DOI: 10.17026/dans-xfj-ez97
title: Erf Het Burgje te Odijk

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in februari en maart 2017 een bureauonderzoek uitgevoerd voor de locatie Erf Het Burgje in Odijk, gemeente Bunnik. Aanleiding is de voorgenomen herontwikkeling van het erf. Op basis van het bureauonderzoek is de volgende archeologische verwachting opgesteld: In het plangebied bevinden zich oeverafzettingen van de Werkhovense en Kromme Rijn stroomgordels, afgedekt door komafzettingen. De oeverafzettingen bestaan naar verwachting uit twee fasen. In de top van de oeverafzettingen van de Werkhovense stroomrug kunnen archeologische resten voorkomen uit de Brons- en IJzertijd. Tijdens eerder booronderzoek is in één boring in de oostelijke hoek van het huidige plangebied een laklaag aangetroffen op ca 1,2 m –mv.&lt;br&gt;Dit betreft mogelijk de top van de oeverafzettingen van de Werkhovense stroomrug. Eventuele vindplaatsen uit deze tijd betreffen overwegend resten van boerenerven. Deze zullen zich manifesteren als een archeologische laag (niveau met grondsporen), een humeuze laklaag met vondstmateriaal (overwegend aardewerkscherven). De verwachting is dat deze laag een deel van het jaar boven de grondwaterspiegel ligt, waardoor organische resten en bot waarschijnlijk slecht geconserveerd zijn. Aardewerkscherven zullen waarschijnlijk goed geconserveerd zijn.&lt;br&gt;De tweede fase betreft de oeverafzettingen van de Kromme Rijn. De top van deze oever bevindt zich in het grootste deel van het plangebied op 1,0 à 1,5 m –mv, maar in het noordelijke deel liggen deze afzettingen aanzienlijk hoger, tot aan het maaiveld. In de top van de oeverafzettingen worden archeologische resten verwacht vanaf de Romeinse tijd. De meest noordelijke punt van het plangebied overlapt met een tijdens recent proefsleuvenonderzoek vastgesteld (crematie-)grafveld uit de Romeinse tijd. Bovendien heeft direct langs het zuiden van het plangebied mogelijk de Romeinse limesweg gelopen (op basis van een bureaustudie), hoewel dit niet bevestigd kon worden tijdens latere boor- en proefsleuvenonderzoeken. Het Romeinse grafveld is op basis van de ligging op de oeverwal begrensd. Dit is de zone met een hoge verwachting voor de Romeinse tijd op afb. 13. In het overige deel van het plangebied ligt de oever aanzienlijk lager, waardoor de kans op Romeinse resten in dit deel van het plangebied wat lager is. Verwachte vindplaatsen uit deze periode betreffen (crematie)grafresten en bewoningsplaatsen. Met uitzondering van de diepteligging, gelden dezelfde prospectiekenmerken (aard, conservering, uiterlijke kenmerken) als bij het diepere niveau. Waar de oeverafzettingen aan het maaiveld voorkomen, zullen archeologische vindplaatsen deels verstoord zijn door latere bodemingrepen.&lt;br&gt;Ter plaatse van het huidige erf worden archeologische resten verwacht vanaf de Late Middeleeuwen, en mogelijk vanaf de Vroege Middeleeuwen. Deze resten zullen zich in of direct onder de huidige bouwvoor bevinden. Het gaat hier om resten van een hofstede, die de voorloper van de huidige historische boerderij gevormd heeft en hier naar verwachting tot het einde van de 16e eeuw gestaan heeft, evenals resten van reeds verdwenen bijgebouwen bij de 17e-eeuwse boerderij. Direct ten noorden van de huidige bijgebouwen zijn tijdens milieukundig onderzoek muurresten aangetroffen, die mogelijk aan een bijgebouw bij deze hofstede toegeschreven kunnen worden. Bovendien is tijdens proefsleuvenonderzoek een restant van een gracht aangetroffen. Dit zou een gracht kunnen zijn die rondom de hofstede gelopen heeft. Deze zou precies langs de achterzijde van het huidige boerderijpand gelopen moeten hebben. Het zou echter ook kunnen gaan om een greppel of sloot binnen een op oude kaarten weergegeven 18e-eeuwse tuinaanleg als deze tuin inderdaad heeft bestaan, of een perceelsgrens (sloot) van het boerenerf. Aangezien deze gracht/sloot slechts in één proefsleuf ten zuidoosten van het huidige erf is aangetroffen, is de exacte ligging hiervan onzeker. Ook de exacte datering is niet zeker, vanwege het ontbreken van dateerbaar vondstmateriaal. Op een kaart uit 1635 zijn rondom de boerderij diverse bijgebouwen weergegeven. Hiervan kunnen restanten in de ondergrond aanwezig zijn. In afb. 13 is de zone waarin bewoningsresten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd verwacht worden, weergegeven zoals vastgesteld op basis van kaarten uit de 17e tot 19e eeuw.&lt;br&gt;De vindplaats zal bestaan uit funderings- en muurresten van de vroegere boerderij en bijgebouwen, grachten en andere sporen van erfinrichting. De resten zullen deels verstoord zijn door latere 6 bebouwingsfasen. Naar verwachting is het Middeleeuwse niveau ter plaatse&lt;/p&gt;