DOI: 10.17026/dans-xr5-urnx
title: Budel, plangebied Boschakkers

description: &lt;p&gt;In het plangebied Boschakkers te Budel zijn in aanvulling op een eerder onderzoek (BAAC-projectnummer A-07.0279) drie proefsleuven aangelegd. Tijdens het eerdere onderzoek, waarbij zes proefsleuven zijn aangelegd, is vastgesteld dat zich in het noorden van het plangebied twee vindplaatsen bevinden. In het noorden zijn sporen en fragmenten van gebouwstructuren uit de ijzertijd/Romeinse tijd aangetroffen; in het noordwesten lijken zich sporen uit de late middeleeuwen te bevinden. In het hele plangebied is onder het esdek een oude akkerlaag aangetroffen. Het huidige aanvullende onderzoek was noodzakelijk om de begrenzing van de vindplaats(en) binnen het plangebied vast te stellen met het oog op eventueel behoud in situ. Ter plaatse van de drie proefsleuven is vast komen te staan dat bewoningsporen in het oostelijk deel van het plangebied ontbreken, met uitzondering van een greppel in het uiterste noordoosten. In de proefsleuf die midden in het onderzoeksgebied gelegen is, ontbreekt het in het oosten aan sporen; ten westen van een depressie halverwege deze proefsleuf bevindt zich echter wel een sporencluster, afgedekt door de oude akkerlaag onder het esdek. Tijdens de aanleg van de sleuf is niet zoals bij de eerste fase geconstateerd dat sporen door de oude akkerlaag gegraven waren. Het sporencluster is daarom ouder dan de akkerlaag en heeft waarschijnlijk een pre-middeleeuwse datering. De sporen lijken deel uit te maken van de resten van een gebouw. Het verzamelde vondstmateriaal is te dateren in de Romeinse tijd en/of late ijzertijd. Laatmiddeleeuws vondstmateriaal is enkel afkomstig uit secundaire contexten (mestaardewerk in het esdek). De sporen zijn zeer waarschijnlijk te relateren aan de sporen die in de westelijke werkput zijn aangetroffen. Na een lege zone van 8 meter vanuit het zuidoosten zijn hier bewoningsporen aangetroffen die afkomstig zijn van een gebouwstructuur. Ook in het meest noordwestelijk deel van deze sleuf, in de speelweide, zijn paalsporen aangetroffen van onder meer een diepe middenstaander uit mogelijk de Romeinse tijd en/of late ijzertijd. Of er tevens (zeldzame) bewoningsporen uit de laat-Romeinse tijd binnen het plangebied aanwezig zijn, zoals aangetroffen aan de noordzijde van Budel, is op grond van de huidige opgravingsgegevens niet te zeggen.&lt;br&gt;In combinatie met de onderzoeksgegevens uit de eerste fase kan gesteld worden dat de bewoningsporen zich in het noordwesten van het plangebied bevinden. Het verspreidingskaartje uit het eerder onderzoek, waarbij in het noorden zich de Romeinse resten bevinden en in het noordwesten de laatmiddeleeuwse resten, dient enigszins aangepast te worden. In ieder geval lijkt de bewoning in de ijzertijd/Romeinse tijd zich ook in het noordwesten van het plangebied te hebben bevonden. De drie aanvullende proefsleuven hebben geen middeleeuwse vindplaats kunnen aantonen. In totaal lijken zich in de werkputten 1, 4, 8 en 9 ten minste zes of zeven gebouwstructuren te bevinden, waarvan de precieze aard of het type op dit moment moeilijk is vast te stellen. &lt;br&gt;Nederzettingen uit de late ijzertijd en de Romeinse tijd zijn goed bekend in de regio. Omdat het waarschijnlijk om bewoning gaat vanaf de late ijzertijd, kan men verwachten dat het om een plaatsvaste nederzetting gaat (geen “zwervende erven” zoals in de vroege ijzertijd) met enkele gelijktijdige huizen en een bijbehorende erfinrichting (waterputten, bijgebouwen, spiekers en (voorraad-)kuilen). Voor de vroeg- en midden-Romeinse tijd zijn, aangezien het waarschijnlijk om een kleine landelijke nederzetting gaat, eveneens enkele huizen te verwachten met bijbehorende erven. Deze kleine, landelijke nederzettingen onderscheiden zich van twee andere type nederzettingen die in de Romeinse tijd voorkomen: de grote landelijke nederzetting met omheining (ferme indigène) met als belangrijkste kenmerken de grootte, de systematische lay-out en grachten. Vici, de derde categorie, zijn landelijke centra, waar verschillende centrale functies vertegenwoordigd zijn. De opgravingsgegevens uit Budel-Boschakkers wijzen echter op dit moment in de richting van de kleine, landelijke nederzetting als meest waarschijnlijke nederzettingstype.&lt;/p&gt;