DOI: 10.17026/ar/xv1gmy
title: IVO-O door middel van begeleiding machinale boringen en proefgaten plangebied Raadhuisplein te Heerlen

description: In opdracht van de gemeente Heerlen heeft Geonius Archeologie te Heerlen een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Raadhuisplein te Heerlen in de gemeente Heerlen. Aanleiding voor het uitvoeren van het archeologisch onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de herinrichting van het Raadhuisplein in Heerlen, gemeente Heerlen. Hiervoor zijn diverse vooronderzoeken vereist die gepaard gaan met ingrepen in de bodem. Gezien de ligging van het plangebied in het centrum van Romeins Heerlen (Coriovallum) heeft het bevoegd gezag aangegeven dat (machinale) boringen en het graven van proefgaten t.b.v. t.b.v milieu-hygiënisch en geotechnisch onderzoek door een archeoloog dienen te worden begeleid.

Het bureauonderzoek heeft uitgewezen dat voor het plangebied een lage archeologische verwach¬ting geldt voor vindplaatsen uit de Steentijd en alsmede een middelhoge archeo¬logische verwachting voor vindplaatsen uit de Prehistorie. Een zéér hoge archeologische verwachting geldt voor vindplaatsen vanaf de Romeinse tijd. Deze zijn zonder twijfel in het plangebied aanwezig evenals restanten van menselijke activiteiten uit de middeleeuwen. 

De gegevens van het veldonderzoek komen in grote mate overeen met de verwachtingen op basis van het bureauonderzoek. In het plangebied komt onder een 20ste eeuws ophoogpakket de natuurlijke leembodem voor. Mede door de intense oude bewoningsactiviteit is hier een dikke cultuurlaag aanwezig die ook de top van de oorspronkelijke radebrikgrond antropogeen beïnvloed heeft. Een duidelijke E-horizont is in de boringen dan ook niet herkend. 

In twee boringen zijn onder de eolische leemafzettingen oudere grindrijke en/of zandafzettingen aangeboord (ca. 4,2 tot 4,8 m -Mv). De precieze aard is nog moeilijk te bepalen. Mogelijk betreft het hier de oude terrasafzettingen van Margraten of zeer oude erosieresten van de omliggende terrassen in het bekken van Heerlen.

Aanwijzingen voor grootschalige verstoringen zijn niet aangetroffen. Alleen in het noordoostelijk deel van het plangebied is een duidelijk recente en diepe verstoring aangetroffen die het archeologisch sporenniveau heeft verstoord. Deze verstoring staat vermoedelijk in verband met het warmtenetwerk. 
Het ophogingsdek uit de 20ste eeuw heeft het archeologisch niveau beschermd. Verwacht wordt dat met name op het plein archeologische resten in het plangebied nog goed bewaard zijn gebleven. Het is onbekend in hoeverre de vele kabels en leidingen in de straten rondom het plein het archeologisch niveau hebben beroerd. 

Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied een zeer hoge kans is dat relatief gave archeologische resten bedreigd worden door diepere bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring tot een minimum wordt beperkt. 
Indien het niet mogelijk is de plannen aan te passen wordt aanbevolen hier een vervolgonderzoek te laten uitvoeren in de vorm van een opgraving (al of niet in combinatie met een variant archeologische begeleiding).
De informatie die bij het vervolgonderzoek verkregen wordt kan ook gebruikt worden om het Romeinse verleden van Heerlen zichtbaar te maken voor het publiek.