DOI: 10.17026/ar/ymouif
title: Archeologisch bureau- en booronderzoek Azaleastraat en Geraniumstraat, Heerenveen, gemeente Heerenveen (FR)

description: MUG Ingenieursbureau b.v. adviseert om, indien de geplande ingrepen in de zone met podzolbodems en mogelijk bevaarbare watergang dieper reiken dan 1,0 m-mv, vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proef-sleuvenonderzoek (zie de advieskaart in bijlage 4). Dit onderzoek dient te worden uitgevoerd voorafgaand aan de geplande bodemingrepen. Indien dit niet mogelijk is, is mogelijk een opgraving, variant begeleiding, nodig. &lt;/br&gt;
Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek of de opgraving, variant begeleiding, is een door het bevoegd gezag goedgekeurd Programma van Eisen noodzakelijk. Het bevoegd gezag, de gemeente Heerenveen, besluit hoe verder wordt omgegaan met het archeologisch erfgoed op basis van het bovenstaande advies. De gemeente heeft aangegeven dat, indien bovenstaand advies aanleiding geeft tot vervolgonderzoek, de gemeente in overleg met de provinciaal archeologen kan overwegen in hoeverre dit noodzakelijk is.
&lt;/p&gt;
Het voorliggende onderzoek is met de grootst mogelijke zorg uitgevoerd. Indien onverhoopt toch archeologische waarden aanwezig blijken te zijn binnen de vrijgegeven gebieden, wijzen wij op de wettelijke meldingsplicht hiervan (artikel 5.10 van de Erfgoedwet) om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het verrichten van opgravingen een vondst doet waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een archeologische vondst betreft, meldt dit zo spoedig mogelijk bij Onze Minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, in casu de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (vondstmelding via ARCHIS). De melding kan ook bij de provincie of gemeente gedaan worden (zie colofon voor contactgegevens).
&lt;/p&gt;
Onderzoek &lt;/br&gt;
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het onderzoeksgebied binnen een veenontginningsvlakte ligt. De overgroeiing met veen kan gezorgd hebben voor erosie van het dekzand. Bij een intacte top van het dekzand is een hoge kans op het aantreffen van resten uit de steentijd, met name van tijdelijke jager-verzamelaarskampjes op dekzandkoppen. In de loop van het neolithicum werd het gebied waarschijnlijk te nat voor bewoning en raakte het dekzand overgroeid door veen. Dit werd mogelijk al in de vroege middeleeuwen kleinschalig ontgonnen en deze ontginningen werden vanaf de 16e eeuw versneld. Het veenontginningsdorp Heerenveen stamt namelijk uit 1551. Het onderzoeksgebied ligt in een optrekkende verkaveling van jonge veen- /heideverkaveling, waarbij sprake is van een strakke door de lengterichting bepaalde verkaveling. Het gebied is na (natte) vervening drooggemalen en herontgonnen in de 18e t/m 20ste eeuw. Op de kaart van Schotanus-Halma uit 1718 is het onderzoeksgebied ontgonnen en in gebruik als weiland, waarbij in het oostelijk deelgebied een mogelijk bevaarbare watergang ligt. Deze situatie veranderd pas rond 1960 wanneer de huidige woonwijk wordt gerealiseerd.
&lt;/p&gt;
Het booronderzoek heeft inzicht in de bodemgesteldheid van het terrein gegeven. Het terrein blijkt alvorens, of tijdens het bouwrijp maken, te zijn opgehoogd met opgebrachte grond, vooral zand. Onder de opgebrachte grond is een oude bouwvoor en een bosveenpakket aanwezig. In boring 1 is deze op 0,5 m-mv aangetroffen en in boring 3 op 1,2 m-mv. Er is dus minimaal 0,5 m en maximaal 1,1 m opgebrachte grond aanwezig. In boringen 3, 5 en 6 is onder het veen een minimaal ontwikkelde podzolprofiel waargenomen. Dit podzolprofiel is in boringen 1, 2 en 4 afwezig en zal zich niet hebben ontwikkeld, omdat het gebied hiervoor te nat was. Het dekzand ligt op de westelijke onder-zoekslocatie iets lager dan in de oostelijke en het pakket veen is daar dikker. In boring 2 is sprake van een verstoring door mogelijk het rooien van een bosperceel. In boring 4 is een gedempte watergang aangeboord. Het gaat waarschijnlijk om de watergang die op de Kadastrale Minuut uit 1811-1832 en ook op de kaart van Schotanus-Halma uit 1718 is aangegeven. Een begindatering is niet te geven, maar gezien de jonge veenontginningsverkaveling van het gebied zal deze in de nieuwe tijd liggen. Doordat het terrein voor de bouw van de woonwijk opgehoogd is, zijn mogelijke vindplaatsen in de diepere ondergrond beschermd en is de bodemopbouw onverstoord.