DOI: 10.17026/dans-x9v-5qrn
title: Ritthem Zuidwatering Landbouwweg KRW Locatie 73 Ritthem Zuidwatering Landbouwweg KRW locatie 73, Gemeente Vlissingen. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

description: &lt;p&gt;In opdracht van Waterschap Scheldestromen heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed in november/december 2018 een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied gelegen in het buitengebied van Ritthem tussen de Landbouwweg, Welzingseweg en de Ritthemsestraat, in de gemeente Vlissingen. De aanleiding tot het onderzoek is het voornemen van de opdrachtgever om de binnen het plangebied gelegen westelijke oever van de Zuidersluiswatergang (KRW locatie 73) natuurvriendelijk in te richten. De oever heeft een oppervlakte van ca. 2.268 m2 en zal tot 2,45 meter –NAP (ca. 1,60 meter –mv) worden aangelegd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de beschikbare aardwetenschappelijke, archeologische en historische gegevens is in het Archeologisch Bureauonderzoek een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Resumerend is hierin gesteld dat voor de vroege prehistorie op het niveau van het pleistocene dekzand (Laagpakket van Wierden) een lage verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen. Op het Laagpakket van Wormer geldt voor het Laat-Neolithicum een lage verwachting. Voor de Bronstijd, in de onderzijde van het Hollandveen Laagpakket geldt eveneens een lage verwachting. Voor de IJzertijd en de Romeinse Tijd geldt een hoge verwachting op de top van het veen. Gelet op de ligging in de nabijheid van twee kreekruggen, maar wel binnen het lager gelegen komgebied, geldt voor de Vroege en Late Middeleeuwen een middelhoge verwachting binnen het plangebied. Voor de Nieuwe Tijd geldt een lage verwachting voor bewoning vanwege het ontbreken van cartografische referenties voor bewoning, maar een hoge verwachting voor weginfrastructuur wegens de ligging van het plangebied ten westen van/grenzend aan een oude weg.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het opgestelde archeologisch verwachtingsmodel is middels een Inventariserend Veldonderzoek getoetst. Hiertoe zijn binnen het plangebied 12 verkennende boringen gezet.&lt;br&gt;Gezien de grote diepteligging is de verwachting voor de top van het Laagpakket van Wierden niet getoetst. De lage verwachting dat zich in het plangebied archeologische waarden bevinden uit de vroege prehistorie blijft zodoende behouden. De top van het Laagpakket van Wormer is intact aanwezig op een diepte tussen 2,33 en 2,69 m –NAP (1,55 – 2,05 m –mv). Gelet op de samenstelling van de afzettingen, bestond het toenmalige landschap uit een nat getijdemilieu met ongunstige bewoningscondities. Zodoende blijft de lage verwachting voor het aantreffen van vindplaatsen uit het Neolithicum ongewijzigd. Het boven deze afzettingen gelegen Hollandveen Laagpakket is uitsluitend in de boringen 1, 4, 5 en 10 intact aangetroffen. De intacte veentop is hier geoxideerd en veraard, wat erop wijst dat het veen geruime tijd aan het oppervlak heeft gelegen. De intacte veentop is aangetroffen tussen 1,61 en 1,96 m –NAP (tussen 1,00 en 1,30 m –mv). Aangezien in de overige delen van het plangebied het veen is gemoerneerd en geërodeerd, betreft het zeer waarschijnlijk dunne veenbanken. In de overige boringen is het veen als gevolg van mariene erosie en moernering niet meer intact en is geen veen of slechts een dun veenrestant aanwezig. Eventuele vindplaatsen die op of in het veen aanwezig kunnen zijn, zijn op deze locaties dan ook verloren gegaan. In het overgrote deel van het plangebied komt de verwachting voor de Bronstijd, IJzertijd en Romeinse Tijd dan ook te vervallen. Waar het veen intact aanwezig is (boringen 1, 4, 5 en 10), blijft de lage verwachting voor de Bronstijd (onderzijde veenpakket) behouden en wordt de hoge verwachting voor de IJzertijd en Romeinse Tijd (veentop) naar beneden bijgesteld aangezien het hier hoogstwaarschijnlijk gaat om dunne veenbanken in een verder gemoerneerd gebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het boven het veen afgezette Laagpakket van Walcheren is in de boringen 3, 4, 5, 8, 11 en 12 intact aangetroffen. Het betreft voor de boringen 4 en 5 poelafzettingen waarvan de top gelegen is tussen 1,11 en 1,41 m –NAP (tussen ca. 0,50 en 0,75 m –mv). In de boringen 3, 8, 11 en 12 zijn intacte afzettingen van het Laagpakket van Walcheren waargenomen die bestaan uit de restanten/uitlopers van kleine restgeultjes (verlanding/kreek). De top van dit laagpakket is aangetroffen tussen 1,84 en 2,03 m –NAP (op 1,25 m –mv). In de boringen 2, 6, 7 en 9 zijn de afzettingen van het Laagpakket van Walcheren niet meer intact doordat deze bij het afgraven van het onderliggende veen (moernering) in de Late Middeleeuwen of Nieuwe Tijd zijn vergraven. In de intacte afzettingen zijn geen archeologische indicatoren of andere aanwijzingen voor vindplaatsen, zoals cultuurlagen, uit de Middeleeuwen of Nieuwe Tijd gevonden. Het plangebied was vooral na het afgraven van het veen onaantrekkelijk voor bewoning. De verwachting voor het aantreffen van vindplaatsen uit de Middeleeuwen wordt dan ook bijgesteld naar laag. Voor de Nieuwe Tijd blijft de lage verwachting voor bewoningssporen dezelfde aangezien het booronderzoek geen aanwijzingen voor vindplaatsen uit deze periode heeft opgeleverd. De middelhoge verwachting voor weginfrastructuur daterend uit de Nieuwe tijd wordt bijgesteld naar laag. In de boringen 1, 10 en 11 werd onder de bouwvoor een verstoring waargenomen. Gezien het enkel om een verstoring gaat in deze boringen lijkt deze eerder het gevolg van graafwerkzaamheden ten behoeve van het uitgraven van de Zuidersluiswatergang in het midden van de 19de eeuw dan wel dat het om een restant zou gaan van de oude Loodweg.&lt;/p&gt;