DOI: 10.17026/ar/pqjqha
title: Replication Data for: Transect-rapport 4436: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Utrecht, Amsterdamsestraatweg 380

description: Op grond van kaartmateriaal van Berendsen (1982) en Cohen e.a. (2012) valt af te leiden dat in 
de ondergrond van het plangebied afzettingen van de Vecht en Oud Aa stroomruggen te 
verwachten zijn. Deze (voormalige) rivieren waren actief gedurende de IJzertijd tot 1122 na Chr., 
het moment dat de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede werd afgedamd. Op de oevers van deze 
rivier was in die periode theoretisch gezien bewoning mogelijk. Berendsen (1982) vermoedt dat 
de oorspronkelijke geul van de Vecht in het plangebied gelegen heeft, hetgeen bevestigd wordt 
aan de hand van historisch kaartmateriaal. Deze geul is verlaten op het moment de Nye Vecht als 
kanaal in 1338 werd gegraven. De oevers van de Vecht vormden altijd een relatief hoger gelegen 
deel in het landschap en waren daarmee in een over het algemeen laag en drassig gebied 
aantrekkelijk voor (pre-) historische samenlevingen. Het plangebied bevindt zich naar 
verwachting echter in de restgeul. Hier is met name een verwachting op watergerelateerde 
resten als visfuiken, scheepswrakken en beschoeiingen uit de periode IJzertijd – Vroege 
Middeleeuwen. Archeologische resten uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd zijn ook te 
verwachten, toen de Daalsedijk is aangelegd en het omliggende land rondom Utrecht werd 
ontgonnen. Deze omvatten sporen van bewoning van agrarische nederzettingen in die tijd (12e
-
15e eeuw), die mogelijk langs de Daalsedijk op de kop van agrarische percelen zijn aangelegd. Op 
basis van historische kaarten is het plangebied vanaf de 16de eeuw onbebouwd geweest. Resten 
van het middeleeuwse dijklichaam van de Daalsedijk kunnen eveneens aanwezig zijn. Ook zijn 
sporen van landgebruik te verwachten, mogelijk ook van industrie. Ten zuiden en noordwesten 
van de Utrechtse binnenstad hebben sinds de 17e eeuw diverse pottenbakkersactiviteiten 
plaatsgevonden, met name net buiten de oude stadspoorten. Ook kleiwinning heeft op grote 
schaal plaatsgevonden, waarbij delen van de oeverafzettingen zijn afgegraven. Hierbij zijn 
mogelijk archeologische resten verdwenen.
• Op grond van de resultaten van het archeologisch booronderzoek is vastgesteld dat in het 
plangebied oever- en beddingafzettingen van de Oud-Aa en de Vecht stroomruggen aanwezig 
zijn. Duidelijke aanwijzingen voor een restgeul – met uitzondering van een waterbodem – zijn in 
het plangebied niet gevonden. De top van de oeverafzettingen in het plangebied zijn tot een 
diepte van 125 tot 150 cm -Mv (0,3 tot 0,6 m NAP) verstoord geraakt. Dit blijkt uit de 
aanwezigheid van brokken rood baksteen, grind en mortel tot die diepte. Het is niet uitgesloten 
dat de aanwezigheid van dit bouwkeramisch materiaal het gevolg is van vroegere kleiwinning in 
het gebied. Hierbij is voor steenindustrie geschikte klei afgegraven en onbruikbare klei vermengd 
met brokken baksteenpuin teruggebracht. Diepe verstoringen, die tot in de beddingafzettingen 
reiken, zijn nabij de watertoren aangetroffen. Deze zijn waarschijnlijk het gevolg van de aanleg 
van de fundering van de watertoren. Archeologisch gezien is de ondergrond van het plangebied 
zodanig verstoord te beschouwen, dat er naar verwachting geen archeologische resten meer 
aanwezig zullen zijn. De resterende dikte van de oeverafzettingen in het plangebied bedraagt nog 
maar 10-20 cm, waaruit valt af te leiden dat het grootste deel van de oorspronkelijke 
oeverafzettingen weg is. Grondsporen en vondsten zullen zodoende naar verwachting ook 
verdwenen zijn. Op grond hiervan is de archeologische verwachting voor alle perioden naar laag 
bij te stellen.