DOI: 10.17026/dans-xzv-pxfb
title: Voorburg, Speelveld archeologisch monument Forum Hadriani

description: &lt;p&gt;In opdracht van de gemeente Leidschendam-Voorburg heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een archeologisch bureauonderzoek met controlerende boringen uitgevoerd in het plangebied speelveld archeologisch monument Forum Hadriani te Voorburg. Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen om het plangebied op te hogen (met een nog nader te bepalen hoeveelheid grond om verstoring van de archeologische resten te voorkomen) en sportvoorzieningen aan te leggen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied maakt uit van een gebied dat grotendeels binnen Forum Hadriani ligt en dat is aangewezen als archeologisch rijksmonument (Rijksmonument 508083 en AMK-terrein 3075). In het verleden hebben verschillende onderzoeken plaatsgevonden ter hoogte van het plangebied. Deze onderzoeken hebben uitgewezen dat deze zone een relatief hoge mate van (sub)recente verstoring kent, waardoor de archeologische resten afgetopt of soms zelfs verdwenen zijn. Een deel van de verstoringen is vermoedelijk relatief oud en heeft te maken met de ontzandingen vanaf met name de 17e eeuw. Daarnaast hebben er voor de aanleg van kabels en leidingen (waaronder een gasleiding, de elektriciteitsleidingen voor de aanwezige verlichting en een datatransportkabel) en de aanleg van een ijsbaan graafwerkzaamheden plaatsgevonden. De meeste van deze graafwerkzaamheden zouden hebben plaatsgevonden in reeds verstoorde context. Mede als gevolg van de graafwerkzaamheden die in het plangebied hebben plaatsgevonden, maar ook door ophoging van aangrenzende terreinen (zoals de buitenplaats Arentsburgh) varieert de hoogte van het maaiveld binnen het plangebied sterk. De zuidwestrand van het plangebied (d.w.z. langs de buitenplaats Arentsburgh) ligt op 1,6 à 2,1 m +NAP. De overige randen van het plangebied en een strook door het plangebied bevindt zich op 1,6 à 1,1 m +NAP, terwijl het centrale deel van het plangebied op 0,25 à 0,6 m +NAP ligt. Dit laatste deel van het terrein is sinds de Tweede Wereldoorlog 0,35 à 0,75 m afgegraven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ondanks de aanwezige verstoringen zijn er bij archeologisch onderzoek in het verleden diverse resten aangetroffen die aan Forum Hadriani kunnen worden toegeschreven, zoals de grachten, de ommuring en aanwijzingen voor steenbouw binnen de stad. De diepere archeologisch sporen (zoals de omgrachting) reiken tot circa 0,6 m –NAP (meestal maximaal 80 à 125 cm –mv).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De archeologische resten zijn in het westelijke deel aangetroffen (d.w.z. het archeologisch vlak is aangelegd op deze diepte) vanaf circa 0,35 m +NAP, in het centrale deel vanaf circa 0,05 m +NAP en in het oostelijke deel vanaf circa 0,15 m –NAP. Deze hoogtes kunnen, als gevolg van variatie in de verstoringen, enkele decimeters variëren. Uit de boringen blijkt dat de archeologische resten zich tegenwoordig in het grootste deel van het plangebied vanaf 0,1 à -0,1 m +NAP bevinden (onder een donker, (sub)recent geroerd cultuurdek). In het uiterste noordoostelijke deel lijkt dit niveau zich iets dieper (circa 0,2 m –NAP) en in het uiterste westelijke deel iets ondieper (circa 0,45 m +NAP) te bevinden. De waarden uit de oude onderzoeken en de recente waarnemingen komen overeen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Door het verschil in dikte van de bovengrond bevindt de mogelijke Romeinse cultuur-/spoorlaag zich in het noordelijke deel van het plangebied vanaf 60 à 75 cm –mv (boringen 2, 3 en 6), terwijl deze in het zuidelijke deel al vanaf 25 à 45 cm –mv voorkomt (boringen 1, 4 en 5). Dit betekent dat slechts ondiepe ingrepen het archeologisch niveau al kunnen verstoren, waarbij de mate van verstoring door de sterke variatie in diepte van het archeologisch sporenniveau bovendien sterk kan variëren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De RCE beveelt aan om een bufferzone van 30 cm boven een vindplaats aan te houden, waarin bodemingrepen zoveel mogelijk worden voorkomen. De dikte van de afdekkende laag boven het archeologisch sporenniveau is echter momenteel minimaal 25 cm. Dit betekent dat het aan te bevelen is het terrein op te hogen. Door het plaatsen van speelwerktuigen zal de bodem (afhankelijk van de locatie) in de huidige situatie al snel tot in de bufferzone of zelfs tot in het archeologisch sporenniveau worden verstoord. Hoeveel dient te worden opgehoogd, is plaats afhankelijk en, door de geringe kennis van de ondergrond gecombineerd met de variatie van de hoogte van het archeologisch sporenniveau in het gebied, niet overal bekend. Er dient derhalve overleg plaats te vinden met de RCE om te bepalen hoe en onder welke voorwaarden er sportvoorzieningen kunnen worden aangelegd in het gebied.&lt;/p&gt;