DOI: 10.17026/ar/1iv22j
title: Bureauonderzoek Sluis Roode Vaart te Moerdijk, gemeente Moerdijk

description: In oktober 2019 heeft Antea Group in opdracht van waterschap Brabantse Delta een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied ‘Sluis Roode Vaart’ te Moerdijk, gemeente Moerdijk. Het onderzoek heeft bestaan uit een archeologisch bureauonderzoek.

Een archeologisch bureauonderzoek is de eerste stap in de AMZ-cyclus als onderdeel van het gemeentelijk beleid. Waterschap Brabantse Delta is voornemens leidingtracés aan te leggen voor een grotere zoetwaterinlaat. Deze zoetwaterinlaat voor 3,5m³/s zal bestaan uit vier leidingen met ieder een diameter van 1,5m en aangelegd worden op circa 25m van de sluiswand. Voor de voortstuwers zal worden gegraven tot een diepte van circa 4 m –mv.

Het plangebied valt binnen het vigerende bestemmingsplan ‘Zeehaven- en Industrieterrein Moerdijk’ d.d. 18-01-2018, waarvoor een concrete dubbelbestemming waarde – archeologie 6 is opgenomen. Bij deze dubbelbestemming waarde – archeologie 6 is archeologisch onderzoek noodzakelijk bij bodemingrepen groter dan 250m² en dieper dan 0,5m -mv. De geplande bodemingrepen overschrijden deze vrijstellingsgrenzen waardoor een archeologisch vooronderzoek (startend met dit bureauonderzoek) noodzakelijk is. Uit het archeologisch bureauonderzoek komt naar voren dat er in het plangebied een archeologische verwachting geldt voor archeologische resten uit het laat paleolithicum en mesolithicum. Eventuele archeologische resten uit deze perioden kunnen worden verwacht in de top van de pleistocene zanden, welke zich op 6 à 8 m –NAP (circa 7 a 9 m –mv) bevinden.

Bij ontgraving tot maximaal 2,65m –mv (circa 1,65 m –NAP) zullen deze niet worden geraakt. Dit betekent wel dat de archeologische dubbelbestemming middels – archeologie 6 - onverminderd gehandhaafd blijft voor deze diepte.
Op grote diepte kunnen eventueel aanwezige archeologische resten uit het laat-paleolithicum en mesolithicum aangetroffen worden in de top van de pleistocene zanden. Deze resten worden door de voorgenomen ingrepen echter niet bedreigd. Van het mesolithicum begon de veengroei en werd het grondgebied van de gemeente Moerdijk een uitgestrekt veengebied. Als gevolg hiervan was de streek tot en met de vroege middeleeuwen nagenoeg onbewoonbaar. Vanaf de late middeleeuwen tot in de nieuwe tijd werd het gebied weer ontgonnen en bewoond. Het plangebied ligt op een kruising van water- en landwegen, wat maakt dat er veel activiteit heeft plaatsgevonden die archeologisch interessant kan zijn, maar ook archeologische waarden verstoord kan hebben. De verwachting op bewoningssporen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd is middelhoog tot hoog. Ook kunnen mogelijk archeologische sporen of resten aangetroffen worden die verband houden met de verdedigingswerken van de zuiderfrontier en de inrichting van het gebied als sluis. Eventuele archeologische resten uit deze periode kunnen verwacht worden in de bouwvoor of net daaronder en zullen bij graafwerkzaamheden verstoord worden. Delen van het terrein zullen ongetwijfeld verstoord zijn door de aanwezigheid van de Rode Vaart en het sluizensysteem, maar de precieze omvang van deze verstoring kan niet worden ingeschat op basis van het bureauonderzoek.

Gezien de middelhoge tot hoge verwachting op archeologische resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd (o.a. resten van de Frontier als ook de inrichting als sluis) adviseert Antea Group om binnen het plangebied vervolgonderzoek in de vorm van een archeologische begeleiding, protocol opgraven, uit te voeren.