DOI: 10.17026/dans-248-9wtv
title: Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Molenhof 30 e.o. te Raalte Gemeente Raalte

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van BJZ.nu Bestemmingsplannen te Almelo een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Molenhof 30 e.o. te Raalte, gemeente Raalte. Het betreft een uitbreiding van de Aldi en 6 appartementen met een gezamenlijk grondoppervlakte van 1.050m². De nieuwe verstoringsdiepte is 1,25m beneden maaiveld. Het plan voor het gebied bevindt zich in de ontwerpfase. Voor de ontwikkeling wordt het bestemmingsplan gewijzigd. Op grond van de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart (2010) heeft de locatie een middelhoge trefkans op archeologische vondsten. Het beleid van de gemeente is het uitvoeren van KNA conform onderzoek als het verstoorde oppervlak groter is dan 250m2. Het door Hamaland Advies uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek middels boringen (karterende fase) om de intactheid van de bodemopbouw te toetsen en de aanwezigheid van vindplaatsen vast te stellen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie Het bureauonderzoek toont aan dat er zich mogelijk archeologische vindplaatsen vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd in het plangebied zouden kunnen bevinden. De inrichting van het gebied tussen 1956 en heden als woningbouwgebied, heeft waarschijnlijk voor een behoorlijke bodemverstoring gezorgd. Onbekend is echter tot hoe diep de bodem daadwerkelijk is verstoord. Onderzoeken ten oosten van het plangebied tonen aan dat het esdek zich tussen de 40 en 80cm beneden maaiveld en het dekzand zich op ca. 100cm beneden maaiveld bevind (Kremer, 2005). Door de afdekkende werking van het 0-30cm dikke eerddek zijn archeologische vindplaatsen vermoedelijk niet bewaard gebleven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Veldonderzoek Wat betreft landschappelijke ligging en verwacht oorspronkelijk bodemtype geeft het booronderzoek geen overeenstemmend beeld met dat wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek. De te verwachten veldpodzolen en/of beekeerdgronden zijn niet aangetroffen in het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het plangebied is ter hoogte van boring 2, 3 en 4 een hoge bruine enkeerd aangetroffen die het gevolg is van jarenlange bemesting vanuit de potstal. In de eerdlaag zijn archeologische indicatoren aangetroffen uit de periode van de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Op basis van de onderzoeksinspanning, waarbij naast een deels intacte bodemopbouw archeologisch relevante indicatoren zijn aangetroffen, is er reden om archeologische waarden aan te kunnen treffen in het plangebied. Er zijn voor de archeologie gevolgen vanuit de voorgenomen bodemingrepen. Hoewel het aangetroffen vondstmateriaal voor een deel aan te merken is als bemestingskeramiek, kunnen oudere bewoningssporen op voorhand niet uitgesloten worden. De dikke eerdlaag heeft gezorgd voor een conserverende werking van onderliggende archeologische niveaus. Daarom adviseren wij om ter plaatse van de te slopen woningen aan de Schapenstraat sloopbegeleiding te laten uitvoeren en ter hoogte van het archeologisch waardevolle gebied twee proefsleuven te trekken met een omvang van 4 x 20 meter om te controleren of in het gebied sprake is van behoudenswaardige archeologische vindplaatsen. Het archeologisch waardevolle deel van het plangebied heeft een omvang van circa 500 m2.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Raalte), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. De resultaten en aanbevelingen uit deze rapportage dienen te worden getoetst en onderschreven door het bevoegd gezag, gemeente Raalte en diens adviseur, de Regioarcheoloog (mw. drs. M. Nieuwenhuis).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit Het conceptrapport en het selectieadvies zijn op 3 juni 2014 beoordeeld door de plaatsvervangend regioarcheoloog, drs. J.A.M. Oude Rengerink. Het rapport en het selectieadvies worden akkoord bevonden met de volgende opmerkingen: 1. Een sloopbegeleiding is weinig zinvol waar het gaat om het waarnemen van eventuele bodemsporen en vondsten. Het is echter wel van belang dat bij de sloop van funderingen er absoluut niet dieper wordt gegraven dan strikt noodzakelijk voor de verwijdering van fundamenten. Dit kan worden geregeld in de sloopvergunning; 2. Een proefsleuvenonderzoek zoals geadviseerd dient plaats te vinden na de sloop van de woningen. Bovendien dient het ook te worden uitgebreid in de zone ten westen van het geadviseerde gebied aangezien er daar, ondanks het ontbreken van een plaggendek, tevens nog archeologische sporen in het relatief hoog liggende niveau van het dekzand aanwezig kunnen zijn. Daartoe dient er langs de westzijde een noord-oost georienteerde proefsleuf gegraven te worden; 3. Overwogen dient te worden om bij het aantreffen van een archeologische vindplaats een spoedige doorstart naar een opgraving te maken. Daartoe kan er onmiddellijk na het afronden van het proefsleuvenonderzoek een snelle evaluatie plaatsvinden met de regioarcheoloog. Voordeel is dan ook dat daarmee het hele plangebied als onderzocht beschouwd kan worden en er geen dubbelbestemming vanwege archeologische waarden op het plangebied meer rust; 4. Voor het proefsleuvenonderzoek dient een wettelijk verplicht Programma van Eisen opgesteld te worden. Zonder een PvE mag een archeologisch gravend onderzoek niet worden uitgevoerd; 5. Het proefsleuvenonderzoek vormt de afsluitende fase van vooronderzoek in het kader van de ruimtelijke onderbouwing in het bestemmingsplan. De resultaten dienen in het bestemmingsplan te worden meegenomen evenals het selectieadvies.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij de uitvoering van het onderzoek adviseert de Regioarcheoloog om amateurarcheologen, wanneer dit mogelijk is, te betrekken bij het onderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de Regioarcheoloog van de gemeente Raalte.&lt;/p&gt;