DOI: 10.17026/dans-zfb-8pms
title: ElectroRail terrein Utrecht - Gemeente Utrecht, deelgebied IV
title: Een bureauonderzoek en een verkennend veldonderzoek (IVO-O) met boringen en kleine proefputten

description: &lt;p&gt;In opdracht van MHW Noord Europa uit Delft heeft EARTH Integrated Archaeology in de periode december 2013 tot en met januari 2014 een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen uitgevoerd in deelgebied IV van het in totaal circa 12,5 ha grote plangebied ‘ElectroRailterrein’ aan de Tweede Daalsedijk te Utrecht (Figuur 1, Bijlagen 1 en 2), ook wel aangeduid als ‘Spoorzone Tweede Daalsedijk’. Dit is een circa honderdvijftig jaar oud spoorgerelateerd industrieterrein. In het gebied worden mogelijk bodemsaneringen uitgevoerd en is er bebouwing gepland in de vorm van woningen en bedrijven. De toekomstige graafwerkzaamheden voor deze geplande ontwikkelingen zullen zorgen voor bodemverstoringen tot een nog onbekende diepte. Hier is uitgegaan van een diepte van 3,0 m beneden het maaiveld, de verwachte maximale diepte waarop eventuele saneringen nodig zijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij het bureauonderzoek bleek dat voor het deelgebied IV (en ook voor het gehele plangebied) een archeologische verwachting geldt gezien de ligging op de stroomrug van de Vecht. Het plangebied blijkt op kaarten onbebouwd en agrarisch in gebruik te zijn geweest van de 16e eeuw tot circa 1850. Nadien kwam een spoorgerelateerd industriegebied tot ontwikkeling. Van vóór de 16e eeuw zijn er geen betrouwbare kaarten voorhanden, zodat onduidelijk is of er bebouwing heeft gestaan sinds de ontginning in de 12e eeuw tot de 16e eeuw. De relatief lage ligging maakt dat echter niet waarschijnlijk. Wel werden op basis van het bureauonderzoek eventuele archeologische resten verwacht die samenhangen met landgebruik, zoals sloten en greppels. Uit de periode vanaf circa 1850 werden funderingsresten van bebouwing en kuilvullingen verwacht. Bij het veldonderzoek bleek dat de oorspronkelijke bodem van vóór circa 1850 in slechts in verspreide en kleine delen van het plangebied bewaard is gebleven. De bodem in het zuidwesten bestaat uit komafzettingen en de bodem in de rest van het plangebied bestaat uit oeverafzettingen van de Vecht. In het oosten ligt een kleine restgeul. De top van de natuurlijke afzettingen wordt gevormd door een toemaakdek met kleine, veelal afgeronde vondsten uit de 17e en 18e eeuw (Nieuwe tijd A en B). Deze duiden niet op archeologische resten ter plaatse, maar betreffen opgebracht stadsafval voor bemesting van het land. Uit de periode vanaf circa 1850 zijn diverse muurresten en bakstenen vloeren nog in het plangebied aanwezig. De bebouwing is hoofdzakelijk bovengronds gesloopt, ook bij de laatste sloop die begin 2012 gereed kwam. Plaatselijk lijken er diepe moderne verstoringen te zijn die zijn opgevuld met schoon (matig) grof zand. Of hier sprake was van een (eerdere) sanering is onbekend. De archeologische verwachting voor in situ gelegen archeologische resten uit de Nieuwe tijd A en B is laag, gezien het historische gebruik als weiland. Eventuele resten bestaan uit sporen van landgebruik, zoals sloten en greppels. De archeologische verwachting voor oudere sporen is door de lage ligging van het gebied en bijbehorend vermoedelijk hoofdzakelijk agrarisch gebruik en de bodemverstoringen vanaf 1850 eveneens laag. De waarde ‘archeologische verwachting’ voor deelgebied IV op de archeologische waardenkaart van de gemeente Utrecht (2009) is gericht op eventueel aanwezige archeologische resten die samenhangen met de ligging op de stroomrug van de Vecht en de daarvoor relatief gunstige (droge) condities voor bewoning en landgebruik in met name de Late Middeleeuwen en in mindere mate voor die uit de Romeinse tijd, Vroege Middeleeuwen en Nieuwe tijd A en B. De waarde ‘archeologische verwachting’ voor de perioden Romeinse Tijd, Vroege-Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd A en B kan voor deelgebied IV na het veldwerk worden bijgesteld tot de waarde ‘geen verwachting’. De verwachting voor archeologische resten uit de Nieuwe tijd C is zeer hoog en ook vastgesteld bij het veldonderzoek. Het gaat hierbij vooral om resten van muren en vloeren en om ophogingslagen. Gezien de 7 ondiepe ligging op minder dan 1 m -mv is het risico groot dat de archeologische resten uit de Nieuwe tijd C bij eventuele saneringswerkzaamheden en bij de toekomstige bouwwerkzaamheden worden aangetast.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een bureauonderzoek en een verkennend veldonderzoek (IVO-O) met boringen en kleine proefputten&lt;/p&gt;