DOI: 10.17026/ar/qu0bfq
title: Archeologisch bureauonderzoek Diverse kabeltracés Heinekenterrein en Hoge Rijndijk, Zoeterwoude Gemeente Zoeterwoude

description: IDDS Archeologie heeft in oktober 2022 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor vier locaties in Zoeterwoude, gemeente Zoeterwoude. Eén van de locaties ligt op het Heineken-terrein en de andere drie bevinden zich langs de Hoge Rijndijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.
De nieuwe leidingen worden grotendeels aangelegd middels gestuurde boringen. Gestuurde boringen veroorzaken slechts een geringe verstoring en kunnen niet archeologisch worden onderzocht vanwege hun diepte en vanwege de aanwezigheid van obstakels zoals wegen en andere kabels en leidingen. Dit onderzoek richt zich daarom uitsluitend op de open ontgravingen. Het betreft drie leidingsleuven langs de Hoge Rijndijk (tracés A, B en C) en diverse leidingsleuven op het Heineken-terrein die voor dit onderzoek zijn gebundeld tot één gebied (tracé D). De diepte van de leidingsleuven is 1,0 m -mv. De breedte varieert tussen 0,5 en 4,0 m.
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op rivierafzettingen van de Oude Rijn. Op het Heineken-terrein komen oeverafzettingen, komafzettingen, geulafzettingen en crevasseafzettingen voor. Ten noorden van de Hoge Rijndijk zijn oeverafzettingen en geulafzettingen aanwezig. De archeologische verwachting is afhankelijk van welk soort afzettingen in de ondergrond van het plangebied voorkomen. In het algemeen kan worden gesteld dat er een verwachting is voor archeologische resten uit de IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen. Voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd is de verwachting laag. Ook op en nabij de Rijndijk is de verwachting laag omdat er geen aanwijzingen zijn dat hier in de Late Middeleeuwen of Nieuwe tijd bewoning plaatsvond. 
Archeologische resten zullen voorkomen onder een eventuele moderne ophooglaag. Mogelijk is de oorspronkelijke ondergrond verstoord door kleiwinning, hoewel de archeologische onderzoeken in de omgeving hier geen aanwijzingen voor hebben opgeleverd.
Van tracés A en C wordt verwacht dat deze zijn vergraven bij het aanleggen van de huidige kabels en leidingen. De ondergrond is naar verwachting verstoord tot ongeveer 1,0 m -mv, waardoor de nieuwe leidingsleuven niet of nauwelijks tot in onverstoorde grond zullen reiken. Tracé B ligt op basis van eerder onderzoek in buitendijks gebied, waar de ondergrond bestaat uit een ophooglaag die is opgebracht voor de bouw van de betonfabriek in 1928 met daaronder een verlande oeverzone van de Oude Rijn. Boringen hebben aangetoond dat hier alleen sprake is van afzettingen met een lage archeologische verwachting. Tracé D sluit aan op eerder archeologisch onderzoek waarin een potentieel archeologisch niveau is aangetroffen op -0,7 à -1,5 m NAP. Een groot deel van dit tracé is opgehoogd sinds de aankoop van het terrein door Heineken in 1971. Rekening houdend met de graafdiepte van 1,0 m plus een veiligheidsmarge van 0,3 m wordt het potentiële archeologische niveau mogelijk bedreigd op plaatsen waar het maaiveld ligt op +0,6 m NAP of lager. Het meest westelijk deel van het tracé is verstoord door een grote hoeveelheid kabels en leidingen. 

IDDS Archeologie adviseert om tracés A, B, C en het westen van tracé D, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden. Dit is inclusief het gedeelte van tracé D dat ligt tussen het door kabels en leidingen verstoorde gebied en het opgehoogde gebied. In dat gedeelte kunnen weliswaar nog archeologische resten worden aangetroffen, maar gezien de lengte van slechts 12 m is de kans hierop relatief klein. 
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren in het oosten van tracé D, in het deel waar het maaiveld ligt op +0,6 m NAP of lager. Dit vervolgonderzoek kan het beste worden uitgevoerd in de vorm van een uitbreiding van het proefsleuvenonderzoek dat reeds gepland staat voor de direct ten zuiden hiervan gelegen locatie. Hiervoor dient een addendum te worden opgesteld bij het bestaande Programma van Eisen.