DOI: 10.14457/tu.the.2015.662
title: การกำหนดราคารับซื้อไฟฟ้าในระบบ feed-in tariff ของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กที่ใช้เชื้อเพลิงชีวมวล

description: การศึกษาเรื่องการกำหนดราคารับซื้อไฟฟ้าในระบบ Feed-in Tariff ของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กที่ใช้เชื้อเพลิงชีวมวล มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพรวมการรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนของไทย รวมไปถึงการศึกษาการกำหนดราคารับซื้อไฟฟ้าพลังงานชีวมวลที่เหมาะสมสำหรับผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็ก (SPP: Small Power Producer) ในรูปแบบ Feed-in Tariff (FiT) และทราบถึงสถานการณ์ของผู้ผลิต SPP ต่อการเปลี่ยนมาตรการรับซื้อไฟฟ้าของภาครัฐ โดยการศึกษานี้ผู้ศึกษาได้กล่าวถึงภาพรวมนโยบายการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิต SPP โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากหน่วยงาน องค์การ และองค์กรที่เกี่ยวข้องในด้านพลังงาน ได้แก่ คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย การไฟฟ้านครหลวง การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สำนักนโยบายและแผนพลังงาน มูลนิธิพลังงานเพื่อสิ่งแวดล้อม การศึกษานี้ได้จัดทำแบบจำลองในการคิดราคารับซื้อไฟฟ้าที่เหมาะสมสำหรับผู้ผลิต SPP ที่ใช้มาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ Adder ที่ต้องการเปลี่ยนสัญญารับซื้อไฟฟ้าเป็น FiT ซึ่งแบบจำลองที่ผู้ศึกษาจัดทำขึ้นนั้นต้องการหาราคาส่วนที่ผู้ผลิต SPP ที่ใช้มาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ Adder เดิมได้รับเกินไป โดยเปรียบเทียบกับราคารับซื้อไฟฟ้าในแบบ FiT เพื่อให้ได้มาซึ่งช่วงของราคารับซื้อไฟฟ้าที่เหมาะสม โดยที่แบบจำลองมีการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยต่างๆ ได้แก่ กำลังการผลิตไฟฟ้าในช่วง Peak และ Off-Peak ของผู้ผลิต SPP จำนวน 3 กรณี อัตราผลตอบแทนในการคิดหามูลค่าปัจจุบันของผลต่างของราคารับซื้อไฟฟ้า 3 ค่า เพื่อให้ได้แบบจำลองที่สามารถหาช่วงราคารับซื้อไฟฟ้าที่เหมาะสมสำหรับผู้ผลิต SPP ที่ใช้เชื้อเพลิงชีวมวล ผลการศึกษาพบว่าราคารับซื้อไฟฟ้าที่คำนวณออกมาได้นั้นจะอยู่ในช่วง 3.9714 บาท/หน่วย ถึง 4.0292 บาท/หน่วย ผู้ศึกษาจึงเลือกใช้ราคาที่เหมาะสมจากในช่วงนี้ที่ ราคา 4.00 บาท/หน่วย ซึ่งจะเป็นราคารับซื้อไฟฟ้าของผู้ผลิต SPP ที่เปลี่ยนมาใช้มาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ FiT ณ มกราคม พ.ศ. 2560 ในขณะที่ผู้ผลิต SPP รายใหม่ที่ไม่เคยได้รับมาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ Adder จะได้ราคารับซื้อไฟฟ้าสำหรับมาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ FiT ที่ราคา 4.15 บาท/หน่วย ณ มกราคม พ.ศ. 2560 ในส่วนของผู้ผลิต SPP ที่ไม่ประสงค์จะเปลี่ยนมาตรการรับซื้อไฟฟ้าและยังคงมาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ Adder จะได้ราคารับซื้อไฟฟ้าที่ 3.0798 บาท/หน่วยงานศึกษานี้ยังได้ใช้วิธีการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียใน 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ผลิต SPP ที่ใช้เชื้อเพลิงชีวมวล ผู้ออกนโยบาย และ ผู้รับซื้อไฟฟ้า โดยใช้การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง (Structured Interview) ด้วยแบบสัมภาษณ์มาตรฐาน (Patterned Interview) จากผลการสัมภาษณ์สามารถวิเคราะห์ได้ว่า ผู้ออกนโยบายและผู้รับซื้อไฟฟ้าเล็งเห็นถึงข้อดีของการเปลี่ยนมาตรการรับซื้อไฟฟ้าจาก Adder มาเป็น FiT เนื่องมาจากภาระที่เกิดกับภาคประชาชนในส่วนของค่าไฟฟ้านั้นมีไม่มากและเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป จึงมีเสถียรภาพของราคารับซื้อ ไม่ผันผวนรุนแรง เมื่อเปรียบเทียบกับมาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ Adder อีกทั้งราคารับซื้อไฟฟ้ายังสะท้อนต้นทุนที่แท้จริงของผู้ผลิต SPP ได้ดีกว่ามาตรการแบบ Adder ในขณะที่ผู้ผลิต SPP มุ่งเน้นการสร้างกำไรและคำนึงถึงความอยู่รอดของธุรกิจหากมีผู้ผลิต SPP รายใหม่ที่ได้รับมาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ FiT ซึ่งจะมีความสามารถในการแข่งขันด้านเชื้อเพลิงสูงกว่าผู้ผลิต SPP ที่ได้รับมาตรการรับซื้อไฟฟ้าแบบ Adder ผู้ผลิต SPP จึงมีความต้องการให้ภาครัฐปรับขึ้นราคาส่วนเพิ่ม และขนาดเดียวกันจากความไม่แน่นอนของนโยบายรับซื้อไฟฟ้าของรัฐบาล ทำให้ผู้ผลิต SPP มีความลังเลในการเปลี่ยนสัญญารับซื้อไฟฟ้า