DOI: 10.17026/ar/kfa039
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O Sleeuwijksedijk 30, Werkendam

description: Op 22 februari 2024 is door Kavel Bouwkundige Dienstverlening aan Geonius Archeologie te Geleen opdracht verleend voor het uitvoeren van een archeologisch onderzoek voor de locatie Sleeuwijksedijk 30 te Werkendam in de gemeente Altena.

Aanleiding tot uitvoering van het onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsplanactiviteit (OPA) voor de sloop van een bestaande woning en de nieuwbouw van een nieuwe woning. Vanwege de ligging van het plangebied in een gebied dat volgens het vigerende omgevingsplan een dubbelbestemming waarde archeologie heeft dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden, alvorens de omgevingsvergunning kan worden verkregen. 

Het plangebied heeft rond circa 12.000 v. Chr. gelegen in een oude rivierloop. Deze is afgedekt onder de sedimenten van de huidige delta. Het plangebied maakt onderdeel uit van een dynamisch landschap, waarin afwisselend riviervlaktes en veengebieden elkaar afwisselen. Vanaf 1500 v. Chr. is de rivier de Merwede gelegen op circa 800 m ten noorden van het plangebied en schuift met de tijd mee, steeds dichter naar het plangebied toe. Rond 1500 n. Chr. is het plangebied ingedijkt. Geomorfologische gezien ligt het plangebied in een overgangszone tussen de overwal en de rivierkomvlakte, die op de bijhorende kaart wordt aangeduid als een rivierkomachtige tot oeverwalachtige vlakte. Op de bodemkaart is het plangebied gelegen op een drechtvaaggrond, waar zich onder de alluviale afzettingen een veenpakket bevindt, dat te relateren is aan het veenlandschap uit 3850 v. Chr. De geomorfologische situatie en de daarbijhorende geografische ligging komt duidelijk tot uiting in het hoogtemodel van het plangebied, waarbij de onderzoeklocatie ook duidelijk te situeren is op de overgang van oeverwal naar achterliggende vlakte. 

Het plangebied is onbebouwd tot de 1937. Dan wordt voor het eerst bebouwing gekarteerd op de historische kaarten in het plangebied. Voorheen was het plangebied in gebruik als bouwland en tuin en gelegen aan de binnenzijde van de dijk in de Werkensche polder of de Binnenbanen. Het plangebied is gelegen volgens de archeologische verwachtingskaart in een zone met hoge archeologische verwachting, historische bewoningskern. Het plangebied maakt geen deel uit van een AMK-terrein. Er werd in de omgeving een vondstlocatie aangetroffen, daarnaast werden er in de omgeving zes archeologische onderzoeken uitgevoerd. 

De archeologische verwachting voor de periode van jager-verzamelaars is laag. Er geldt voor het plangebied een lage verwachting op het aantreffen van archeologische waarden uit de periode Neolithicum – Vroege Middeleeuwen. De archeologische verwachting voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd is hoog 

Uit het verkennend veldonderzoek door middel van boringen is gebleken dat er in het plangebied nog intacte bodem aanwezig is, op sommige locaties onder ophoogzanden. De verwachting blijft hierdoor gehandhaafd. 

Er wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring van het archeologisch niveau wordt voorkomen. Dit kan onder meer door de verstoringsdiepte (mits buffer van minstens 30 cm) te beperken. Voor het plangebied blijft bij behoud van het archeologisch niveau een dubbelbestemming archeologie behouden.

Indien het archeologisch niveau niet behouden kan blijven, wordt aanbevolen een archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek uit te voeren om te bepalen of een behoudenswaardige vindplaats in het plangebied aanwezig is.