DOI: 10.14457/tu.the.2015.550
title: ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์บันเทิง

description: การศึกษาเรื่อง “ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์บันเทิง” เป็นการศึกษาศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ที่มุ่งค้นหาสาเหตุของปัญหาจรรยาบรรณที่เกิดขึ้นในการทำงานของหนังสือพิมพ์บันเทิง โดยศึกษาจากปัจจัยแวดล้อมทั้งภายในและภายนอกองค์การที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติหน้าที่ของกองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์บันเทิง ซึ่งปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้มีผลต่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมของกองบรรณาธิการและเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์บันเทิง การศึกษาในส่วนนี้จะใช้กรอบทฤษฏีของ Denis McQuail เกี่ยวกับการบริหารงานองค์การสื่อภายใต้แรงกดดันเป็นเกณฑ์ในการวิเคราะห์ นอกจากนี้ยังศึกษาครอบคลุมไปถึงความตระหนักในจรรยาบรรณวิชาชีพของผู้สื่อข่าวโดยเทียบวัดจากหลักจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์ซึ่งเป็นแนวทางอันพึงปฏิบัติของนักหนังสือพิมพ์ทุกแขนง และตรวจสอบไปถึงประเด็นจรรยาบรรณที่ปรากฏในกระบวนการผลิตข่าวเพื่อให้เห็นถึงปัญหาจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์บันเทิงอย่างชัดเจนการศึกษาครั้งนี้จะศึกษาจากหนังสือพิมพ์บันเทิง 4 ฉบับ ได้แก่ หนังสือพิมพ์สยามบันเทิง หนังสือพิมพ์สยามดารา หนังสือพิมพ์ซุปเปอร์บันเทิง และหนังสือพิมพ์ดาราเดลี่ ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์บันเทิงที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก แต่ในขณะเดียวกันก็ถูกสังคมวิพากษ์วิจารณ์ถึงความเหมาะสมในการนำเสนอข่าวอยู่เสมอจนเกิดกระแสต่อต้านการทำงานของหนังสือพิมพ์บันเทิงดังที่เห็นในปัจจุบัน จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องศึกษาถึงต้นเหตุของปัญหาดังกล่าวเพื่อหาแนวทางในการแก้ไขที่เหมาะสม การศึกษาครั้งนี้จะใช้วิธีการรวบรวมข้อมูลจากการสังเกตการณ์ (Observation) ร่วมกับการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-Depth Interview) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลที่เป็นผู้รู้และมีส่วนร่วมในกระบวนการทำงานของกองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์บันเทิง รวมไปถึงการเก็บข้อมูลจากเอกสาร บทความวิจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง (Documentary Analysis) และดำเนินการศึกษาโดยใช้กรอบทฤษฎีที่เกี่ยวข้องเป็นเกณฑ์ในการวิเคราะห์ผลการศึกษาในส่วนของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติหน้าที่ภายใต้จรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์บันเทิง พบว่าปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติหน้าที่ภายใต้จรรยาบรรณวิชาชีพของผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์บันเทิงสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ ได้แก่ ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก สำหรับปัจจัยภายในนั้นจะขึ้นอยู่กับนโยบายการบริหารขององค์การเป็นส่วนสำคัญ ผู้บริหารจะเป็นผู้กำหนดกฎเกณฑ์และวางรูปแบบการทำงานให้บุคลากรปฏิบัติตามเพื่อให้บรรลุเป้าหมายแม้จะต้องใช้วิธีการที่ขัดต่อจรรยาบรรณก็ตาม ในขณะเดียวกันบุคลากรคือฟันเฟืองสำคัญในกระบวนการทำงาน หากองค์การใดมีบุคลากรที่มีคุณภาพก็จะทำให้งานสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ปัจจัยด้านบุคลากรนี้สอดคล้องไปถึงการอบรมสั่งสอนและวัฒนธรรมภายในองค์การที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา เพราะถึงแม้ผู้สื่อข่าวจะมีจรรยาบรรณมากน้อยเพียงใดแต่ที่สุดแล้วก็ต้องปฏิบัติตามที่คนส่วนใหญ่เห็นชอบเป็นสำคัญ รวมไปถึงปัจจัยด้านธรรมชาติของการทำข่าวที่ต้องเร่งรีบและแข่งขันกับเวลาทำให้หลายครั้งการตัดสินใจกระทำการใด ๆ ของผู้สื่อข่าวไม่รอบคอบและไม่ได้คำนึงถึงความถูกต้อง ส่งผลให้ข่าวที่นำเสนอออกไปเกิดข้อผิดพลาดปัจจัยภายนอก มีทั้งหมด 3 ประเด็น  ได้แก่  แรงกดดันทางเศรษฐกิจ ความสนใจและความต้องการของผู้อ่าน และแรงกดดันทางสังคมและการเมือง ในแง่ของแรงกดดันทางเศรษฐกิจนั้นเกิดจากคู่แข่งและลูกค้าผู้ซื้อโฆษณา และหนังสือพิมพ์บันเทิงยังต้องคำนึงถึงความต้องการของผู้อ่านเพราะมีผลต่อความนิยมและความอยู่รอด สุดท้ายคือปัจจัยด้านสังคมและวัฒนธรรม การนำเสนอข่าวของหนังสือพิมพ์บันเทิงส่วนใหญ่จะเป็นข่าวที่เซ็กซี่หวือหวาทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากสังคมเป็นวงกว้าง เสียงวิพากษ์วิจารณ์เหล่านี้ทำให้ผู้ประกอบการต้องพิจารณาความเหมาะสมของหนังสือพิมพ์ตนเองและปรับแก้ให้อยู่ในขอบเขตที่สังคมยอมรับได้ อีกทั้งยังต้องพิจารณาถึงข้อกฎหมายเป็นสำคัญโดยการนำเสนอข่าวต้องหลีกเลี่ยงประเด็นที่เสี่ยงต่อกฎหมาย แต่ในเรื่องจรรยาบรรณนั้นความคลุมเครือของมาตรการควบคุมกันเองของหนังสือพิมพ์เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ผู้สื่อข่าวกระทำผิดจรรยาบรรณโดยไม่เกรงกลัวสำหรับประเด็นความตระหนักในจรรยาบรรณวิชาชีพของผู้สื่อข่าว พบว่าผู้สื่อข่าวโดยส่วนใหญ่มีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับหลักการทำงานและจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์ แต่ในการปฏิบัติหน้าที่นั้นไม่สามารถยึดถือหลักจรรยาบรรณดังกล่าวได้อย่างครบถ้วนเนื่องด้วยปัจจัยกดดันหลาย ๆประการ ผู้สื่อข่าวบางส่วนยังมีความรู้สึกขัดแย้งและต่อต้านแนวทางการทำงานขององค์การ สำหรับประเด็นจรรยาบรรณที่ปรากฏในกระบวนการผลิตข่าว เมื่อเทียบวัดจากหลักจรรยาบรรณของหนังสือพิมพ์แล้วจะพบว่ากระบวรการผลิตข่าวของหนังสือพิมพ์บันเทิงมีลักษณะที่เข้าข่ายการกระทำผิดจรรยาบรรณวิชาชีพหลายประการ โดยเฉพาะประเด็นการบิดเบือนเนื้อหาข่าว การหาข่าวและภาพข่าวด้วยวิธีที่ไม่สุจริต การละเมิดสิทธิส่วนบุคคล การนำเสนอข่าวด้วยถ้อยคำที่ไม่สุภาพและข่าวที่นำเสนอออกไปนั้นโดยส่วนใหญ่ไม่ได้สร้างประโยชน์อันใดให้แก่สังคม นอกเสียจากผลประโยชน์ทางธุรกิจขององค์การเพียงเท่านั้น