DOI: 10.17026/ar/si6bdd
title: Transect-rapport 4906: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Leidschendam, Prinsenhof Laagbouw. Gemeente Leidschendam-Voorburg.

description: Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek bevinden zich in het plangebied een tweetal 
strandwallen, van elkaar gescheiden door relatief hoger gelegen strandvlaktes (zie 
gespecificeerde archeologische verwachtingskaart in bijlage 15). Hierbij is een onderscheid te 
maken in een smalle noordwestelijke strandwal en een zuidoostelijke brede strandwal. Van deze 
laatste wordt vermoed dat het een conglomeraat (complex) van meerdere strandwallen betreft. 
Volgens Pruissers en De Gans (1988) zijn deze strandwallen in het midden van het Neolithicum 
gevormd. Op delen van de strandafzettingen is naar verwachting nog veen aanwezig, zoals viel af 
te leiden aan de hand van geologische boringen in het plangebied (bron: www.dinoloket.nl). Dit 
kan betekenen dat met name de flanken van de strandwallen en de bijbehorende vlaktes nog 
deels intact in het plangebied aanwezig zijn. Het is niet exact bekend waar in de ondergrond 
sprake is van een flank van een strandwal of van een strandvlakte. Op basis van onderzoeken in 
de omgeving valt af te leiden dat binnen het plangebied in principe in beide landschappelijke 
elementen archeologische resten aanwezig kunnen zijn vanaf het Neolithicum. Voor de 
strandwallen en strandvlaktes geldt daarom een hoge archeologische verwachting voor de 
periode Neolithicum-Vroege-Bronstijd.Vanaf de Midden-Bronstijd zijn de lagere strandvlaktes als 
gevolg van een voortdurende grondwaterspiegelstijging vernat (als gevolg van de 
zeespiegelstijging). Daardoor trad hier veenvorming op. Het veen is te drassig voor bewoning, 
waardoor geen archeologische (nederzettings)resten worden verwacht. Bewoning in een 
veengebied kon echter wel bij uitzondering plaatsvinden, bijvoorbeeld bij Voorschoten en de 
Veursestraatweg te Leidschendam. Daarvan is sprake wanneer veen lokaal ontwaterd wordt door 
de aanwezigheid van een geul. Hierdoor vallen delen van een veengebied droog, waardoor 
bewoningsmogelijkheden bestonden. Hiervan kan met name sprake zijn in de IJzertijd en 
Romeinse Tijd. Voorbeelden van sporen van nederzetting op het veen zijn tijdens het 
proefsleuvenonderzoek ten zuidoosten van het plangebied gevonden (Vlietvoorde aan de 
Veursestraatweg).Dit geldt voor zowel resten op de strandwal als in de top van het veen. Voor de 
periode Midden-Bronstijd-Vroege Middeleeuwen geldt zodoende een hoge archeologische 
verwachting.Vanaf de Romeinse Tijd vernat het gebied echter verder. Daardoor vernatten ook 
oudere, lager gelegen strandwallen en duinen, zoals die ter hoogte van het plangebied. 
Theoretisch kunnen op de strandwal archeologische resten aanwezig zijn uit de Middeleeuwen. 
De kans dat dit nederzettingsresten betreffen is echter klein, aangezien op basis van het te 
verwachten bodemtype (beekeerdgrond en meerveengronden) sprake was van relatief natte 
omstandigheden. Nederzettingen uit die perioden moeten vermoedelijk juist gezocht worden bij 
de oude woonkernen rondom het plangebied, zoals historische boerderijen op oude kaarten. 
Voor die plekken geldt eveneens een hoge verwachting op de aanwezigheid van 
nederzettingsresten uit de Nieuwe Tijd en mogelijk de Late-Middeleeuwen. Binnen het 
plangebied zijn in ieder geval op een drietal plaatsen historische erven te onderscheiden, 
waaraan een hoge archeologische verwachting op de aanwezigheid van resten uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe Tijd is toegekend. De top van de strandwal/Oude Duinen is in de 
omgeving van het plangebied aangetroffen tussen -0,5 m NAP en -1,65 m NAP. Alleen bij diepere 
verstoringen ligt de onverstoorde top in de omgeving nog dieper (-2,8 m NAP). De top van de het 
veen wordt direct onder de bouwvoor/het ophogingspakket verwacht. De exacte dikte van het 
ophogingspakket in het plangebied is niet bekend, maar naar verwachting is dit 1,0 tot 1,5 m dik. 
Afhankelijk van de daadwerkelijke diepte van het wegcunet lijken vooralsnog alleen de 
bestaande rioleringen tot onder het reeds verstoorde pakket te reiken. De overige kabels en 
leidingen zijn naar verwachting aangelegd in reeds verstoorde grond.