DOI: 10.17026/ar/drooux
title: Plangebied Midden Heerenduin en de Duin- & Kruidberg te IJmuiden, gemeente Velsen;
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6018

description: In opdracht van EcoGroen B.V. heeft RAAP in augustus 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Midden Heerenduin en de Duin- & Kruidberg te IJmuiden in de gemeente Velsen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:  Vanaf 20 m –NAP geldt in het plangebied een verder niet goed specificeerbare verwachting voor resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars. Dit niveau ligt te diep om door de geplande ingrepen te worden geraakt.
 Vanaf 5 m +NAP geldt een verwachting op de aanwezigheid van resten van menselijke bewoning uit de periode neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen (10e eeuw) in het oostelijk deel van het plangebied. In het vigerende bestemmingsplan is een onderzoeksplicht opgenomen voor ingrepen vanaf 6 m +NAP.  Voor de periode daarna tot de 17e eeuw kan eveneens sprake zijn van een dergelijke verwachting, vanaf maaiveld dan wel direct onder de bouwvoor en/of een antropogeen ophoogpakket.  In het noorden en zuiden van het oostelijke deelgebied en langs de oostrand van het westelijke deelgebied geldt een kleine kans op resten van militaire structuren uit de Tweede Wereldoorlog, met name obstakels en prikkeldraadversperringen in het westelijk deelgebied en loopgraven, stellingen, munitiedumps, vernietigingslocaties en landmijnen in het oostelijke deelgebied.
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. De kans bestaat dat de eenmaal geplagde vlakken daarna ook gaan verstuiven en dat er als gevolg van winderosie diepere verstoring gaat ontstaan. Daarom wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennende en/of karterende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een booronderzoek met zeeftechniek de geëigende methode voor vervolgonderzoek. Dit advies voor booronderzoek in het oostelijke deelgebied is zinnig om voor de ingrepen in de bodem – i.c. de plagvlakken – op die locaties waar het maaiveld beneden 6 m +NAP ligt uit te laten voeren. Doel van dit onderzoek is het opsporen van potentiele archeologische niveaus in de oude duinen die hetzij door het plaggen zelf, hetzij als gevolg van winderosie dieper dan de plagdiepte bedreigd zouden kunnen worden. De boordiepte zal dan tot de verwachte uitstuivingsdiepte moeten reiken (max. 2 m). Voor de resten uit de Tweede Wereldoorlog zal een regulier booronderzoek zowel als een regulier proefsleuvenonderzoek niet goed uitvoerbaar zijn en mogelijk meer verstoren dan de ingrepen. Daarom wordt aanbevolen de ingrepen (plagvlakken in het oostelijke deelgebied en in het westelijke deelgebied) te laten begeleiden door een archeologisch team in de vorm van een ‘opgraving, variant begeleiding (protocol proefsleuven)’. Een dergelijk onderzoek moet op basis van een door de bevoegde overheid goedgekeurd programma van eisen worden uitgevoerd.