DOI: 10.17026/dans-z8t-5q6t
title: Westeinde 50-58 te Voorburg (gemeente Leidschendam-Voorburg)
title: Een aanvullend inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend en karterend booronderzoek

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in juli 2017 een aanvullend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Westeinde 50-58 te Voorburg, gemeente Leidschendam-Voorburg. Aanleiding is de herontwikkeling van het gebied, waarbij de huidige bebouwing zal plaatsmaken voor woningbouw. Vanwege de voorgenomen ontwikkeling is reeds in 2013 gestart met een bureauonderzoek naar de (mogelijke) aanwezigheid van archeologische waarden, dat vervolgens in 2106 geactualiseerd is. In 2017 is naar aanleiding van de uitkomsten van het bureauonderzoek een verkennend booronderzoek uitgevoerd om de opgestelde verwachting te toetsten en waar nodig aan te vullen. Hierbij is vastgesteld dat de top van de strandwal (Laag van Voorburg) in het westelijk en centrale deel van het plangebied zich op een diepte van 1,1 tot 1,1 m – mv (0,52 tot 0,66 m – NAP) bevindt. De strandwal wordt daar direct afgedekt door een dik pakket omgezette humeuze bovengrond waarvan de top het huidig maaiveld vormt. Aanwijzingen voor de aanwezigheid van een archeologische laag zijn hier niet aangetroffen en indien oorspronkelijk aanwezig is deze waarschijnlijk opgenomen in de humeuze bovengrond. Alleen eventueel dieper ingegraven sporen zullen bewaard zijn gebleven. In enkele boringen is ingeschakeld in de Laag van Voorburg een veenlaag of een venige zandlaag aangetroffen op 1,9 tot 2,1 m –mv (1,32 tot 1,56 m –NAP). Deze wordt vervolgens daar weer afgedekt door een 10 tot 30 cm dik pakket stuifzand (Laag van Voorburg). In de veenlaag zijn zandkorrels aangetroffen hetgeen duidt op verstuiving van de top van de strandwal. In het zuidoosten van het plangebied bevindt de top van de Laag van Voorburg zich dieper en wordt zij afgedekt door een veenen kleipakket. Dit betreft de flank van de strandwal die in zuidoostelijke richting steil afloopt. In april 2017 is direct ten noordoosten van het hier besproken plangebied, op locatie Westeinde 28a, een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd en zijn aan de zijde van de Vliet twee grondboringen geplaatst. De daarbij aangetroffen combinatie van meerdere kleipakketten boven elkaar en de diepere ligging daarvan deed vermoeden dat op die locatie een geul gelegen is. Geulen die parallel aan de Vliet lopen zijn uit onderzoek in de omgeving bekend. De bekendste van die geulen is het uit de Romeinse tijd daterende Kanaal van Corbulo, maar of dat deze geul daar onderdeel van uitmaakt kon niet vastgesteld worden. Deze geul zet zich mogelijk voort op het hier besproken plangebied. Aanwezigheid ervan en een interpretatie als Kanaal van Corbulo is evenwel vooralsnog allerminst zeker. Gezien deze resultaten is door het bevoegd gezag besloten dat aanvullend onderzoek noodzakelijk was. Dit om het beeld van de bodemopbouw verder te verfijnen alsook nadere informatie te verkrijgen over het al dan niet aanwezig zijn van het Kanaal van Corbulo. Dit aanvullend verkennend en karterend booronderzoek is uitgevoerd in de periode van 20 t/m 24 juli 2017. Hierbij zijn totaal 29 boringen gezet tot in de natuurlijke ondergrond. Samen met de eerder uitgevoerde verkennende boringen komt het totaal op 38 boringen. Tijdens bovengenoemd onderzoek is het duin- of strandzand op een diepte variërend tussen 100 en meer dan 300 cm –mv (0,5 à 2,5 m –NAP) aangetroffen. Hierbij is bevestigd dat het plangebied op de flank van de strandwal ligt. In het zuidoosten van het plangebied ligt het duinzand 1,0 à 1,5 m lager dan in het overige deel van het plangebied. Deze zone heeft waarschijnlijk in een strandvlakte gelegen. In het uiterste noorden, ter plaatse van de oprijlaan naar het plangebied, is tijdens het verkennend booronderzoek een met veen opgevulde depressie aangetroffen. Hier bevindt het duinzand zich op 1,8 m –NAP (tegenover ca. 1,0 m –NAP ten zuidoosten van deze boring). Vanwege de aanwezigheid van puinverharding in de ondergrond kon deze zone tijdens het huidige onderzoek niet nauwkeurig begrensd worden. Op basis van de nabijgelegen boringen zal het deel van de depressie binnen het plangebied een oppervlakte van maximaal 200 m2 hebben. In enkele verspreide boringen in het noordwesten van het plangebied is een vegetatiehorizont aangetroffen, die, gezien de aangetroffen plantenresten, mogelijk het resultaat is van beginnende veenvorming. Hier bevindt het duinzand zich op 1,0 à 1,6 m –NAP. In deze vegetatiehorizonten zijn geen aanwijzingen voor menselijke activiteiten aangetroffen en zij worden daarom als natuurlijk beschouwd. 6 Op basis van het booronderzoek kon de overgang van de strandwal naar de ten zuidoosten hiervan gelegen strandvlakte begrensd worden. Deze laatste zone wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van een 0,5 tot 1,5 m dik kleipakket, met hieronder in veel gevallen een veenpakket. Tijdens het booronderzoek zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van een geul of kanaal aangetroffen. Onder de Gantel Laag is het veenpakket nog deels aanwezig. Dit wijst erop dat hier geen sprake is van een langdurig actieve geul, aangezien in dat geval het veen geheel geërodeerd zou zijn. Waarschijnlijk lag het plangebied, nadat de Gantel actief raakte, in een kweldergebied waarin klei afgewisseld met dunne zandlagen werd gevormd. De diepere ligging van het zand in het zuidoosten van het plangebied is daarom het gevolg van de ligging in de laaggelegen strandvlakte en is geen resultaat van uitsnijding door een geul. In het plangebied zijn geen aanwijzingen voor archeologische waarden aangetroffen. In het grootste deel van het plangebied is de bodem verstoord tot in de top van de duinafzettingen. Eventueel oorspronkelijk aanwezige archeologische resten zullen hierbij verloren zijn gegaan. In het zuidoosten van het plangebied (boringen 1, 5, 10, 20, 27, 50, 55, 56 en 57a) en op enkele verspreide locaties in het overige deel van het plangebied (boringen 3, 19, 25a, 34a en 53) is de top van het duin nog relatief intact. Dit zijn de zones waar een veenlaag of vegetatiehorizont is aangetroffen. De vegetatiehorizonten vertonen geen aanwijzingen voor menselijke invloeden zoals archeologische vondsten of bewerking van de bodem. De verwachting is dat deze horizonten op natuurlijke wijze gevormd zijn in de tijd dat het plangebied langzaam vernatte en met veen bedekt raakte. De zones waar veen is aangetroffen zijn relatief laaggelegen: het duinzand ligt op deze locaties 1 à 1,5 m lager dan in de rest van het plangebied. Deze laaggelegen zone zal weinig mogelijkheden voor bewoning geboden hebben. De kans op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats wordt op basis van het bovenstaande als zeer laag ingeschat. Feit is echter dat op basis van verkennend of karterend onderzoek nooit 100% zekerheid verkregen kan worden over de aan- of afwezigheid van een vindplaats. Naar mening van het bevoegd gezag kan in dit soort gevallen die zekerheid alleen verkregen worden middels aanvullend onderzoek in de vorm van een proefsleuf.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een aanvullend inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend en karterend booronderzoek&lt;/p&gt;