DOI: 10.17026/ar/xkakfa
title: Archeologisch onderzoek N231C te Vrouwenakker en Blokland, gemeente Nieuwkoop

description: De aanleiding voor dit onderzoek is planmatig onderhoud aan de N231c. Hierbij zullen delen van de asfaltering vervangen worden en zal over een deel van het project ook onderhoud aan de onderlaag en fundering worden uitgevoerd. Deze werkzaamheden zullen over een oppervlakte van ca. 2,6 ha worden uitgevoerd en zullen waarschijnlijk alleen in reeds geroerde grond plaatsvinden. Bij een rotonde zullen fietspaden worden verlegd waarbij over een oppervlakte van ca. 135 m2 grond buiten de bestaande verharding zal worden geroerd. Daarnaast zullen langs delen van het traject aan de westzijde natuurvriendelijke oevers worden gerealiseerd langs de aanwezige sloten. De exacte aard van de geplande werkzaamheden is nog niet vastgelegd, maar naar verwachting zullen bij de aanleg van de natuurvriendelijke oevers grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd tot een diepte van ca. 2 m -mv, en over een oppervlakte van ca. 1,6 ha. Het doel van het onderhavig onderzoek is het opstellen van een gespecificeerde verwachting voor het plangebied.

Het plangebied bevindt zich in het Hollands veen- en kleigebied. Dit is een gebied achter de strandwallen van het Hollands duingebied. De pleistocene afzettingen bevinden zich in dit gebied op een relatief grote diepte (vanaf ca. 9 tot 11 m -NAP) en in het Holoceen zijn hier afwisselend veenpakketten en dikke pakketten getijde-afzettingen gevormd. Er zijn geen archeologische waarden bekend in de nabije omgeving van het plangebied. Wel kunnen er archeologische waarden uit de Steentijd tot Nieuwe Tijd aanwezig zijn.

Waarden uit het Paleolithicum en Mesolithicum kunnen mogelijk in het plangebied voorkomen, maar worden niet bedreigd door de voorgenomen werkzaamheden omdat de relevante bodemlagen zich hier op grotere diepte bevinden dan de maximale diepte van de voorgenomen werkzaamheden. Waarden uit het Neolithicum kunnen op oever- en geulafzettingen van fossiele getijdengeulen aangetroffen worden. Deze afzettingen kunnen in het plangebied op een diepte vanaf ca. 6,5 tot 8 m -NAP voorkomen; dit staat gelijk aan ca. 2 tot 3,5 m -mv. Gezien de landschappelijke geschiedenis worden waarden uit de Bronstijd t/m Vroege Middeleeuwen niet verwacht. Wel kunnen direct of dicht onder het maaiveld bouwhistorische waarden uit de Late Middeleeuwen of Nieuwe Tijd aanwezig zijn, aangezien historische kaarten hier bebouwing langs een ontginningsas tonen. 

Indien aanwezig kunnen dus zowel de Neolithische als de bouwhistorische verstoord of vernietigd worden door de voorgenomen werkzaamheden tot een diepte van ca. 2 m -mv.
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland om in het plangebied een inventariserend veldonderzoek uit te voeren in de vorm van een verkennend booronderzoek, waar tussen km 13,2 en 15,8 natuurvriendelijke oevers gepland zijn. Zo kan worden bepaald op welke diepte de oever- en geulafzettingen in het plangebied voorkomen en of de voorgenomen werkzaamheden archeologische waarden die hierin aanwezig kunnen zijn dus kunnen verstoren of vernietigen; en of de bodem dicht onder het maaiveld voldoende intact is dat hier bouwhistorische waarden verwacht kunnen worden. Geadviseerd wordt om dit verkennende booronderzoek uit te voeren met een afstand van 50 m tussen de boringen en tot een diepte van 30 cm in de oever- of geulafzettingen of tot de maximale diepte van de voorgenomen werkzaamheden.

Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland om in het plangebied een inventariserend veldonderzoek uit te voeren in de vorm van een verkennend booronderzoek, voor het tracédeel tussen km 13,2 en 15,8. Dit is het deel van het tracé waar oever- en geulafzettingen verwacht worden waarop Neolithische waarden kunnen voorkomen en tevens het deel waar volgens de historische kaarten sprake was van relatief veel historische bebouwing. 
Dit booronderzoek is alleen nodig waar langs dit deel van het tracé de natuurvriendelijke oevers gepland zijn; van de werkzaamheden aan de weg wordt niet verwacht dat zij voldoende diep zullen reiken om archeologische waarden te bedreigen. 

Door middel van een verkennend booronderzoek kan worden bepaald in hoeverre de bodem intact is en er dus kans is op intacte archeologische waarden; en op welke diepte de oever- en geulafzettingen in het plangebied voorkomen en of de voorgenomen werkzaamheden archeologische waarden die hierin aanwezig kunnen zijn dus kunnen verstoren of vernietigen. Geadviseerd wordt om dit verkennende booronderzoek uit te voeren met een afstand van 50 m tussen de boringen en tot een diepte van 30 cm in de oever- of geulafzettingen of tot de maximale diepte van de voorgenomen werkzaamheden.

Dit advies is gebaseerd op de huidige plannen voor de voorgenomen werkzaamheden. Indien de werkzaamheden aan de weg echter toch tot in ongeroerde grond zullen reiken, of indien de werkzaamheden aan de natuurvriendelijke oevers in Vrouwenakker tot in het Laagpakket van Wormer (vanaf ca. 3 m -mv) zullen reiken, wordt ook hier een verkennend booronderzoek geadviseerd.