DOI: 10.17026/dans-z9x-k6s3
title: ’s-Heerenhoek – Stoofweg 19. Gemeente Borsele. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

description: &lt;p&gt;Op basis van de beschikbare aardwetenschappelijke, historische en archeologische gegevens is in het archeologisch bureauonderzoek een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Er kan samengevat gesteld worden dat er een middelhoge verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen uit het Paleolithicum tot Mesolithicum op de top van het Pleistocene dekzand (Laagpakket van Wierden), die binnen het plangebied gelegen kunnen zijn op een diepte van ca. 5,50 m –NAP. Voor het hierop gelegen Laagpakket van Wormer, dat gelegen is op een diepte van omstreeks 3,50 m –NAP, geldt, voor het Neolithicum, eveneens een middelhoge verwachting. Voor de Bronstijd geldt een lage verwachting voor het aantreffen van vindplaatsen, die aanwezig kunnen zijn in het Hollandveen Laagpakket op een diepte vanaf 3,00 m –NAP, vanwege de ongunstige bewoningscondities in het toenmalige moeraslandschap. In de bovenste niveaus en de top van het (intacte) Hollandveen kunnen tevens vindplaatsen uit de IJzertijd en de Romeinse Tijd worden verwacht, op een diepte van circa 2,50 m –NAP. Voor deze perioden geldt een hoge verwachting. Voorwaarde hierbij is dat dit niveau nog intact is en niet is aangetast door mariene erosie of veenontginning (moernering). Voor het vanaf het maaiveld aanwezige Laagpakket van Walcheren geldt gezien de ligging in het komgebied een lage verwachting op het aantreffen van vindplaatsen uit de Vroege Middeleeuwen en een middelhoge verwachting voor de Late Middeleeuwen. Voor de Nieuwe Tijd geldt op basis van de beschikbare historische bronnen en het kaartmateriaal een lage verwachting.&lt;br&gt;Tijdens het inventariserend veldonderzoek is het opgestelde verwachtingsmodel middels vier boringen (tot maximaal 3,60 m –mv) getoetst. De boringen zijn zoveel mogelijk gelijkmatig verspreid over de plangebied, waarbij rekening gehouden is met de locatie van een gasleiding. Hierbij dient opgemerkt dat dit veldonderzoek gericht was op het toetsen van de archeologische verwachting en niet op het opsporen van eventuele vindplaatsen. Op basis van de resultaten van het booronderzoek kon het verwachtingsmodel bevestigd en bijgesteld worden.&lt;br&gt;Uit het booronderzoek blijkt dat binnen het plangebied sprake is van een gelijkmatige bodemopbouw. In drie van de vier boringen zijn vanaf het maaiveld tot op de maximale boordiepte de afzettingen van het Laagpakket van Walcheren waargenomen. In boring 4 is de onderzijde van dit laagpakket aangetroffen op een diepte van 2,66 m –NAP (3,50 m –mv). De afzettingen bestaan uit matig siltige, blauw- en bruingrijze klei. Onderin het pakket is de klei slap, bevat het schelpfragmenten en dunne zandlagen; naar boven toe wordt de klei steviger en vertoond deze roestvlekken (oxidatieverschijnselen). Het betreft geulafzettingen die wijzen op een vrij rustig sedimentatiemilieu. De top van de onverstoorde geulafzettingen is direct onder de bouwvoor gelegen, op een diepte tussen 0,97 en 0,64 m +NAP (0,20 m –mv). Alleen boring 4 kon voldoende diep worden doorgezet om beneden de geulafzettingen de top van het Hollandveen Laagpakket te bereiken. Deze bevindt zich hier op 2,66 m –NAP (3,50 m) en is duidelijk geërodeerd door voormalige bovengelegen geul. Ook de aanzienlijke diepte waarop het veen is aangetroffen duidt op erosie van dit niveau. De aangetroffen geulafzettingen maken duidelijk dat ter plaatse in de periode vóór de laatste bedijking van het gebied (1642) een kleine getijdegeul was gelegen. Waarschijnlijk betreft het een uitloper van een getijdekreek (het Gat van Heinkenszand) die vanuit het latere Sloe in noordoostelijke richting stroomde, dan wel van de kreek die westelijk van ’s-Heerenhoek vanuit het zuiden naar het noorden stroomde en later deels de Paardegatse Watergang is geworden. Op basis van de boorgegevens is het niet mogelijk om binnen het Laagpakket van Walcheren een onderscheid te maken tussen verschillende Duinkerke niveaus (II/III) die hier aanwezig kunnen zijn.&lt;br&gt;Voor de bij het booronderzoek niet aangetroffen laagpakketten (Laagpakket van Wierden en Laagpakket van Wormer) geldt dat de archeologische verwachtingen op het aantreffen van vindplaatsen op deze niveaus niet getoetst konden worden. Deze eenheden bevinden zich beneden de maximale boordiepte. De verwachtingen voor de vroege prehistorie tot en met het Neolithicum blijven zodoende ongewijzigd. Voor de Bronstijd (onderzijde Hollandveen) geldt eveneens dat dit niveau niet kon worden getoetst, waarmee de lage verwachting voor deze periode ongewijzigd blijft. Voor de IJzertijd en de Romeinse Tijd geldt dat, gelet op de erosie van de top van het Hollandveen door de jongere getijdegeul, de verwachting komt te vervallen. Voor de Vroege en de Late Middeleeuwen geldt dat, gelet op de samenstelling van het Laagpakket van Walcheren de verwachting blijft gehandhaafd en resp. naar beneden wordt bijgesteld naar een lage verwachting. De waargenomen geulafzettingen duiden op ongunstig bewoningscondities. Voor de Nieuwe Tijd, voor de periode na de inpoldering van het gebied (1642), blijft de lage verwachting gehandhaafd. Het inventariserend veldonderzoek heeft geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van vindplaatsen uit deze periode opgeleverd.&lt;/p&gt;