DOI: 10.17026/dans-zm7-y75n
title: Naar het ideaal van een ommuurde stad. Stadsmuren uit de 13e en 16e eeuw aan de Nieuwe Markt, Nijmegen. Archeologische Berichten Nijmegen - Rapport 74

description: &lt;p&gt;In het kader van interne verbouwingen in de bedrijfspanden Nieuwe Markt 24-26,&lt;br&gt;28-30 en Nieuwe Markt 36-38-38A, heeft Bureau Leefomgevingskwaliteit&lt;br&gt;/ Archeologie (BLAN) van de gemeente Nijmegen vanaf 16 augustus 2011 t / m 25&lt;br&gt;april 20131 met onderbrekingen diverse waarnemingen, respectievelijk projectcodes&lt;br&gt;Nm4, Nm3 en Nm5, verricht.&lt;br&gt;Volgens het destijds vigerende bestemmingsplan was het niet mogelijk om archeologisch&lt;br&gt;en bouwhistorisch onderzoek te verlangen. In het facetbestemmingsplan&lt;br&gt;van de gemeente Nijmegen van januari 2014 is vastgelegd dat graafwerkzaamheden&lt;br&gt;in gebieden van zeer hoge archeologische waarde (waarde 3) op de Archeologische&lt;br&gt;Beleidskaart van de gemeente Nijmegen zonder een omgevingsvergunning&lt;br&gt;mogen worden uitgevoerd, indien er minder dan 50 m2 wordt verstoord. Dat betekent&lt;br&gt;dat indien een bouwwerk vergunningsvrij kan worden opgericht, hieraan in beginsel&lt;br&gt;geen voorschriften kunnen worden gesteld met betrekking tot de bescherming van&lt;br&gt;archeologische waarden. Voor de zones waaraan waarde 3 is toegekend staat het, op&lt;br&gt;basis van eerder archeologisch onderzoek, vast dat zich archeologische waarden in&lt;br&gt;de bodem bevinden. Door de ondergrens van 50 m2 gaat echter veel archeologische&lt;br&gt;informatie verloren. De motie Hillen, op 25 juni 2014 door de gemeenteraad aangenomen,&lt;br&gt;maakt het mogelijk om voortaan alle bodemingrepen onder de 50 m2 binnen de&lt;br&gt;aandachtszones met waarde 3 te monitoren en archeologisch te begeleiden. Hierdoor&lt;br&gt;worden met vernietiging bedreigde archeologische waarden gedocumenteerd en&lt;br&gt;veiliggesteld, en wordt tegelijkertijd de impact van het facetbestemmingsplan (ook&lt;br&gt;vastgesteld op 25 juni 2014) op die delen van Nijmegen met archeologisch zeer hoge&lt;br&gt;waarden onderzocht. Dit onderzoek wordt uitgevoerd op kosten van de gemeente&lt;br&gt;Nijmegen, maar is wel afhankelijk van de toestemming van de initiatiefnemer. De&lt;br&gt;werkzaamheden moeten worden uitgevoerd conform het Programma van Eisen.2&lt;br&gt;De 19e-eeuwse panden zijn sinds 1987 en 1988 in het gemeentelijk monumentenregister&lt;br&gt;opgenomen.3 De panden zijn gelegen in een rijksbeschermd stadsgezicht.&lt;br&gt;Vanwege de aanwezigheid van de 16e-eeuwse stadsmuur pal onder de fundering van&lt;br&gt;de 19e-eeuwse voorgevels en vanwege de aanname dat hier in de nabijheid ook de&lt;br&gt;laat-middeleeuwse stadsmuur zou moeten liggen - deze was immers in 2005 niet&lt;br&gt;aangetoond met archeologisch onderzoek in de Bottelstraat (Bt1) - zijn door BLAN&lt;br&gt;de verbouwingen en sloopwerkzaamheden in eerste instantie gevolgd. Op het moment&lt;br&gt;dat duidelijk werd dat de laat-middeleeuwse stadsmuur inderdaad aanwezig&lt;br&gt;was, zijn aansluitend de verschillende waarnemingen verricht. Hiermee is belangrijke&lt;br&gt;en tot nu toe onbekende informatie over de laat-middeleeuwse stadsmuur in &lt;br&gt;de noordwestzone van de middeleeuwse stad vastgesteld en gedocumenteerd. Het&lt;br&gt;belang hiervan is erg groot, omdat archeologische en bouwhistorische informatie&lt;br&gt;over de oudste fase van de stadsmuur van Nijmegen zeer schaars is.&lt;br&gt;Vervolgens is op 5 en 6 februari 2015 een kleine waarneming (project He19) op de&lt;br&gt;kruising Lange Hezelstraat Nieuwe Markt verricht, waarbij een muur is vastgelegd.&lt;br&gt;Na analyse van de meetgegevens bleek deze waarneming samen te vallen met het&lt;br&gt;eerder uitgevoerde (1990) project He1.&lt;/p&gt;