DOI: 10.14457/tu.the.2019.1230
title: มาตรการทางภาษีเพื่อสังคมผู้สูงอายุ

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ผู้เขียนได้ศึกษาถึงมาตรการบรรเทาภาระภาษีสำหรับผู้สูงอายุของประเทศไทยเปรียบเทียบกับกฎหมายภาษีอากรของประเทศสิงคโปร์และประเทศสหรัฐอเมริกา จากการศึกษามาตรการทางภาษีของประเทศไทย พบว่า มีข้อบกพร่องที่ต้องปรับปรุงแก้ไขหลายประการ ดังนี้(1) กรณีภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เมื่อพิจารณาแล้วจะพบว่าการยกเว้นภาษีเงินได้ให้กับผู้ที่มีอายุครบ 65 ปีบริบูรณ์ จำนวน 190,000 บาท มีประโยชน์แก่ผู้สูงอายุที่มีเงินได้สูงมากกว่าผู้สูงอายุที่มีเงินได้น้อย ผู้เขียนจึงขอเสนอให้นำวิธีการเครดิตภาษีของประเทศสหรัฐอเมริกามาปรับใช้แทนการหักลดหย่อนภาษี โดยใช้วิธีการเครดิตภาษีชนิดขอคืนเป็นเงินได้ ซึ่งอาจนำหลักเกณฑ์ของผู้มีรายได้น้อยมาประยุกต์ใช้ในการกำหนดเกณฑ์ผู้สูงอายุที่จะได้รับการเครดิตภาษี โดยผู้ที่จะได้รับการเครดิตภาษีนั้นจะต้องมีสัญชาติไทย และอายุ 60 ปีขึ้นไป เป็นผู้ว่างงานหรือมีรายได้ไม่เกิน 100,000 บาทต่อปีภาษีไม่มีหรือมีทรัพย์สินทางการเงินรวมทั้งสิ้นไม่เกิน 100,000 บาท ไม่เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ตามกฎหมายถ้าเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ดังกล่าวจะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขตามข้อกำหนด และในกรณีภาษีเงินได้นิติบุคคลควรมีการสนับสนุนให้จ้างงานผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นโดยให้ผู้ประกอบการที่จ้างผู้สูงอายุ ตั้งแต่อายุ 60 ปีขึ้นไป สามารถนำเอาค่าใช้จ่ายมาหักลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า เพื่อให้ผู้สูงอายุมีรายได้เลี้ยงตนเองและเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจอีกด้วย(2) กรณีการนำเข้าสินค้าสำหรับผู้สูงอายุกำหนดให้การนำเข้าอุปกรณ์เครื่องใช้สำหรับผู้พิการมาจากต่างประเทศได้รับยกเว้นภาษีอากรตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากร ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มตามประมวลรัษฎากรตามมาตรา 81(2)(ค) แต่มีอุปกรณ์บางอย่างที่ใช้เฉพาะคนสูงอายุแต่ไม่ใช่ของใช้ที่อยู่ในรายการสินค้าของคนพิการ เช่น เก้าอี้เลื่อนขึ้นบันได เบาะอาบน้ำ ลิฟท์อาบน้ำ เครื่องวัดความดัน เครื่องตรวจน้ำตาลในเลือด ราวพยุงตัว เทปกันลื่น สมาร์ทโฮม เป็นต้น ที่ไม่ได้รับการยกเว้นอากรการนำเข้าทำให้ผู้ประกอบการต้องเสียภาษี ซึ่งสุดท้ายแล้วภาระภาษีตกอยู่กับผู้บริโภค ผู้เขียนจึงขอเสนอให้ยกเว้นภาษีนำเข้าสำหรับผู้สูงอายุ และกรณีการขายสินค้าสำหรับผู้สูงอายุไม่ได้ยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มให้สินค้าดังกล่าวทั้งที่เป็นสินค้าที่จำเป็นสำหรับผู้สูงอายุ รวมไปถึงธุรกิจเกี่ยวกับผู้สูงอายุเพราะในการทำธุรกิจสำหรับผู้สูงอายุนั้นต้องใช้งบประมาณค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับวัสดุก่อสร้าง อุปกรณ์เครื่องใช้สำหรับผู้สูงอายุที่ใช้ในการให้บริการธุรกิจดังกล่าว ผู้เขียนเห็นว่าควรนำวิธีการอัตราศูนย์มาใช้กับสินค้าดังกล่าว เพราะวิธีการดังกล่าวทำให้ไม่มีภาระภาษีแฝงอยู่ในราคาสินค้าทำให้ผู้บริโภคซื้อสินค้าได้ในราคาถูกกว่าปกติ เพื่อบรรเทาภาระภาษี และสนับสนุนธุรกิจที่สามารถรองรับสังคมผู้สูงอายุ ถือได้ว่าเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจและเพิ่มโอกาสในอนาคตของคนกลุ่มนี้(3) กรณีการให้บริการแก่ผู้สูงอายุ ถึงแม้จะมีหลักประกันสุขภาพตามพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 แต่เมื่อเป็นสังคมผู้สูงอายุจำนวนของผู้สูงอายุที่ใช้บริการประกันสุขภาพและสวัสดิการรักษาพยาบาลจะเพิ่มขึ้น อาจทำให้เกิดการตัดการให้บริการ ลดคุณภาพ ประชาชนเข้าไม่ถึงสิทธิ รวมไปถึงกรณีที่ประเทศไทยมีการบรรเทาภาระภาษีโดยการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มให้กับการประกอบกิจการให้การรักษาบาลตามมาตรา 77/2(1) แห่งประมวลรัษฎากร แต่การยกเว้นดังกล่าวนั้นจำกัดเฉพาะการให้การรักษาในโรงพยาบาลรัฐเท่านั้น และกรณียกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับการให้บริการการประกอบโรคศิลปะตามประมวลรัษฎากรมาตรา 77/1, มาตรา 81 และมาตรา 81(ฌ) ถึงแม้จะมีการบรรเทาภาระภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับค่าวิชาชีพแพทย์แล้ว การรักษาก็ยังมีค่าใช่จ่ายอื่นๆอีก เช่น ค่าใช้สถานที่ ค่ายา รวมไปถึงกรณีที่ต้องนอนโรงพยาบาลอาจจะต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม จากที่กล่าวข้างต้น ผู้เขียนเห็นว่าควรนำค่ารักษาพยาบาล มาหักเป็นค่าใช้จ่ายออกจากเงินได้พึ่งประเมินเพื่อเป็นการบรรเทาภาระภาษีของผู้สูงอายุโดยให้ผู้ที่มีอายุ 60 ปี สามารถนำค่ารักษาพยาบาลมาหักเป็นค่าใช้จ่ายได้เช่นเดียวกับประเทศสิงคโปร์ และนำวิธีการหักลดหย่อนค่ารักษาพยาบาลของประเทศสหรัฐอเมริกามาใช้โดยกำหนดให้ผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปได้รับสิทธิในการหักค่าลดการหักลดหย่อนค่ารักษาพยาบาลและค่าทำฟัน และควรมีการสนับสนุนให้มีอาการออมเพื่อใช้ในการรักษาพยาบาลโดยเฉพาะเช่นเดียวกับประเทศสหรัฐอเมริกา โดยเบี้ยประกันที่จ่ายสามารถหักออกจากเงินได้พึ่งประเมินได้(4) กรณีที่อยู่อาศัย พระราชบัญญัติที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ได้ยกเว้นภาษีเฉพาะเจ้าของบ้านที่มีชื่อตามทะเบียนบ้านสำหรับที่อยู่อาศัยมูลค่าไม่เกิน 50 ล้านบาท แต่ไม่มีการยกเว้นภาษีให้กับที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุไว้โดยเฉพาะ และไม่ยกเว้นภาษีให้เจ้าของบ้านที่มีผู้สูงอายุอาศัยอยู่ด้วย รวมถึงการประกอบธุรกิจเกี่ยวกับที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุ เช่น บ้านพักคนชรา สถานบริบาล ผู้เขียนจึงขอเสนอให้ยกเว้นภาษีให้กับที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุดังกล่าวเช่นเดียวกับอเมริกา ซึ่งอาจปรับใช้โดยกำหนดหลักเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง มาตรา 55 ที่ได้ให้อำนาจในการลดภาษีสำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างบางประเภทเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพความจำเป็นทางเศรษฐกิจ สังคม เหตุการณ์ กิจการ หรือสภาพแห่งท้องที่ ให้กระทำได้โดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา แต่ต้องไม่เกินร้อยละ 90 ของจำนวนภาษีที่จะต้องเสีย