DOI: 10.17026/ar/trjdvs
title: Groenendijk e.o. te Hazerswoude-Rijndijk, gemeente Alphen aan den Rijn
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied heeft een hoge archeologische verwachting voor de periode IJzertijd tot en met de Late Middeleeuwen. Aangezien het plangebied op de oeverwal van de Oude Rijn lag, lag het hoger
in het landschap dan het omliggende komgebied. Alhoewel de Oude Rijn vanaf het Neolithicum een actieve rivierloop was, was deze geul onberekenbaar tot aan de IJzertijd. In een deel van het plangebied geldt specifiek voor de Romeinse tijd een zeer hoge verwachting vanwege de mogelijke aanwezigheid van de Limes. In de omgeving van het plangebied zijn ook meerdere archeologische vondsten gedaan uit de Romeinse tijd. Gezien de sporende Limesweg die direct ten oosten van het
plangebied zijn aangetroffen, is het bijna zeker dat de Limesweg door het zuidelijk deel van plangebied heen liep. Daarnaast kunnen er, naast de Limesweg zelf, randstructuren en sporen van nederzettingen binnen het plangebied aanwezig zijn. Voor de Nieuwe tijd geldt eveneens een hoge archeologische verwachting vanwege de aanwezigheid van een zaagmolen en later Buitenplaatsmet de naam Groenenstein.

Om bovenstaande verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Bij dit onderzoek konden vanwege verharding en (sub)recent puin meerdere boringen niet worden doorgezet tot in de natuurlijke ondergrond. In elf boringen kon de natuurlijke ondergrond wel worden onderzocht.

Tijdens het veldonderzoek is een natuurlijke fluviatiele rivieropbouw aangetroffen van beddingafzettingen met daarop oeverafzettingen die in drie boringen met komafzettingen zijn afgedekt. Deze afzettingen houden gezien de ligging van het plangebied verband met de Oude Riin stroomgordel. In alle boringen was sprake van verstoring in verschillende mate.

Een deel van het plangebied kenmerkte zich door de aanwezigheid van puin en
baksteenfragmenten. Op historisch kaartmateriaal was dit deel gekarteerd als onderdeel van buitenplaats Groenenstein, waar zich in het verleden een zaagmolen bevond. Binnen dit deel van het plangebied kunnen dus nog archeologische waarden worden aangetroffen die in verband staan met deze historische bebouwing.

In het zuidelijk deel van het plangebied reikte de aangetroffen verstoring tot een varierende diepte. Hier kunnen dus nog archeologische waarden worden aangetroffen. Binnen dit deel van het plangebied werd de Limesweg juist verwacht. Omdat het ontbreken van de Limesweg niet kon worden aangetoond op basis van het booronderzoek blijft de archeologische verwachting voor de Limesweg hier nog steeds behouden. Het niveau waarop sporen van de Limes-weg verwacht kunnen worden, bevindt zich op 1,25 m -NAP. Voor de rest van het plangebied geldt een lage archeologische verwachting vanwege de verstoring die reikt tot in de oeverafzettingen. Uit het onderzoek is gebleken dat twee delen van het plangebied een hoge archeologische verwachting hebben. Een gedeelte van de voormalige buitenplaats Groenenstein heeft een hoge archeologische verwachting vanaf het maaiveld. In dit westelijke deel van het plangebied adviseert ADC Archeoprojecten om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren in de vorm van een
proefsleuvenonderzoek (IVO-P).

In het zuidelijk deel van het plangebied kunnen archeologische waarden van de Limesweg worden aangetroffen. Hier is archeologisch onderzoek vereist bij ingrepen die dieper reiken dan 1 m -NAP (30 tot 60 cm -mv). Ook hier kan het onderzoek het beste worden uitgevoerd in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (IVO-P).

De exacte invulling van de werkzaamheden dient voorafgaand aan het veldwerk te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).

In de rest van het plangebied kan de archeologische verwachting vanwege de verstoorde bodemopbouw en het ontbreken van potentieel archeologische niveaus worden bijgesteld naar laag. ADC ArcheoProjecten adviseert daarom dit deel van het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is altijd mogelijk dat tijdens grondwerkzaamheden onverwacht archeologische vondsten aan het licht komen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van de grondwerkzaamheden te wijzen op de plicht deze zogenoemde toevalsvondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. De melding dient behalve bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) tevens plaats te vinden bij de gemeente Alphen aan den Rijn.