DOI: 10.17026/ar/jijzsy
title: Archeologisch bureauonderzoek Waterschap Limburg Winnerstraatlossing, Eindhovensebaan en Bientje te Nederweert en Ospel, gemeente Nederweert

description: In opdracht van het Waterschap Limburg heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Aanleiding voor het uitvoeren van het onderzoek is de aanpassing van twee waterwegen langs de Winnerstraatlossing en Eindhovenseweg, en het Bientje. Hier wordt de waterweg verbreed of omgelegd, oevers deels afgegraven en weer opgehoogd en duikers verwijderd, aangebracht of vervangen.

Het westelijk deel van het plangebied in Nederweert is gelegen binnen het bestemmingsplan Buitengebied Nederweert. Een groot deel van het tracé aan de noordzijde is gelegen binnen een dubbelbestemming Archeologie. De maximale verstoringsgrens is hier 100 m2 en dieper dan 40 cm onder maaiveld. 
Daarnaast is een klein deel van het tracé gelegen binnen het bestemmingsplan Bedrijventerrein Aan Veertien. Ook hier is een dubbelbestemming aanwezig. In de bestemmingsplannen wordt geen maximale verstoringsgrens beschreven, wel wordt vermeld dat er bij eventuele nieuwe bouwontwikkelingen een archeologisch onderzoek is vereist.
Het oostelijk deel van het tracé dat is gelegen in Ospel ligt ook binnen het bestemmingsplan Buitengebied Nederweert. Hier is binnen het tracé geen sprake van een dubbelbestemming Archeologie.

De bovenstaande vrijstellingsgrenzen worden door de voorgenomen ontwikkeling in het plangebied overschreden (zie paragraaf 2.1.3). Conform het archeologiebeleid is archeologisch onderzoek nodig. 

Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerd verwachtingsmodel opgesteld. 

In het plangebied zijn archeologische resten mogelijk vanaf het Laat Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd in de top van het dekzand, direct onder het maaiveld en het eventuele plaggendek. De archeologische verwachting voor intacte archeologische resten uit het Paleolithicum/Mesolithicum is laag in het noordelijke deel van het plangebied vanwege het ontbreken van een plaggendek. Het is zeer waarschijnlijk dat eventuele archeologische waarden uit deze periode verstoord zijn geraakt door de ontwikkelingen uit de 20e eeuw zoals verkaveling en ontginnen van de Peel. Wel was dit een geschikt gebied voor jagers-verzamelaars.
Ook de verwachting op archeologische waarden vanaf de Bronstijd tot en met de Nieuwe tijd zijn laag voor het noordelijk deel van het tracé. Dit gebied was gelegen in of net naast de Peel en was moerasgebied wat pas in de 20e eeuw is ontgonnen. Ook voor landbouw was het niet geschikt. Het is mogelijk slechts gebruikt als grasland.
Voor het zuidelijk deel van het tracé geldt een middelhoge tot hoge verwachting op archeologie uit het Paleolithicum tot en met de late Middeleeuwen/ Nieuwe tijd. Direct ten zuiden van het plangebied ontwikkelden Nederweert en Weert zich in elk geval vanaf de 13e eeuw. Ook eerder al was dit hoger gelegen gebied op een dekzandrug een aantrekkelijke plek om te wonen. Waarschijnlijk is hier sprake van een hoge zwarte enkeerdgrond wat archeologische waarden heeft afgedekt.

Voor het tracé dat gelegen is in Ospel geldt een lage verwachting voor alle perioden. Dit gebied genaamd ‘het Bientje’ is lager gelegen gebied dat waarschijnlijk ook al vroeg moerasgebied was en ongeschikt voor bewoning of landbouw.

 
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ingrepen. Deze bestaan binnen de zone met een hoge archeologische verwachting uit het beperkt uitgraven van de bestaande watergangen, meestal wordt slechts het slib verwijderd van de wanden en de watergangen in oorspronkelijke staat hersteld. Daarnaast bestaan deze uit het vervangen van twee bestaande duikers. In andere delen van het plangebied kunnen alle werkzaamheden worden uitgevoerd (verleggen van de waterweg, plaatsen nieuwe duikers etc.)
Indien er binnen de zone met een hoge verwachting anders dan in de huidige plannen werkzaamheden plaatsvinden die de bodem verstoren dan is wel archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk.

Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een besluit neemt. 
De mogelijkheid bestaat dat dit besluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.