DOI: 10.14457/tu.the.2018.1318
title: มาตรการส่งเสริมและจัดให้มีหลังคาเขียว (green roof) ในเขตกรุงเทพมหานคร

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนำเสนอมาตรการทางกฎหมายและมาตรการส่งเสริมอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการจัดให้มีหลังคาเขียว (Green Roof) ในประเทศไทย โดยนำหลักการของการออกแบบอาคารเขียว (Green Building) ประกอบกับหลักการของการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน (Building Energy Code : BEC) มาปรับใช้ให้สอดคล้องกับกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอาคาร, กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการผังเมือง เพื่อวิเคราะห์หามาตรการที่เหมาะสมสำหรับการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารขนาดใหญ่ในเขตกรุงเทพมหานคร เพื่อนำ Green Roof มาเป็นเครื่องมือในการลดการใช้พลังงานภายในอาคารขนาดใหญ่ และเพื่อนำมาใช้ในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในกรุงเทพมหานครได้อย่างเป็นรูปธรรมและมีความยั่งยืน จากการศึกษาพบว่าประเทศไทยยังไม่มีมาตรการทางกฎหมายสำหรับการจัดให้มีการก่อสร้าง Green Roof บนหลังคาอาคารโดยตรง แต่ทั้งนี้พบว่าประเทศไทยมีกฎหมายแม่บทจำนวน 3 ฉบับ ได้แก่พระราชบัญญัติควบคุมอาคารพ.ศ. 2522, พระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานพ.ศ. 2535 และพระราชบัญญัติการผังเมืองพ.ศ. 2562 รวมถึงกฎหมายลำดับรองต่าง ๆ ได้แก่ กฎกระทรวง ข้อบัญญัติท้องถิ่น และประกาศ ที่สอดคล้องกับหลักการของการออกแบบอาคารเขียว (Green Building) และหลักการของการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงานภายในอาคาร (Building Energy Code : BEC) ที่สามารถนำมาพิจารณาปรับใช้กับหลักการของการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารได้ ผู้เขียนพบว่ามาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารขนาดใหญ่ในประเทศไทยยังมีข้อบกพร่องบางประการนับตั้งแต่การขาดมาตรการทางกฎหมายที่บังคับให้เจ้าของอาคารขนาดใหญ่มีการออกแบบและก่อสร้างดัดแปลงอาคารให้เป็นไปตามมาตรฐานอาคารเขียวและมาตรฐานการอนุรักษ์พลังงาน ซึ่งผู้เขียนพบว่ามาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับการก่อสร้างอาคารเขียวและอาคารอนุรักษ์พลังงานในประเทศไทยเป็นเพียงมาตรการส่งเสริมจูงใจเจ้าของอาคารจึงไม่จำเป็นต้องปฏิบัติตาม และนอกจากนี้ในส่วนของการออกแบบก่อสร้างและดัดแปลงโครงสร้างหลักของอาคารในส่วนของหลังคามีการกำหนดนิยามของคำว่าหลังคาไว้ในกฎหมายควบคุมอาคารแต่ยังไม่สามารถตีความครอบคลุมไปถึงกรณีของหลังคาแบบ Green Roof ซึ่งจะจัดให้มีขึ้นเพื่อลดการใช้พลังงานภายในอาคารและเพื่อประโยชน์ในการรักษาสิ่งแวดล้อมเมือง นอกจากนี้ผู้เขียนพบว่าประเทศไทยมีการจัดตั้งกองทุนเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและกองทุนเกี่ยวกับการจัดการด้านพลังงาน ได้แก่ กองทุนสิ่งแวดล้อม และ กองทุนส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานซึ่งเป็นการนำมาตรการทางเศรษฐศาสตร์เข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีการออกมาตรการทางกฎหมายหรือข้อกำหนดใด ๆ มารองรับว่าการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารจะเป็นวิธีการที่สามารถนำมาใช้ในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมเมืองและแก้ไขปัญหาเรื่องการใช้พลังงานได้ ดังนั้นจึงยังไม่มีการนำมาตรการส่งเสริมดังกล่าวมาใช้สนับสนุนกับการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารแต่อย่างใด ดังนั้น เพื่อเป็นการส่งเสริมและจัดให้มีการก่อสร้าง Green Roof บนหลังคาอาคารขนาดใหญ่ในเขตกรุงเทพมหานคร เพื่อลดปัญหาการใช้พลังงานภายในอาคารและเพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมในเขตกรุงเทพมหานครได้อย่างเป็นองค์รวมและยั่งยืน วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้นำเสนอแนวทางในการกำหนดมาตรการสำหรับการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารขนาดใหญ่ในเขตกรุงเทพมหานคร โดยการนำมาตรการของต่างประเทศ คือ ประเทศแคนาดา มาใช้เป็นแนวทางในการพิจารณา ผู้เขียนเห็นว่าการกำหนดมาตรการสำหรับการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารขนาดใหญ่ควรกำหนดให้มีการออกกฎหมายลำดับรองมาใช้บังคับกับการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารในขั้นตอนของการออกแบบอาคาร การขออนุญาตและดัดแปลงอาคาร โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และต้องจัดให้มีหน่วยงานที่ควบคุมดูแลเรื่อง Green Roof โดยเฉพาะ เนื่องจากการจัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคารเป็นเรื่องที่มีความละเอียด ซับซ้อน ประกอบกับมีบุคคลที่เข้ามาเกี่ยวข้องจากหลายภาคส่วน และกำหนดให้มีมาตรการส่งเสริมให้มีการก่อสร้างอาคารแบบ Green Building เพื่อเพิ่มโอกาสให้มีการก่อสร้าง Green Roof บนหลังคาอาคารทางอ้อม ประกอบกับการนำมาตรการทางเศรษฐศาสตร์มาใช้เพื่อเป็นการจูงใจให้เจ้าของอาคารขนาดใหญ่จัดให้มี Green Roof บนหลังคาอาคาร