DOI: 10.17026/dans-x4c-2vme
title: Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Schoolstraat 4-6 te Didam, gemeente Montferland

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van Buro Ontwerp & Omgeving een archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd in verband met de geplande nieuwbouw van vijf starterswoningen aan de Schoolstraat 4-6 te Didam. Hierbij zullen de twee bestaande, sinds 2015 onbewoonde woningen, alsmede de garagebox en overige bijgebouwen binnen het plangebied worden gesloopt en worden vervangen door vijf op een rij liggende nul-op-de-meterwoningen voor jongeren/starters. Parkeren zal aan de zuidzijde van het plangebied plaatsvinden waar zes parkeerplaatsen beoogd zijn. De meest noordelijk gelegen woning krijgt daarnaast een parkeerplek op eigen terrein. De huidige stenen afscheiding langs de oost- en zuidzijde van het perceel zal worden vervangen door een groene haag. De nieuwe woningen hebben een gezamenlijke oppervlakte van ca. 200 m2 waarvan er ca. 70 m2 overlappen met de huidige, te slopen woningen. De totale oppervlakte van de geplande parkeerplaatsen aan de noord- en zuidzijde van het plangebied bedraagt ca. 105 m2. De toekomstige verstoringsdiepte is nog niet bekend, maar zal zeker 0,8 m -mv bedragen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Volgens het vigerende bestemmingsplan Centrum Didam (2010) van de gemeente Montferland geldt voor het huidige plangebied de dubbelbestemming Waarde – Archeologische verwachting. Voor bouwwerkzaamheden is archeologisch onderzoek hier verplicht indien het nieuw te verstoren oppervlak meer dan 30 m2 bedraagt. Indien bij het slopen van de bestaande bebouwing tevens de funderingen zullen worden verwijderd is deze ingreep eveneens vergunningplichtig.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De realisatie van de vijf woningen is echter niet toegestaan op grond van de bouwregels uit het geldende bestemmingsplan. In april 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders aangegeven in principe medewerking te willen verlenen aan de herontwikkeling van de locatie naar vijf woningen. De gemeente heeft, als voorwaarde, gevraagd om een ruimtelijke onderbouwing aan te leveren die ingaat op de verantwoording en haalbaarheid van de gewenste ontwikkeling en die tevens de noodzakelijke onderzoeken bevat.1 Het hier gerapporteerde archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd ten behoeve van de door de gemeente gevraagde ruimtelijke onderbouwing.&lt;br&gt;Volgend de beleidskaart Archeologie, Kaartblad 5 west, van de gemeente Montferland ligt de (noord-) westelijke helft van het plangebied in de attentiezone rondom een bekende vindplaats (AWG 3).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologisch onderzoek is hier verplicht bij bodemingrepen dieper dan 0,3 m -mv of dieper dan de bekende bodemverstoring en bij plangebieden groter dan 100 m². De (zuid-)oostelijke helft van het plangebied valt in een zone waarvoor een hoge archeologische verwachtingswaarde (AVW 6) geldt. Bij bodemingrepen dieper dan 0,3 m -mv of dieper dan de bekende bodemverstoring en bij plangebieden groter dan 250 m² dient ook hier archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie bureauonderzoek&lt;br&gt;Het plangebied is gelegen op een relatief hooggelegen dekzandwelving en/of dekzandrug met naar verwachting een hoge bruine enkeerdgrond. Door zijn ligging is het plangebied vanaf de vroege prehistorie geschikt geweest voor bewoning en (al dan niet agrarisch) landgebruik. De cartografische analyse heeft laten zien dat het plangebied in de midden- en het begin van de late Nieuwe tijd in gebruik geweest is als bouwland. In de vroege 20e eeuw is het waarschijnlijk kortstondig bebouwd. De huidige bebouwing is van recente datum (vanaf ca. 1952).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op grond van de bekende bodemkundige, archeologische, historische en cartografische gegevens geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor resten van bewoning en landgebruik uit de periode Paleolithicum tot en met vroege middeleeuwen en de 20e eeuw. Voor de periode late middeleeuwen tot en met het begin van de late Nieuwe tijd/begin 20e eeuw geldt een lage verwachting op resten van bebouwing maar een hoge verwachting op sporen van agrarische activiteiten en landgebruik. Binnen het plangebied kunnen ondergrondse bouwhistorische resten van vroeg-20e-eeuwse bebouwing aanwezig zijn. Afhankelijk van de concrete aanwezigheid en dikte van het esdek kunnen sporen in de top van de onderliggende Pleistocene afzettingen en eventueel de onderkant van het esdek gaaf bewaard zijn gebleven. Alleen ter plaatse van de bestaande kelder is dit naar verwachting niet meer het geval omdat deze tot 1,4 m -mv reikt en daarmee waarschijnlijk de top van de Pleistocene afzettingen hier vergraven is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie booronderzoek&lt;br&gt;De bodemopbouw bestaat in boring 2 tot en met 5 uit moderne ophogingslagen die op minimaal 75 cmmv (boring 4) en maximaal 120 cm-mv (boring 2) scherp overgaan in het onderliggende dekzand. Dit&lt;br&gt;dekzand is zwak siltig in boring 2 en 3 en sterk siltig in boring 4 en 5. In boring 1 is onder de moderne ophogingslaag vanaf 45 cm-mv sprake van een restant van een 19e - of 20ste-eeuwse eerdlaag, de zogenoemde A-horizont. Deze lichtbruine, zwak siltige laag bevat wortels, kiezels, puin en kachelslak. Deze laag gaat op 75 cm-mv scherp over in de onderliggende C-horizont, welke ook hier uit zwak siltig dekzand bestaat.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het bureauonderzoek werd verwacht dat er binnen het plangebied sprake zou zijn van een plaggendek. In boring 1 is een restant hiervan (eerdlaag) aangetroffen. In alle overige boringen is hiervan geen sprake. In overeenstemming met de verwachting is er wel sprake van dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). De hoge verwachting die voor het plangebied opgesteld is, kan worden bijgesteld naar laag met als indicatie ‘verstoord’.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op basis van het verkennend booronderzoek adviseert Hamaland Advies om het plangebied vrij te geven voor de geplande ontwikkelingen. De kans dat met de bodemingrepen archeologische waarden verloren gaan, wordt nihil geacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit&lt;br&gt;Het conceptrapport is op 23 november 2020 beoordeeld door het bevoegd gezag mw. ing. A. Zonneveld van de gemeente Montferland. Het rapport is akkoord bevonden, het selectieadvies is overgenomen en het plangebied kan worden vrijgegeven. Vanuit archeologisch oogpunt kunnen de geplande werkzaamheden doorgang vinden, want de kans dat door de voorgenomen bodemingrepen intacte vindplaatsen verloren gaan is nihil. Archeologisch vervolgonderzoek is daarom niet noodzakelijk. Mw. A. Zonneveld adviseert de gemeente Montferland om met dit advies in te stemmen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Ook wordt geadviseerd om de verantwoordelijk ambtenaar voor de gemeente Montferland (mevrouw A. Zonneveld) hierover direct te informeren.&lt;/p&gt;