DOI: 10.14457/tu.the.2016.794
title: อิทธิพลของระยะเวลาของการอยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายต่อการรับรู้อุณหภูมิในห้องปรับอากาศ

description: เครื่องปรับอากาศมีความจาเป็นต่อการใช้งานอาคารในเขตร้อนชื้นเพื่อให้เกิดสภาวะน่าสบายต่อการใช้งาน อาคารส่วนใหญ่จะตั้งค่าอุณหภูมิเครื่องปรับอากาศให้ต่ากว่าค่าอุณหภูมิมาตรฐาน หรือต่ากว่า 25 องศาเซลเซียส เพื่อให้คนรู้สึกเย็นทันทีเมื่อเข้าใช้งาน เมื่อผู้ใช้อาคารอยู่ในสภาพแวดล้อมดังกล่าวนาน ๆ จะเกิดความรู้สึกหนาว หรือปรากฏการณ์โอเวอร์คูลลิ่ง (overcooling) ซึ่งส่งผลให้ผู้ใช้งานมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น สวมเสื้อผ้าทับอีกชั้น เปลี่ยนอุณหภูมิให้สูง เพื่อให้เกิดความรู้สึกสบายต่ออุณหภูมิ ดังนั้นการตั้งค่าอุณหภูมิในห้องปรับอากาศให้ต่าจะส่งผลให้เกิดการบริโภคพลังงานสูง และยังทาให้ผู้ใช้งานรู้สึกไม่สบายต่ออุณหภูมิด้วย จากงานวิจัยที่ผ่านมาพบว่าประสบการณ์ทางความร้อนของคนส่งผลต่อการรับรู้อุณหภูมิ โดยพื้นที่เปลี่ยนถ่ายเป็นการเปลี่ยนแปลงประสบการณ์ทางความร้อนของผู้ใช้งานอย่างหนึ่ง โดยพื้นที่เปลี่ยนถ่ายสามารถช่วยลดความต่างของอุณหภูมิภายนอกและห้องปรับอากาศได้งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมาย (1) เพื่อศึกษาระยะเวลาที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายที่ส่งผลต่อระยะเวลาที่การรับรู้อุณหภูมิเข้าสู่สภาวะคงที่ และการรับรู้อุณหภูมิอากาศ และ (2) เพื่อหาอุณหภูมิที่เหมาะสมในการใช้ห้องปรับอากาศหลังการรับรู้อุณหภูมิเข้าสู่สภาวะคงที่ของกลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่าย 10 และ 30 นาที เพื่อศึกษาอิทธิพลของระยะเวลาของการอยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายที่ส่งผลต่อการรับรู้อุณหภูมิในห้องปรับอากาศ โดยทาการทดลองกับกลุ่มตัวอย่างจานวน 16 คน หลังจากกลุ่มตัวอย่างอยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่าย 10 และ 30 นาที จะต้องย้ายไปยังห้องปรับอากาศที่ตั้งค่าอุณหภูมิไว้ 25 องศาเซลเซียส และกลุ่มตัวอย่างต้องทาแบบสอบถามในด้านการรับรู้อุณหภูมิ คือ ความรู้สึกต่ออุณหภูมิ ความพึงพอใจต่ออุณหภูมิ และความรู้สึกสบายต่ออุณหภูมิ ทั้งในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายและห้องปรับอากาศ โดยทาแบบสอบถามทุก 1 นาทีหลังจากกลุ่มตัวอย่างเข้าสู่ห้องปรับอากาศ ทาแบบสอบถามทุก 3 นาที หลังจากอยู่ในห้อง 5 นาที ทาแบบสอบถามทุก 5 นาที หลังจากอยู่ในห้อง 10 นาที และทาแบบสอบถามทุก 10 นาที หลังจากอยู่ในห้อง 60 นาที ซึ่งในการทดลองแรกใช้เวลาในการทาการทดลองรวม 3 ชั่วโมง ในการทดลองที่ 2 กลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายทั้ง 2 เงื่อนไข ย้ายเข้าสู่ห้องปรับอากาศที่มีการปรับเปลี่ยนอุณหภูมิ 3 ระดับ คือ 22 25 และ 28 องศาเซลเซียส ซึ่งจะเปลี่ยนอุณหภูมิทุก ๆ 20 นาที โดยใน 20 นาทีนี้กลุ่มตัวอย่างจะทาแบบสอบถามทุก 1 นาทีหลังจากมีการเปลี่ยนอุณหภูมิ ทาแบบสอบถามทุก 3 นาที หลังจากผ่านไป 5 นาที และทาแบบสอบถามทุก 5 นาที หลังจากผ่านไป 10 นาที จนครบ 20 นาที ซึ่งใช้เวลาในการทาการทดลองรวม 3 ชั่วโมงเช่นเดียวกัน ในการทดลองนี้ทาการวัดค่าดัชนีสภาวะน่าสบาย Predicted Mean Vote (PMV) and Predicted Percentage of Dissatisfied (PPD) เพื่อหาอุณหภูมิที่เหมาะสมในห้องปรับอากาศ และช่วงอุณหภูมิที่อยู่ในช่วงสบายผลการทดลองแสดงให้เห็นว่ากลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายนานกว่า ใช้ระยะเวลาในการเข้าสู่สภาวะคงที่ 7 นาที ซึ่งเร็วกว่ากลุ่มที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่ายในระยะเวลาสั้น ที่ใช้เวลาในการเข้าสู่สภาวะคงที่ 50 นาที นอกจากนี้พื้นที่เปลี่ยนถ่ายยังช่วยให้กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจและยอมรับในอุณหภูมิ โดยกลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่าย 30 นาที มีการยอมรับในช่วงอุณหภูมิ 24 – 27.4 องศาเซลเซียส ซึ่งกว้างกว่ากลุ่มตัวอย่างที่อยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่าย 10 นาที ที่มีการยอมรับอุณหภูมิอยู่ในช่วง 24.5 – 26 องศาเซลเซียส จากผลการทดลองกล่าวได้ว่าการออกแบบสภาพแวดล้อมทางอุณหภูมิในห้องปรับอากาศ สามารถตั้งค่าอุณหภูมิได้สูงถึง 27.4 องศาเซลเซียส ในกรณีที่ผู้ใช้งานอาศัยอยู่ในพื้นที่เปลี่ยนถ่าย อุณหภูมิดังกล่าวเป็นอุณหภูมิที่สูงกว่าค่ามาตรฐานถึง 2.4 องศาเซลเซียส ซึ่งช่วยในการประหยัดพลังงานในพื้นที่ปรับอากาศได้จากผลงานวิจัยนี้นาเสนอการรับรู้อุณหภูมิ และช่วงสภาวะน่าสบายของกลุ่มตัวอย่าง 16 คน การศึกษาในอนาคตควรเพิ่มจานวนการสารวจ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่มีความแม่นยาและถูกต้องมากขึ้น