DOI: 10.17026/ar/hooa8c
title: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen. Zuid-West 380 kV Oost - Perceel 1, gemeente Moerdijk.
title: Antea Group Archeologie 2023/171

description: In opdracht van TenneT TSO B.V. is door Antea Group een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase (IVO-O), uitgevoerd op delen van een (toekomstige) hoogspanningsverbinding binnen gemeente Moerdijk. TenneT TSO B.V. is voornemens een nieuwe hoogspanningsverbinding tussen Rilland en Tilburg te realiseren. Deze hoogspanningsverbinding ‘Zuid-West 380 kV Oost’ (ook wel ‘ZWO’ genoemd) omvat onder andere: een nieuwe 380 kV-verbinding, verschillende 150 kV-kabelaansluitingen op deze 380 kV-verbinding en enkele stationsaanpassingen. Daarnaast zullen er om deze nieuwe verbinding
mogelijk te maken bestaande 150 kV- en 380 kV-verbindingen omgelegd worden, de zogenaamde ‘reconstructies’. TenneT TSO B.V. Opdrachtgever heeft de conditionerende werkzaamheden voor ‘ZWO’ in verschillende percelen uitgezet in de markt. De werkzaamheden binnen de gemeente Moerdijk zijn onderdeel van ‘Perceel 1’.

Dit IVO-O heeft alleen betrekking op de delen van de hoogspanningsverbinding binnen gemeente Moerdijk waarvoor een archeologisch vervolgonderzoek is geadviseerd in het eerder uitgevoerde archeologisch bureauonderzoek. Daarnaast omvat het plangebied alleen de assets die door TenneT zijn vrijgegeven voor archeologisch onderzoek (en voor andere omgevingsonderzoeken). Zodoende omvat het plangebied binnen de gemeente Moerdijk van noord naar zuid:
 Ten westen van de leidingstraat:
 - Asset 41-39 (respectievelijk mast 69N-71N);
 - Asset 53 en 63 (respectievelijk tijdelijke 150 kV-verbinding ‘T03a’ en mast
 83; deze assets overlappen);
 - Asset 62-61 (respectievelijk mast 84-85).
 Ten oosten van de leidingstraat:
 - Asset 52-49 (respectievelijk mast 68-71);
 - Asset 71, 68 en 33-31 (respectievelijk mast 1083 en 1080-1077).
Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 11,8 ha.

Conclusies
Het plangebied ligt binnen de archeoregio Zeeuws kleigebied. De meeste opgeboorde bodemprofielen vallen volledig binnen het Laagpakket van Walcheren. Het Laagpakket van Walcheren is gelaagd, vaak schelphoudend, en is in de bovengrond vaak kleiiger dan in de ondergrond. Bij 21 boorpunten is onder het Laagpakket van Walcheren Hollandveen aangetroffen (dieper dan 1,1 m beneden maaiveld; dieper dan -0,65 m NAP) bestaande uit veraard, riet-, zegge- of bosveen (of een combinatie daarvan). Het veen is in enkele gevallen doorsneden met kleiige of zandige bodemlagen. Bij zes boorpunten is onder het veen (kalkhoudend) zand, of uiterst humeus zand doorsneden met meerdere veenlaagjes, aangetroffen. Binnen asset 71 (mast 1083; boorpunt 340 en 342) is onder het veen pleistoceen
zand aangetroffen met resten van een podzol (er zijn resten van een inspoelingshorizont aangetroffen; dieper dan 2,9 m beneden maaiveld; dieper dan -2,15 m NAP). De bovenkant van het pleistocene zand bij boorpunt 340 en 342 kan een archeologische relevante laag zijn. Verwacht wordt dat het pleistocene zand niet wordt geroerd, omdat de graafwerkzaamheden tot ca. 2,5 m diepte gaan reiken en het pleistocene zand hier op ca. 2,9 m beneden maaiveld ligt. Bij de andere boorpunten zijn binnen de zandige afzettingen onder het veen geen relevante archeologische lagen aangetroffen. 

Binnen het plangebied liggen (gedeeltes van) drie assets op een historische dijk. Zo ligt een gedeelte van asset 39 (mast 71N) op een historische dijk langs de Dintel. Ter plaatse van de dijk zijn binnen de humushoudende bovengrond (60 cm dik) enkele baksteenfragmentjes aangetroffen die waarschijnlijk onderdeel zijn van een ophooglaag van de historische dijk. Een gedeelte van asset 49 (mast 71) ligt eveneens op deze historische dijk, maar er kon niet geboord worden. Verwacht wordt dat de bodemopbouw overeenkomt met die asset 39 (gelegen op ca. 160 m afstand ten westen van asset 49). Ook een gedeelte van asset 41 (mast 69N) ligt op een historische dijk (ter plaatse van de Sluissedijk). Ter plaatse van de dijk bestaat het bodemprofiel uit een zandige bouwvoor (30 cm dik) op een lichtbruinbeige zandige ondergrond (geboord tot 1,3 m beneden maaiveld). Er zijn geen archeologische relevante lagen of archeologische indicatoren aangetroffen.
Daarnaast liggen binnen het plangebied gedeeltes van asset 52-51 en 33-32 (respectievelijk mast 68-69 en 1079-1078) binnen een bufferzone van een historisch erf in de buurt van de Sluissedijk. Op de historische topografische kaart van 1900 is te zien dat deze assets ook in 1900 in agrarisch gebruik waren, en niet met een historisch erf overlapten. In het veld en in de bodemprofielen zijn geen indicatoren voor de aanwezigheid van een historisch erf aangetroffen.

Advies
Indien de historische dijk langs de Dintel (bij asset 39 en 49; respectievelijk mast 71N en 71) vergraven wordt (of als er cultuurtechnisch herstel gaat plaatsvinden), wordt geadviseerd om archeologische vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van een archeologische begeleiding (conform het bureauonderzoek).

Omdat er binnen de rest van het plangebied geen archeologische relevante lagen of archeologische indicatoren zijn aangetroffen binnen de voorgenomen graaf- of grondroerende dieptes (de meeste opgeboorde bodemprofielen vallen volledig binnen het Laagpakket van Walcheren), wordt geadviseerd om de rest van het plangebied vrij te geven binnen de omvang en diepte van de voorgenomen graaf- of grondroerende werkzaamheden. Dieper in de bodem, onder het Laagpakket van Walcheren en (indien aanwezig) onder het Hollandveen, kan pleistoceen zand aanwezig zijn waarbinnen relevante archeologische niveaus aanwezig kunnen zijn (zoals bij boorpunt 340 en 342). Voor het pleistocene zand blijft de archeologische
verwachting gehandhaafd; de dubbelbestemming ‘waarde - archeologie’ komt dus niet te vervallen.