DOI: 10.17026/ar/1lkdrv
title: Archeologisch onderzoek plangebied Grevelingskanaal te Annerveenschekanaal en Bareveld, gemeente Aa en Hunze; bureauonderzoek

description: In opdracht van de gemeente Aa en Hunze heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar de locatie van het Grevelingskanaal tussen Annerveenschekanaal in het noordwesten en Bareveld in het zuidoosten, gemeente Aa en Hunze. De aanleiding voor dit onderzoek is de voorgenomen vervanging van de bestaande beschoeiing langs de noordzijde van het kanaal. Voor de daadwerkelijke uitvoering zal nog een definitief planontwerp worden opgesteld. Derhalve zijn de concrete maatregelen en ingrepen in deze fase nog niet bekend.

Het archeologisch bureauonderzoek is uitgevoerd in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning. De gemeente Aa en Hunze heeft in het vigerende bestemmingsplan het archeologisch beleid vastgesteld (Bestemmingsplan Kanaaldorpen, gemeente Aa en Hunze, vastgesteld 2011-07-13). Hieruit blijkt dat op het plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2 en een dubbelbestemming Waarde - Beschermd dorpsgezicht ligt
Gevolgde onderzoeksmethode

Op de beleidsadvieskaart van de gemeente Aa en Hunze ligt het plangebied in gedeeltelijk in een zones met een lage archeologische verwachting, een middelhoge archeologische verwachting en een hoge archeologische verwachting. Deze verschillende zones zijn voornamelijk gebaseerd op de in die zone aanwezige bodemtypes volgens de Bodemkaart van Nederland. In de middelhoge en hoger verwachtingszones komen relatief hoger liggende dekzandafzettingen voor in de vorm van ruggen en opduikingen. 

Het plangebied bestaat uit de oevers/kades van het Grevelingskanaal tussen Annerveenschekanaal en Bareveld. Het plangebied ligt ten westen van het beekdal van de Hunze (Oostermoerse Vaart in een uitgestrekt gebied dat bestaat uit de Hunzevlakte. Dit gebied is gevormd in de twee laatste ijstijden en bestaat bodemkundig uit een oorspronkelijk pleistoceen landschap met een veenkoloniaal dek. Dat pleistocene dekzandlandschap was een aantrekkelijk gebied voor paleolithische en mesolithische jagers en verzamelaars, die hier op vele plekken hun sporen hebben achter gelaten voordat het gebied door veen werd afgedekt. Het oorspronkelijke meters dikke veenpakket, dat vanaf de Bronstijd hier is ontwikkeld, is vanaf de late Middeleeuwen en vooral vanaf de 18e eeuw geheel afgegraven voor de turfwinning. Voor de afvoer van de turf werden vele kanalen en wijken gegraven waarop de turf per schip ver vervoerd naar de stad Groningen. Het Grevelingskanaal is één van die kanalen en is gegraven in het laatste kwart van de 18e eeuw. Langs het kanaal ontstonden lintdorpen, zoals Annerveenschekanaal, Eexterveenschekanaal en Bareveld. In 1872 kreeg het Grevelingskanaal door het weggraven van de dam bij Bareveld aansluting op het Oosterdiep en het Stadskanaal.

De aanleg van het kanaal en de plaatsing van de beschoeiing langs de oevers/kades heeft de oorspronkelijke bodemopbouw doen verdwijnen of ernstig verstoord. Archeologische waarden kunnen direct in en onder de bouwvoor aanwezig zijn. In de specifieke situatie van dit plangebied (de oevers/kades van het kanaal) is de verwachting dat intacte bodemlagen aangetroffen worden met mogelijk resten van archeologische waarden laag. Het risico op verstoring van archeologische waarden wordt derhalve als laag ingeschat.

Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland geen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren in het plangebied.