DOI: 10.17026/dans-zx5-43ey
title: Rilland – Bathseweg 45. Gemeente Reimerswaal. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

description: &lt;p&gt;Op basis van de beschikbare aardwetenschappelijke, historische en archeologische gegevens is in het archeologisch bureauonderzoek een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Er kan samengevat gesteld worden dat er een middelhoge verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen uit het Paleolithicum tot Mesolithicum op de top van het Pleistocene dekzand (Laagpakket van Wierden), die binnen het plangebied gelegen op een diepte van ca. 7,00 m –NAP. Voor het daarboven gelegen niveau van het Basisveen (ca. 6,50 m –NAP), voor het Laat-Mesolithicum, geldt een lage verwachting. Voor het hierop gelegen Laagpakket van Wormer, dat gelegen is op een diepte van omstreeks 6,00 m –NAP, geldt, voor het Neolithicum, eveneens een lage verwachting. Ook voor de Bronstijd geldt een lage verwachting voor het aantreffen van vindplaatsen, die aanwezig kunnen zijn in het Hollandveen Laagpakket op een diepte vanaf 5,50 m –NAP, vanwege de ongunstige bewoningscondities in het toenmalige moeraslandschap. In de bovenste niveaus en de top van het (intacte) Hollandveen kunnen tevens vindplaatsen uit de IJzertijd, Romeinse Tijd en Vroege Middeleeuwen worden verwacht, op een diepte tussen 3,50 en 5,00 m –NAP. Ook voor deze perioden geldt dat hier een uitgestrekt veenmoeras was gelegen,dat waarschijnlijk geleidelijk ontwaterd raakte. Voor deze perioden is daarom een middelhoge verwachting vastgesteld. Voorwaarde hierbij is dat dit niveau nog intact is en niet is aangetast door mariene erosie of veenontginning (moernering). Bij de degradatie van het veenniveau is het mogelijk dat het veen overspoeld is met kleiige sedimenten uit de Schelde, die Upper Schelde deposits worden genoemd (Kreekrak Formatie). Indien aanwezig, kunnen op dit niveau vindplaatsen uit het Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen voorkomen, zij het dat de verwachting hiervoor als laag is ingeschat.&lt;br&gt;Voor het vanaf het maaiveld aanwezige Laagpakket van Walcheren geldt een middelhoge verwachting op het aantreffen van vindplaatsen uit de Late Middeleeuwen en een lage verwachting voor de Nieuwe Tijd. Uit de periode vóór de stormvloeden van 1530-1532 kunnen in het plangebied resten van het verdronken cultuurlandschap aanwezig zijn, behorend tot de in de regio van het plangebied gelegen verdronken dorpen Oud-Rilland en Oud-Bath. Voor de periode na de laatste inpolder in 1773, geldt dat het kaartmateriaal en de historische bronnen geen aanwijzingen geven voor de aanwezigheid van vindplaatsen.&lt;br&gt;Tijdens het inventariserend veldonderzoek is het opgestelde verwachtingsmodel middels vier boringen (tot maximaal 3,50 meter m –mv) getoetst. De boringen zijn zoveel mogelijk gelijkmatig verspreid over de plangebied, waarbij rekening gehouden is met de beoogde inrichting. Hierbij dient opgemerkt dat dit veldonderzoek gericht was op het toetsen van de archeologische verwachting en niet op het opsporen van eventuele vindplaatsen. Op basis van de resultaten van het booronderzoek kon het verwachtingsmodel bevestigd en bijgesteld worden.&lt;br&gt;Uit het booronderzoek blijkt dat binnen het plangebied sprake is van een homogene bodemopbouw. In alle boringen zijn vanaf het maaiveld tot op de maximale boordiepte (2,13 meter –NAP, 3,50 m –mv) de afzettingen van het Laagpakket van Walcheren waargenomen. Hierin zijn twee afzonderlijke pakketten te onderscheiden. Onderin de boorprofielen betreft het een zandpakket van matig fijn, geel-grijs, compact zand, soms met schelpgruis, dat vooral naar boven toe kleiig is en soms eerder als zandige klei is te beschouwen. Het gaat om geulafzettingen waarvan de top gelegen is tussen 0,27 en 0,77 m +NAP (1,20 – 0,60 m –mv). Gelet op de kleiige samenstelling, zal het gaan om de randzone van een geul of geulensysteem waarin sprake was van een vrij rustig sedimentatiemilieu. Boven dit niveau bestaat de ondergrond uit een kleipakket van siltige, matig humeuze, stevige klei, soms met schelpresten. In boring 2, 3 en 4 is dit pakket tot aan het maaiveld afgedekt met een 30 cm dikke ophoging. In boring 1 is geen ophoging waargenomen. Het bovenste niveau van het kleipakket is in boring 2 en 3 dieper verstoord, tot 0,60 m –mv, door het gebruik van het land als boomgaard in recente tijd. Het kleipakket kan worden beschouwd als overstromingspakket dat hier als gevolg van de stormvloeden van 1530-1532 is afgezet. Het bovenste niveau kan afkomstig zijn van de laatste overstroming in dit gebied in 1953.&lt;br&gt;Overeenkomstig de in het bureauonderzoek voorspelde bodemopbouw en diepteligging van verschillende geologische eenheden, zijn oudere afzettingen dan die van het Laagpakket van Walcheren bij het booronderzoek niet aangetroffen. In het bijzonder geldt dat de fluviatiele Upper Schelde deposits niet zijn waargenomen. Deze eenheden kunnen zich beneden de maximale boordiepte bevinden, maar kunnen ook deels of geheel als gevolg erosie door jongere geulen niet meer in de ondergrond aanwezig zijn. De verwachtingen op het aantreffen van vindplaatsen uit de vroege prehistorie tot en met de Vroege Middeleeuwen (Laagpakket van Wierden, Basisveen, Laagpakket van Wormer en Hollandveen), konden zodoende niet getoetst worden en blijven ongewijzigd. Voor de Late Middeleeuwen geldt dat, gelet op de samenstelling van het Laagpakket van Walcheren de middelhoge verwachting wordt bijgesteld naar een lage verwachting. De waargenomen geulafzettingen duiden op ongunstige bewoningscondities. Voor de Nieuwe Tijd (na de inpoldering van het gebied in 1773), blijft de lage verwachting gehandhaafd. Het inventariserend veldonderzoek heeft geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van vindplaatsen uit deze periode opgeleverd.&lt;/p&gt;