DOI: 10.17026/dans-2bh-hyuf
title: Eindrapportage arch. inspectie (7730.008) Johan W. Frisostraat, Pr. Bernhardstraat en Pr. Beatrixstraat te Twello

description: &lt;p&gt;Resultaten en conclusie archeologische inspectie&lt;br&gt;Uit de resultaten van de archeologische inspectie blijkt dat de natuurlijke bodemopbouw bestaat uit dekzandafzettingen. Op basis van het kaartbeeld van het Actueel Hoogtebestand Nederland (zie figuur 5) lijkt het plangebied een positie in te nemen binnen een gebied van dekzandwelvingen. Het totale pakket dekzand betreft voor het onderste deel leemrijke ten dele verspoelde Oude Dekzanden met hierboven een leemarm pakket Jong Dekzand. Op de overgang van het Jong naar het Oud Dekzand is geen begraven bodemprofiel (Bølling- en/of Usselo-bodem) waargenomen en duidt erop dat de oorspronkelijke top van het pakket Oud Dekzand ter plaatse van het plangebied een erosiefase heeft gekend (eolisch of verspoeld door sneeuwsmeltwater). Met name in het oostelijke deel van het plangebied, ter plaatse van de Prinses Beatrixstraat, is het pakket Jong Dekzand relatief dun en neemt in oostelijke richting in dikte toe, vooral goed zichtbaar in de profielen gedocumenteerd ter plaatse van de Prins Bernhardstraat. Dit dikkere pakket Jong Dekzand heeft gezorgd voor van nature betere waterdoorlatendheid en afvoer van grondwater. In het oostelijke deel van het plangebied zullen de relatief ondiep voorkomende ten dele verspoelde Oude Dekzanden geresulteerd hebben in meer stagnerende grondwatercondities. Dit komt ook duidelijk tot uiting in het van nature gevormde bodemprofiel, waarbij ter plaatse van de Prinses Beatrixstraat restanten van veldpodzolbodems (natte humuspodzol) zijn aangetroffen, terwijl het in het oostelijke deel van de Prins Bernardstraat en de Johan Willem Frisostraat haarpodzolbodems (droge humuspodzol) betreffen. Verder zijn er restanten van een plaggendek aangetroffen, overeenkomend met het gebruik als akkerland van het merendeel van het plangebied gedurende in ieder geval de 19e eeuw (zichtbaar op historisch kaartmateriaal). Op grond van de gekarteerde bodemeenheden nabij het plangebied en direct buiten de bebouwde kom van Twello was ook de verwachting dat er voorheen (voordat het plangebied onderdeel ging uitmaken van de bebouwde kom van Twello) sprake was van een hoge bruine enkeerdgrond.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Deels intacte bodemprofielen zijn voornamelijk aangetroffen ter plaatse van de Prinses Beatrixstraat. Een verstoorde bodemopbouw, soms diepgaand, is vooral aangetroffen ter plaatse van de Prins Bernhardstraat. De verstoorde bodemopbouw is, naast eerder uitgevoerde riool-/wegvernieuwingen dan wel de aanleg van de diverse aanwezige kabels en leidingen, wellicht ook veroorzaakt door de aanleg van de spoorlijn die direct ten zuiden van de Prins Bernhardstraat loopt. Ter plaatse van de Johan Willem Frisostraat zijn zowel diep verstoorde als deels intacte delen waargenomen, de laatste duidelijk zichtbaar in de vorm van een intact restant van een haarpodzolbodem.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het noordelijke deel van de Prinses Beatrixstraat (profiel 3) is, welke qua ligging goed overeenkomt met een perceelsgrens zichtbaar op historisch kaart materiaal uit het einde van de 19e eeuw en rond het begin van de 20e eeuw is gedempt. In de vulling is een fragment van een steengoed kan uit Keulen aangetroffen, daterend uit de periode 1500-1600. Wellicht dat het fragment afkomstig is van een voorheen nabijgelegen historisch erf. Verder zijn er in de humeuze bovenlaag/plaggendek en van de stort nabij de profielen in het westelijke deel van het plangebied (Prinses Beatrixstraat en het meest oostelijke deel van de Prins Bernhardstraat) nog een aantal fragmenten aardewerk aangetroffen. Het betreffen voornamelijk fragmenten roodbakkend aardewerk (o.a. Frankforter waar), industrieel wit aardewerk (Engels) en meest opvallend een fragment Aziatisch aardewerk. Deze dateren uit de periode 1700-1900. Het zullen allen waarschijnlijk weggegooide afvalresten betreffen, welke in de humeuze bovengrond/het plaggendek vermengd zijn geraakt ten gevolge van agrarische activiteiten. Wel kunnen deze resten gezien worden als indicator van menselijke bewoningsactiviteit in de nabije omgeving van het plangebied, tevens zichtbaar op historisch kaartmateriaal (kleine boerenerven)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Geconcludeerd wordt dat er vooral binnen de Prins Bernardstraat reeds bodemverstorende ingrepen zijn uitgevoerd waardoor eventueel voorheen aanwezige archeologische resten en/of sporen zijn vergraven. Daar waar nog sprake is van de meest intacte oorspronkelijke bodemprofielen zijn verder geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van een (behoudenswaardige) archeologische vindplaats in het plangebied/onderzochte wegentraject. Hierbij dient wel gemeld te worden dat er alleen momentopnamen zijn gedaan tijdens de uitgevoerde graafwerkzaamheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de reeds verstoorde bodemopbouw binnen een deel van het plangebied/onderzochte wegentraject en het verder ontbreken van aanwijzingen voor de aanwezigheid van een (behoudens-waardige) archeologische vindplaats adviseert Econsultancy om bij toekomstige graafwerkzaamheden binnen het plangebied/onderzochte wegtraject (wegreconstructies/aanleg van kabels en leidingen), in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (artikel 5.10 Erfgoedwet juli 2016) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort (ARCHIS-meldpunt, telefoon 033-4227682). Het verdient aanbeveling ook de regioarcheoloog (de heer H.G. Pape-Luijten) en de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Voorst (mevrouw E. Holtman) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 16-03-2022
description: Date Accepted: 2022-03-16
description: Date Submitted: 2022-03-16