DOI: 10.17026/ar/we7ugi
title: Archeologisch Bureauonderzoek Stationsgebied Eindhoven, gemeente Eindhoven

description: In verband met de herontwikkeling van het stationsgebied, is voor het onderhavige plangebied een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. De bekende archeologische gegevens geven voor het plangebied voldoende concrete aanwijzingen voor een hoge verwachting voor het aantreffen van water gerelateerde vindplaatsen uit de vroege prehistorie tot en met volle Middeleeuwen, een hoge archeologische verwachtingswaarde voor het aantreffen van bewoning, de stadsgrachten, resten van perceelsindeling en aan water gerelateerde vondsten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd, een hoge verwachting op het aantreffen van oude beddingen van de Gender en de Dommel, een hoge verwachting op de aanwezigheid van Stations gerelateerde bebouwing en een hoge verwachting op het aantreffen van vondsten uit de Tweede Wereldoorlog.
Of er van het bodemarchief nog resten aanwezig zijn, is niet op basis van dit bureauonderzoek vast te stellen. De kans is, gezien de gespecificeerde archeologische verwachting, echter groot. De archeologische resten worden verwacht vanaf een diepte van 1,5 á 2 meter – mv op ongeveer 14,50 m+ NAP. Ter plaatse van het oude spoor is de ondergrond waarschijnlijk verstoord, maar het is niet bekend tot welke diepte. Daarom wordt voor dit gebied dezelfde diepte aangehouden. Dit betekent dat bij bodemingrepen die dieper gaan dan 14,50 m +NAP een bedreiging van de mogelijk aanwezige archeologische resten bestaat.
Vanwege de hoge trefkans op het aantreffen van archeologische resten, adviseren wij om in het plangebied een archeologisch onderzoek uit te voeren. Dat onderzoek is nodig bij bodemingrepen dieper dan 14,50 m+ NAP in de gebieden, die niet verstoord zijn door de bouw en sloop van het voormalige Postkantoor, The Social Hub en de tunnel. Ook in al eerder onderzochte delen van het plangebied is geen archeologisch onderzoek meer nodig.
Wij adviseren het vervolgonderzoek, indien mogelijk, te laten uitvoeren in de vorm van waarderende proefsleuven conform het protocol proefsleuven uit de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.1), met eventueel een doorstart naar opgraven. Op basis van de uitkomsten kan de gemeente in beginsel een beslissing nemen over de behoudenswaardigheid van archeologische resten binnen het plangebied en eventueel overgaan tot maatregelen voor behoud in situ of het veiligstellen van de archeologische informatie door middel van vervolgonderzoek.
In de gebieden waar archeologisch onderzoek voorafgaand aan de grondwerkzaamheden praktisch niet uitvoerbaar is, bijvoorbeeld bij het verleggen van de riolering en/ of het aanleggen van de Gender, adviseren we om een opgraving onder de variant archeologische begeleiding uit te voeren. Het doel van de opgraving – variant archeologische begeleiding is het documenteren van gegevens en het veilig stellen van materiaal van de verwachte en bekende vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. Het archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd door middel van het volgen van de graafmachine op de plaats(en) waar het oorspronkelijke bodemprofiel definitief verstoord wordt. Er dient op aanwijzing van de archeoloog in de sleuven een leesbaar vlak en vooral ook bodemprofielen te worden aangelegd met als doel eventuele archeologische resten te identificeren, te inventariseren en te documenteren, waarbij voldoende tijd wordt geboden voor het uitvoeren van het archeologisch onderzoek. Aanwezige archeologische waarden worden zo volledig als mogelijk gedocumenteerd en geborgen om deze voor duurzaam ex situ behoud in aanmerking te laten komen. De begrenzing van de archeologische begeleiding komen in zowel het horizontale als het verticale vlak overeen met de te verstoren vlakken, als gevolg van de graafwerkzaamheden. Indien de aangetroffen sporen buiten de begrenzing van de geplande ingrepen doorlopen, wordt een waarderingsadvies opgesteld aan de hand van de waarderingscriteria in de KNA en een advies gegeven ten aanzien van inrichting en beheer.
Een aandachtspunt bij het verwijderen van de in de jaren 50 aangebrachte puinfundering/ de bovenste 1,50 m grond is dat het vermoedelijk om oorlogspuin gaat. Het kan daarom niet uitgesloten worden dat in deze laag nog grotere, herkenbare, fragmenten zitten, die archeologisch interessant zijn. Mochten er tijdens het verwijderen van deze puinlaag interessante fragmenten naar boven komen, dan dient men dit op basis van de Erfgoedwet 2016 zo spoedig mogelijk te melden bij de gemeente Eindhoven.