DOI: 10.17026/ar/ak2sos
title: Korteweegje 7 te Nieuwe-Tonge, gemeente Goeree-Overflakkee
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: &lt;p&gt;De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen renovatie van het schoolgebouw van de CBS Oranje Nassau. Hierbij wordt een stuk aangebouwd aan de achtergevel aan de noordzijde van het bestaande gebouw, ter hoogte van het huidige schoolplein. De exacte diepte van de grondroering is nog onbekend. De nieuwbouw wordt niet onderkelderd, maar wel voorzien van een kruipruimte. 
De nieuwbouw wordt gefundeerd met heipalen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Uit het bureauonderzoek blijkt dat in de diepere ondergrond van het plangebied zich afzettingen van het Laagpakket van Wormer bevinden. Hierin kunnen resten uit het Mesolithicum/Neolithicum voorkomen. Waarschijnlijk bestond het plangebied uit een getijdengebied met wadplaten en kwelders. Het is onbekend in hoeverre er bewoonbare afzettingen uit deze periode aanwezig zijn binnen het plangebied. Voor deze periode geldt daarom een onbekende verwachting. Gezien de diepteligging zal dit niveau nauwelijks worden aangetast door de voorgenomen ontwikkeling.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Vanaf het Laat-Neolithicum ging zich veen vormen (Hollandveen Laagpakket). Eventuele resten uit het Laat-Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen kunnen zich in en op het veenpakket bevinden en manifesteren zich door middel van een veraarde veenlaag. Eventuele archeologische lagen uit deze periode kunnen door natuurlijke processen zijn geërodeerd. En het Hollandveen pakket is ook in de Middeleeuwen afgegraven. Daarom geldt voor de periode het Laat-Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen een lage verwachting. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

In de Middeleeuwen komt het gebied weer onder invloed van de zee te liggen en maakt het plangebied deel uit van een vlakte van getijafzettingen. Het plangebied ligt in de dorpskern van Nieuwe-Tonge die in de in 1461 ingedijkte polder het Noordland ligt. Het plangebied ligt net naast naar alle waarschijnlijkheid oudste bekende bebouwing rond de Hervormde Kerk en werd pas bebouwd vanaf 1950. Hiervoor was het waarschijnlijk in gebruik als grasland met bomen en een weg/pad. De historische kern van sleuteldorpen als Nieuwe-Tonge concentreerde zich op de kreekruggen, het plangebied lijkt buiten een kreekrug te liggen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Voor de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd geldt een lage archeologische verwachting op het aantreffen van bewoning. Gedetailleerd kaartmateriaal van voor 1811-1832 is niet beschikbaar, maar gezien het ontbreken van bebouwing op de kadastrale minuut wordt de kans op bebouwing klein geacht. Wel bestaat er een kans op het aantreffen van archeologische offsite vondsten en sporen, die mogelijk meer informatie kunnen geven over landgebruik, erfinrichting en stadsontwikkeling in dit gebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied en een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Onder de ophoging voor het schoolplein komt een afwisseling voor van uiterst fijn zand, en zandige klei. Dit sluit aan bij de ligging binnen een getijdenvlakte. Bovenin dit pakket is een bouwvoor aanwezig, diep verstoringen ontbreken. Het onderste gedeelte van deze jonge mariene afzettingen (Laagpakket van Walcheren) heeft verspoelde veenbrokken of verspoelde humeuze lagen. Vanaf 2,3 à 2,5 m -mv (1,9 à 2,0 m -NAP) komt een mineraalarm onveraard veenpakket voor. Hieronder, vanaf 3,6 à 3,8 m -mv (3,1 à 3,4 m -NAP) worden zandige getijdenafzettingen vermoed (Laagpakket van Wormer). Het sediment is echter niet gelukt om het sediment omhoog te krijgen in de gutsboor.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

De lage archeologisch verwachting voor bewoning uit de periode Laat-Neolithicum tot en met Nieuwe tijd uit het bureauonderzoek kan gehandhaafd blijven. De afzettingen in de bovengrond sluiten aan bij de ligging in een getijdevlakte buiten de kreekrug. Het veenpakket lijkt niet afgegraven, maar door het ontbreken van veraarde veenlagen blijft de lage archeologische verwachting behouden. De lage archeologische verwachting kan behouden blijven. In de top van de getijden-afzettingen is een bouwvoor aanwezig, diepe verstoringen zijn niet waargenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Wel bestaat er een kans op het aantreffen van archeologische offsite vondsten en sporen, die mogelijk meer informatie kunnen geven over landgebruik, erfinrichting en stadsontwikkeling in dit gebied. Dergelijk resten worden echter niet als archeologisch waardevol beschouwd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

ADC ArcheoProjecten adviseert om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is altijd mogelijk dat tijdens grondwerkzaamheden onverwacht archeologische vondsten aan het licht komen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van de grondwerkzaamheden te wijzen op de plicht deze zogenoemde toevalsvondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. De melding dient behalve bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) tevens plaats te vinden bij de gemeente Goeree-Overflakkee.&lt;/p&gt;