DOI: 10.17026/dans-zp7-ruy8
title: Getuigen Verhalen, Reis van de Razzia, interview met Mart van de Veerdonk

description: MART VAN DE VEERDONK Mart van de Veerdonk&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dhr. Veerdonk is na een onderduikperiode in Brabant teruggekeerd naar Rotterdam waar hij tijdens de Razzia is meegegaan in de trein richting Duitsland. Vlak voor de Nederlands-Duitse grens is hij met twee vrienden ontsnapt en is te voet en met de fiets naar Rotterdam teruggekeerd. Daar heeft hij zich schuilgehouden tot het einde van de oorlog. Na de oorlog is hij voor zichzelf begonnen. Naar eigen zeggen heeft hij geen nadelige gevolgen ondervonden van de razzia en de reis die daarop volgde.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

&lt;p&gt;Inhoud bestand _foto:&lt;br&gt;Foto's van geïnterviewde tijdens interview, en tijdens zijn werk als bloemist in jaren 40-50.&lt;/p&gt;

SAMENVATTING ONDERWERP. Op de avond van 9 november 1944 werd er een cordon rond Rotterdam en Schiedam gelegd door het Duitse leger. Alle belangrijke bruggen en strategische punten waren afgezet, trams reden niet meer en het telefoonverkeer was geblokkeerd. Op de twee daarop volgende dagen werden ruim 52.000 Rotterdammers en Schiedammers tussen de zeventien en veertig jaar oud opgepakt en afgevoerd richting Duitsland om daar dwangarbeid te verrichten in veelal beroerde omstandigheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De Razzia van Rotterdam is een van de grootste klopjachten die het Duits Nationaalsocialistische regime heeft gehouden. Het verzetsblad Vrij Nederland reageerde dan ook geschokt, het schreef op 14 december 1944: ‘Vijftigduizend Nederlandse mannen laten zich als schapen wegvoeren en evenzoveel vrouwen zien toe hoe hun mannen en zoons weerloos naar Hitlers slachtbank worden geleid’.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het project Reis van de Razzia is gebaseerd op gefilmde getuigenissen van mannen die de razzia en de daaropvolgende reis hebben meegemaakt, om een hiaat in de geschiedschrijving te vullen en om inzicht te geven in de gebeurtenissen aan de hand van het thema "Handelingsruimte van een individu in een samenleving onder druk".&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
description: MART VAN DE VEERDONK Mart van de Veerdonk&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Mr. Veerdonk returned to Rotterdam after a period in hiding in Brabant, where he boarded the train to Germany during the raid. Just before the Dutch-German border, he escaped with two friends and returned to Rotterdam on foot and by bike. He hid there until the end of the war. After the war, he started his own business. According to his own statement, he did not suffer any adverse effects from the raid and the journey that followed.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

SUMMARY OF THE SUBJECT. On the evening of 9 November 1944, a cordon was placed around Rotterdam and Schiedam by the German army. All important bridges and strategic points were closed off, trams were no longer running and telephone traffic was blocked. On the following two days, more than 52,000 Rotterdammers and Schiedammers between the ages of seventeen and forty were arrested and taken to Germany to perform forced labour there, often in appalling conditions. 
The Rotterdam Raid was one of the largest manhunts that the German National Socialist regime ever conducted. The resistance newspaper Vrij Nederland reacted with shock, writing on 14 December 1944: ‘Fifty thousand Dutch men let themselves be led away like sheep and just as many women watch as their husbands and sons are led defenceless to Hitler’s slaughterhouse’. 
The project Journey of the Razzia is based on filmed testimonies of men who experienced the raid and the subsequent journey, to fill a gap in the historiography and to provide insight into the events based on the theme "Maneuverability of an individual in a society under pressure”.
description: MART VAN DE VEERDONK Mart van de Veerdonk&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Herr. Nachdem Veerdonk eine Zeit lang in Brabant untergetaucht war, kehrte er nach Rotterdam zurück, wo er während der Razzia den Zug nach Deutschland nahm. Kurz vor der niederländisch-deutschen Grenze floh er mit zwei Freunden und kehrte zu Fuß und mit dem Fahrrad nach Rotterdam zurück. Dort versteckte er sich bis Kriegsende. Nach dem Krieg machte er sich selbstständig. Er behauptet, dass ihm der Überfall und die anschließende Reise nicht geschadet hätten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;

ZUSAMMENFASSUNG THEMA. Am Abend des 9. November 1944 errichtete die deutsche Armee eine Sperre um Rotterdam und Schiedam. Alle wichtigen Brücken und strategischen Punkte wurden abgesperrt, Straßenbahnen fuhren nicht mehr und der Telefonverkehr war unterbrochen. An den beiden folgenden Tagen wurden über 52.000 Einwohner Rotterdams und Schiedams im Alter zwischen 17 und 40 Jahren festgenommen und nach Deutschland verschleppt, um dort unter oft entsetzlichen Bedingungen Zwangsarbeit zu verrichten.
Die Razzia in Rotterdam war eine der größten Menschenjagden, die das nationalsozialistische Regime in Deutschland jemals durchgeführt hat. Die Widerstandszeitung Vrij Nederland reagierte schockiert und schrieb am 14. Dezember 1944: „Fünfzigtausend Niederländer ließen sich wie Schafe abführen und ebenso viele Frauen mussten zusehen, wie ihre Männer und Söhne wehrlos zu Hitlers Schlachthaus geführt wurden.“. Das Projekt „Journey of the Razzia“ basiert auf gefilmten Zeugenaussagen von Männern, die die Razzia und die anschließende Reise miterlebt haben, um eine Lücke in der Geschichtsschreibung zu schließen und unter dem Thema „Der Handlungsspielraum eines Individuums in einer Gesellschaft unter Druck“ Einblicke in die Ereignisse zu geben.
description: Reis van de Razzia