DOI: 10.17026/ar/fneg4f
title: Hoogwerf te Naaldwijk, gemeente Westland
title: Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in maart en april 2024 een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Hoogwerf te Naaldwijk. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van een basisschool. Om deze ontwikkeling mogelijk te maken is een omgevingsvergunning nodig.

In juli 2023 is voor het plangebied een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden. Op basis van de resultaten van dit onderzoek is geadviseerd om een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVO-P). 

Omdat op basis van het bureauonderzoek echter blijkt dat in het plangebied (sub)recente verstoringen en ophogingen hebben plaatsgevonden is het raadzaam om voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek een verkennend booronderzoek uit te voeren. Op basis van de boringen kan bepaald worden op welke locaties de proefsleuven moeten worden aangelegd en op welke diepte de archeologisch relevante niveaus zich bevinden. In het kader van dit verkennend booronderzoek is het in voorliggend rapport beschreven onderzoek uitgevoerd. 

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat in het plangebied op meerdere niveau archeologische resten aanwezig kunnen zijn. In de top van de Gantel geul kunnen archeologische resten voorkomen daterend uit de IJzertijd. Hiervoor geldt een hoge archeologische verwachting. Een archeologisch niveau zal zich manifesteren als een humeuze, gerijpte kleilaag. In deze laag kunnen fragmenten aardewerk, houtskool, bot, hout, natuursteen en metaal voorkomen. Een vindplaats zal mogelijk bestaan uit een nederzetting, maar kan ook uit off-site sporen in de vorm van bijvoorbeeld perceleringssloten bestaan.

In de bovenliggende duinafzettingen (Laag van Voorburg) kunnen op meerdere niveaus archeologische resten voorkomen daterend uit de Late IJzertijd tot en met de Middeleeuwen. Voor resten uit deze perioden geldt een hoge archeologische verwachting. Een vindplaats zal bestaan uit nederzettingsresten zoals in omgeving van het plangebied zijn aangetroffen. Een archeologisch niveau zal zich manifesteren als een humeuze zandlaag en zich op 20 tot 65 cm -mv bevinden. In deze laag kunnen fragmenten aardewerk, houtskool, bot, hout, natuursteen, funderingsresten en metaal voorkomen. 

Hoogstwaarschijnlijk zijn de duinafzettingen afgedekt door de Laag van Poeldijk. In de top van deze laag kunnen archeologische resten daterend uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd voorkomen. Voor deze perioden geldt een hoge archeologische verwachting. De archeologische sporen zullen voornamelijk bestaan uit een sporenniveau dat met landbouwbewerking te maken heeft. De archeologische resten worden direct onder de bouwvoor verwacht.

Teneinde bovenstaande verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond van het plangebied bestaat uit een gelaagd klei- en zandpakket. Het betreft hier geul- en oeverafzettingen van het Gantelsysteem (Gantellaag). In één boring wordt de top van de oeverafzettingen gevormd door een humeuze kleilaag. De afzettingen van de Gantellaag worden afgedekt door een pakket duinzand (Laag van Voorburg). Het bovenste deel van het duinzand is opgenomen in een bovenliggend verstoord en deels opgebracht pakket. Dit verstoorde en deels opgebrachte pakket bevindt zich in de boringen in het midden en zuiden van het plangebied direct boven de afzettingen van de Gantellaag. De dikte hiervan varieert van 120 tot meer dan 380 cm -mv en kan worden gerelateerd aan het gebruik als vuilstort en een voormalige vijver in het zuidwesten van het plangebied.

De Gantellaag wordt vanwege de aanwezigheid van een humeuze top als archeologisch relevant beschouwd. Dit geldt ook voor duinafzettingen van de Laag van Voorburg. Hoewel geen humeuze bodemlagen zijn aangetroffen en sprake is van aanzienlijke verstoring, kan op grond van vindplaatsen in de omgeving de aanwezigheid van archeologische resten in het intacte deel van de duinafzettingen niet volledig worden uitgesloten.