cometadata/datacite-titles-descriptions-related-identifiers huggingface dataset:
DOI: 10.14457/cu.the.2000.400
title: ความสามารถของผลต่างโครงสร้างอัตราดอกเบี้ยในการพยากรณ์ อัตราความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย

description: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อทดสอบหาความสัมพันธ์ของผลต่างอัตราดอกเบี้ยถึงความสามารถในการพยากรณ์อัตราความเจริญเติบโตของประเทศ ในช่วงปี 2537 ถึงปี 2543 ไตรมาสที่สอง โดยการศึกษาจะแบ่งกลุ่มของผลต่างอัตราดอกเบี้ยเป็น 3 กลุ่ม คือกลุ่มที่อัตราดอกเบี้ยมีความเสี่ยงต่างกัน กลุ่มของอัตราดอกเบี้ยที่มีอายุการไถ่ถอนต่างกัน และผลต่างอัตราดอกเบี้ยเงินกู้และเงินฝาก ในการทดสอบใช้วิธีการประมาณค่า โดยวิธีกำลังสองน้อยที่สุดโดยทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างผลต่างอัตราดอกเบี้ยกับร้อยละของการเปลี่ยนแปลงของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ การบริโภคภาคเอกชน และการลงทุนภาคเอกชน ซึ่งทดสอบทางสถิติโดยเป็นการทดสอบรวมทั้งตลอดช่วงระยะเวลา 2537 ถึงปี 2543 ไตรมาสที่สอง และแบ่งช่วงเวลาแยกกรณีก่อนและหลังวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ โดยใช้ปี 2540 ไตรมาสที่สองเป็นช่วงแบ่ง จากการทดสอบทางสถิติพบว่าผลต่างอัตราดอกเบี้ยของบริษัทเงินทุนและธนาคารพาณิชย์ ผลต่างอัตราดอกเบี้ยของพันธบัตรรัฐบาลที่มีอายุการไถ่ถอนต่างกันมีความสามารถในการอธิบายร้อยละของการเปลี่ยนแปลงของผลผลิตมวลรวมของประเทศตลอดช่วงเวลา และผลต่างอัตราดอกเบี้ยเงินกู้และเงินฝากมีความสามารถในการอธิบายร้อยละของการเปลี่ยนแปลงของการลงทุนภาคเอกชนอย่างมากทั้งก่อนและหลังวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ ดังนั้นนโยบายการเงินที่มีประสิทธิภาพควรที่จะมีความสามารถในการกำหนดควบคุมให้ผลต่างอัตราดอกเบี้ยเงินกู้และเงินฝากอยู่ในระดับที่เหมาะสม เนื่องจากผลต่างนี้เป็นสิ่งสำคัญในการสะท้อนถึงต้นทุนและความเสี่ยงในระบบเศรษฐกิจตลอดจนประสิทธิภาพของการจัดสรรทรัพยากรในประเทศ ซึ่งจะส่งผลกระทบถึงปริมาณการลงทุนในภาคเอกชนและอัตราความเจริญเติบโตของประเทศ
DOI: 10.14457/cu.the.2000.401
title: ระบบ Currency Board และระบบอัตราแลกเปลี่ยนที่เหมาะสมกับประเทศไทยภายใต้สภาวะเศรษฐกิจภายในประเทศและสภาวะเศรษฐกิจ และการเงินโลกในปัจจุบัน

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจในระบบอัตราแลกเปลี่ยนแบบต่าง ๆ และได้อธิบายถึงความเหมาะสมและผลกระทบในการนำระบบ Currency Board มาใช้ในประเทศไทย และเสนอแนะว่าระบบอัตราแลกเปลี่ยนแบบใดที่เหมาะสมกับประเทศไทยภายใต้สภาวะเศรษฐกิจและการเงินภายในประเทศ และสภาวะเศรษฐกิจและการเงินโลกในปัจจุบัน โดยจะใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ที่เกี่ยวข้อง และใช้วิธีการศึกษาเชิงพรรณนา มาใช้ศึกษา และอธิบายถึงระบบอัตราแลกเปลี่ยนที่เหมาะสมกับประเทศไทย โดยผลการศึกษาพบว่า ระบบ Currency Board แม้จะเป็นระบบที่น่าเชื่อถือ และสามารถดำรงต่อไปได้ในอนาคต และมีผลการดำเนินงานที่ดีในประเทศที่เคยนำระบบนี้มาใช้ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เช่น ฮ่องกง, อาร์เจนตินา, เอสโทเนีย, ลิธัวเนีย เป็นต้น โดยมีจุดเด่นตรงที่เป็นระบบที่สามารถแก้ไขปัญหาเสถียรภาพภายในประเทศได้ดี โดยเฉพาะในด้านการควบคุมอัตราเงินเฟ้อ แต่เนื่องจากระบบ Currency Board เป็นระบบตรึงค่าเงินแบบเข้มงวด ทำให้ไม่สามารถใช้นโยบายการเงินได้อย่างอิสระ และสร้างต้นทุนที่สูงแก่ระบบเศรษฐกิจในการรักษาเสถียรภาพอัตราแลกเปลี่ยนประกอบกับสภาวะเศรษฐกิจและการเงินของประเทศและสภาวะเศรษฐกิจและการเงินโลกในปัจจุบัน ที่ไม่เอื้ออำนวยในการนำระบบ Currency Board มาใช้ในประเทศไทย ในขณะที่ระบบอัตราแลกเปลี่ยนที่ยืดหยุ่นได้กลับดูมีความเหมาะสมมากกว่า ภายใต้สภาวะการณ์ในปัจจุบัน ประกอบกับผลการศึกษางานวิจัยในเรื่องพฤติกรรมของอัตราแลกเปลี่ยนที่แท้จริงที่ได้ค้นคว้ามา พบว่าประเทศไทยไม่เป็นไปตามคุณสมบัติ Purchasing Power Parity ทำให้การเปลี่ยนแปลงในอัตราแลกเปลี่ยนที่เป็นตัวเงินสามารถส่งผลกระทบต่ออัตราแลกเปลี่ยนที่แท้จริง ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่มีผลต่อความสามารถในการแข่งขันของสินค้าส่งออกของประเทศ ประกอบกับข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ชี้ว่าภาวะอัตราเงินเฟ้อของประเทศไม่อยู่ในระดับที่สูงมากหรือเกินความสามารถในการควบคุมของเจ้าหน้าที่การเงินภายหลังจากการนำระบบอัตราแลกเปลี่ยนลอยตัวแบบมีการจัดการมาใช้ตั้งแต่กลางปี 1997 ทำให้การมีระบบอัตราแลกเปลี่ยนที่ยืดหยุ่นได้ มีความหมายและมีประโยชน์ในการบริหารจัดการกับระบบเศรษฐกิจในสภาวะปัจจุบัน
DOI: 10.14457/cu.the.2000.402
title: แบบจำลองวัฏจักรเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ศึกษากรณี ผลจากระดับเทคโนโลยีและกำลังทุน

description: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาและพัฒนาเพิ่มเติมแบบจำลองวัฏจักรเศรษฐกิจ โดยเพิ่มการเคลื่อนย้ายทุนระหว่างประเทศและการถ่ายทอดเทคโนโลยีเข้ามาในแบบจำลองวัฏจักรเศรษฐกิจแบบดั้งเดิมสมการของระบบเศรษฐกิจจะประกอบไปด้วย สมการอธิบายพฤติกรรมผู้บริโภคของทั้งสองประเทศ โดยกำหนดให้มีอรรถประโยชน์สุดภายใต้ข้อจำกัดของระบบเศรษฐกิจคือ สมการการผลิตของทั้งสองประเทศ สมการสะสมทุนของโลกและสมการอื่นๆ ภายใต้สภาวะที่กำหนด จากนั้นจึงได้แก้ระบบสมการหาจุดสูงสุดของระบบเศรษฐกิจ เมื่อได้แบบจำลองที่แสดงถึงดุลยภาพของระบบเศรษฐกิจในระยะยาวแล้ว จึงทำการทดสอบเชิงประจักษ์เพื่อทดสอบแบบจำลอง โดยการประมาณค่าสมการต่างๆ โดยในงานนี้ ได้เลือกวิธีประมาณค่าโดยใช้ระบบสมการเส้นตรง แม้ว่าการศึกษาในแนวทางของแบบจำลองวัฏจักรเศรษฐกิจ จะเน้นเพียงการออกแบบจำลอง แต่ผลการทดสอบเชิงประจักษ์ด้วยข้อมูลรายไตรมาสของประเทศไทยและประเทศสหรัฐอเมริกา ช่วงระหว่างไตรมาสแรกของปี พ.ศ. 2536 ถึงไตรมาสสุดท้ายของปี พ.ศ. 2542 พบว่า ผลกระทบจากความผันผวนของทุนและเทคโนโลยีของประเทศไทยเองอย่างมีนัยสำคัญ โดยเทคโนโลยีของประเทศไทยส่งผ่านไปสู่เทคโนโลยีของประเทศไทยเองในเวลาถัดมาที่ 0.029 แต่ได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีของประเทศสหรัฐอเมริกาที่ 0.877
DOI: 10.14457/cu.the.2000.403
title: การวิเคราะห์ความสามารถในการแข่งขันของการส่งออกผลิตภัณฑ์อาหารทะเลไทย : กรณีศึกษาเนื้อปลาแช่แข็งและปูกระป๋อง

description: ผลิตภัณฑ์เนื้อปลาแช่แข็งและปูกระป๋องเป็นผลิตภัณฑ์อาหารทะเลที่ทำรายได้ให้กับประเทศเป็นจำนวนมากในแต่ละปี โดยมูลค่าการส่งออกเนื้อปลาแช่แข็งของไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องส่วนปูกระป๋องประเทศไทยจัดประเทศผู้ส่งออกปูกระป๋องรายใหญ่ ประเทศหนึ่งของโลก ดังนั้นการศึกษาครงนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพี่อศึกษาวิเคราะห์ถึงความสามารถในการแข่งขันของการล่งออกผลิตภัณฑ์เนื้อปลาแช่แข็งและปูกระป๋องของไทย ผลการศึกษาการเปลี่ยนแปลงมูลค่าการส่งออกโดยใช้แบบจำลองส่วนแบ่งตลาดคงที่พบว่ามูลค่าการส่งออกเนื้อปลาแล่แช่แข็งของไทยในช่วงปี พ.ศ.2534-2540 เพิ่มขึ้นเนื่องมาจากผลของการขยายตัวของตลาดโลกเป็นสำคัญ แต่ในช่วงหลังจากที่ประเทศไทยลดค่า เงินบาทคือในช่วงปี พ.ศ.2540-2541 มูลค่าการส่งออกเพิ่มขึ้นเนื่องมาจากความสามารถในการแข่งขันที่แท้จริงเพิ่มขึ้นเป็นสำคัญ ส่วนมูลค่าการส่งออกเนื้อปลาอื่นๆ (นอกเหนือจากเนื้อปลาแล่)แช่แข็งของไทยในช่วงปี พ.ศ.2534-2540 เพิ่มขึ้นเนื่องมาจากผลของการขยายตัวของ ตลาดโลกเป็นสำคัญ แต่ในช่วงปี พ.ศ.2540-2541 มูลค่าการส่งออกลดลงเนื่องมาจากผลจากทิศทางการเช้าสู่ตลาดเป็นสำคัญ สำหรับมูลค่าการส่งออกปูกระป๋องของไทยในช่วงปี พ.ศ.2534-2540 และ พ.ศ.2540-2541 เพิ่มขึ้นเนื่องมาจากการเพิ่มขึ้นของความสามารถในการแข่งขันที่แท้จริงเป็นสำคัญ ผลการวิเคราะห์ความสามารถในการแข่งขันด้านราคาในช่วงปี พ.ศ.2534-2542 ของการส่งออกเนื้อปลาแล่แช่แข็งในตลาดญี่ปุ่นและปูกระป๋องในตลาดสหรัฐอเมริกาพบว่าประเทศไทยมีความสามารถในการแข่งขันด้านราคาเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งแต่ความสามารถ ในการแข่งขันด้านราคามีแนวโน้มลดลง ในขณะที่เนื้อปลาอื่นๆ แช่แข็งของประเทศไทยมีความสามารถในการแข่งขันด้านราคาเมื่อเทียบกับประเทศคู่แข่งในตลาดญี่ปุ่นยกเว้นเพียงปี พ.ศ.2536 และ พ.ศ.2537 และหลังจากปี พ.ศ.2537 เป็นด้นมาความสามารถในการแข่งขันด้าน ราคาของเนื้อปลาอื่นๆ แช่แข็งของไทยกลับมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ผลการศึกษาการเปลี่ยนแปลงมูลค่าการส่งออกผลิตภัณฑ์เนื้อปลาแช่แข็งของไทยในตลาดญี่ปุ่นพบว่าอัตราการขยายตัวของมูลค่าการส่งออกเนื้อปลาแล่แช่แข็งของไทยโดยเฉลี่ยในช่วงปี พ.ศ.2534-2542 เพิ่มขึ้นโดยมีสาเหตุมาจากปริมาณและราคามีอัตราการขยาย ตัวเฉลี่ยเพิ่มขึ้น ส่วนอัตราการขยายตัวของมูลค่าการส่งออกเนื้อปลาอื่นๆ แช่แข็งของไทยโดยเฉลี่ยในช่วงปี พ.ศ.2534-2542 ลดลงเป็นผลมาจากอัตราการขยายตัวโดยเฉลี่ยของราคาลดลง และผลการศึกษาการเปลี่ยนแปลงมูลค่าการส่งออกปูกระป๋องของไทยในตลาดสหรัฐ อเมริกาพบว่าอัตราการขยายตัวของมูลค่าการส่งออกปูกระป๋องของไทยโดยเฉลี่ยในช่วงปี พ.ศ.2534-2542 เพิ่มขึ้นเป็นผลมาจากการที่ทั้งปริมาณและราคามีอัตราการขยายตัวโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ในการศึกษายังได้ทำการประมาณค่าแบบจำลองมูลค่าการส่งออกผลิตภัณฑ์เนื้อปลาแช่แข็งของไทยในตลาดญี่ปุ่นและปูกระป๋องของไทยในตลาดสหรัฐอเมริกาในช่วงไตรมาสแรกของปีพ.ศ.2534 ถึงไตรมาสสุดท้ายของปี พ.ศ.2540 และช่วงหลังจากที่ประเทศไทยลดค่าเงินบาทคือช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ.2540 ถึง เดือนธันวาคม พ.ศ.2542
DOI: 10.14457/cu.the.2000.404
title: ปัจจัยกำหนดโครงสร้างเงินทุนของบริษัทในประเทศไทย

description: การศึกษานี้เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยกำหนดโครงสร้างเงินทุนของบริษัทในประเทศไทย โดยโครงสร้างเงินทุนอธิบายได้ด้วยสัดส่วนหนี้สินต่อทุน ข้อมูลที่ใช้เป็นข้อมูลทางบัญชีซึ่งรวบรวมข้อมูลจากงบดุลของกิจการในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ยกเว้นกิจการภาคการเงินจำนวน 282 กิจการ โดยใช้การวิเคราะห์โมเดลความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นหรือโมเดลสิลเรล (Linear structural relation or linear structural equation model: LISREL) จากการวิเคราะห์คุณสมบัติกิจการกับสัดส่วนหนี้สินต่อทุน พบว่าปัจจัยภาระทางภาษี, การลงทุนที่ไม่มีประสิทธิภาพ, ขนาดกิจการและความสามารถในการทำกำไร ไม่สามารถอธิบายโครงสร้างเงินทุนได้อย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่ปัจจัยความอ่อนแอทางการเงินเท่านั้นที่มีผลต่อโครงสร้างเงินทุน โดยมีค่าอิทธิพลเท่ากับ 0.50 กล่าวคือ ถ้ากิจการมีความอ่อนแอมากขึ้นจะเป็นปัจจัยที่กำหนดให้กิจการใช้ส่วนหนี้สินมากขึ้น ซึ่งขัดแย้งกับสมมติฐานก่อนการศึกษา ทั้งนี้อาจเนื่องจากตลาดทุนในประเทศไทยไม่เป็นทางเลือกที่ดีในการจัดหาแหล่งเงินทุน เพราะตลาดทุนมีลักษณะที่ไม่สมบูรณ์ เช่น มีขนาดเล็ก มีความไม่เท่าเทียมกันทางด้านข้อมูล ดังนั้นการแก้ไขโครงสร้างเงินทุนจากภาระหนี้สินที่มากเกินไปสำหรับประเทศไทย ควรใช้มาตรการพัฒนาตลาดทุนเพื่อให้มีการใช้ส่วนทุนเพิ่มมากขึ้น
DOI: 10.14457/cu.the.2000.405
title: ปัจจัยกำหนดและอุปสรรคขัดขวางการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในอุตสาหกรรมสิ่งทอของไทยกรณีศึกษาอุตสาหกรรมเส้นใยประดิษฐ์อุตสาหกรรมทอผ้า และอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม

description: การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพี่อศึกษาถึงปัจจัยที่ดึงดูด และอุปสรรคที่ขัดขวางการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศในอุตสาหกรรมสิ่งทอไทยโดยศึกษาใน3 อุตสาหกรรมย่อย คืออุตสาหกรรมเส้นใยประดิษฐ์ อุตสาหกรรมทอผ้า และอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม โดยแบ่งกลุ่มนักลงทุนเป็น 3 กลุ่มตามประเทศที่เข้ามาลงทุน คือ ญี่ปุ่น กลุ่มประเทศ Asian NIEs และกลุ่มประเทศในยุโรปและสหรัฐอเมริกา เฉพาะที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล วิธีการศึกษาเป็นแบบพรรณนาความ โดยนำเอาเครื่องมือทางสถิติ การวิเคราะห์ ความแปรปรวน (ANOVA) และ Multiple Comparisons เข้ามาช่วยในการวิเคราะห์ จากการเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนาม มีบริษัทที่ให้ข้อมูลทั้งสิ้น 31 บริษัท แบ่งเป็นอุตสาหกรรมเส้นใยประดิษฐ์ 9 บริษัท อุตสาหกรรมทอผ้า 10 บริษัท และอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม 12 บริษัท จากผลการศึกษาพบว่า บริษัทที่มีการลงทุนจากต่างประเทศในอุตสาหกรรมเส้นใยประดิษฐ์และอุตสาหกรรมทอผ้า มีลักษณะและรูปแบบการผลิตแบบ Producer Driven Chain ในขณะที่บริษัทในอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม มีลักษณะแบบ Buyer Driven Chain ในส่วนของปัจจัยดึงดูดการลงทุนโดยตรง พบว่า เมื่อเปรียบเทียบปัจจัยดึงดูดในระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรม ปัจจัยที่พิจารณาทุกตัว ทั้ง 3 กลุ่มอุตสาหกรรมให้ความสำคัญไม่ต่างกัน และเมื่อเปรียบเทียบในระหว่างกลุ่มประเทศของนักลงทุนพบว่านักลงทุนชาวญี่ปุ่น จะเน้นให้ความสำคัญใน ปัจจัยด้านตลาดและทำเลที่ตั้ง ส่วนนักลงทุนจากกลุ่ม Asian NIEs จะเน้นให้ความสำคัญในปัจจัยด้านต้นทุนแรงงาน ส่วนนักลงทุนกลุ่มประเทศในยุโรปและสหรัฐอเมริกาจะเน้นในด้านแรงดูงใจจากทางภาครัฐ ในส่วนของอุปสรรคที่ขัดขวางการลงทุน พบว่า ประเด็นด้านการคอรัปชั่น ความล่าช้าและความซ้ำซ้อนของระบบราชการปัญหาด้านไฟฟ้า และท่าเรือ เป็นปัญหาที่นักลงทุนให้ความสำคัญมาก สำหรับการเปรียบเทียบอุปสรรคทั้งในระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรม และระหว่างกลุ่มประเทศนักลงทุน พบว่าอุปสรรคที่พิจารณาส่วนใหญ่ นักลงทุนให้ความสำคัญแตกต่างกันไม่มากนัก
DOI: 10.14457/cu.the.2001.515
title: ผลกระทบของอัตราแลกเปลี่ยนต่อราคาส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมของไทย

description: ภาคการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมของไทยมีความสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างรายได้ให้กับประเทศ และเนื่องจากอัตราแลกเปลี่ยนเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ราคาสินค้าส่งออกมีการเปลี่ยนแปลง โดยมีทฤษฎีกล่าวไว้ว่าเมื่ออัตราแลกเปลี่ยนมีค่าอ่อนลงจะทำให้ดุลการค้าดีขึ้น อันเป็นผลมาจากราคาสินค้าส่งออกที่ลดลงในสายตาชาวต่างประเทศ แต่อย่างไรก็ตามผลของอัตราแลกเปลี่ยนที่มีต่อราคาสินค้าส่งออก อาจไม่เป็นตามทฤษฎีดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อแยกพิจารณาสินค้าต่างชนิดกัน และประเทศคู่ค้าที่แตกต่างกัน สำหรับการศึกษาในครั้งนี้ได้พิจารณาสินค้าอุตสาหกรรมของไทย 3 รายการ อันประกอบด้วยอุตสาหกรรมยานพาหนะ อุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ และอุตสาหกรรมแผงวงจรไฟฟ้า โดยแยกพิจารณาผลกระทบที่มีต่อประเทศคู่ค้าที่สำคัญ 5 ประเทศ ในแต่ละอุตสาหกรรม ผลการศึกษาพบว่าราคาสินค้าส่งออกในอุตสาหกรรมยานพาหนะไปยังประเทศสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย เบลเยี่ยม และโปรตุเกส ได้รับผลการส่งผ่านจากอัตราแลกเปลี่ยนอย่างสมบูรณ์ กล่าวคือ เมื่ออัตราแลกเปลี่ยนเปลี่ยนแปลงไปราคาสินค้าส่งออกในสกุลเงินบาทจะคงที่ทำให้ราคาสินค้าส่งออกในสกุลเงินต่างประเทศมีราคาลดลงหรือเพิ่มขึ้นเท่ากับการเปลี่ยนแปลงในอัตราแลกเปลี่ยน ยกเว้นประเทศญี่ปุ่นที่ราคาสินค้าส่งออกไม่ได้รับผลการส่งผ่านจากอัตราแลกเปลี่ยน ทำให้ราคาสินค้าส่งออกในรูปสกุลเงินเยนไม่มีการเปลี่ยนแปลง ในอุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ การส่งออกไปยังประเทศสหรัฐอเมริกา สิงคโปร์ ได้รับผลการส่งผ่านจากอัตราแลกเปลี่ยนอย่างสมบูรณ์ แต่การส่งออกไปยังประเทศญี่ปุ่น เนเธอร์แลนด์ และมาเลเซีย กลับไม่ได้รับผลการส่งผ่านจากอัตราแลกเปลี่ยน สำหรับอุตสาหกรรมแผงวงจรไฟฟ้าการส่งออกไปประเทศสหรัฐอเมริกา เนเธอร์แลนด์ สิงคโปร์ และญี่ปุ่น ได้รับผลการส่งผ่านจากอัตราแลกเปลี่ยนอย่างสมบูรณ์ ยกเว้นการส่งออกไปประเทศไต้หวันที่ราคาสินค้าส่งออกไม่ได้รับผลการส่งผ่านจากอัตราแลกเปลี่ยน จากผลการศึกษาจะเห็นได้ว่าการเปลี่ยนแปลงในอ้ตราแลกเปลี่ยน อาจมิใช่ปัจจัยในการเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในด้านราคาส่งออกสินค้า ทั้งนี้เนื่องจากผลของอัตราแลกเปลี่ยนที่มีต่อราคาสินค้าส่งออกในแต่ละอุตสาหกรรมและแต่ละตลาดจะแตกต่างกันไป การอ่อนค่าของอัตราแลกเปลี่ยนจึงอาจไม่เป็นประโยชน์ต่อการส่งเสริมสินค้าส่งออกเสมอไป
DOI: 10.14457/cu.the.2001.516
title: การกำหนดค่าปล่อยมลพิษ : กรณีศึกษาอุตสาหกรรมฟอกหนัง

description: เนื่องจากปัญหามลพิษจากภาคอุตสาหกรรมที่ส่งผลกระทบภายนอกต่อสังคม (Externality) นั้นได้ส่งผลให้ภาระงบประมาณของภาครัฐในการแก้ปัญหามลพิษมีแนวโน้มสูงขึ้น ดังนั้นในการแก้ปัญหาดังกล่าวโดยการจัดเก็บค่าปล่อยมลพิษจากภาคอุตสาหกรรมจึงมีความสำคัญในเชิงนโยบายของรัฐ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการกำหนดค่าปล่อยมลพิษ ในกรณีศึกษาอุตสาหกรรมฟอกหนัง จากการปล่อยน้ำเสีย โดยใช้ข้อมูลในปี พ.ศ. 2542 และใช้แบบจำลอง Cobb-Douglas production function เป็น Model ที่ใช้ประมาณความสัมพันธ์ระหว่างผลผลิตและปัจจัยการผลิต โดยปัจจัยการผลิตที่ใช้ใน Model ดังกล่าวประกอบด้วย หนังดิบ สารเคมี แรงงาน ปริมาณน้ำ ซึ่งการกำหนดแบบจำลองดังกล่าวจะถูกนำไปคำนวณหาค่าปล่อยมลพิษ โดยในการศึกษานั้นได้มีสมมติฐานเบื้องต้นว่าเมื่อมีการผลิตมาก จะทำให้เกิดปัญหามลพิษมากตามการผลิต ดังนั้นในการกำหนดค่าปล่อยมลพิษจึงกำหนดจากมูลค่าส่วนเพิ่มมลพิษ เพื่อแก้ไขปัญหามลพิษที่เกิดขึ้น จำเป็นจะต้องมีการลดมลสารอันเป็นตัวที่ก่อให้เกิดมลพิษ ในการศึกษานี้มลสารที่นำมาใช้เป็นตัวแทนการศึกษาคือ ค่าบีโอดี ดังนั้นในการลดค่าบีโอดีเพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมนั้น ในมุมมองของผู้ผลิตภาคอุตสาหกรรมการลดค่าบีโอดีหรือมลสารจึงเปรียบเสมือน ต้นทุนค่าเสียโอกาสในการผลิตของผู้ผลิต ผลการศึกษาพบว่า ภายใต้แบบจำลอง Cobb-Douglas production function ปัจจัยการผลิตที่มีนัยสำคัญต่อปริมาณหนังฟอกในระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 99 คือ หนังดิบ (ค่า t-stat = 4.4970) ปัจจัยการผลิตที่มีนัยสำคัญต่อปริมาณหนังฟอกในระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 คือ สารเคมี (ค่า t-stat = 2.0395) ส่วนปัจจัยการผลิตที่เหลือ ซึ่งประกอบด้วย แรงงานแและปริมาณน้ำใช้ มีนัยสำคัญในระดับความเชื่อมั่นที่น้อยกว่าร้อยละ 90 นอกจากนี้ผลการศึกษาได้พบว่าผลตอบแทนต่อขนาดอุตสาหกรรม (Return to Scale) เป็นแบบผลตอบแทนขนาดเพิ่มขึ้นมีค่าเท่ากับ 2.0130 และอัตราการเก็บค่าปล่อยมลพิษควรจัดเก็บที่กิโลกรัมบีโอดีละ 1,680.04 บาท
DOI: 10.14457/cu.the.2001.517
title: ผลกระทบของภาษีต่ออุปสงค์ผลไม้ไทยและสุราผลไม้ต่างประเทศ

description: สุราผลไม้นำเข้าอันได้แก่ ไวน์และแชมเปญ เป็นสินค้าที่ทำให้ประเทศไทยต้องขาดดุลการค้ากับต่างประเทศเป็นจำนวนมาก เนื่องจากไม่สามารถผลิตได้คุณภาพทัดเทียมกับต่างประเทศ นอกจากนี้ยังเป็นสินค้าฟุ่มเฟือยและให้โทษต่อร่างกาย ดังนั้นรัฐบาลสมัยต่างๆ จึงมักดำเนินนโยบายในการลดการบริโภค โดยอาศัยมาตรการทางราคาโดยเฉพาะอย่างยิ่งภาษีสรรพสามิตเป็นหลัก การศึกษานี้มุ่งศึกษาประสิทธิภาพของภาษีสรรพสามิตที่มีต่อสุราผลไม้นำเข้า โดยเป็นการวิเคราะห์ร่วมกันระหว่างอุปสงค์การบริโภค ซึ่งจะศึกษาถึงอิทธิพลของตัวแปรต่าง ๆ ที่มีต่อการบริโภค ความสามารถในการทดแทนสุราผลไม้นำเข้าด้วยสุราผลไม้ไทย และกลยุทธ์ในการปรับตัวทางด้านราคาของผู้นำเข้า ซึ่งจะนำไปสู่การวิเคราะห์ผลกระทบจากภาษีในประเด็นหลักคือ ผลต่อการบริโภค ผลต่อดุลการค้า ผลต่อรายได้รัฐจากภาษี และผลต่ออุตสาหกรรมสุราผลไม้ไทยในการทดแทนสุราผลไม้นำเข้า ผลการศึกษาในส่วนของอุปสงค์การบริโภค พบว่าราคาสุราผลไม้นำเข้า และรายได้ผู้บริโภคเป็นตัวแปรที่มีอิทธิพลต่อการบริโภคเป็นอย่างมาก ดังนั้นนโยบายราคาจึงมีประสิทธิภาพในการลดการบริโภค ส่วนผลของการทดแทนกัน พบว่าสุราผลไม้ไทยไม่สามารถทดแทนสุราผลไม้นำเข้าได้ดีนัก แสดงให้เห็นว่านโยบายด้านราคาไม่ใช่นโยบายที่มีประสิทธิภาพ ในการส่งเสริมการบริโภคสุราผลไม้ไทยแทนสุราผลไม้ต่างประเทศ ส่วนผลการวิเคราะห์ผลจากภาษีที่มีต่อสุราผลไม้นำเข้า ซึ่งเป็นการพิจารณาร่วมกันระหว่างอุปสงค์การบริโภค และกลยุทธ์ของผู้นำเข้าสุราผลไม้ พบว่าการปรับขึ้นของอัตราภาษีสรรพสามิตในอัตราสูงอย่างต่อเนื่องในอดีต ได้ส่งผลให้การบริโภคลดลง นอกจากนี้ยังสามารถลดการขาดดุลการค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่อย่างไรก็ตาม รัฐต้องสูญเสียรายได้จากภาษีไปบางส่วน
DOI: 10.14457/cu.the.2001.518
title: ความไม่มีเสถียรภาพของการส่งออกและความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ของประเทศกำลังพัฒนา

description: ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความไม่มีเสถียรภาพของรายรับ จากการส่งออกและความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ด้วยวิธีการประมาณค่าสมการถดถอยและ Autoregressive heteroscadasticity conditional model (ARCH Model) โดยใช้ข้อมูลแบบ pooling data ของ 24 ประเทศกำลังพัฒนา ระหว่าง พ.ศ. 2533-2543 การศึกษานี้พบว่าประเทศกำลังพัฒนา ที่มีอัตราการเปิดประเทศอย่างสูงจำนวน 13 ประเทศที่ทดสอบ มีสมการแนวโน้มที่แสดงความสัมพันธ์ในทางตรงกันข้ามระหว่างสองตัวแปร ขณะที่ประเทศกลุ่มตัวอย่างที่มีอัตราการเปิดประเทศต่ำ จำนวน 11 ประเทศมีความสัมพันธ์ในทางบวก ดังนั้นสำหรับประเทศกำลังพัฒนา หากยิ่งมีการเปิดประเทศมากขึ้นเท่าใด ยิ่งได้รับผลกระทบจากความไม่มีเสถียรภาพ ของการส่งออกมากขึ้นเท่านั้น ในขณะที่ประเทศพัฒนาแล้วไม่ว่ามีอัตราการเปิดประเทศสูงหรือต่ำ ไม่ได้รับผลกระทบจากความไม่มีเสถียรภาพของการส่งออก ผลการศึกษาดังกล่าวเป็นไปตามสมมติฐานที่เชื่อว่า ความไม่แน่นอนของรายรับจากการส่งออก จะทำให้ผู้ผลิตไม่สามารถวางแผนการลงทุนได้อย่างถูกต้อง และเป็นอุปสรรคต่อความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ของประเทศกำลังพัฒนาในระยะยาว นอกจากนี้ยังสรุปได้ว่า ข้อผูกพันขององค์กรระหว่างประเทศ และงานศึกษาเชิงประจักษ์ของนักเศรษฐศาสตร์หลายท่าน สนับสนุนให้ประเทศกำลังพัฒนาคิดหาวิธีป้องกันผลกระทบ ของความไม่มีเสถียรภาพของการส่งออก ต่อการดำเนินกิจกรรมภายในประเทศมากกว่าการปิดประเทศ เพื่อลดความยากจน เพิ่มอัตราการเติบโตและการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ในอนาคต ประเทศกำลังพัฒนาจำเป็นต้องมีการรื้อฟื้น ความร่วมมือระหว่างประเทศขึ้นใหม่ภายในกลุ่มของผู้ผลิตด้วยกัน
DOI: 10.14457/cu.the.2001.519
title: การวิเคราะห์เศรษฐกิจการผลิตสุราพื้นบ้านของชุมชนในประเทศไทย กรณีศึกษาการผลิตเหล้าขาวในจังหวัดเชียงรายและแพร่

description: ศึกษาวิวัฒนาการทางการผลิต แบบแผนและกรรมวิธีในการผลิตสมการการผลิต ต้นทุน รายได้ และกำไรจากการผลิต รวมทั้งวิเคราะห์ถึงปัญหาและอุปสรรค ในการผลิตและจำหน่ายเหล้าขาวของชุมชน โดยออกแบบสอบถามสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างผู้ผลิตเหล้าขาว ในจังหวัดเชียงราย 35 ครัวเรือนและจังหวัดแพร่ 31 ครัวเรือน รวมเป็น 66 ครัวเรือน แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ทั้งในเชิงพรรณนาและในเชิงปริมาณ ซึ่งการวิเคราะห์สมการการผลิต มีการใช้รูปแบบสมการการผลิตแบบคอบบ์ดักลาส จากการศึกษาพบว่า การผลิตเหล้าขาวของชาวบ้านเป็นการผลิตในครัวเรือน ใช้แรงงานในครัวเรือนในการผลิต วิธีการผลิตไม่ซับซ้อน ลงทุนไม่สูง เหล้าขาวส่วนใหญ่ที่ผลิตทำจากข้าวเหนียวขาว ลูกแป้งเหล้าและน้ำ มีแรงแอลกอฮอล์ 40-50 ดีกรี ส่วนใหญ่ผลิตประมาณ 2-5 รอบต่อเดือน แต่ละรอบมีระยะเวลา 7-15 วันแล้วแต่สูตร กลุ่มตัวอย่างในจังหวัดเชียงราย ได้กำไรจากการผลิตเหล้าขาว 10.59 บาทต่อขวด หรือมีรายได้ (กำไร+ผลตอบแทนค่าแรงตนเอง) เท่ากับ 6,837.68 บาทต่อเดือน ส่วนกลุ่มตัวอย่างในจังหวัดแพร่ได้กำไรแค่ 0.23 บาทต่อขวด สาเหตุที่ได้กำไรน้อย เพราะราคาขายต่อขวดต่ำมาก เนื่องจากเป็นการขายส่งให้พ่อค้าที่มารับไปขายต่อ มีการแข่งขันสูง และชาวบ้านผู้ผลิตส่วนใหญ่ไม่ได้ต้องการกำไรจากการผลิตเหล้า แต่ต้องการกากที่เหลือจากการกลั่นไปเลี้ยงสุกร ช่วยลดต้นทุนอาหารสัตว์ และสามารถทำกำไรจากการขายสุกรได้ ส่วนรายได้จากการผลิตต่อเดือน (กำไร+ผลตอบแทนค่าแรงตนเอง) พบว่าเท่ากับ 3,961.88 บาท เมื่อวิเคราะห์สมการการผลิต พบว่า ปัจจัยการผลิตที่มีความสำคัญในการเพิ่มปริมาณเหล้า ได้แก่ ข้าว น้ำ และจำนวนวันหมัก ถ้าเพิ่มข้าวเหนียวขึ้น 1 กิโลกรัม เพิ่มจำนวนวันหมักขึ้น 1 วัน หรือถ้าเพิ่มปริมาณน้ำขึ้น 1 ลิตร จะผลิตเหล้าได้เพิ่มขึ้น 0.8256 ขวด 0.768 ขวด และ 0.0031 ขวด ตามลำดับ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 รัฐอนุญาตให้มีการผลิตและจำหน่ายสุราได้อย่างเสรี แต่ยังไม่มีการเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตรายย่อยสามารถผลิตและจำหน่ายสุราได้ เนื่องจากมีความกังวลในด้านคุณภาพสุรา สิ่งแวดล้อม และรายได้ของรัฐ จากการศึกษาพบว่า การเปิดโอกาสให้ชาวบ้านซึ่งเป็นผู้ผลิตรายย่อยผลิตเหล้าขาว ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายสามารถทำได้เนื่องจาก ในการศึกษาครั้งนี้มีการส่งตัวอย่างเหล้าขาวไปตรวจ ไม่พบว่ามีสารให้โทษในสุราตามกฎหมาย และการผลิตของชาวบ้าน สามารถนำกากที่เหลือจากการกลั่นไปใช้ประโยชน์ได้ จึงไม่เหลือของเสียใดๆ และรัฐยังสามารถเก็บภาษีสุราและค่าใบอนุญาตเพิ่มขึ้นได้ เนื่องจากผู้บริโภคเหล้าขาวในปัจจุบันไม่ใช่ผู้บริโภคเหล้าโรงอยู่แล้ว ถ้ามีการอนุญาติให้ผลิตและเก็บภาษีอย่างถูกต้อง จะทำให้รัฐมีรายได้เพิ่มมากขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม เนื่องจาก เป็นการผลิตรายย่อย ดังนั้น การเก็บภาษีจะต้องเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
DOI: 10.14457/cu.the.2001.520
title: การวิเคราะห์แนวโน้มของการสร้างปริมาณการค้า และการหันเหทิศทางการค้า จากการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (กรณีศึกษา : ประเทศไทย)

description: การศึกษานี้ได้ประยุกต์ทฤษฎีการสร้างปริมาณการค้าและการหันเหทิศทางการค้าของ Balassa เพื่อประมาณผลกระทบที่เกิดจากการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA) โดยได้แบ่งช่วงเวลาที่ศึกษาออกเป็น 2 ช่วงเวลา คือช่วงแรกเป็นช่วงก่อนที่จะมีการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (1980-1992) และช่วงที่สองเป็นช่วงหลังจากที่เขตการค้าเสรีอาเซียนได้ถูกจัดตั้งขึ้นแล้ว (1993-2001) จากนั้นจึงนำค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์การนำเข้าสินค้าต่อรายได้ประชาชาติของข้อมูลทั้ง 2 ช่วงเวลามาเปรียบเทียบกัน ซึ่งจากทฤษฎีการสร้างปริมาณการค้าและการหันเหทิศทางการค้าของ Balassa นั้น ได้อธิบายว่า การสร้างปริมาณการค้าจะเกิดขึ้น ถ้าหลังจากการจัดตั้งเขตการค้าเสรีแล้ว ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์การนำเข้าสินค้าต่อรายได้ประชาชาติมีค่าเพิ่มขึ้น และการหันเหทิศทางการค้าจะเกิดขึ้น ถ้าหลังจากการจัดตั้งเขตการค้าเสรีแล้ว ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์การนำเข้าสินค้าต่อรายได้ประชาชาติมีค่าลดลง จากการศึกษาพบว่า การจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียนได้ส่งผลกระทบกับรูปแบบการนำเข้าสินค้าของประเทศไทยหลายชนิด โดยได้เกิดการสร้างปริมาณการค้าขึ้นกับประเทศภาคีอาเซียนในหลายสินค้า และได้เกิดการหันเหทิศทางการค้ากับประเทศที่ไม่ได้เป็นสมาชิกของ AFTA ในหลายสินค้าเช่นกัน การศึกษาถึงปัจจัยอื่นที่มีผลกระทบกับรูปแบบการนำเข้าสินค้าของประเทศไทย โดยใช้การประยุกต์แบบจำลองกราวิทัต พบว่าอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศมีความสัมพันธ์กับมูลค่าการนำเข้าสินค้าหลายชนิดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยความสัมพันธ์ดังกล่าวจะเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งสอดคล้องกับสมมุติฐานของแบบจำลองกราวิทัตดั้งเดิม และอัตราเงินเฟ้อของประเทศไทยมีความสัมพันธ์กับมูลค่าการนำเข้าสินค้าหลายชนิดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยความสัมพันธ์ดังกล่าวจะเป็นไปในทิศทางตรงกันข้าม ซึ่งหมายความว่าสินค้านำเข้าสามารถนำมาใช้แทนสินค้าที่ผลิตเองในประเทศได้เป็นอย่างดี