DOI: 10.17026/ar/dfmeoj
title: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen WarmtelinQ Rijswijk-Leiden Lot A, gemeente Rijswijk
title: Antea Group Archeologie 2021/169

description: &lt;b&gt; Resultaten bureauonderzoek. &lt;/b&gt;
&lt;p&gt;
In de Romeinse tijd was de regio Rijswijk dicht bewoond. Vooral de verlande geulen van het Gantel-systeem, die als inversieruggen in het landschap lagen, zijn rijk aan archeologische resten uit deze periode. De resten uit de Romeinse tijd zijn in de top van het Laagpakket van Walcheren (Gantel Laag) te verwachten. Met name rondom de westelijke helft van het tracé in Rijswijk zijn op diverse plaatsen in de omgeving resten gevonden die duiden op bewoning. In en aan de onderzijde van de oude bouwvoor en in de top van het Laagpakket van Walcheren worden, buiten resten uit de Romeinse tijd, ook resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd verwacht. Deze resten bestaan vooral uit sporen van landinrichting, boerderijen en huizen. Met name rondom de oostelijke helft van het tracé in Rijswijk zijn op diverse plaatsen in de omgeving resten
uit de middeleeuwen gevonden die duiden op bewoning. Vanwege de archeologische waarden is aanbevolen zoveel mogelijk gebruik te maken van gestuurde boringen. Enkele locaties worden in het huidige tracélijn (d.d. juni 2021) ontzien door de uitvoering van HDD boringen (dit betreft de spoorlijn inclusief het oostelijk deel van het
Wilhelminapark, en het Rijn-Schiekanaal inclusief het gehele golfpark).
&lt;/p&gt;
&lt;b&gt;Resultaten veldonderzoek (IVO-O, verkennend).&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;
De bodem in het plangebied wordt gekenmerkt door afzettingen van het inbraakgeulensysteem van de Gantel. In het westelijk deel van het plangebied is deze geul diep ingesneden in de oude getijdeafzettingen (boringen 14 tot 33). Duinafzettingen of Hollandveen zijn niet in het plangebied aangetroffen. De top van de strandvlakte is geërodeerd door de inbraakgeul. De geulafzettingen zijn er afgedekt door een deklaag (Ganteldek) en deze laag is soms aan de bovenkant humeus vlekkerig. De top van het Ganteldek is in enige mate verstoord vanwege het feit dat hierop de oude (historische) bouwvoor is gelegen die recent is omgewerkt. In principe is het Ganteldek vrijwel overal aanwezig, alleen in sommige boringen is de oude bouwvoor inclusief het Ganteldek verdwenen door recente verstoring. Het Ganteldek lijkt het meest intact en het meest gerijpt aanwezig te zijn in boringreeks 23-26. In het oostelijk deel van het plangebied (aan weerszijden van de Lange Kleiweg) zijn ondiep
ingesneden geulen aanwezig. Ook daar zijn oudere afzettingen geërodeerd en er is geen duinafzettingen (meer) aanwezig. Er is sprake van een komkleilaag nabij de bovenzijde van het profiel (het betreft hier ofwel het Ganteldek ofwel Laag van Poeldijk) bestaande uit gerijpte kleilaag. Opvallend is dat deze kleilaag afwezig is ter plaatse van de geulafzettingen en alleen op de oevers lijkt voor te komen. Echter een volledig zicht op de geul en eventuele dekafzettingen hierop ontbreekt doordat op de plaatsen waar geboord is sprake van bebouwd (industrieel gebied, boringen 36-37 en 46-50, m.a.w. extra kans op verstoring van de bovenzijde van de profielen) of sprake is van gesloopte 20e eeuwse bebouwing (boringen 39-41). Boringen 42-45 konden bovendien niet worden geplaatst.
&lt;/p&gt;
&lt;b&gt;Advies boringen 01-02.&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;
Het onderhavig tracé wordt hier aangesloten op de leiding tussen Vlaardingen en Den Haag. Op het perceel heeft in dat kader reeds een archeologisch proefsleuvenonderzoek plaatsgevonden. De geplande kuip voor de HDD-boring zal ten westen van het onderzochte tracé worden geplaatst en daarmee net buiten het adviesgebied uit het IVO-P (te weten 19 m buiten de gestelde lijn op afbeelding 15). Geadviseerd wordt de resultaten uit het proefsleuvenonderzoek als indicatief te beschouwen voor de afwezigheid van een vindplaats op deze locatie en het
advies tot vrijgave te extrapoleren. Dit advies is echter onder voorbehoud van goedkeuring op het selectieadvies uit het evaluatierapport van dat onderzoek (rev04, d.d. 19 11 2021).
&lt;/p&gt;
&lt;b&gt;Advies boringen 03-33.&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;
Het Ganteldek is op verschillende plaatsen verspreid in het gebied intact aanwezig. Het is in principe niet te bepalen waar in dit gebied een vindplaats aanwezig kan zijn, echter voor wat betreft de bodemintactheid is zone boringen 23-26 kansrijk te noemen, door het feit dat de laag hier bovengemiddeld gerijpt is en bovendien een humeuze vlekkerigheid vertoont. Wij adviseren op die plaats een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. De verwachting betreft een hoge verwachting op vindplaatsen uit de Romeinse tijd.
&lt;/p&gt;
&lt;b&gt;Advies boringen 34-50.&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;
Op basis van de boorprofielen zijn de meest kansrijke zones in dit gebied boring 34 en boringen 48-50. Wij adviseren op die plaatsen een archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P, conform BRL4000 protocol 4003) uit te voeren. De verwachting betreft een hoge verwachting op vindplaatsen uit de Romeinse tijd. Ook adviseren wij de niet geplaatste boringen 42-45 alsnog uit te voeren. Deze dienen om de landschappelijke reconstructie voor het tracé volledig te maken: is er sprake van een geul, of een ‘eiland’ met gerijpte dekafzetting? Een proefsleuvenonderzoek dient plaats te vinden vóór de civieltechnische aanlegwerkzaamheden en vindt bovendien plaats op basis van een formeel Programma van Eisen (PVE). Het onderzoek kan pas worden uitgevoerd na akkoord op dit PVE namens de opdrachtgever en de bevoegde overheid.
&lt;/p&gt;
&lt;b&gt;Revisiebeheer&lt;/b&gt;
&lt;p&gt;
Dit rapport in revisie 0B betreft de tweede versie van de rapportage van het veldwerk, waarin enkele opmerkingen van de opdrachtgever zijn verwerkt. Het bureauonderzoek is in een eerdere instantie (voorafgaande aan het veldwerk) als separaat rapport opgeleverd. Het bureauonderzoek is eind juni 2021 ter toetsing voorgelegd aan de gemeente Rijswijk, Bureau Monumentenzorg en Archeologie. De opmerkingen op het bureauonderzoek (d.d. 6 juli 2021) zijn verwerkt in onderhavig rapport (integraal bureauonderzoek in dit hoofdstuk, gecombineerd met rapportage van het veldonderzoek (hoofdstuk 3). Tevens is dit bureauonderzoek bijgewerkt aan
de aangepaste tracélijn (versie d.d. 3 juni 2021).
&lt;/p&gt;
description: Antea Group Archeologie