DOI: 10.17026/ar/7uagdv
title: Plangebied Herinrichting Rijksweg Noord te Sittard, gemeente Sittard-Geleen. .
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP Rapport 7766

description: &lt;p&gt; Inleiding
&lt;p&gt; In opdracht van de gemeente Sittard-Geleen heeft RAAP in april 2025 een archeologisch 
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied ‘Herinrichting 
Rijksweg Noord’ te Sittard in de gemeente Sittard-Geleen. Het onderzoek vond plaats in het kader van 
een omgevingsvergunning. In het plangebied (wegtracé van ca. 1 km lang) zal een nieuwe riolering 
aangelegd worden en vervolgens heringericht worden.
&lt;p&gt; Resultaten
&lt;p&gt; Het plangebied ligt op een daluitspoelingswaaier, bestaande uit (verspoelde) löss. Hierin heeft zich een 
radebrikgrond ontwikkeld. Het heeft dus een droge en gunstige ligging.
&lt;p&gt; Het plangebied ligt in een archeologisch rijk gebied en wordt doorkruist door twee Romeinse wegen. In 
het uiterste noorden werden bij de aanleg van de rotonde omstreeks 2005, de resten van de O-W 
georiënteerde weg komende vanuit het Hoogveld al waargenomen door leden van heemkundekring ‘De 
Lemborgh’. Verder naar het zuiden, ongeveer ter hoogte van de kruising met de Heistraat, kruist 
vermoedelijk een ZW-NO georiënteerde weg het plangebied; deze is alleen nog maar vastgesteld 
tijdens de archeologische begeleiding van de herinrichting van de Nusterweg. Binnen een straal van 
max. 500 m rondom het plangebied werden verder resten uit o.a. het vroeg-neolithicum (LBK), 
midden/laat-neolithicum (Stein-groep), en meerdere vindplaatsen uit de bronstijd, ijzertijd, Romeinse 
tijd en volle middeleeuwen aangetroffen.
&lt;p&gt; Het plangebied heeft tot het midden van de 19e eeuw deel uitgemaakt van het landelijk buitengebied 
rond Overhoven en Sittard, en was voornamelijk in gebruik als bouwland. Het werd doorsneden door 
enkele veldwegen en perceelsgreppels. Omstreeks het midden van de 19e eeuw verschijnt de 
voorloper van de Rijksweg Noord. Het plangebied is sindsdien altijd als weg in gebruik geweest.
&lt;p&gt; Naast een zeer hoge verwachting voor resten van twee Romeinse wegen, kan aan het plangebied een 
algemene hoge verwachting worden toegekend voor vindplaatsen van landbouwers uit de periode 
neolithicum t/m volle middeleeuwen. De resten zullen voornamelijk bestaan uit nederzettingsresten die 
getypeerd worden door dieper ingegraven sporen (o.a. paalkuilen, kuilen, greppels). Ook vindplaatsen 
gerelateerd aan nederzettingen (begraafplaatsen, infrastructuur, landinrichting, grondstofwinning, 
akkers) kunnen verwacht worden. Uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd worden geen 
bewoningsresten verwacht, maar vindplaatsen die eigen zijn aan het buitengebied (landinrichting, 
veldwegen, grondstofwinning etc.) kunnen niet worden uitgesloten.
Aangezien het plangebied al lang in gebruik is als weg, kunnen plaatselijke verstoringen verwacht 
worden van bestaande rioleringen, kabels en leidingen, maar daartussen zal de bodem waarschijnlijk 
gaaf zijn.
&lt;p&gt; Advies
&lt;p&gt; Vanwege de (zeer) hoge archeologische verwachting en de deels intacte bodemopbouw (cf. bestaande 
riolering, en andere kabels en leidingen), worden nog relatief gave archeologische vindplaatsen 
verwacht. Deze zullen bij de geplande werkzaamheden aangesneden (na verwijderen stollaag bestaande weg) dan wel verstoord worden (riolering, langsparkeervakken en groenstroken). Derhalve 
wordt archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. 
&lt;p&gt; Aangezien het niet mogelijk is om regulier onderzoek (proefsleuvenonderzoek en/of opgraving) 
voorafgaand aan de werkzaamheden uit te voeren vanwege het huidige gebruik als weg, wordt 
aanbevolen om de werkzaamheden archeologisch te begeleiden. Hierbij wordt onder permanent 
toezicht van een archeoloog een archeologisch leesbaar vlak aangelegd, dat tevens wordt 
gedocumenteerd. Het accent ligt hierbij in eerste instantie op waarderen (proefsleuven-variant 
archeologische begeleiding). Indien duurzaam behoud in situ niet mogelijk is (vb. bij diepe 
werkzaamheden zoals aanleggen nieuwe riolering), dan dienen de behoudenswaardige resten 
opgegraven te worden (opgraving-variant archeologische begeleiding). Afhankelijk van de mogelijkheid 
van het aanleggen van een archeologisch leesbaar vlak, kunnen diepere graafwerkzaamheden onder 
het archeologisch niveau (vb. riolering) zonder archeologisch toezicht voortgezet worden.
&lt;p&gt; Aangezien het archeologisch leesbare vlak direct onder het ophoogpakket/stollaag van de bestaande 
weg kan zitten, is het aan te bevelen grotere aaneengesloten vlakken te documenteren na het 
verwijderen van de stollaag en voor de aanleg van de riolering. Dit is de meest efficiënte werkwijze 
voor alle partijen. Hierover dienen goede afspraken gemaakt te worden met de uitvoerder van de 
werkzaamheden. Deze werkwijze, eventuele afschalingen (indien verstoord) en andere richtlijnen voor 
de archeologische begeleiding, dienen te worden opgenomen in een door de gemeente Sittard -Geleen 
goedgekeurd Programma van Eisen (PvE).
&lt;p&gt; Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Sittard-Geleen, 
deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.