DOI: 10.17026/dans-zgz-khs2
title: Sas van Gent Glacisstraat 1 Sas van Gent, Glacisstraat 1. Gemeente Terneuzen. Archeologische Begeleiding protocol Opgraven

description: &lt;p&gt;Tussen 6 en 31 januari 2014 is een Archeologische Begeleiding (protocol Opgraven) van de ondergrondse sloopwerkzaamheden uitgevoerd binnen het plangebied Glacisstraat 1 te Sas van Gent, gemeente Terneuzen. Voor het plangebied waren op het moment van de werkzaamheden nog geen concrete bouwplannen bekend. Ten behoeve van de sloopwerkzaamheden is de bodem tot circa 1,00 meter beneden maaiveld ontgraven ter plaatse van de funderingen en een grotere diepte ter plaatse van de kelder.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het kader van de geplande sloop- en graafwerkzaamheden was eerder in 2013 een archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd. Op basis van de resultaten van deze onderzoeken is geconcludeerd dat binnen het plangebied sporen kunnen worden aangetroffen uit de Nieuwe Tijd, meer bepaald de meest westelijke wal en gracht van de 17e eeuwse vestingwerken van Sas van Gent. Op en in de top van het intacte dekzand kunnen ook archeologische resten uit de periode van het Paleolithiocum tot en met de Late Middeleeuwen worden aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De verwachting op het aantreffen van de resten van de 17e eeuwse vestingwerken is volledig bevestigd. Tijdens het onderzoek zijn resten van de buitenste vestinggracht en het glacis aangetroffen. Deze sporen kunnen in verband worden gebracht met de vesting weergegeven op de kaart van Hattinga uit de 18e eeuw en de reeds eerder aangetroffen gracht en glacis ten zuiden van het huidige plangebied. &lt;br&gt;Verrassend was het aantreffen van een fragment van een baksteenoven onder het 17e eeuwse glacis. Op basis van de stratigrafie zou de baksteenoven van vóór de 17e eeuwse vesting dateren. Echter de bakstenen uit de oven en de Staatse vestingmuur aangetroffen bij graafwerkzaamheden ter hoogte van bolwerk Hollandia (behorend tot de 17e eeuwse vestingmuur) laat zien dat beide bakstenen sterke overeenkomsten vertonen. Tot op heden zijn nog geen bakstenen structuren bekend die met zekerheid kunnen worden toegeschreven aan de 16e eeuwse Spaanse vestingwerken. Het blijft voorlopig nog de vraag of de baksteenoven is gebouwd voor de aanleg van de Spaanse vesting of voor de Staatse vesting. Indien de oven tot de 17e eeuwse vesting behoort, is de oven afgebroken voor de afwerking van de Staatse vesting, meer bepaald bij de aanleg van het glacis. &lt;br&gt;Onder het glacis en de baksteenoven zijn afzettingen van het Laagpakket van Walcheren aangetroffen. Deze afzettingen dekken een oude bouwvoor (A-horizont) af. Deze oude bouwvoor is ontwikkeld in de top van het pleistoceen dekzand. Onder deze oude bouwvoor is een B en C-horizont aanwezig. De top van het pleistoceen dekzand is verstoord voor de aanleg van de 17e eeuwse vestinggracht en de recente kelder. Onder het glacis is het pleistoceen dekzand wel intact bewaard. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij eventuele toekomstige graafwerkzaamheden binnen het plangebeid kunnen bij grootschaliger en diepere graafwerkzaamheden meer resten aan het licht komen van de 17e eeuwse vesting. Ten zuiden van het plangebied zijn bij eerdere archeologische onderzoeken op verschillende locaties houten constructies aangetroffen. Diepere graafwerkzaamheden ter hoogte van de vestinggracht, kunnen meer duiding verschaffen over de af- of aanwezigheid van houten constructies binnen het plangebied. Nader onderzoek ter hoogte van het glacis kan meer inzicht geven over de grootte en bewaarde resten van de baksteenoven. Diepere ontgravingen ter hoogte van het glacis verstoren ook de top van het pleistoceen dekzand. Op basis van de resultaten van het huidig onderzoek is niet duidelijk of de top van het pleistoceen dekzand enkel landbouwactiviteiten heeft gekend of dat er ook sporen van bewoning kunnen worden aangetroffen.&lt;/p&gt;