DOI: 10.17026/ar/gmbudh
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O Tiskeswey, Nederweert-Eind

description: In opdracht van de Gemeente Nederweert heeft Geonius Archeologie in februari een archeologisch bureauonderzoek en een IVO-O verkennende fase door middel van boringen uitgevoerd voor het plangebied Tiskeswey te Nederweert-Eind in de gemeente Nederweert. Het terrein is momenteel in gebruik als weide. 

Aanleiding voor het uitvoeren van het archeologisch onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de herontwikkeling van het plangebied. In het plangebied zal een nieuwbouwwijk gerealiseerd worden. Vanwege de ligging van het plangebied in een gebied dat volgens het vigerende bestemmingsplan gedeeltelijk een dubbelbestemming waarde archeologie heeft dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden, alvorens de omgevingsvergunning kan worden verkregen. 

Het bureauonderzoek heeft uitgewezen dat het plangebied geomorfologisch gezien ligt op dekzandwelvingen. Op deze dekzandafzettingen hebben zich in het plangebied veldpodzolgronden ontwikkeld. In deze veldpodzolgronden kan omwille van ontginning een deel van de B-horizont zich bevinden in de bouwvoor. Uit de historische ontwikkeling van het plangebied blijkt dat het plangebied tot eind 19e eeuw lag op de overgang van de cultuurgronden en de woeste gronden. Het zuidelijke deel behoorde tot een uitgestrekt heidegebied, het noordelijke deel was in gebruik als landbouwgrond. Pas op het einde van de 19e eeuw is het volledige plangebied in cultuur gebracht. In de omgeving van het plangebied zijn met name vindplaatsen uit de Steentijd bekend. Deze vindplaatsen bevinden zich vooral in de nabijheid van voormalige vennen ten zuiden en oosten van het plangebied.
Op basis van het bureauonderzoek geldt voor het plangebied een lage archeo¬logische verwachting voor vindplaatsen van jager-verzamelaars uit de periode Laat Paleolithicum t/m Mesolithicum. Op basis van de natuurlijke vruchtbaarheid, het grondwaterregime en de archeologische gegevens geldt een middelhoge kans op het aantreffen van akkerarealen en/of nederzettingsresten uit het Midden neolithicum en de periode Midden Bronstijd t/m de Volle Middeleeuwen. Op basis van de historische informatie worden vanaf de Late Middeleeuwen uitsluitend off-site sporen verwacht .

De gegevens van het verkennend booronderzoek (IVO-O) komen in grote mate overeen met de verwachtingen op basis van het bureauonderzoek. In het plangebied komen van nature veldpodzolgronden voor. Volledig intacte profielen zijn in het plangebied echter niet aangetroffen. Over het algemeen blijkt het natuurlijke podzolprofiel onthoofd tot in de C-horizont (AC-profiel). Slechts plaatselijk blijkt nog een restant van de BC-horizont bewaard gebleven. Geconcludeerd kan worden eventuele vindplaatsen van jager-verzamelaars een lage informatiewaarde hebben. Aangezien vindplaatsen van landbouwers minder erosiegevoelig zijn, kunnen ondanks de licht onthoofde profielen nog steeds dieper gegraven grondsporen aanwezig zijn. Deze zijn leesbaar in de top van de BC- horizont – en waar deze ontbreekt – in de top van de C-horizont.
De gespecifieerde archeologische verwachting zoals geschetst tijdens het bureauonderzoek blijft dan ook grotendeels gehandhaafd. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat grote nederzettingen niet direct verwacht worden. Door de lemige ondergrond lijkt het plangebied van nature tijdens natte perioden last te hebben gehad van wateroverlast (stuwwater). Geïsoleerde erven kunnen echter niet uitgesloten worden.

Geconcludeerd wordt dat in het plangebied archeologische resten bedreigd kunnen worden door de voorgenomen bodemingrepen. Indien het niet mogelijk is de plannen aan te passen, wordt een archeologisch vervolgonderzoek door middel van een proefsleuven (IVO-P) aanbevolen. Dit onderzoek heeft als doel te achterhalen of zich in het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden bevinden.