van het Weichselien, waaruit dekzand is opgestoven
en oostelijker in de vorm van een paraboolduin is afgezet. De bodemopbouw op de terp bestaat uit een
onthoofde podzolbodem met daarop een antropogeen dek. De ophogingslagen bestaan uit bruingrijs,
zwak siltig zand, en zijn zeer variabel in opbouw. De dikte van het ophogingsdek is gemiddeld
ongeveer 1 m. De ophogingslagen zijn opgeworpen in de nieuwe tijd, vermoedelijk in de 17e
 eeuw.
&lt;p&gt; Tijdens het booronderzoek zijn aan de basis van de terp enkele scherven handgevormd aardewerk uit
de late prehistorie - late bronstijd/ijzertijd - aangetroffen. Vermoedelijk wijzen deze op de oudste
bewoning op het duin. De behoudenswaardigheid van deze resten kan niet worden bepaald, omdat de
waardering zeer gebrekkig en onvolledig is. De archeologische verwachting voor bewoningssporen uit
de late prehistorie is echter hoog. Daarom is de kans groot dat de laat-prehistorische resten deel
uitmaken van een behoudenswaardige vindplaats. Tijdens het booronderzoek en in de proefsleuven zijn
resten aangetroffen die duiden op de aanwezigheid van een vindplaats uit de middeleeuwen/nieuwe
tijd. Die gaat terug tot de 10e
-12e
 eeuw, hoewel de 13e
-15e eeuw vooralsnog een hiaat is. De
archeologische resten wijzen op bewoning en bestaan uit sporen en een breed scala aan vondsten. De
exacte aard van de bewoning kan meestal niet worden bepaald. Alleen met betrekking tot de nieuwe
tijd C is dit wel mogelijk; het gaat dan om een gemengd agrarisch boerenbedrijf waar akkerbouw en
veeteelt werd gepleegd. In deze periode werd het duin ruim 1 m opgehoogd en vergroot, zodat van een
huisterp kan worden gesproken. Vermoedelijk bood de natuurlijke zandkop onvoldoende bescherming
tegen de toenemende vernatting en/of wateroverlast en is men, vermoedelijk al in de 16e
 eeuw,
begonnen met het ophogen van de woonplaats. De resten uit de middeleeuwen/nieuwe tijd vormen een
behoudenswaardige vindplaats.
&lt;p&gt; Op basis van het onderzoek en de waardestelling wordt geadviseerd om de archeologische resten
zoveel mogelijk in situ te behouden. Dit heeft geen gevolgen voor het huidige grondgebruik in het
plangebied.