DOI: 10.17026/dans-xj3-tugv
title: Groningen, Akerkstraat 20, Gemeente Groningen (Gr.). Archeologische Begeleiding
title: 2017-04/04

description: &lt;p&gt;In april, mei en augustus 2017 heeft De Steekproef bv een archeologische begeleiding (Protocol opgraven) uitgevoerd in plangebied Groningen, Akerkstraat 20, gemeente Groningen, provincie Groningen. De aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de voorgenomen nieuwbouw van een onderkelderd appartementencomplex met bedrijfsruimte.&lt;br&gt; Tijdens het onderzoek aan de Akerkstraat 20 zijn sporen gevonden uit de nieuwe tijd en middeleeuwen. De sporen uit de nieuwe tijd bestonden uit de resten van bebouwing. Gevonden zijn funderingen en een kelder van het pand dat in 2005 is gesloopt. Tot dit pand behoorden ook een gemetselde waterput, een beerput en een waterkelder. De sporen uit de middeleeuwen bestonden uit kuilen, paalgaten, een tonput, sloten en greppels. Het onderzoek grensde aan eerder uitgevoerd archeologisch onderzoek aan de Lutkenieuwstraat.&lt;br&gt; In het plangebied heeft bebouwing gestaan, die in 2005 is gesloopt. Uit het archeologisch onderzoek bleek dat er drie bouwfasen aanwezig waren, waarvan de oudste dateerde uit de vroege zeventiende eeuw. Een tweede en derde fase dateerden uit de vroege en late achttiende eeuw. Voor en tijdens de sloop is bouwhistorisch onderzoek uitgevoerd waarbij deze drie bouwfasen ook zijn herkend. De gevonden bebouwing uit de nieuwe tijd grensde aan een deel van de Akerkstraat waarvan de oriëntatie afwijkt ten opzichte van de oude middeleeuwse stadsuitleg. Er wordt vermoed dat de Akerkstraat van latere datum is en is ontstaan nadat een verbinding werd gemaakt tussen een al bestaande gang of steeg en de Grote Kromme Elleboog.&lt;br&gt; Op basis van de kaart van Jacob van Deventer uit circa 1565 kan verondersteld worden dat al eerder bebouwing in het plangebied stond. De aanwezigheid van poeren op een iets dieper niveau duiden ook op een oudere voorganger, of voorgangers. Resten van deze bebouwing zijn tijdens de bouwwerkzaamheden in de vroege zeventiende eeuw echter grondig opgeruimd. Er zijn te weinig poeren bewaard gebleven om een uitspraak te kunnen doen over de aard, omvang of functie van de bebouwing. &lt;br&gt; In het oostelijk deel van het plangebied was sprake van een concentratie elkaar overlappende laatmiddeleeuwse kuilen van verschillende omvang en diepte die tot in het dekzand waren ingegraven. De concentratie werd begrensd door een greppel. De concentratie kuilen is geïnterpreteerd als zandwinning. De begrenzende greppel paste samen met een sloot aan de westelijke zijde van het plangebied precies in het systeem van de oude middeleeuwse verkaveling van de binnenstad van Groningen. Beide watergangen waren vermoedelijk bedoeld als grenzen binnen het middeleeuwse verkavelingssysteem. Het jongste aardewerk uit deze sporen dateert uit de vijftiende eeuw. Dit duidt erop dat de oude verkaveling tot in de vijftiende eeuw in het plangebied aanwezig is geweest en de afwijkende knik in de loop van de Akerstraat niet ouder kan zijn dan halverwege de vijftiende eeuw. Op basis van deze datering kunnen enkele van de gevonden poeren gedateerd worden vanaf halverwege de vijftiende en de zestiende eeuw.&lt;br&gt; Uit zowel de bodemopbouw als onderzoek naar botanische resten uit een vijftiende eeuwse beerput blijkt dat voorafgaand aan bebouwing het plangebied vooral in gebruik was voor het verbouwen van groente en fruit, dus als moestuin en/of akker. &lt;br&gt; Het vondstmateriaal bestaat uit aardewerk, dierlijk botmateriaal, metaal, leer, hout, glas, natuursteen en slakmateriaal. Het materiaal kan beschouwd worden als alledaags gebruiksmateriaal. Op basis hiervan is er vermoedelijk geen sprake van een bovengemiddeld hoge status van de gebruikers/bewoners. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie advies dhr. J.B. Veenstra (senior KNA-archeoloog; Actorregisternr.: 41859613):&lt;br&gt;Er is binnen een plangebied van 208,6 m2 een oppervlakte van 1.118 m2 archeologisch onderzocht in zes vlakken. Dit gebied kan vrijgegeven worden voor verder archeologisch onderzoek. Indien in de toekomst in het plangebied graafwerkzaamheden zijn gepland die buiten de putgrens vallen van de tot nu toe uitgegraven bouwput, dient opnieuw archeologisch veldonderzoek plaats te vinden. De kans op de aanwezigheid op archeologische waarden in en rond het plangebied blijft namelijk onveranderd. De hoge verwachtingswaarde op de archeologische beleidskaart van de gemeente Groningen (Veenman 2011) en de Dubbelbestemming Archeologie - Waarde 2 uit het bestemmingsplan zijn hierbij nog steeds van toepassing op het plangebied.&lt;br&gt; Ook wijzen wij erop dat als bij het graafwerk ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw onverhoopt toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel: 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Groningen (dhr. G.L.G.A. Kortekaas).&lt;/p&gt;