DOI: 10.14457/tu.the.2023.660
title: การคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศโดยศาลเยาวชนและครอบครัว

description: การคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศอยู่บนหลักการพื้นฐานของการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในเรื่องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ การห้ามเลือกปฏิบัติ หลักการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว ในระดับสากลมีสนธิสัญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่ให้ความคุ้มครองบุคคลหลากหลายทางเพศรวมถึงเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศไว้หลายฉบับ ได้แก่ กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ค.ศ.1966 กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ค.ศ. 1966 อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ค.ศ.1989 เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีหลักการยอกยาการ์ตาว่าด้วยการใช้สิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศในประเด็นวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศที่วางหลักการให้ความคุ้มครองบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศและเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศอย่างชัดเจน สหราชอาณาจักรและประเทศแคนาดาได้มีบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ กฎหมายระดับรองที่คุ้มครองบุคคลหลากหลายทางเพศและเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศไม่ให้ถูกเลือกปฏิบัติหรือถูกกระทำความรุนแรงเพราะวิถีทางเพศหรืออัตลักษณ์ทางเพศ สำหรับประเทศไทย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยยังไม่มีบทบัญญัติที่ให้การคุ้มครองเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศอย่างเฉพาะเจาะจง พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 ยังไม่มีบทบัญญัติที่เขียนอย่างชัดเจนในเรื่องทารุณกรรมที่กระทำกับเด็กเพราะสาเหตุจากวิถีทางเพศหรืออัตลักษณ์ทางเพศ พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550 ยังไม่มีบทบัญญัติที่เขียนอย่างชัดเจนในเรื่องการคุ้มครองผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัวที่มีสาเหตุมาจากเพศวิถีหรืออัตลักษณ์ทางเพศหรือเพราะการเป็นเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศ พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. 2558 คำนิยามการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศยังไม่ครอบคลุมถึงการกระทำความรุนแรงหรือทารุณกรรม จึงถือว่าเป็นข้อจำกัดทางกฎหมายที่ส่งผลให้เมื่อเกิดกระทำที่ไม่ชอบดังกล่าวกับเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศยังไม่ได้รับการคุ้มครอง และยังไม่มีการส่งเรื่องมาร้องขอดำเนินคดีคุ้มครองสวัสดิภาพที่ศาลเยาวชนและครอบครัว รวมทั้งการที่ประชาชนส่วนมากไม่ทราบบทบาทหน้าที่ของตนเองว่าสามารถมาร้องขอเพื่อดำเนินคดีคุ้มครองสวัสดิภาพต่อศาลเยาวชนและครอบครัวได้ จึงเป็นอีกข้อจำกัดหนึ่งที่ส่งผลทำให้ศาลเยาวชนและครอบครัวยังไม่สามารถให้ความคุ้มครองเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศได้อย่างเต็มที่และเหมาะสมผู้เขียนมีความเห็นว่าการจะทำให้การคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศเกิดขึ้นได้จริงและเป็นไปอย่างเหมาะสม ควรมีการปรับปรุงและพัฒนาไปพร้อมกันในทุกภาคส่วนเพื่อให้เด็กที่มีความหลากหลายทางเพศได้รับการคุ้มครองโดยศาลเยาวชนและครอบครัวได้เพิ่มมากขึ้น โดยต้องมีการปรับเปลี่ยนในทุกบริบทของสังคม ทั้งบริบทด้านนโยบายภาครัฐ บริบทด้านกฎหมาย บริบทด้านบริหารจัดการและการดำเนินงานของศาลเยาวชนและครอบครัว ควรเพิ่มเติมเนื้อหาในการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับอนุบาล ประถมศึกษา จนถึงระดับมหาวิทยาลัย โดยให้เนื้อหาความรู้เรื่องบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศและเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศ การรณรงค์สร้างความตระหนักรู้ อบรมให้ความรู้กับบิดามารดาและบุคคลอื่นๆ ในสถาบันครอบครัวให้มีความเข้าใจเรื่องเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศ และควรเพิ่มบทบัญญัติทางกฎหมายให้ครอบคลุมถึงการคุ้มครองเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศจากการถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว เพิ่มรายละเอียดคำนิยามของบทบัญญัติทางกฎหมาย ได้แก่ การปฏิบัติโดยมิชอบ ทารุณกรรม ให้รวมถึงการกระทำหรืองดเว้นการกระทำที่เป็นการปฏิบัติโดยมิชอบหรือทารุณกรรมกับเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศที่มีสาเหตุมาจากวิถีทางเพศหรืออัตลักษณ์ทางเพศ เพิ่มฐานความผิดทางอาญาเรื่องการกระทำอันตรายแก่ร่างกาย จิตใจ ชีวิต อันมีสาเหตุมาจากความเกลียดชังด้วยเหตุเพราะเพศวิถีและอัตลักษณ์ทางเพศ และศาลเยาวชนและครอบครัวควรเพิ่มบทบาทเชิงรุกในการรณรงค์ สร้างความตระหนักรู้และให้ความรู้ในเรื่องคดีคุ้มครองสวัสดิภาพและการเพิ่มความรู้เรื่องบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศและเด็กที่มีความหลากหลายทางเพศให้กับบุคลากรในศาลเยาวชนและครอบครัวในทุกตำแหน่ง