DOI: 10.17026/dans-zjj-5gma
title: archeologisch onderzoek ‘s-Gravenweg 28 te Nieuwerkerk aan den IJssel

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting bureauonderzoek&lt;br&gt;Op basis van de geologische kaart bevindt zich een rivierduin in de ondergrond, waarvan de top zich op minstens 6 m –mv bevindt. Hoewel de aanwezigheid van dit duin niet bevestigd wordt in een geo-logische boring ca. 40 m ten westen van het plangebied, kan niet uitgesloten worden dat zich een dergelijk duin in de ondergrond bevindt. Rivierduinen vormden gunstige vestigingslocaties vanaf hun ontstaan in het Laat-Paleolithicum. In de top van het rivierduin kunnen daarom resten van kampe-menten voorkomen uit de periode Laat-Paleolithicum – Neolithicum, evenals resten van boerenne-derzettingen uit het Neolithicum. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanaf het Laat-Neolithicum raakte de kust gesloten en vond veenvorming plaats. Mogelijk werd in de IJzertijd op het veen gewoond, maar gezien de ligging op grote afstand van rivieren, was dit vermoe-delijk niet het geval in het plangebied. Bovendien zijn eventuele resten uit deze periode waarschijnlijk grotendeels verloren gegaan door latere veenafgravingen. Op basis van deze gegevens worden geen archeologische resten verwacht uit de periode Bronstijd – Vroege-Middeleeuwen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanaf de 10e eeuw vond ontginning van het veengebied plaats. Het plangebied lag in de tweede ont-ginningsfase en raakte vermoedelijk in het begin van de Late Middeleeuwen ontgonnen. Langs de huidige ’s-Gravenweg ontstond een bewoningslint waarlangs de boerderijen gebouwd werden. Hoewel het plangebied op basis van historische kaarten vanaf het begin van de 19e eeuw onbebouwd was, kunnen resten van oudere bebouwing niet uitgesloten worden. Archeologische resten uit de Late-Middeleeuwen en Nieuwe tijd bestaan vermoedelijk uit ophogingslagen met hierin nederzettingsafval zoals aardewerkscherven, botmateriaal, e.d. Ook resten van oude funderingen en sporen als greppels en sloten kunnen voorkomen. Deze resten worden verwacht binnen 1 m –mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat dieper dan ca. 3 m –mv komklei aanwezig is (Formatie van Echteld). Hierboven bevindt zich een veenpakket behorende bij de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket. In de boringen 1, 2, 4 en 5 is hierboven een omgewerkt pakket aanwezig, met recente puinresten. Geconcludeerd is dat deze bo-ringen recentelijk verstoord zijn tot 90 à 120 cm –mv. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In boring 3 is tussen 80 en 140 cm –mv een humeuze kleilaag aangetroffen, met hierin fragmenten bouwpuin dat te gefragmenteerd waren om te kunnen dateren. Mogelijkerwijs kan deze verstoorde laag gerelateerd worden aan bouw- en sloopwerkzaamheden van de woning die hier recentelijk direct ten zuiden van deze boring gestaan heeft. Het kan echter niet uitgesloten worden dat het hier om een cultuurlaag uit de Late-Middeleeuwen of Nieuwe tijd gaat.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van deze gegevens kunnen ter plaatse van boring 3 archeologische resten voorkomen van-af ca. 80 cm –mv (2,5 m –NAP). Op AHN-beelden is in deze zone een iets hoger gelegen zone te herkennen. Hoewel op historische kaarten uit de 19e eeuw geen bebouwing in het plangebied is weergegeven, kunnen resten van eerdere bebouwing niet uitgesloten worden. Op een kaart uit de 17e eeuw is weergegeven dat ten noorden van de ’s-Gravenweg, ter hoogte van het plangebied, een boerderijlint aanwezig was, waarbij ook het huidige plangebied bebouwd lijkt. Direct aan de overzijde van de ’s-Gravenweg is bovendien tijdens eerder booronderzoek een antropogeen ophogingspakket aangetroffen, waarbij het oudere niveau (vermoedelijk vóór 1850) zich vanaf 50 cm –mv (2,5 m –NAP) bevindt. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen een zone rondom boring 3 wordt geadviseerd om niet dieper dan 2,2 m –NAP te graven. Hierbij wordt een bufferzone van 30 cm boven het mogelijke archeologische niveau gehanteerd. In-dien binnen deze zone toch graafwerkzaamheden dieper dan 2,2 m –NAP uitgevoerd worden, wordt geadviseerd om een nader archeologisch onderzoek uit te voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gezien de ligging van het plangebied langs een laatmiddeleeuwse ontginningsas, is in dit stadium de meest geschikte onderzoeksmethode een karterend en waarderend proefsleuvenonderzoek. Mede omdat dit deel van het plangebied recentelijk bebouwd is geweest, is een booronderzoek minder geschikt. In veel gevallen is het namelijk lastig om onderscheid te maken tussen (sub-)recentelijk verstoorde lagen en archeologische cultuurlagen. Bij een proefsleuvenonderzoek worden normaal gesproken verspreid over het plangebied sleuven gegraven met als doel om eventuele archeologische waarden te karteren en waarderen. Aangezien in dit geval binnen deze zone een enkele woning gebouwd zal gaan worden, en het archeologische niveau zich op grofweg dezelfde diepte als de onderkant van de geplande verstoring bevindt, is het raadzaam om een proefsleuf ter grootte van de geplande bouwput te graven. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Voor dit onderzoek dient een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen te zijn opgesteld waarin is vastgelegd waaraan het onderzoek moet voldoen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het overige deel van het plangebied kan worden geconcludeerd dat archeologische waarden niet meer in situ worden verwacht. Voor deze zone wordt geen nader onderzoek aanbevolen.&lt;/p&gt;