DOI: 10.17026/dans-zet-g9gh
title: Plangebied Wakkerendijk 40 te Eemnes, gemeente Eemnes; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend-karterend booronderzoek)

description: &lt;p&gt;In opdracht van Hoveniersbedrijf Niels Makker heeft RAAP in december 2020-februari 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend-karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Wakkerendijk 40 te Eemnes in de gemeente Eemnes. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunningsaanvraag. De plannen bestaan uit de sloop van een hooiberg en de nieuwbouw van een schuurhooiberg met een kelder in een zone van circa 140 m2. De diepte van de voorgenomen graafwerkzaamheden bedraagt maximaal 3,0 m –mv in het kader van de aanleg van de kelder. Het&lt;br&gt;bureauonderzoek dat in dit rapport is opgenomen richtte zich in eerste instantie voornamelijk op het&lt;br&gt;hierboven gespecificeerde plangebied, waar de sloop en nieuwbouw van een hooiberg is voorzien. Tijdens het hieruit voortkomende verkennende-karterende booronderzoek is in het kader van een toekomstige vergunningaanvraag eveneens een zone onderzocht waar de sloop en nieuwbouw van een woonhuis is gepland.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek en verkennend-karterend booronderzoek bestaat een lage archeologische verwachting voor het paleo-, meso- en neolithicum in de top van het dekzand. Het plangebied lag in een relatief laaggelegen deel van het dekzandlandschap (een dekzandvlakte van ten dele verspoeld dekzand), dat in vergelijking met andere (hoger gelegen) zones in de relatieve nabijheid van het plangebied minder aantrekkelijk zal zijn geweest voor bewoning. Het dekzand heeft wel een goeddeels intact bodemprofiel, maar in de genomen monsters van de top van het dekzand zijn geen archeologische indicatoren uit de periode voorafgaand aan circa 3.850 voor Chr. aanwezig. De top van het dekzand is vanaf circa 79-145 cm –mv (vanaf 0,74-1,23 m –NAP) in het plangebied aanwezig. In 5&lt;br&gt;boringen is boven het grotendeels eolisch afgezette dekzand een laag verspoeld dekzand waargenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het plangebied bestaat een lage archeologische verwachting voor de periode tussen het neolithicum en de ontginning van Eemnes in de 13e eeuw, waarin veenvorming plaatsvond. De drassige milieus waarin veen zich kon vormen gaan in het algemeen gepaard met een lage archeologische verwachting voor bewoningssporen en andere vormen van intensief landgebruik, zoals landbouw. Tijdens het booronderzoek zijn geen veraarde niveaus in het veen waargenomen. Indien initieel aanwezig, is de veraarde top van het veen mogelijk verstoord of vergraven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er bestaat een lage-middelhoge archeologische verwachting voor de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Het plangebied was deel van een zone die tot de vroegste ontginningen (vanaf de 13e eeuw) langs de Wakkerendijk behoort. Op basis van historisch kaartmateriaal uit de nieuwe tijd lijkt bewoning echter voornamelijk op korte afstand van de Wakkerendijk te hebben plaatsgevonden (circa 50-80 m ten oosten van het plangebied). Het ligt in de lijn der verwachting dat bewoningssporen en –resten uit de late middeleeuwen (waarvoor geen kaartmateriaal beschikbaar is) ook in de directe nabijheid van de dijk kunnen worden verwacht. Er bestaan geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van bewoningsresten in het plangebied, anders dan de mogelijke indicaties voor de aanwezigheid van een&lt;br&gt;bijgebouw/silo uit het einde van de 19e eeuw of later in het westelijk deel van de zone waar de nieuwe woning wordt opgetrokken. In het plangebied kunnen wel perceleringsgreppels, sloten en/of andere ontginningsporen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd aanwezig zijn. Indien aanwezig, bevinden zulke sporen en resten zich waarschijnlijk in het veen en/of in de (humeuze en vondstrijke) historische ophogingspakketten, welke aan het maaiveld aanwezig zijn. Tijdens het veldonderzoek zijn scherven aardewerk uit de nieuwe tijd en andere indicatoren in deze ophogingslagen of anderszins verstoorde lagen waargenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek en verkennend-karterend booronderzoek lijkt de kans gering dat ter plaatse van de nieuwe hooiberg archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen ingrepen: dit plangebied ligt niet in een zone waar bewoningsresten uit de late middeleeuwen-nieuwe tijd worden verwacht en de (tref)kans dat in het relatief kleine plangebied ontginningssporen worden verstoord wordt klein geacht. Hoewel de bodemopbouw van het dekzand goeddeels intact is en binnen de voorgenomen ontgravingsdiepte ligt, blijkt het plangebied in een lager deel van het dekzandlandschap te hebben gelegen, terwijl in de top van het dekzand geen indicatoren uit het paleolithicum, mesolithicum of neolithicum aanwezig zijn. Daarom wordt in het kader van de&lt;br&gt;voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht.&lt;/p&gt;