DOI: 10.14457/tu.the.2022.111
title: การศึกษาแนวทางการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์และการวิเคราะห์โครงสร้างเชิงสัณฐานพื้นที่เพื่อการจัดการแหล่งท่องเที่ยว

description: ปัจจุบันผู้คนใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ในการสื่อสารแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและกิจกรรมต่าง ๆ โดยเฉพาะคนเมืองและคนรุ่นใหม่ที่มีวิถีชีวิตเกี่ยวเนื่องกับโลกออนไลน์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งกิจกรรมที่เกิดขึ้นจากการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ถูกบันทึกและเผยแพร่บนโลกออนไลน์อยู่ตลอดเวลา ในภาคการท่องเที่ยวข้อมูลเหล่านี้ถูกนำมาใช้ในการศึกษาอย่างหลากหลายเช่น การศึกษาพฤติกรรมเชิงพื้นที่ของนักท่องเที่ยว การศึกษาภาพลักษณ์แหล่งท่องเที่ยว การตัดสินใจการท่องเที่ยว และอื่น ๆทั้งนี้การศึกษาการท่องเที่ยวส่วนมากอาศัยข้อมูลเชิงปริมาณจากสื่อสังคมออนไลน์เพียงอย่างเดียวและยังมีการใช้ประโยชน์จากข้อมูลเชิงคุณภาพในปริมาณน้อย อีกทั้งผลลัพธ์ของการศึกษาเหล่านี้ยังไม่ค่อยถูกพิจารณาร่วมกับการวิเคราะห์เชิงพื้นที่เพื่อทำความเข้าใจศักยภาพของพื้นที่ท่องเที่ยว ซึ่งสำหรับการศึกษาเชิงพื้นที่นั้นการวิเคราะห์โครงสร้างเชิงสัณฐานพื้นที่ด้วยเครื่องมือ สเปซซินแท็กซ์ (Space Syntax) สามารถทำความเข้าใจศักยภาพการเข้าถึงและการสัญจรของพื้นที่ได้ ดังนั้นหากนำข้อมูลจากสื่อสังคมออนไลน์ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและและข้อมูลเชิงคุณภาพอย่างข้อความการแสดงความคิดเห็นและภาพถ่ายจากกิจกรรมต่าง ๆ ที่ถูกอัปโหลดสู่โลกออนไลน์มาประกอบกับการวิเคราะห์โครงสร้างเชิงสัณฐานพื้นที่ จะสามารถรับรู้ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ในแหล่งท่องเที่ยวกับศักยภาพเชิงพื้นที่และทราบถึงความเป็นไปได้หรือโอกาสในการพัฒนาพื้นที่ท่องเที่ยว ซึ่งอาจได้ผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ในมิติที่แตกต่างจากการศึกษาข้อมูลประเภทอื่นการศึกษานี้จึงมีจุดประสงค์ที่จะพัฒนาเครื่องมือการช่วยเหลือกระบวนการศึกษาวิเคราะห์และแสดงผลข้อมูลเชิงพื้นที่จากข้อมูลการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ประกอบกับข้อมูลการวิเคราะห์โครงสร้างเชิงสัณฐาน รวมถึงนำเสนอแนวทางการใช้ผลลัพธ์ข้อมูลที่ได้รับจากเครื่องมือเพื่อใช้ช่วยเหลือการตัดสินใจการจัดการแหล่งท่องเที่ยว โดยเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นจะอาศัยการวิเคราะห์ข้อมูลการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ที่สามารถบ่งบอกตำแหน่งและปริมาณการทำกิจกรรมในแหล่งท่องเที่ยวจนไปถึงการศึกษาวิเคราะห์เนื้อหาข้อมูลสื่อสังคมออนไลน์จากการประมวลผลข้อความ (Text Processing) และประมวลผลภาพถ่าย (Image Processing) ร่วมกับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่อย่างข้อมูลศักยภาพในการเข้าถึงจากการวิเคราะห์โครงข่ายการสัญจรด้วยหลักการสเปซซินแท็กซ์และข้อมูลเชิงพื้นที่ของแหล่งท่องเที่ยวภายในพื้นที่ศึกษา ซึ่งเป็นเสมือนการนำชุดข้อมูลที่มีความหลากหลายและแตกต่างมาเชื่อมโยงกันทั้งชุดข้อมูลเรียลไทม์ที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ชุดข้อมูลที่มีความคงที่ และชุดข้อมูลที่ต้องอาศัยการตีความเพื่อนำเสนอความเป็นไปได้ในการจัดการพัฒนาพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวเครื่องมือและกระบวนการที่ได้พัฒนาขึ้นจะมีประโยชน์ต่อผู้กำหนดนโยบายหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการแหล่งท่องเที่ยวให้ได้รับผลลัพธ์ที่ใช้ประกอบการตัดสินใจในการจัดการและพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวโดยเฉพาะด้านภาพลักษณ์และศักยภาพเชิงสัณฐานของแหล่งท่องเที่ยว เพื่อส่งเสริมให้ภาพลักษณ์แหล่งท่องเที่ยวแข็งแรงมากขึ้นประกอบกับส่งเสริมการจัดการเชิงพื้นที่ให้สามารถตอบสนองต่อกิจกรรมและความสนใจของนักท่องเที่ยว สุดท้ายผลลัพธ์ที่ได้จากการศึกษาไม่เพียงแต่จะเป็นประโยชน์กับการศึกษาด้านการจัดการท่องเที่ยวแล้วยังนำเสนอความเป็นไปได้ในการพัฒนาเครื่องมือและกระบวนการศึกษาที่จะเป็นผลดีต่อภาคสถาปัตยกรรมและชุมชนเมืองในการใช้เทคโนโลยีเพื่อผลักดันการพัฒนาการท่องเที่ยวอัจฉริยะ (Smart Tourism) จนไปถึงเมืองอัจฉริยะ (Smart City) ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้