DOI: 10.17026/dans-xcx-tp7j
title: Bureau- en booronderzoek ruiterpaden Paterswolde, gemeente Tynaarlo (DR)

description: &lt;p&gt;Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch inventariserend veldonderzoek, bestaande uit een bureau- en een booronderzoek, zijn de plannen van gemeente Tynaarlo om het netwerk van ruiterpaden uit te breiden door twee nieuwe verbindingen aan te leggen in Paterswolde. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, was een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek werd uitgevoerd conform de wet op de archeologische monumentenzorg. Gemeente Tynaarlo heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het archeologische onderzoek uit te voeren. Het archeologisch booronderzoek heeft plaatsgevonden op 29 april 2014 en werd uitgevoerd door mevrouw E. Schrijer en de heer A.R. Wieringa. Het booronderzoek bestond uit zes boringen op locatie De Marsch en vier boringen op locatie Vennebroek en is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 3.3, en de richtlijnen uit het Plan van Aanpak. Voorafgaand aan het booronderzoek is het bureauonderzoek uitgevoerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek werd op de locatie De Marsch rekening gehouden met de mogelijkheid dat het perceel was omgezet voor de aanleg van de tuinen rond het huis De Marsch in de tweede helft van de 19e eeuw. Indien nog een (gedeeltelijke) intacte podzolbodem aanwezig zou zijn, moest rekening gehouden worden met bewoning en gebruik van het terrein vanaf het paleolithicum tot en met de nieuwe tijd. Tijdens het booronderzoek bleek de bodemopbouw op locatie De Marsch grotendeels verstoord. Een nog deels intacte bodem bevindt zich alleen rond de boringen 5 en 6 en omvat circa 30 m van het tracé. Hier is nog een deel van de BC-horizont aanwezig in de top van het dekzand, waarin de onderkanten van diepere sporen bewaard gebleven kunnen zijn. Het perceel is omgezet, opgehoogd bij boringen 1 t/m 4 en afgevlakt bij boringen 5 en 6. Als er archeologische resten aanwezig waren zullen vondsten verplaatst zijn op het perceel. In de boringen en op het omringende maaiveld zijn geen archeologische indicatoren gevonden. Daarnaast laat de beleidskaart van gemeente Tynaarlo zien dat direct ten westen en noorden van het onderzochte terrein aantoonbaar geen archeologie meer wordt verwacht (zie afbeelding 6). Op basis van de bovenstaande argumenten is ons advies geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden voor de locatie De Marsch en de grond vrij te geven voor de aanleg van de ruiterpaden. Dit advies geldt alleen voor het te verstoren deel van het perceel voor aanleg van ruiterpaden en sloten. Op het resterende deel van het perceel kunnen nog interpreteerbare sporen van de tuinaanleg van De Marsch aanwezig zijn. Sporen en vondsten uit oudere fasen van de geschiedenis zijn waarschijnlijk verdwenen door het omzetten van grond op het terrein.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op locatie Vennebroek werd rekening gehouden met de aanwezigheid van een pingoruïne. Op de locatie is een laagte opgevuld met veen aangeboord in de boringen 8, 9 en 10. Het is niet duidelijk of deze laagte samenhangt met de eventuele aanwezigheid van een pingoruïne. Visueel zijn er geen aanwijzingen voor de aanwezigheid hiervan. De westzijde van de nog aan te leggen sloot langs het ruiterpad bevindt zich circa 60 m uit het hart van de vijver. Een archeologisch vervolgonderzoek binnen dit tracé zal zeer waarschijnlijk geen opheldering genereren over het wel of niet aanwezig zijn van een pingoruïne in de ondergrond. Er werden geen archeologische indicatoren gevonden in en rond de boringen. Daarom adviseren wij geen archeologisch vervolgonderzoek te ondernemen binnen deze werkzaamheden en de grond vrij te geven voor de aanleg van de ruiterpaden. Mochten er in de toekomst graafwerkzaamheden dichter bij de vijver gepland worden, dan zal vooraf een archeologisch onderzoek nodig zijn in de vorm van het uitboren van de directe omgeving van het ven om te achterhalen of het hier daadwerkelijk een pingoruïne betreft. Wij adviseren om binnen het huidige plangebied geen verder archeologisch onderzoek uit te voeren. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit rapport en bovenstaande aanbeveling zijn getoetst en worden onderschreven door de bevoegde overheid, gemeente Tynaarlo (vertegenwoordigd door de gemeente-archeoloog, de heer M. Huisman).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor de gebieden waar geen nader archeologisch onderzoek noodzakelijk is, dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de gemeente Tynaarlo, vertegenwoordigd door de heer M. Huisman (tel. (06) 25 03 46 86) of de provinciaal archeoloog, de heer W.A.B. van der Sanden &lt;br&gt;(tel. (0592) 36 55 55).&lt;/p&gt;