DOI: 10.17026/dans-xag-52kr
title: 14045432 APE.SPA.ARC Eindrapportage archeologisch onderzoek Harderwijkerweg 87 te Uddel

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;De trefkans kans op het voorkomen van resten is middelhoog voor de perioden Laat-Paleolithicum t/m Neolithicum en laag voor de periode Bronstijd. Archeologische resten uit het Laat-Paleolithicum t/m Neolithicum worden verwacht in de top van de (relatief dunne laag) dekzandafzettingen of direct in de top van (verspoelde) kameterrasafzettingen (top van de van de oorspronkelijk gevormde gooreerd- dan wel veldpodzolgrond (voordat veenvorming plaatsvond)). Archeologische resten uit de IJzertijd t/m de Late-Middeleeuwen tot aan het moment van ontginning worden verwacht in het voormalige hoogveen, dus deze zijn waarschijnlijk niet meer aanwezig of zullen alleen nog in verstoorde context voorkomen. Archeologische resten worden direct aan of onder het maaiveld verwacht, in de humeuze bovenlaag (bouwvoor). Archeologische sporen (uitgezonderd diepe paalsporen en waterputten) worden binnen 50 cm beneden het maaiveld verwacht. Op basis van de middelhoge verwachting voor de perioden Laat-Paleolithicum t/m Neolithicum kunnen complextypes als kleine jachtkampjes en huisplaatsen (onverhoogd) worden verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat op basis van intactheid de bodemopbouw duidelijk verschillend is tussen de noordoostelijke en zuidwestelijke helft van het plangebied. De natuurlijke afzettingen binnen het plangebied betreffen sneeuwsmeltwaterafzettingen die tot de daluitspoelingswaaier behoren (oorspronkelijk kameterrasafzettingen) en zijn afgedekt met een relatief dunne laag dekzand. Hierin heeft zich oorspronkelijk een veldpodzolprofiel gevormd vanaf het einde van de laatste ijstijd tot circa 1500 jaar voor Chr., toen de groei van hoogveen op gang kwam en daarmee het Uddeler Veen werd gevormd. Dit is binnen het plangebied secuur afgestoken, zonder verstoring van het veldpodzolprofiel. Deze is binnen de zuidwestelijke helft van het plangebied, dat verder na de veenwinning alleen in agrarisch gebruik is geweest, merendeels intact aangetroffen. Op basis van deze merendeels intacte bodemopbouw kan een intact archeologisch sporenvlak worden aangetroffen op de overgang van de BC- naar de C-horizont, rond een diepte van 80 cm -mv. Binnen de noordoostelijke helft van het plangebied is de bodem verstoord tot minimaal 55 en maximaal 160 cm -mv, gemiddeld tot 80 cm -mv. De verstoringen zullen vooral zijn veroorzaakt door de diverse bouwwerkzaamheden die binnen het huidige boerenerf zijn uitgevoerd, voornamelijk in de 2e helft van de 20e eeuw (vooral uitbreidingen van veestallen). Op basis van de gemiddelde verstoringsdiepte tot 80 cm -mv reikt de verstoring waarschijnlijk niet verder dan tot aan de oorspronkelijke top van de C-horizont of iets dieper. Het archeologisch sporenvlak (met name dieper doorlopende archeologische sporen) is wellicht nog intact aanwezig binnen de noordoostelijke helft van het plangebied. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er zijn echter wel terreindelen binnen het boerenerf aanwezig waar verstoringen door moderne bodemingrepen tot ver voorbij het archeologisch sporenniveau reiken (terreindelen tussen de twee veestallen en ter plaatse van de gier-/mestkelders). Een deels intacte bodemopbouw, vanaf een restant van de Bhe-horizont, is aangetroffen in het uiterst noordoostelijke deel van het plangebied, ter plaatse van de tuin direct rondom de woonboerderij. Hier zullen echter vooralsnog geen bodemverstorende ingrepen gaan plaatsvinden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;De gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het bureauonderzoek, is door het booronderzoek bevestigd. Zeker voor de zuidwestelijke helft van het plangebied (grasland), waar sprake is van een intacte bodemopbouw in de vorm van een veldpodzolprofiel gevormd in een dunne laag dekzand op sneeuwsmeltwaterafzettingen, blijft de middelhoge verwachting voor de perioden (Laat-)Paleolithicum t/m Neolithicum gehandhaafd. Ook voor een groot deel van de noordoostelijke helft van het plangebied, binnen het huidige boerenerf gelegen aan de Harderwijkerweg 87, blijft de middelhoge verwachting voor de perioden (Laat-)Paleolithicum t/m Neolithicum gehandhaafd. Verstoringen door recente bodemingrepen reiken tot minimaal aan de oorspronkelijke top van de C-horizont of iets dieper, waardoor het archeologisch sporenvlak (met name dieper doorlopende archeologische sporen) wellicht nog intact aanwezig zal zijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het terreindeel tussen de twee veestallen en daar waar de gier-/mestkelders liggen, waar de bodem verstoord is tot ver voorbij het archeologisch sporenniveau, geldt geen verwachting meer op het aantreffen van archeologische resten en/of sporen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het bureau- en veldonderzoek adviseert Econsultancy om binnen het plangebied een vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Op basis van de verschillen in intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw wordt geadviseerd het vervolgonderzoek in eerste instantie te richten op de zuidwestelijke helft van het plangebied (circa 2.500 m² grasland, zie figuur 20). Hier is namelijk duidelijk sprake van een merendeels intacte opbouw van het oorspronkelijke bodemprofiel en betreft tevens het deel van het plangebied dat geschikt is voor de praktische uitvoering van een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P). Een karterend booronderzoek als vervolgonderzoek zal niet geschikt zijn als onderzoeksmethode naar resten van vroegprehistorische&lt;br&gt;(tijdelijke) bewoning, aangezien vindplaatsen uit deze perioden veelal vondstenarm zijn. Vondstarme sites zijn met een karterend booronderzoek niet goed op te sporen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het proefsleuvenonderzoek kan bepaald worden of aanvullend onderzoek binnen de noordoostelijke helft van het plangebied, binnen het huidige bebouwde boerenerf, noodzakelijk is (bij aantreffen van een behoudenswaardige vindplaats binnen de zuidwestelijke helft van het plangebied).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorafgaand aan het IVO-P dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin beschreven staat op welke wijze het onderzoek uitgevoerd dient te worden. Dit PvE dient te worden beoordeeld door het bevoegd gezag (gemeente Apeldoorn).&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2014-06-05