DOI: 10.17026/ar/ooljbb
title: Plangebied Slotemaker de Bruïneweg te Nijmegen, gemeente Nijmegen.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-RAPPORT 7344

description: &lt;p&gt;In opdracht van SmitsRinsma B.V heeft RAAP in september 2024 een archeologisch vooronderzoek in 
de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor een terrein tussen de IJsbeerstraat en de 
Slotemaker de Bruïneweg te Nijmegen in de gemeente Nijmegen. De opdrachtgever is voornemens om 
het bestaande parkeerterrein opnieuw in te richten. Hiervoor worden eerst enkelen bomen gekapt en de 
huidige bestrating verwijderd. Voor de herinrichting zal een nieuw cunet en groenvakken worden 
uitgegraven en het bestaande cunet worden verdiept. Het onderzoek vond plaats in het kader van een 
omgevingsvergunning.

&lt;p&gt;Aangezien het oppervlak uit de steentijd mettertijd is geërodeerd, worden hier in het plangebied geen 
(in situ) resten van verwacht. Het plangebied ligt op een hogere smeltwaterwaaier en richting de lagere 
droogdalen. Hierdoor kunnen nog archeologische resten vanaf het neolithicum tot en met de 
middeleeuwen worden verwacht. Op basis van het beschikbare historisch kaartmateriaal blijkt tevens 
dat in de nieuwe tijd sprake was van een grootschalig heidegebied zonder bewoning. De historische 
kaart van De Man (1806) toont in het heidegebied twee vierkante omwallingen en een drietal 
ontginningsassen. Mogelijk betreft het een tweetal boerenvluchtheuvels, maar dat is niet zeker. Op de 
latere kaarten – onder andere op de Tranchotkaart uit circa 1802-1820 - zijn de vierkante vormen niet 
meer zichtbaar. Zodoende kunnen in het plangebied nog archeologische resten van bewoning, 
begraving en landbewerking worden verwacht uit de periode tussen het neolithicum t/m de late 
middeleeuwen. Voor de periode van de nieuwe tijd worden enkel sporen van agrarische aard en 
landinrichting verwacht. 

&lt;p&gt;Aan weerszijden van het noordelijkgelegen droogdal zijn diverse vondstmeldingen gedaan. Hoewel de 
meeste hiervan een nieuwe tijdse datering hebben (kloostermuren, kelders, WOII e.d.), zijn tijdens een 
booronderzoek verbrande botfragmenten aangetroffen. Deze sporen zijn geïnterpreteerd als verploegde 
crematieresten uit de prehistorie t/m de Romeinse tijd. Het terrein lag tot in ieder geval 1880 nog in een 
bosgebied, waarna het in het begin van de 19e eeuw werd ontgonnen. Op de nabijgelegen Goffertweide 
is tevens veel materiaal uit de late nieuwe tijd aangetroffen. Het betreft onder andere stellingen, schuilen schuttersputten, munitiedepots en loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog. Aangezien het 
archeologisch relevante niveau vlak onder het actuele maaiveld ligt, zal het potentieel aanwezige
archeologisch niveau hoogstwaarschijnlijk met de ontginning van de gronden zijn verploegd. Vlak onder 
dit verploegde pakket kan nog sprake zijn van diepere grondsporen (paalsporen, waterputten e.d.). 

&lt;p&gt;Met de verdieping van het bestaande wegcunet, het ontgraven van het nieuwe wegcunet en de nieuwe 
groenvakken is sprake van een bodemverstoring van maximaal 35 cm -mv. Hiermee wordt de geldende 
vrijstellingsgrens van 30 cm -mv overschreden en waarschijnlijk de onderkant van bouwvoor geraakt. 
Aangezien met deze ingrepen echter in zeer minimale mate sprake is van bodemverstoring (180 m2
), 
wordt hiervoor geen archeologische vervolgstap geadviseerd. Met de aanleg van de plantgaten zal een 
ontgraving van 60 cm -mv plaatsvinden in vijf gaten van ieder 1,2 m in doorsnede. Aangezien met deze 
ingreep wederom sprake is van een minimale ingreep wordt ook hier geen archeologische vervolgstap 
geadviseerd. De toekomstige herinrichting van de parkeerplaats met nieuwe groenzones zal derhalve 
vrijwel geen invloed hebben op potentiele archeologische resten. 

&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied met de huidig geplande 
ingrepen mogelijk archeologische resten bedreigd zullen worden. De omvang van de werkzaamheden is echter dermate gering, dat de daadwerkelijke trefkans zeer laag is. Daarom wordt in het kader van 
de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische 
Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. 

&lt;p&gt;Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden 
aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende 
vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel 
Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt;NB. Bij een eventuele toekomstige (grotere) ingreep adviseert RAAP om de gespecificeerde 
verwachting van het terrein alsnog te toetsen middels een inventariserend veldonderzoek (verkennend 
booronderzoek). Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de 
bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de 
in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete 
gegevens worden verzameld over de bodemopbouw, waarmee inzicht ontstaat in de gaafheid en 
diepteligging van eventuele archeologische resten