DOI: 10.17026/dans-xyx-nvg4
title: Eindrapportage archeologisch vooronderzoek (7543.002) Kon. Wilhelminaplein 3 te Wehl

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Op basis van het bureauonderzoek heeft het plangebied een hoge verwachting op het voorkomen van archeologische resten vanaf het Laat-Paleolithicum. Het plangebied ligt namelijk op de hogere delen van een dekzandrug. Dekzandruggen nemen zowel landschappelijk als in archeologisch opzicht een hoge positie in, waar de kans op de aanwezigheid van archeologische resten relatief groot is. Voor de perioden IJzertijd-Romeinse tijd-Middeleeuwen is de algemene tendens dat de huisplaatsen steeds plaatsvaster werden en zich vaak verplaatsen naar de flanken van de dekzandruggen en mogelijk voor (langere) perioden naar de dekzandvlakten. Meest waarschijnlijk is dat door de ligging binnen de historische dorpskern van Wehl er ter plaatse van het plangebied geen plaggendek is ontstaan. Het is wel mogelijk dat er, gezien het gebruik als tuin, sprake is geweest van moestuinieren, waardoor er door bemesting en/of (tuin)afval het plangebied een ophogingslaag van humeuze grond is ontstaan, welke qua bodemopbouw eigenlijk niet veel verschilt van de vorming van oude bouwlandgronden door plaggenbemesting. Het plangebied ligt namelijk binnen/grenst aan de historische dorpskern van Wehl, dat het in ieder geval rond het jaar 1200 na Chr. bestond, maar waarschijnlijk begon het dorp rond het begin van de jaartelling te ontstaan. Geraadpleegd historisch kaartmateriaal geeft aan dat het plangebied vanaf de tweede helft van de 18e eeuw tot en met het heden in gebruik is geweest als tuin. Binnen de bebouwde kom van Wehl zijn al vrij veel archeologische onderzoeken uitgevoerd. Het vondstmateriaal dateert vanaf het Neolithicum, waarbij vooral de perioden Romeinse tijd en Middeleeuwen rijk zijn vertegenwoordigd. In de directe nabijheid van het plangebied valt wel op dat het merendeel van de vondsten uit de Middeleeuwen of later dateert en zullen te relateren zijn aan het ontstaan de historische dorpskern van Wehl in de Late-Middeleeuwen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;De resultaten van het booronderzoek bevestigen de aanwezigheid van een dik pakket dekzandafzettingen, welke de hogere delen van een dekzandrug vormen. Tevens is er sprake van een aanzienlijk dik plaggendek/pakket humeuze grond, tot een gemiddelde diepte van 125 cm -mv. Het bovenste deel van het plaggendek/pakket humeuze grond, tot gemiddeld 60 cm -mv, is recentelijk geroerd/verstoord, getuige het voorkomen van resten bouwpuin/baksteen. Het onderste deel is juist nog wel intact (niet recentelijk geroerd/omgewerkt), gezien het schone voorkomen (geen resten bouwpuin/baksteen zichtbaar). Het van nature gevormde bodemprofiel binnen het plangebied is niet meer al zodanig herkenbaar. Het opbrengen van het plaggendek/de laag humeuze grond heeft er waarschijnlijk voor gezorgd dat het oorspronkelijke bodemprofiel hierin is opgemengd. Het terrein is hierdoor ook sterk opgehoogd. Agrarische bewerking heeft plaatsgevonden tot minimaal de oorspronkelijke top van de C-horizont, echter diepgaande verstoringen lijken niet te hebben plaatsgevonden binnen het plangebied, ten opzichte van het oorspronkelijke maaiveld dat lager zal hebben gelegen ten opzichte van het huidige maaiveld. De verwachting is dan ook dat het potentiële archeologisch sporenniveau slechts beperkt zal zijn aangetast en dat zeker diepgaande archeologische sporen nog intact kunnen worden aangetroffen, indien aanwezig. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologisch vondstmateriaal is bij meerdere boringen aangetroffen voornamelijk in het intacte deel van het opgebrachte plaggendek/pakket humeuze grond ((niet recentelijk geroerd/omgewerkt). Dateerbaar materiaal betreft een fragment handgevormd aardewerk met kwartsmagering (op zich-zelf staan niet nader dateerbaar dan IJzertijd/Romeinse tijd) en twee fragmenten grijsbakkend aardewerk, daterend uit de 14e/15e eeuw (Vroege-Middeleeuwen D/Late-Middeleeuwen A). Verder is ook slakmateriaal aangetroffen. Wellicht heeft dit materiaal in een vondstlaag gelegen gekoppeld aan een aanwezige archeologische vindsplaats. Dit vondstmateriaal is vervolgens opgemengd in het opgebrachte pakket humeuze grond, waarschijnlijk toen het ging fungeren als tuin van bijbehorende historische woonerven. Het kan ook zijn dat het vondstmateriaal is aangevoerd samen met het pakket opgebrachte humeuze grond. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van de geleverde onderzoeksinspanning en de daarbij aangetroffen archeologische indicatoren wordt geconcludeerd dat er nog steeds sprake kan zijn van een archeologische vindplaats binnen het plangebied. Het kan gaan om een nederzettingscomplex of huisplaats (Landbouwers) van het complextype 4c (boerderijplattegrond uit wellicht twee verschillende archeologische perioden (IJzertijd/Romeinse tijd en/of Vroege-Middeleeuwen D/Late-Middeleeuwen A), waarbij tijdens de tweede bewoningsperiode ook mogelijk sprake was van een in de directe nabijheid/in de buurt gelegen ijzeroven en/of activiteiten van metaalbewerking. Een begrenzing van de vindplaats is op basis van de huidige onderzoeksinspanning niet mogelijk en daarbij heeft het plangebied een beperkte oppervlakte, waardoor de kans groot is dat een eventueel aanwezige vindplaats zal doorlopen buiten het plangebied. Het vondstmateriaal zal representatief zijn voor het eventueel aanwezige sporenniveau, dat zichtbaar zal zijn direct onder het plaggendek/pakket humeuze grond, vanaf een diepte van circa 125 cm -mv. Zeker diep doorlopende sporen zullen nog intact worden aangetroffen, indien aanwezig. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek in relatie tot de voorgenomen bodemingreep, wordt door Econsultancy de aanbeveling gedaan om geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Door de intiatiefnemer is aangegeven dat er de voorgenomen ingreep (uitbreiding van het warenhuis, waarbij een fundering zal worden aangelegd) zich beperkt tot de bovenste meter van de bodemopbouw. Hierdoor zullen er geen verstoringen gaan plaatsvinden die reiken tot op dan wel in het “gele” zand (top van de C-horizont direct onder het plaggendek/pakket humeuze grond) en wordt hierbij tevens een bufferzone gehanteerd van 20 tot 30 cm van het plaggendek/pakket humeuze grond). De mogelijk aanwezige archeologische vindplaats zal hierdoor niet wordt verstoord/in situ behouden blijven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Indien er in de toekomst toch bodemingrepen worden uitgevoerd die dieper reiken dan 1 m -mv (met gevaar van aantasting van de bufferzone dan wel van de mogelijk aanwezige archeologische vindplaats), dan zal archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk zijn om te kunnen bepalen of er sprake is een vindplaats en of deze behoudswaardig is. Geadviseerd wordt dit vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van een IVO karterende en waarderende fase, proefsleuven (IVO-P), waarmee kan worden bepaald of er met zekerheid sprake is van een archeologische vindplaats en zo ja, wat de waarde hiervan is (van behoudenswaardige kwaliteit of niet). Archeologisch onderzoek dient dan plaats te vinden op basis van een door de gemeente Doetinchem goedgekeurd PvE.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bovenstaand betreft een advies, opgesteld door Econsultancy. Het advies dient ter goedkeuring voorgelegd te worden aan het bevoegd gezag (gemeente Doetinchem). Na beoordeling wordt door het bevoegd gezag een besluit genomen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 07-04-2020
description: Date Accepted: 2020-04-07