DOI: 10.17026/ar/u0vuyy
title: Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase) Belcampostraat 10 Leidsche Rijn, Utrecht

description: In november 2024 heeft de afdeling Erfgoed van de gemeente Erfgoed een archeologisch booronderzoek uitgevoerd ter hoogte van het parkeerterrein aan de Belcampostraat 10 in Leidsche Rijn te Utrecht. De aanleiding van het onderzoek is de aanleg van een ondergrondse waterbuffer voor de brandweerkazerne. De verwachte bodemingreep heeft afmetingen van ongeveer 20 bij 30 m en een diepte van 4 m onder maaiveld.

Het plangebied bevindt zich op de archeologische waardenkaart van de gemeente Utrecht (versie 2021) in een gebied van middelhoge archeologische verwachting (WA5; geel). Bij graafwerkzaamheden groter dan 500 m2 en dieper dan 30 cm moet een omgevingsvergunning ter bescherming van archeologische waarden worden aangevraagd. Aangezien de geplande graafwerkzaamheden van ongeveer 600 m2 de vrijstellingsgrens in de zone WA5 overschrijden, is het uitvoeren van een archeologisch vooronderzoek (in dit geval een booronderzoek) verplicht. Doel van het booronderzoek (verkennende fase) is het verkrijgen van inzicht in de bodemopbouw en de mate van verstoring of ophoging binnen het plangebied. Op basis van de resultaten van het booronderzoek volgt een advies of archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk is.

Binnen het plangebied zelf is sprake van stelconplaten met een 40 cm dikke granulaatlaag daaronder. Het is niet mogelijk om met handboorgereedschap door de granulaatlaag te boren. In overleg met het bevoegd gezag is daarom besloten langs de noord- en oostzijde van het parkeerterrein zes boringen te plaatsen om zo de bodemopbouw in kaart te brengen.

Uit het bureauonderzoek dat voor het erf van de boerderij Den Hoet is uitgevoerd (Belcampostraat 8), blijkt dat het terrein in een rivierbocht van de rivier de Rijn ligt die in de middeleeuwen is opgeschoven in noordelijke richting. Dat betekent dat eventueel oudere sporen (ouder dan de middeleeuwen) door de rivier zijn opgeruimd. Ook blijkt dat de parkeerplaats ten zuiden van het bij boerderij Den Hoet behorende erf heeft gelegen en als bouwland in gebruik is geweest. Dat betekent dat de vooral resten worden verwacht die samenhangen met activiteiten die op en aangrenzend een erf worden uitgevoerd, zoals (afwaterings)greppels, afvalkuilen en hooimijten.

In de boringen is een ophogingspakket van recent zand aangetroffen met daaronder oever- op beddingafzettingen van de Rijn. In twee boringen ontbreken de oeverafzettingen en ligt direct onder het recente ophogingszand het beddingzand. Er is geen bodemvorming in de top van de oeverafzettingen waargenomen (tussen de 0,35 en 0,6 m +NAP). Uit het milieu hygiënisch bodemonderzoek blijkt dat de oeverafzettingen onder de parkeerplaats vanaf 0,5 m +NAP nog aanwezig zijn. Hieruit blijkt dat de top van de oorspronkelijke oeverafzettingen waarschijnlijk over het gehele terrein is afgegraven. Dat betekent dat het oude (middeleeuwse) loopoppervlak niet meer aanwezig is en alleen diepe sporen nog aanwezig kunnen zijn. Echter, in combinatie met de resultaten van het bureauonderzoek, wordt de kans op het aantreffen van een vindplaats ter hoogte van de parkeerplaats laag ingeschat. Er wordt dan ook geen archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd.
Voor vrijgegeven plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10, dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister. In de gemeente Utrecht dient de melding bij de afdeling Erfgoed te worden gedaan (archeologie@utrecht.nl).