DOI: 10.17026/dans-zmj-3p9c
title: Plangebied Jaarbeursplein/Parkeergarage te Utrecht
title: Fysisch Geografisch onderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van de Project Organisatie Stationsgebied heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een fysisch geografisch onderzoek uitgevoerd in het&lt;br&gt;plangebied Jaarbeursplein / parkeergarage te Utrecht. Ter plekke van het Jaarbeursplein gaan in het kader van de vernieuwing van het stationsgebied grootschalige bodemwerkzaamheden plaatsvinden. Ter plekke van het Jaarbeursplein is men voornemens een ondergrondse parkeerkelder te realiseren. In verband met de diepschalige bodemverstoringen kunnen eventueel aanwezige archeologische resten in het geding komen. In eerste instantie is een verkennend/fysisch geografisch booronderzoek uitgevoerd om eventueel aanwezige restgeulen, oevers en gegraven watergangen in kaart te brengen.&lt;br&gt;Uit het reeds uitgevoerde bureauonderzoek blijkt dat er voor het plangebied een hoge verwachting geldt op het aantreffen van nederzettingen vanaf de Romeinse tijd tot en met de nieuwe tijd. Oudere resten zijn geërodeerd als gevolg van laterale verplaatsing van de actieve meandergordel. Archeologische resten zullen zich voornamelijk concentreren in de top van de aanwezige oeverafzettingen met bijbehorende laklaag of vegetatiehorizont. Ook kunnen archeologische resten zowel 'in situ' als in verspoelde context worden aangetroffen in de oude zandige beddingafzettingen. Te denken hierbij valt aan vergane schepen of verspoelde fragmenten aardewerk, leem of baksteen. De top van de oeverafzettingen met bijbehorende laklagen wordt in de omgeving van het stationsgebied vrijwel altijd tussen 1 en 2 m +NAP aangetroffen. Op dit niveau zijn voornamelijk archeologische resten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen aangetroffen. Ter plekke van het plangebied wordt een eventueel aanwezig archeologisch niveau dus vermoedelijk binnen 2 meter beneden het maaiveld (-mv) verwacht. Hierboven kan zich nog een ophoogpakket uit de late middeleeuwen en/of de nieuwe tijd bevinden. De bebouwingsgeschiedenis vanaf de middeleeuwen, maar met name van de negentiende/twintigste eeuw, maakt het aannemelijk dat een (groot) deel van het mogelijk aanwezige archeologisch potentieel niet meer als dusdanig aanwezig is/verstoord is.&lt;br&gt;Uit het fysisch geografisch onderzoek blijkt dat het plangebied binnen de contouren van de stroomgordelafzettingen van de Oude Rijn ligt. De stroomgordelafzettingen bestaan ter plekke van het plangebied uit in twee fases opgebouwde beddingafzettingen met daarop oeverafzettingen van de Oude Rijn. De oudste fase dateert zeer waarschijnlijk uit de Romeinse tijd en de jongste fase uit de vroege middeleeuwen C en D. De top van deze afzettingen is in circa de helft van de boringen nog intact aanwezig. Bij intacte bodemprofielen is er in de meeste gevallen sprake van een vegetatiehorizont (Ahb-horizont). In de overige gevallen is de top van de aanwezige oeverafzettingen verstoord of afgetopt tot in de onderliggende beddingafzettingen. De verstoringsdiepte varieert van 120 cm beneden het maaiveld in het zuidoostelijke deel van het plangebied tot maximaal 310 cm -mv ter plekke van de gedempte Blekersgracht.&lt;br&gt;In het noordelijke deel van het plangebied is in boring 4 een humeuze opvulling van een geul aangetroffen. In de top van de aanwezige oeverafzettingen is een fragment aardewerk uit de periode 1400-1600 AD aangetroffen en diverse fragmenten bouwkeramiek. In de noordelijk gelegen (geul) zijn fragmenten aardewerk uit vrijwel dezelfde periode aangetroffen.&lt;br&gt;Vanwege de ligging van het plangebied op een goed bewoonbare oeverwal nabij een watervoerende (rest)geul en het aangetroffen aardewerk in zowel de&lt;br&gt;opvulling van de (rest)geul als in de top van de aanwezige oeverafzettingen kan de hoge verwachting voor circa 50% van het plangebied gehandhaafd blijven. Er worden in de top van de oeverafzettingen voornamelijk archeologische resten uit de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd B verwacht (complextype: nederzetting). In het noord(west)elijke deel van het plangebied worden dumpzones van nederzettingsafval verwacht in een aanwezige (rest- of kronkelwaard)geul. Op basis van de diepe verstoringen tot in de beddingafzettingen uit de vroege/volle middeleeuwen geldt voor het centraal oostelijke deel van het plangebied en ter plekke van de gegraven Blekersgracht een lage archeologische verwachting op het aantreffen van archeologische resten voor alle perioden.&lt;br&gt;BAAC bv adviseert om bodemverstorende activiteiten ter plekke van de gebieden met een hoge verwachting (circa 4000 m2) binnen het plangebied te vermijden. Indien dat niet mogelijk is adviseert BAAC bv een archeologisch vervolgonderzoek aan. De nadere invulling van een eventueel vervolgtraject dient door het bevoegd gezag (gemeente Utrecht) in overleg met Project Organisatie Stationsgebied nader bepaald te worden.&lt;/p&gt;