DOI: 10.17026/ar/rlusue
title: Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Raadhuisstraat-Patersstraat te Panningen (gemeente Peel en Maas)

description: Op 12 juni 2023 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Raadhuisstraat-Patersstraat te Panningen (gemeente Peel en Maas). De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft de (her)ontwikkeling van de locatie. De huidige bebouwing zal gesloopt worden ten behoeve van een meerlaags appartementencomplex en een supermarkt. Tevens zal een (halfverdiepte) parkeerkelder worden aangelegd binnen het hele bouwblok (Figuur 2a). De exacte verstoringsdiepte is niet bekend. Op basis van de dwarsdoorsnede van de toekomstige situatie zal de bovenkant van de parkeerkeldervloer op 1,5 meter -mv komen te liggen (Figuur 2b). Er wordt derhalve uitgegaan van een verstoringsdiepte van tenminste 1,8 meter -mv.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Peel en Maas (2015) in een zone Waarde–Archeologie 4 (Hoge archeologische verwachting). Binnen het bestemmingsplan Dubbelkern Helden-Panningen (vastgesteld 2013) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 4. 
Door de ligging van het plangebied op het hoogtemodel, de omliggende geomorfologische eenheden en de aangetroffen bodems in de omgeving is het aannemelijk dat het plangebied zich op de dekzandrug bevindt. De hooggelegen dekzandruggen en dekzandwelvingen in de directe nabijheid van waterlopen, zullen ideale bewoningslocaties voor jager-verzamelaars zijn geweest. Vuursteenvondsten zijn in de omgeving tot heden niet gekend. Toch wordt vanwege de geomorfologische ligging en de ligging relatief nabij de Kwistbeek een middelhoge verwachting toegekend aan vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. 
De ligging van het plangebied in een relatief hoog gelegen deel van het landschap (dekzandrug) zal voor latere landbouwende samenlevingen aantrekkelijk zijn geweest. Vindplaatsen uit het neolithicum, bronstijd, ijzertijd en uit de Romeinse tijd bevinden zich met name ook op de omliggende dekzandruggen ten zuidoosten, oosten en ten noordoosten maar op relatief grote afstand van het plangebied. Voor het plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege en volle middeleeuwen. 
Het plangebied ligt aan de Patersstraat en de Raadhuisstraat, ten zuiden van de historische kern van Panningen. De Patersstraat is al aanwezig op kaartmateriaal vanaf tenminste circa 1800. Het plangebied bestond tot medio 20e eeuw uit bouwland. Direct ten noordwesten van het plangebied, aan de Patersstraat, was sinds begin 19e eeuw tot de jaren 60 van de 20e eeuw een een wind- , olie- en graanmolen aanwezig. Het is onwaarschijnlijk dat binnen het plangebied historische bebouwing, al dan niet gerelateerd aan de molen, aanwezig was. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. 
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het grootste deel van het plangebied bestaat uit (deels) intacte zwarte hoge enkeerdgronden. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de ondergrond kunnen worden aangetroffen. De in het vooronderzoek opgestelde archeologische verwachting, middelhoog voor laat-paleolithicum, wordt bijgesteld naar hoog. De middelhoge verwachting voor zowel het mesolithicum als voor het neolithicum tot en met de nieuwe tijd) blijft dan ook gehandhaafd.
 
Het eerste mogelijk aanwezige niveau bevindt zich op circa 20 centimeter onder maaiveld (een buffer van 30 centimeter in acht nemend). Het tweede verwachte aanwezige archeologische niveau (laat-paleolithicum B) bevindt zich op circa 75 centimeter onder maaiveld (een buffer van 30 centimeter in acht nemend). De voorgenomen werkzaamheden kunnen een negatief impact hebben op de eventueel aanwezige archeologische resten. Om deze redenen wordt er een vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te worden aan de bevoegde overheid (gemeente Peel en Maas).