DOI: 10.17026/ar/kz595r
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Paradijsweg 1 – Hogeweg 38-40, Zandvoort, Gemeente Zandvoort

description: IDDS Archeologie heeft in augustus 2023 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Paradijsweg 1 in Zandvoort, gemeente Zandvoort. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat in de ondergrond van het plangebied strandwallen voorkomen die tussen 1025-500 v. Chr. (Late Bronstijd – Vroege IJzertijd) gevormd zijn. De strandwallen zijn tot circa 700 n. Chr. door verstuivingen bedekt geraakt met Oude duinen. Dit houdt in dat het plangebied vanaf de Late Bronstijd bewoonbaar was. Tussen 1000 en 1600 n. Chr. zijn de Oude Duinen door verstuivingen bedekt geraakt met de Jonge Duinen. De Jonge duinen waren tot eind 19e eeuw niet ontgonnen. In het plangebied komt pas vanaf het einde van de 19e eeuw bebouwing voor op historisch kaartmateriaal. 
Op basis hiervan kunnen in het plangebied twee archeologische niveaus voorkomen. Het diepste niveau wordt verwacht in de top van de Oude Duinen op maximaal ongeveer 6,0 m NAP (0,8 – 3,5 m -mv) of dieper. De resten uit dit niveau kunnen dateren uit vanaf de Late Bronstijd tot en met de Vroege Middeleeuwen. Op dit niveau kunnen resten voorkomen van landbouw en bewoning, zoals ploegsporen, greppels, afval- en waterkuilen of -putten en paalkuilen.
In het boven het oude duinzand liggende jonge duinzand kunnen bewoningssporen voorkomen uit de Nieuwe Tijd, op basis van het beschikbare historisch kaartmateriaal vermoedelijk vanaf eind 19e eeuw, met name langs de Hogeweg. Deze archeologische resten kunnen aanwezig zijn aan het maaiveld, onder een bouwvoor of onder een eventueel ophoogpakket. Op dit niveau kunnen de archeologische resten bestaan uit sporen als muurresten en beer- en waterputten en resten van erf met mogelijk kuilen, spitsporen van moestuinen en erfscheiding zoals palenrijen of een greppel.
Het veldonderzoek heeft uitgewezen dat binnen de onderzoeksdiepte van 3,5 m NAP uitsluitend sprake is van kalkrijk duinzand. Binnen de onderzoeksdiepte is dus geen kalkloos zandpakket aanwezig dat wijst op de aanwezigheid van een strandwal of oude duinen. De verwachting voor resten van vóór de Middeleeuwen kan daarom komen te vervallen. 
De top van het pakket Jong duinzand is afgedekt met een humeuze bouwvoor. Op dit niveau is het mogelijk om resten aan te treffen uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd tot het moment van ophogen. Omdat het plangebied en de omgeving nog niet ontgonnen waren tot eind 19e eeuw, is de verwachting laag voor resten uit deze periode. 
Het is niet bekend wanneer de ophoging in het plangebied heeft plaats gevonden. Wel is het plangebied vermoedelijk pas ontgonnen en bebouwd in de 19e eeuw, op basis van het beschikbare historisch kaartmateriaal. De archeologische waarde van resten uit de Nieuwe tijd C is beperkt en deze worden vaak als niet-behoudenswaardig gewaardeerd.
Op basis van deze resultaten adviseert IDDS Archeologie geen nader onderzoek uit te laten voeren voor de geplande ontwikkelingen.