DOI: 10.17026/ar/jlvaex
title: Archeologisch bureauonderzoek Schinkelweg Zoetermeer

description: In opdracht van Stedin heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een locatie aan de Schinkelweg, Zegwaartseweg en Schoolstraat/ Piet Heinstraat uitgevoerd. Hier wordt een oude gasleiding gerooid en een nieuwe gasleiding aangelegd. Het tracé is ca. 874 meter lang en wordt deels aangelegd door middel van open ontgraving en deels door middel van gestuurde boringen.

Het plangebied is deels gelegen in het bestemmingsplan Stadscentrum/Dorpsstraat die is opgesteld 2014. Volgens dit bestemmingsplan heeft de uiterste westelijke hoek van het tracé een dubbelbestemming archeologie. Volgens deze dubbelbestemming zijn verstoringen in de bodem toegestaan tot maximaal 100 m2 en 30 cm onder maaiveld.
De rest van het plangebied is gelegen in het bestemmingsplan Dorp IV. Dit bestemmingsplan is reeds opgesteld in 2009. Volgens dit bestemmingsplan is de rest van het tracé gelegen in een archeologisch aandachtsgebied. Dit betekent dat het zoeken met een metaaldetector of het ontgraven van dit gebied niet is toegestaan vanaf een diepte van 50 cm onder maaiveld. 

De gemeente Zoetermeer heeft daarnaast een archeologische monumentenkaart opgesteld. Volgens deze monumentenkaart zijn er binnen het plangebied twee zones aanwezig waar zich een archeologisch monument bevindt, aan het uiterste westen van het plangebied en aan het uiterste oosten. Ontgravingen in deze zones zijn toegestaan tot een maximum van 50 m2 en 30 cm – mv. Het gaat hier om de historische kern van het buurtschap Den Hoorn aan de oostzijde, en de historische kern van Zoetermeer aan de westzijde.
Aan de westzijde van het plangebied is ca. 44.5 meter (44,5 m2) van het tracé gelegen in deze zone. Aan de oostzijde van het plangebied is ca. 177 (177 m2) meter van het tracé in een zone met een archeologisch monument gelegen. 

De bovenstaande vrijstellingsgrenzen worden door de voorgenomen ontwikkeling in het plangebied overschreden. (zie paragraaf 2.1.3, Bijlage 3). Conform het archeologiebeleid is archeologisch onderzoek nodig. 

Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerd verwachtingsmodel opgesteld. 

Volgens de gemeentelijke archeologische monumentenkaart is er in het westen en oosten van het plangebied een archeologisch monument aanwezig. Het gaat om het buurtschap Den Hoorn aan de oostkant, en om de historische kern van Zoetermeer aan de westzijde.

In het dekzand dat op ca. 8 tot 10 meter onder het maaiveld ligt, is een lage verwachting op vindplaatsen uit het laat Paleolithicum vanwege de verspoeling van het zand door de invloed van de zee op het gebied. Ook wordt dit niveau niet bereikt door de geplande bodemingrepen. Tijdens het mesolithicum was het gebied te nat voor bewoning en werd veen gevormd (Basisveen). Later, vanaf het Neolithicum was er sprake van een waddenmilieu waar op hooggelegen kwelders en kreekruggen gewoond kan zijn. Hier is een middelhoge verwachting op plaatsen waar oevers aanwezig zijn. Vanaf het midden Neolithicum tot en met de Bronstijd was het gebied ongeschikt voor bewoning, en werd opnieuw veen gevormd. Voor deze periode geldt een lage verwachting. In de IJzertijd en Romeinse tijd werd het veengebied gebruikt als landbouwgrond en voor bewoning. In de late middeleeuwen werd het veen echter afgegraven. Mogelijk is er binnen het plangebied nog veen aanwezig, omdat het in stand gehouden is als veendijk. Daarom is er voor deze periode een middelhoge verwachting op de plaatsen waar het veen nog intact is.
Vanaf de late Middeleeuwen is er vanaf de veendijk ontgonnen, en ook op historische kaarten is bewoning richting het historische centrum van Zoetermeer en in de buurtschap Den Hoorn te zien. Daarom is de archeologische verwachting vanaf de late Middeleeuwen tot en met Nieuwe tijd hoog. 

Vindplaatsen uit het Neolithicum kunnen bestaan uit nederzettingen (huisplaatsen) van 500-2000 m2. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een cultuurlaag en een lage vondstdichtheid van aardewerk, dierlijk bot en bewerkt natuursteen. Vindplaatsen uit de IJzertijd bestaan doorgaans uit boerderijplaatsen (erven met hoofd- en bijgebouwen). Vondstmateriaal bestaat uit keramiek en natuursteen (maalstenen) en afhankelijk van de conserveringscondities vondsten van metaal (brons, ijzer), dierlijk botmateriaal en hout.
Vindplaatsen uit de Romeinse Tijd bestaan uit boerderijplaatsen met een ‘archeologische laag’. In deze laag komen doorgaans fragmenten aardewerk, natuursteen, metaal, hout(skool) en baksteen voor.
Vanaf de Middeleeuwen worden vindplaatsen gekenmerkt door een grote vondstdichtheid en een grotere en de aanwezigheid van funderingsresten. Het kan om grote nederzettingen gaan of om kleine huisplaatsen bestaande uit meerdere boerderijen. 

De gaafheid en conserveringscondities voor vondsten en sporen zijn waarschijnlijk goed, gezien de hoge grondwaterstand en de mogelijke aanwezigheid van veen in de bodem. 

Volgens de Klic is ligt echter het volledige tracé in een bestaande kabelsleuf ofwel daar maximaal 30 cm vanaf. Het is zeer onwaarschijnlijk dat hier nog een intacte bodem aanwezig is. De kans op archeologische waarden in dit tracé is daarom nihil.
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen werkzaamheden. 

Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een besluit neemt. 
De mogelijkheid bestaat dat dit besluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.