DOI: 10.17026/ar/m8soyp
title: Het verleden van Warnsveld verkend (4)
title: Archeologische begeleiding van de rioolvervanging en de aanleg van wadi’s in de Scheurkamp, Bieshorstlaan, Berkenlaan, Prunuslaan, Ieplaan, Beukenlaan, Rhienderinklaan en Meidoornlaan in Warnsveld (gem. Zutphen)
title: Zutphense Archeologische Publicaties 127, ZAP 127

description: De rioolbegeleiding op het zuidoostelijke deel van de Warnsveldse Enk heeft vooral landschappelijke informatie opgeleverd. In de gedocumenteerde profielen zijn (resten) van akkerlagen, ophogingslagen, podzolbodems en verstoringen waargenomen. Deze waarnemingen zijn gekoppeld aan eerder verkregen gegevens, het Actueel Hoogtebestand Nederland en oude kadastrale gegevens. Daarmee zijn deze data beter te plaatsen. Het onderzoeksgebied bevind zich op de zuidelijke “arm” van het paraboolduin dat in de Jonge Drysasperiode (12.700-11.560 jaar BP) is ontstaan. Dit rivierduin vormt de ondergrond van de Warnsveldse Enk en werd omringd door de Berkel en de Onderlaatse Laak. De enk werd omringd door een greppel, die in dit project werd waargenomen in de straat Scheurkamp. Op de enk bevonden zich enkele boerderijen, waarvan de oudste teruggaan tot de 9e (de Woerd) en 11e eeuw (Rhienderink). Ook op de Garsenshof bevond zich in de volle middeleeuwen mogelijk een erf. Brake en Rhienderink waren omgreppelde plaatsen die we in aanleg wellicht als versterkte woontorens moeten zien, maar die in de 20e eeuw eindigden als eenvoudige boerderijen.

In de laagtes werden veldpodzolgronden aangetroffen waarvan men zou verwachten dat ze alleen als weiland zouden zijn gebruikt. Uit historisch onderzoek is echter gebleken dat er ook (kortstondig) op werd geakkerd.
Tijdens het onderzoek zijn er geen nederzettingsresten aangetroffen uit welke periode dan ook. Voor de late middeleeuwen en nieuwe tijd was dit sowieso al duidelijk omdat alle erven uit deze periode al gelocaliseerd zijn (voor de periode ervoor kunnen verrassingen voorkomen, zoals de hiervoor genoemde 9e tot 12e-eeuwse erven). Ook werd er geen echt bijzonder vondstmateriaal verzameld. Het oudste materiaal zijn twee prehistorische scherfjes, gevolgd door enkele laatmiddeleeuwse scherven (vanaf 14e eeuw). De oudste munt dateert uit de 17e eeuw.

Op het moment van het onderzoek werd op de zuidflank van de hoogste rivierduinkop een bronzen hielbijl (type Oldendorf) uit het begin van de Midden-Bronstijd gevonden, alsmede enkele stuks vuursteen waaronder een fraaie kling die nog ouder zijn. Dit kán er op duiden dat op de hoge kop bewoning heeft plaatsgevonden in de steentijd en bronstijd, maar zeker voor bronzen bijlen geldt dat ze meestal als geïsoleerde vondsten voorkomen. Ook zijn er dus aanwijzingen voor bewoning in de volle middeleeuwen. Op de kop zelf is echter nog nooit archeologisch onderzoek uitgevoerd.

Samenvattend kunnen we dus stellen dat het relatief lagere deel van het paraboolduin (het gebied van de rioolbegeleiding) in de loop der tijd waarschijnlijk alleen als akkerland in gebruik is geweest, maar dat de hoge zandkop waaraan het gebied grenst vóór de late middeleeuwen mogelijk bewoond is geweest. Deze kop zou bij eventuele bodemroering in de toekomst dan ook archeologisch begeleid danwel opgegraven moeten worden. Ook de bouwblokken tussen de nu begeleide straten in kunnen in potentie nog nederzettingssporen bevatten. Een goed voorbeeld van een dergelijke casus vinden we bij ‘t Rhienderink: het erf ligt hier midden in het bouwblok, in de archeologisch begeleide straten werden slechts weinig vondsten gedaan.

Opmerking bij de dataset:
Door de aard van het onderzoek, veel losse waarnemingen tussen andere onderzoeken door, is de dataset minder gestructureerd dan normaal. In de namen van de foto's zijn het moment en de locatie van de foto vermeld. Deze komen terug in de GIS bestanden. Zodat door een combinatie van de twee te maken het duidelijk is waar welke foto's genomen zijn.