DOI: 10.17026/dans-xe9-w2d4
title: Honselersdijk, Middelbroekweg (Trade Parc Westland Mars) Gemeente Westland (ZH)
title: Een Archeologische Definitieve Opgraving (DO) van een inheems-Romeinse nederzetting

description: &lt;p&gt;Tussen 24 maart en 4 april 2015 is een definitief archeologisch onderzoek uitgevoerd op de locatie Middelbroekweg te Honselersdijk. Op deze locatie zou nieuwbouw gepleegd worden. De hiermee gepaard gaande bodemroerende activiteiten zouden de archeologische waarden in de ondergrond verstoren. Het onderzoeksgebied bevindt zich grotendeels ten noorden van een terrein dat reeds in 2011 onderzocht is door RAAP.1 Tijdens het onderzoek uit 2011 zijn Romeinse nederzettingsresten aangetroffen uit de 2e en 3e eeuw na Chr. Het bijzondere karakter van de aangetroffen vindplaats komt naar voren in de gevonden steenbouw, die door RAAP is geïnterpreteerd als een badgebouw, en de mogelijke aanwezigheid van een veteraan. Het hoofddoel van onderhavig onderzoek was, naast het ex situ veilig stellen van de archeologische waarden ter plaatse, aanvullende informatie verzamelen over dit naastgelegen nederzettingsterrein. Het nieuwe onderzoek heeft niet tot grote wijzigingen geleid van de fasering of interpretatie van de vindplaats, maar wel een veel genuanceerder beeld opgeleverd over het Romanisatie proces binnen deze nederzetting. Resultaten Langs de noordzijde wordt de nederzetting begrenst door een geul. De zone langs de geul en het gebied ten oosten van het latere veteranenhuis vormen het oudste deel van de vindplaats. Hier werd tussen 130 en 150 na Chr. een tweetal huizen gebouwd, een erf ingericht, de geul beschoeid en het land systematisch verkaveld. De geul speelde hierin een belangrijke rol. Niet alleen stonden de greppels hiermee in verbinding, ook is de inrichting van het terrein hierop georiënteerd. Vlak na de herinrichting is het huis van de veteraan gebouwd, tussen 160 en 200 na Chr., waarna tegen het einde van de 2e eeuw het zwaartepunt van de nederzetting verplaatst van de zone langs de geul en ten oosten hiervan naar dit nieuwe huis. Tijdens onderhavig onderzoek zijn er geen nieuwe aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van een veteraan. Wel laten de in totaal nu drie huizen een ontwikkeling zien in de mate van Romanisatie van de vindplaats, die chronologisch toeneemt. Het vroegste huis (structuur 1) is sterk geworteld in de inheemse bouwtradities. De materiële cultuur in relatie tot het huis vertoont hetzelfde beeld. Dit verschuift met de oprichting van het tweede huis (structuur 6). Dit huis heeft een bouwstijl met zowel inheemse elementen als een Romeinse porticus. Ook het aardewerkcomplex vertoont meer ‘Romeinse’ elementen: het aandeel handgevormd aardewerk is afgenomen met circa 30 procent ten faveure van Low Lands Ware. Deze ontwikkeling neemt verder toe richting het einde van de 2e eeuw, zoals blijkt uit het onderzoek uit 2011. Het jongste huis (van de veteraan) heeft naast Romeinse elementen ook een afwijkend groot aandeel terra sigillata. Aan het begin van de 3e eeuw wordt er mogelijk zelfs een badhuis gebouwd, of in ieder geval een gebouw opgetrokken van stenen. Alhoewel de toename van Romeinse elementen in met name het aardewerkcomplex goed past binnen het regionale beeld, is opvallend hoe goed deze ontwikkeling van Romanisatie is te volgen binnen een vindplaats. De bewoners van deze nederzetting leefden waarschijnlijk van de veeteelt. Aanwijzingen hiervoor waren al sterk tijdens het onderzoek van 2011. Rund vormt met bijna de helft van het relatieve aantal aangetroffen botten de grootste groep. Het gaat om rundvee dat ter plekke is geslacht en verwerkt. Schaap of geit vormde een aanvulling op het menu. Van varken en paard zijn slechts enkele botten gevonden. Doordat pasgeboren runderen en schapen of geiten ontbreken is er geen archeozoölogisch bewijs dat deze dieren ter plekke werden gefokt. De aanwezigheid van honden blijkt uit de vraatsporen op de botten. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De veeteelt werd aangevuld met kleinschalige landbouw en moestuinen. De keuze voor veeteelt is, gezien de landschappelijke ligging in een gebied dat nog onder (afnemende) invloed stond van getijdengeulen, logisch. Kweldergebieden zijn geschikt als weidegrond, maar door de zilte omstandigheden minder voor landbouw. Mogelijk leverde de veeteelt voldoende surplus op om het luxere steenbouw op te richten, alhoewel dit niet met zekerheid is te zeggen omdat de surplus natuurlijk is verhandeld. Voor de handel speelde mogelijk de geul een belangrijke rol. Indien deze bevaarbaar is geweest vormde deze een directe verbinding met de Gantel en daarmee het wijdere achterland van West-Nederland. Alhoewel de noordelijke grens van deze kleine Romeinse nederzetting dus is aangetroffen en wordt gevormd door de geul, is onduidelijk hoever de vindplaats nog doorloopt richting het oosten. In ieder geval lopen hier waarschijnlijk nog perceleringsgreppels en is een deel van het erf van het oudste huis hier gelegen. Mogelijk zijn hier nog meer sporen te vinden uit de vroegste fase van de nederzetting. Dit deel wordt grotendeels verlaten aan het einde van de 2e eeuw.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een Archeologische Definitieve Opgraving (DO) van een inheems-Romeinse nederzetting&lt;/p&gt;