DOI: 10.17026/dans-x7h-ethf
title: Vroegmiddeleeuwse boerderijen onder een es in Norg, gemeente Noordenveld
title: Archeologische opgraving Esweg Fase II

description: &lt;p&gt;Naar aanleiding van de voorgenomen nieuwbouw aan de Esweg in Norg, heeft ADC ArcheoProjecten een opgraving uitgevoerd binnen het plangebied “Norg Esweg”. Het plangebied is in twee fasen opgegraven. De eerste fase is opgegraven door RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. in 2012. Het voorliggende rapport betreft fase 2 van het onderzoek, opgesplitst in de deelgebieden A en B.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het onderzoek fase 2 zijn zeven (mogelijke) boerderijplattegronden aangetroffen, drie (mogelijke) hutkommen, drie kleine bijgebouwen (roedenbergen) en drie waterputten. Verspreid over het onderzoeksterrein liggen diverse (afval)kuilen. De plattegronden zijn alle éénschepig en geschaard onder de typen Odoorn B, C en C’. Deze zijn te dateren in de periode (late) 7e eeuw tot ca. 900.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De boerderijen lagen op verschillende erven. In deelgebied A is waarschijnlijk sprake van één erf met meerdere (in ieder geval drie) bewoningsfasen in de 8e/9e eeuw. In deelgebied B lagen mogelijk vijf erven die deels in verschillende perioden hebben gefunctioneerd vanaf de (late) 7e eeuw tot ca. 900.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wanneer de opgravingsplattegronden van de onderzoeksfasen 1 en 2 van Norg-Esweg worden samengevoegd, zien we hoe de nederzetting zich in de Vroege Middeleeuwen heeft ontwikkeld. Globaal is een verschuiving van de bewoning van het zuidwesten naar het noordoosten te zien. Tegelijkertijd is een vergroting te zien van de boerderijen uit de 9e ten opzichte van die uit de 7e/8e eeuw. Daarnaast is het opvallend dat op de erven in het noordoosten van onderzoeksgebied 1 veel meer kleine bijgebouwen aanwezig zijn, gelegen bij de jongere boerderijplattegronden. Dit weerspiegelt een schaalvergroting in de landbouw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De belangrijkste vondstcategorie is aardewerk. Enerzijds zijn hiermee de sporen gedateerd, anderzijds heeft het aardewerk informatie gegeven over de bewoners en het type nederzetting. Afgezien van één scherf afkomstig van een pot uit het Duitse Rijnland is al het handgevormde aardewerk lokaal of regionaal geproduceerd. Aanwezig is Hessens-Schortens aardewerk en kogelpotaardewerk. Deze laatste groep is de opvolger van eerst genoemde groep. Het materiaal is nederzettingsafval met kook- en voorraadpotten en kommen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wat betreft informatie over de voedseleconomie zijn we voor onderzoeksfase 2 aangewezen op het botanisch onderzoek, aangezien dierlijk botmateriaal niet bewaard is gebleven in het zand. De bewoners van het gebied haalden hun zetmeel uit verschillende graansoorten, zoals rogge, emmertarwe en vermoedelijk ook haver. Daarnaast maakte ook de peulvrucht erwt deel uit van het dieet. Deze verschillende cultuurgewassen werden waarschijnlijk op (hakvrucht)akkers in de omgeving verbouwd.&lt;br&gt;Botanisch onderzoek heeft verder uitgewezen dat in de omgeving van de nederzetting uitgestrekte heidevelden en in de lagere delen graslanden aanwezig waren. Aannemelijk is dat hier schapen en runderen graasden.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Archeologische opgraving Esweg Fase II&lt;/p&gt;
description: Date Submitted: 2015-05-29
description: &lt;p&gt;Deze dataset is eerder gepubliceerd op 24 augustus 2015 met enkel de publicatie als beschikbaar bestand.&lt;br&gt;Op 18 november 2015 is de dataset opnieuw gepubliceerd met aanvullende databestanden, aangeleverd door het ADC.&lt;/p&gt;