DOI: 10.17026/ar/1hdwdx
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Schutterswei, Katwijk Gemeente Katwijk

description: IDDS Archeologie heeft in juni 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd in de wijk Schutterswei in Katwijk, gemeente Katwijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied is gelegen op een opgevulde riviergeul van de Oude Rijn die bedekt is met overstoven duinzand. Op basis van de reconstructie van de meandergeulen heeft de Oude Rijn na het einde van de Romeinse tijd door het plangebied gemeanderd. Alle archeologische resten uit de Romeinse tijd en ouder zullen door de rivier zijn opgeruimd. Pas na het compleet verlanden van de meanders zal het gebied geschikt zijn geweest voor gebruik. Aangezien het op het historisch kaartmateriaal grotendeels staat weergegeven als onbebouwd en weiland is de kans echter groot dat hier ook in de Middeleeuwen geen sprake zal zijn geweest van bewoning. Alleen de zone rondom het Veereinde is op het oudste kaartmateriaal als bebouwd weergegeven, en daar geldt dan ook een hoge verwachting voor archeologische resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Het kan gaan om resten van houtbouw (paalsporen), funderingen en kelders van steenbouw, waterputten, kuilen, greppels en vondstmateriaal zoals aardewerk, metaal, dierlijk botmateriaal en glas. In de rest van het plangebied is de archeologische verwachting laag voor alle perioden, uitgezonderd de Tweede Wereldoorlog. In de Tweede Wereldoorlog lag in het plangebied een widerstandsnest. Hiervan kunnen nog resten in de ondergrond aanwezig zijn in de vorm van funderingen van bunkers of geschutstellingen, opgevulde loopgraven en los vondstmateriaal zoals verschoten munitie of persoonlijke bezittingen.
Het veldonderzoek heeft uitgewezen dat het plangebied inderdaad volledig in een opgevulde riviergeul ligt. In het zuiden zijn nog resten van de post-Romeinse geulbodem aangetroffen. Het gebied was tot in elk geval de Romeinse tijd watervoerend, en daarom niet geschikt voor bewoning en andere activiteiten, anders dan visserij en varen. In het uiterste zuiden, waar historische bebouwing werd verwacht, is sprake van een dikke humeuze bovengrond met onder andere baksteenresten. Aangezien de wegen op dezelfde plek liggen als op historische kaarten, is het niet waarschijnlijk dat in het riooltracé oude bebouwing aanwezig is. Resten van de gedempte loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog zijn niet aangetroffen. Ondiepe resten worden niet meer verwacht na het afgraven van de bovengrond voor het bouwrijp maken van het terrein. Diepere resten zoals loopgraven kunnen wel nog aanwezig zijn. 
In het plangebied worden geen resten verwacht van vóór de Middeleeuwen op basis van de ligging in de watervoerende Rijngeul. De verwachting voor resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd is laag op basis van het vooronderzoek. Uitzondering daarop is het zuidelijke deel bij Veereinde, waar historische bebouwing wordt verwacht. Ter plaatse van de (voormalige) straten worden echter geen resten van bebouwing verwacht. Enkele huidige wegen, en daarmee het tracé van het riool, doorkruisen echter historische bebouwing en erven zoals bekend van kaartmateriaal uit de Nieuwe tijd. De resterende diepe delen van een stelling uit de Tweede Wereldoorlog zullen beperkt worden vergraven door de geplande rioolwerkzaamheden. De mate van verstoring weegt niet op tegen een onderzoeksinspanning voor het laten onderzoeken van deze resten. 
IDDS Archeologie adviseert daarom om enkel nader onderzoek uit te laten voeren ter plaatse van de delen die voor 1900 in gebruik waren als erf en/of bebouwd waren. Dit betreft delen van het uiterste zuidwesten van het plangebied.