DOI: 10.17026/dans-xrx-hwsp
title: Aanvullend bureauonderzoek plangebied Winkelsteeg – station Nijmegen-Goffert en Helicon

description: &lt;p&gt;In opdracht van de gemeente Nijmegen heeft Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit van de gemeente Nijmegen (BABN) in januari 2021 een bureauonderzoek uitgevoerd voor twee aanvullende delen van het plangebied Winkelsteeg: locaties station Goffert en Helicon te Nijmegen (gemeente Nijmegen). Aanleiding van het onderzoek is de ontwikkeling van een gebiedsvisie voor de transformatie van Winkelsteeg naar woon-werkgebied in het kader van de woondeal en omgevingsvisie. Het plangebied zal omgevormd worden van industrieterrein naar woon-werkgebied. Het bureauonderzoek is een inventarisatie van de mogelijke archeologische waarden in het gebied en levert een bijdrage aan de waardestelling archeologie en cultuurhistorie met advies voor goede inpassing en benutting van die waarden in de gebiedsvisie. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting aan de hand van bestaande bronnen over bekende of verwachte landschappelijke, historische en archeologische waarden. Het resultaat betreft een standaardrapport met een gespecificeerde archeologische verwachting en een advies betreffende het totale onderzoeksgebied van plangebied Winkelsteeg (projecten Wn6 en Wn7).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de inventarisatie is een aangepaste archeologische verwachting per periode opgesteld. De hoog gelegen zones met (vrijwel) dagzomende grindrijke afzettingen van de spoelzandwaaier kunnen als minder aantrekkelijk worden beschouwd, vanuit het oogpunt van bodemstructuur en droogtegevoeligheid. De iets lager gelegen zones met een significant dek van dekzanden hebben een gunstige structuur en zijn minder droogtegevoelig, en zijn daarmee preferent ten aanzien van de mogelijkheden voor landbouwactiviteiten. De thans bekende vindplaatsen uit de prehistorie concentreren zich in deze zone. Voor vindplaatsen van jagers-verzamelaars gemeenschappen (paleo-/mesolithicum) geldt voor het hele gebied een basisverwachting. Ze kunnen niet worden uitgesloten: enkele vuursteenvondsten wijzen op gebruik van het gebied, maar er kunnen op basis van de studie geen preferente zones worden onderscheiden. Sporen uit de Romeinse tijd tot en met de nieuwe tijd zijn minder makkelijk in dit landschappelijk model te vatten. Hiervoor bieden de historische kaarten een beter aanknopingspunt. Specifiek aangegeven is de verwachting op een Romeinse weg in het noordelijke deel van het plangebied. De exacte ligging van dit wegtracé is niet bekend. Tevens is op specifieke zones in het noorden en zuiden van het plangebied een verwachting op bouwhistorische resten in de vorm van funderingen, muren en park- en tuinaanleg, maar er is nadrukkelijk ook een kans op aan deze periode gerelateerde resten van houtbouw in de vorm van grondsporen. Een laatste specifiek aangegeven verwachting is dat van de Franse kampementen uit de late 18e eeuw. Hierbij gaat het in het zuiden om de inkwartiering van majoor-generaal Joseph Souham in en rond huis ten Hulsen, en in het noorden om de in linies opgestelde kampementen van Franse ruiterbrigaden. Voor andere typen archeologische vindplaatsen zoals grafvelden, infrastructuur en specifieke activiteiten geldt voor alle vlakken een onbekende verwachting. Alleen ten zuidoosten van het Romeins grafveld kan met een grotere waarschijnlijkheid worden gesteld dat zich hier nog resten moeten bevinden van een prehistorisch grafveld. De kwaliteit daarvan wordt bepaald door de mate van bodemverstoring.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In verband met de mogelijk lange doorlooptijd van het archeologisch proces bij het aantreffen van behoudswaardige (ex-situ) archeologische resten, is het raadzaam het archeologische vervolgonderzoek vroegtijdig op te starten in de zones met een hoge archeologische verwachting. Bij concrete inrichting van het plangebied is het aan te bevelen de verwachte mate van de bestaande bodemverstoring meer in detail in kaart te brengen en te confronteren met de geplande bodemingrepen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het opsporen en karteren van archeologische vindplaatsen wordt in principe uitgegaan van een karterend en waarderend proefsleuvenonderzoek. Voor de als volledig vergraven gedefinieerde zones gelden vanuit archeologische overwegingen geen beperkingen ten aanzien van geplande ontwikkelingen. De overige zones met een beperkte of onbekende verstoring dienen wel meegenomen te worden in het vervolgonderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanuit archeologisch inhoudelijke redenen, maar ook uit kostenoverwegingen, heeft het de voorkeur om steeds zo groot mogelijk aaneengesloten gebieden aan te pakken bij zowel het vooronderzoek, als eventueel vervolgonderzoek. Dit voorkomt versnippering van het onderzoek en maakt het mogelijk om de waarde van verschillende archeologische resten binnen het plangebied tegen elkaar af te wegen. Bovendien is een grootschalige aanpak vanuit procesmatig en projectmatig oogpunt veel efficiënter doordat niet steeds opnieuw het gehele proces van voorbereiding, uitvoering, evaluatie, uitwerking, rapportage en deponering doorlopen hoeft te worden.&lt;/p&gt;