DOI: 10.17026/ar/vcudcy
title: Archeologisch bureauonderzoek Weisterbeek te Horst (gemeente Horst aan de Maas)

description: De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Maatregelenkaart van de gemeente Horst aan de Maas (2015) in een zone met de Categorie 2 (Archeologische Waarde). Het plangebied ligt relatief hoog op het oostelijke deel van een hooggelegen dekzandrug. Het dal van de Kabroekse beek stroomt op circa 100 meter ten noorden van het plangebied en op circa 800 meter ten oosten ligt het beekdal van de Groote Molenbeek. In de wijdere omgeving, met name op de flanken van de dekzandrug direct bij het beekdal van de Groote Molenbeek, zijn enige vuursteenvondsten uit het laat-paleolithicum en mesolithicum bekend. Om deze reden geldt er voor het plangebied een hoge verwachting voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. De ligging van het plangebied in een relatief hooggelegen deel van een dekzandrug en nabij waterlopen zal voor latere landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. In de wijdere omgeving en binnen dezelfde landschappelijke setting van hoge dekzandgronden zijn meerdere vindplaatsen bekend uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen. Voor het plangebied geldt daarom een hoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Het plangebied maakt deel uit van het noordelijke deel van de historische kern van het van oorsprong volmiddeleeuwse Horst. Het plangebied wordt omsloten door de straten Molenstraat, Jacob Merlostraat en de Schoolstraat. Hieraan ligt sinds tenminste circa 1800 meerdere bebouwing. Het plangebied zelf is onbebouwd. Het centrale en zuidelijke deel was tot begin 20e eeuw als bleekveld voor linnen in gebruik en hier was een vijver aanwezig. Vanaf het begin van de 19e eeuw raken grote delen van het noordelijke en oostelijke deel van het plangebied bebouwd. In 1921 wordt de aanwezige vijver gedempt. Veel van de 19e-eeuwse gebouwen verdwijnen omstreeks 1970 om plaats te maken voor de huidige bebouwing en parkeerplaats. Het is niet uit te sluiten dat er historische bebouwing aanwezig was in het plangebied in de periode vóór circa 1800, ondanks het gebruik als bleekveld en vijver. Deze historische gebouwen zullen zich dan voornamelijk direct aan de straatzijde hebben bevonden. Het is niet bekend of het (zuidelijk en centrale deel van het) plangebied een oorspronkelijk natuurlijke laagte vormde. Voor het noordelijke en oostelijke deel geldt specifiek een verwachting op het aantreffen van bebouwingsresten (funderingen, muurwerk) van het hier aanwezige molencomplex met omliggende woonhuizen. Ter plaatse van de huidige en de voormalige bebouwing en de omliggende nutsvoorzieningen zal het plangebied tot zekere diepte verstoord zijn geraakt. Voor de voormalige vijver in het centraal-zuidelijke deel geldt dat dit deel tot zekere diepte zal zijn verstoord. Het is niet bekend of deze waterpartij is aangelegd of dat het een natuurlijke laagte was. Op basis van de gegevens wordt de kans groot geacht dat in grote delen, waar geen diepgaande verstoringen aanwezig zijn, archeologische resten aanwezig kunnen zijn. De voorgenomen graafwerkzaamheden kunnen derhalve een negatieve impact hebben op het potentiële archeologische niveau en kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaan. Omwille van bovenstaande informatie wordt voor het plangebied een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Dit kan plaatsvinden in de vorm van een proefsleuvenonderzoek om de diepteligging van potentiële archeologische niveaus vast te stellen.