DOI: 10.17026/ar/g6rghi
title: Herinrichting Kapelpad te Oirschot, gemeente Oirschot
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6391

description: &lt;p&gt;
In opdracht van RA+ ingenieurs heeft RAAP in maart 2023 een archeologisch vooronderzoek in de 
vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor de geplande herinrichting van het Kapelpad te Oirschot 
in de gelijknamige gemeente. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt;
Het plangebied ligt in een dekzandlandschap in de Roerdalslenk, een geologisch dalingsgebied waarin 
oude afzettingen diep zijn weggezakt en afgedekt met dikke pakketten zand die door de wind afgezet 
en verspoeld zijn (Fm. van Boxtel). In het laat-Weichselien was sprake van vegetatiegroei en bleef het 
dekzand door de aanwezigheid hiervan liggen. Zo konden geleidelijk aan hogere dekzandrugg en, 
welvingen en plateau’s ontstaan. Het plangebied kenmerkt zich door de ligging op een dekzandwelving 
die bedekt is met een oud-bouwlanddek. Hierdoor kunnen nog archeologische resten vanaf de tijd van 
de eerste landbouwers (late prehistorie) uit het neolithicum tot en met de ijzertijd worden verwacht. Op 
basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd geen bewoning in of langs het 
plangebied heeft plaatsgevonden. Aan de oostzijde van het toen nog niet bestaande Kapelpad was 
omstreeks 1811-1832 echter al wel sprake van bewoning. Na 1864 is het Kapelpad op historisch 
kaartmateriaal afgebeeld en zal met name in het kader van de realisatie van begraafplaats ‘Het kerkhof 
Oirschot’ in de negentiende eeuw zijn aangelegd. Pas na de jaren ’50 van de twintigste eeuw verschijnt 
het eerste woonhuis aan het Kapelpad. Zodoende worden in het plangebied voornamelijk vanaf de 
oostzijde richting de westzijde van het Kapelpad nog archeologische resten van bewoning, begraving 
en landbewerking vanaf het neolithicum verwacht. Specifiek voor de late-middeleeuwen en nieuwe tijd 
geldt aan de oostzijde een hoge archeologische verwachting, omdat deze zijde grenst aan historische 
kern van Oirschot. De westzijde van het plangebied is naar verwachting langdurig als landbouwgrond in 
gebruik geweest, dus geldt hier derhalve een hoge archeologische verwachting voor landbewerking uit 
deze periode. 
&lt;p&gt;
Het Kapelpad is tegenwoordig in zijn geheel verhard en zijn diverse kabels en leidingen aanwezig. Het 
is echter niet helemaal duidelijk in hoeverre en hoe diep deze bestaande kabels en leidingen de bodem 
onder de klinkerverharding al hebben geroerd. Daaruit kan geconcludeerd worden dat eventuele 
archeologische resten hier ten dele uit context zijn geraakt en wellicht zijn verdwenen, maar kunnen 
deze tevens op een dieper niveau nog aanwezig zijn. Dat bleek tevens uit de in 2014 uitgevoerde 
nabijgelegen archeologische begeleiding. Hier zijn rondom een bestaand riool en vlak onder het 
bestaande wegdek nog laatmiddeleeuwse karrensporen waargenomen. In het kader van de huidige 
ontwikkeling aan het Kapelpad is het niet onwaarschijnlijk dat van dergelijke sporen met een 
soortgelijke datering sprake kan zijn. Door de aanwezigheid van de oppervlakteverharding, bestaande 
kabels/leidingen en de zeer beperkte hoeveelheid aan groenvoorzieningen, is de uitvoering van een 
verkennend booronderzoek als vervolgstap niet geschikt. Derhalve wordt geadviseerd om de ontgraving 
voor de nieuwe rioolbuizen archeologisch te begeleiden (opgraving: variant archeologische 
begeleiding). Gezien de kans op ernstige verstoringen van de bodem in het plangebied, kan de 
mogelijkheid worden ingebouwd om tijdens het veldwerk op basis van de waarnemingen, in overleg met 
en goedkeuring door de adviseur namens het bevoegd gezag, (delen van) het plangebied vrij te geven 
voor verder onderzoek.
&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Oirschot, deze al 
dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.