DOI: 10.17026/ar/hj53xl
title: Plangebied Paddenpoelen Groote Heide te Heeze-Leende, gemeente Heeze-Leende;
title: een verkennend booronderzoek.
title: RAAP Rapport 5257

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Bureau Natuurbalans-Limes Divergens BV heeft RAAP eind juni 2021 een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Paddenpoelen Groote Heide te Heeze-Leende in de gemeente Heeze-Leende. Dit onderzoek is het vervolg op een bureauonderzoek (“quickscan”) met aanbevelingen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt; De voorgnomen bodemingrepen bestaan uit het graven van 11 paddenpoelen tot een diepte van maximaal 1.2 m (poelen 1, 3, 5, 7, 9, 10, 12, 13, 15, 17 en 21). De omvang van de poelen varieert van 804 tot 1990 m².
&lt;p&gt; Methode
&lt;p&gt; Er zijn 123 boringen gezet.
&lt;p&gt; Er is op de locatie van de poelen buiten het archeologisch monument een boorgrid van 20 bij 25 m, met
een minimum van 4 boringen per poel, gebruikt. Indien in een boring een gaaf of gedeeltelijk gaaf bodemprofiel (podzol) of ecologisch interessante laag (veen) werd aangetroffen, werd plaatselijk het boorgrid verdicht naar 10 bij 12,5 m. In de poelen binnen het monument is van meet af aan een 10x12,5 m grid gebruikt. Er is geboord tot maximaal 160 cm -mv met een Edelman boor met een diameter van 7 cm (E7)
Resultaten.
Er zijn in de diverse poelen met name vochtige tot natte veldpodzolen, gooreerdgronden en vlierveengronden aangetroffen.
&lt;p&gt; Er gelden op basis van het booronderzoek de volgende verwachtingen:
• laag voor jager-verzamelaars en landbouwers: te nat voor bewoning of begraving, en geen bewoning nabij: poelen 1, 3, 7, 9, 10, 12, 13, 17, 21;
• laag voor jager-verzamelaars, middelhoog voor landbouwers (gebroken veldpodzol, esdek): poel 15;
• hoog voor afvaldump jager-verzamelaars in verband met dekzandrug vlakbij: poel 5.
Omdat het aangetroffen veen veraard is, dat wil zeggen gedeeltelijk geoxideerd, is de potentie voor paleo-ecologische monstername gering.
Advies
&lt;p&gt; Op grond van de resultaten van het booronderzoek en de daarop gebaseerde (bijgestelde) archeologische verwachting gelden er een aantal verschillende aanbevelingen (zie tabel 4 en figuren 4
t/m 13):
• voor de poelen met een lage verwachting (nrs. 1, 3, 7, 9, 10, 12, 13, 17, 21) wordt verder archeologisch onderzoek niet zinvol geacht;
• voor poel 15 geldt er een middelhoge verwachting voor de periode van landbouwers; hier wordt een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden aanbevolen; • voor poel 5 geldt er een hoge verwachting voor de aanwezigheid van een afvaldump uit de periode van jager-verzamelaars; hier wordt een archeologische begeleiding van de
graafwerkzaamheden aanbevolen. Een begeleiding dient te zijn gebaseerd op een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen (PvE); daarin kunnen bijzondere voorwaarden opgenomen worden. Zo geldt dat er bij de aanwezigheid van restveen (dat wil zeggen niet veraard veen) er niet verdiept wordt tot dat niveau:
veen blijft dus zitten.
&lt;p&gt; Selectieadvies
In het selectieadvies van de gemeente Heeze-Leende (Berkvens, 2021) staat het volgende: Op basis van het archeologische vooronderzoek blijkt dat slechts twee poelen een hoge dan wel middelhoge archeologische verwachting hebben. Bij poel 15 kunnen behoudenswaardige resten van grondsporen aanwezig zijn vanaf ongeveer 50 cm beneden maaiveld. We adviseren dan ook om in dit deel van het plangebied geen graafwerkzaamheden dieper dan 20 cm uit te voeren. We hanteren hierbij een beschermende zone van 30 cm bovenop de verwachte archeologische laag, conform de RCE handreiking Archeologievriendelijk bouwen. Bij poel 5 kunnen behoudenswaardige archeologische resten aanwezig zijn vanaf ongeveer 40 cm beneden maaiveld. We adviseren dan ook om in dit deel van het plangebied geen graafwerkzaamheden dieper dan 10 cm uit te voeren.
&lt;p&gt; Indien ter plaatse van de poelen 5 en 15 toch dieper dan respectievelijk 20 en 10 cm onder maaiveld wordt gegraven, zal er een archeologisch vervolgonderzoek moeten worden uitgevoerd in de vorm van een opgraving - variant archeologische begeleiding. Dit vervolgonderzoek dient plaats te vinden aan de hand van een door het bevoegd gezag goedgekeurd programma van eisen (PvE) en uitgevoerd te worden door een archeologisch bedrijf bevoegd tot het uitvoeren van archeologische opgravingen. Dit PvE zal als voorwaarde gekoppeld worden aan de te verstrekken omgevingsvergunning.
&lt;p&gt; Voor de rest van het plangebied geldt een lage archeologische verwachting. De bodem is dermate aangetast dat de kans op waardevolle archeologische vindplaatsen hier erg klein is. Derhalve kan hier worden afgezien van archeologisch vervolgonderzoek.
&lt;p&gt; De aanwezigheid van archeologische resten kunnen nooit geheel worden uitgesloten op basis van het uitgevoerde onderzoek. Mochten er tijdens toekomstige grondwerkzaamheden toch belangwekkende archeologische vondsten en structuren worden aangetroffen, dan dient men dit op basis van de Erfgoedwet 2016 zo spoedig mogelijk bij de gemeente Heeze-Leende te melden.