DOI: 10.17026/ar/wurwqy
title: Archeologisch bureauonderzoek Hereweg 52 te Landgraaf (Gemeente Landgraaf)

description: In september 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Hereweg 52 te Landgraaf, in de gelijknamige gemeente. Aanleiding hiertoe betreft een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA). De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Vooralsnog wordt uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering met een bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden maaiveld. De onderzoekslocatie ligt volgens de archeologische verwachtings- en advieskaart van de gemeente Landgraaf in een gebied met ‘Waardecategorie 3: Gebieden met een hoge verwachtingswaarde’. Binnen het bestemmingsplan “Facet bestemmingsplan Archeologie” (vastgesteld op 01-12-2016) heeft het de waarde ‘Waarde – Archeologie 3 (Gebieden met een hoge verwachtingswaarde)’.
Het plangebied is gesitueerd op een lösswand die het plateau van Nieuwenhagen doorsnijdt. Circa 225 meter ten zuiden van het plangebied ligt een droogdal waarbinnen een vuurstenen bijl uit het midden-paleolithicum is aangetroffen. Deze vondst wijst uit dat dit dal gedurende het paleolithicum waarschijnlijk watervoerend was en er gesproken kan worden van een gradiëntzone. De landschappelijke kenmerken zorgen er dan ook voor dat het plangebied als een gunstige vestigingslocatie gezien kan worden voor de periode midden-paleolithicum tot het mesolithicum. Binnen het plangebied heeft echter bodemverstoring plaatsgevonden. Vanwege de kwetsbare aard van vondsten uit de steentijd is de kans reëel dat deze door de bodemingrepen zijn verstoord. Vanwege deze redenen wordt een middelhoge verwachting toegekend voor de periode midden-paleolithicum tot het mesolithicum. In de directe omgeving van het plangebied zijn verder ook meerdere vindplaatsen met nederzettings- en/of funeraire resten uit de ijzertijd en de Romeinse tijd bekend. Archeologische resten uit het neolithicum en de bronstijd zijn echter niet bekend in de omgeving van het plangebied. Voor het plangebied geldt daarom een hoge verwachting voor de periode ijzertijd tot en met de vroege middeleeuwen en een middelhoge verwachting voor de periode neolithicum tot en met de bronstijd. Gedurende de late middeleeuwen werd Nieuwenhagen gekenmerkt door de pottenbakkersnijverheid. In de directe omgeving van het plangebied zijn ook meerdere vindplaatsen van pottenbakkersovens bekend en sporen die aan de pottenbakkersnijverheid gerelateerd kunnen worden. Aan de hand van historisch kaartmateriaal kan er gesteld worden dat het plangebied al vanaf de 19e eeuw continu bebouwd was en deels in gebruik werd genomen als boomgaard. Voor de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd geldt dan ook een hoge verwachting binnen het plangebied.
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Dit vervolgonderzoek dient plaats te vinden in de vorm van een inventariserend vooronderzoek door middel van boringen verkennende fase (IVO-O). Middels het verkennend booronderzoek kan de intactheid van de bodem en mogelijke archeologische niveaus worden vastgesteld. Aan de hand van deze resultaten kan besloten worden om al dan niet over te gaan naar een proefsleuvenonderzoek voor het plangebied. De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (Gemeente Landgraaf) , die op basis van het uitgebrachte advies en het nog uit te voeren IVO-o een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het aanwezige bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging dan wel vernietiging als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.