DOI: 10.17026/dans-28s-ytrb
title: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (verkennende fase) Archeologie Uitbreiding Transportcentrum Enschede, gemeente Enschede

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van Huuskes b.v. een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Transportcentrum 25 te Enschede, gemeente Enschede. Het plangebied bestaat uit een inmiddels gesloopte loods en een bijbehorende parkeerplaats. De aanleiding voor het onderzoek betreft een bestemmingsplanwijziging voor het Logistiek Centrum van Huuskes b.v., waarbij in een deel van het plangebied nieuwbouw wordt gerealiseerd. De totale oppervlakte van het plangebied bedraagt ca. 6 ha. Op verzoek van de opdrachtgever is enkel het nieuw te bebouwen deel onderzocht. Hierdoor bedraagt het onderzoeksgebied ca. 10.300m2. De diepte van de voorgenomen bodemingreep is niet bekend, maar verwacht wordt dat deze in verband met vorstvrije fundering minimaal 80cm-mv bedraagt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het plangebied is er geen bestemmingsplan van toepassing waarin de regels ten aanzien van archeologie zijn opgenomen. Om deze regels te bepalen heeft de gemeente Enschede een archeologische beleidsadvieskaart waaruit de waardes vertaald zijn naar een planologische regeling. Op deze kaart heeft het plangebied de aanduiding ‘onderzoeksgebied B’, dit houdt in dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen die dieper reiken dan 0,5m-mv en waarvan het grondoppervlak meer dan 500 vierkante meter bedraagt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De geplande ontwikkeling overschrijdt de vastgestelde ondergrenzen. Ten behoeve van het nieuw op te stellen bestemmingsplan is een archeologisch onderzoek noodzakelijk om de archeologische verwachting nader te specificeren en te toetsen. Het door Hamaland Advies uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat is aangevuld met een inventariserend veldonderzoek middels boringen (verkennende fase) om de intactheid van de bodemopbouw te toetsen en eventuele vindplaatsen te verkennen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Het bureauonderzoek toont aan dat voor het plangebied een middelhoge verwachting geldt op archeologische vindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen. Voor de Late Middeleeuwen geldt een lage archeologische verwachting en voor de Nieuwe Tijd geldt een hoge archeologische verwachting. Dit wordt met name beargumenteerd door de relatief gunstige landschappelijke situatie, met de mogelijke aanwezigheid van dekzandkoppen op een grondmorene. Hierop is daarnaast een hoge zwarte enkeerdgrond gelegen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied is echter in hoge mate blootgesteld aan bodemingrepen. Om de intactheid van het bodemprofiel te toetsen is met de afgesproken om een verkennend booronderzoek uit te voeren in het noordelijke deel van het plangebied. Tijdens het verkennende booronderzoek is in geen van de boringen een intact bodemprofiel aangetroffen. Hieruit blijkt dat de oorspronkelijk aanwezige eerdlaag en veldpodzol met de aanleg en inrichting van het parkeerterrein verloren zijn gegaan. Tevens is de oorspronkelijke top van het dekzand vergraven. Hierdoor zijn eventuele archeologische vindplaatsen van voor de Nieuwe Tijd verstoord of verloren gegaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het onderhavige booronderzoek is in het zuidelijk deel van het plangebied niet geboord vanwege de aanwezige verhardingen. Op basis van het voorafgaande milieuonderzoek en het archeologische booronderzoek in het noordelijk deel van het plangebied kan hier toch een uitspraak over worden gedaan. Uit het milieukundig booronderzoek blijkt dat er sprake is van een ophoogpakket onder een betonnen fundering, tot een maximum van 1,7 m-mv. Hieronder is sprake van matig fijn lichtgeel zand of matig zandige leem. Hoewel deze gegevens in het veld niet door een archeoloog zijn geïnterpreteerd, kan desondanks aangenomen worden dat hier sprake is van een scherpe overgang van ophoogzand naar de natuurlijke bodem. Tijdens het onderhavige booronderzoek is aangetoond dat de bodem in het noordelijke plangebied tot 75cmmv is verstoord en dat hieronder geen sprake is van een archeologische (cultuur)laag. Hoewel het maaiveld in het zuidelijk deel van het plangebied ca. 0,5m hoger ligt dan in het noordelijk deel van het plangebied, kan op basis van de boorgegevens uit het milieukundig booronderzoek worden aangenomen dat de bodem in het zuidelijke deel van het plangebied dieper is verstoord dan in het noordelijke deel van het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van het ontbreken van concrete aanwijzingen voor een archeologische vindplaats, adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het onderzoeksgebied uit te voeren. Wij adviseren tevens om de hoge en middelhoge archeologische waarde voor het onderzochte deel van het plangebied op de archeologische beleidskaart van de gemeente Enschede bij te stellen naar laag, met als indicatie ‘verstoord’. Voor het zuidelijk deel van het plangebied wordt op grond van het milieukundig onderzoek in combinatie met de resultaten van het onderhavige booronderzoek aangenomen dat dit deel geen intacte bodem meer bevat. Het advies voor het zuidelijke deel is dan ook om geen vervolgonderzoek uit te voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit&lt;br&gt;Het bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek is op 17-05-2016 getoetst door het bevoegd gezag, gemeente Enschede, namens diens archeologisch adviseur, drs. J.A.M. Oude Rengerink. Hierbij is het door Hamaland Advies opgestelde selectieadvies onderschreven. In de toetsing van het bevoegd gezag zijn verder enkele opmerkingen gemaakt die in deze definitieve versie zijn verwerkt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijk beleidsadviseur archeologie van de Gemeente Enschede.&lt;/p&gt;