DOI: 10.14457/tu.the.2018.1282
title: การประเมินอากรศุลกากร: ศึกษากรณีไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขเกี่ยวกับการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากร

description: กรมศุลกากรเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในการจัดเก็บอากรศุลกากร ในขณะเดียวกันยังมีบทบาทในการพัฒนาส่งเสริมด้านการค้าระหว่างประเทศของไทยให้มีศักยภาพในการแข่งขันกับตลาดการค้าของโลกได้ โดยการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรแก่ผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออก อาทิเช่น การกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรเพื่ออนุวัติการตามความตกลงระหว่างประเทศ หรือการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการจัดตั้งคลังสินค้าทัณฑ์บน เพื่อประโยชน์ในการเก็บรักษา การบรรจุ การขนถ่ายสินค้า หรือการกระจายของที่นำเข้าจากต่างประเทศ หากต้องส่งของกลับออกไปต่างประเทศจะได้รับยกเว้นอากรศุลกากร เป็นต้น ซึ่งล้วนแต่เป็นการอำนวยความสะดวกให้แก่ผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออก อันจะเป็นการช่วยสนับสนุนการค้าระหว่างประเทศให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ดีโดยทั่วไปความรับผิดในอันจะต้องเสียอากร สำหรับของที่นำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักรเกิดขึ้นในเวลาที่นำของเข้าสำเร็จหรือส่งของออกสำเร็จ โดยผู้นำของเข้าจะถูกเรียกเก็บอากรขาเข้า ผู้ส่งของออกจะถูกเรียกเก็บอากรขาออกจากของที่นำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร ซึ่งเป็นการจัดเก็บตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ.2560 และกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากร นอกจากนี้ยังมีหน่วยงานอื่นของรัฐที่มีบทบาทในการพัฒนาส่งเสริมด้านการค้าระหว่างประเทศ อาทิเช่น สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน ซึ่งได้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการยกเว้นอากรหรือการลดหย่อนอากรศุลกากรไว้ในพระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520 อาทิเช่น การยกเว้นอากรหรือลดหย่อนอากรสำหรับเครื่องจักร การลดหย่อนอากรขาเข้าสำหรับวัตถุดิบหรือวัสดุจำเป็น การยกเว้นอากรขาเข้าสำหรับวัตถุดิบและวัสดุจำเป็นที่ต้องนำเข้ามาจากต่างประเทศเพื่อใช้ ผลิต ผสม หรือประกอบผลิตภัณฑ์หรือผลิตผล เฉพาะที่ใช้ในการส่งออก การยกเว้นอากรขาเข้า สำหรับของที่ผู้ได้รับการส่งเสริมนำเข้ามาเพื่อส่งกลับออกไป หรือการยกเว้นอากรขาออก สำหรับผลิตภัณฑ์หรือผลิตผลที่ผู้ได้รับการส่งเสริมผลิตหรือประกอบ เป็นต้น ดังนี้จะเห็นว่าการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรที่หน่วยงานของรัฐได้กำหนดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรนั้น มีผลกระทบต่อความรับผิดในอันจะต้องเสียอากร สำหรับของที่นำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักรในเวลาที่นำของเข้าสำเร็จหรือส่งของออกสำเร็จ หากของนั้นได้รับการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรซึ่งการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรซึ่งมีหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่แตกต่างกัน แต่อย่างไรก็ตามข้อเท็จจริงที่มีสาระสำคัญอย่างเดียวกัน กล่าวคือเป็นการให้สิทธิพิเศษหรือสิทธิประโยชน์ทางอากรศุลกากร ซึ่งช่วยสนับสนุนการค้าระหว่างประเทศ และอำนวยความสะดวกให้แก่ผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออกเช่นเดียวกัน ย่อมต้องได้รับการปฏิบัติเป็นอย่างเดียวกันในกรณีไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขเกี่ยวกับการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรนั้นๆ วิทยานิพนธ์นี้จึงมุ่งศึกษาการประเมินอากรศุลกากร กรณีไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขเกี่ยวกับการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากร โดยศึกษาการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากร ตามความตกลงเขตการค้าเสรี การส่งเสริมการลงทุน และคลังสินค้าทัณฑ์บน ใน 3 ประเด็นคือ การไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขของการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากร การไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขเกี่ยวกับเอกสาร และการสูญหาย เสียหายหรือถูกทำลาย ทั้งนี้ได้ศึกษาเปรียบเทียบหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรของสาธารณรัฐสิงคโปร์ เพื่อวิเคราะห์ว่าความรับผิดในอันจะต้องเสียอากร สำหรับของที่นำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร ที่ได้รับการยกเว้นอากรหรือลดอัตราอากรศุลกากรจะเกิดขึ้นในเวลาใด การคำนวณจัดเก็บอากรในกรณีดังกล่าวจะเป็นอย่างไร กฎหมายที่กำหนดสำหรับการนั้นๆเหมาะสมหรือไม่ ตลอดจนการระงับข้อพิพาทระหว่างหน่วยงานของรัฐ หรือหน่วยงานของรัฐกับผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออกที่อาจจะเกิดขึ้น เพื่อจะช่วยให้กระบวนการจัดเก็บอากรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และมีความเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย