DOI: 10.17026/dans-zdk-q6f3
title: Heulenslag 73a te Bleskensgraaf (gemeente Molenwaard). Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in juli 2018 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Heulenslag 73a te Bleskensgraaf, gemeente Molenwaard. De aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen sloop van de bestaande bebouwing en aansluitend de nieuwbouw van een vrijstaande woning.&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit bleek dat het plangebied deel heeft uitgemaakt van een veengebied. Dit veengebied was ontoegankelijk en niet geschikt voor permanente bewoning. Daarom worden uit de periode van veengroei, die waarschijnlijk samenvalt met de periode Neolithicum t/m Romeinse tijd, geen archeologische waarden verwacht. Omstreeks 250 n. Chr. werd ten zuiden van het plangebied de Alblas, een perimariene getijdekreek, actief. In en op de oeverafzettingen van de Alblas kunnen archeologische waarden aanwezig zijn vanaf de Romeinse tijd. Een eventuele archeologische vindplaats uit de Romeinse tijd of de Vroege Middeleeuwen zal uit de resten van een agrarische nederzetting bestaan en zal zich manifesteren als een archeologische laag: een humeuze en/of ontkalkte laag met daarin aardewerkfragmenten, houtskool, fosfaatvlekken en resten dierlijk botmateriaal.&lt;br&gt;In de 11e-13e eeuw werden de veengebieden van de Alblasserwaard ontgonnen, waarbij de oevers van onder andere het riviertje de Alblas als ontginningsas fungeerden. In deze periode ontstond ter plaatse van de huidige Heulenslag een bewoningslint. Vanwege wateroverlast werden de erven opgehoogd en ontstond een reeks huisterpen. In het zuidwesten van het plangebied wordt op basis van een in 1981 uitgevoerde kartering een huisterp uit de Late Middeleeuwen vermoed. Andere bronnen, zoals het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) en historisch kaartmateriaal, geven echter geen aanleiding om in dit deel van het plangebied een huisterp te verwachten. Ondanks dat zich in het plangebied geen huisterp lijkt te bevinden, kan de aanwezigheid van bewoningsresten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd in het zuidelijk deel (nabij de Heulenslag) niet worden uitgesloten. Een eventuele archeologische vindplaats zal zich manifesteren als een opgebrachte en /of omgewerkte humeuze kleilaag met daarin aardewerkfragmenten en resten bouwmateriaal.&lt;br&gt;Indien aanwezig zal deze laag zich direct onder het maaiveld bevinden. Mogelijk zijn de in het plangebied aanwezige archeologische niveaus verstoord geraakt door het graven van sloten of de bouw van een woning en een schuur in het zuidwesten van het plangebied.&lt;br&gt;Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond van het plangebied uit mineraalarm bosveen bestaat. Dit veenpakket wordt doorsneden door lagen matig siltige klei (komafzettingen) en in het zuidoosten van het plangebied door een laag uiterst siltige klei (oeverafzettingen van de Alblas). Het veenpakket gaat in het zuidoosten van het plangebied naar boven toe over in een pakket sterk siltige klei (oeverafzettingen van de Alblas) en in de overige delen van het plangebied in een pakket matig siltige klei (komafzettingen). In de top van de genoemde kom-/oeverafzettingen is een 20 tot 30 cm dikke bouwvoor ontwikkeld. De bouwvoor is afgedekt door een 35 tot 60 cm dik grindhoudend verhardingspakket.&lt;br&gt;Het plangebied bevindt zich voor een groot deel in het komgebied ten noorden van de stroomgordel van de Alblas. Het plangebied heeft dus ten opzichte van de oeverzone van de Alblas een relatief lage ligging gehad en was daarmee niet aantrekkelijk voor permanente bewoning. Bovendien zijn tijdens het booronderzoek geen in de Late Middeleeuwen of Nieuwe tijd opgebrachte en/of omgewerkte kleilagen aangetroffen, ook niet in het zuidwesten van het plangebied waar op basis van de archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart van de (voormalige) gemeente Graafstroom een huisterp verwacht werd. De archeologische verwachting voor het plangebied kan op basis van de resultaten van het booronderzoek naar laag worden bijgesteld.&lt;/p&gt;