DOI: 10.17026/dans-zbm-y2tk
title: Oss, Terwaenen en Burgwal
title: Archeologische begeleiding herinrichting Oss-Centrum

description: &lt;p&gt;In opdracht van de gemeente Oss werd door BAAC bv de herinrichting van twee deelgebieden van het centrum archeologisch begeleid. Vanwege de archeologische en historische achtergrond is Oss-Centrum, gelegen binnen de voormalige middeleeuwse omgrachting, archeologisch aandachtsgebied, hetgeen inhoudt dat graafwerkzaamheden archeologische begeleiding behoeven. Herinrichtingsplannen voor de deelgebieden Tenwaenen (in het noordwesten van het centrum) en Burgwal (in het zuidoosten van het centrum) betroffen graafwerkzaamheden t.b.v. het aanleggen van boomgaten, het verplaatsen van ondergrondse vuilcontainers en het vernieuwen van riolering. De begeleiding van deze bodemingrepen vond plaats van 30 maart tot en met 15 juni 2005.&lt;br&gt;De graafwerkzaamheden werden uitgevoerd met een hydraulische kraan met gladde bak. De boomgaten, van variabele omvang, werden tot 1 meter onder het maaiveld uitgegraven. De ondergrondse vuilcontainer vereiste een diepte van 3 meter onder maaiveld, terwijl de bestaande riolering tot 1,3 meter onder het maaiveld werd uitgegraven. Hierbij werden waar mogelijk vondsten per werkput verzameld. Waargenomen sporen werden gedocumenteerd; ligging, vlak en bodemopbouw werden geregistreerd. In een aantal gevallen werd de bodemopbouw op een dieper niveau bestudeerd door middel van boringen of het verdiepen van het profiel. Een en ander werd zowel door middel van tekeningen als fotografisch vastgelegd. Vanwege de beperktheid van het onderzoek kunnen slechts op beperkte schaal uitspraken worden gedaan.&lt;br&gt;De belangrijkste conclusies kunnen als volgt worden samengevat:&lt;br&gt;- de diepte van het ongestoorde dekzand onder maaiveldniveau kon op meerdere plaatsen in de binnenstad worden vastgesteld: in Terwaenen(straat) ligt deze op 1,7 meter onder het maaiveld, in TenA/aenen(parkeerplaats) op 1,6 meter onder het maaiveld in de zuidelijk deel en op 1,1 meter onder het maaiveld in het noordelijk deel van het onderzocht gebied; in de Burgwal op ca. 1,1 meter onder het maaiveld en in de Walstraat op ca. 1 meter onder het maaiveld aan de noordzijde,aflopend tot 2,6 meter onder het maaiveld aan de zuidzijde (in verband met de hier gelocaliseerde gracht).&lt;br&gt;- de onder de bestrating en vleilaag aanwezige opgebrachte lagen kunnen overwegend in de 19e eeuw gedateerd worden; de op een dieper niveau aanwezige lagen dateren vanaf de 15e eeuw (in Tenwaenen) tot de 17e-18e eeuw (op de Burgwal). Alleen op Terwaenen(straat) kon een gedeelte van de oorspronkelijke bodemvorming gedocumenteerd worden.&lt;br&gt;- de waargenomen sporen betreffen voornamelijk restanten van voormalige bebouwing, waarover slechts beperkte uitspraken mogelijk waren. Voor zover het de sporen in het noordelijk deel van de Burgwal betreft kunnen deze gekoppeld worden aan de op de kadasterkaart van 1832 afgebeelde bebouwing aan de Hooghuisstraat, die voor deze doorbraak werd gesloopt. Deze sloop heeft in de 60-er jaren van de vorige eeuw plaatsgevonden. Daarnaast bestaan er aanwijzingen dat de bewoning hier terug kan gaan tot de 15e eeuw.&lt;br&gt;- de globale vondstverspreiding bevestigt het vermoeden dat de oudste bewoning, vanaf de 12e eeuw, zich in de noordwest hoek (rondom Terwaenen) heeft bevonden, tenwijl het gedeelte rondom de Burgwal later, in de loop van de 15e eeuw, in gebruik is genomen.&lt;br&gt;- in de Walstraat tenslotte kon door een combinatie van gedocumenteerde profielen&lt;/p&gt;