DOI: 10.17026/ar/bmsxd7
title: Baarleseweg 37b, Chaam, gemeente Alphen-Chaam
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in augustus en september 2021 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Baarleseweg 37b in Chaam, gemeente Alphen-Chaam. Uit het bureauonderzoek volgt dat het plangebied ter plaatse van terrasafzettingswelvingen (Formatie van Stramproy) ligt. Deze afzettingen zijn afgedekt met een laag dekzand (Formatie van Boxtel). Op de bodemkaart zijn nabij het plangebied hoge zwarte enkeerdgronden gekarteerd. Hoge zwarte enkeerdgronden zijn oude bouwlanden, die worden gekenmerkt door een minimaal 50 cm dik humeus plaggendek dat vanaf de Middeleeuwen is opgebracht. Op basis van deze ligging moet rekening worden gehouden met resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen. Resten van jager-verzamelaars worden met name verwacht ter plaatse van het overgangsgebied tussen hoger (droog) en lager (nat) gelegen gronden. Omdat het plangebied nabij een lager gelegen dalvormige laagte ligt, geldt een hogere kans op resten van jager-verzamelaars. Resten kunnen bestaan uit een strooiing van aardewerk- en vuursteenfragmenten onderin het plaggendek en/of een sporenniveau in de top van het dekzand. Op basis van oud kaartmateriaal zijn er geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van historische bebouwing. Resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd worden daarom niet verwacht. Ter plaatse van een groot deel van het plangebied is zeker vanaf het begin van de 19e eeuw een visvijver aanwezig. Door landbouwkundige bewerkingen, het uitgraven van de visvijver en de huidige inrichting van het plangebied kunnen eventueel aanwezige resten zijn verstoord. Dit geldt met name voor de (ondiep gelegen) resten van jager-verzamelaars. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de diepere ondergrond, vanaf 135 cm –mv, uit vroeg-pleistocene rivierafzettingen (Formatie van Stramproy) bestaat. In het zuiden van het plangebied is hierboven een humeus zandpakket aanwezig. Dit pakket betreft de opvulling van de visvijver die op basis van oud kaartmateriaal vanaf zeker het begin van de 19e eeuw tot ongeveer halverwege de 20e eeuw aanwezig was. In het noorden van het plangebied bestaat het bovenste deel van de natuurlijke ondergrond, vanaf 60 tot 100 cm –mv, uit dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). In de top van het pakket zijn geen aanwijzingen voor bodemvorming (podzolering) aanwezig, het pakket betreft de C-horizont. Hierboven is een plaggendek aanwezig. In het noorden van het plangebied is boven de natuurlijk ondergrond (dekzand) een plaggendek aanwezig, hier kan in theorie nog sprake zijn van een potentieel sporenniveau in de top van het dekzand. Echter, het plaggendek beschikt over een hoog organische stofgehalte, er zijn geen restanten van een podzol aangetroffen in de top van het dekzand en de overgang met de natuurlijke ondergrond is scherp (een akkerlaag is niet aangetroffen). Bovengenoemde kenmerken passen bij een in een laat stadium (Nieuwe tijd) opgebracht humeus dek. Dergelijke pakketten werden opgebracht ter plaatse van relatief laag gelegen en natte gebieden. De ondiepe ligging van kleiige vroeg-pleistocene rivierafzettingen kan een goede afwatering in het gebied hebben verhinderd. Vermoedelijk was het plangebied relatief laag gelegen waardoor het niet aantrekkelijk was voor bewoning. In aanvulling hierop is de oorspronkelijke top van de natuurlijke ondergrond in een groot deel van het plangebied verstoord door de aanleg van de visvijver. De archeologische verwachting kan daarom worden bijgesteld naar laag.