DOI: 10.17026/dans-xku-p8wb
title: Eindrapportage archeologisch vooronderzoek (4680.005) Dennenkamp 1b te Groesbeek

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting bureauonderzoek&lt;br&gt;Op basis van het archeologisch bureauonderzoek heeft het plangebied een hoge verwachting op het voorkomen van archeologische resten uit alle archeologische perioden vanaf het (Laat-)Paleolithicum. Het plangebied ligt namelijk in een overgangszone/landschappelijke gradiëntzone van de oostelijk georiënteerde flanken van het stuwwallengebied van Nijmegen naar de verder naar het oosten toe lopende daluitspoelingswaaiers. Het plangebied vormt voor zowel Jagers-Verzamelaars (Laat-Paleolithicum en Mesolithicum) als voor Landbouwers een gunstige (tijdelijke) nederzettingslocatie. Voor Jagers-Verzamelaars gaf het gebied een grote verscheidenheid aan voedselbronnen op korte afstand voorhanden is in de vorm van planten en dieren. De leemrijke bodems zijn vruchtbaarder en minder stuifgevoelig en daarom aantrekkelijk voor navolgende (prehistorische) landbouwactiviteiten. Bekende archeologische vindplaatsen daterend uit het Neolithicum, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen zijn tot op heden vooral aangetroffen direct langs het beekdal van De Groesbeek, welke circa 200 meter ten zuiden van het plangebied loopt. Er zijn echter in de omgeving rondom het plangebied ook oppervlaktevondsten aangetroffen, voornamelijk in de vorm van aardewerkfragmenten uit de IJzertijd. Tevens ligt het plangebied deels binnen een bekende luchtlandings-/dropzone die tijdens Operatie Market Garden werd gebruik en lag het navolgend binnen de zone van een frontlinie die tot bijna aan het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft bestaan. Historisch kaartmateriaal geeft aan dat het plangebied in de laatste 200 jaar voornamelijk een agrarisch gebruik heeft gekend. De inrichting tot een agrarisch bedrijventerrein dateert vanaf de jaren ’70 van de 20e eeuw. Hierbij zijn omvangrijke kippenstallen gebouwd, welke tot aanzienlijke diepte gefundeerd zijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat er over het algemeen sprake is van een sterk verstoorde bodemopbouw en dat deze zeer waarschijnlijk zijn veroorzaakt vanaf de periode dat het plangebied in gebruik werd genomen als agrarisch bedrijventerrein. De verstoorde bodemopbouw loopt tot een diepte van gemiddeld 110 cm, maar is sterk variërend. Het bovenste deel van de verstoorde bodemopbouw bestaat over het algemeen uit bruin tot grijsbruin gekleurd, deels zwak humeus, zwak tot matig grindig, matig tot sterk siltig, matig fijn tot zeer fijn zand. Het onderste deel bestaat over het algemeen uit variërend van donkergrijs tot donkerbruingrijs tot geelgrijs gekleurd en sterk gevlekt, zwak tot matig humeus, zwak grindig, matig tot sterk siltig, matig fijn tot zeer fijn zand. De losse resten/brokken betonpuin in het geroerde deel van de bodemopbouw, welke vooral in de zuidelijke helft van het plangebied zijn aangetroffen, betreffen zeer waarschijnlijk sloopresten van de voormalige kippenschuren. De onverstoorde bodemopbouw betreft bij bijna alle boringen direct de C-horizont en bestaat uit grindrijk lemig zanden. Deze afzettingen betreffen hellingsafspoelingen/daluitspoelingswaaierafzettingen (sneeuwsmeltwaterafzettingen). Een afdekkende laag dekzand/löss is in geen van de boringen aangetroffen. Ook diepgaande verstoringen zijn aangetroffen waar in het zuidelijke deel van het plangebied kippenstallen hebben gestaan en zijn een tweetal boringen niet dieper doorgezet vanwege de aanwezigheid van potentieel verontreinigde grond (waargenomen olie-aromaten geur). Slechts bij één boring, gezet in het uiterst zuidoostelijke deel van het plangebied, is onder een relatief dunne halfverharding nog sprake van een intacte hoge zwarte enkeerdgrond, bestaande uit een 50 cm plaggendek (net van voldoende dikte om te spreken van een enkeerdgrond) met hieronder nog een restant van de van nature gevormde bruine bosgrond. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op grond van de aangetroffen verstoorde bodemopbouw wordt geconcludeerd dat binnen het over-grote deel van het plangebied het potentiele archeologisch sporenniveau dermate diep vergraven is dat deze niet meer intact aanwezig zullen zijn. Er is geen terreindeel aan te wijzen waar bodemverstoringen beperkt zijn en daarmee het archeologisch sporenniveau nog (deels) intact zal zijn. Op basis van het bureauonderzoek had het plangebied een hoge verwachting op het voorkomen van archeologische resten uit alle archeologische perioden vanaf het Laat-Paleolithicum. Deze verwachting kan worden bijgesteld naar geen verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het bureau- en veldonderzoek wordt door Econsultancy de aanbeveling gedaan om geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Voor nagenoeg het gehele plangebied geldt dat de natuurlijke bodemopbouw verstoord is tot ver voorbij de oorspronkelijke top van de C-horizont. De geplande bodemverstorende ingrepen zullen niet resulteren in verstoringen van archeologische waarden, aangezien deze in situ niet meer worden verwacht. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er is geprobeerd een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethode. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Econsultancy wil de opdrachtgever er daarom ook op wijzen dat, mochten tijdens de geplande werkzaamheden toch archeologische waarden worden aangetroffen, er conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016 een meldingsplicht geldt bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) en de gemeente Berg en Dal.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2019-07-19