DOI: 10.17026/ar/3qtkrl
title: Archeologisch bureauonderzoek Heerbaan (ong.) te Heel (gemeente Maasgouw)

description: De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Maasgouw in gebieden van hoge waarde (bekende vindplaatsen en historische kernen), gebieden met een verwachting voor vindplaatsen gerelateerd aan bewoning, begraving en watergebonden economische en rituele activiteiten en verstoorde of vrijgegeven gebieden. Het plangebied ligt grotendeels op een Pleniglaciaal Maasterras. Het uiterste zuidwestelijke deel ligt op het Grathem Maasterras, gevormd tijdens het Bølling stadiaal. Op de geomorfologische kaart ligt het centrale deel van deelgebied 1 op een landduin met bijbehorende vlakten. Het overige deel van deelgebied 1 en het westelijk deel van deelgebied 2 ligt op een vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie. Uit eerdere onderzoeken binnen het plangebied blijkt dat bij deze afgraving en/of egalisaties voornamelijk het voormalig esdek is verdwenen. De hoger gelegen Maasterrassen zullen ideale bewoningslocaties voor jager verzamelaars zijn geweest. Er wordt een hoge verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum B tot en met het mesolithicum. De ligging van het plangebied op een hoger gelegen landduin op een Maasterras zal voor latere landbouwende samenlevingen
ook een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. In de omgeving van het plangebied zijn er vondstmeldingen vanaf de bronstijd gedaan. Er geldt een specifieke focus op vindplaatsen uit de Romeinse tijd en ijzertijd. Deze resten zijn bij voorgaand onderzoek binnen het plangebied aangetroffen. Voor het plangebied wordt daarom een zeer hoge archeologische verwachting toegewezen op restanten van vindplaatsen uit de periode van het neolithicum tot de vroege middeleeuwen.
Het plangebied wordt gescheiden door de Heerbaan en ligt ten westen van de historische kern van Heel. In 1900 is de eerste bebouwing
zichtbaar, behorende tot het landgoed Daelzicht. Vanaf begin 20e eeuw wordt deze bebouwing uitgebreid ten behoeve van Klooster Daelzicht, een inrichting voor cliënten met een verstandelijke handicap. Vanwege de ligging langs een weg van hoge historische waarde, kan niet worden uitgesloten dat binnen het plangebied geen historische bebouwing daterend voor het einde van de 18e eeuw aanwezig was. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Bij kleinschalige afgravingen in het gebied lijkt op basis van dit eerdere onderzoek alleen het esdek te zijn verstoord. Het archeologisch niveau in de oorspronkelijke bodem (dekzand en/of terrasafzettingen) bleek nog grotendeels intact te zijn. Op basis van deze eerdere vondsten binnen het plangebied wordt ervan uitgegaan dat, buiten de moderne gebouwfunderingen en diepgaande verstoringen van de visvijvers en fietstunnel, het archeologisch niveau nog grotendeels intact zal zijn. Dit betekent concreet dat in deelgebied 2 buiten de oude opgravingsputten de restanten van de grafvelden uit de ijzertijd en de Romeinse tijd nog in de ondergrond aanwezig zijn. Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Bij voorkeur vindt een dergelijk vervolgonderzoek binnen deelgebied 1 (noordelijk van de Heerbaan) plaats in de vorm van een booronderzoek of een proefsleuvenonderzoek.