DOI: 10.5281/zenodo.15656023
title: Right-wing violence after 1989 in German prose: generationality versus intersectionality

description: General Description

This database accompanies the research project Right-wing violence after 1989 in German prose: generationality versus intersectionality, financed by the Polish National Science Centre (NCN, Miniatura, no. 2024/08/X/HS2/00396). The data were identified, catalogued, and analysed by Dominika Gortych. The database structure, including standardisation protocol, was developed collaboratively by Dominika Gortych and Cezary Rosiński. The dataset represents the first structured corpus of contemporary German-language literature produced after 1990, designed to support both historical analysis and digital research in the study of literary representations of violence motivated by right-wing ideology.This phenomenon, characteristic of the period just after the political breakthrough of 1989/1990 and referred to as ‘Baseballschlägerjahre’, has been reflected in the literature mainly in terms of the generational and subcultural experience of East German youth. This framing of the issue, which goes hand in hand with an interest mainly in the perpetrators of violence, is slowly giving way to an intersectional perspective that brings to the fore the experiences of victims representing marginalised groups.The dataset includes 113 prose texts originally published in German between 1990 and 2025. Each record has been assigned a unique identifier and described using 18 standardised metadata fields. These include bibliographic information (author, title, place and date of publication, publisher), the genre classification of the texts and the classification of narrative perspectives (generational, intersectional, other), information on types of violence and their ideological contexts, as well as the texts of publication advertisements and summaries of the most important reviews.All metadata were manually curated and normalised. Personal names have been standardised across the dataset and supplemented with linked Wikidata persistent identifiers where available. Geographical data are annotated with Wikidata URIs for interoperability and future integration into mapping or network analysis tools.

Source Identification ProcessThe works were identified through a combination of:(1) Local library searches at the State Library in Berlin (Staatsbibliothek Berlin) and online at the German National Library (Deutsche Nationalbibliothek);(2) An automatic search for relevant entries in perlentaucher.de, which is a digital catalogue of published texts containing references to paratexts and press reviews. The results of this search were verified through manual searches in the GVK catalogue (Gemeinsamer Verbundkatalog) and the catalogue of the German National Library (Deutsche Nationalbibliothek).

Analytical valueThis is the first comprehensive dataset of metadata for literary texts selected for their focus on violence motivated by right-wing ideology. The database enables the ideological contexts of this violence in contemporary German prose to be defined (e.g. neo-Nazism, racism, anti-feminism and homophobia), and characterises authors based on biographical and bibliographical data, as well as the conditions of production and reception of the relevant literature. The collected data enable the tracking of relationships between themes in texts, authors and literary institutions. The data also allow a research hypothesis concerning previously undefined trends in contemporary German literature in the context of violence motivated by right-wing ideology to be verified.

Data FormatThe database has been published in Terse RDF Triple Language (TTL) with attached metadata and identifiers to ensure greater compliance with FAIR Principles.

Licensing and AccessThe dataset is published under the [Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)] license and adheres to the FAIR data principles (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable). Data are freely available for scholarly reuse with attribution.
description: Allgemeine BeschreibungDiese Datenbank begleitet das vom polnischen Nationalen Wissenschaftszentrum (NCN, Miniatura, Nr. 2024/08/X/HS2/00396) finanzierte Forschungsprojekt Rechte Gewalt nach 1989 in deutscher Prosa: Generationalität versus Intersektionalität. Die Daten wurden von Dominika Gortych identifiziert, katalogisiert und ausgewertet. Die Struktur der Datenbank, einschließlich des Standardisierungsprotokolls, wurde in Zusammenarbeit von Dominika Gortych und Cezary Rosiński entwickelt. Der Datensatz stellt das erste strukturierte Korpus deutschsprachiger Gegenwartsliteratur dar, das nach 1990 entstanden ist und sowohl die historische Analyse als auch die digitale Forschung zur Untersuchung literarischer Darstellungen von rechtsideologisch motivierter Gewalt unterstützen soll.Dieses Phänomen, das für die Zeit kurz nach dem politischen Umbruch 1989/1990 charakteristisch ist und als „Baseballschlägerjahre” bezeichnet wird, wurde in der Literatur vor allem unter dem Aspekt der generationellen und subkulturellen Erfahrungen ostdeutscher Jugendlicher reflektiert. Diese Rahmung des Themas, die mit einem Interesse vor allem an den Gewalttätern einhergeht, weicht jedoch langsam einer intersektionalen Perspektive, die die Erfahrungen von Opfern aus marginalisierten Gruppen in den Vordergrund stellt.Der Datensatz umfasst 113 Prosatexte, die zwischen 1990 und 2025 in deutscher Sprache veröffentlicht wurden. Jedem Datensatz wurde ein eindeutiger Identifikator zugewiesen und mit 18 standardisierten Metadatenfeldern beschrieben. Dazu gehören bibliografische Informationen (Autor, Titel, Erscheinungsort und -datum, Verlag), die Genreklassifizierung der Texte und die Klassifizierung der Erzählperspektiven (generationell, intersektional, andere), Informationen über Gewalttypen und ihre ideologischen Kontexte sowie die Klappentexte und Zusammenfassungen der wichtigsten Rezensionen. Alle Metadaten wurden manuell kuratiert und normalisiert. Die Personennamen wurden im gesamten Datensatz standardisiert und mit persistenten, verknüpften Wikidata-Identifikatoren ergänzt, sofern diese verfügbar waren. Die geografischen Daten wurden mit GeoNames-URIs versehen, um die Interoperabilität zu gewährleisten und eine künftige Integration in Kartierungs- oder Netzwerkanalyse-Tools zu ermöglichen.

Prozess der QuellenidentifizierungDie Werke wurden durch eine Kombination von folgenden Maßnahmen identifiziert:(1) Lokale Bibliotheksrecherchen in der Staatsbibliothek Berlin und online in der Deutschen Nationalbibliothek;(2) eine automatische Suche nach relevanten Einträgen in perlentaucher.de, einem digitalen Katalog veröffentlichter Texte mit Verweisen auf Paratexte und Pressespiegel. Die Ergebnisse dieser Suche wurden durch manuelle Recherchen im GVK-Katalog (Gemeinsamer Verbundkatalog) und im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek überprüft.

Analytischer WertDer Datensatz ist der erste umfassende Metadatenkorpus ausgewählter literarischer Texte, die sich mit dem Thema rechtsideologisch motivierter Gewalt auseinandersetzen. Mithilfe der Datenbank können die ideologischen Kontexte dieser Gewalt in der zeitgenössischen deutschen Prosa bestimmt werden (z. B. Neonazismus, Rassismus, Antifeminismus, Homophobie). Darüber hinaus ist es möglich, die Charakteristika der Autor:innen (Bio- und bibliographische Daten) sowie die Produktions- und Rezeptionsbedingungen der jeweiligen Literatur zu ermitteln. Die gesammelten Daten erlauben es, die Beziehungen zwischen den problematischen Texten, den Autor:innen und den literarischen Institutionen nachzuvollziehen. Mithilfe der Daten kann unter anderem die Forschungshypothese zu den bisher nicht definierten Tendenzen der deutschen Gegenwartsliteratur im Kontext rechtsideologisch motivierter Gewalt (und deren Typologie) überprüft werden. DatenformatDie Datenbank wurde in der Terse RDF Triple Language (TTL) mit angehängten Metadaten und Identifikatoren veröffentlicht, um eine bessere Einhaltung der FAIR-Prinzipien zu gewährleisten.

Lizenzierung und ZugangDer Datensatz wird unter der Lizenz [Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)] veröffentlicht und entspricht den FAIR-Datenprinzipien (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable). Die Daten sind für die wissenschaftliche Weiterverwendung unter Angabe der Quelle frei verfügbar.
description: Ogólny opisNiniejsza baza danych towarzyszy projektowi badawczemu Przemoc prawicowa po 1989 r. w niemieckiej prozie: pokoleniowość a intersekcjonalność (NCN, Miniatura, nr 2024/08/X/HS2/00396). Dane zostały zidentyfikowane, skatalogowane i przeanalizowane przez Dominikę Gortych. Struktura bazy danych, w tym protokół standaryzacji, zostały opracowane wspólnie przez Dominikę Gortych i Cezarego Rosińskiego. Zbiór danych stanowi pierwszy uporządkowany korpus współczesnej literatury niemieckojęzycznej powstałej po roku 1990, zaprojektowany w celu wsparcia zarówno analizy historycznej, jak i badań cyfrowych w studiach nad literackimi reprezentacjami przemocy motywowanej ideologią prawicową.Zjawisko to, charakterystyczne dla okresu tuż po przełomie politycznym 1989/1990 r. i określane mianem „Baseballschlägerjahre” znalazło odzwierciedlenie w literaturze głównie w kontekście doświadczenia pokoleniowego i subkulturowego, będącego udziałem młodzieży wschodnioniemieckiej. Takie ujęcie tej tematyki, idące w parze z zainteresowanie głównie sprawcami przemocy, powoli ustępuje perspektywie intersekcjonalnej, w której do głosu dochodzą doświadczenia ofiar reprezentujących grupy marginalizowane.Zbiór danych obejmuje 113 tekstów prozatorskich wydanych oryginalnie w języku niemieckim w latach 1990-2025. Każdemu rekordowi przypisano unikalny identyfikator i opisano za pomocą 18 standardowych pól metadanych. Obejmują one informacje bibliograficzne (autor_ka, tytuł, miejsce i data publikacji, wydawca), klasyfikację gatunkową tekstów oraz klasyfikację perspektyw narracyjnych (pokoleniowość, intersekcjonalność, inne), informację o rodzajach przemocy i jej ideologicznych kontekstach, a także teksty reklam wydawniczych oraz streszczenia najważniejszych recenzji.Wszystkie metadane zostały ręcznie wyselekcjonowane i znormalizowane. Nazwy osobowe zostały znormalizowane w całym zbiorze danych i uzupełnione o powiązane trwałe identyfikatory Wikidata, jeśli były dostępne. Dane geograficzne są oznaczone identyfikatorami URI Wikidata w celu zapewnienia interoperacyjności i przyszłej integracji z narzędziami do mapowania lub analizy sieci.

Proces identyfikacji źródełTeksty zostały zidentyfikowane poprzez połączenie:(1) Miejscowych kwerend bibliotecznych w Bibliotece Państwowej w Berlinie oraz online w Niemieckiej Bibliotece Narodowej (Deutsche Nationalbibliothek);(2) Automatyczne wyszukiwanie odpowiednich haseł w serwisie perlentaucher.de, stanowiącym katalog cyfrowy wydanych tekstów wraz z odniesieniami do paratekstów oraz recenzji prasowych; kontrola wyników automatycznego wyszukiwania nastąpiła poprzez ręczne wyszukiwanie w katalogu GVK (Gemeinsamer Verbundkatalog) oraz katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (Deutsche Nationalbibliothek).

Wartość analitycznaZbiór danych stanowi pierwszy tak obszerny korpus metadanych wyselekcjonowanych tekstów literackich poświęconych zagadnieniu przemocy motywowanej ideologią prawicową. Baza danych umożliwia zdefiniowanie ideologicznych kontekstów tej przemocy we współczesnej prozie niemieckiej (np. neonazizm, rasizm, antyfeminizm, homofobia) oraz pozwala określić charakterystykę osób autorskich (dane bio- i bibliograficzne), jak i warunków produkcji i recepcji odnośnej literatury. Zgromadzone dane umożliwiają śledzenie zależności między problematyką tekstów, osobami autorskimi i instytucjami literackimi. Dane pozwalają między innymi na weryfikację hipotezy badawczej, odnoszącej się do dotychczas niedookreślonych tendencji współczesnej literatury niemieckiej w kontekście przemocy motywowanej ideologią prawicową (i typologii tejże).

Format danychBaza danych została opublikowana w języku Terse RDF Triple Language (TTL) z dołączonymi metadanymi i identyfikatorami, aby zapewnić większą zgodność z zasadami FAIR.

Licencjonowanie i dostępZbiór danych jest publikowany na licencji [Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)] i jest zgodny z zasadami FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable). Dane są swobodnie dostępne do ponownego wykorzystania w celach naukowych z podaniem źródła.