DOI: 10.14457/tu.the.2018.1579
title: บทบาทของทีมสหวิชาชีพในการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งตามแผนฟื้นฟูรายบุคคล (individual rehabilitation plans: IRP): กรณีศึกษาโครงการสร้างชีวิตใหม่ให้คนขอทาน คนเร่ร่อน คนไร้ที่พึ่ง (บ้านน้อยในนิคม) ในนิคมสร้างตนเองนำร่อง 5 แห่ง

description: การศึกษาเรื่อง “บทบาทของทีมสหวิชาชีพในการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งตามแผนฟื้นฟูรายบุคคล (Individual Rehabilitation Plans: IRP): กรณีศึกษาโครงการสร้างชีวิตใหม่ให้คนขอทาน คนเร่ร่อน คนไร้ที่พึ่ง (บ้านน้อยในนิคม) ในนิคมสร้างตนเองนำร่อง 5 แห่ง” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของทีมสหวิชาชีพในการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งตามแผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานตามแผนฟื้นฟูรายบุคคล(IRP)ของทีมสหวิชาชีพ และศึกษาความพึงพอใจของผู้ใช้บริการต่อแผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ในโครงการสร้างชีวิตใหม่ให้คนขอทาน คนเร่ร่อน คนไร้ที่พึ่ง (บ้านน้อยในนิคม) ใช้วิธีการศึกษาเชิงปริมาณ ประชากร คือผู้ใช้บริการในโครงการ จำนวน 50 ราย เจ้าหน้าที่นิคมสร้างตนเองและทีมสหวิชาชีพ จำนวน 134 ราย จำแนกเป็นนักวิชาชีพ จำนวน 81 ราย และฝ่ายสนับสนุน จำนวน 53 รายรวมทั้งสิ้น 184 รายเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และนำเสนอผลการศึกษาเชิงพรรณนาผลการศึกษาพบว่า ทั้งหมดเป็นเพศชาย มีอายุเฉลี่ย 42.3 ปี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ระยะเวลาในการเข้ารับบริการอยู่ระหว่าง 1 เดือน-1 ปี โดยมีระยะเวลาในการเข้ารับบริการเฉลี่ย 1 ปี ได้รับบริการตามหลักเกณฑ์การคุ้มครองผู้ใช้บริการในระดับมาก และมีความพึงพอใจที่ได้รับบริการตามแผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ในภาพรวมในระดับมาก ได้แก่ การฟื้นฟูทางอาชีพในระดับมาก การฟื้นฟูทางการแพทย์ในระดับมาก การฟื้นฟูทางการศึกษาในระดับมาก และการฟื้นฟูทางสังคมในระดับมาก ทีมสหวิชาชีพในโครงการบ้านน้อยในนิคมส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 52.2 มีอายุเฉลี่ย 41.4 ปี จบการศึกษาระดับปริญญาตรี อายุงานอยู่ระหว่าง 1-10 ปี โดยมีอายุงานเฉลี่ย 13.9 ปี ตำแหน่งพนักงานราชการ มีบทบาทในการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง โดยใช้แผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ซึ่งผ่านกระบวนการบูรณาการการกำหนดแผนร่วมกันในทีมสหวิชาชีพ อันประกอบไปด้วยนักวิชาชีพ สายงานสนับสนุนและภาคีเครือข่าย ซึ่งทีมสหวิชาชีพสามารถปฏิบัติตามบทบาทได้ในระดับปานกลาง ในการดำเนินงานประสบกับปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานตามแผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ได้แก่ การขาดความรู้ความเข้าใจในลักษณะงานเป็นปัญหาระดับปานกลาง ปัญหาจากการกำหนดนโยบายในระดับน้อย และปัญหาในด้านงบประมาณในระดับปานกลาง ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ข้อเสนอแนะด้านนโยบายต่อกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการควรมีนโยบายแผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ที่ส่งเสริมและพัฒนา ให้ทีมสหวิชาชีพใช้เป็นเครื่องมือการทำงานของผู้ใช้บริการทุกคนของนิคมสร้างตนเองนำร่อง ทั้ง 5 แห่ง ควรมีข้อกำหนดให้ทีมสหวิชาชีพเป็นเครื่องมือหลักในการขับเคลื่อนโครงการสร้างชีวิตใหม่ให้คนขอทาน คนเร่ร่อน คนไร้ที่พึ่ง (บ้านน้อยในนิคม) ในลักษณะที่เป็นคำสั่งอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ด้านการบริหารองค์กร ควรมีการสำรวจความเหมาะสมของงบประมาณในการจัดสรรเพื่อดำเนินโครงการบ้านน้อยในนิคม และมีการจัดสรรให้งบประมาณที่เหมาะสมและเพียงพอต่อความต้องการ ควรกำหนดใช้แผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ในการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง อยู่ในแผนการพัฒนาบุคลากรในหน่วยงาน และเป็นแผนที่ต้องใช้กับผู้ใช้บริการในนิคมสร้างตนเองนำร่อง ทั้ง 5 แห่ง ด้านการปฏิบัติงาน ควรส่งเสริมการจัดบริการทางการศึกษาและอาชีพที่ตรงกับแผนฟื้นฟูรายบุคคล (IRP) ของผู้ใช้บริการ ควรมีการดึงภาคประชาสังคมให้เกิดการจ้างงานคนไร้ที่พึ่ง เพื่อสร้างโอกาสให้คนไร้ที่พึ่งได้ใช้ชีวิตร่วมกับสังคมภายนอกเพิ่มขึ้น และเป็นไปตามมาตรฐานการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ควรส่งเสริมให้มีการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการการทำงานในรูปแบบสหวิชาชีพและการจัดทำแผนพื้นฟูรายบุคคล (IRP) ในการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ให้กับบุคลากรในทีมสหวิชาชีพในโครงการบ้านน้อยนิคมให้ครบถ้วน ควรมีการถอดบทเรียนการดำเนินโครงการบ้านน้อยในนิคมระหว่างเจ้าหน้าที่และผู้ใช้บริการ และควรมีการสร้างนวัตกรรมหรือรูปแบบการสอนที่เหมาะสมสำหรับการฟื้นฟูทางการศึกษาให้แก่ผู้ใช้บริการในโครงการสร้างชีวิตใหม่ให้คนขอทาน คนเร่ร่อน คนไร้ที่พึ่ง (บ้านน้อยในนิคม)