DOI: 10.17026/ar/eixqp3
title: Bureauonderzoek Molenwijk te Smilde, gemeente Midden-Drenthe (DR)

description: Laagland Archeologie heeft in oktober 2024 een Bureauonderzoek uitgevoerd aan de Molenwijk te Smilde. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de nieuwbouw van woningen. 
Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Het plangebied ligt in het Drentse Zandgebied. Tussen 5500 voor Chr. en 3850 voor Chr. (Midden- tot Laat-Neolihicum) raakt het plangebied en haar omgeving bedekt met veen. Op basis van Dino boringen in de omgeving van het plangebied kan worden vastgesteld dat mogelijk nog veen in het plangebied aanwezig is. Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied grotendeels op een dekzandrug. De zuidoostelijke hoek van het plangebied ligt in een zone waar zowelgrondmorenewelvingen als grondmoreneruggen voorkomen. Op het AHN is te zien dat het plangebied op een overgang van een hoger gelegen landschap in het oosten naar een lager gelegen landschap in het westen ligt. Verder is te zien dat er meer dan een halve meter hoogteverschil is tussen de akker in het noordelijke deel van het plangebied en het braakliggende terrein in het zuidelijke deel van het plangebied. Bodemkundig ligt het gebied grotendeels in een zone met veldpodzolgronden. Het meest noordelijke deel van het plangebied ligt in een zone met moerige podzolgronden.
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de Steentijd bekend. 
In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het overgrote deel van het terrein aangeduid als bouwland. Het meest zuidelijke deel van het plangebied is aangegeven als weiland.
Op de topografische kaart van 1900 is een weg aangegeven die door het midden van het plangebied loopt. Het plangebied bleef onbebouwd tot 1962. Dan verschijnt bebouwing in de meest zuidwestelijke hoek van het plangebied. Rond 1984 verschijnt nog meer bebouwing in het meest westelijke deel van het plangebied. De zuidwestelijke bebouwing verdwijnt rondt 1994 uit het plangebied en de rest van de bebouwing verdwijnt rond 2006 uit het plangebied. 
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek geldt een middelhoge verwachting voor de periode Paleolithicum – Vroeg Neolithicum en een lage tot middelhoge verwachting voor de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd. Geadviseerd wordt deze verwachting te toetsen door middel van verkennende boringen.
Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Midden-Drenthe. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, stichting Libau (M. Kenemans).
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed)