DOI: 10.17026/ar/3kjfuo
title: Van Heemstraweg, van Galen locatie, Beneden-Leeuwen, gemeente West Maas en Waal
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in juni 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Van Heemstraweg, van Galen. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen realisatie van nieuwbouwwoningen in het plangebied.

Op basis van het bureauonderzoek werd geconstateerd dat de diepere ondergrond, vanaf omstreeks 4 m -mv, bestaat uit pleistocene rivierafzettingen. In de top van deze afzettingen kan de Laag van Wijchen aanwezig zijn. Hierin kan een bodem zijn gevormd. Indien dit niveau intact aanwezig is kunnen archeologische resten vanaf het Laat Paleolithicum aanwezig zijn. Later worden de Pleistocene rivierafzettingen afgedekt met holocene rivierafzettingen. In en nabij het plangebied was de Leeuwen stroomgordel actief tussen ca. 1000 v.Chr. en 50 v. Chr. Mogelijk zijn in het plangebied oeverafzettingen van deze stroomgordel aanwezig die aantrekkelijk waren voor bewoning vanaf de Late Bronstijd. De resten manifesteren zich naar verwachting als een archeologische laag, bestaande uit een vermenging van onder meer kleine fragmenten aardewerk, houtskool en bot met het oorspronkelijke substraat. De oeverafzettingen zijn waarschijnlijk afgedekt door oever- en/of komafzettingen van de Waal, waardoor het potentiële archeologische niveau goed is bewaard.

Teneinde de hierboven beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is gebleken dat in de ondergrond van het plangebied, vanaf 415 cm -mv (1,13 m + NAP), afzettingen van een vlechtende rivier (Formatie van Kreftenheye) aanwezig zijn. Hierboven bevinden zich grotendeels komafzettingen (Formatie van Echteld) met enkele veenlagen (Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket). In het noorden van het plangebied is vanaf 120 cm -mv (3,99 m + NAP) een ca. 50 cm dikke laag oeverafzettingen aanwezig, die kunnen worden gerelateerd aan de noordelijk gelegen Leeuwen stroomgordel. In het midden en zuiden van het plangebied zijn vanaf een diepte van 330 cm -mv (2,16 m + NAP) of 90 cm -mv (4,32 m + NAP) crevasseafzettingen aanwezig. De bovengrond bestaat uit een 50 tot 115 cm dik pakket overslagafzettingen, ontstaan als gevolg van een of meerdere dijkdoorbraken. 

In alle boringen zijn op verschillende niveaus stilstandfasen in de sedimentatie herkent. Het gaat om vegetatieniveaus in komafzettingen (matig siltige kalkloze klei). Het betreft één of twee vegetatieniveaus in het bovenste deel van de komafzettingen, vanaf 45 tot 100 cm -mv (4,96 en 4,54 m + NAP). Deze zijn grijs van kleur en tussen 5 en 25 cm dik. Dit niveau is in het hele plangebied aanwezig. In het midden van het plangebied is ook op een dieper niveau in de komafzettingen een vegetatieniveau herkent. De top bevindt zich tussen 210 en 280 cm -mv (3,36 en 2,68 m + NAP). De vegetatiehorizonten zijn tussen 25 en 5 cm dik en donker grijs van kleur.

De hierboven vermelde stilstandfasen vormden een potentieel archeologisch niveau waar bewoningsmogelijkheden of seizoensgebonden activiteiten konden plaatsvinden. In het noorden van het plangebied liggen de vegetatiehorizonten boven een dik pakket oeverafzettingen van de Leeuwen stroomgordel (boringen 1 tot en met 3 en 6), met name in dit gedeelte was waarschijnlijk sprake van relatief droge omstandigheden die bewoningsmogelijkheden boden. Dit niveau is aanwezig vanaf 75 cm -mv (4,71 m + NAP).