DOI: 10.14457/tu.the.2016.735
title: การเข้าสวมสิทธิอันเนื่องมาจากการโอนสิทธิเรียกร้องในคดีล้มละลาย

description: การโอนสิทธิเรียกร้องเป็นนิติกรรมที่เข้ามามีบทบาทสำคัญและเป็นหนทางหนึ่งที่สามารถนำไปใช้ในการระดมเงินทุนเข้าสู่องค์กรให้เกิดศักยภาพเกิดความคล่องตัวของเศรษฐกิจภายในองค์กรสร้างงานสร้างโอกาสในทางธุรกิจต่อไป โดยการเปลี่ยนมือผู้ทรงสิทธิในการได้รับชำระหนี้เป็นหนทางในการระบายหนี้เสียออกไปให้บุคคลอื่นซึ่งอาจมีศักยภาพและความสามารถทั้งทางเศรษฐกิจและทางธุรกิจบริหารจัดการหนี้ต่อไปแทน ด้วยการโอนสิทธิเรียกร้องในมูลค่าที่ต่ำกว่ามูลค่าหนี้ที่แท้จริง ซึ่งเป็นการยอมสูญเสียมูลค่าแห่งผลประโยชน์ เพื่อแลกกับเวลาที่จะได้รับเงินทุนหมุนเวียนทางธุรกิจที่อาจก่อให้เกิดรายได้และประโยชน์มากกว่าการรอเวลาที่จะได้รับชำระหนี้และเพื่อเป็นการดึงตนเองออกไปจากกระบวนการล้มละลายของลูกหนี้ที่เนิ่นช้ายาวนาน โดยให้ผู้รับโอนสิทธิเรียกร้องที่มีศักยภาพทางการเงินที่สูงกว่าและสามารถรอระยะเวลาในการรวบรวมทรัพย์สินของลูกหนี้ได้เข้ามาเป็นเจ้าหนี้ในคดีล้มละลายแทนแต่ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่ปรากฏในปัจจุบันนั้นยังมีกรณีที่ไม่ยอมรับการโอนสิทธิเรียกร้องและกรณีที่ไม่อนุญาตให้ผู้รับโอนสิทธิเรียกร้องเข้ามาสวมสิทธิในคดีล้มละลาย ซึ่งผู้เขียนเห็นว่าเป็นการใช้กฎหมายที่ก่อให้เกิดอุปสรรคแก่การดำเนินธุรกิจและไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมในปัจจุบัน วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาถึงหลักกฎหมายพื้นฐานในเรื่องการโอนสิทธิเรียกร้องและการเข้าสวมสิทธิในการเป็นเจ้าหนี้ในคดีล้มละลายอันเนื่องมาจากการโอนสิทธิเรียกร้องในคดีล้มละลายรวมทั้งบทบัญญัติที่มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจในการตีความและปรับบทกฎหมายให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันอุดช่องว่างของบทบัญญัติกฎหมาย โดยมุ่งหวังให้นักกฎหมายใช้กฎหมายได้อย่างรัดกุมรอบคอบ เป็นเอกภาพ เกิดประโยชน์ในการให้ความเป็นธรรมและสอดคล้องกับวิถีทางปฏิบัติที่แท้จริงในการดำเนินธุรกิจในภาคเอกชน และให้คำพิพากษาของศาลเกิดผลบังคับใช้ได้จริงในทางปฏิบัติ โดยผู้เขียนมุ่งศึกษาและเสนอประเด็นแนวทางแก้ไขบัญหาใน 3 ประเด็น ดังนี้1. ปัญหาการโอนสิทธิเรียกร้อง ซึ่งมีปัญหาการตีความตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่แตกต่างกันในเรื่องการโอนสิทธิเรียกร้องมีลักษณะเป็นการซื้อขายความกัน ทำให้การโอนสิทธิเรียกร้องนั้นเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 150 จึงเสนอแนะให้บัญญัติถึงลักษณะคำจำกัดความของการซื้อขายความให้ชัดเจน และกำหนดให้การโอนสิทธิเรียกร้องในระหว่างพิจารณาและการโอนสิทธิเรียกร้องในหนี้ตามคำพิพากษา ไม่เป็นการซื้อขายความให้ชัดเจนเพื่อไม่จำต้องตีความในเรื่องการโอนสิทธิเรียกร้องอีกต่อไป ซึ่งสอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน 2. ปัญหาการเข้ามาสวมสิทธิในคดีล้มละลาย จะแบ่งการวิเคราะห์พิจารณาออกเป็น   แต่ละช่วงแห่งการดำเนินคดีล้มละลายซึ่งการโอนสิทธิเรียกร้องไปในแต่ละช่วงเวลานั้นหากไม่มีผลกระทบต่อเจตนารมณ์สำคัญแห่งคดีล้มละลายที่มุ่งให้เจ้าหนี้ทั้งหลายได้รับการแบ่งทรัพย์สินอย่างเท่าเทียมและช่วยลูกหนี้จัดการหนี้สินที่ล้นพ้นตัวนั้นแล้วกลับไปดำเนินชีวิตได้ตามปกติได้อย่างรวดเร็วแล้ว การเข้ามาสวมสิทธิของผู้รับโอนสิทธิเรียกร้องก็ไม่ควรถูกจำกัด ผู้รับโอนสิทธิเรียกร้องเข้าควรเข้ามาสวมสิทธิของเจ้าหนี้เดิมได้อย่างสมบูรณ์โดยรับไปซึ่งสิทธิทั้งปวงที่เจ้าหนี้เดิมนั้นมีในคดีล้มละลาย และมีสิทธิได้รับการแบ่งทรัพย์สินในคดีล้มละลายด้วยสิทธิของตนเองไม่จำต้องอาศัยการมอบอำนาจจากเจ้าหนี้เดิมผู้โอนสิทธิเรียกร้องให้นั้นอีก อันทำให้เจ้าหนี้เดิมผู้โอนสิทธิเรียกร้องพ้นไปจากคดีล้มละลายและพ้นภาระหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิเรียกร้องนั้นตามวัตถุประสงค์แห่งการโอนสิทธิเรียกร้องอย่างแท้จริง3. วิธีการโอนสิทธิเรียกร้องในคดีล้มละลาย ตามกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศญี่ปุ่นได้มีบทบัญญัติเฉพาะในส่วนของวิธีการเข้ามาสวมสิทธิในคดีล้มละลาย โดยกำหนดรายละเอียดไว้อย่างชัดเจน ดังนั้นจากที่ได้วิเคราะห์ปัญหาการโอนสิทธิเรียกร้องและการเข้าสวมสิทธิในคดีล้มละลายให้โอนและเข้าสวมสิทธิได้แล้ว ก็ควรจะกำหนดบทบัญญัติเฉพาะสำหรับคดีล้มละลายโดยกำหนดวิธีการเข้ามาสวมสิทธิไว้โดยเฉพาะอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อง่ายต่อการพิจารณาถึงความสมบูรณ์แห่งการโอนสิทธิเรียกร้องและการสั่งอนุญาตให้เข้าสวมสิทธิ โดยเสนอแนะให้กำหนดวิธีการโอนตามแนวทางของประเทศสหรัฐอเมริกา