DOI: 10.17026/ar/dwws5t
title: Thomas de Keyserstraat (en omliggende straten) te Enschede, gemeente Enschede
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 7020

description: &lt;p&gt;
In opdracht van de gemeente Enschede heeft RAAP in maart 2024 een archeologisch vooronderzoek in 
de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor de Thomas de Keyserstraat en de omliggende 
straten in de gemeente Enschede. De opdrachtgever is voornemens om onder meer in de Wethouder 
Nijhuisstraat, Rembrandtlaan en Thomas de Keyserstraat een nieuwe hemelwaterstructuur (riool 
Ø1250) aan te leggen en de bovengrondse herinrichting aldaar te realiseren. Het plangebied betreft 
diverse met asfalt verharde doorgaande wegen binnen de bebouwde kom van de Enschedese wijk 
Bruggert-Noord. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt;
Het plangebied ligt op of nabij hogere morenegronden met (gordel)dekzandruggen en welvingen. Aan 
de westzijde wordt een dalvormige laagte met vochtig ontwikkelde gleygronden en lemig zand 
verwacht. Aangezien sprake kan zijn van gradiëntzones is het mogelijk dat hier nog archeologische 
resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers (late prehistorie) uit het neolithicum tot en met de 
vroege middeleeuwen aanwezig zijn. Deze vermoedens zijn bevestigd op de zuidelijkgelegen reeds 
opgegraven Elferink Es, waar in 1993 diverse zones met een zeer hoge dichtheid aan sporen van 
huisplattegronden, tientallen bijgebouwen en kuilen zijn aangetroffen. De rand van de noordelijkste 
proefput lag op ongeveer 45 m ten zuiden van de Thomas de Keyserstraat. Op basis van het historisch 
kaartmateriaal is te zien dat de oude bouwlanden zich ten noorden van het plangebied verder 
uitstrekten. Vanaf de middeleeuwen wordt het gebied als akkerland in gebruik genomen, waarna het 
lange tijd als agrarische grond in gebruik blijft.
&lt;p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat met de huidige planvorming en voorgenomen 
bodemingrepen in het plangebied (mogelijk) archeologische resten worden bedreigd. Vlak onder de 
verharding ligt echt al de bestaande riolering. Het is echter onbekend in hoeverre deze rioolaanleg de 
ondergrond heeft geroerd. Naar verwachting zijn eventuele archeologische resten ten dele verstoord, 
maar kan aan weerszijden van het bestaande riool nog een intact archeologisch sporenniveau (onder 
een restant van een plaggendek) aanwezig zijn. 
&lt;p&gt;
De geplande ingrepen zullen voornamelijk in de aangegeven met asfalt verharde doorgaande wegen 
plaatsvinden. Hier worden eventuele locaties voor een eventueel verkennend booronderzoek beperkt 
door de minimale groenstroken en de vele kabels en leidingen. Om die reden wordt aanbevolen om in 
het kader van de huidige plannen (nieuwe hemelwaterriool en bovengrondse herinrichting) een 
opgraving: variant archeologische begeleiding uit te laten voeren. Wanneer tijdens de begeleiding
sprake blijkt te zijn van verstoring van de ondergrond, kan besloten worden om tijdens het veldwerk, in 
overleg met en goedkeuring door de adviseur van het bevoegd gezag, (delen van) deelgebieden vrij te 
geven of minder intensief te onderzoeken.
&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Enschede, deze al 
dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.