DOI: 10.17026/ar/4upl10
title: Bureauonderzoek voor het plangebied Hoendiep Westzijde te Briltil (gemeente Westerkwartier)
title: Antea Group Archeologie 2025/135

description: In april 2025 is in opdracht van Enexis Netbeheer B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor Hoendiep, Westzijde in Briltil (gemeente Westerkwartier). Aanleiding voor het onderzoek is de geplande werkzaamheden in het plangebied bestaande uit het leggen en vervangen van laag- en middenspanningskabels.
Het plangebied is gelegen in het grensgebied van de archeoregio Fries-Gronings kleigebied. De top van het pleistocene zand bevindt zich nabij het plangebied tussen 0 en 2 m -mv. Dit is ook terug te vinden in een DINOloket boring waarbij tussen 1,2 en 1,6 m -mv zand behorende tot de Formatie van Boxtel is aangetroffen.
Ten oosten van het plangebied is een grondmorene rug gelegen. In het mesolithicum waren met name de overgangszones tussen de hogere gronden en de waterrijke gebieden aantrekkelijke gebieden voor bewoning en het verkrijgen van eten. Vanaf de bronstijd vond er grootschalige veengroei plaats en is het plangebied gelegen in een veengebied. Door de natte omstandigheden in de laagtes maakte dat de bewoningsmogelijkheden werden beperkt. Hierdoor is het gebied ook lange tijd onbewoond geweest.
Het tracé betreft circa 630 m waarvan enkel het zuidelijke deel, 312 m, onderzoeksplichtig is. Het onderzoeksplichtige deel van de werkzaamheden zullen volledig in open ontgraving plaatsvinden. De aanlegwerkzaamheden worden uitgevoerd in een sleuf van circa 0,8 meter breed en tot circa 0,8 m -mv. De werkzaamheden zorgen voor een verstoring in het bodemarchief, waardoor eventuele archeologische vondsten en sporen verloren kunnen gaan.
Op basis van het bureauonderzoek kan gesteld worden dat op basis van het landschap, historische informatie en eerder uitgevoerde onderzoeken een hoge archeologische verwachting geldt voor de periode van het paleolithicum tot en met neolithicum en late middeleeuwen tot en met nieuwe tijd. De kans op archeologische resten, zeker bewoningsresten, uit de bronstijd tot en met vroege middeleeuwen is aanmerkelijk lager. Op de gemeentelijk verwachtingskaart heeft het plangebied op basis daarvan een algemene middelhoge archeologische trefkans toegewezen gekregen. Echter is door een KLIC-oriëntatiemelding bekend dat er al vele kabels en leidingen in het plangebied aanwezig zijn. De kans op het aantreffen van intacte archeologische resten wordt dus klein geacht.

Advies Antea Group
Voor het plangebied geldt een middelhoge verwachting. Bekende vindplaatsen ontbreken in het plangebied en de directe omgeving. Binnen het gehele tracé zijn reeds kabelsleuven aanwezig. Hierdoor is de kans dat de bodem ter plekke van het tracé nog intact is laag. Omdat de mate van verstoring al groot is en er bovendien geen bekende vindplaatsen worden doorsneden adviseert Antea Group hier geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren.
Dit is een advies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan het bevoegd gezag, in dezen de gemeente Westerkwartier.
Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch sporen en vondsten worden aangetroffen. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456). Een vondstmelding bij de gemeentelijk of provinciaal archeoloog kan ook.

Dit rapport is goedgekeurd door het bevoegd gezag d.d. 30-04-2025, in dezen de gemeente Westerkwartier.