DOI: 10.17026/dans-zyv-n4dx
title: Goorloop-noord, beekherstel en aanleg ecologische verbindingszone, gemeenten Helmond en Laarbeek
title: Archeologisch vooronderzoek: een archeologische begeleiding (variant proefsleuven en opgraving)

description: &lt;p&gt;In opdracht van de gemeente Helmond heeft RAAP een archeologisch proefsleuvenonderzoek - variant archeologische begeleiding uitgevoerd in het noordelijke deel van de Goorloop, ten oosten en noordoosten van Stiphout, in de gemeenten Helmond en Laarbeek. Het veldwerk heeft plaatsgevonden tussen 19 juli 2016 en 7 april 2017&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het beekdal van de Goorloop zijn diverse graafwerkzaamheden uitgevoerd in het kader van beekherstel en de aanleg van een ecologische verbindingszone. De werkzaamheden betroffen het aanleggen van poelen, natuurvriendelijke oevers en natte hooilanden. Het plangebied is onderverdeeld in vijf deelgebieden A, B, D, E en G. Hierbinnen zijn in totaal vijftien locaties onderzocht, deels via een intensieve begeleiding, waarbij tijdens de werkzaamheden continu een archeoloog aanwezig was, en deels via een extensieve begeleiding, waarbij kort na de werkzaamheden een inspectie is uitgevoerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen de deelgebieden A, B en E zijn geen archeologische resten aangetroffen. In deelgebied D zijn twee paalsporen en een greppel waargenomen, waarbij uit een van de paalsporen een fragment Kempisch aardewerk uit de periode tussen het einde van de 12e en het begin van de 13e eeuw komt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Deelgebied G ligt op een zandrug ten westen van de Goorloop. Hier zijn behoudenswaardige archeologische resten aangetroffen. In overleg met de bevoegde overheid zijn de bedreigde delen hiervan opgegraven. In het zand heeft zich een podzolbodem gevormd. Op de hogere delen van de dekzandrug is de bodem verstoord tot in de E-, B- of C-horizont als gevolg van erosie en egalisatie. In het centrale relatief laag gelegen deel van de vindplaats is nog een A-horizont aanwezig die gezien de aanwezigheid van vondsten in de Late Middeleeuwen is bewerkt, waardoor sprake is van een Ap - horizont. Gedurende de bewoning is deze Ap-horizont afgedekt door een pakket zand dat van de hogere delen is afgespoeld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied zijn aanwijzingen voor bewoning uit de Late Middeleeuwen en Vroege Nieuwe tijd aangetroffen, waarbij drie fasen zijn onderscheidden. Van de oudste fase uit eind 12e - begin 14e eeuw is in de Ap-horizont veel aardewerk gevonden, maar uitgezonderd een enkele sloot zijn geen sporen aangetroffen die eenduidig tot deze fase gerekend kunnen worden. Tot de tweede fase uit de 14e-15e eeuw behoren twee waterputten en enkele kuilen. De sloot uit de eerste fase is gedurende fase 2 in onbruik geraakt, waarna een laag verspoeld zand erover is afgezet. Er zijn geen gebouwstructuren aangetroffen die tot fase 1 en 2 behoren. De aanwezigheid van waterputten kan een aanwijzing zijn voor bewoning in de nabijheid. De resultaten van het paleobotanische onderzoek lijken er echter op te duiden dat de vindplaats niet binnen een akker- of nederzettingsareaal lag, maar eerder in de periferie daarvan. De derde bewoningsfase uit eind 15e en 16e eeuw heeft wel een gebouw opgeleverd, maar gezien de geringe omvang ervan lijkt het niet te gaan om een woning maar om een gebouw met een specifieke, ambachtelijke functie. Dit gebouw grenst aan een oost-west geori?nteerde sloot waar veel vondsten uit komen. Parallel ten noorden daarvan zijn rijen van paalsporen aangetroffen, die mogelijk gediend hebben ter ondersteuning van klimgewassen of als drooglijnen. Mogelijk houden deze palenrijen verband met de functie van het gebouw. Tot de derde fase behoren ook drie rechthoekige kuilen. In twee daarvan zijn tandkapsels van rund aangetroffen. Mogelijk gaat het om dierbegravingen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen deelgebied G is tevens een vindplaats uit de Steentijd aangetroffen. De vondstconcentratie hiervan had een doorsnede van ongeveer 6 m met een vondstrijke kern van ongeveer 3,5 m. Er zijn binnen de vindplaats twee en mogelijk drie gebruiksperioden vastgesteld. De eerste gebruiksperiode kan op grond van de artefactcollectie en een 14C-datering (8200 - 7970 v.Chr.) worden gedateerd in het Vroeg-Mesolithicum en de tweede op grond van twee 14C-dateringen (5740 ? 5490 v. Chr. en 5754-5631 v.Chr.) in het Laat-Mesolithicum. Een derde datering van een stuk houtskool uit de vondstrijke kern heeft een datering opgeleverd in het Vroeg-Neolithicum (5167-5076 v.Chr.). Deze datering lijkt gezien de statigrafische positie van het houtskoolmonster onbetrouwbaar.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De vondsten uit het Vroeg-Mesolithicum lijken op grond van de hoeveelheid materiaal en de variatie aan werktuigen een kampement te vertegenwoordigen dat voor een relatief korte duur in gebruik is geweest. Het verbrande vuursteen en houtskool wijzen op de aanwezigheid van een of meerdere haarden in de kern van het kampement. In de kern van de vindplaats is sprake geweest van vuursteenbewerking ten behoeve van het onderhoud en de productie van onder andere pijlbewapeningen. Daarnaast is de verwerking en consumptie van hazelnoten in de kern van het kampement aangetoond. Van de laatmesolithische gebruiksperiode zijn alleen sporen van een haardvuur aangetroffen in het noordwestelijke deel van de vondstverspreiding.&lt;/p&gt;
description: Date: 2017-04-07