DOI: 10.17026/dans-zf6-wfp2
title: Groningen, Turfsingel 16, Gemeente Groningen (Gr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase.
title: 2020-03/02

description: &lt;p&gt;In verband met een geplande grondsanering bij een voormalig tankstation is een inventariserend archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Turfsingel 16 te Groningen, gemeente en provincie Groningen. De gemeente heeft aangegeven dat het graafwerk dient te worden uitgevoerd onder archeologische begeleiding. Voor deze begeleiding is een Programma van Eisen (PvE) nodig waarin onder meer staat beschreven op welke dieptes kansrijke archeologische niveaus verwacht worden. Het huidige inventariserende onderzoek vormt de basis voor dit PvE. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek (protocol 4002) en een veldonderzoek, verkennende fase (IVO-O; protocol 4003). Bij het bureauonderzoek zijn bronnen geraadpleegd op het gebied van fysische geografie, archeologie en historische geografie. Tijdens het veldonderzoek zijn zes boringen geplaatst om de opbouw en gaafheid van de bodem te bepalen. &lt;br&gt; Onderzoeksgebied Turfsingel 16 ligt op de oostelijke flank van de Hondsrug. Bij eerder archeologisch onderzoek langs onder meer de Turfsingel zijn resten gevonden van ophooglagen, lagen steigeraarde en dempings- en grachtlagen die vooral dateren vanaf de zeventiende eeuw. Tijdens de middeleeuwen lag het onderzoeksgebied op de rand van de Noord Es van Groningen. Omstreeks 1400 werd op korte afstand oostelijk van het onderzoeksgebied het Schuitendiep gegraven. Later volgde vanaf ongeveer het onderzoeksgebied de westwaartse verbinding Lopende Diep naar het Reitdiep. Tijdens de grote stadsuitleg van 1615-1624 is de gracht zoals die zuidelijk langs het onderzoeksgebied loopt grotendeels gerealiseerd. Tegelijkertijd is de Steenmarkt ontstaan op de plek van afdamming van de tak naar het noordelijk gelegen Selwerderdiep die daarna veranderde in Boterdiep. Tijdens de zeventiende en achttiende eeuw werd de kade van de Steenmarkt gebruikt als scheepshelling van een werf die mogelijk tot in het onderzoeksgebied reikte. Tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw stond er een paardenstal die tot in het noorden van het onderzoeksgebied kwam. In 1826 werd er een duiker aangelegd tussen Schuitendiep en Boterdiep die mogelijk ook tot in het onderzoeksgebied kwam. &lt;br&gt; Bij het booronderzoek is in het oosten van het onderzoeksgebied een akkerlaag vastgesteld met de top op +0,3 meter NAP oftewel twee meter beneden maaiveld. Hierop volgt tot aan het maaiveld opgebrachte grond waarvan het onderste deel een mengsel is van zand, veen en klei waarin geen twintigste-eeuws materiaal is gevonden. Onderin dit deel van de opgebrachte grond zijn vondsten gedaan van scherven aardewerk en stukken kleipijp die wijzen op een zeventiende-eeuwse ophoging. Het bovenste deel is vulzand / ophoogzand dat waarschijnlijk dateert uit de tijd van het tankstation.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;selectie-advies door senior KNA-prospector drs. J.M.G. Bongers&lt;br&gt;Aangezien de gemeente Groningen al beslist heeft dat het graafwerk voor de grondsanering dient te worden uitgevoerd onder archeologische begeleiding, geven wij geen advies. Wel wijzen wij erop dat voor al het graafwerk geldt dat als archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Groningen.&lt;/p&gt;