DOI: 10.17026/dans-24u-4s47
title: Groot Seminarie Warmond, Warmond. Gemeente Teylingen.

description: &lt;p&gt;In opdracht van Marienhaven Warmond B.V. heeft IDDS Archeologie in januari 2019 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd in het Groote Seminarie Warmond in Warmond, gemeente Teylingen. De aanleiding voor dit onderzoek is dat er binnen het plangebied op twee locaties bodemingrepen zijn gepland (ten tijde van het schrijven van het rapport blijkt dat er op meerdere locaties bodemingrepen zijn gepland, zie rapport Van den Biggelaar et al. 2019). In het noordelijk deel zal de huidige bebouwing worden gesloopt en worden vervangen door nieuwbouw. In het zuiden zal mogelijk een waterpartij worden aangelegd (ontwikkeling van een waterpartij is ten tijde van het schrijven van het rapport niet meer aan de orde). Volgens de beleidskaart van de gemeente Teylingen bevindt het zuidoostelijk deel van het plangebied zich in een zone met archeologische verwachtingswaarde 5 (roze) en het noordwestelijk deel in verwachtingswaarde 6 (oranje). Ook is er aan de westzijde van het plangebied een zone met archeologische waarde categorie 1 (rood) (zie Figuur 1). Volgens deze beleidskaart dient archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd in een zone met waarde categorie 1 als de bodemverstorende activiteiten dieper reiken dan 0,3 m -mv en een oppervlak hebben die groter is dan 0 m2. Voor verwachtingswaarde 5 is archeologisch onderzoek verplicht als de bodemverstorende activiteiten dieper reiken dan 0,3 m -mv en een oppervlak hebben van meer dan 250 m2, terwijl voor verwachtingswaarde 6 dit 0,3 m -mv en 500 m2 is. De diepte van de bodemverstoring die optreedt door de geplande ontwikkelingen is onbekend. We gaan uit van een bodemverstoring tot maximaal 2,0 m -mv. De oppervlakte van het gebied waar de bodemverstorende activiteiten zullen plaatsvinden betreft 5.000 m2 in het noorden van het plangebied en 6.000 m2 in het zuiden. Zowel de totale oppervlakte van het gebied waar bodemverstorende activiteiten zijn gepland, als de aangenomen diepte van deze werkzaamheden overschrijden de vrijstellingsgrenzen vermeld op de beleidskaart van de gemeente Teylingen (zie Wink / Sprangers 2015). Bij deze werkzaamheden bestaat de kans dat eventueel aanwezige archeologische waarden hierdoor verstoord dan wel vernietigd zullen worden. Hierdoor dient, conform de vigerende beleidskaart van de gemeente Teylingen, een archeologische onderzoek te worden uitgevoerd. Voor het gehele gebied van 9 ha, waar voor het grootste deel geen ontwikkelingen zijn gepland, is een bureauonderzoek uitgevoerd. Voor de twee delen binnen dit plangebied waar wel concrete plannen zijn voor ontwikkeling, is een booronderzoek uitgevoerd. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied deels gelegen is op een strandwal en deels op een strandvlakte afgedekt met kwelderafzettingen. Op basis hiervan kan de verwachting in delen worden gesplitst, één voor de strandwal en één voor de strandvlakte. De noordelijke boorlocatie valt voor een deel op de strandwal en voor een ander deel op de strandvlakte. De zuidelijke boorlocatie bevindt zich op de strandwal. Naast de verwachting voor de strandwal en strandvlakte is ook een aparte verwachting voor het monument 1178 en de Seminarie die zich binnen het plangebied bevinden. Strandwal: In het deel van het plangebied waar een strandwal aanwezig is kunnen meerdere archeologische niveaus voorkomen in de strandwal/ oude duinafzettingen. De diepte van deze niveaus is onbekend. De resten uit deze niveaus kunnen dateren vanaf het Laat Neolithicum en zullen naar verwachting behoren tot nederzettingsterreinen en bestaan uit aardewerk, (verbrand) bot, vuursteen en houtskool. Deze verwachting is op basis van de gegevens van eerder onderzoek binnen het plangebied waarbij archeologische resten waren aangetroffen op de strandvlakte. Er werd verondersteld dat deze resten behoorde bij een nederzetting die op de naastgelegen strandwal zou moeten liggen (Bink 2006). Strandvlakte: In het andere deel van het plangebied waar een strandvlakte ligt kunnen twee archeologische niveaus voorkomen. Het onderste niveau betreft de top van de strandvlakte. Op dit niveau zijn tijdens eerder onderzoek binnen het plangebied archeologische resten in de vorm van aardewerk en sporen aangetroffen daterend uit het Laat- Neolithicum. Dit niveau bevindt zich gemiddeld op -1,4 m NAP (Bink 2006). Het bovenste niveau betreft de top van het bovenliggende veen. De top van dit veen wordt verwacht op een diepte variërend van -0,9 tot -1,2 m NAP. Tijdens eerder onderzoek binnen het plangebied is in de top van dit pakket veen aardewerk aangetroffen uit de Late IJzertijd en/of de Romeinse Tijd. Waarschijnlijk betreft het materiaal dat vanaf de strandwal in het veen is terechtgekomen. Uit eerder onderzoek blijkt dat gedurende de Middeleeuwen de top van het veen bewoond is geweest. Er zijn houten palen aangetroffen en aardewerk (Bink 2006). Niet alleen binnen het plangebied, maar ook aangrenzend zijn archeologische resten uit de middeleeuwen aagetroffen. Zo is er in de nabijheid van het plangebied een middeleeuwse Gracht aangetroffen in de top van het veen (zie Koekkelkoren 2014). Op basis van het onderzoek van Bink (2006) en het onderzoek van Koekelkoren (2014) zullen de archeologische resten uit de top van het veen naar verwachting behoren tot restanten van kastelen (ter plaatse van het monument 1178) en gebouwen en bestaan uit aardewerk, (verbrand) bot, steen, glas, metaal, en bouwmateriaal. Organische resten kunnen onder de grondwaterspiegel aanwezig zijn. Op basis van de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Teylingen is er een middelhoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de Middeleeuwen in de strandvlakte. Burcht van Dirk van Teylingen (monument 1170): De Burcht van Dirk van Teylingen (monument 1170) bevindt zich in de strandvlakte. De verwachting voor de strandvlakte geldt ook hier, met het verschil dat er een zeer hoge verachting is voor het aantreffen van archeologische resten uit de Middeleeuwen. Seminarie: Sinds 1799 was binnen het plangebied het Seminarie van het Bisdom Haarlem gevestigd (zie Figuur 11) (bron: www.warmelda.nl). Deze inrichting van het plangebied bestond ook nog aan het begin van de 20ste eeuw (zie Figuur 12). Dit Seminarie bevindt zich op de strandwal. De verwachting voor de strandwal geldt ook voor de Seminarie en bijbehorende bebouwing. In de tweede helft van de 20ste eeuw breidde het complex van het Seminarie zich uit (zie Figuur 13, Figuur 14). Sinds de jaren ’70 is het gebouwencomplex van het Seminarie in gebruik als verzorgingstehuis (bron: www.warmelda.nl). De bebouwing op het terrein en de aanleg van de tuin en boomgaard kan de bodem hebben verstoord. De diepte van deze verstoring is onbekend. Om het verwachtingsmodel te toetsen en waar nodig aan te vullen en om te controleren in hoeverre de bodemopbouw in het plangebied nog intact is, is er een Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase, uitgevoerd. Op basis van de ligging van het plangebied op een strandwal, de gegevens uit het bureauonderzoek waaruit blijkt dat het gebied sinds het begin van de 17e eeuw en mogelijk al eerder in gebruik was, in combinatie met de resultaten van het inventariserend veldonderzoek, adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren in de deelgebieden waar voor het huidige onderzoek een booronderzoek is uitgevoerd. Op basis van de verwachte diepte, archeologische periode (vanaf Neolithicum) en vondstcomplex (nederzettingen, boerderijen, landbouw) van archeologische resten kan dit vervolgonderzoek het beste plaatsvinden in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (bron: Prospectie op Maat). In de proefsleuven dient te worden uitgegaan van drie vlakken in het noordelijk deelgebied en één vlak in het zuidelijk deelgebied (zie Figuur 20). We adviseren om het proefsleuvenonderzoek in het noordelijk deelgebied pas uit te voeren nadat de bestaande bebouwing in dat gebied is gesloopt. Voor het deel van het plangebied dat buiten de deelgebieden van de booronderzoeken valt, maar waarvoor wel een bureauonderzoek is uitgevoerd adviseren we om een booronderzoek uit te voeren aangezien er potentiële archeologische niveaus aanwezig kunnen zijn. Uitgezonderd hierop is dat deel dat al eerder is onderzocht en reeds is vrijgegeven. Daarnaast bevindt zich binnen het plangebied een beschermd monument. Voor alle bodemingrepen binnen dit monument dient er eerst een monumentenvergunning te worden verkregen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (zie Figuur 20).&lt;/p&gt;