DOI: 10.17026/ar/eomnlo
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Herenweg 78E, Kudelstaart Gemeente Aalsmeer

description: IDDS Archeologie heeft in mei 2021 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Herenweg 78E in Kudelstaart, gemeente Aalsmeer. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. &lt;/br&gt;
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen aan een bewoningslint, namelijk de huidige Herenweg. De oudste bewoning langs de Herenweg dateert op basis van het vooronderzoek uit de 11e of 12e eeuw. Vóór deze periode maakte het plangebied onderdeel uit van een uitgestrekt veengebied (Hollandveen) en daarvoor van een uitgestrekt getijdegebied (Laagpakket van Wormer). Beide landschappen waren slechts zeer beperkt bruikbaar voor de mens. Bewoning in het getijdegebied was niet mogelijk en in het veengebied was bewoning alleen mogelijk in die delen die van nature goed ontwaterd waren. In het plangebied, dat niet is gelegen langs een natuurlijke watergang, was hiervan waarschijnlijk geen sprake. &lt;/br&gt;
Voor het afgraven van het veen en het ontstaan van de Westeinderplassen was de Herenweg een goed bewoonbaar bebouwingslint en uit een historische kaart uit 1615 blijkt dat in of nabij het plangebied waarschijnlijk gebouwen voorkwamen in die periode. Wat voor gebouwen het betreft en of er zeker een gebouw voorkwam in het plangebied is onzeker omdat op deze kaart soms ook gebouwen worden getoond alleen als indicatie van bewoning langs een weg. Na het ontstaan van de Westeinderplassen was er op basis van de historische kaarten uit de 19e en 20e eeuw geen bebouwing in het plangebied tot aan de huidige bewoning die ongeveer in de jaren 60 van de 20e eeuw is aangelegd. &lt;/br&gt;
In het plangebied geldt dus een lage verwachting voor archeologische waarde van voor de ontginning van het veengebied in de 11e eeuw en een lage verwachting voor de periode van na het ontstaan van de Westeinderplassen in de 19e en 20e eeuw. Het plangebied heeft echter een hoge archeologische verwachting voor waarden uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd 11e tot en met de 18e eeuw aangezien er rond de 17e eeuw bebouwing kan hebben gestaan. Deze resten worden verwacht op het niet afgegraven veen waarvan de diepteligging onbekend is. &lt;/br&gt;
Het veldonderzoek bevestigt dat een deel van het plangebied nog oorspronkelijk veen bevat, echter dit veen is begraven onder een dik ophoogpakket van veenbagger en bodemversteviging. Deze ophooglagen zijn opgebracht tijdens het ontvenen van de Westeinderplassen en later bij het bruikbaar maken van het terrein in de 20e eeuw. Op basis van het opbrengen van het veenbagger wordt aangenomen dat het plangebied tijdens de ontvening niet bebouwd was (17e-19e eeuw) en door het opbrengen zal het bestaande veen ook zijn geroerd en weggedrukt, waardoor ook eventuele oudere resten verstoord zullen zijn. Daarnaast blijkt een deel van het plangebied te bestaan uit een gedempt deel van de Westeinderplassen en is ter plaatse van de huidige woning (en dus ook ter plaatse van de geplande nieuwe woning) de grond diep afgegraven om een insteekhaven aan te leggen voor de woonboot waaruit de woning bestaat. Het plangebied heeft op basis van het veldonderzoek slechts een zeer lage verwachting voor archeologische waarden. Die verwachting geldt voor de top van het ongeroerde veenpakket op een diepte van ten minste 2,1 m -mv ofwel -2,3 m NAP. &lt;/br&gt;
Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat het plangebied nog slechts voor een klein deel een zeer lage archeologische verwachting heeft. De rest van het plangebied heeft geen archeologische verwachting. IDDS Archeologie adviseert om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden. Met name van het deel waarop de nieuwbouw zal plaatsvinden is nog slechts ongeveer 30 m2 niet volledig afgegraven geweest en heeft slechts een zeer lage verwachting.