DOI: 10.17026/dans-xaj-ash2
title: Margaretha Turnorlaan, Amerongen Plangebied Margaretha Turnorplein te Amerongen, gemeente Utrechtse Heuvelrug; een archeologische opgraving

description: &lt;p&gt;Inleiding In opdracht van Stichting Kasteel Amerongen heeft RAAP van 3 tot en met 25 november 2021 een ar-cheologische opgraving uitgevoerd in het kader van het project ?Herinrichting Margaretha Turnorplein? in de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Het voornaamste doel van het onderzoek was het veiligstellen van de wetenschappelijke informatie (behoud ex situ). Omdat de voorgenomen bodemingrepen de grenswaarden (50 m2 en dieper dan 30 cm -mv) op de archeologische beleidskaart van de gemeente Utrechtse Heuvelrug overschrijden, is archeologisch onderzoek verplicht gesteld.&lt;br&gt;Huidig onderzoek is een vervolg op een proefsleuvenonderzoek, waarbij twee behoudenswaardige ar-cheologische vindplaatsen werden aangetoond (Schute, 2020). De eerste vindplaats betreft nederzet-tingsresten uit de middeleeuwen en/of nieuwe tijd. De tweede vindplaats betreft resten die vermoedelijk verband houden met de oorspronkelijke aanleg van het plein.&lt;br&gt;Omdat het niet mogelijk is gebleken om deze resten duurzaam in de ondergrond te behouden, is het (selectie)besluit genomen om een opgraving uit te voeren, met als doel om de wetenschappelijke infor-matie veilig te stellen (behoud ex situ). Vanwege de aard van het civiele werk in combinatie met de re-latief beperkte omvang van de ontgravingen is besloten het onderzoek in de vorm van een archeolo-gische begeleiding uit te voeren.&lt;br&gt;Resultaten en aanbevelingen In het plangebied is sprake van bewoningsresten en sporen van landgebruik: de vroegste resten binnen het onderzoeksterrein worden vertegenwoordigd door paalsporen, kuilen en vondsten uit de (midden-/late) ijzertijd en de Romeinse tijd. De bewoningsresten vanaf de volle middeleeuwen zijn echter duide-lijker, met in ieder geval een spieker en mogelijk ook huisplattegronden. De bewoning loopt door tot in de late middeleeuwen (B). Vanaf de vroege nieuwe tijd verandert de functie van het onderzoeksgebied: het terrein wordt als voorportaal van kasteel Amerongen ingericht en veranderd gedurende de 17e-18e eeuw tot ? in grote lijnen ? de huidige vorm van het Margaretha Turnorplein met laan. Uit deze periode zijn vooral boomkuilen, greppels, een sloot en een mogelijke waterput te relateren aan de voormalige pleininrichting. Ten slotte zijn ook resten van loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog aangetroffen.&lt;br&gt;Met de opgraving is de wetenschappelijke informatie ex situ bewaard, zodat verder archeologisch veld-onderzoek in het kader van de ingediende plannen niet meer aan de orde is. Bovendien is het plein in-middels in ere hersteld en opnieuw in gebruik genomen.&lt;br&gt;Wel dient men rekening te houden met het feit dat niet het hele terrein vlakdekkend kon worden opge-graven, waardoor delen van de behoudenswaardige vindplaats(en) in situ blijven.&lt;br&gt;RAAP adviseert om locaties van eventuele toekomstige ontgravingen binnen de rode en oranje zones in figuur 39 (op pagina 64) archeologisch te laten onderzoeken door middel van aanvullende proefsleu-ven (in het noordelijke deel van het plangebied) en/of een opgraving (eventueel in de vorm van een ar-cheologische begeleiding) indien de aangegeven ontgravingsdieptes worden overschreden.&lt;/p&gt;