DOI: 10.17026/dans-zjr-ydk5
title: Bureauonderzoek, Bouwdossieronderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Veerhuys Aerdtsedijk te Aerdt Gemeente Zevenaar

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van Italiaander Bouwkundig Ingenieursbureau een archeologisch bureauonderzoek, bouwdossieronderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd voor de sloop van het huidige zalencentrum en de nieuwbouw van 6 woningen op deze locatie (Aerdtsedijk 27 en Aerdtsedijk ongenummerd). Het plangebied heeft een oppervlakte van 3.317m². De exacte verstoringsdiepte is nog onbekend maar bereikt een diepte van meer dan 30cm-mv als gevolg van het principe ‘vorstvrije aanleg van de fundering’. De planontwikkeling bevindt zich in het stadium van aanvraag van de bestemmingsplanwijziging. De voormalige gemeente Rijnwaarden, waar Aerdt in lag, is per 1 januari 2018 opgegaan in de gemeente Zevenaar. Zodoende zijn de archeologische kaarten van de gemeente Rijnwaarden geraadpleegd. Op de archeologische beleidskaart van gemeente Rijnwaarden ligt het plangebied in een zone met een hoge verwachting op bekende archeologische resten en/of historische elementen vanaf het maaiveld vanwege de ligging in de historische kern. Hiervoor geldt dat een archeologisch onderzoek nodig is bij bodemingrepen dieper dan 30cm onder het maaiveld. Het plangebied overschrijdt de vrijstellingsgrens voor onderzoek en daarom is een archeologisch onderzoek noodzakelijk. Het KNA conforme bureauonderzoek en het veldonderzoek (karterende fase) zijn uitgevoerd door Hamaland Advies.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie bureauonderzoek&lt;br&gt;Op grond van de bestudeerde bronnen kan geconcludeerd worden dat het plangebied een hoge trefkans heeft op archeologische resten uit de periode van het Laat Paleolithicum tot en met het Neolithicum en voor de periode Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd. Het plangebied is vóór 1817 bebouwd geraakt en vanaf 1931 hebben in het gehele oostelijke deel van het plangebied gebouwen gestaan. Bouw van de vóór 1817 stammende bebouwing heeft waarschijnlijk voor een bodemverstoring gezorgd. Onbekend is echter tot hoe diep de bodem daadwerkelijk is verstoord. Op het niveau van het pleistocene zand kunnen vindplaatsen uit de Prehistorie voorkomen. In de kleilagen net onder de bouwvoor bevinden zich de resten uit de Middeleeuwen-Nieuwe Tijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie veldonderzoek&lt;br&gt;De hoge archeologische verwachting uit het bureauonderzoek wordt bevestigd door het uitgevoerde inventariserend veldonderzoek. In boring 1 tot en met 3 is de bodem ongeroerd en gaan de oude cultuurlagen geleidelijk over in de C-horizont (oeverafzettingen). De cultuurlagen dateren op basis van baksteenpuin vóór 1800. De top van de bovenste cultuurlaag bevindt zich op een diepte van 50 à 60 cm-mv (12,89-12,79 m+NAP). De onderzijde van de oudste cultuurlaag bevindt zich op een gemiddelde diepte van 180 cm-mv (11,59 m+NAP). De totale dikte van de oude woongrond bedraagt gemiddeld 105 centimeter: minimaal 90 centimeter en maximaal 120 centimeter. Boring 4 tot en met 7 zijn gestuit op bakstenen funderingen. Alleen in boring 4 is de cultuurlaag boven de fundering aanwezig en is deze 25 centimeter dik. Op basis van de ligging onder de cultuurlaag wordt vermoed dat de fundering eveneens van vóór 1800 dateert. Op grond van de resultaten van het booronderzoek kan geconcludeerd worden dat in het plangebied aanwijzingen zijn aangetroffen voor woongronden van vóór 1800 en dat de aangetroffen funderingen bebouwing betreft die niet op historische kaarten (vanaf 1830) aangegeven is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Vanwege de aanwezigheid van oude cultuurlagen met baksteenpuin van vóór 1800 en het aantreffen van funderingen die niet op historische kaarten (vanaf 1830) staan, adviseren wij om een vervolgonderzoek in het plangebied te laten uitvoeren middels een proefsleuvenonderzoek. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het is gebruikelijk om in geval van vlaknederzettingen ten behoeve van een betrouwbare waardestelling, 8-15% van het totale gebied (3.317m2) te onderzoeken door middel van proefsleuven. Dit betekent dat circa 265 m2 (8%) tot 495m2 (15%) van het totale plangebied onderzocht dient te worden met behulp van proefsleuven ten behoeve van een goede waardestelling.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het proefsleuvenonderzoek heeft een karterend en waarderend karakter en is bedoeld om de gaafheid, omvang, aard en ouderdom vast te stellen van de aanwezige archeologische waarden. Op basis van de waardestelling zal bepaald moeten worden of sprake is van behoudenswaardige archeologische vindplaatsen of niet. Op grond van de waardering zal het bevoegd gezag een selectiebesluit nemen of vervolgonderzoek door middel van een integrale opgraving van (delen van) het terrein noodzakelijk is of niet. Voorafgaand aan de uitvoering van het proefsleuvenonderzoek dient een archeologisch Programma van Eisen te worden opgesteld, dat ter toetsing wordt voorgelegd aan het bevoegd gezag. Het uitvoeren van een proefsleuvenonderzoek is voorbehouden aan gecertificeerde bedrijven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit&lt;br&gt;Op 24 mei 2018 is het onderhevige rapport getoetst namens de regioarcheoloog van de gemeente Zevenaar (Drs. J. Habraken) door Drs. C.C. Nicholson. De regioarcheoloog is het gedeeltelijk eens met het advies van Hamaland Advies en geeft aan dat er inderdaad een archeologisch proefsleuvenonderzoek plaats dient te vinden om vast te stellen welke waarden van vóór 1800 aanwezig zijn. De regioarcheoloog geeft aan dat het te onderzoeken oppervlak 10% moet beslaan in plaats van 15%. Een oppervlak van 10% is voldoende om een goed inzicht te geven in de aanwezige archeologische waarden en een waardestelling op te kunnen stellen. De proefsleuven dienen zoveel mogelijk op het daadwerkelijk te verstoren deel van het plangebied (nieuwbouw) te worden geprojecteerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Zevenaar), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Zevenaar.&lt;/p&gt;