DOI: 10.17026/dans-zsk-ja67
title: Apeldoorn, Maria Stuartstraat (west van nummer 75), Gemeente Apeldoorn (Gld.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O). Verkennende Fase.
title: 2019-08/09

description: &lt;p&gt;Door De Steekproef bv is een plangebied aan de Maria Stuartstraat (west van huisnummer 75) te Apeldoorn in de gemeente Apeldoorn, provincie Gelderland onderzocht (Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is de bouw van twee woningen. De exacte diepte van de hiermee gepaarde bodemingrepen is nog onbekend, maar er wordt uitgegaan van een verstoringsdiepte van maximaal 1 meter beneden maaiveld voor de aanleg van funderingen. Er zijn tijdens het onderzoek zes boringen geplaatst, waarbij de focus is gelegd op de zone waar de bodemverstorende werkzaamheden zullen gaan plaatsvinden. Conform het beleid van de gemeente Apeldoorn is een archeologisch onderzoek noodzakelijk omdat de oppervlakte van de bodemingrepen groter zal zijn dan 100 m2 en dieper dan 0,35 meter beneden het maaiveld (zie Hoofdstuk 2.1). De ingrepen betekenen een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van deze archeologische waarden en het bepalen van de gaafheid van de bodem (verkennende fase).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch bureauonderzoek en archeologisch verwachtingsmodel opgesteld voor het plangebied. Hieruit blijkt dat in het plangebied vanaf het maaiveld en in de diepere ondergrond, in en op het dekzand en de hooggelegen smeltwaterafzettingen, resten vanaf de steentijd aanwezig kunnen zijn. Op basis van het bureauonderzoek gold voor het plangebied een hoge archeologische verwachtingswaarde voor vindplaatsen vanaf de steentijd.&lt;br&gt;Tijdens het veldonderzoek (verkennende fase) zijn zes boringen verricht. Met zes boringen is in dit plangebied een gemiddelde boordichtheid van 57 boringen per hectare gehaald. In overeenstemming met wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek bestaat de opbouw van het plangebied grotendeels van boven naar beneden uit een verstoord pakket en opgebracht zand op een intact esdek op dekzandafzettingen met (restanten van) een B/C-horizont. In geen van de geplaatste boringen zijn (relevante) archeologische indicatoren gevonden. In de bodem zijn wel een intact esdek en restanten van een podzolbodem aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Het booronderzoek heeft geen aanwijzingen opgeleverd voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in het plangebied. Echter, met het booronderzoek is vastgesteld dat in de ondergrond van het plangebied een intact esdek aanwezig is met hieronder de restanten van een podzolbodem met een B/C-horizont. De diepteligging van een eventueel archeologische niveau dat ouder is dan de late middeleeuwen / nieuwe tijd valt samen met de bovenkant van de B/C-horizont en bevindt zich op een diepte van circa 90 centimeter beneden maaiveld (15,2 meter boven NAP). Grondsporen uit de periode late middeleeuwen / nieuwe tijd kunnen ook in het antropogeen eerddek aanwezig zijn. Daarnaast zal een eventueel vondstniveau mogelijk deels zijn opgenomen in het eerddek. &lt;br&gt; Met het onderzoek is aangetoond dat de bodem in het plangebied deels nog intact is. In en onder het afdekkende esdek-pakket kan nog een archeologisch sporenniveau aanwezig zijn. Hoewel tijdens het onderzoek geen aanwijzingen zijn gevonden voor de aanwezigheid van een vindplaats in het plangebied, is met dit onderzoek niet vast te stellen dat er geen archeologische waarden in het plangebied aanwezig zijn. Gezien de grote kans dat eventueel in het plangebied aanwezige archeologische sporen onder het esdek gaaf bewaard zijn, kan niet worden uitgesloten dat de voorgenomen werkzaamheden eventueel behoudenswaardige archeologische resten kunnen verstoren. Ook het antropogeen eerddek heeft informatiewaarde. Daarnaast kunnen in het dek vondsten en intacte sporen aanwezig zijn. De gemeente Apeldoorn houdt doorgaans een veiligheidsmarge van 35 centimeter aan ten opzichte van de top van een (eventueel aanwezig) archeologisch niveau. Vooralsnog betekent dit voor het plangebied dat bodemingrepen dieper dan 35 centimeter beneden maaiveld (15,75 meter boven NAP) onderzoeksplichtig zijn en dat er een vrijstellingsdiepte gehanteerd wordt van 35 centimeter beneden maaiveld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gezien de aanwezigheid van het esdek en een redelijk gave bodem, bestaat er een kans dat eventueel aanwezige archeologische sporen goed bewaard zijn gebleven, daarom adviseren wij een archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven. Daarbij wordt geadviseerd om voorafgaand aan het uitgraven van de bouwput twee proefsleuven van 5 meter bij 15 meter aan te leggen ter hoogte van de toekomstige bouwput en ten noorden daarvan (Figuur 17). De proefsleuf dient in de top van de dekzandafzettingen te worden aangelegd, daar waar het archeologische sporenniveau verwacht wordt (circa 90 centimeter beneden maaiveld; 15,2 meter boven NAP). Indien op een hoger niveau (of hogere niveaus), in het antropogeen eerddek, reeds archeologisch relevante sporen worden aangetroffen, dient ook op dit niveau (deze niveaus) een vlak aangelegd te worden. Met het proefsleuvenonderzoek zal circa 14 % van het totale oppervlak van het onderzoeksgebied (0,11 hectare) worden onderzocht d.m.v. proefsleuven (150 m2 van de 1050 m2). Indien bij dit proefsleuvenonderzoek archeologische (bewonings-)sporen worden aangetroffen, dient de vindplaats te worden gewaardeerd. Blijkt uit die waardering dat een behoudenswaardige vindplaats in het plangebied aanwezig is, dan dient het onderzoek te worden uitgebreid, in overleg met het bevoegd gezag, naar een definitief onderzoek (opgraving). De werkwijze voor een proefsleuvenonderzoek en een eventuele opgraving dient door een senior KNA-archeoloog in een archeologisch Programma van Eisen (PvE) te worden vastgelegd. Dit PvE moet vooraf door de bevoegde overheid (gemeente Apeldoorn) zijn goedgekeurd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Met betrekking tot de bevindingen van voorliggend onderzoek kan contact worden opgenomen met de gemeente Apeldoorn: Adviseur Archeologie: dhr. G.W.J. Spanjaard; email: archeologie@apeldoorn.nl.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gemeente Apeldoorn heeft op 23 september 2019 laten weten akkoord te zijn met dit rapport. Met de verwerking van de opmerkingen die zijn aangedragen namens de Adviseur Archeologie van de gemeente Apeldoorn (dhr. G.W.J. Spanjaard) is deze definitieve versie van het rapport vervaardigd.&lt;/p&gt;