DOI: 10.17026/ar/fi70a8
title: Archeologisch bureauonderzoek zonnepark A5 Hoofddorp, gemeente Haarlemmermeer

description: In opdracht van Vattenfall Duurzame Energie N.V. heeft Archol in april 2022 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de locatie zonnepark A5 Hoofddorp. Aanleiding voor het onderzoek is de geplande realisatie van een zonnepark met een oppervlakte van 59 ha. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente ligt het plangebied in een zone met Archeologie waarde 3, hetgeen betekent dat hier bij ruimtelijke plannen onderzoek verplicht is bij bodemingrepen groter dan 50 vierkante meter en dieper dan 40 cm. Doel van het bureauonderzoek is vast te stellen of de geplande werkzaamheden kunnen leiden tot aantasting van bekende of te verwachten archeologische waarden.
Bekende archeologische vindplaatsen binnen of in de nabij omgeving van het plangebied ontbreken. Ook zijn op de oudste kaarten vanaf de inpoldering van de Haarlemmermeer geen potentiële archeologische locaties zoals voormalige huislocaties of waterstaatkundige werken te onderscheiden. De op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Haarlemmermeer toegekende lage archeologische verwachting voor het plangebied (en grote delen van de voormalige Haarlemmermeer) is aan de hand van een paleolandschappelijke analyse nader gespecificeerd. Uitgaand van de paleogeografische ontwikkelingen van het gebied kunnen twee archeologische niveaus worden onderscheiden.
Het onderste niveau betreft de top van het laat-pleistocene dekzandlandschap. Dit oppervlak vormde het maaiveld totdat als gevolg van de snelle zeespiegelstijging het dekzandlandschap verdween onder getijdenafzettingen rond 9.000 jaar geleden. In de top van het dekzandpakket kunnen sporen van bewoning en andere activiteiten verwacht worden vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met het Laat-Mesolithicum. Deze verwachting wordt op basis van de absolute hoogteligging van het dekzand als middelhoog ingeschat.
Het bovenste archeologische niveau komt overeen met de top van de getijdenafzettingen (Laagpakket van Wormer) en ligt min of meer aan het huidige maaiveld. De getijdenafzettingen zijn gevormd tussen ca. 9000 en 6000 jaar geleden waarna de zee zich terugtrok en de getijdenafzettingen verdwenen onder een dik veenpakket. Pas in de late middeleeuwen verdween dit veenpakket door een combinatie van transgressiefasen van de zee en menselijke activiteiten (ontginningen, veenwinning). In de top van de getijdenafzettingen kunnen in principe vindplaatsen voorkomen uit het laat-neolithicum. Sporen van bewoning zijn in dit landschap specifiek te verwachten op de iets hoger gelegen kreekruggen en andere natuurlijke hoogten. Binnen de grenzen van het plangebied ontbreken echter aanwijzingen hiervoor, waardoor uitgegaan kan worden van een lage archeologische verwachting voor het aantreffen van vindplaatsen uit het laat-neolithicum.
Uit de periode bronstijd – late middeleeuwen worden geen archeologische resten in situ verwacht. Het veenpakket waar deze in zouden kunnen voorkomen is volledig verdwenen in de late middeleeuwen als gevolg van mariene transgressiefasen, ontginning en veenwinning. Van de bodem van de hieruit ontstane Haarlemmermeer kunnen verspoelde resten verwacht worden samenhangend met scheepsvaart, visserij en andere water-gerelateerde activiteiten. Deze kunnen overal aan het huidige maaiveld verwacht worden en voor het plangebied geldt geen specifieke verwachting hierop.
Uitgaand van een maximale verstoringsdiepte van 4,0 m -mv blijven de geplande werkzaamheden ruim boven het onderste archeologische niveau dat overeenkomt met de top van het dekzand (top ca. 6-7 m -mv). Voor het bovenste archeologische niveau (top getijdenafzettingen) wordt uitgegaan van een lage archeologische verwachting voor het aantreffen van archeologische vindplaatsen (in situ) vanwege het ontbreken van aanwijzingen voor de aanwezigheid van kreken en/of andere natuurlijke hoogten. Derhalve wordt geen archeologisch vervolgonderzoek voorgesteld in het kader van vergunningverlening met betrekking tot de realisatie van het zonnepark.