cometadata/datacite-titles-descriptions-related-identifiers huggingface dataset:
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1120
title: สถานะสินสอดตามกฎหมายไทย

description: ตามประเพณีแต่งงานแต่โบราณ ครอบครัวทั้งสองฝ่ายจะเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องในการตกลงเรื่องเงื่อนไขและรายละเอียดต่างๆในการสมรส การตกลงระหว่างผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าวและผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวมักจะมีการกำหนดเรื่องของการหมั้นและสินสอดที่ฝ่ายชายต้องมอบให้แก่ฝ่ายหญิงการให้สินสอดจึงเป็นประเพณีที่คนไทยส่วนใหญ่นิยมปฏิบัติกันมาสืบเนื่องจนถึงปัจจุบัน และในสมัยโบราณการให้สินสอดมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการตอบแทนการที่บิดามารดาเลี้ยงดูหญิงจนเติบใหญ่จนได้สมรสกับชาย ซึ่งอาจเรียกว่าเป็นค่าสินหัวบัวนาง หรือค่าน้ำนมข้าวป้อน ที่ให้แก่บิดามารดาของหญิงนั้นการที่กฎหมายรับเอาความคิดในเรื่องการให้สินสอดมาบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ว่าด้วยครอบครัว จึงเสมือนเป็นการรับรองจารีตประเพณีเดิมที่ตกทอดกันมา แต่อย่างไรก็ดีในปัจจุบันกฎหมายกำหนดให้สินสอดเป็นทรัพย์สินที่ฝ่ายชายให้แก่บิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรม หรือผู้ปกครองของฝ่ายหญิงแล้วแต่กรณีเพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรส เห็นได้ว่าบทบัญญัติของกฎหมายมีข้อแตกต่างจากแนวคิดของการให้สินสอดสมัยโบราณ อีกทั้งคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1298/2558 ได้มีการวินิจฉัยในเรื่องสัญญาหมั้นและสัญญาสินสอดที่ปะปนกันเสมือนสัญญาหมั้นเป็นสัญญาหลัก สัญญาสินสอดเป็นสัญญารอง หากไร้ซึ่งสัญญาหมั้นจะทำให้สัญญาสินสอดไม่อาจมีขึ้นได้เลย และวินิจฉัยต่อไปว่าทรัพย์สินที่ฝ่ายชายมอบให้บิดารมารดาของหญิงจึงไม่ใช่สินสอดแต่เป็นการให้โดยเสน่หา ซึ่งทำให้ฝ่ายชายไม่สามารถเรียกสินสอดคืนได้วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งศึกษาแนวคิดและวิวัฒนาการของสัญญาสินสอด เพื่อหาคำตอบเรื่องสถานะสินสอดตามกฎหมายไทยว่ามีลักษณะประการใด และความเป็นสัญญาหลักและสัญญารองของสัญญาหมั้นและสัญญาสินสอด ซึ่งจากการศึกษาเปรียบเทียบกันพบว่าวัตถุประสงค์ของสัญญาหมั้นและสัญญาสินสอดนั้นมีความแตกต่างกัน กล่าวคือสัญญาหมั้นเป็นการมอบของหมั้นเพื่อเป็นหลักฐานว่าชายจะมาสมรสกับหญิงในภายหน้า แต่สัญญาสินสอดเป็นการให้ทรัพย์สินเพื่อตอบแทนการที่หญิงยอมสมรสกับชาย ด้วยวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันนำมาซึ่งผลทางกฎหมายของสัญญาหมั้นและสัญญาสินสอดที่ต่างกันทั้งในเรื่องคู่สัญญา ระยะเวลาการมอบทรัพย์สิน และเหตุแห่งการเรียกของหมั้น สินสอดคืนกล่าวโดยสรุปว่าสัญญาสินสอดเป็นสัญญาที่มีลักษณะพิเศษที่มิใช่สัญญาต่างตอบแทนในลักษณะเอกเทศสัญญาทั่วไปและมิใช่สัญญาให้โดยเสน่หาซึ่งเป็นสัญญาไม่ต่างตอบแทน สัญญาสินสอดนี้เป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์ด้านหนึ่งคือการโอนทรัพย์สิน และอีกด้านเป็นการตอบแทนที่หญิงยอมสมรส ซึ่งไม่ก่อให้เกิดภาระหน้าที่แก่คู่สัญญาคือบิดามารดา ผู้รับบุตรบุญธรรม หรือผู้ปกครอง ที่รับสินสอดแต่ประการใด สัญญาสินสอดจึงเป็นสัญญาที่กฎหมายบัญญัติไว้เป็นพิเศษในมาตรา 1437 และบัญญัติผลไว้เป็นพิเศษอยู่แล้วจะนำหลักทั่วไปของสัญญาต่างตอบแทนหรือสัญญาให้โดยเสน่หามาปรับใช้ในเรื่องสัญญาสินสอดไม่ได้ และด้วยสัญญาหมั้นกับสัญญาสินสอดนั้นมีวัตถุประสงค์ที่ต่างกัน ดังนั้นสัญญาสินสอดจึงไม่ต้องพึ่งพิงการเกิดสัญญาหมั้นขึ้นก่อนแต่อย่างใด แม้สัญญาหมั้นไม่เกิดขึ้นด้วยเหตุจากคู่สัญญาไม่ประสงค์ทำสัญญาหมั้น หรือเหตุจากการไม่ส่งมอบทรัพย์สินในขณะทำสัญญาหมั้น ถึงกระนั้นสัญญาสินสอดก็ย่อมเกิดขึ้นได้ตามข้อตกลงของคู่สัญญา
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1121
title: การแบ่งกลุ่มย่อยในการดำเนินคดีแบบกลุ่ม

description: กฎหมายว่าด้วยการดำเนินคดีแบบกลุ่มเป็นบทบัญญัติที่เกี่ยวกับการดำเนินกระบวนพิจารณาเพื่อใช้ในการพิจารณาและพิพากษาคดีแพ่งเพื่ออำนวยความยุติธรรมให้แก่ผู้เสียหายที่มีจำนวนมากให้ได้รับความเป็นธรรมเสมอภาคถ้วนหน้ากันโดยประเทศไทยได้รับอิทธิพลในการยกร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ 26) พ.ศ. 2558          (การดำเนินคดีแบบกลุ่ม) มาจากประเทศสหรัฐอเมริกาด้วยเหตุที่มีการเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการดำเนินคดีแบบกลุ่มเข้าไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งจึงทำให้อาจเกิดปัญหาในการดำเนินกระบวนพิจารณาในทางปฏิบัติได้เนื่องจากคดีแบบกลุ่มเป็นคดีสามัญซึ่งต้องใช้ระยะเวลาในการสืบพยานเป็นเวลานานและศาลมีบทบาทในการเข้ามาทำหน้าที่แสวงหาความจริงในคดีเพื่อช่วยคุ้มครองผลประโยชน์ของสมาชิกกลุ่มที่ไม่ได้เข้ามาในคดี ให้ได้รับการเยียวยาความเสียหายที่เป็นธรรม และการที่สภานิติบัญญัติแห่งชาตินำกฎหมายดังกล่าวมาบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งอาจจะทำให้ศาลยึดติดกับการดำเนินคดีในระบบกล่าวหาด้วยการวางตัวเป็นกลางจึงอาจทำให้การดำเนินคดีแบบกลุ่มที่ใช้ระบบการพิจารณาคดีแบบไต่สวนถูกบิดเบือนหลักการไปได้ประเทศไทยได้มีการปรับเปลี่ยนหลักการของการดำเนินคดีแบบกลุ่มให้มีความเหมาะสมกับความไม่เคยชินของผู้พิพากษาต่อการดำเนินคดีแบบกลุ่มด้วยเกรงว่าอาจทำให้เกิดความซับซ้อนในการพิจารณาคดีอันก่อให้เกิดความยุ่งยากในทางปฏิบัติของผู้พิพากษาในการพิจารณาและพิพากษาคดีได้จึงมีการกำหนดคำจำกัดความของคำว่า “กลุ่มบุคคล” ขึ้นซึ่งมีความแตกต่างไปจากเงื่อนไขเบื้องต้นที่ศาลใช้ในการพิจารณาอนุญาตให้ดำเนินคดีแบบกลุ่มในเรื่องการมีปัญหา          ข้อกฎหมายหรือข้อเท็จจริงร่วมกันภายในกลุ่มของประเทศสหรัฐอเมริกาโดยคำจำกัดความนี้         มีลักษณะแคบจึงอาจทำให้ต้องมีการแยกฟ้องเป็นหลายคดีและก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายเป็นภาระแก่โจทก์ซึ่งต้องออกเงินทดรองในการดำเนินคดีแทนผู้เสียหายทั้งหลายไปก่อน และด้วยมาตรา 222/24 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งซึ่งเป็นมาตราที่ว่าด้วยการแบ่งกลุ่มย่อยในการดำเนินคดีแบบกลุ่มกำหนดว่า ศาลอาจมีคำสั่งให้มีการแบ่งกลุ่มย่อยเนื่องจากมีลักษณะของความเสียหายที่แตกต่างกันระหว่างบุคคลในกลุ่มเป็นหลักการที่ค่อนข้างแคบเพราะอาจมีประเด็นที่มีความแตกต่างของสมาชิกกลุ่มบางส่วนที่ต้องได้รับการพิจารณาเป็นการเฉพาะหรือกรณีที่มีแนวโน้มว่าจะมีความขัดแย้งของผลประโยชน์หรือมีความขัดแย้งของผลประโยชน์เกิดขึ้นแล้วในระหว่างสมาชิกกลุ่มด้วยกันซึ่งหาก ไม่มีการแบ่งกลุ่มย่อยให้แก่สมาชิกกลุ่มเหล่านี้อาจก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในผลแห่งคำพิพากษาได้และอาจมีการแยกฟ้องเป็นรายคดีต่อไปด้วยเหตุตามที่กล่าวมาข้างต้น วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้เสนอแนะให้มีการปรับปรุงเงื่อนไขการอนุญาตให้ดำเนินคดีแบบกลุ่มและประเด็นที่มีความจำเป็นต้องปรับปรุงแก้ไขเกี่ยวกับการแบ่งกลุ่มย่อยในการดำเนินคดีแบบกลุ่มเพื่อทำให้ผู้เสียหายได้รับการอำนวยความยุติธรรมจากศาลอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ผู้เขียนได้เสนอให้มีการแบ่งกลุ่มย่อยด้วยลักษณะต่างๆ รวมไปถึง   ควรมีการกำหนดให้มีจำนวนบุคคลขั้นต่ำที่สามารถเป็นสมาชิกของกลุ่มย่อยได้ การแต่งตั้งโจทก์ผู้แทนคดีและ/หรือทนายความของกลุ่มย่อย และการกำหนดค่าทนายความให้แก่ทนายความใน  กลุ่มย่อยเพื่อเป็นกลไกในการคุ้มครองผลประโยชน์ของสมาชิกในกลุ่มย่อยที่ไม่ได้เข้ามาในคดี       ให้ได้รับการเยียวยาที่เป็นธรรมสมดังเจตนารมณ์ของการดำเนินคดีแบบกลุ่ม
DOI: 10.17632/bf68zx825r.1
title: Data for: Two Species, One Snare: Analysing the impacts of Tiger poaching on a non-target species, the Malayan Tapir.

description: These data contain the processed data (i.e. data for which location co-ordinates have been removed). They represent the average (by month) data on the frequency of occurrence for Tiger, Tapir and snare within Kerinci Seblat National Park, Sumatra Indonesia
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1122
title: การเลิกสัญญาโดยปริยาย

description: ระบบกฎหมายไทยยอมรับให้มีการเลิกสัญญาโดยปริยายหรือไม่ถือเป็นปัญหาสำคัญ การศึกษาเปรียบเทียบระหว่างระบบกฎหมายไทย กฎหมายเยอรมัน และอังกฤษ ในวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ข้อสรุปว่าการเลิกสัญญาถือเป็นการเยียวยาความเสียหายอันเกิดจากผิดสัญญา โดยทั่วไปเกิดขึ้นจากคู่สัญญาที่มีสิทธิเลิกสัญญาและต้องมีการบอกกล่าวแสดงเจตนาให้คู่สัญญาอีกฝ่ายทราบถึงการเลิกสัญญานั้นด้วย เมื่อสัญญาเลิกกันคู่กรณีย่อมมีสิทธิปฏิเสธไม่ชำระหนี้ใดๆ ที่อาจเกิดมีขึ้นในอนาคตตามสัญญาและอาจเรียกคืนการชำระหนี้ที่ตนได้กระทำลงไปในระหว่างสัญญาตามหลักการกลับคืนสู่ฐานะเดิมการเลิกสัญญาโดยปริยายจากเจตนาสองฝ่ายของคู่สัญญาย่อมเกิดขึ้นได้เมื่อคำเสนอและคำสนองถูกต้องตรงกัน ทั้งนี้เข้าใจว่าคำเสนอขอเลิกสัญญาไม่อาจทำโดยปริยายเนื่องด้วยเป็นคำขอทำสัญญาที่ก่อให้เกิดการเคลื่อนไหวซึ่งสิทธิในลักษณะระงับสิทธิหน้าที่อย่างเด็ดขาด การทำคำเสนอขอเลิกสัญญาจึงมีความเคร่งครัดยิ่งและต้องมีข้อสาระสำคัญที่มุ่งทำให้สัญญาระงับสิ้นไปอย่างเด็ดขาดโดยไม่ต้องกำหนดว่าให้มีการกลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือให้สัญญาสิ้นสุดไปในอนาคต แต่คำสนองอาจทำได้โดยปริยายหากเข้าข้อยกเว้นที่ไม่ต้องบอกกล่าวคำสนองกลับไปสู่ผู้ทำคำเสนอ กรณีที่คำเสนอและคำสนองไม่ถูกต้องตรงกันแต่คู่กรณีต่างเชื่อถือว่ามีการเลิกสัญญาโดยปริยายเกิดขึ้นแล้ว   อีกทั้งมีการกระทำในลักษณะที่ทำให้อีกฝ่ายได้กลับคืนสู่ฐานะเดิมหรือมีการคืนทรัพย์ในลักษณะ   การคืนลาภมิควรได้ย่อมทำให้เข้าใจได้ว่าคู่กรณีมีเจตนาที่แท้จริงที่เลิกสัญญาอย่างเด็ดขาดและมีการเลิกสัญญาโดยปริยายเกิดขึ้นแล้ว ระบบกฎหมายไทยมิได้แบ่งแยกระหว่างการเลิกสัญญาสัญญาทั่วไปและการเลิกสัญญาที่มีลักษณะก่อหนี้อย่างต่อเนื่อง และการเลิกสัญญาโดยปริยายมักมิได้กำหนดผลการเลิกสัญญาไว้ซึ่งการนำหลักการกลับคืนสู่ฐานะเดิมซึ่งเป็นผลทั่วไปของการเลิกสัญญาเข้าปรับใช้โดยเทียบเคียงแก่การเลิกโดยปริยายในสัญญาต่อเนื่องทำให้ต้องรื้อฟื้นการชำระหนี้ที่เสร็จสิ้นแล้วซึ่งไม่เหมาะสมและอาจเกิดความไม่เป็นธรรมได้
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1123
title: ผู้ป่วยโรคใคร่เด็กกับขอบเขตความรับผิดทางอาญา: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายต่างประเทศ

description: อาชญากรรมทางเพศ ถือว่าเป็นอาชญากรรมที่มีความรุนแรงและกระทบต่อความสงบเรียบร้อยของสังคม เพราะเป็นการกระทำความผิดที่แสดงให้เห็นถึงจิตใจที่ชั่วร้าย การขาดความยับยั้งชั่งใจและการไม่ตระหนักถึงศีลธรรมของผู้กระทำผิด โดยเฉพาะหากเหยื่อของการกระทำความผิดดังกล่าวเป็นเด็ก ซึ่งเป็นวัยที่ยังมีความบริสุทธิ์และเป็นวัยที่พร้อมจะได้รับการพัฒนาทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อการพัฒนาทั้งทางด้านร่างกายโดยเฉพาะจิตใจรวมทั้งด้านอารมณ์ที่จะส่งผลถึงพฤติกรรมของเด็กในอนาคต          โรคใคร่เด็ก (pedophilia) เป็นโรคทางจิตประเภทหนึ่ง ซึ่งบุคคลที่มีลักษณะอาการดังกล่าวมักจะเกิดความต้องการทางเพศกับเด็กที่อายุเฉลี่ยประมาณ 13 ปี หรืออายุน้อยกว่านั้น เพียงแค่ได้เห็น ได้ใกล้ชิดหรือได้สัมผัสตัวเด็ก ถึงแม้ว่าเด็กในช่วงอายุดังกล่าวจะมีสรีระและลักษณะทางร่างกายเจริญเติบโตไม่เต็มที่ แต่คนกลุ่มนี้มักจะมองเด็กว่าเป็นสิ่งที่มีแรงดึงดูดทางเพศ หรือมองเด็กในด้านของการเป็น “วัตถุทางเพศ”          สำหรับในประเทศไทย การกระทำผิดทางเพศต่อเด็กของผู้ที่ป่วยเป็นโรคใคร่นั้น ผู้กระทำความผิดย่อมมีความรับผิดตามประมวลกฎหมายอาญาดังเช่นผู้กระทำความผิดโดยทั่วไป โดยมิได้มีการวินิจฉัยให้ลงลึกไปถึงว่าผู้กระทำความผิดดังกล่าวมีลักษณะของผู้ที่ป่วยเป็นโรคใคร่เด็กหรือไม่ เนื่องจากลักษณะของผู้ที่ป่วยเป็นโรคใคร่เด็กนั้นภายนอกจะไม่แสดงอาการ แต่จะปรากฏอาการต่อเมื่อได้เห็น ได้ใกล้ชิด หรือได้สัมผัสกับเด็ก           จากผลการศึกษาจะทำให้เห็นปัญหาของการกำหนดขอบเขตความรับผิดทางอาญาของผู้กระทำผิดที่เป็นโรคใคร่เด็กในประเทศไทย ซึ่งโรคดังกล่าวเป็นความผิดปกติทางจิตประเภทความผิดปกติทางเพศที่มีความแตกต่างจากผู้ป่วยทางจิตเวชโดยทั่วไป ผู้เขียนจึงได้ทำการศึกษาขอบเขตความรับผิดทางอาญาของผู้ใคร่เด็กในต่างประเทศรวมทั้งมาตรการพิเศษทางกฎหมายที่ช่วยป้องกันสังคมจากการกระทำความผิดของบุคคลกลุ่มดังกล่าว เพื่อหาแนวทางในการกำหนดขอบเขตความรับผิดทางอาญาและมาตรการพิเศษที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทยต่อไป
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1124
title: ความรับผิดทางอาญาเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็ก: ศึกษากรณีสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือน

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนซึ่งเป็นสื่อที่แสดงภาพจำลองของเด็กที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมทางเพศ และมีลักษณะลามกอนาจารในรูปแบบต่าง ๆ โดยที่ไม่ได้มีเด็กที่มีตัวตนจริงมาเกี่ยวข้อง สื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนจึงแตกต่างจากสื่อลามกอนาจารเด็กที่เป็นบันทึกการล่วงละเมิดทางเพศเด็กซึ่งมีผลกระทบต่อเด็กตรง การครอบครองสื่อลามกอนาจารเด็กไว้โดยส่วนตัว การครอบครองโดยมีเจตนาเพื่อเผยแพร่หรือจำหน่าย หรือการค้า จึงเป็นควรเป็นความผิดอาญา แต่กรณีของสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนนั้น มีกระแสต่อต้านว่าสิ่งดังกล่าวไม่มีความเชื่อมโยงโดยตรงว่าจะเป็นอันตรายต่อเด็ก เนื่องจากการผลิตหรือสร้างสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนไม่ได้มีการล่วงละเมิดทางเพศเด็กจริง ๆ แต่เป็นเพียงการจำลองหรือเป็นภาพที่เกิดจากจินตนาการของบุคคลเท่านั้น การกำหนดความผิดอาญาเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนจึงอาจเป็นการกระทบต่อสิทธิความเป็นส่วนตัวหรือเสรีภาพในการแสดงออกของบุคคล และเป็นการจำกัดเสรีภาพของบุคคลเกินสมควร แต่ในทางกลับกันก็มีบางฝ่ายเห็นว่าสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนอาจถูกใช้เป็นเครื่องมือในการล่อลวงเด็กเพื่อมาล่วงละเมิดทางเพศได้  และสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนอาจมีผลต่อพฤติกรรมและการรับรู้ของเด็กในชีวิตจริง โดยเด็กอาจจะเข้าใจว่าพฤติกรรมทางเพศที่อยู่ในสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนเป็นเรื่องทั่วไปของสังคม จึงควรกำหนดให้เป็นความผิดเช่นเดียวกับสื่อลามกอนาจารเด็กในปัจจุบัน ได้มีการให้คำนิยามและกำหนดความผิดเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็กไว้ในประมวลกฎหมายอาญา โดยมีประเด็นที่ต้องพิจารณา คือ คำนิยามของสื่อลามกอนาจารเด็กนั้น หมายความรวมถึงสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนด้วยหรือไม่ ซึ่งผู้เขียนเห็นว่า คำนิยามดังกล่าวสามารถตีความให้ครอบคลุมถึงสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนได้ จึงเกิดคำถามว่า เหมาะสมหรือไม่ที่จะกำหนดให้สื่อลามกอนาจารเด็กและสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนซึ่งมีผลร้ายต่อเด็กไม่เท่ากัน แต่มีความผิดและโทษเท่ากัน และการกำหนดให้การครอบครองสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนไว้โดยส่วนตัวซึ่งไม่ได้มีผลกระทบต่อสิทธิเด็กโดยตรงนั้นจะเป็นการละเมิดเสรีภาพในการแสดงออกของบุคคลหรือไม่ อย่างไรด้วยเหตุดังกล่าวจึงมีความจำเป็นที่จะต้องพิจารณาถึงความเหมาะสมในการกำหนดความผิดอาญาเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือน ทั้งในประเด็นเกี่ยวกับเหตุผลความจำเป็นในการบัญญัติกฎหมาย หลักเกณฑ์การกำหนดความผิดและโทษอาญา และหลักการจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคล ประกอบกับแนวทางการบัญญัติกฎหมายของต่างประเทศ เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการปรับปรุงบทบัญญัติเกี่ยวกับสื่อลามกอนาจารเด็กเสมือนให้สอดคล้องกับหลักการตามกฎหมาย
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1125
title: การกำหนดความผิดอาญา: ศึกษากรณีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์

description: การปลูกถ่ายอวัยวะเป็นวิทยาการทางการแพทย์ที่ถูกพัฒนาเรื่อยมาและปัจจุบันมีอัตราความสำเร็จในการรักษาผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ต้องเข้ารับการเปลี่ยนอวัยวะได้เป็นอย่างดี ส่งผลให้ความต้องการอวัยวะสำหรับนำมาใช้ในการปลูกถ่ายเพิ่มมากขึ้น แต่เนื่องจากการได้มาซึ่งอวัยวะสำหรับใช้ในการปลูกถ่ายมีข้อจำกัดในหลายประการ ก่อให้เกิดปัญหาความขาดแคลนอวัยวะและนำมาสู่ปัญหาการซื้อขายอวัยวะเพื่อนำมาใช้ในการปลูกถ่าย      การซื้อขายอวัยวะมนุษย์ยังคงมีประเด็นปัญหาทางด้านศีลธรรมและยังคงถูกมองว่าเป็นการกระทำที่ขัดต่อศีลธรรมอันดี นอกจากนี้ด้วยยุคปัจจุบันที่เป็นโลกที่ไร้พรมแดน รูปแบบของการซื้อขายอวัยวะมนุษย์จึงพัฒนาไปในลักษณะของการซื้อขายข้ามชาติ รวมถึงมีการดำเนินการอย่างองค์กรอาชญากรรม เป็นเหตุให้ในหลายประเทศห้ามมิให้มีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์หรือการห้ามมิให้จ่ายค่าตอบแทนให้แก่ผู้บริจาคอวัยวะ เว้นแต่เป็นค่าตอบแทนที่เป็นเงินนั้นเป็นค่าชดเชยตามที่กฎหมายกำหนดซึ่งกฎหมายยกเว้นให้จ่ายให้แก่ผู้บริจาคอวัยวะได้ เช่น ค่าเดินทางมาผ่าตัดบริจาคอวัยวะของผู้บริจาค ค่ารักษาพยาบาลภายหลังจากการผ่าตัดของผู้บริจาค ค่าขาดรายได้ เป็นต้น แต่จากการศึกษาพบว่าประเทศอิหร่าน เป็นประเทศเดียวที่อนุญาตให้มีการจ่ายค่าตอบแทนการบริจาคไตให้แก่ผู้บริจาคที่ยังมีชีวิตอยู่ได้ โดยผ่านการควบคุมดูแลขององค์กรที่รัฐบาลกำกับดูแลและมีการกำหนดค่าตอบแทนการบริจาคไตจากรัฐบาล เพื่อแก้ไขปัญหาความขาดแคลนอวัยวะสำหรับปลูกถ่าย แต่อย่างไรก็ดี ประเทศอิหร่านก็ไม่ได้สนับสนุนให้มีการซื้อขายไตหรืออวัยวะอื่นๆเพื่อการปลูกถ่ายอย่างเสรีแต่อย่างใด      ปัจจุบันหลายประเทศที่ประสบปัญหาเกี่ยวกับการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ ได้พยายามแก้ไขปัญหาด้วยการออกกฎหมายที่มีบทบัญญัติกำหนดให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นการกระทำที่เป็นความผิดที่มีโทษทางอาญา และอาศัยความร่วมระหว่างประเทศในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวสำหรับประเทศไทย แม้จะไม่ปรากฏรายงานหรือสถิติที่ชัดแจ้งว่าประเทศไทยกำลังประสบปัญหาการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ แต่ก็ปรากฏข่าวเกี่ยวกับกรณีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ในประเทศไทยเป็นระยะๆ จึงปฏิเสธไม่ได้ว่าประเทศไทยก็กำลังประสบปัญหานี้เช่นกัน ซึ่งปัจจุบันประเทศไทยมีการกำหนดห้ามมิให้มีการซื้อขายอวัยวะหรือจ่ายค่าตอบแทนอวัยวะที่นำมาใช้ในการปลูกถ่าย โดยกำหนดไว้ในกฎเกณฑ์และข้อบังคับเกี่ยวกับจรรยาบรรณในการประกอบวิชาชีพของแพทย์เกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะและระเบียบของสภากาชาดเกี่ยวกับการบริจาคอวัยวะเท่านั้น แต่ยังไม่ได้มีการบัญญัติให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นการกระทำที่เป็นความผิดไว้โดยเฉพาะ รวมถึงการออกกฎหมายเกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะ      ผลจากการศึกษาดังกล่าวจะทำให้เห็นปัญหาความไม่ครอบคลุมของกฎหมายไทย ในกรณีที่มีการซื้อขายอวัยวะมนุษย์ และทำให้เห็นถึงความจำเป็นในการกำหนดให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นความผิดอาญา ฉะนั้น จึงมีข้อเสนอแนะให้มีการกำหนดให้การซื้อขายอวัยวะมนุษย์และการกระทำอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายอวัยวะมนุษย์เป็นการกระทำที่เป็นความผิดและมีโทษทางอาญาโดยเฉพาะ รวมทั้งมีมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการปลูกถ่ายอวัยวะให้ชัดเจน เพื่อจะได้คุ้มครองบุคคลทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องและคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1126
title: ขอบเขตการคุ้มครองการกระทำความผิดเกี่ยวกับศพ

description: เนื่องจากเดิมประมวลกฎหมายอาญามิได้กำหนดความผิดเกี่ยวกับศพเอาไว้ว่าเป็นความผิดเป็นการเฉพาะ แต่สถานการณ์ปัจจุบันของสังคมมีพฤติกรรมที่มีการกระทำกับศพมากขึ้น  สภานิติบัญญัติแห่งชาติจึงออกพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 22) พ.ศ. 2558 เพิ่มบทบัญญัติความผิดเกี่ยวกับศพไว้ในลักษณะ 13 อันเป็นลักษณะสุดท้ายของภาคความผิด ตั้งแต่มาตรา 366/1 - 366/4 ซึ่งประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2558 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2558 เป็นต้นไป           แนวความคิดเรื่องการคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์นั้นได้รับการยอมรับและบัญญัติเป็นกฎหมายลักษณะต่างๆ ไม่เว้นแม้แต่กฎหมายอาญา การกระทำใดก็ตามที่เป็นการเหยียดหยามศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ก็ได้รับการบัญญัติให้เป็นความผิดอาญา ซึ่งปรากฏให้เห็นอย่างชัดแจ้งในประมวลกฎหมายอาญา แม้กระนั้น ผู้ที่จะได้รับการคุ้มครองตามบทบัญญัติ  ดังกล่าวข้างต้นต้องประกอบด้วยเงื่อนไขประการสำคัญเสียก่อน นั่นคือ ต้องเป็นมนุษย์หรือมีสภาพบุคคลอยู่ในขณะที่ถูกกระทำ หากไร้สภาพบุคคลในขณะที่ผู้กระทำกระทำการดังกล่าว โดยปกติจะไม่มีความผิดทางอาญา เว้นแต่จะเข้าเงื่อนไขของกฎหมายซึ่งมีวัตถุประสงค์สำคัญในการคุ้มครองศพในฐานะพยานหลักฐานในคดีอาญา           แต่อย่างไรก็ตาม มีแนวความคิดว่าการคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์นั้นไม่ควรจำกัดอยู่แต่เพียงในเวลาที่บุคคลนั้นมีชีวิตอยู่เท่านั้น เพราะย่อมเป็นการไม่สอดคล้องกับการคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ หากบุคคลนั้นในขณะที่เขามีชีวิตอยู่เขาได้รับการเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเขา แต่เมื่อบุคคลนั้นตายไปแล้วเขากลับถูกลดศักดิ์ศรีหรือถูกทำให้ได้รับความเสื่อมเสียภายหลังจากความตายของบุคคลนั้น ดังนั้น ความผูกพันที่จะต้องให้ความเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ที่ผูกพันอำนาจรัฐ ความผูกพันดังกล่าว มิได้สิ้นสุดลงพร้อมกับความตายของบุคคล           ผลจากการศึกษา จะทำให้เห็นถึงแนวความคิดในเรื่องการคุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์หลังความตาย ทำให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องชัดเจนในเรื่องแนวความคิด การใช้การตีความความผิดเกี่ยวกับศพในประมวลกฎหมายอาญาของไทยในปัจจุบัน รวมทั้งความเหมาะสมในการบัญญัติฐานความผิดเกี่ยวกับศพเพิ่มเติม ในประมวลกฎหมายอาญาของไทย โดยศึกษาเชิงเปรียบเทียบกับบทบัญญัติความผิดเกี่ยวกับศพที่คุ้มครองสภาพบุคคลและบทบัญญัติความผิดเกี่ยวกับศพของกฎหมายต่างประเทศ
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1128
title: การศึกษาเชิงเปรียบเทียบขอบเขตในการให้ความคุ้มครองผู้เสียหายที่เป็นประชากรกลุ่มเปราะบางตามประมวลกฎหมายอาญาไทย: ศึกษาประเทศสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย ฝรั่งเศส และเยอรมนี

description: โดยที่มนุษย์มีความแตกต่างกัน ไม่ว่าด้านถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ศาสนา ภาษา เพศ อายุ ความพิการ สถานภาพทางกาย หรือสถานะของบุคคล ดังนั้น การอยู่ร่วมกันของมนุษย์ในสังคมย่อมเกิดความขัดแย้งบนความแตกต่างดังกล่าว จึงจำเป็นที่สังคมจะต้องมีกฎหมายเป็นเครื่องมือในการกำหนดความประพฤติของมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายอาญาที่บัญญัติห้ามมิให้มีการกระทำหรือละเว้นกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดที่กระทบต่อชีวิต ร่างกาย เสรีภาพ เพศ และทรัพย์สินของบุคคลในสังคม โดยผู้ที่ฝ่าฝืนจะต้องได้รับโทษตามกฎหมาย ซึ่งการกำหนดโทษทางอาญานั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้รับโทษกลับตัวเป็นคนดี เพื่อเป็นการข่มขู่ให้ผู้รับโทษและผู้อื่นเกิดความกลัว ไม่กล้าที่จะกระทำความผิด เพื่อให้สังคมปลอดภัยโดยการตัดออกจากสังคมชั่วคราว และเพื่อแก้แค้นทดแทนให้ชุมชนและผู้เสียหายจากการกระทำความผิดทางอาญา     นอกจากนี้ สังคมยังให้ความสำคัญกับศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ด้วยการออกกฎหมายรองรับว่ามนุษย์ทุกคนเกิดมาย่อมได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายที่เท่าเทียมกัน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติ เพราะเหตุแห่งความแตกต่างด้านถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ศาสนา ภาษา เพศ อายุ ความพิการ สถานภาพทางกาย หรือสถานะของบุคคล แต่อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ในสังคมปัจจุบันพบว่ามีการกระทำความผิดอาญาเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะความผิดที่กระทำต่อบุคคลที่ไม่สามารถพึ่งพาตนเองได้ หรือจำต้องพึ่งพาผู้อื่นในการดำเนินชีวิต หรือถูกชักจูงหรือหลอกลวงได้โดยง่าย เช่น เด็กที่ไร้เดียงสา ผู้สูงอายุ คนพิการทางกาย บุคคลวิกลจริต คนพิการทางสติปัญญา หรือหญิงมีครรภ์ ซึ่งกลุ่มบุคคลเหล่านี้มีลักษณะหรือสภาพทางกายหรือจิตใจที่เปราะบาง บกพร่อง อ่อนแอ มีกำลังน้อย หรือไม่สามารถเข้าใจการกระทำของผู้อื่น ส่งผลให้ประชากรกลุ่มเปราะบางเหล่านี้ไม่มีความสามารถในการต่อสู้หรือช่วยเหลือตนเองให้พ้นจากภยันตรายที่เกิดจากการกระทำของผู้อื่นได้เพียงพอ เช่นเดียวบุคคลปกติทั่วไป ดังนั้น ผู้กระทำโดยส่วนใหญ่จึงมุ่งที่จะกระทำความผิดโดยอาศัยโอกาสที่กลุ่มบุคคลเหล่านี้มีลักษณะหรือสภาพที่เปราะบาง ซึ่งกระทำความผิดสำเร็จได้ง่ายและสะดวกกว่ากระทำต่อบุคคลปกติทั่วไป แต่กฎหมายอาญาในปัจจุบันกลับไม่ได้มุ่งคุ้มครองประชากรกลุ่มเปราะบางเป็นพิเศษ โดยกำหนดให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษตามบททั่วไปเท่ากับโทษที่กระทำต่อบุคคลปกติทั่วไป จากสภาพปัญหาดังกล่าวข้างต้น ทำให้เห็นว่ากฎหมายในปัจจุบันไม่สามารถยับยั้งอาชญากรรมที่เกิดขึ้นแก่ประชากรกลุ่มเปราะบางได้ ผู้เขียนจึงได้ทำการศึกษามาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศที่มุ่งคุ้มครองกลุ่มบุคคลเหล่านี้ในเชิงเปรียบเทียบ เพื่อหาแนวทางในการกำหนดความผิดและโทษที่เหมาะสมแก่การคุ้มครองผู้เสียหายที่เป็นประชากรกลุ่มเปราะบางมิให้ตกเป็นเหยื่อจากการกระทำความผิดอาญาได้โดยง่ายในอนาคต อันเป็นการป้องปรามหรือยับยั้งมิให้มีการกระทำความผิดอาญาต่อกลุ่มบุคคลดังกล่าวต่อไป
DOI: 10.14457/tu.the.2017.1131
title: การป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย: ศึกษากรณีบุคคลถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง

description: อาการทางจิตวิทยาของบุคคลที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง อธิบายด้วยทฤษฎีวงรอบของความรุนแรง 3 ระดับ ระดับที่หนึ่ง ระดับการก่อร่างความตึงเครียด เริ่มต้นด้วยลักษณะการใช้คำพูดด่ากันมีการทำร้ายร่างกายเล็กน้อย ซึ่งระดับความตึงเครียดเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ระดับที่สอง คือระดับการใช้กำลังทำร้ายโดยความรุนแรง ผู้ทำร้ายจะระเบิดความรุนแรงออกมาโดยไม่สามารถควบคุมได้ ระดับวงรอบที่สาม การแสดงความเสียใจต่อความรุนแรงที่ทำลงไป แสดงอาการสุขุมลงและแสดงความรักและกล่าวคำขอโทษโดยสัญญากับผู้ถูกทำร้ายว่าจะไม่ทำร้ายโดยใช้ความรุนแรงอีกครั้ง ทำให้ผู้ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องตกอยู่ในสภาวะ “การเรียนรู้การหมดหนทางช่วยเหลือ” (Learned helplessness)ทำให้แรงจูงใจในการตอบโต้ของผู้ถูกทำร้ายลดลง ก่อให้เกิดความเชื่อในทางลบ ว่าการใช้กำลังในการตอบโต้อย่างรุนแรงต่อผู้ที่ทารุณกรรมเพื่อไม่ให้ถูกทำร้ายอีก เป็นทางเลือกที่ดีการอ้างว่าใช้กำลังป้องกันตัวเองล่วงหน้าของบุคคลที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง เพราะถูกทำร้ายทั้งทางร่างกาย อารมณ์ จิตใจ ทางเพศ ถูกคุกคามด้วยวิธีอื่นใด หรือข่มขู่ให้กลัวว่าจะทำร้ายต่อชีวิต ร่างกาย จึงกระทำการตอบโต้ด้วยความรุนแรงรวมถึงการใช้อาวุธตอบโต้บุคคลที่ทำร้ายในขณะที่เกิดภยันตราย หรือขณะที่ภยันตรายได้ผ่านพ้นไปแล้ว หรือขณะที่ยังไม่เกิดภยันตราย จะถูกตั้งข้อหาจากการกระทำความผิดกรณีใช้กำลังทำร้ายจนเป็นเหตุให้ผู้ถูกทำร้ายได้รับอันตรายแก่กาย หรือได้รับอันตรายถึงแก่ชีวิต ซึ่งหากบุคคลที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องอ้างว่าการกระทำดังกล่าวกระทำเพื่อป้องกันตัวเอง กฎหมายไทยไม่เปิดช่องให้ทำได้ ด้วยเหตุนี้จึงทำการศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกา เพื่อให้ทราบถึงการพิจารณาคดีบุคคลถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องของศาลไทย กรณีจำเลยยกข้ออ้างในการกระทำตอบโต้ว่าได้กระทำการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมายบุคคลที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง (Battered Person Syndrome) กรณีศึกษาในประเทศสหรัฐอเมริกา แคนาดา อังกฤษ ยอมรับฟังคำให้การของพยานผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวข้องกับอาการถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจำเลยกล่าวอ้างว่าเป็นบุคคลที่ป่วยเป็นโรคภาวะถูกทรมานจากการถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง เพื่อเป็นเหตุยกเว้นโทษ เหตุลดโทษ ซึ่งมีหลักฐานทางการแพทย์สนับสนุน ว่าเป็นอาการป่วยทางจิตชนิดหนึ่ง เรียกว่า อาการเครียดหลังจากเหตุสะเทือนใจ PTSD (POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER) วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งเน้นศึกษาปัญหาที่เกิดขึ้นดังกล่าว เพื่อพิจารณาประเด็นบุคคลที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องถึงกรณีอ้างพฤติการณ์ที่เคยเกิดขึ้นในอดีตและปัจจุบันจากการถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่อง จากคำพิพากษาว่าผู้ที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องกระทำการตอบโต้อย่างรุนแรงต่อการคาดการณ์ล่วงหน้าว่าจะเกิดเหตุทำร้ายขึ้นอีก ศาลพิจารณาพิพากษาว่ามีความผิดทางอาญาฐานใด และบุคคลที่ถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องอ้างการกระทำการป้องกันชีวิตของตัวเอง โดยนำประวัติการถูกทำร้ายอย่างต่อเนื่องทั้งด้านครอบครัว ด้านการแพทย์ มาพิจารณาประกอบเพื่อเป็นเหตุยกเว้นโทษ ได้หรือไม่