DOI: 10.17026/ar/y2rmam
title: Plangebied Natuurvriendelijke oevers locatie Mooie Nel-Liede te Penningsveer, gemeente Haarlem & Haarlemmermeer.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-RAPPORT 7442

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Witteveen + Bos heeft RAAP in november 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Natuurvriendelijke oevers locatie Mooie Nel-Liede te Penningsveer in de gemeenten Haarlem en Haarlemmermeer. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Vanaf 14 m diepte is de top van het ijstijdlandschap aanwezig, met een niet goed te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd. Dit niveau wordt door de geplande ingrepen niet geraakt.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Vanaf maaiveld kunnen resten van bewoning uit de periode neolithicum tot en met middeleeuwen in de bodem aanwezig zijn, voor zover deze niet zijn verstoord door de afkalving als gevolg van de uitbreiding van de Mooie Nel en recente baggerwerkzaamheden. Het gaat om resten van bewoning op getijdenafzettingen aan maaiveld uit de middeleeuwen, Bewoning op het veen uit het laat neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen en bewoning op strandwallen en duinen uit het laat neolithicum en mogelijk nog vroege bronstijd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• De enige ingrepen in de bodem betreffen de funderingspalen ten behoeve van de vooroeverbescherming en de palen ervoor om de scheepvaart te waarschuwen. Het gaat in totaal om 1960 palen met een oppervlak van 54,35 m2. Per deelgebied gaat het om 175 tot 824 palen met een oppervlak variërend van 6,89 tot 23,82 m2.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Archeologisch onderzoek is conform de geldende bestemmingsplannen verplicht bij ingrepen groter dan een in die bestemmingsplannen gegeven diepte. De kleinste vrijstellingsoppervlakte is 30 m2, in de gemeente Haarlem, aan de zuidpunt van deelgebied Waarderpolder noord en de noordpunt van deelgebied Waarderpolder zuid. De geplande ingrepen binnen de vier deelgebieden vallen allemaal kleiner uit dan de vrijstellingsgrens.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• De palen worden allen in het water geplaatst, wat inhoudt dat eventueel verder verkennend of karterend archeologisch vooronderzoek in de vorm van boringen verricht zal moeten worden vanaf een ponton op het water.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Wanneer dit leidt tot waarderend archeologisch veldonderzoek en mogelijk een opgraving zal dit uitgevoerd moeten worden binnen een damwand met bronnering om het water weg te pompen. In dit geval zal altijd meer bodem worden verstoord dan door de palen zelf.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Ten slotte bestaat een kans op de aanwezigheid van resten van menselijke activiteit op, in en aan het water zoals (delen van) scheepswrakken, visfuiken, steigers, beschoeiingen en afvaldumps. Deze zijn niet goed op te sporen met de gebruikelijke middelen en worden daardoor veelal bij toeval aangetroffen.
Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied een kleine kans bestaat op de aanwezigheid van intacte archeologische resten die door de geplande ingrepen bedreigd worden. De ingrepen zijn echter kleiner dan de in de vigerende bestemmingsplannen gehanteerde vrijstellingsgrenzen en een verplichting tot het laten verrichten van archeologisch vervolgonderzoek kan dan ook niet worden opgelegd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Daarnaast speelt dat wanneer vervolgonderzoek zou leiden tot gravend onderzoek, dit altijd meer van een eventuele archeologische vindplaats zou verstoren dan de 3,86% van de geplande ingrepen (54,35 m2 verstoring bij een minimum oppervlak van de ingrepen van 1408 m2). De vraag is dan relevant in hoeverre vooronderzoek nog zinnig is.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht.
Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Haarlem & Haarlemmermeer, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;p&gt;