DOI: 10.17026/dans-zt5-ns9d
title: Oude Pekela, Feiko Clockstraat 112-115, Gemeente Pekela (Gr.). Proefsleuvenonderzoek IVO-P.
title: 2020-01/05

description: &lt;p&gt;Voor een plangebied aan de Feiko Clockstraat 112-115 te oude Pekela (gemeente Pekela) is een verkennend archeologisch onderzoek middels proefsleuven uitgevoerd (SIKB-BRL 4000: protocol 4003 en 4004). De aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de geplande bouw van tien tot twintig woningen. Omdat de diepte van de bodemverstorende ingrepen circa 1 meter beneden het maaiveld bedragen kunnen oude bewoningslagen worden aangetast. Een proefsleuvenonderzoek was vanuit de gemeente gewenst om te bepalen of er behoudenswaardige archeologische resten aanwezig zijn in het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek is een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd door De Steekproef bv (Bongers 2019). Tijdens dit onderzoek is een vindplaats vastgesteld. Het booronderzoek leverde vondsten op uit de zeventiende eeuw, aanwijzingen voor bewoning in de begintijd van Oude Pekela. Op basis van het booronderzoek werd aanbevolen om geen bodemingrepen te ondernemen die dieper reiken dan een halve meter beneden maaiveld. Als voor realisatie van de nieuwe woningen dieper graafwerk nodig was, kon het mogelijk een oplossing zijn om het terrein vooraf iets op te hogen. Als ophoging geen optie was, werd geadviseerd om het terrein nader te onderzoeken met behulp van proefsleuven (Bongers 2019).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het plangebied werden sporen verwacht van de eerste bewoningsperiode van Oude Pekela (16e en 17e eeuw), alsmede de resten van de oude bewoningslaag (cultuurpakket). Het onderzoek bestond uit twee proefsleuven. De proefsleuven zijn optimaal aangelegd om de oude bewoningsresten van Oude Pekela te vinden, alsmede de resten van de oude bewoningslaag (cultuurpakket) die bij het booronderzoek werd ontdekt (Bongers 2019). &lt;br&gt; Met het proefsleuvenonderzoek is vastgesteld dat de oude bewoningslaag (cultuurpakket) niet meer intact is en dat in het plangebied geen archeologische sporen (meer) aanwezig zijn. Alle vondsten zijn hierdoor zonder een duidelijke context gevonden. Door de (recente) sloop van de bebouwing is de toplaag van het plangebied in zijn geheel geroerd geraakt. Vondsten die bij de (oude) bewoningslaag (cultuurpakket) horen en bij de eventuele oudere fases, zijn hierdoor met de bovenlaag vermengd geraakt. Het vondstmateriaal bestaat uit aardewerk en metaal.&lt;br&gt; Ondanks de verstoorde context kan geconcludeerd worden dat het aardewerk wat betreft de dateringen past in het bestaande beeld van de historie van Oude Pekela: de nadruk ligt op een datering vanaf de zeventiende eeuw en later, de periode van de veenontginningen. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat voordat de grootschalige veenontginningen op gang kwamen (vanaf de vroege zeventiende eeuw) ook al activiteiten plaatsvonden in of nabij het plangebied (namelijk in de vijftiende of vroege zestiende eeuw). Zes fragmenten roodbakkend aardewerk zijn van binnen voorzien van loodglazuur en aan de buitenkant alleen een engobe en enkele vlekken loodglazuur. Deze fragmenten dateren uit de vijftiende of de eerste helft van de zestiende eeuw. De oudste bewoning van Oude Pekela werd tot nog toe in de vroege zeventiende eeuw gedateerd. Deze vondsten duiden er op dat het plangebied mogelijk al eerder bewoond werd. Een eerdere vondst van enkele middeleeuwse scherven kogelpotaardewerk wees hier ook op. Na het proefsleuvenonderzoek bleek dat er in het plangebied geen behoudenswaardige vindplaats aanwezig is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie advies drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog; Actorregister nummer.: 46647395):&lt;br&gt;Het archeologisch onderzoek op de locatie van Feiko Clockstraat 112-115 te Oude Pekela is afgerond. Tijdens het proefsleuvenonderzoek bleek dat er in het plangebied geen behoudenswaardige vindplaats (meer) aanwezig is. In de sleuven bleek geen intacte bodemopbouw meer aanwezig te zijn en geen archeologische grondsporen. Er zijn in de verstoorde bewoningslaag wel archeologische vondsten gedaan (vanaf de late zestiende eeuw en jonger), maar alle vondsten zijn zonder archeologische context. Door de (recente) sloop van de bebouwing is de toplaag van het plangebied in zijn geheel geroerd geraakt. Vondsten die bij de (oude) bewoningslaag (cultuurpakket) horen en bij de eventuele oudere fases, zijn hierdoor met de bovenlaag vermengd geraakt. Er zijn geen archeologische sporen aangetroffen. De Steekproef bv heeft na de veldwerkzaamheden een selectievoorstel gedaan om na het proefsleuvenonderzoek verder geen vervolgonderzoek te ondernemen en het terrein vrij te geven. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als bij toekomstig graafwerk onverhoopt toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Pekela (Dhr.Keemink; paul.keemink@dekompanjie.nl; T: 0597 61 75 55).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De Kompanjie (dhr. B. Strik) heeft op 24 maart 2020 namens de gemeente Pekela laten weten het rapport goed te keuren en het selectieadvies over te nemen. De Kompanjie is hierbij geadviseerd door Libau, mevrouw N. van der Mei.&lt;/p&gt;