DOI: 10.17026/ar/wv6hyz
title: Graven onder glas
title: Archeologisch proefsleuvenonderzoek aan de Hoveniersweg 10 in De Hoven te Zutphen.
title: Zutphense Archeologische Publicaties 133

description: Op 13 en 14 november 2018 heeft Team Archeologie van de gemeente Zutphen een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd aan de Hoveniersweg 10 in De Hoven, gemeente Zutphen. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in een kassencomplex van de familie Ganzevles. De kassen zullen plaatsmaken voor drie nieuwe woningen. In voorbereiding op de sloop van de kassen en de verkoop van de kavels is een archeologisch bureau- en booronderzoek uitgevoerd waaruit is gebleken dat de bodemopbouw intact is en potentieel dus archeologische resten zou kunnen bevatten. Omdat het plangebied is gelegen op een terrein met een middelhoge archeologische verwachting en omdat de bodemopbouw intact is, is door het bevoegd gezag het selectiebesluit genomen dat het noodzakelijk is om een archeologisch proefsleuvenonderzoek uit te voeren in het plangebied. Het doel van het onderzoek was om de mogelijk aanwezige archeologische resten in kaart te brengen en om uitspraken te kunnen doen over de aard, ouderdom, kwaliteit en gaafheid van deze resten. Het uiteindelijke doel van het proefsleuvenonderzoek was om het bevoegd gezag in staat te stellen om een goed onderbouwd selectiebesluit te nemen om (delen van) het plangebied op te laten graven, te behouden in de bodem of juist vrij te geven voor de geplande nieuwbouw. Voor het onderzoek was de volgende vraagstelling opgesteld in het PvE: zijn er archeologische resten aanwezig op het terrein? Welke archeologische resten zijn dat? Waar bestaan ze uit? Wat is de ouderdom, de aard, de kwaliteit en de conservering van de archeologische resten?

Het plangebied is gelegen op een stroomrug in de binnenbocht van een oude IJsselgeul. In de profielen wordt dit bevestigd door de aanwezigheid van een hoge dynamiek in het landschap. Door de boringen onder de profielen wordt deze hoge dynamiek nog eens bevestigd. Er komt een beeld naar voren van een steeds veranderende IJsselstroom die in fasen intensief zand en grind afzet gevolgd door rustiger fasen met sedimentatie van fijn zand en silt en later ook klei. Hieruit valt te concluderen dat de nog op het AHN te herkennen IJsselgeul (in het verleden ook wel de Oude IJssel genoemd) slechts de laatste fase van deze IJsselgeul is. Deze meander is de grootste, maar in de ondergrond van de gehele Overmars zal een patroon van zich steeds verder naar het westen verleggende meanders aanwezig zijn. Hoewel er veel faseringen zijn waargenomen, zijn er geen datering te koppelen aan de faseringen. Huis de Mars, gelegen ten westen van het plangebied, en dus op een jonger deel van de stroomrug, dateert uit de 13e eeuw. Dat betekent dat de zone van de stroomrug meer naar het oosten van Huis de Mars ouder moet zijn dan de 13e eeuw, maar een begindatering voor de start van de ontwikkeling van de stroomrug is niet te geven. 

De aangetroffen sporen zijn te koppelen aan het agrarische landgebruik en hebben te maken met de ontwatering en verkaveling van het terrein. Het overwegend jonge vondstmateriaal uit en rond de sporen is een indicatie dat het terrein mogelijk pas ontgonnen is na het opheffen van landgoed de Mars in het einde van de 18e eeuw. Historisch en archivalisch onderzoek naar Huis de Mars zou hier mogelijk meer inzicht in kunnen geven. Het proefsleuvenonderzoek heeft aangetoond dat er een archeologische vindplaats in het plangebied aanwezig is, maar dat deze vindplaats een lage archeologische waarde heeft. De toekomstige ingrepen bestaan uit het graven van funderingssleuven, het mogelijk onderkelderen van de huizen en het slaan van heipalen. De vindplaats bestaat in hoofdzaak uit verkavelingsgreppels en sloten. Dit betreffen lange sporen die over tientallen, zo niet honderden meters in de grond aanwezig zullen zijn en slechts in zeer geringe mate verstoord zullen worden door de geplande nieuwbouw. 

Op basis van zowel de lage waardering van de vindplaats, als de geringe mate waarin de vindplaats verstoord zal worden door de geplande nieuwbouw, wordt geadviseerd om het plangebied vrij te geven voor de geplande ingrepen. Er is geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk. Het besluit is conform het advies.