DOI: 10.17026/dans-2z5-ec95
title: Plangebied Misterstraat 9 Plangebied Misterstraat 9

description: &lt;p&gt;In opdracht van Coolinvest IV BV heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau op 13 februari 2013 een bureau- en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in verband met de voorgenomen bouwactiviteiten aan de Misterstraat 9 te Winterswijk. Doel van dit onderzoek was allereerst het middels bureauonderzoek verwerven van informatie over bekende en te verwachten archeologische waarden teneinde een gespecificeerde verwachting op te stellen. Het doel van het veldonderzoek, bestaande uit het aanleggen van een proefput en boringen, was vervolgens die verwachting te toetsen en, voor zover mogelijk, een eerste indruk te geven van de aard, omvang, datering, kwaliteit (gaafheid en conservering) en diepteligging van de te verwachten archeologische resten. Op basis van de onderzoeksresultaten en de aard en omvang van de voorgenomen bodemingrepen in het plangebied is vervolgens een advies met betrekking tot archeologisch vervolgonderzoek geformuleerd. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek gold bij de aanvang van het veldonderzoek voor het plangebied een zeer hoge verwachting voor het aantreffen van waardevolle (intacte) archeologische overblijfselen uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Door het plangebied loopt een van oorsprong middeleeuws grachtenstelsel dat op sommige plaatsen in gebruik is geweest tot in het midden van de 17e eeuw. Tijdens het veldonderzoek (proefput) is de buitenste gracht van de middeleeuwse verdedigingslinie aangetroffen. De gracht had een breedte van 6 m en een diepte van ongeveer 3 m -Mv. De gracht had een opvallend schone vulling. Deze bestond uit dermate schoon zand dat deze nauwelijks te onderscheiden viel van de ongestoorde ondergrond. Een verklaring is wellicht dat een binnen de omgrachting gelegen wallichaam als demping van de gracht is gebruikt. In de vulling is een aantal forse, aangepunte eikenhouten palen gevonden en geborgen. Twee van de palen zijn onderworpen aan een dendrochronologische analyse. De kapdatum van de bomen waaruit één van de palen gemaakt zijn, is bepaald in 1509. Het oudste aardewerk uit de grachtvulling dateert uit de tweede helft van de 13e eeuw. De gracht is waarschijnlijk eerder aangelegd, maar in het begin van de 16e eeuw nog eens versterkt. Het booronderzoek heeft plaatsgevonden in de achtertuin van Misterstraat 9. Daarbij is gestuit op muurwerk van de voormalige Rooms katholieke kerk. De katholieken werden vanaf 1799 weer in de gelegenheid gesteld werd om de mis op te dragen. De kerk aan de Misterstraat werd gebruikt tot 1868 toen de nieuwe Jacobskerk aan de overzijde in de Misterstraat in gebruik werd genomen. In een boorraai binnen het voormalige kerkgebouw werd in twee boringen menselijk bot aangetroffen. Dit suggereert dat binnen de kerk mensen begraven zijn. Een tweede serie boringen is gezet om de locatie van de binnenste gracht op te sporen. In de negen boringen werd echter niet de hoofdgracht aangetroffen. Deze gracht lijkt derhalve iets zuidelijker naar binnen af te buigen. Het beeld dat verkregen kan worden op basis van de resultaten van onderhavig onderzoek en die van eerdere waarnemingen heeft geleid tot een hernieuwde interpretatie van de loop van de grachten. Het nieuwe beeld duidt op een ovalen versterking waarbinnen waarschijnlijk een burcht heeft gelegen. Deze versterking was omgeven door een tweede, smallere gracht. Deze gracht, die werd aangetroffen in de proefput loopt waarschijnlijk verder in noordoostelijke richting en omsluit het veel grotere kerkelijke domein, met in het centrum de oude St. Jacobuskerk. De gracht om de vermoedelijke burcht dateert uit de (late) 12e eeuw, de buitenste gracht mogelijk uit de 13e of 14e eeuw, en is in het begin van de 16e eeuw nog eens als versterking gebruikt. De buitenste gracht is, in ieder geval op deze locatie rond 1600 dichtgeraakt. Gezien de onderzoeksresultaten en de ligging van het plangebied in de historische kern van Winterswijk wordt ondanks de beperkte voorgenomen ingrepen in het plangebied toch aanbevolen enige vorm van archeologisch onderzoek uit te laten voeren bij het graven van de funderingssleuven. Geadviseerd wordt om dit vervolgonderzoek plaats te laten vinden in de vorm van een archeologische begeleiding conform het protocol opgraven uit de KNA versie 3.2. Met betrekking tot de bevindingen van dit bureau- en inventariserend veldonderzoek dient contact opgenomen te worden met het bevoegde gezag: de gemeente Winterswijk (dhr. K. Meinderts).&lt;/p&gt;