DOI: 10.17026/ar/eynf7z
title: booronderzoek Jukwerderweg 49

description: &lt;p&gt;De aanleiding voor het waarderend booronderzoek wordt gevormd door de plannen van Van Wijnen voor de versteviging van de woning aan Jukwerderweg 49 te Jukwerd, door middel van het aanbrengen van een nieuwe betonnen fundering op palen. Hoewel bij het onderzoek maar een beperkt deel van de wierde Jukwerd is onderzocht bieden de resultaten van met name de steekboringen interessante informatie. Bij het onderzoek zijn inpandig elf gutsboringeng gezet. Rond de bebouwing zijn vijf steekboringen gezet. Het wierdepakket kan worden gedateerd op basis van het hierin aangetroffen aardewerk. Afgezien van nieuwe tijds en recent materiaal in de toplaag stamt het oudste aardewerk mogelijk uit de midden ijzertijd (4e-3e eeuw v. Chr.), maar aardewerk vanaf de 1e eeuw v. Chr. is met zekerheid aanwezig. Het gros van het aardewerk dateert niet later dan de 1e eeuw n. Chr. Twee scherven dateren in de 2e of begin 3e eeuw. Middeleeuws vondstmateriaal ontbreekt grotendeels. In noord-Nederlandse kustgebied vaak sprake van een bewoningshiaat in de 4e eeuw (zie bijvoorbeeld Nieuwhof 2013). Daarna werden veel wierden weer in gebruik genomen. Twee scherven aardewerk dateren uit de vroege middeleeuwen (7e of 8e eeuw) en n scherf dateert uit de late middeleeuwen, in de 12e of 13e eeuw. Laat middeleeuwse wierdepaketten zijn vaak relatief schoon en bevatten weinig vondstmateriaal. Uit de tussenliggende periode, tussen de 7e of 8e en 12e of 13e eeuw ontbreekt echter ook dateerbaar vondstmateriaal. Gezien de zeer beperkte schaal van het onderzoek wil dit niet zeggen dat deze periode niet aanwezig is. Echter wordt deze mogelijkheid wel ondersteund door grootschaliger onderzoek uit 2016, waarbij het leggen van nieuwe kabels en leidingen in het dorp Jukwerd werden begeleid. Hier was een wierdepakket uit de ijzertijd-Romeinse tijd afgedekt door een overstromingspakket, dat ontstaan is tijdens het bewoningshiaat, waarna pas weer dateerbaar vondstmateriaal aanwezig was uit de latere middeleeuwen, waarschijnlijk n 1000 n. Chr. (Akkerman 2018). Wel was deze begeleiding beperkt in omvang. In het rapport van Akkerman en in het PvA van het huidige onderzoek (Krol-Karsten 2019) is aangegeven dat uit eerdere onderzoeken in Jukwerd vondsten bekend zijn uit de periode ijzertijd/Romeinse tijd en middeleeuwen-nieuwe tijd. Voor de middeleeuwen is niet altijd specifiek aangeven om welk deel van de middeleeuwen het gaat. Waar dit wel is aangegeven gaat het om de late middeleeuwen. Dat is in lijn met de bevindingen van de begeleiding van Akkerman. Het bij het huidige onderzoek vroege middeleeuws aardewerk uit de 7e of 8e eeuw levert daarmee aanvullende informatie op de al bekende bewoningsgeschiedenis van Jukwerd, omdat dit duidt op bewoning in deze periode, zoals nog niet bekend uit het eerdere onderzoek. De verdere interpretatie van de vindplaats wordt, naast de beperkte aard hiervan, ook bemoeilijkt. door de verstoring van de toplaag op de huidige onderzoekslocatie, tot soms 2,5 m-mv. Op basis van de samenstelling van het wierdepakket, zoals gebleken uit de analyse van de steekboringen, is mogelijk geen sprake meer van een ophoging in de late middeleeuwen of is dit pakket afgeschoven en is de toplaag te dateren in de nieuwe tijd. Voorgesteld wordt het vondstmateriaal te deponeren, met uitzondering van het materiaal dat is verzameld uit de bovengrond bij de begeleiding van het putje voor de bouwwaterleiding (S901; vnr. 101) en de hergebruikte kloostermop dit bij gutsboring 5 direct onder een laagje geel zand is aangetroffen (0,1-0,2 m-mv; vnr. 5). Omdat de boorkernen opengesneden zijn om deze uit te werken kunnen deze niet stabiel worden bewaard en daarom zullen de boorkernen van de steekboringen niet worden gedeponeerd. De eigenaar van de vondsten, provincie Groningen (provinciaal archeoloog) is akkoord met de selectievoorstellen.&lt;/p&gt;