DOI: 10.14457/tu.the.2015.806
title: วิเคราะห์พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558

description: พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 เป็นกฎหมายที่กำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับการทำงานของ “แรงงานทางทะเล” หรือที่ในบริบทตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 ใช้ในความหมายเดียวกับคำว่า “คนประจำเรือ” ซึ่งเป็นแรงงานที่มีสภาพการจ้างงานและลักษณะการทำงานแตกต่างจากแรงงานบนบกโดยทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการทำงานที่ต้องทำงานบนเรือเดินทะเลเป็นระยะเวลาต่อเนื่องยาวนาน การมีชั่วโมงการทำงานและชั่วโมงการพักผ่อนที่ไม่แน่นอน รวมทั้งในเรื่องของความเสี่ยงภัยทางทะเลที่ย่อมมีมากกว่าแรงงานบนบกโดยทั่วไป โดยก่อนที่จะมีการตราพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 ขึ้นใช้บังคับ กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับการให้คุ้มครองแรงงานทางทะเลมีการบัญญัติไว้อย่างกระจัดกระจาย ไม่รวมอยู่ในกฎหมายใดกฎหมายหนึ่งเป็นการเฉพาะ พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 จึงถือว่าเป็นกฎหมายในระดับพระราชบัญญัติฉบับแรกของประเทศไทยที่บัญญัติเรื่องดังกล่าวไว้อย่างเป็นระบบ มีความครบถ้วนและครอบคลุมอย่างไรก็ตาม ด้วยเหตุที่พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 เป็นผลสืบเนื่องจากการที่อนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 จะมีผลใช้บังคับ โดยนับแต่วันที่อนุสัญญาดังกล่าวมีผลใช้บังคับ หากประเทศไทยไม่สามารถดำเนินการให้เป็นไปตามข้อกำหนดมาตรฐานทางทะเลของอนุสัญญาดังกล่าวได้ จะก่อให้เกิดผลกระทบต่อผู้ที่เกี่ยวข้องกับการเดินเรือขนส่งสินค้าระหว่างประเทศหลายประการ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งเน้นที่จะศึกษาว่าบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 มีหลักเกณฑ์การให้ความคุ้มครองแรงงานทางทะเลที่สอดคล้องและครอบคลุมหลักเกณฑ์ทั้งหมดตามที่อนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 กำหนดไว้หรือไม่ หากยังมีบทบัญญัติใดที่ไม่สอดคล้องหรือไม่ครอบคลุมหลักเกณฑ์ทั้งหมดตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 แล้วจะก่อให้เกิดผลกระทบในลักษณะใด และควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติดังกล่าวในลักษณะใด อีกทั้งยังมุ่งเน้นที่จะศึกษาด้วยว่าบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 ในส่วนที่บัญญัติไว้นอกเหนือจากหลักเกณฑ์ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 มีการบัญญัติไว้อย่างเหมาะสมหรือไม่ หากควรแก้ไขเพิ่มเติมแล้วจะกระทำในลักษณะใดจากการศึกษาพบว่า บทบัญญัติตามพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 โดยส่วนใหญ่มีหลักการที่สอดคล้องเป็นไปในทิศทางเดียวกับหลักเกณฑ์ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 แล้ว มีเพียงรายละเอียดบางเรื่องเท่านั้นที่ยังมีความไม่สอดคล้องและไม่ครอบคลุมหลักเกณฑ์ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 จึงควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติดังกล่าว ให้มีความสอดคล้องและครอบคลุมหลักเกณฑ์ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 เช่น การแก้ไขนิยามคำว่า “คนประจำเรือ” การเพิ่มเติมบทบัญญัติในหมวด 3 การจัดหางานให้คนหางานเพื่อไปทำงานเป็นคนประจำเรือ หมวด 5 การส่งตัวกลับ และหมวด 9 การจัดให้มีการรักษาพยาบาล การคุ้มครองต่อชีวิต ร่างกาย และอนามัยของคนประจำเรือ เป็นต้น นอกจากนี้ยังควรมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 ในส่วนที่บัญญัติไว้นอกเหนือจากหลักเกณฑ์ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 ด้วย เช่น การแก้ไขความหมายของคำว่า “เวลากลางคืน” การแก้ไขบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับคุณสมบัติของนิติบุคคลที่จะขออนุญาตเป็นผู้จัดหางานให้คนหางานเพื่อไปทำงานเป็นคนประจำเรือ เป็นต้นเมื่อมีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติตามพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 ให้มีความสอดคล้องและครอบคลุมหลักเกณฑ์ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 แล้ว ย่อมก่อให้เกิดข้อดีในประการที่จะทำให้หลักเกณฑ์การให้ความคุ้มครองแรงงานทางทะเลของประเทศไทยมีความเป็นสากลและเป็นที่ยอมรับของนานาอารยประเทศมากขึ้น ซึ่งย่อมส่งผลดีต่อผู้ที่เกี่ยวข้องกับการเดินเรือขนส่งสินค้าระหว่างประเทศอย่างแน่นอน อีกทั้งเมื่อมีการรับรองกฎหมายภายในทั้งพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 และกฎหมายลำดับรองซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 ให้มีความสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ตามอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 แล้ว ก็ควรเร่งดำเนินการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาแรงงานทางทะเล ค.ศ. 2006 ด้วย เพื่อเป็นการแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของประเทศไทยที่สามารถยกระดับมาตรฐานด้านแรงงานทางทะเลให้ทัดเทียมกับมาตรฐานสากล อันจะนำมาซึ่งการขยายตัวของอุตสาหกรรมการขนส่งสินค้าทางทะเลของไทยทั้งในด้านกองเรือพาณิชย์และคนประจำเรือ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศต่อไปในอนาคต