DOI: 10.14457/tu.the.2018.1119
title: ข้อเสนอทางนโยบายสำหรับพัฒนาเกณฑ์การจัดสรรเงินสนับสนุนให้แก่พรรคการเมืองจากกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง

description: การศึกษาข้อเสนอทางนโยบายสำหรับพัฒนาหลักเกณฑ์การจัดสรรเงินสนับสนุนให้แก่พรรคการเมือง จากกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคของการพัฒนาพรรคการเมืองไทยให้เป็นสถาบันทางการเมืองที่เข้มแข็งและเพื่อศึกษาแนวทางการสนับสนุนพรรคการเมืองโดยรัฐ ของกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมืองเพื่อนำไปสู่ความเป็นสถาบันทางการเมืองที่เข้มแข็งของพรรคการเมืองจากการศึกษาวิเคราะห์แนวทางการสนับสนุนพรรคการเมืองโดยรัฐ โดยใช้หลักเกณฑ์ 3 ประการ ได้แก่ หลักความโปร่งใส หลักการมีส่วนร่วม และหลักความเป็นอิสระ ผลการวิเคราะห์ พบว่าทางเลือกที่หนึ่ง การให้เงินสนับสนุนโดยเน้นการอุดหนุนแก่สาขาพรรคการเมือง จะให้การสนับสนุนแก่สาขาพรรคการเมืองในอัตราร้อยละ 70 และให้การสนับสนุนแก่สำนักงานใหญ่พรรคการเมืองในอัตราร้อยละ 30ข้อดีตามหลักการมีส่วนร่วม คือเปิดโอกาสให้สาขาพรรคและสมาชิกพรรคการเมืองมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางในการกำหนดนโยบาย การส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง และการมีส่วนร่วมในการบริหารสาขาพรรคการเมือง และตามหลักความเป็นอิสระ ก็มีมาตรการกำกับให้พรรคการเมืองสามารถดำเนินการโดยอิสระ ไม่ถูกครอบงำหรือชี้นำโดยบุคคลซึ่งมิใช่สมาชิกของพรรคการเมืองข้อเสียคือจะไม่มีความโปร่งใส ในเรื่องการบริหารงานและการดำเนินกิจกรรมของสาขาพรรคการเมือง อาจจะตรวจสอบได้ยากทางเลือกที่สอง การให้ให้เงินสนับสนุนโดยเน้นการอุดหนุนแก่สำนักงานใหญ่พรรคการเมือง โดยจะให้การสนับสนุนแก่สำนักงานใหญ่พรรคการเมืองในอัตราร้อยละ 70 และให้การสนับสนุนแก่สาขาพรรคการเมืองในอัตราร้อยละ 30ข้อดีตามหลักความโปร่งใส คือการจัดตั้ง การบริหารงาน และการดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองเป็นไปโดยเปิดเผยและตรวจสอบได้ โดยเฉพาะการดำเนินกิจกรรมของสำนักงานใหญ่พรรคการเมืองแต่มีข้อเสียคือจะไม่มีหลักการมีส่วนร่วม คือ สาขาพรรคการเมืองหรือสมาชิกพรรคการเมืองไม่ได้รับโอกาสในการดำเนินกิจกรรมทางการเมืองที่สำคัญ เช่น การกำหนดนโยบายและการส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง อีกทั้งไม่มีหลักความเป็นอิสระ อาจจะถูกครอบงำหรือชี้นำโดยบุคคลซึ่งมิใช่สมาชิกของพรรคการเมืองทางเลือกที่สาม การให้เงินสนับสนุนโดยเน้นการอุดหนุนทั้งสาขาพรรคและสำนักงานใหญ่พรรคการเมือง โดยจะให้การสนับสนุนแก่สาขาพรรคการเมืองและสำนักงานใหญ่พรรคการเมืองในอัตราร้อยละ 50 เท่ากันทางเลือกนี้ เป็นการสนับสนุนต่อพรรคการเมืองที่มีความเท่าเทียมและสมดุล จะถือได้ว่าเป็นหลักประกันพื้นฐานของความสำเร็จตามประเด็นของการวิเคราะห์ ซึ่งประเด็นในการวิเคราะห์นั้น มาจากเจตนารมณ์ของการตราพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 เพื่อให้การจัดตั้ง การบริหารงาน และการดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองเป็นไปโดยเปิดเผยและตรวจสอบได้ เปิดโอกาสให้สมาชิกมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางในการกำหนดนโยบายและการส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง รวมทั้งมีมาตรการกำกับให้พรรคการเมืองสามารถดำเนินการโดยอิสระไม่ถูกครอบงำหรือชี้นำโดยบุคคลซึ่งมิใช่สมาชิกของพรรคการเมืองสรุป ผู้ศึกษาเห็นว่า ทางเลือกที่สาม การให้เงินสนับสนุนโดยเน้นการอุดหนุนทั้งสาขาพรรคการเมืองและสำนักงานใหญ่พรรคการเมือง เป็นทางเลือกที่ดีที่สุด เพราะจะช่วยให้พรรคการเมืองมีความเป็นสถาบันทางการเมืองที่เข้มแข็ง สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ซึ่งมีเหตุผลและความจำเป็น เพื่อให้การจัดตั้ง การบริหารงาน และการดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมืองเป็นไปโดยเปิดเผยและตรวจสอบได้ เปิดโอกาสให้สมาชิกมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางในการกำหนดนโยบายและการส่งผู้สมัครรับเลือกตั้ง รวมทั้งมีมาตรการกำกับให้พรรคการเมืองสามารถดำเนินการโดยอิสระไม่ถูกครอบงำหรือชี้นำโดยบุคคลซึ่งมิใช่สมาชิกของพรรคการเมือง โดยในส่วนของกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมือง ซึ่งเป็นผู้ให้การสนับสนุนแก่พรรคการเมือง ก็สามารถตรวจสอบการใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองได้โดยสะดวก เพราะเงินสนับสนุนที่พรรคการเมืองได้รับมีความเท่าเทียมสมดุลกันทั้งสาขาพรรคการเมืองและสำนักงานใหญ่พรรคการเมือง โอกาสที่จะใช้จ่ายเงินสนับสนุนไม่ถูกต้อง จึงมีไม่มากแต่ทั้งนี้ การเลือกทางเลือกนี้ เมื่อสาขาพรรคการเมืองได้รับการสนับสนุนในจำนวนเท่ากับสำนักงานใหญ่ สาขาพรรคการเมืองอาจจะไม่กระตือรือร้นในการทำงาน เช่น ในการหาสมาชิกเพิ่ม หรือการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ของพรรคการเมือง เพราะถึงอย่างไรสาขาพรรคการเมืองก็ยังได้รับการสนับสนุนเงินจากกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมืองในสัดส่วนที่เท่ากับสำนักงานใหญ่พรรคการเมืองได้รับ ในอนาคตอาจจะทำให้ความเป็นสถาบันทางการเมืองของพรรคการเมืองลดน้อยลงได้ดังนั้น สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งต้องผลักดันให้มีการปรับปรุงกฎหมาย และประกาศที่เกี่ยวข้อง ในประเด็นการสนับสนุนเงินให้แก่พรรคการเมือง พร้อมกับการเตรียมความพร้อมด้านบุคลากร ทั้งบุคลากรของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง และบุคลากรของพรรคการเมือง