DOI: 10.17026/dans-xgj-9crq
title: IVO-P - variant archeologische begeleiding aanleg gasleiding Radebinnensingel en omliggende straten, gemeente Groningen
title: Antea Group Archeologie 2018/27

description: &lt;p&gt;In de periode van april 2017 tot en met augustus 2018 is in opdracht van Enexis B.V. door Antea Group een archeologische begeleiding uitgevoerd in de zuidoosthoek van de historische binnenstad van Groningen. De aanleiding voor deze archeologische begeleiding was de vervanging van lagedruk gasleidingen (Enexis-kenmerk K10685/30111996) onder het trottoir aan de Radebinnensingel en omliggende straten (Radebinnensingel, Rademarkt, Dolhuisgang, Kostersgang, Radesingel, Verlengde Oosterstraat, Kleine Molenstraat en Winschoterkade) in Groningen. De met de vervanging gepaard gaande graafwerkzaamheden geven een inzicht in de archeologische resten zoals aanwezig in de bestaande leidingsleuf en in de nu nieuw te verstoren graafwerkzaamheden voor het nieuwe kabelwerk. Daarom zijn deze werkzaamheden archeologisch begeleid. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbereiding In januari en februari 2017 heeft Antea Group een archeologisch bureauonderzoek1 uitgevoerd voor het gebied om te beoordelen of er vanuit het archeologisch beleid van de gemeente Groningen noodzaak was voor archeologisch vooronderzoek. De belangrijkste archeologische verwachting op deze locatie hield verband met de laatmiddeleeuwse vestingwerken (stadsgracht, Oosterpoort, Steentilpoort, het bolwerk van Graaf Edzard) en daarnaast kadewerken, sloten en gebouwen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Eventueel konden tevens sporen en vondstmateriaal uit de steentijd, ijzertijd, Romeinse tijd en vroege middeleeuwen worden aangetroffen. De resultaten van het bureauonderzoek zijn afgestemd met opdrachtgever en de bevoegde overheid.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Veldfase Tijdens de archeologische begeleiding zijn onder andere resten van de Oosterpoort en bijbehorende gracht, de Steentilpoort en de stadswal van 1470 vrijgelegd. Daarnaast zijn vermoedelijk een deel van de gracht, een kademuur en een deel van de poort van het bolwerk van graaf Edzard aangetroffen. Ook zijn verschillende muren, funderingen, riolen/goten en afvoerputten uit de nieuwe tijd gevonden. Overige sporen zijn sloten, een straatniveau, stadslagen, vlijlagen en een esdek. De fysieke kwaliteit van de sporen is over het algemeen goed te noemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het vondstmateriaal dateert uit de periode van de late middeleeuwen tot heden. Van het aardewerk kunnen slechts drie scherven kogelpotaardewerk mogelijk ouder zijn dan ca. 1300 na Chr. Deze scherven zijn echter niet nauwkeuriger te dateren dan tussen 700 en 1400. Daarbij zijn de scherven afkomstig uit sporen waarin ook beduidend jonger materiaal voorkomt. Meer materiaal valt te dateren in de periode van de late middeleeuwen B, maar verreweg het grootste aandeel (60%) van het verzamelde aardewerk dateert in de nieuwe tijd A. Daarbij zijn kleinere hoeveelheden aardewerk uit recentere perioden verzameld. Een fragment van een drinkglas (mogelijk een pasglas) dateert vermoedelijk in het laatste kwart van de 16e of de 17e eeuw. Van de metaalvondsten is een ijzeren sleutel met niervormige greep nauwkeurig te dateren in de 15e of 16e eeuw. Vijf handgesmede ijzeren nagels zijn niet nader te dateren dan vóór 1900 na Chr. De overige vondsten zijn of niet te determineren of van recente aard.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De uitgevoerde begeleiding diende om eventueel bij het graafwerk te verstoren archeologische resten te documenteren. Het uitgevoerde onderzoek betreft een opgraving (variant archeologische begeleiding), wat het einde betekent van de AMZ-cyclus (bijlage 2). Derhalve zijn er geen nadere adviezen of waarderingen te geven. Er zijn geen nieuwe archeologische vindplaatsen aangetroffen waar in toekomstig onderzoek rekening mee dient te worden gehouden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hoewel uit dit onderzoek is gebleken dat de toplaag van het bodemprofiel dikwijls verstoord was door (sub)recent grondverzet, is gebleken dat op grotere diepte nog vele sporen en vondsten in situ aanwezig zijn. Bij toekomstige ingrepen op deze locatie dient derhalve rekening gehouden te worden met mogelijk intacte bewoningsresten uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd in de delen die nu niet geroerd zijn.&lt;/p&gt;