DOI: 10.17026/ar/du9wgj
title: Archeologisch onderzoek 380 kV-verbinding Maasbracht-Eindhoven, gemeente Leudal

description: In opdracht van TenneT TSO B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd. De aanleiding voor dit onderzoek is de opwaardering van de hoogspanningsverbinding 380 kV-verbinding Maasbracht-Eindhoven (MBT-EHV).

Naar aanleiding van deze plannen is door Sweco eerder een bureauonderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat een aantal deelgebieden zich binnen 30 m van een archeologische vondstlocatie bevindt. Op basis van het bureauonderzoek, conform het gemeentelijk beleid, en in overleg met het bevoegd gezag is geadviseerd om in deze deelgebieden een verkennend archeologisch booronderzoek uit te voeren om de bodemopbouw vast te stellen en de archeologische verwachting op basis van deze opbouw verder te specificeren. Dit advies is goedgekeurd door de bevoegde overheid. Het betreft de werkterreinen bij masten 020 en 023.

Naar aanleiding van een aantal planwijzigingen is onderhavig rapport herzien. De geplande funderingswerkzaamheden zullen nu bij minder masten van deze verbinding plaatsvinden en per mast van minder grote omvang zijn. In de huidige vorm van de plannen zijn alleen bij masten 20 en 27 funderingswerkzaamheden gepland. Deze wijzigingen hebben echter geen effect op de omvang van het uitgevoerde onderzoek. Het uitgevoerde onderzoek is passend voor de huidige situatie.

Het plangebied heeft op basis van de archeologische beleidskaart van gemeente Leudal, de landschappelijke geschiedenis en archeologische vondsten in de omgeving een lage tot hoge archeologische verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum – Nieuwe tijd. De verwachting per deelgebied is deels afhankelijk van de landschapsvorm waar deelgebieden zich in bevinden. Masten 020 en 023 bevinden zich op een dalvlakteterras. Dalvlakteterrassen vormden vanaf de prehistorie een aantrekkelijke bewoningslocatie. 
Bij mastlocatie 020 ligt bovendien op circa 20 meter afstand van het werkterrein een terrein van archeologische waarde, waar resten van een laatmiddeleeuws kasteel worden verwacht. Voor het werkterrein bij deze mast geldt daarom een hoge archeologische verwachting voor laatmiddeleeuwse archeologische waarden. Daarnaast geldt vanwege de ligging op een dalvlakteterras een middelhoge archeologische verwachting voor bewoningssporen daterend vanaf het Paleolithicum. Bij mast 023 is binnen 30 m van het werkterrein melding gemaakt van een aantal vondsten uit het Paleolithicum t/m de Romeinse tijd die rond 1970 aangetroffen werden bij een kartering en niet-archeologische werkzaamheden, die erop duiden dat hier mogelijk een nederzettingsterrein aanwezig is. Voor dit werkterrein is de verwachting dus hoog voor bewoningssporen uit de Prehistorie en Romeinse tijd.

Het veldwerk voor het inventariserend veldonderzoek is verricht tussen 11 en 18 maart 2022. Hierbij zijn per deelgebied vier handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. Bij mast 020 zijn twee boringen gezet in de zone waar werkzaamheden tot 1,2 m -mv zullen plaatsvinden en twee gelijk verdeeld over de rest van het plangebied. Bij mast 023 zijn geen werkzaamheden tot 1,2 m -mv gepland en zijn de boringen daarom alle vier gelijk verdeeld over het plangebied. 





De bodemopbouw ter plekke van beide mastlocaties bestaat uit een bouwvoor op dekzand. Ter plekke van mastlocatie 023 is de top van het dekzand niet meer intact en mogelijk afgetopt. Ter plekke van mastlocatie 020 is in de top van het dekzand een podzol aangetroffen. Bij mastlocatie 020 kunnen in de top van het dekzand archeologische waarden aanwezig zijn conform de archeologische verwachting. Deze top ligt op circa 0,2 m -mv. 

Voor mastlocatie 020 geldt een hoge archeologische verwachting. Specifiek kunnen hier resten aangetroffen worden die verband houden met een nabijgelegen kasteeltterrein. Voor mastlocatie 023 kan de archeologische verwachting op basis van de aangetroffen bodemopbouw bijgesteld worden naar laag.
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor mastlocatie 020 vervolgonderzoek aanbevolen. De te volgens onderzoeksstrategie voor dit vervolgonderzoek zal in afstemming met de bevoegde overheid nader moeten worden bepaald. Te denken valt aan een proefsleuvenonderzoek, eventueel in de vorm van de variant archeologische begeleiding. Dit houdt in dat voorafgaand aan de werkzaamheden of, indien wordt gekozen voor een begeleiding, tijdens de werkzaamheden een gravend archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd waarbij steekproefsgewijs een deel van het plangebied/de aanwezige waarden wordt gedocumenteerd. Een proefsleuvenonderzoek dient om vast te stellen of in het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden aanwezig zijn. Indien dit het geval blijkt, dient te worden opgeschaald naar een volledige opgraving.

Voor mastlocatie 023 wordt geen vervolgonderzoek aanbevolen. Hier kunnen de voorgenomen bodemingrepen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.

Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden toch onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de minister verplicht (vondstmelding via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Archis-vondstmelding en de bevoegde overheid).