DOI: 10.17026/dans-zvt-spbz
title: Gemeente Hof van Twente. Goor, Landschapsstructuur Waterhoeksweg

description: &lt;p&gt;Ten zuidwesten van Goor ligt opvallende verhoging in het landschap. Dit betreft een ovale tot min of meer ronde vorm met een diameter van circa 200 m, waarvan de ongeveer 20 m brede buitenring tot ongeveer 1 m hoog is. Tot op heden is niet bekend wat het is en hoe het is ontstaan. Om inzicht te verkrijgen in de geologische en bodemkundige opbouw van de verhoging zijn 25 grondboringen in twee kruisende raaien over de verhoging gezet, waarbij de afstand tussen de boringen 20 m bedraagt&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De landschapsstructuur zou een dekzandopduiking in de vorm van een barchaanduin kunnen zijn. Een barchaanduin is ontstaan door verplaatsing van dekzand door de wind in de laatste ijstijd in een periode dat er geen vegetatie aanwezig was. Een andere mogelijkheid is het een geologisch fenomeen als een pingoruïne die eveneens als een dekzandopduiking in de laatste ijstijd is ontstaan. Een andere optie is dat het een walburcht betreft. In Nederland zijn walburchten bekend uit de volle middeleeuwen. De ronde versterkingen werden aangelegd als verdedigingswerk en kunnen een doorsnede hebben tot enkele honderden meters. Ook zou de omwalde structuur een boerenschans kunnen betreffen, maar die kans is niet heel reëel.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de geplaatste boringen is naar voor gekomen dat de verhoging een natuurlijke dekzandkop of –duin betreft die in de loop van de late middeleeuwen of nieuwe tijd deels mogelijk is gebruikt voor het steken van plaggen, winnen van strooisel, houtwinning en beakkering. Het is niet uit te sluiten dat een potstal op de verhoging heeft gestaan. De natuurlijke vorm van de barchaanduin dan wel dekzandkop is deels gecultiveerd, waarbij met name de rand (wal) is opgehoogd.&lt;br&gt;De verhoging betreft derhalve geen archeologisch fenomeen als een walburcht of een schans. Archeologische resten van een potstal, maar ook oudere resten van kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd (paleolithicum-neolithicum) kunnen wel op de landschapsstructuur bewaard zijn gebleven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De meest aangetroffen bodemprofiel betreft een haarpodzolgrond, waarbij de voormalige A- en E- horizonten verploegd zijn. Deze bodemprofielen zijn aangetroffen in de ‘kern’ van de verhoging. In een aantal gevallen is de AE-horizont afgedekt door een plaggendek. Indien een (verploegd) plaggendek voorkomt kan de bovengrond 50 tot 80 cm dik zijn. In andere gevallen is de bovengrond 30 à 40 cm dik. De AE-(uitspoelings)horizont gaat doorgaans met een scherpe grens over in circa 10 cm dikke donkerroodbruin gekleurde Bh-(inspoelings)horizont en vervolgens in een 10 à 15 cm dikke Bhs-horizont. Onder de inspoelingslaag komen ijzerhuidjes rond de zandkorrels in het moedermateriaal (C-horizont) voor. Door deze ijzerhuidjes is de grond sterk verkit. Langs de randen van de verhoging en in het westelijke deel komen ook veldpodzolgronden en verstoorde bodems voor. De natuurlijke ondergrond bestaat uit (al dan niet verspoeld) dekzand. Het bodemvormende proces van inspoeling en uitspoeling van humus en mineralen wordt podzolering genoemd.&lt;/p&gt;