DOI: 10.17026/ar/uh0u1w
title: Archeologisch verkennend veldonderzoek door middel van boringen Meppelerweg (ong.) te Steenwijk (gemeente Steenwijkerland)

description: Op 8 en 9 maart 2022 is een archeologisch verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Meppelerweg (ong.) te Steenwijk (gemeente Steenwijkerland). De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Steenwijkerland (2006) in een zone die is aangemerkt met een hoge archeologische verwachting. Binnen het bestemmingsplan Steenwijk en Tuk (2013) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2. In een eerder stadium (november – december 2020) is voor de locatie een archeologische bureaustudie uitgevoerd. Op basis van de resultaten werd een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennend booronderzoek. Op basis van dit bureauonderzoek blijkt dat de omgeving van het plangebied op de overgang ligt van de hoger gelegen stuwwal naar de lager gelegen smeltwatervlakte en beekloop van de Steenwijker Aa. Het plangebied ligt op de westelijke flank van de west-oost gelegen stuwwal Halterberg. Het plangebied ligt binnen een zone van gordeldekzandwelvingen. In de directe omgeving zijn meerdere vuursteenvondsten bekend uit de periode van de jager-verzamelaars. Ook binnen deze landschappelijke zone zijn enkele laat-paleolithische vuursteenvondsten bekend. Voor het plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum, mesolithicum en neolithicum.
In de late prehistorie raakte de omgeving van het plangebied bedekt met veen, mogelijk al vanaf de late bronstijd. Als gevolg van de vernatting en veenvorming was de omgeving van het plangebied bij de aanwezigheid van veen onaantrekkelijk om te wonen. In de omgeving van het plangebied en binnen dezelfde landschappelijke situatie zijn echter resten van een kringgreppel uit de late bronstijd-ijzertijd aangetroffen en op 100 meter ten zuidwesten van het plangebied zijn resten van een inheems- Romeinse nederzetting aangetroffen. Het kan zodoende niet worden uitgesloten dat het plangebied, ondanks of juist dankzij de ligging aan de voet van de stuwwal niet altijd onderhevig was aan veengroei of slechts plaatselijk. Voor de periode neolithicum tot en met vroege middeleeuwen geldt voor het plangebied om deze redenen een middelhoge archeologische verwachting voor zowel bewonings- als voor begravingsresten uit de periode laat-neolithicum, bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen. Vanaf de late middeleeuwen is het veen in het gebied grotendeels verdwenen als gevolg van afgravingen en ontginningen voor brandstof en om akkerland te verkrijgen. Het plangebied lag tot ver in de 19e eeuw grotendeels in het heidegebied (Stads Heideveld). Eind 19e eeuw wordt het in ontginning gebracht en wordt het als agrarisch gebied in gebruik genomen. Voor het plangebied geldt een lage verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw, met uitzondering van Type II-boringen, (diepgaand) verstoord is. Op basis van deze gegevens is de archeologische verwachting ter plaatse van Type I-boringen voor het aantreffen van archeologische resten voor de perioden (laat-paleolithicum – vroege middeleeuwen) bijgesteld naar laag. De verwachting voor de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd was al laag. Ter plaatse van Type I-boringen wordt geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. De bodemopbouw ter plaatse van Type II boringen bestaat uit een (deels) intact bodemprofiel. De graafwerkzaamheden bij de voorgenomen planontwikkeling kunnen ter plaatse van deze boringen een negatieve impact hebben op het verwachte aanwezige archeologische niveau. Op basis van de bodemkundige gesteldheid blijft de middelhoge archeologische verwachting ter plaatse van Type II-boringen voor het aantreffen van archeologische resten uit de periode laat-paleolithicum – vroege
middeleeuwen gehandhaafd. Archeologische resten kunnen onder de humushoudende bovengrond aanwezig zijn. Wanneer in dit deel van het plangebied graafwerkzaamheden gaan plaatsvinden dan kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaat. Op basis hiervan wordt voor dit deel van het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd. Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Advies gemeente Steenwijkerland: Ten aanzien van het vervolgtraject, er zal een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd moeten worden waarbij de advieszones uit het onderzoeksrapport als uitgangspunt gelden. Daarnaast zullen er ook in het tussenliggende gebied enkele proefsleuven gegraven moeten
worden om onduidelijkheden weg te nemen.