DOI: 10.14457/cu.the.2011.1940
title: การพัฒนายุทธศาสตร์การบริหารโรงเรียนที่ใช้หลักสูตรอิสลามศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้

description: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภาวะคุกคาม และพัฒนายุทธศาสตร์การบริหารโรงเรียนที่ใช้หลักสูตรอิสลามศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ประชากร คือ โรงเรียนของรัฐที่เปิดใช้หลักสูตรอิสลามศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 350 โรงเรียน สุ่มกลุ่มตัวอย่างตามขนาดของกลุ่มตัวอย่างย่อย ได้จำนวน 186 โรงเรียนในการตอบแบบสอบถาม ผู้ให้ข้อมูลระดับโรงเรียนคือ ผู้บริหารโรงเรียนหรือรองผู้บริหารโรงเรียน หัวหน้าฝายบริหารวิชาการ ครูผู้สอนสามัญศึกษา ครูผู้สอนอิสลามศึกษา ประธานคณะกรรมการสถานศึกษา ผู้นำชุมชน ผู้นำศาสนา ผู้ปกครอง และนักเรียนระดับเขตพื้นที่การศึกษาคือ ผู้อำนวยการหรือรองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา / มัธยมศึกษา ศึกษานิเทศก์ที่รับผิดชอบอิสลามศึกษา โรงเรียนที่เป็นกรณีศึกษาที่ประสบความสำเร็จในการบริหารโรงเรียนที่ใช้หลักสูตรอิสลามศึกษา จำนวน 3 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูลโรงละ จำนวน 13 คน ในการสัมภาษณ์ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 34 คน ในการประเมินร่างยุทธศาสตร์ฯ เป็นรายบุคคล ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 12 คน ในการตรวจสอบร่างยุทธศาสตร์ฯ จากการสนทนากลุ่ม รวมทั้งสิ้น จำนวน 1,670 คน เครื่องมือ คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบประเมิน และแบบตรวจสอบร่างยุทธศาสตร์ฯ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า PNI[subscript modified] และการวิเคราะห์เนื้อหามีขั้นตอนการวิจัย 5 ขั้นตอนคือ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารฯ 2. วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภาวะคุกคามของการบริหารโรงเรียนฯ 3. ร่างยุทธศาสตร์ฯ 4. ประเมินและตรวจสอบร่างยุทธศาสตร์ฯ และ 5.ปรับปรุง และนำเสนอยุทธศาสตร์ฯ ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการบริหารโรงเรียนที่ใช้หลักสูตรอิสลามศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (X̅ = 3.57) เมื่อพิจารณาเป็นรายระดับมีค่าเฉลี่ยการปฏิบัติอยู่ในระดับมากตามลำดับคือ ระดับมัธยมศึกษา (X̅ = 3.75) ระดับขยายโอกาส (X̅ = 3.60) และระดับประถมศึกษา (X̅ = 3.55) สภาพที่พึงประสงค์ของการบริหารโรงเรียนที่ใช้หลักสูตรอิสลามศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ในภาพรวม มีค่าเฉลี่ยความต้องการอยู่ในระดับมากที่สุด (X̅ = 4.50) เมื่อพิจารณาเป็นรายระดับมีค่าเฉลี่ยความต้องการอยู่ในระดับมากที่สุดคือ ระดับขยายโอกาส (X̅ = 4.52) ยกเว้นระดับประถมศึกษา (X̅ = 4.49) และระดับมัธยมศึกษา (X̅ = 4.42) มีค่าเฉลี่ยความต้องการอยู่ในระดับมาก ความต้องการในการพัฒนาการบริหารโรงเรียนในภาพรวม มีค่าดัชนีความต้องการ PNI[subscript modified] = 0.26 และเมื่อพิจารณาเป็นรายระดับ มีค่าดัชนีความต้องการตามลำดับคือ ระดับประถมศึกษา (PNI[subscript modified] = 0.27) ระดับขยายโอกาส (PNI[subscript modified] = 0.25) และระดับมัธยมศึกษา (PNI[subscript modified] = 0.18) และยุทธศาสตร์การบริหารโรงเรียนที่ใช้หลักสูตรอิสลามศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ควรมี 4 ยุทธศาสตร์หลัก (PIEI) คือ 1. ยุทธศาสตร์ปรับกระบวนทัศน์การวางแผน (P) 2. ยุทธศาสตร์บูรณาการจัดการเรียนรู้สู่ทักษะชีวิตและการปฏิบัติศาสนกิจ (I) 3. ยุทธศาสตร์ประเมินผลตามแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน (E) และ 4. ยุทธศาสตร์ปรับปรุงการบริหารหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง (I) และ 11 ยุทธศาสตร์รอง (3Ss, 3Ts, 2Os และ SME) คือ 1.วางแผนยุทธศาสตร์ (S1) 2. ร่วมจัดทำแผนงานอย่างมีส่วนร่วม (S2) 3. เพิ่มประสิทธิภาพการวางแผนทุกระดับ (S3) 4. พัฒนาและยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้ (T1) 5. สนับสนุนสื่อเทคโนโลยีที่ทันสมัย (T2) 6. พัฒนาครูและบูรณาการหลักสูตร (T3) 7. นิเทศ ติดตาม และประเมินผลอย่างต่อเนื่อง (O1) 8. ประเมินเพื่อสร้างความเป็นธรรมและสร้างกำลังใจ (O2) 9. เสริมสร้างประสิทธิภาพการจัดหลักสูตร (S) 10. นิเทศอย่างหลากหลาย (M) และ 11. พัฒนาระบบบริหารจัดการ (E)