DOI: 10.17026/ar/0zmkxw
title: Plangebied Leerdam DG746 te Leerdam, gemeente Vijfheerenlanden.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP RAPPORT 7068

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van Circet Nederland heeft RAAP in maart 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Leerdam DG746 te Leerdam in de gemeente Vijfheerenlanden. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor de aanleg van een glasvezelnetwerk.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Rond 6 tot 8 m diep bevindt zich een relevant archeologisch niveau uit het mesolithicum tot waar geen geplande ingrepen reiken.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Op een ondieper niveau ter plaatse van twee pleistocene rivierduinen bevindt zich eveneens een relevant archeologisch niveau uit het mesolithicum tot en met het laat neolithicum. Op deze twee locaties zijn geen ingrepen gepland.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Op 3 tot 4 m diepte bevinden zich de toppen van de afzettingen van vier stroomgordels waarvoor een verwachting geldt voor de aanwezigheid van resten van bewoning uit het neolithicum. Ook dit niveau wordt niet door de geplande ingrepen geraakt.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Op een ondieper niveau bevinden zich de toppen van de afzettingen van twee stroomgordels waarvoor een verwachting geldt voor de aanwezigheid van resten van bewoning uit het latere perioden. Dit niveau reikt mogelijk tot enkele decimeters onder maaiveld.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Vanaf maaiveld in het zuiden van het plangebied, bevinden zich de afzettingen van de stroomgordel van de Linge, waarvoor een verwachting geldt voor de aanwezigheid van resten van bewoning vanaf de late ijzertijd tot en met recente perioden.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• In de historische kern van Leerdam, het centrum van Schoonrewoerd, Leerbroek en Loosdorp is mogelijk vanaf de 11e eeuw en in ieder geval vanaf de 16e eeuw gewoond en gebouwd. In deze kernen kunnen binnen de ingrepen resten van oude straatniveaus aanwezig zijn.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• In het noorden van het plangebied kunnen aan maaiveld mogelijk nog intacte resten van een Duits radarstation uit de bezettingstijd aanwezig zijn.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• De ingrepen ten noorden van de Loosdorp zijn reeds uitgevoerd.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Dit – en de uitvoering van vervolgonderzoek – is te voorkomen door de geplande ingrepen zoveel als mogelijk uit te voeren op plekken waar de bodem reeds is verstoord ten behoeve van kabels en leidingen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Daar waar een dergelijke verplaatsing niet mogelijk is, wordt geadviseerd om in het kader van de bestaande planvorming vervolgonderzoek volgens het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennende fase van inventariserend veldonderzoek. Doel van dit onderzoek is de opbouw van de bodem te bepalen en eventuele verstoringen vast te stellen. Op basis hiervan kan worden bepaald waar karterend onderzoek, met als doel archeologische resten op te sporen, kan worden uitgevoerd.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
De diverse variabelen overwegende die invloed hebben op nut en noodzaak van het al of niet uitvoeren van vervolgonderzoek komen wij tot het volgende advies:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
1. Het archeologisch laten begeleiden van alle gegraven ingrepen in zones van 50 m rond een kerk, klooster, grafveld, kerkhof of bekende graflokatie wegens de kans op de aanwezigheid van menselijk botmateriaal.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
2. Het archeologisch laten begeleiden van alleen de in- en uittredepunten van de gestuurde boringen in:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
a. Gebieden die zowel resten van historische bebouwing uit de late middeleeuwen en daarna kunnen bevatten als waar een archeologische dubbelbestemming in het vigerende bestemmingsplan van kracht is;
b. Gebieden waar zowel jongere, hoger liggende stroomgordels in de bodem aanwezig zijn als waar een archeologische dubbelbestemming in het vigerende bestemmingsplan van kracht is;
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
3. Behalve in gebieden die reeds archeologisch onderzocht zijn en:
a. Die zijn opgegraven, door de gemeente zijn vrijgegeven of door de onderzoekers als niet behoudenswaardig zijn aangemerkt;
b. Waarvoor in de onderzoeksrapportage een advies tot vrijgave is geformuleerd;
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
4. En uitgezonderd die gebieden die reeds door bestaande kabels en leidingen zijn verstoord.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Dit laatste punt 4 is op dit moment, gezien de beschikbare informatie over de ligging van bestaande kabels en leidingen niet goed aan te geven en zal dus ter plekke – tijdens de begeleiding – moeten worden beoordeeld.
&lt;/p&gt;