DOI: 10.17026/dans-2a2-85rw
title: Zijdeweg 54-56, gemeente Wassenaar, archeologisch vooronderzoek: Zijdeweg 54-56, gemeente Wassenaar, archeologisch vooronderzoek: proefsleuvenonderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van Stichting Nationale Dierenzorg heeft RAAP in het plangebied Zijdeweg 54-56 in de gemeente Wassenaar een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd, in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor nieuwbouw. Het veldwerk vond plaats van 30 april t/m 2 mei 2019.&lt;br&gt;Het doel van het proefsleuvenonderzoek was het vaststellen van de archeologische waarde van het terrein. Hiertoe was het noodzakelijk inzicht te krijgen in de precieze aard en omvang van de vindplaats. In het verlengde daarvan is in kaart gebracht wat de consequenties zijn van de onderzoeksresultaten voor de verdere planvorming in het plangebied. Is de archeologische vindplaats behoudenswaardig, en, zo ja, kan deze behouden blijven of dient deze te worden opgegraven?&lt;br&gt;Tijdens het onderzoek zijn verspreid over het plangebied drie proefsleuven aangelegd met een totaal oppervlak van 366 m2 op vlak 1 en 209 m2 op vlak 2. Dit komt neer op een dekkingsgraad van respectievelijk 11% (vlak 1) en 6% (vlak 2) in deelgebied 1, en 17% (vlak 1) en 9% (vlak 2) in deelgebied 2.&lt;br&gt;Verspreid over de proefsleuven zijn verschillende archeologische resten aangetroffen, die de bewoningsgeschiedenis van het erf door de afgelopen eeuwen vertegenwoordigen. In deelgebied 2 bleken de oudste sporen en vondsten te liggen. Hier zijn in ieder geval sinds begin 17e eeuw, maar mogelijk al in de Middeleeuwen, greppels, kuilen en paalkuilen gegraven. In de daaropvolgende periode is een ophogingspakket ontstaan boven de sporen. Waarschijnlijk was het perceel eerst nog in gebruik als akker en later -vanaf de 18e eeuw- als weiland (mogelijk vanwege vernatting als gevolg van de stijgende zee- en grondwaterspiegel). De sporen en vondsten in deelgebied 2 behoren daarmee tot een oudere fase dan het huidige boerderijgebouw; dat dateert namelijk pas uit het eind van de 17e eeuw. Op een kaart uit 1614 zijn de Landscheidingsweg en enkele bekende buitenplaatsen herkenbaar, en hieruit valt af te leiden dat er op dat moment inderdaad al een boerderij in het plangebied aanwezig was.&lt;br&gt;De grondsporen en vondsten in deelgebied 1 dateren hoofdzakelijk uit de 18e en 19e eeuw, en behoren daarmee tot de gebruiksfase van de boerderij die eind 17e eeuw is aangelegd (en waarvan het hoofdgebouw nu nog aanwezig is). Onder andere op een kaart van Cruquius uit 1712, en vooral op de kadastrale minuut uit 1811-1832, is het erf relatief gedetailleerd afgebeeld en zijn de gebouwen en de boomgaard herkenbaar. In de grondsporen in deelgebied 1 is een relatieve fasering zichtbaar; de fasen zijn echter niet aan specifieke tijdspannes toe te wijzen. Noemenswaardig is de vondst van een scherf handgevormd aardewerk (Late IJzertijd of inheems-Romeinse tijd), die echter sterk verweerd is en is aangetroffen in een grondspoor uit de 18e of 19e eeuw. Op basis van de waardering van de aangetroffen resten, waarbij is gekeken naar zowel de fysieke als de inhoudelijke kwaliteit van de vindplaats, wordt geconcludeerd dat het gaat om een behoudenswaardige vindplaats. Vanwege de diversiteit aan voorgenomen ingrepen, en de verschillen in diepteligging tussen deelgebied 1 en 2, is het selectieadvies enigszins complex. Daarom wordt voor het volledige selectieadvies (inclusief toelichting en afbeeldingen) verwezen naar hoofdstuk 5.&lt;br&gt;De samenvatting van het selectieadvies luidt als volgt: Bij het graven van funderingssleuven: - In de noordoostelijke helft van deelgebied 1 mag niet dieper worden gegraven dan 0,05 m +NAP. De plaatselijke vergraving van funderingssleuven tot 0,01 m -NAP (indien toch voor het eerdere ontwerp wordt gekozen) wordt nog als acceptabel beschouwd.&lt;br&gt;- In de zuidwestelijke helft van deelgebied 1 mag niet dieper worden gegraven dan 0,10 m -NAP.&lt;br&gt;- In deelgebied 2 mag niet dieper worden gegraven dan 0,50 m -NAP (door de verstoringen en de sloot in put 3 is het niet zeker of het reliëf niet plaatselijk nog weer iets oploopt, daarom wordt voor deelgebied 2 overal 0,50 m -NAP aangehouden als buffer).&lt;br&gt;- Dit advies geldt behalve voor het graven van funderingssleuven ook voor eventuele andere, op dit moment nog onvoorziene graafwerkzaamheden (bijvoorbeeld voor de aanleg van kabels en leidingen).&lt;br&gt;Bij het slaan van heipalen: - Wanneer het palenplan zoals op dit moment bekend (bestektekeningen status “Definitief”, datum 14-11-2017) wordt aangehouden, dan is verder archeologisch onderzoek niet nodig en heeft het de voorkeur om de archeologische resten in situ te behouden.&lt;br&gt;- Indien nog wijzigingen aan het palenplan plaatsvinden waarbij op één of meerdere plaatsen de afstand tussen heipalen kleiner wordt dan in het huidige ontwerp, dan dient dit ontwerp opnieuw ter beoordeling te worden voorgelegd.&lt;br&gt;- Indien er nog wijzigingen aan het palenplan plaatsvinden, dan heeft het vanuit archeologisch oogpunt de voorkeur om bij de drie plaatsen waar de afstand tussen twee palen slechts 1 à 1,5 meter is, deze afstand nog te vergroten indien mogelijk (dit betreft deelgebied 2).&lt;/p&gt;