DOI: 10.17026/dans-2zm-wv5q
title: Gemeente 's-Hertogenbosch. Plangebied Engelen - Engelermeer en Empel/Rosmalen - Nieuwe Vliet, natuurvriendelijke oevers. Bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van Kragten heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Engelen - Engelermeer (deelgebied 1) en Empel/Rosmalen-Nieuwe Vliet (deelgebied 2), Natuurvriendelijke oevers. Aanleiding voor het onderzoek is het plan om in beide deelgebieden natuurvriendelijke oevers te realiseren. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Deelgebied 1 ligt grotendeels op een stroomgordel- of rug. De pleistocene ondergrond is er reliëfrijk en de hogere delen waren aantrekkelijk om zich te vestigen. In de directe omgeving van het deelgebied zijn vindplaatsen uit het laat-neolithicum tot de Romeinse tijd op dergelijke dekzandkopjes bekend. Het noordelijke deel van het tracé bevindt zich ter plaatse van een moerasachtige vlakte en een restgeul waarvoor op de archeologische verwachtingskaart respectievelijk een lage tot middelhoge verwachting geldt. De middelhoge verwachting voor de restgeul kan gezien de lage en natte ligging worden bijgesteld naar een lage verwachting. Onderzoek naar de historie van het deelgebied heeft aangetoond dat het tot op heden deel heeft uitgemaakt van graslanden die langs een zomerdijk lagen en dat het noordelijke deel van het tracé ter hoogte van een uitloper van het Engelermeer en de aangrenzende dijk ligt. In het uiterste zuiden van het plangebied kunnen sporen van de circumvallatielinie worden aangetroffen. Voor het grootste deel van het plangebied, dat een hoge verwachting heeft, wordt een vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek, variant archeologische begeleiding geadviseerd. Ook de resultaten van twee eerdere onderzoeken waarbinnen onderhavig deelgebied valt hebben geleid tot het advies om vervolgonderzoek uit te laten voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ook deelgebied 2 ligt ter plaatse van een stroomgordel of –rug. Dit gebied was echter veel natter en tot begin 19e eeuw als polder in gebruik. Vervolgens is het gebied verkaveld en zijn de percelen als hooiland in gebruik genomen. Het westelijke deel van het deelgebied was al in gebruik als watergang en in de jaren 50 van de vorige eeuw is een nieuwe watergang gegraven ter plaatse van het huidige tracé. Op basis van ligging en het ontbreken van archeologische vindplaatsen uit de directe omgeving is voor de periode paleolithicum-Romeinse tijd en late middeleeuwen-nieuwe tijd (jachtkamp/nederzetting/grafveld) een lage verwachting aan het deelgebied gegeven. Voor het westelijke deel van het plangebied geldt een hoge verwachting op het voorkomen van archeologische resten uit de vroege en volle middeleeuwen. In het uiterste oosten van het deelgebied zijn mogelijk restanten van waterbeheersing (sluis, watermolen) en verdediging (fort) uit de late middeleeuwen-nieuwe tijd aanwezig en een fort uit de nieuwe tijd. Hiervoor geldt een hoge archeologische verwachting. Indien hier graafwerkzaamheden plaatsvinden dient een vervolgonderzoek in de vorm van een opgraving, variant archeologische begeleiding te worden uitgevoerd. Voor het overige deel van het plangebied is geen vervolgonderzoek noodzakelijk.&lt;/p&gt;