DOI: 10.17026/ar/fxw1h0
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Hoogeweg 72a, Heiloo Gemeente Heiloo

description: IDDS Archeologie heeft in januari 2023 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Hoogeweg 72a in Heiloo, gemeente Heiloo. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. &lt;/br&gt;
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op de oostelijke flank van een strandwal met duinen. Die strandwal is gevormd rond 2100 voor Chr. Op de lagere delen van de flank kan veen voorkomen. De verwachting is dat dat veen is afgedekt door duinzand. Op basis hiervan kunnen in het plangebied drie archeologische niveaus voorkomen. Het diepste niveau betreft de strandwal met oude duinen en/of een humeuze laag in die duinen. De diepte waarop dat niveau aanwezig is, is onbekend. Aangezien het plangebied is gelegen op de oostelijke flank van de strandwal zal de diepte van dat niveau variëren. De waarden uit dit niveau kunnen dateren uit de periode Laat-Neolithicum tot en met de IJzertijd en zullen naar verwachting behoren tot nederzettingsterreinen, losse huisplaatsen en/of landbouwactiviteiten. De verwachting is dat die waarden bestaan uit sporen zoals paalkuilen, ploegsporen, waterputten, etc. en resten zoals aardwerk, metaal, bot, etc. &lt;/br&gt;
Het middelste potentiële archeologische niveau wordt verwacht op ongeveer 0,6 m NAP (1,4 tot 1,9 m –mv) in de overgang van het veen naar het bovenliggende duinzand. Archeologische waarden uit dat niveau zullen naar verwachting behoren tot landbouwactiviteiten en bestaan uit eergetouwkrassen. De ouderdom van archeologische waarden in dat niveau is onbekend. &lt;/br&gt;
Het bovenste niveau wordt verwacht op ca. 1,5 m NAP (0,5 tot 1,0 m -mv) in het duinzand. De waarden uit dit niveau kunnen dateren vanaf de IJzertijd en zullen naar verwachting behoren tot nederzettingsterreinen, losse huisplaatsen en/of landbouwactiviteiten. De verwachting is dat die waarden bestaan uit sporen zoals paalkuilen, ploegsporen, waterputten, etc. en resten zoals aardwerk, metaal, bot, etc.
Delen van het plangebied is verstoord. Indien de verstoring reikt tot in het onderste potentiële archeologische niveau is er een lage verwachting voor archeologische waarden. &lt;/br&gt;
Het booronderzoek bevestigt deels de verwachting uit het bureauonderzoek. In tegenstelling tot het bureauonderzoek blijkt namelijk uit het booronderzoek dat alleen het meest westelijk deel van het plangebied ligt op een strandwal. De rest van het plangebied ligt in een strandvlakte. In overeenkomst met het bureauonderzoek is er veen aangetroffen dat wordt afgedekt door duinzand. De top van het duinzand is omgewerkt. &lt;/br&gt;
Er bevinden zich drie potentiële archeologische niveaus in het plangebied. Het onderste niveau betreft de top van de strandwal (alleen aanwezig in het uiterste westen van het plangebied) dat ligt op 1,8 tot 2,3 m -mv ( 0,4 tot 0,6 m NAP). Dit is het niveau met een verwachting voor de periode Laat-Neolithicum tot en met de IJzertijd. Het middelste niveau betreft de top van de humeuze laag in het duinzand. Dat niveau ligt op 1,8 tot 2,7 m -mv (-1,0 tot 0,6 m NAP) en heeft een verwachting voor de periode Late Bronstijd en IJzertijd. Het bovenste niveau bevindt zich direct onder het omgewerkte deel van het duinzand in het westelijk en zuidelijk deel van het plangebied. Dat niveau ligt op 0,2 tot 0,9 m -mv (0,8 tot 2,0 m NAP) en heeft vooral een verwachting vanaf de IJzertijd.
&lt;/p&gt;
Aanbevelingen IDDS Archeologie &lt;/br&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek kan het advies worden verdeeld in twee zones (Bijlage 8): &lt;/br&gt;
Zone 1: advies voor vervolgonderzoek bij bodemverstorende werkzaamheden die dieper reiken dan een niveau van 1,9 m NAP, wat ongeveer overeenkomt met een diepte van 0,5 m onder het oorspronkelijke en waarschijnlijk toekomstige maaiveld. Onder 1,9 m NAP komen twee of drie niveaus voor met een verwachting voor archeologische waarden, zie paragraaf 3.4. &lt;/br&gt;
Zone 2: advies voor vervolgonderzoek bij bodemverstorende werkzaamheden die dieper reiken dan een niveau van -0,3 m NAP, wat ongeveer overeenkomt met een diepte van 2,5 m onder het oorspronkelijke en waarschijnlijk toekomstige maaiveld. Onder -0,3 m NAP komt één niveau voor met een verwachting voor archeologische waarden, zie paragraaf 3.4. &lt;/br&gt;
Voor de delen die zijn gesaneerd (de gearceerde delen in bijlage 8) wordt geadviseerd geen verder archeologisch onderzoek te verrichten.
&lt;/p&gt;
Aanbevelingen NMF erfgoedadvies mbt vervolgonderzoek &lt;/br&gt;
Het advies van IDDS Archeologie zou iets anders geformuleerd kunnen worden: Voor het gehele plangebied geldt een verwachting voor archeologische waarden in het bovenste niveau: het duinzand. Dit niveau kan aangetroffen worden direct ónder de omgezette toplaag. De dikte van de toplaag varieert i.v.m. werkzaamheden t.b.v. de bollenteelt. Deze archeologische verwachting dient getoetst te worden d.m.v. het uitvoeren van een Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. Proefsleuven. &lt;/br&gt;
In het zuidwestelijke deel van het plangebied is de aanwezigheid van de ondergelegen strandwal (fig. 12), al dan niet afgedekt met een humeuze laag (veen; hele plangebied, fig. 13) aangetoond. De top van de strandwal en afdekkende humeuze laag (deels op de flank van de strandwal) hebben een verwachting voor archeologische waarden uit m.n. het neolithicum en bronstijd (onder andere aangetoond bij de vindplaatsen Limmen Visweg in het zuiden en Heiloo Zuiderloo in het noorden). Deze verwachting dient in het hele plangebied getoetst te worden d.m.v. het uitvoeren van een Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. Proefsleuven. Praktisch gezien kan dit uitgevoerd worden door de aanleg van een tweede vlak binnen de aan te leggen proefsleuven voor het bovenste niveau. Voor het tweede vlak dient laagsgewijs tot onder het veen/humeuze niveau te worden verdiept, om te onderzoeken of er in dit veen-/humeuze niveau sporen aanwezig zijn. Het vlak dient in de top van de strandwal/strandvlakte te worden aangelegd. Voor het eerste vlak worden proefsleuven aangelegd van 4 meter breed. Daarbinnen kan dan vertrapt verdiept worden naar het tweede vlak, om te voorkomen dat de putwanden instorten. Er zal bronbemaling nodig zijn om het proefsleuvenonderzoek goed uit te kunnen voeren. &lt;/br&gt;
Voor de delen die zijn gesaneerd wordt geadviseerd geen verder archeologisch onderzoek te verrichten.