DOI: 10.17026/ar/a2jtti
title: Plangebieden Binnenveer en Buitenveer (vervanging kades) te Weesp, gemeente Weesp;
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP-RAPPORT 4433

description: In opdracht van Nebest B.V. heeft RAAP tussen 27 maart 2020 en 22 april 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor twee deelgebieden. Het betreft de plangebieden Binnenveer en Buitenveer te Weesp. De plannen voor het plangebied Binnenveer zitten in de besteksfase. Hier zal de stenen kade (momenteel tot circa 2 m –mv) worden vervangen en zal een stalen damwand tot circa 10,5 m diep worden geplaatst. Tot ongeveer 12 m vanaf de kade komen klapankers met een
hellingshoek van circa 30 graden tot een diepte van ongeveer 9,4 m –mv (8,3 m –NAP). Er wordt ook 2 m in het water gewerkt. De exacte plannen voor het plangebied Buitenveer zijn nog niet bekend en bevinden zich in de voorlopige ontwerpfase. Mogelijk zullen hier ook werkzaamheden aan de kades plaatsvinden en de opdrachtgever wenst voorafgaand aan de ontwerpfase reeds inzichten te krijgen in
de bodemopbouw en eventuele aanwezigheid van potentiële archeologische niveaus. In plangebied Biuitenveer liggen twee ontwerpen voor de hand: een soortgelijke constructie als in plangebied Binnenveer of een L-wand op palen.

Bureauonderzoek.
Op basis van het bureauonderzoek bestond een niet nader gespecificeerde verwachting voor het paleolithicum-mesolithicum. Het gedetailleerde reliëf van het dekzandlandschap is op basis van de beschikbare data moeilijk te reconstrueren en er is onvoldoende informatie voor handen over de aan - of afwezigheid van gradiëntzones. Er bestond een lage archeologische verwachting voor het
neolithicum en de bronstijd. Archeologische niveaus uit deze perioden in het veen zullen zijn weggeslagen door de vorming van een veenmeer vanaf 2.750 voor Chr. Er bestond een middelhoge - hoge archeologische verwachting voor de ijzertijd-middeleeuwen voor oeverafzettingen van het Vecht/Angstelsysteem. Het lijkt waarschijnlijk dat het Smal Weesp als ontginningsbasis fungeerde in de
periode van de eerste ontginningen. Voor beide deelgebieden werd verwacht dat (oever)afzettingen van het Vecht/Angstelsysteem zich onder (sub-recente of recente) ophoogpakketten bevonden. Op basis van het historisch kaart- en beeldmateriaal werd verwacht dat in de nieuwe tijd geen bebouwing binnen de grenzen van de plangebieden heeft gestaan. Er bestond een lage archeologische verwachting voor bewoningssporen uit de nieuwe tijd. Wel bestond er een hoge verwachting voor de
aanwezigheid van kadestructuren uit de late middeleeuwen-nieuwe tijd. In plangebied Binnenveer moet rekening worden gehouden met stenen kadeconstructies uit de 17e eeuw of vroeger, waarbij in plangebied Buitenveer tot relatief recent voornamelijk houten beschoeiingen aanwezig waren op basis van historisch beeldmateriaal.

Verkennend booronderzoek.
Gedurende het verkennend booronderzoek zijn 8 boringen uitgevoerd. Het verkennend booronderzoek heeft aangetoond dat in beide plangebieden relatief dikke pakketten opgebrachte/verstoorde lagen aanwezig zijn. Gedurende het veldonderzoek is 1 boring in plangebied Buitenveer en zijn 3 boringen in plangebied Binnenveer binnen dit pakket op ondoordringbare, ongedefinieerde objecten gestuit. Het ligt voor de hand dat het om (stenen?) kadeconstructies gaat. Het is onduidelijk of het relatief recente of oudere kadeconstructies (en in plangebied Buitenveer mogelijke brugconstructies) betreft. In de twee dieper doorgezette boringen in plangebied Binnenveer zijn vanaf 160-170 cm –mv (0,65-0,75 m -NAP) humeuze en puinrijke cultuurlagen/nederzettingsophogingen aangetroffen (antropogeen gevormde lagen aan het voormalige loopvlak). Er is geen dateerbaar materiaal in deze lagen waargenomen, maar gezien de stedelijke ontwikkeling van Weesp stammen deze lagen waarschijnlijk uit de 17e eeuw of
later. In beide plangebieden zijn oeverafzettingen aanwezig, die vanuit de voormalige crevassegeul het Smal Weesp (de Gaasp) zijn afgezet. Oeverafzettingen betreffen hoger gelegen sedimenten langs een geul, die alleen incidenteel zullen zijn overstroomd en aantrekkelijk waren voor bewoning. Plaatselijk zijn deze afzettingen verstoord (boring 3 en mogelijk boring 6), maar elders lijkt sprake te zijn van oeverafzettingen met een ontkalkte top en mogelijk een intact bodemprofiel. In boring 2 bevinden de oeverafzettingen zich tussen 155 en 235 cm –mv (tussen 1,1 en 1,9 m –NAP) en in boring 7 tussen 200 en 240 cm –mv (tussen 1,05 en 1,45 m –NAP). In deze boringen is de ongeroerde top van de oeverafzettingen matig stevig van consistentie en vertoont tekenen van rijping. Mogelijk is er een fasering in de vorming van de oeverafzet tingen waargenomen op basis van een verschil in humeusiteit (in boring 2 zijn lagen aan de basis van het pakket humeuzer en zandiger). Er zijn gedurende het
veldonderzoek geen archeologische indicatoren waargenomen, maar de oeverafzettingen gaan gepaard met een middelhoge-hoge archeologische verwachting vanaf de ijzertijd. Onderin de boringen zijn komafzettingen (kleiig veen en komklei) op lacustriene (meer) afzettingen aanwezig. Komafzettingen betreffen sedimenten die zijn afgezet in lager gelegen komgebieden van rivieren. Voor deze sedimenten, alsmede voor lacustriene afzettingen, bestaat een lage archeologische verwachting.