DOI: 10.17026/dans-z9e-kw6v
title: Best, Broekstraat
title: Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven

description: &lt;p&gt;In opdracht van de gemeente Best heeft het onderzoeks- en adviesbureau voor Bouwhistorie, Archeologie, Architectuurhistorie en Cultuurhistorie (BAAC bv) een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-p) uitgevoerd te Best (gemeente Best), plangebied Broekstraat. Het plangebied ligt ten noordwesten van de bebouwde kom van Best en wordt begrensd door de Broekstraat in het westen, de Parallelweg in het noorden, de Ringweg N619 in het oosten en het perceel Broekstraat nummer 16 in het zuiden (Figuur 1).&lt;br&gt;Door de geplande bestemmingswijziging ten behoeve van woningbouw worden eventueel aanwezige archeologische waarden in het plangebied bedreigd. Op dit ogenblik is het plangebied in gebruik als akker met gewasteelt. In de toekomst zullen hier nieuwe woningen worden gebouwd. Het gaat hierbij om boerderij-achtige woonvormen. Het is op het ogenblik van dit onderzoek op aangeven van de gemeente Best nog niet duidelijk waar er precies gebouwd zal worden. Volgens de gemeente komt nagenoeg de volledige oppervlakte van het plangebied momenteel nog in aanmerking voor verstoring. De huidige plankaart van de locatie voorziet in een groenstrook langs de noord- en westzijde, een weg doorheen het midden en langs de zuidzijde van het plangebied alsook een parkeerplaats in de noordwesthoek. De rest van het plangebied komt in aanmerking voor woningbouw. Hierbij wordt vooralsnog verwacht dat er geen kelders gerealiseerd zullen worden, maar dat men voor het aanbrengen van de fundering tamelijk diep de grond in zal gaan: in ieder geval dieper dan 30 cm beneden maaiveld. In het westen van het plangebied zullen ook leidingen voor brandstof worden aangelegd. In dit rapport wordt uitgegaan van een verstoringsdiepte van 1 meter beneden maaiveld.&lt;br&gt;Het besluit tot het uitvoeren van het archeologisch onderzoek is genomen door de bevoegde overheid, in deze de gemeente Best, op grond van de resultaten van een in 2009 door BAAC bv uitgevoerd verkennend bureau- en booronderzoek. Op grond van de resultaten van dit onderzoek werd voor de periode late middeleeuwen / nieuwe tijd een middelhoge verwachting uitgesproken voor de aanwezigheid van nederzettingssporen, evenals voor bijzondere complextypen eigen aan beekdalen zoals rituele depots, afvaldumps, voorden, bruggen, ambachtelijke werkplekken, greppels en karrensporen. &lt;br&gt;Daarom is geadviseerd in het plangebied nader archeologisch onderzoek uit te voeren in de vorm van een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-p). Dit advies is door de bevoegde overheid overgenomen. Vervolgens heeft de gemeente Best BAAC bv opdracht verleend tot het uitvoeren van een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven. Dit onderzoek is uitgevoerd op 10 en 11 december 2009.&lt;br&gt;Het veldwerk is uitgevoerd door M. Bink, M. van der Glind, M.J. Kalshoven en A. ter Wal, allen werkzaam bij BAAC bv. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het onderzoek is gebleken dat de bodem op het onderzoeksterrein bestaat uit een zogenaamde enkeerdbodem. Het esdek, de gecombineerde bovenste drie lagen, heeft binnen het plangebied een dikte variërend van 60 tot 70 cm. Alleen in de delen met een verstoorde bodemopbouw had dit pakket een geringere dikte (minmaal 40 cm). De onderste laag van het esdek kende enige variatie in kleur en, daarmee samenhangend, in humusgehalte. In enkele profielen, met name in werkput 3 maar ook in de werkputten 2 en 6, was deze laag dermate licht van kleur dat hier mogelijk gedacht moet worden aan een oude akkerlaag daterend van vóór de vorming van het esdek. Het esdek of de oude akkerlaag ligt direct bovenop de natuurlijke ondergrond bestaande uit licht geelgrijs zand. In geen van de werkputten zijn onder het esdek sporen van bodemvorming aangetroffen. &lt;br&gt;Hoewel het plangebied vele sporen vertoond van het vroegere agrarisch gebruik bleek de bodem vrij intact te zijn. In de werkputten 5, 8, 9 en 10 en het noordelijk deel van werkput 4 bleek de bodemopbouw wel verstoord te zijn maar slechts tot op de bovenzijde van de C-horizont. In alle overige werkputten bleek de bodemopbouw nog redelijk intact.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gedurende het onderzoek zijn 47 spoornummers uitgedeeld. Dit aantal is echter voornamelijk het gevolg van de gebruikte opgravingsmethodiek waarbij elk getekend spoor, inclusief recente verstoringen en het natuurlijk vlak, een spoornummer heeft gekregen. Uiteindelijk zijn er onder deze 47 sporen slechts 4 archeologisch relevante sporen. In werkput 1 is een mogelijke kuil aangetroffen (spoornummer 1-3), in werkput 2 een greppel (spoornummer 2-3) en in werkput 5 een greppel en een paalkuil (resp. spoornummers 5-2 en 5-4). Deze sporen moeten, gezien hun homogene vulling, waarschijnlijk vóór de middeleeuwen gedateerd worden. Vondsten zijn, evenals op de rest van het terrein, in deze sporen niet aangetroffen. De functie van de sporen is onduidelijk; wat betreft de greppels kan aan perceelgreppels gedacht worden.&lt;br&gt;De overige sporen bleken natuurlijk (boomvallen, mollengangen) of recent. Onder de recente sporen bevinden zich er twee (5-5 en 10-3) die met een voorheen over het terrein lopende sloot in verband kunnen worden gebracht.&lt;/p&gt;