DOI: 10.17026/ar/1pvx0o
title: Zutphen Leidingtracé (Gemeente Zutphen, Gld.) Een Archeologisch Bureauonderzoek

description: In opdracht van Antea Group heeft De Steekproef een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een circa 4,5 kilometer lang kabeltracé in de gemeente Zutphen. In het tracé worden nieuwe leidingen gelegd die deels worden ingegraven (open ontgraving) en deels met gestuurde boringen worden aangebracht. Bij het ingraven van de leidingen zal een sleuf worden gegraven van circa één meter breed tot een diepte van 1,6 meter in de bermen langs wegen en 2,1 meter in de weilanden. Deze graafwerkzaamheden vormen een bedreiging voor mogelijk aanwezige archeologische resten. Om de archeologische waarden te inventariseren en de archeologische verwachting op het tracé te specificeren is dit bureauonderzoek uitgevoerd.
 Uit de resultaten van het bureauonderzoek is gebleken dat het circa 4,5 kilometer lange tracé in een relatief rijk archeologische gebied ligt. Onder invloed van de rivieren de IJssel en de Berkel is er een dynamische landschap ontstaan met lagere, natte beekdalen en hogere zandkoppen en rivierduinen. In het kader van de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied is er sinds de jaren negentig van de 20e eeuw veel archeologisch onderzoek uitgevoerd. Uit deze onderzoeken blijkt dat op vrijwel alle hogere delen van het landschap archeologische resten te verwachten zijn. In de omgeving van zowel het noordelijk als het zuidelijk deel van het tracé zijn bij opgravingen vindplaatsen aangetroffen. Zo zijn er bij de Ooyerhoek resten gevonden van een jachtkamp uit het mesolithicum. En ook zijn er sporen gevonden van nederzettingen die dateren uit de ijzertijd tot de middeleeuwen. In het noordelijk deel op de Wolfelerenk zijn nederzettingsresten aangetroffen uit de late ijzertijd en Romeinse tijd. Elders in de omgeving zijn ook resten aangetroffen daterend uit het neolithicum en bronstijd. Vanaf de nieuwe tijd kan de historische bewoning redelijk accuraat in beeld worden gebracht door middel van historische kaarten. Zo kruist het tracé in het zuidelijk deel het buurschap Eme (nabij de Ooyerhoek) en in het noordelijk deel, nabij de Voorsterallee, kruist het wederom een boerderij erf. Ook in de nieuwe tijd bleef de bewoning beperkt tot de hogere delen van het landschap en werden de lagere delen gebruikt als weilanden. De hogere zandgronden werden gebruikt voor de akkerbouw (bouwland). Omdat deze gronden geleidelijk aan waren uitgeput (minder vruchtbaar) werden deze bemest met plaggen. Dergelijke plaggenlagen (of eslagen/enklagen) kunnen mogelijk ook oudere archeologische resten en lagen hebben afgedekt. Meer recente resten uit de Tweede Wereldoorlog kunnen vrijwel overal in het tracé worden aangetroffen. Om Zutphen te bevrijden benaderende de Geallieerden de stad vanuit het zuiden (vanaf Baak) en vanuit het oosten (vanaf Warnsveld). De Duitse verdedigingsstellingen lagen hierbij net ten westen van het tracé. 
 Naar aanleiding van de resultaten van het bureauonderzoek is een advieskaart voor het tracé opgesteld (zie Figuur 14). Hierbij is gelet op het geldend beleid, de aanwezigheid van archeologische resten/vindplaatsen en eerder uitgevoerd veldonderzoek. Onderstaand wordt dit verder toegelicht.