DOI: 10.14457/tu.the.2016.958
title: การบริหารรายการข่าวของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัลเพื่อการแข่งขัน

description: การศึกษาเรื่อง “การบริหารรายการข่าวของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัลเพื่อการแข่งขัน” เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการศึกษาการจัดผังรายการและรูปแบบการนำเสนอรายการของรายการข่าว และการสัมภาษณ์เชิงลึก โดยใช้การสัมภาษณ์ผู้บริหารจัดการรายการของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัลบริการทางธุรกิจในหมวดหมู่ข่าวสารและสาระ  จำนวน 6 สถานี เพื่อศึกษาการบริหารจัดการรายการข่าว การบริหารด้านการจัดผังรายการข่าว และการบริหารด้านรูปแบบการนำเสนอรายการข่าวของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัลหมวดหมู่ข่าวสารและสาระ จำนวน 6 สถานี ได้แก่ สถานีโทรทัศน์ TNN24 สถานีโทรทัศน์นิวทีวี สถานีโทรทัศน์สปริงนิวส์ สถานีโทรทัศน์วอยซ์ทีวี สถานีโทรทัศน์ไบรท์ทีวี และสถานีโทรทัศน์เนชั่นทีวีผลการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการรายการข่าวยังคงยึดตามแนวคิดเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของสื่อมวลชน โดยเน้นนำเสนอข่าวตรงประเด็น มีความครบถ้วน ครบมิติ มีผู้ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นทุกฝ่าย มีความรวดเร็ว ความเป็นกลาง ความถูกต้อง ความแม่นยำ และทันต่อเหตุการณ์ พร้อมทั้งยึดหลักจรรยาบรรณของการเป็นนักสื่อสารมวลชนเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งมีข้อสังเกตเพิ่มเติมเรื่องการแสวงหาประเด็นข่าว โดยปกติผู้สื่อข่าวเป็นผู้ที่แสวงหาข้อมูลเหล่านั้นด้วยตนเอง เพื่อนำเสนอความเคลื่อนไหวทางด้านต่างๆ แต่เมื่อสังคมมีเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไปและมีความทันสมัยเพิ่มขึ้น บทบาทหน้าที่ในการนำเสนอจึงไม่ได้อยู่แต่เพียงที่ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนเท่านั้น แต่ประชาชนทั่วไปยังสามารถนำเสนอข้อมูลข่าวสารผ่านโซเชียลมีเดีย สถานีโทรทัศน์จึงต้องมีการปรับตัวโดยใช้จุดแข็งของการเป็นสื่อมวลชนที่มีความน่าเชื่อถือและสามารถหาข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจากแหล่งข่าวที่แท้จริง ทำให้ข้อมูลข่าวสารที่นำเสนอมีความน่าเชื่อถือมากกว่าประชาชนทั่วไปอีกด้านหนึ่งของการบริหารจัดการรายการข่าวของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัลยังคงนำหลักตามแนวคิดเกี่ยวกับการบริหารเชิงกลยุทธ์ 3 ด้านมาปรับใช้ในสถานีโทรทัศน์ ได้แก่ การวางกลยุทธ์ต่อสภาพแวดล้อมภายนอก การวางกลยุทธ์การบริหารภายในองค์การ และการวางกลยุทธ์การบริหารที่สอดคล้องกับสถานการณ์ตลอดเวลา อย่างเช่น การเจาะกลุ่มเป้าหมายที่เป็นตลาดเฉพาะมากขึ้นเพื่อลดการแข่งขันลงจากสถานีโทรทัศน์อื่นๆ การมีบุคลากรที่มีประสบการณ์และมีความเชี่ยวชาญในการทำข่าว และการนำรายการวาไรตี้ สารคดีต่างประเทศและซีรี่ย์ต่างประเทศมาเพิ่มลงในผังรายการทั้งนี้ยังขึ้นอยู่กับปัจจัยภายในและภายนอก ตามนโยบายของสถานีโทรทัศน์ ได้แก่ นำการตลาดมาใช้ในการดึงดูดผู้ชมรายการข่าว นโยบายการนำเสนอข่าวสารเชิงระบบโครงสร้าง นโยบายการนำเสนอข่าวสาร 24 ชั่วโมง นโยบายการปรับเปลี่ยนผังรายการตลอดเวลา นโยบายการปรับตัวในเรื่องการออกอากาศควบคู่กันกับการนำเสนอข่าวสารบนโซเชียลมีเดียตามสภาพการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี เรื่องภาวการณ์แข่งขันในอุตสาหกรรมโทรทัศน์ที่ภาวะเศรษฐกิจไม่ดีและมีเม็ดเงินโฆษณาในปริมาณเท่าเดิม ดังนั้นสถานีโทรทัศน์จึงวางกลยุทธ์ให้มีความสอดคล้องกับการบริหารเชิงกลยุทธ์ดังกล่าว เพื่อให้สามารถดึงดูดความสนใจจากผู้ชมให้ได้มากที่สุดและนานที่สุดเรื่องการบริหารการวางผังรายการข่าว ทุกสถานีโทรทัศน์พิจารณาการวางผังรายการข่าวจากพฤติกรรมของกลุ่มผู้ชมในการใช้ชีวิตประจำวันและช่วงเวลาในการเปิดรับข่าวสารเป็นหลัก ในช่วงเวลา 05.00-24.00 น. ใช้กลยุทธ์การวางผังรายการที่มีการนำเสนอรายการเดิมต่อเนื่องในเวลาเดียวกันทุกวัน และการนำเสนอรายการเป็นกลุ่ม (Blocking) เป็นการนำรายการที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันวางต่อกันเป็นกลุ่ม รวมถึงการจัดผังเลี่ยงสถานีโทรทัศน์อื่นที่กำลังแข่งขัน (Counter programming) และการใช้กลยุทธ์การนำเสนอรายการขนาดยาวที่เริ่มก่อนรายการอื่นแต่จบช้ากว่า ทั้งนี้ในรายการภาคดึก ช่วงเวลา 24.00-05.00 น. จะใช้กลยุทธ์การออกอากาศหมุนวนหรือรีรันนิ่ง (rerunning)นอกจากนี้การจัดผังรายการโทรทัศน์ของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัล ได้ใช้รูปแบบประเภท Blocking Program ซึ่งเป็นการจัดผังรายการโดยมีรายการหลากหลายรูปแบบภายในสถานี เช่น ละคร สารคดี ข่าว ดนตรี เป็นต้น มาแทรกรายการข่าวสารที่นำเสนอในผังรายการของสถานีโทรทัศน์ โดยในวันเสาร์วันอาทิตย์แต่ละสถานีโทรทัศน์จะลดรายการข่าวสารลง และเติมรายการที่ให้ความบันเทิงและผ่อนคลายเพิ่มขึ้นสำหรับการบริหารรูปแบบการนำเสนอรายการข่าวของสถานีโทรทัศน์ดิจิทัล เน้นการนำเสนอรายการข่าวที่มีวัตถุประสงค์ของรายการเพื่อให้ความรู้ให้การศึกษาเป็นหลัก มีเนื้อหาสาระของรายการข่าวโดยรวมเพื่อการรายงานข่าวในรอบวันทั้งในประเทศและต่างประเทศ ทั้งนี้รูปแบบการนำเสนอของแต่ละสถานีโทรทัศน์จะมีความเหมือนกันในเรื่องการเลือกพิธีกรที่มีบุคลิกดี มีความน่าเชื่อถือ สามารถรายงานโดยใช้ภาษาข่าวได้อย่างถูกต้องและชัดเจน โดยมีความแตกต่างกันในเรื่องฉากและโทนสี ซึ่งขึ้นอยู่กับนโยบายและต้องดูความสอดคล้องกับเนื้อหาและกลุ่มเป้าหมายของแต่ละสถานีโทรทัศน์