DOI: 10.17026/ar/e49syq
title: Archeologisch onderzoek Dok 1 IJmuiden, gemeente Velsen. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen

description: In opdracht van BPD heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Dok 1 tussen het Sluisplein en de Kanaalstraat te IJmuiden, gemeente Velsen. De aanleiding voor dit onderzoek is de bouw van een nieuw appartementencomplex met parkeren in de onderbouw en commerciële ruimten. De bouw wordt circa 11 bouwlagen hoog. De omvang van de werkzaamheden voor de geplande nieuwbouw bedragen circa 3150 m2. In 2021 is door Sweco een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor deze locatie (Ouwerkerk, 2021). Op basis van dit bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting en een plan van aanpak opgesteld.
Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerd verwachtingsmodel opgesteld. Het plangebied is gelegen in de monding van het Oer-IJ, in het Hollands duingebied. Het duingebied bestaat uit het strand, strandwallen en -vlakten en
de duinen. Hieronder is op en in de top van de zandige kreekruggen en oeverwallen van het Oer-IJ een hoge verwachting op archeologie uit de periode Bronstijd. In het duinzand vanaf deze periode tot en met de Nieuwe tijd. In het duinzand zijn humeuze en ontkalkte niveaus mogelijk (die later zijn overstoven) waar archeologische waarden aanwezig zijn. Deze niveaus kunnen aanwezig zijn van 0,4 tot 5 m +NAP (maaiveld op ca. 4,7 tot 5,7 +NAP). Er is nog een archeologische verwachting aanwezig op het dekzand, maar dat zit in het plangebied op ca. 18 tot 20 m –NAP (ca. 15 meter diepte). Deze diepte zal mogelijk alleen worden bereikt door de heipalen.
De kans op bewoningsresten uit de Vroege Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd is klein, gezien het gebied volgens de historische kaarten pas grootschalig bewoond werd vanaf halverwege de 19e eeuw.
Op basis van deze verwachting zijn verkennende boringen uitgevoerd daar waar geen oude funderingen aanwezig zijn. Op een totale oppervlakte van ca. 1.700 m2 die vrij is van funderingen zijn 5 verkennende boringen uitgevoerd tot een diepte van 5,5 m onder maaiveld. Voor deze diepte is gekozen vanwege de diepte van de heipalen die zullen worden geslagen ten behoeve van de bouw.
De ondergrond van het plangebied bestaat uit een opstapeling van strandafzettingen, met daarboven opgestoven duinpakketten van de Oude en Jonge Duinafzettingen. Er zijn binnen 5,5 m -mv geen kreekafzettingen aangetroffen. In het uiterste oosten van het plangebied is een mogelijk veenrestant aanwezig. De top van dit veenrestant is verstoord. Aangezien de Oude en Jonge Duinafzettingen in de regio vaak van elkaar worden gescheiden door Hollandveen, is het duinpakket onder het veen geïnterpreteerd als Oude Duinafzettingen. De top van deze Oude Duinafzettingen is kalkrijk, bevat geen indicatoren en is aangetroffen op 3,55 m -mv. De rest van de afzettingen is verder ook kalkrijk. Boven de Oude Duinafzettingen en de plaatselijke veenlaag is een jonger duinpakket gevormd, behorend tot de Jonge Duinafzettingen. De top van deze Jonge Duinafzettingen is diep verstoord of vergraven, tot minimaal 1,3 m -mv. Deze vergraving houdt direct verband met de bouw en deels de sloop van de voormalige ijsfabriek op de locatie van het plangebied.
De bodem binnen het plangebied is grootschalig verstoord. Aan de oostelijke rand van het plangebied is in boring 4 vanaf 3,55 de top van Oude Duinafzettingen aanwezig onder een veenrestant. De top is niet ontkalkt of humeus. De archeologische verwachting voor dit
niveau is daarom laag voor resten uit de periode Bronstijd t/m Vroege Middeleeuwen. De kans dat de voorgenomen werkzaamheden archeologische resten zouden verstoren is klein. Het plangebied is voldoende onderzocht. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.