DOI: 10.14457/tu.the.2018.1113
title: การบูรณาการกระบวนการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอนและโครงข่ายประสาทเทียมแบบแพร่กลับสำหรับพยากรณ์พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงานในโรงโม่หิน

description: การศึกษาเรื่องนี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) โดยมี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละออง และเปรียบเทียบความแม่นยำปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองระหว่างการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน และโครงข่ายประสาทเทียมแบบแพร่กลับของพนักงานในโรงโม่หิน ทำการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนมิถุนายนถึงเดือนสิงหาคม 2561 โดยการใช้แบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงานโรงโม่หินพื้นที่ตำบลหน้าพระลาน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี จำนวน 302 คน นำข้อมูลมาวิเคราะห์ด้วยการใช้สถิติเชิงพรรณนาเพื่ออธิบายลักษณะทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงาน และสถิติเชิงอนุมานเพื่ออธิบายความสัมพันธ์ของตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม และเพื่อเปรียบเทียบความแม่นยำของตัวแบบการพยากรณ์พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงานโรงโม่หินผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 66.9 มีอายุเฉลี่ย 42 ปี ได้รับการศึกษาระดับประถมศึกษามากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 58.6 สถานภาพสมรส ร้อยละ 68.2 ไม่มีประวัติโรคระบบทางเดินหายใจที่เคยได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ร้อยละ 94.1 ส่วนใหญ่ไม่สูบบุหรี่ร้อยละ 52.0 ไม่ได้ออกกำลังกายร้อยละ 50.6 มีจำนวนชั่วโมงการทำงาน 8 ชั่วโมงต่อวัน ร้อยละ 75.8 จำนวนวันทำงาน 6 วันต่อสัปดาห์ ร้อยละ 57.0 และมีประสบการณ์ทำงานเฉลี่ย 8.7 ปี พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงานโรงโม่หิน โดยรวมอยู่ในระดับต่ำ (x̄=5.18, S.D.=2.53) โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองเมื่อวิเคราะห์ด้วยการถดถอยพหุคูณโดยวิธีการคัดเลือกแบบขั้นตอน (Stepwise Selection) พบว่ามี 8 ตัวแปรที่สามารถร่วมกันทำนายหรืออธิบายการพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละออง ประกอบด้วย การรับรู้อุปสรรค ปัจจัยเอื้อ ประวัติการสูบบุหรี่ การออกกำลังกาย จำนวนชั่วโมงการทำงาน จำนวนวันทำงาน การรับรู้โอกาสเสี่ยง ปริมาณฝุ่นละอองขนาดเข้าสู่ทางเดินหายใจ ได้ร้อยละ 44.7 (R2) ค่า R เท่ากับ 0.668 สมการการถดถอยพหุคูณแบบมีขั้นตอน (Multiple Linear Regression Analysis: MRA) คือ Y= -4.683 + 0.169X1 +0.238X2 - 0.467X3 - 0.326X4 + 0.264X5 -0.222X6+ 0.202X7+ 0.029X8 และผลการเปรียบเทียบความแม่นยำของตัวแบบพยากรณ์พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละออง พบว่าทั้งการพยากรณ์โดยใช้ตัวแบบจำลองโครงข่ายประสาทเทียมแบบแพร่กลับ (Back Propagation Artificial Neural Networks : ANNs) และตัวแบบการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณโดยวิธีการคัดเลือกแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis: MRA) ให้ผลลัพธ์ในการพยากรณ์แม่นยำมาก มีค่าเปอร์เซ็นต์ผิดพลาดเฉลี่ยสัมบูรณ์ (Mean Absolute Percentage Error : MAPE) เท่ากับร้อยละ 7.80 และร้อยละ 7.54 ตามลำดับ ซึ่งเมื่อพิจารณาถึงการนำไปใช้จริง ตัวแบบการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณโดยวิธีการคัดเลือกแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis: MRA) มีความสะดวกและง่ายต่อการใช้งานของโรงโม่หินเพราะสามารถนำ Microsoft Excel มาช่วยในคำนวณหาพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงานแต่ละคนได้ แต่ถ้าเลือกตัวแบบโครงข่ายประสาทเทียมแบบแพร่กลับ (Back Propagation Artificial Neural Networks: ANNs) จะใช้เวลานานในการประมวลข้อมูลและโรงโม่หินยากต่อการใช้งานโปรแกรมดังกล่าวผลการศึกษาในครั้งนี้ พบว่า การจะทำให้พนักงานในโรงโม่หินมีพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองดีขึ้น ควรส่งเสริมให้พนักงานในโรงโม่หิน ลดพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ออกกำลังกายอยู่เป็นประจำ มีจำนวนชั่วโมงการทำงานและจำนวนวันทำงานตามที่กฏหมายกำหนด รวมทั้งหาก มีการรับรู้โอกาสเสี่ยงที่พนักงานจะได้รับจากการสัมผัสฝุ่นละอองขณะทำงานมากขึ้น และรับรู้ว่าไม่มีอุปสรรคที่จะมาขัดขวางในการปฏิบัติพฤติกรรมป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองไม่ให้สัมผัสฝุ่นละออง ประกอบกับการได้รับการจัดหาอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลที่ได้มาตรฐานมากขึ้น ร่วมกับการควบคุมปริมาณฝุ่นละอองในสภาพแวดล้อมการทำงานให้ลดลง จะทำให้พนักงานโรงโม่หิน มีพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองดีขึ้น ทั้งนี้ตัวแบบจำลองการพยากรณ์พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละออง ทั้ง 2 ตัวแบบ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น สามารถนำไปประยุกต์ ใช้กับประเภทโรงงานอุตสาหกรรมประเภทอื่นที่มีความเสี่ยงต่อการรับสัมผัสฝุ่นละอองของพนักงานได้ เพื่อใช้สำหรับการคาดการณ์พฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละอองของพนักงาน แต่ละคน และนำผลลัพธ์ที่ได้จากการพยากรณ์มาบริหารจัดการเพื่อให้เกิดความปลอดภัยต่อสุขภาพของพนักงานโดยพิจารณาส่งเสริมและขจัดปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากฝุ่นละออง