DOI: 10.14457/tu.the.2016.664
title: มาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทย

description: วิทยานิพนธ์เรื่องมาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ของการศึกษา คือ 1). เพื่อศึกษาการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้า โดยมุ่งเน้นที่การใช้รถยนต์ไฟฟ้าประเภทรถยนต์ไฟฟ้าที่สามารถอัดประจุไฟฟ้าจากแหล่งภายนอกได้ 2). เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าของต่างประเทศ ประกอบกับศึกษาแนวนโยบายและมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยที่เกี่ยวข้อง และ 3). เพื่อเสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพและเหมาะสม    ปัจจุบันรถยนต์ส่วนบุคคลได้รับความนิยมมากขึ้น จากสถิติของประเภทรถยนต์ทั้งหมดพบว่ามีจำนวนรถยนต์ส่วนบุคคลจดทะเบียนนับถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2558 สูงเป็นอันดับหนึ่ง เรียกได้ว่าการใช้รถยนต์ส่วนตัวกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตประจำวันแล้ว ซึ่งรถยนต์ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันนั้นจะเป็นรถยนต์ประเภทใช้เครื่องยนต์สันดาปภายใน (Internal Combustion Engine) กล่าวคือ เป็นเครื่องยนต์ที่ใช้น้ำมันหรือก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักในการเผาไหม้ภายในเพื่อให้รถยนต์มีการขับเคลื่อน และการเผาไหม้นี้ก่อให้เกิดการการปล่อยมลพิษออกสู่สิ่งแวดล้อม รวมถึงการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ออกสู่ภายนอกเมื่อมีปริมาณมากเกินไปจะส่งผลทำให้เกิดภาวะเรือนกระจก จนท้ายที่สุดเป็นการนำไปสู่วิกฤตการณ์โลกร้อนที่มนุษย์โลกกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน รถยนต์ไฟฟ้า (Electric Vehicle) ถือเป็นเทคโนโลยีที่อาศัยพลังงานไฟฟ้าซึ่งเก็บสะสมอยู่ในแบตเตอรี่มาเป็นแหล่งพลังงานหลักในการขับเคลื่อนจึงไม่ปลดปล่อยมลพิษในรูปของไอเสียสู่สภาพแวดล้อมเลย เนื่องจากไม่มีการเผาไหม้ภายใน จึงกลายมาเป็นเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ทั่วโลกให้ความสนใจและสนับสนุนการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในประเทศตนเองอย่างแพร่หลาย    จากผลการศึกษาพบว่าประเทศไทยมีนโยบายในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าและมาตรการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้า หากแต่นโยบายส่งเสริมและการบังคับใช้มาตรการต่างๆที่เกี่ยวข้องกับรถยนต์ไฟฟ้า ยังขาดความเหมาะสมและไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ ส่งผลให้รถยนต์ไฟฟ้ายังมีราคาสูง อีกทั้งสถานีอัดประจุไฟฟ้ายังไม่ครอบคลุมทั่วประเทศ ปัญหาจากมาตรการทางภาษีศุลกากร พบว่ามีอัตราการจัดเก็บภาษีศุลกากรของรถยนต์ทุกประเภทในอัตราเท่ากันซึ่งไม่สอดคล้องกับหลักการผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย (Polluter Pays Principle) เนื่องจากรถยนต์แต่ละประเภทจะมีการปล่อยมลพิษที่แตกต่างกัน ด้านมาตรการทางกฎหมายส่งเสริมการลงทุนยังมีปัญหาและอุปสรรค กล่าวคือยังไม่มีการกำหนดกิจการอันเกี่ยวกับการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าที่ครอบคลุมทุกประเภทและขาดความเหมาะสม จึงเห็นได้ว่ามาตรการการส่งเสริมของประเทศไทยยังไม่ครอบคลุมเพียงพอ    ปัญหาและอุปสรรคอีกประการคือพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 โดยมีการกำหนดให้รถยนต์ไฟฟ้าที่สามารถจดทะเบียนกับกรมขนส่งทางบกได้ จะต้องใช้มอเตอร์ที่มีกำลังมากกว่า 15 กิโลวัตต์ และต้องวิ่งได้เร็วกว่า 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งกำลังของมอเตอร์ไฟฟ้าของรถยนต์ไฟฟ้าในต่างประเทศ จะใช้มอเตอร์ไฟฟ้าที่ให้กำลังน้อยกว่า 15 กิโลวัตต์ แต่รถสามารถวิ่งได้ระยะไกลถึง 40-60 กิโลเมตร จึงเป็นการจำกัดการใช้รถยนต์ไฟฟ้าอย่างแพร่หลาย ประการต่อมาพระราชบัญญัติรถยนต์ได้วางหลักเกณฑ์การเก็บภาษีสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า ให้จัดเก็บในอัตราการจัดเก็บรถยนต์นั่งส่วนบุคคลเกิน 7 คนหรือรถยนต์กระบะ ซึ่งจะจัดเก็บภาษีตามน้ำหนัก เมื่อเปรียบเทียบกับมาตรการทางกฎหมายและนโยบายส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในประเทศสหรัฐอเมริกาแล้ว ผู้ที่ใช้รถยนต์ไฟฟ้าทุกประเภทจะได้รับการลดอัตราภาษี และค่าธรรมเนียมในการขอจดทะเบียนรถยนต์อีกด้วย นอกจากนี้มาตรการของประเทศไทยยังมีการลดหย่อนภาษีสำหรับรถยนต์ที่มีอายุการใช้งานมานานกว่า 5 ปี เพื่อจูงใจให้ประชาชนใช้รถยนต์เก่า ส่งผลให้รถยนต์เก่าเสียภาษีน้อย ซึ่งไม่เหมาะสมเนื่องจากรถยนต์ประเภทสันดาปภายในยิ่งผ่านการใช้งานมามากยิ่งมีอัตราการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่สิ่งแวดล้อมมากขึ้นเท่านั้น     มาตรการเกี่ยวกับสถานีอัดประจุไฟฟ้าสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าของประเทศไทยนั้น พบว่าไม่มีมาตรการทางกฎหมายเพื่อควบคุมมาตรฐานสถานีอัดประจุไฟฟ้า มีเพียงนโยบายมอบเงินสนับสนุนโครงการสนับสนุนการลงทุนสถานีอัดประจุไฟฟ้า (Charging Station) เพื่อช่วยเหลือสำหรับการติดตั้งสถานีอัดประจุไฟฟ้าจำนวน 100 สถานีเท่านั้น ซึ่งนับว่ายังไม่เพียงพอต่อความต้องการ     ประการสุดท้ายคือประเทศไทยขาดมาตรการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในด้านอื่นๆ เนื่องจากมาตรการส่งเสริมของต่างประเทศไม่ได้มีจำกัดอยู่แค่เพียงมาตรการทางภาษี มาตรการการส่งเสริมการลงทุนเพียงเท่านี้ ยังมีมาตรการอื่นๆ ออกมาเพื่อส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าอีกด้วย     กล่าวโดยสรุปการศึกษาเรื่อง การส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยนั้น พบว่าในปัจจุบันยังขาดมาตรการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพ หรือมาตรการอื่นๆที่จะจูงใจให้ประชาชนหันมาใช้อย่างแพร่หลาย และจากการศึกษาเปรียบเทียบกับมาตรการของต่างประเทศที่สามารถส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เห็นแนวทางในการปรับนโยบายและมาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้าให้ชัดเจนยิ่งขึ้น