DOI: 10.17026/ar/zbi18b
title: Archeologisch vooronderzoek in het kader van de aanleg van een zonnepark aan de Konneweg te Tinte, gemeente Westvoorne

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase) uitgevoerd voor een plangebied aan de Konneweg te Tinte, gemeente Westvoorne (kaart 1; afbeelding 1). In het plangebied zal een zonnepark worden gerealiseerd. De omvang van het plangebied bedraagt ca. 10 hectare, het huidig gebruik is agrarisch. Voor het zonnepark zullen o.a. ingrepen plaatsvinden door het plaatsen van paaltjes tot ca. 2-3 m -mv, de aanleg van sleuven voor K&L etc.. 

Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in kaart te worden gebracht of door de geplande ingrepen mogelijk archeologische waarden worden bedreigd. Gezien de aard van de ingrepen kunnen deze mogelijk tot in het archeologisch relevante niveau reiken.

De adviseur van het bevoegd gezag, Archeologie Rotterdam (BOOR) heeft een plantoets uitgevoerd, en op basis daarvan een bureauonderzoek uitgevoerd dat vervolgens in het ‘Programma van Eisen voor een verkennend en karterend veldonderzoek door middel van grondboringen in het plangebied ‘Konneweg - Zonnepanelenpark’ te Tinte in de gemeente Westvoorne’ is verwerkt (BOOR PvE 2019023 versie 11 maart 2019 (gebaseerd op plantoets A2019056). 

Voor het gehele plangebied gold vooraf dat er een grote kans was op de aanwezigheid van archeologische sporen uit de Romeinse tijd in de top van oeverwalafzettingen behorend tot de Afzettingen van Duinkerke I (Laagpakket van Walcheren) en een middelgrote kans op de aanwezigheid van sporen uit de Late Middeleeuwen A en B in het bodemtraject top Afzettingen van Duinkerke I-maaiveld. Om deze verwachting te toetsen is op 17, 18, 24, 25, 30 en 31 mei en 7 juni een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd.

Tijdens het veldonderzoek is geconstateerd dat zich binnen het plangebied twee zones bevinden met archeologische indicatoren; een (kleine) mogelijke vindplaats uit de Late Middeleeuwen bij de noordelijke rand van het plangebied bij boring 105, en een (grote) zone in het zuiden die duidelijk wel als vindplaats uit de Romeinse tijd valt te kwalificeren (afbeelding 11). 

Problematisch in dit geval is dat beide zones zeer dicht aan het maaiveld liggen; ca. 20-25 cm -mv. Het feit dat het oppervlak bezaaid ligt met scherven, in combinatie met de hoge ligging van de archeologische laag, geeft eigenlijk al aan dat bij het huidige agrarisch gebruik waarbij vondstmateriaal omhoog wordt geploegd, de vindplaats al is/wordt aangetast.

De geplande ingrepen in het zuidelijke deel van het plangebied bestaan volgens de opdrachtgever ter plaatse uit: 
- Hekwerk met benodigde fundering (palen);
- Ontsluitingsweg die als nooduitgang functioneert. Diepte ca. 40 a 50 cm, ivm puinverharding;
- Panelen op een onderconstructie van palen die op een ritmische wijze aangebracht worden, diepte nader te bepalen, maar naar verwachting 1,5 – 2,5 meter.

Het aanbrengen van een hekwerk en het aanbrengen van de zonnepanelen wordt doorgaans als niet erg verstorend beschouwd. Maar de aanleg van een wegcunet, en de fundering van de trafo’s zal wel dieper de grond in gaan. Verder kan verwacht worden dat binnen deze zones mogelijk nog K&L worden gelegd. Maar alleen al voorbereidende werkzaamheden zoals het met zware machines betreden van het terrein waarbij de bouwvoor wordt kapot gereden, en werkzaamheden zoals bijvoorbeeld egaliseren, etc. zal al verstorend werken voor de vindplaats.

Advies
De archeologische monumentenzorg gaat uit van het principe dat archeologische waarden zoveel mogelijk moeten worden ontzien, c.q. ongestoord ‘in situ’ in de bodem moeten blijven. Indien het niet mogelijk is om eventuele archeologische waarden ongestoord in de bodem te laten binnen de op afbeelding 11 aangegeven zones, dient vervolgonderzoek uitgevoerd te worden. De beste manier om een vindplaats te waarderen en de mate van conservering vast te stellen is het uitvoeren van een karterend/waarderend proefsleufonderzoek. Voor de leek: een onderzoek door middel van het aanleggen van proefsleuven om de vindplaats nader te begrenzen en te bepalen of deze goed bewaard is, of dat deze al zodanig verstoord is dat er deze geen (informatie)waarde meer heeft, en daardoor niet ‘behoudenswaardig’ is. Hiervoor dient eerst een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld dat de goedkeuring behoeft van het bevoegd gezag. Zonder een goedgekeurd PvE kan niet met de werkzaamheden worden begonnen. Op basis van dit proefsleuvenonderzoek kan worden vastgesteld of verder onderzoek nog noodzakelijk is (in de vorm van een opgraving), of dat de situatie nog de mogelijkheid biedt tot planaanpassing, of dat het gebied verder kan worden vrijgegeven.

Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie adviseert voor het overige gedeelte van het plangebied geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). 

Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Westvoorne, om op basis van dit rapport en het hierin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van eventueel vervolgonderzoek of het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces. 

Ook wanneer het plangebied op enig moment op basis van de resultaten van archeologisch onderzoek wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Westvoorne, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.