DOI: 10.17026/ar/0oqkk8
title: Plangebieden Grensweg te Slenaken & Rarenderstraat te Vaals, gemeenten Gulpen-Wittem & Vaals.
title: Een archeologisch bureauonderzoek.
title: RAAP-Rapport 7165

description: &lt;p&gt; Inleiding
&lt;p&gt; In opdracht van ARK Rewilding Nederland heeft RAAP in mei 2024 een archeologisch 
bureauonderzoek uitgevoerd voor plangebieden Grensweg te Slenaken en Rarenderstraat te Vaals, in 
respectievelijk de gemeenten Gulpen-Wittem en Vaals. Het onderzoek vond plaats in het kader van een 
omgevingsvergunning, met betrekking tot natuurontwikkeling.
Resultaten
&lt;p&gt; Geologie
&lt;p&gt; Grensweg, Slenaken: beekafzettingen in het oosten (Bx2); ondiep mariene kalksteen met 
vuursteenknollen en glauconiet 
Rarenderstraat, Vaals: ondiep mariene en fluviatiele zandsteen en klei, deel met glauconiet (VA)
&lt;p&gt; Geomorfologie
&lt;p&gt; Grensweg, Slenaken: afbraakwand (A41) en droogdal (R21) in het westen, lösswand (G21) in centrum, 
beekdal (R42) in het oosten
Rarenderstraat, Vaals: droogdal (R21) in het centrum, daaromheen afbraakwand (R41) 
&lt;p&gt; Bodem
&lt;p&gt; Grensweg, Slenaken: bergbrikgronden (BLb6) in het noordwesten, colluviale ooivaaggronden (Ldd6) in 
het westen, kalkloze poldervaaggronden ((Rn15C) in het oosten 
Rarenderstraat, Vaals: beekdalgronden (ABI) in het centrum, colluvilale ooivaaggronden (Ldd6) 
daaromheen.
&lt;p&gt; Archeologie
&lt;p&gt; Grensweg, Slenaken maakt deel uit van een zone met sporen van vuursteenbewerking uit het 
neolithicum, met de beroemde grote slijpsteen van Slenaken vrijwel direct ten oosten ervan. De 
historische dorpskern van Slenaken ligt ongeveer 300 m ten noorden van het plangebied. 
Rarenderstraat, Vaals, maakt deel uit van een zone met veel meer monumenten en vindplaatsen. 
Daarbij gaat het om de historische kernen van Raren (direct ten noorden en westen van het 
plangebied) en Wolfshaag (500 m naar het zuidoosten) en resten van bewoning bij Schimperbosch, 200 
m naar het zuiden. Vroegere archeologie is aanwezig in de vorm van een groep van zeven grafheuvels 
uit de bronstijd (ca. 500 m naar het noordwesten), die gedeeltelijk zijn opgegraven in de vorige eeuw, 
en aanwijzingen voor een Romeinse villa nabij de noordelijke dorpskern van Raren.
&lt;p&gt; Archeologische verwachting
&lt;p&gt; Grensweg, Slenaken
De verwachtingen van de gemeentelijke verwachtingskaart (zie *) kunnen blijven gehandhaafd, maar 
wel wat verder worden gespecificeerd. Resten van jager-verzamelaars kampementen worden verwacht 
op de hoogste en relatief vlakke delen in het westen er zuidwesten, die als gradiëntzones kunnen worden beschouwd: van hieruit was er op een afstand van ca. 175 m toegang tot het beekdal van de Gulp. 
Met betrekking tot landbouwers is er in eerste instantie een hoge verwachting voor afvaldumps uit het 
neolithicum in het oosten van het plangebied. In de directe nabijheid ligt daar immers de slijpsteen van 
&lt;p&gt; Lanaken. Men kan zich goed voorstellen dat vuursteenafval in de nabijgelegen Gulp werd gedumpt. 
Ook afval uit latere perioden kan in het beekdal worden verwacht, net zoals resten van visvangst en 
wellicht rituele deposities (die met enige regelmaat in juist beekdalen worden gevonden). Resten van 
bewoning en begraving van landbouwers kunnen eventueel voorkomen in het westen er zuidwesten van 
het plangebied, dat wil zeggen op dezelfde locaties als de jager-verzamelaars gradiëntzones. 
&lt;p&gt; Rarenderstraat, Vaals
Omdat het hier om sterk hellend terrein gaat, ongeschikt voor bewoning, worden er geen resten van 
jager-verzamelaars kampementen of landbouwers nederzettingen (en grafvelden) verwacht. Wel 
kunnen er in het kleine beekdal resten van afvaldumps gerelateerd aan de historische bewoning (en 
mogelijk Romeinse) in Raren worden verwacht.
&lt;p&gt; Advies
&lt;p&gt; Vanwege de zeer geringe diepte van de ingrepen, maximaal 30 cm in plangebied Grenweg, Slenaken 
en maximaal 40 cm in plangebied Rarenderstraat, Vaals wordt verder onderzoek niet zinvol geacht. 
Voorts vallen genoemde ingreepdieptes beneden de verticale ondergrenzen voor archeologisch 
onderzoek zoals genoemd in het bestemmingsplan (resp. 30 en 50 cm min maaiveld), waardoor 
onderzoek in dit geval niet aan de orde is.