cometadata/datacite-titles-descriptions-related-identifiers huggingface dataset:
DOI: 10.14457/cu.the.2000.131
title: แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชนคีรีวง อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช

description: การศึกษาในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชนคีรีวงในปัจจุบัน รวมทั้งแนวโน้มการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในอนาคต ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนคีรีวงกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและองค์ประกอบ หรือ ปัจจัยในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ โดยวิเคราะห์ปัญหาในด้านต่างๆ ของชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศตลอดจนผลกระทบที่เกิดขึ้น ทั้งนี้เพื่อเสนอแนวทางในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชนคีรีวง ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนคีรีวงเป็นแหล่งท่องเที่ยวด้านวัฒนธรรมและอุทยานแห่งชาติเขาหลวง ซึ่งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงเป็นแหล่งท่องเที่ยวด้านธรรมชาติ โดยชมรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์บ้านคีรีวงเป็นผู้ปฏิบัติในการบริหารและจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชน ภายใต้การกำกับดูแลขององค์การบริหารส่วนตำบลกำโลน การท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชนในปัจจุบันมี 3 รูปแบบ ได้แก่ ศึกษาวิถีชีวิตชุมชน ศึกษาธรรมชาติบนยอดเขาหลวงและศึกษาวิถีชีวิตชุมชนรวมทั้งศึกษาธรรมชาติบนยอดเขาหลวงแนวโน้มการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในอนาคตจะดีขึ้นความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนคีรีวงกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศมี 2 ลักษณะ ได้แก่ ประโยชน์ที่ชุมชนได้รับและผลกระทบที่เกิดขึ้น องค์ประกอบ หรือ ปัจจัยในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ มี 2 ด้าน ได้แก่ ปัจจัยภายในและภายนอก ปัญหาในด้านต่างๆ ของชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ได้แก่ ปัญหาด้านกายภาพ เศรษฐกิจ ตลอดจนปัญหาและอุปสรรคอันเป็นข้อจำกัดขององค์การบริหารส่วนตำบลกำโลน ส่วนผลกระทบที่เกิดขึ้น โดยภาพรวมแล้วผลกระทบด้านกายภาพมีมากกว่าด้านเศรษฐกิจ สังคมและด้านวัฒนธรรม แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชนคีรีวง สรุปได้ว่า รูปแบบควรดำเนินการโดยองค์การบริหารส่วนตำบลกำโลนร่วมกับพหุภาคีที่เกี่ยวข้อง จึงจะเหมาะสม โดยจัดการ 4 ด้าน ตามหลักการพื้นฐานที่สำคัญของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ได้แก่ การจัดการพื้นที่ท่องเที่ยว การจัดการกิจกรรมและกระบวนการ การจัดการการมีส่วนร่วมของชุมชนและการจัดการที่ยั่งยืนในทุกๆ ด้าน
DOI: 10.14457/cu.the.2000.132
title: การแบ่งเขตการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานคร

description: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเสนอแนะการแบ่งเขตการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานครที่มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับแผนการพัฒนาของกรุงเทพมหานครในอนาคต การแบ่งเขตการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานครในการศึกษาครั้งนี้ เป็นการแบ่งพื้นที่การบริหาร (Administrative Unit) จากขอบเขตของกรุงเทพมหานครลงเป็นหน่วยพื้นที่บริหารย่อยบนฐานของลักษณะและความสัมพันธ์ร่วมกันในพื้นที่ โดยใช้หน่วยการปกครองระดับเขตเป็นฐานในการแบ่ง มีวิธีการศึกษา คือ การวิเคราะห์โครงสร้างเมืองที่สอดคล้องกับทิศทางการเติบโตในอนาคตตามผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1) ซึ่งผลการวิเคราะห์พบว่า โครงสร้างเมืองของกรุงเทพมหานครประกอบด้วย เขตอนุรักษ์ เขตศูนย์กลางเมือง เขตที่อยู่อาศัย เขตอนุรักษ์ชนบทและเกษตรกรรม และเขตชนบท จากนั้นนำโครงสร้างเมืองของกรุงเทพมหานครมาวิเคราะห์เพื่อแบ่งเขตการบริหารการผังเมืองโดยวิธีการซ้อนทับ (Overlay) แผนที่ กับเขตการบริหารสาธารณูปโภคและสาธารณูปการที่ดำเนินการโดยกรุงเทพมหานครในช่วงผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครฉบับดังกล่าวซึ่งได้แก่ การป้องกันน้ำท่วม การกำจัดขยะ การกำจัดน้ำเสีย การขนส่ง มวลชน การสาธารณสุข และการศึกษา โดยคำนึงถึงข้อพิจารณาทางด้านสภาพทางภูมิศาสตร์และหลักการกำหนดพื้นที่การบริหารที่เหมาะสม จากการวิเคราะห์สามารถแบ่งเขตการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานครได้ 13 เขต โดยเป็นเขตการบริหารการผังเมืองที่มีความเหมาะสมทางด้านสภาพภูมิศาสตร์และการกำหนดพื้นที่การบริหารซึ่งมีความสอดคล้องกับโครงสร้างเมืองในอนาคต และการบริหารสาธารณูปโภคและสาธารณูปการของกรุงเทพมหานคร ซึ่งมีประโยชน์ในการจัดระเบียบในการวางแผนและการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานคร ซึ่งจะทำให้เกิดการประสานงานและการนำแผนไปปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล จากการแบ่งเขตการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานคร สามารถนำมาสรุปเป็นข้อเสนอแนะเพื่อการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานครที่มีประสิทธิภาพ คือ เขตการบริหารการผังเมือง 13 เขตที่เสนอจะเป็นหน่วยการบริหารการผังเมืองของกรุงเทพมหานคร โดยการจัดทำแผนรายละเอียด การจัดทำงบประมาณ รวมถึงการบริหารสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ ควรมีการจัดทำตามเขตการบริหารการผังเมืองที่ได้เสนอไว้ในการศึกษาครั้งนี้
DOI: 10.14457/cu.the.2000.133
title: รูปแบบที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมในการรื้อย้ายชุมชนหลังมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์วิทยาเขตบางเขน

description: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษารูปแบบที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมในการรื้อย้ายชุมชนหลังมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์วิทยาเขตบางเขน ขั้นตอนและกระบวนการในการจัดการรื้อย้ายชุมชนที่สำคัญบางประการ เพื่อจะได้ทราบขั้นตอนการมีส่วนร่วมระหว่างผู้อยู่อาศัย กับองค์กรภาครัฐ ตลอดจนการแก้ไขปัญหาและข้อจำกัดที่จะเกิดขึ้นของชุมชน เพื่อหารูปแบบที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมตามที่ชาวชุมชนต้องการ สามารถที่จะเป็นแนวทางในอนาคต และใช้เป็นขั้นตอนการดำเนินการดังกล่าว โดยมีผลกระทบน้อยที่สุด การวิจัยในกระบวนการนี้จะต้องศึกษาจากการดำเนินงานขององค์กร สัมภาษณ์ผู้ดำเนินการในองค์กรที่มีส่วนเกี่ยวข้องจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรุงเทพมหานคร การเคหะแห่งชาติ สำนักงานจัดระบบจราจรทางบก กับ กลุ่มผู้อยู่อาศัยของชุมชนโรงสูบน้ำ และชุมชนพหลโยธิน 45 จำนวนทั้งสิ้น 654 หลังคาเรือนรวมประชากร 2,684 คน ผลจากการสำรวจของผู้วิจัยโดยเข้าทำการคัดเลือกสัมภาษณ์ผู้อยู่อาศัย 78 หลังคาเรือน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างโดยมีระบบ พร้อมกับสัมภาษณ์คณะกรรมการชุมชนทั้งสองเพื่อให้ทราบแนวคิดจากมุมมองทั้งสองฝ่าย กายภาพปัจจุบันของชุมชนยังมีความแออัด วัสดุเก่าที่ใช้เป็น ไม้ และสังกะสีส่วนใหญ่ รูปแบบที่อยู่อาศัยเป็นบ้านแถวไม้ เป็นบ้านทางมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์สร้างให้ในอดีต แต่มีการต่อเติมสร้างขยายออกมาหลากหลายลักษณะซึ่งจะเป็นการสร้างบ้านแบบถาวรดีกว่าเดิม ห้องน้ำ ครัวนั้นมีการใช้เป็นการส่วนตัว ห้องนอนขึ้นอยู่กับจำนวนสมาชิกในบ้านและกำลังเงินที่จะต่อเติมรูปแบบบ้าน ทางด้านสังคมชาวชุมชนมีการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ที่มีการจัดขึ้นส่วนใหญ่แล้วแต่ว่าบ้านไหนจะเข้าร่วมงานใดตามสะดวกของแต่ละบ้าน อัตรารายได้ของชาวชุมชนเฉลี่ยอยู่ที่ 7,444 บาท ต่อเดือน ทัศนคติจะอยู่ในเกณฑ์ที่ดีสำหรับภายในชุมชนของตนเอง แต่ทัศนคติเกี่ยวกับองค์กรเจ้าของที่ดินนั้นค่อนข้างแย่ เพราะทางองค์กรเจ้าของที่ดินไม่เข้ามาคุย ไม่ร่วมกันแก้ไขปัญหาให้กับชาวชุมชนโดยตรง แต่พยายามดำเนินการตามแบบแผนการรื้อย้ายที่ตั้งไว้ในหลักการโดยตรงโดยให้ชาวชุมชนขึ้นไปอยู่แฟลต คือ จัดการเด็ดขาดเพียงฝ่ายเดียว ทั้งๆ ที่ชาวบ้านพยายามแสดงความต้องการที่จะขอแบ่งพื้นที่อยู่อาศัยในบริเวณที่ดินเดิม การวิเคราะห์รูปแบบที่อยู่อาศัยจากกรณีศึกษาตัวอย่างที่รื้อย้ายสำเร็จเรียบร้อย 4 โครงการของรัฐ พบว่า โครงสร้างความสัมพันธ์ของชุมชนทางสังคมนั้นมีความสำคัญมากเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงในการรื้อย้าย ถ้าสามารรถที่จะทำให้คงอยู่ได้ ก็จะเป็นสิ่งสามารถแก้ปัญหาต่างๆ ที่จะตามมา โดยจะมีความละเอียดอ่อนมากในการจัดผังทางกายภาพให้สอดคล้องกับการดำรงชิวิตแบบเดิมของชาวชุมชน โดยจะต้องคำนึงถึงผลที่ตามมาในหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านรายได้ จำนวนสมาชิกในครอบครัวความสัมพันธ์ของชาวชุมชน กิจกรรมที่มีอยู่เดิม และการรวมกลุ่มเพื่อจะดูแลซึ่งกันและกัน แต่อย่างไรก็ตามข้อสำคัญที่สุดก็ควรจะต้องพิจารณาจากความเดือดร้อนที่แท้จริงของชาวชุมชน
DOI: 10.14457/cu.the.2000.134
title: แนวทางการจัดการชุมชนชาวแพริมแม่น้ำน่าน เมืองพิษณุโลก

description: ชุมชนชาวแพบริเวณริมแม่น้ำน่าน เมืองพิษณุโลก เป็นชุมชนเรือนแพพักอาศัยที่มีประวัติความเป็นมาตั้งแต่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ซึ่งมีจุดกำเนิดและวิวัฒนาการที่มีความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว คือ เกิดจากการเป็นศูนย์กลางการค้าขายทางน้ำ และการคมนาคมขนส่งของเมืองพิษณุโลกกับหัวเมืองต่างๆ ทางภาคเหนือ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางกายภาพ และวิวัฒนาการของชุมชนชาวแพ ตลอดจนความสัมพันธ์ทางด้านเศรษฐกิจและสังคมที่มีต่อเมืองพิษณุโลก และศึกษาถึงสภาพปัญหาและผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมของแม่น้ำน่านที่เกิดจากการตั้งถิ่นฐานของชุมชนชาวแพ เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางในการเสนอแนวทางในการจัดการชุมชนชาวแพที่มีความเหมาะสมต่อไป จากการศึกษาพบว่าชุมชนชาวแพพึ่งพาเมืองพิษณุโลกในด้านการประกอบอาชีพ สาธารณูปโภคและสาธารณูปการต่างๆ จากเมือง สำหรับปัญหาที่เกิดจากการตั้งถิ่นฐานของชุมชนชาวแพ ได้แก่การทิ้งขยะมูลฝอย การระบายน้ำเสียและขับถ่ายสิ่งปฏิกูลลงสู่แม่น้ำน่านโดยตรง ดังนั้นจังหวัดพิษณุโลกจึงได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการเคลื่อนย้ายชุมชนชาวแพให้ขึ้นมาตั้งถิ่นฐานในบริเวณที่ดินที่ได้จัดเตรียมไว้ให้โดยความสมัครใจ ปัจจุบันนี้ยังคงเหลือเรือนแพพักอาศัยจำนวน 133 หลังที่ยังอยู่ในแม่น้ำน่านเช่นเดิม ดังนั้นผู้ดำเนินการศึกษาจึงเสนอแนวทางในการจัดการชุมชนชาวแพโดยดำเนินการเป็นโครงการแก้ไขปัญหาการขับถ่ายสิ่งปฏิกูล และโครงการแก้ไขปัญหาการทิ้งขยะมูลฝอยลงสู่แม่น้ำน่านโดยตรง ผลการศึกษาวิเคราะห์ถึงความเป็นไปได้ในการจัดการทางการเงิน โดยใช้หลักการผู้ได้รับประโยชน์ต้องเป็นผู้รับภาระเสียค่าธรรมเนียมจากการใช้บริการโดยตรง และเมื่อศึกษาถึงความสามารถในการรับภาระดังกล่าวเป็นรายเดือนของครอบครัวประชากรชาวแพ พบว่าอยู่ในอัตราเดือนละ 100 บาท ซึ่งเงินจำนวนนี้จะต้องสามารถแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้ครอบคลุมทั้ง 2 เรื่อง นอกจากนี้ยังได้พิจารณาถึงความเหมาะสมทางด้านเทคนิคในการจัดการ โดยต้องสอดคล้องกับกายภาพเศรษฐกิจ และสังคมวิถีชีวิตของชุมชนชาวแพด้วย เมื่อได้พิจารณาในทุกๆ ด้านทั้งหมดแล้ว สรุปได้ว่าแนวทางที่สามารถนำมาจัดการชุมชนชาวแพบริเวณริมแม่น้ำน่าน เมืองพิษณุโลก โดยทางราชการออกมาตรการให้เรือนแพพักอาศัยทั้งหมดต้องติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียแบบติดกับที่ภายในตัวเรือนแพ โดยจะต้องดำเนินการเป็นโครงการระยะยาวอยู่ในช่วง 20 ปี และทางราชการจะต้องเป็นผู้ลงทุนให้ก่อนส่วนการแก้ไขขยะมูลฝอยนั้นทางราชการจะต้องเข้ามาช่วยเหลือในการจัดการ โดยให้ประชากรชาวแพนำขยะจากเรือนแพของตนเองไปทิ้ง ณ จุดที่กำหนดไวเให้บริเวณพื้นที่ตลิ่งและจะต้องเริ่มเสียค่าธรรมเนียมการจัดเก็บขยะในปีที่โครงการแก้ปัญหาการขับถ่ายสิ่งปฎิกูลลงสู่แม่น้ำน่านได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยเป็นต้นไป
DOI: 10.14457/cu.the.2000.135
title: การศึกษาเพื่อการอนุรักษ์ย่านนางเลิ้ง

description: การศึกษาเพื่อการอนุรักษ์ย่านนางเลิ้ง ซึ่งเป็นย่านการค้าเก่าที่เหลืออยู่เพียงไม่กี่แห่งในกรุงเทพมหานครนี้มีเป้าหมายเพื่อศึกษาความสำคัญทางประวัติศาสตร์ โครงสร้างชุมชน ข้อจำกัดด้านกฎหมายและนโยบายของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการเสนอแนะแนวทางการวางแผนอนุรักษ์ ซึ่งอาจนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพิจารณาย่านนางเลิ้งในเชิงอนุรักษ์และเป็นแนวทางในการนำแผนการอนุรักษ์มาปฏิบัติให้เป็นจริงต่อไป ในการศึกษานี้ใช้ข้อมูลจากเอกสาร รายงาน การออกแบบสอบถาม และการสำรวจภาคสนาม โดยขอบเขตของพื้นที่ศึกษากำหนดด้วยลักษณะความเป็นศูนย์กลางของย่าน ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ลักษณะทางกายภาพที่หลงเหลืออยู่จากอดีต และการรวมกลุ่มชุมชนในปัจจุบัน จากการศึกษาพบว่าย่านนางเลิ้งมีคุณค่าในเชิงอนุรักษ์ จากการเป็นพื้นที่ที่มีความทรงจำทางวัฒนธรรมทั้งการเป็นแหล่งการค้าอาหาร ขนมหวานที่ขึ้นชื่อ เป็นชุมชนเก่าที่มีปฏิสัมพันธ์ในชุมชนสูง มีสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ และเคยเป็นแหล่งบันเทิงที่สำคัญของกรุงเทพมหานคร นับว่าเป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพในการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแห่งหนึ่ง แต่ในด้านความเข้มแข็งของชุมชนพบว่าการรวมกลุ่มกันแก้ปัญหาของชุมชนยังมีน้อย และยังขาดองค์กรชุมชนที่เข้มแข็ง ในการวางแผนการอนุรักษ์ย่านนางเลิ้ง ทางด้านลักษณะทางกายภาพใช้วิธีการฟื้นฟูเมือง ซึ่งแบ่งการพัฒนาออกเป็น 3 ระดับ คือ การอนุรักษ์ การปรับปรุงฟื้นฟู และการพัฒนาสร้างใหม่ ในส่วนอาคารอนุรักษ์เสนอให้มีการจัดลำดับอาคารอนุรักษ์ และมีการประกาศใช้แนวทางการอนุรักษ์และเพื่อควบคุมความเปลี่ยนแปลง ในส่วนอาคารที่จะต่อเติมหรือการสร้างอาคารใหม่ในอนาคตจะต้องมีการประกาศใช้แนวทางการออกแบบอาคาร ทั้งนี้ควรแก้ไขข้อกฎหมายจำกัดความสูงอาคารให้มีการคำนึงถึงความกลมกลืนของอาคารในพื้นที่มากขึ้น นอกจากนี้ควรมีการส่งเสริมกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจ เช่นการกำหนดกิจกรรมการใช้อาคาร การใช้ที่ดินควบคู่ไปด้วย ทั้งนี้จะต้องมีการแก้ไขระบบสัญญาเช่าเพื่อสร้างความมั่นคงในที่อยู่อาศัยทำให้เกิดแรงจูงใจในการพัฒนาชุมชนของตน ด้านงบประมาณ ในการดำเนินการอาจใช้งบประมาณจากเจ้าของที่ดิน คือ วัดโสมนัสวรวิหารและสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เอง หรือการสร้างแรงจูงใจจากการให้ความช่วยเหลือเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำของกองทุนเพื่อการอนุรักษ์ต่างๆ ในด้านการพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชนควรมีการรวมกลุ่มกัน แก้ปัญหาสังคมและเศรษฐกิจ เช่นการจัดตั้งกองทุนออมทรัพย์ มีการแลกเปลี่ยนความคิด ประสบการณ์การทำงานซึ่งกันและกัน และการให้ความรู้ การสร้างจิตสำนึกในการบำรุงรักษาสาธารณะสมบัติและศิลปวัฒนธรรมของชุมชน ทั้งนี้กระบวนการในการอนุรักษ์จะต้องให้ความสำคัญแก่การมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอน
DOI: 10.14457/cu.the.2000.138
title: ศักยภาพของพื้นที่ในการรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมของอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

description: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบถึงศักยภาพของพื้นที่ในการรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมของอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี โดยมีการศึกษาแนวความคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม สภาพแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคมและอุตสาหกรรม มาใช้ในการวิเคราะห์โดยใช้เทคนิค PSA: Potential Surface Analysis เพื่อเสนอเป็นแนวทางในการพัฒนาพื้นที่อุตสาหกรรมให้สอดคล้องกับศักยภาพและนโยบายการพัฒนาของประเทศ ผลการศึกษาพบว่า อุตสาหกรรมในอำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี มีการขยายตัวและพัฒนาเครื่องมาจากผังเค้าโครงการพัฒนาภาคของประเทศ ที่กำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ อุตสาหกรรมชายฝั่งทะเลตะวันออก ซึ่งเป็นพื้นที่หลักในการรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมออกจากกรุงเทพมหานคร โดยมีการเชื่อมต่ออำเภอกบินทร์บุรีเข้าไปกับกรุงเทพมหานคร ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ไปยังจังหวัดสระแก้ว โดยกำหนดให้เป็นพื้นที่แหล่งอุตสาหกรรมหลักหรือเขตที่มีการพัฒนาพิเศษ และพื้นที่ที่มีศักยภาพในการรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมมากที่สุดตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลกบินทร์ และเขตเทศบาลตำบลเมืองเก่าตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความสะดวกในการคมนาคมขนส่ง มีสาธารณูปโภค สาธารณูปการพร้อม และใกล้บริเวณชุมชนหนาแน่น อุตสาหกรรมที่พบส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรและอุตสาหกรรมบริการ ดังนั้น จึงเสนอเป็นแนวทางในการควบคุมอุตสาหกรรมที่จะขยายตัวมายังพื้นที่ที่มีศักยภาพให้สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนในอำเภอกบินทร์บุรี และไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมภายหลังส่วนพื้นที่ที่มีศักยภาพน้อยควรเพิ่มสาธารณูปโภค สาธารณูปการให้เพียงพอต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม
DOI: 10.14457/cu.the.2000.139
title: โครงการย้ายชุมชนเรือนแพริมแม่น้ำน่าน จังหวัดพิษณุโลก

description: ชุมชนเรือนแพริมแม่น้ำน่าน ในเขตเทศบาลเมือง จังหวัดพิษณุโลก ในปัจจุบันมีจำนวนทั้งสิ้น 241 หลัง มีลักษณะเป็นชุมชนที่รุกล้ำลำน้ำสาธารณะ และมีสภาพทรุดโทรม นอกจากนี้ยังมีการทิ้งสิ่งปฏิกูลจากเรือนแพที่อยู่อาศัยลงในแม่น้ำน่าน ทำให้เกิดมลภาวะ รวมทั้งการบุกรุกพื้นที่ริมตลิ่งโดยการเข้าไปใช้พื้นที่ก่อให้เกิดสภาพที่ไม่เป็นระเบียบ จังหวัดพิษณุโลกจึงมีโครงการจัดหาที่อยู่อาศัยแห่งใหม่เพื่อเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนเรือนแพ รวมทั้งเป็นการแก้ไขปัญหามลภาวะของแม่น้ำน่านที่เกิดจากชุมชนเรือนแพ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการอยู่อาศัย ศึกษาปัญหาต่างๆ ของชุมชนเรือนแพ และศึกษาปัจจัยในการย้ายชุมชนเรือนแพ จากการศึกษาพบว่า มีผู้อยู่อาศัยในเรือนแพที่มีความต้องการและตัดสินใจย้ายไปอยู่อาศัยในพื้นที่โครงการริมคลองโคกช้าง จำนวน 65 หลัง คิดเป็นร้อยละ 36.11 และมีผู้อยู่อาศัยในเรือนแพที่ไม่มีความต้องการและตัดสินใจไม่ย้ายไปอยู่อาศัยในพื้นที่โครงการริมคลองโคกช้าง จำนวน 115 หลัง คิดเป็นร้อยละ 63.89 สำหรับปัจจัยสำคัญที่ทำให้ชาวชุมชนเรือนแพมีความต้องการย้าย ได้แก่ สาเหตุทางด้านกายภาพของเรือนแพ คือปัญหาการดูแลรักษาและซ่อมแซมลูกบวบเรือนแพ ความลำบากในการเคลื่อนย้ายเรือนแพตามระดับน้ำขึ้นน้ำลง และเรือนแพมีสภาพทรุดโทรม สาเหตุทางด้านเศรษฐกิจการเงินของผู้อยู่อาศัยในเรือนแพ คือปัญหาค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมลูกบวบเรือนแพที่สูงขึ้น และผู้อยู่อาศัยมีรายได้เพียงพอกับค่าผ่อนบ้านของโครงการ สำหรับปัจจัยของโครงการริมคลองโคกช้าง คือ ความพอใจในแบบบ้าน ความเจริญของบริเวณโดยรอบ และความสะดวกในการเดินทางระหว่างโครงการถึงตัวเมืองพิษณุโลก สำหรับผู้อยู่อาศัยในเรือนแพกลุ่มที่ไม่มีความต้องการและตัดสินใจไม่ย้ายไปอยู่อาศัยในโครงการ มีแนวโน้มที่จะย้ายไปอยู่อาศัยในพื้นที่โครงการ โดยมีเหตุผลเหมือนกับผู้อยู่อาศัยในเรือนแพกลุ่มที่มีความต้องการและตัดสินใจย้ายที่อยู่อาศัย ข้อสรุป โครงการย้ายชุมชนเรือนแพริมแม่น้ำน่าน จังหวัดพิษณุโลก มีสาเหตุทางด้านกายภาพของเรือนแพสาเหตุทางด้านกายภาพของโครงการริมคลองโคกช้าง เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้อยู่อาศัยในเรือนแพมีความต้องการย้ายที่อยู่อาศัย และโครงการมีหน่วยงานของสำนักงานพัฒนาชุมชนเมืองที่ให้สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย เป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อความสามารถในการผ่อนบ้านของผู้อยู่อาศัยในเรือนแพ ข้อเสนอแนะ 1) รูปแบบและวิธีการก่อสร้างบ้านของโครงการ ควรมีทางเลือกอื่นให้ผู้อยู่อาศัยในเรือนแพเลือกหรือมีส่วนร่วม โดยมีหน่วยงานของโครงการควบคุมมาตรฐานและความเป็นระเบียบของรูปแบบและการก่อสร้างบ้าน 2)ราคาค่าก่อสร้างบ้าน ราคาค่าผ่อนบ้านของโครงการ ควรมีการปรับให้เหมาะสมกับผู้อยู่อาศัยในเรือนแพกลุ่มที่มีรายได้น้อยและไม่สามารถผ่อนบ้านของโครงการในปัจจุบันได้ 3)ควรมีการอธิบายและให้ข้อมูลที่ถูกต้องของโครงการเพื่อให้ชาวชุมชนเรือนแพเข้าใจถึงรุปแบบกระบวนการย้ายชุมชนของโครงการและมีทัศนคติที่ดีต่อโครงการ
DOI: 10.14457/cu.the.2000.141
title: แนวทางการแก้ปัญหาความยากจนของชาวนากับการพัฒนาด้านเกษตรกรรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง

description: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคม รวมทั้งสาเหตุความยากจนของชาวนาในพื้นที่ศึกษา เพื่อนำผลที่ได้จากการศึกษาเป็นแนวทางแก้ปัญหาความยากจนของชาวนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง อันประกอบไปด้วย จังหวัดชัยภูมิ นครราชสีมา บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี อำนาจเจริญ ยโสธร และมุกดาหาร การดำเนินการวิจัย โดยการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานระดับหมู่บ้าน (กชช. 2 ค) ซึ่งมีเกณฑ์ในการเลือกหมู่บ้านชาวนายากจนคือ ในหมู่บ้านต้องมีครัวเรือนทำนามากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ของครัวเรือนทั้งหมด ต้องเป็นหมู่บ้านระดับการพัฒนาระดับ 1 (ล้าหลัง) และรายได้ของชาวนาในหมู่บ้านนั้นต้องต่ำกว่า 10,200 บาทต่อคนต่อปี ตามเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้ สามารถคัดเลือกหมู่บ้านชาวนายากจนได้ 36 หมู่บ้าน จาก 21 อำเภอ 6 จังหวัด จากผลการศึกษาพบว่าสาเหตุของความยากจนในพื้นที่ศึกษาคือ ขาดแคลนแหล่งน้ำผิวดิน ขาดกรรมสิทธิ์ที่ดินทำกินและปัจจัยการผลิต ขาดแคลนสถานศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ผลผลิตข้าวต่อไร่ แนวทางที่เหมาะสมสำหรับการแก้ปัญหาความยากจนของชาวนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง คือ การพัฒนาแหล่งน้ำผิวดิน ออกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกิน และส่งเสริมปัจจัยการผลิต พัฒนาสถานศึกษาระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษา เพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
DOI: 10.14457/cu.the.2000.142
title: แนวทางการอนุรักษ์อาคารพักอาศัยที่ได้รับอิทธิพลตะวันตกในช่วงรัชกาลที่ 5 ถึง รัชกาลที่ 7 : กรณีศึกษา บ้านมนังคศิลา

description: ศึกษาแนวความคิด โครงสร้าง วัสดุก่อสร้าง และปัญหาที่เกิดขึ้นกับอาคารที่พักอาศัยที่ได้รับอิทธิพลตะวันตกในช่วงรัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 7 โดยเลือกศึกษากรณีบ้านมนังคศิลาทั้งด้านแนวคิด รูปแบบ โครงสร้างและรายละเอียดเกี่ยวกับองค์ประกอบต่าง ๆ รวมทั้งสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นเพื่อเป็นข้อมูลในการค้นหาแนวทาง และเทคนิคการอนุรักษ์ที่เหมาะสมสำหรับการอนุรักษ์บ้านมนังคศิลานี้และประยุกต์ใช้เป็นแนวทางการปฏิบัติต่ออาคารที่พักอาศัยซึ่งมีรูปแบบและมีปัญหาคล้ายคลึงกันต่อไป ทั้งนี้ได้ทำการศึกษาจากข้อมูลภาคสนาม ข้อมูลทางเอกสาร และข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ปฏิบัติงานด้านการอนุรักษ์ บ้านมนังคศิลา เป็นอาคารที่มีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรม ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานโดยกรมศิลปากร เมื่อปี พ.ศ. 2528 รูปแบบของอาคารได้รับอิทธิพลจากสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นประเทศอังกฤษ โดยได้ปรับเปลี่ยนวัสดุ เทคนิควิธีการก่อสร้าง และการจัดพื้นที่ใช้สอยเพื่อความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมแบบไทย จากการสำรวจภาคสนามพบว่า ความเสียหายของส่วนประกอบอาคารส่วนใหญ่เกิดขึ้นจาก 3 สาเหตุใหญ่ คือ 1. สาเหตุตามธรรมชาติ ทำให้เกิดการเสื่อมสภาพของวัสดุอาคาร ในส่วนโครงสร้างอาคาร โดยเฉพาะบริเวณไม้โครงหลังคา, ในองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมอื่น ๆ อาทิ กระเบื้องมุงหลังคา โครงสร้างอิฐผนังอาคารที่มีความเปื่อยยุ่ยจากเกลือ ไม้กรอบบานหน้าต่าง ไม้ปูพื้น, และในส่วนประกอบเสริมของอาคาร เช่น รางน้ำที่ผุกร่อน 2. ความเสียหายจากมนุษย์ จากการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพ และการใช้งานอาคารไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการเดินระบบวิศวกรรมที่ไม่เป็นระเบียบเรียบร้อยและการขาดการดูแลรักษา 3. ความบกพร่องของการออกแบบอาคารและสิ่งแวดล้อม เช่น การขาดระบบการระบายน้ำที่มีประสิทธิภาพ เป็นต้น ผลการศึกษา สรุปได้ว่า ระดับของการอนุรักษ์ที่เหมาะสมสำหรับบ้านมนังคศิลา คือ การบูรณะซึ่งเป็นการซ่อมแซมอาคารโดยถือเอาแนวความคิดหรือลักษณะเดิมของอาคารที่มีคุณค่าเป็นสำคัญ โดยที่สามารถสนองความต้องการในปัจจุบัน และรองรับความต้องการในอนาคตได้ สำหรับเทคนิควิธีการที่เลือกใช้กับอาคาร ต้องเลือกวิธีการที่มีการทดสอบแล้วว่ามีประสิทธิภาพ ตรงตามหลักการ และทำความเปลี่ยนแปลงให้อาคารน้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ เช่น เลือกใช้วิธีการซ่อมแซมวัสดุเดิมก่อนที่จะพิจารณาเปลี่ยนใช้วัสดุใหม่หรือเปลี่ยนแปลงลักษณะเดิมของอาคาร นอกจากนั้นในการอนุรักษ์บ้านมนังคศิลา จำเป็นที่จะต้องมีการวางแผนบริหารโครงการ วางแผนการดูแลรักษาอาคาร เพื่อช่วยควบคุมสภาพแวดล้อมอาคารให้เหมาะสม เพื่อชะลอการเสื่อมสภาพอาคาร และช่วยยืดอายุอาคารอันมีคุณค่าให้เป็นคงอยู่เป็นมรดกแก่อนุชนรุ่นหลังสืบไป
DOI: 10.14457/cu.the.2000.143
title: การใช้คอมพิวเตอร์สร้างสรรค์ความต่อเนื่องของรูปทรงในสถาปัตยกรรม

description: วิทยานิพนธ์นี้เป็นการค้นหาวิธีการในการสร้างความต่อเนื่องระหว่างรูปทรงในสถาปัตยกรรมโดยอาศัยความสามารถในการเปลี่ยนแปลงโดยวิธีการ Morphing ภายโปรแกรมคอมพิวเตอร์ การวิจัยเริ่มต้นจากการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับความสำคัญและความเป็นมาของความต่อเนื่องทางรูปทรงของอาคารที่อยู่ใกล้เคียงกัน ได้พบตัวแปรที่ทำให้เกิดความต่อเนื่องระหว่างอาคารทั้งหมด 15 ตัวแปร จากนั้นจึงนำตัวแปรที่ได้มาทดสอบกับตัวอย่างอาคารจากหนังสือ Architecture in Context (Brolin, 1980) เพื่อค้นหาว่าตัวแปรใดมีความสำคัญสมควรนำมาเป็นตัวแปรสำหรับการทดลอง สรุปลำดับความสำคัญเรียงจากตัวแปรที่พบมากไปน้อยได้ดังนี้ 1. การวางในทิศทางเดียวกัน 2. ความคล้ายกันของรูปร่าง องค์ประกอบ 3. ความคล้ายกันของรูปร่างอาคาร การอ้างอิงต่อแกนหลักเดียวกัน จังหวะลีลาต่อเนื่องกัน 4. ความใกล้เคียงของขนาดอาคาร ความคล้ายกันของสีและผิวสัมผัส 5. ความใกล้เคียงกันของขนาดองค์ประกอบ ความใกล้เคียงของระดับความสูงองค์ประกอบ 6. การทำให้เกิดลำดับความสำคัญทางตำแหน่ง ความต่อเนื่องของสัดส่วน 7. ความใกล้เคียงกันของระดับความสูงอาคาร การทำให้เกิดลำดับความสำคัญทางขนาด 8. การทำให้เกิดลำดับความสำคัญทางรูปร่าง 9. ความใกล้ของการวางตำแหน่ง การทดลองเป็นการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ Elastic Reality ทำการเปลี่ยนแปลงรูปด้านอาคารโดยวิธี Morphing และ Warping ตามตัวแปรที่ศึกษาไว้เบื้องต้น ตัวอย่างที่ใช้ในการทดลองผู้วิจัยได้เลือกกลุ่มอาคารบนถนนแพร่งนารา, แพร่งภูธร, และถนนจักรวรรษ ซึ่งอยู่ในบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ เนื่องจากการสำรวจพบว่ากลุ่มอาคารในบริเวณดังกล่าวเป็นอาคารที่สร้างขึ้นในยุคสมัยที่แตกต่างกัน จึงมีความไม่ต่อเนื่องทางรูปทรงที่สังเกตได้ค่อนข้างชัดเจนซึ่งเหมาะสมที่นำมาเป็นตัวอย่างในการสร้างความต่อเนื่องระหว่างรูปทรง ผลที่ได้แบ่งออกเป็นสองส่วนคือ ส่วนแรกเป็นการเปรียบเทียบผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามวิธีการเปลี่ยนแปลงที่ใช้ (Morphing หรือ Warping) ส่วนใหญ่จะมีผลคล้ายกันแต่จะมีความแตกต่างในตัวแปรที่อยู่ในหัวข้อความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบที่วิธีการ Warping แสดงการเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่ความต่อเนื่องได้ชัดเจนกว่า ส่วนที่สองเป็นข้อเสนอแนะในการนำไปใช้ได้แก่ การเลือกอาคาร, การเลือกตัวแปร, การเลือกวิธีในการสร้างการเปลี่ยนแปลง, การเลือกภาพที่ได้, และข้อควรระวัง
DOI: 10.14457/cu.the.2000.144
title: การรับรู้ด้านสุนทรียภาพเมือง : กรณีศึกษาพื้นที่เมืองเก่าเชียงใหม่

description: ศึกษาการรับรู้ด้านสุนทรียภาพเมืองของประชาชนในพื้นที่ และนักท่องเที่ยวภายในเขตพื้นที่เมืองเก่าเชียงใหม่ เพื่อนำผลการศึกษามาใช้กำหนดแนวทางในการพัฒนา และแก้ปัญหาสุนทรียภาพของเมือง ในการศึกษาแบ่งการรับรู้สุนทรียภาพเมืองออกเป็น 3 ประเภทคือ สุนทรียภาพเชิงประสาทสัมผัส สุนทรียภาพเชิงรูปทรง และสุนทรียภาพเชิงสัญลักษณ์ วิธีวัดการรับรู้สุนทรียภาพ 2 ประเภทแรกใช้เทคนิคความต่างของคำ (Semantic Differential) โดยให้กลุ่มตัวอย่างประเมินค่าสุนทรียภาพพื้นที่ตัวแทน 6 บริเวณ ภายใต้คุณลักษณะที่กำหนดขึ้นในรูปของคู่คำคุณศัพท์ ส่วนการวัดการรับรู้สุนทรียภาพเชิงสัญลักษณ์ ใช้วิธีการให้กลุ่มตัวอย่างระบุสถานที่หมายตา บริเวณที่สวยงาม บริเวณที่น่าเกลียด อาคารที่สวยงาม และอาคารที่น่าเกลียด จากการศึกษาพบว่า การรับรู้สุนทรียภาพเมืองระหว่างประชาชนในพื้นที่ และนักท่องเที่ยวมีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการรับรู้เชิงประสาทสัมผัส และเชิงรูปทรง เนื่องจากประชาชนในพื้นที่มีความคุ้นเคยกับพื้นที่ จึงแตกต่างจากนักท่องเที่ยวที่มีความสนใจ และความรู้สึกแปลกใหม่มากกว่า ทำให้การรับรู้สุนทรียภาพของนักท่องเที่ยวเป็นไปในเชิงบวก มากกว่าประชาชนในพื้นที่ นอกจากนี้ปัจจัยทางด้านเพศ อายุ การศึกษา อาชีพ และรายได้ ก็มีผลทำให้การรับรู้สุนทรียภาพเมืองแตกต่างเช่นกันพื้นที่ที่มีคุณค่าด้านสุนทรียภาพ คือ บริเวณที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และบริเวณที่มีมิติทางธรรมชาติ ได้แก่ วัดพระสิงห์ ประตูท่าแพ สวนสาธารณะหนองบวกหาด กำแพงเมืองและคูเมือง ส่วนพื้นที่ที่มีปัญหาด้านสุนทรียภาพ คือ บริเวณที่มีขยะมาก และกลุ่มอาคารสมัยใหม่ที่มีรูปแบบ หรือกิจกรรมไม่เข้ากับบรรยากาศของเมืองเก่า รวมทั้งบริเวณที่มีป้ายโฆษณามาก มาตรการแก้ปัญหาสุนทรียภาพของเมืองเก่าเชียงใหม่แบ่งเป็น 2 ด้าน คือ มาตรการเร่งด่วน ได้แก่ การรักษาความสะอาด และการปลูกต้นไม้ใหญ่บริเวณถนนสายหลัก และมาตรการในระยะยาว ได้แก่ 1) มาตรการทางผังเมืองโดยควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดิน และอัตราส่วนพื้นที่เปิดโล่ง 2) มาตรการด้านภูมิทัศน์ถนนเกี่ยวกับการจัดระเบียบอุปกรณ์ประกอบถนน การเดินสายไฟใต้ดิน การควบคุมป้ายโฆษณา การปลูกต้นไม้เพิ่มเติม การควบคุมระยะถอยร่น และการควบคุมการก่อสร้างอาคาร 3) มาตรการทางด้านระบบขนส่งเกี่ยวกับการจัดระบบสัญจรทางเท้า และระบบสัญจรทางรถยนต์