DOI: 10.17026/ar/nkmumx
title: Archeologisch bureauonderzoek Plan Kruisweiden te Hauwert, gemeente Medemblik (NH)

description: Laagland Archeologie heeft in maart – april 2022 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Plan Kruisweiden te Hauwert. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van nieuwe woningen.
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Op basis van het bureauonderzoek is de archeologische verwachting middelhoog voor resten uit het Laat-Neolithicum tot Midden-Bronstijd samenhangend met het toenmalige kweldergebied in een door opslibbing kleiner geworden getijdenbekken. In het komgebied liggen de afzettingen uit deze periode dicht aan de oppervlakte, onder een humeuze minerale eerdlaag of onder een veenrest van het Hollandveen. Verder is er een hoge archeologische verwachting binnen het hoger gelegen lint met tuineerdgronden, voor de periode Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. Rond dit enigszins opgehoogde lint ligt van oudsher de bebouwing van Hauwert geconcentreerd. Voor een deel lijken er opgehoogde huisplaatsen aanwezig te zijn. Dwars op het bewoningslint zijn reliëfinversierugjes zichtbaar op het Algemeen Hoogtebestand Nederland (AHN). Waarschijnlijk waren deze reliëfinversieruggen waarschijnlijk nog afgedekt met veen en niet zichtbaar in het toenmalige landschap, toen het bebouwingslint ontstond waarschijnlijk ergens in de Volle tot Late Middeleeuwen. 
De aanwezigheid van een humeuze minerale eerdlaag, ontstaan door vertering van de oorspronkelijke veenlaag en opgebracht opgebaggerd slib en/of veenrest en/of dikke minerale eerdlaag in het hoger gelegen lint heeft een goede conserverende werking op eventueel aanwezige archeologische resten. Resten uit de periode Laat-Neolithicum tot Midden-Bronstijd kunnen in de bovenste paar decimeters van het Wormer Laagpakket worden aangetroffen. Resten uit de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd kunnen in een dikke minerale eerdlaag of direct daaronder worden aangetroffen (0 tot ongeveer 100 cm -mv).
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek worden archeologische resten verwacht. De geplande bodemingrepen zullen deze resten zeer waarschijnlijk aantasten. Om die reden wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol 4003 IVO (landbodems).
Gelet op de te verwachten prospectiekenmerken en prospecteerbaarheid van een eventuele vindplaats wordt geadviseerd dit vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek conform de KNA Leidraad Inventariserend Veldonderzoek Deel: Proefsleuvenonderzoek (IVO-P). Vanuit het bevoegd gezag is de volgende werkwijze voorgesteld bij de beoordeling van dit bureauonderzoek. Een proefsleuvenonderzoek waarbij twee proefsleuven worden gegraven, één lange, smalle sleuf in het zuidelijke deel over de toekomstige verstoringen heen en één haaks op het lint aan de noordzijde over de toekomstige verstoringen heen. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kunnen vindplaatsen worden opgespoord voor eventueel vervolgonderzoek, terwijl delen met geen of weinig kansrijke delen van vervolgonderzoek kunnen worden uitgesloten. 
Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Medemblik. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, Archeologie West-Friesland, mevrouw drs. C.M. Soonius.