DOI: 10.17026/dans-x84-qdnf
title: Anderstein en Valkenheide, Maarsbergen en Maarn, gemeente Utrechtse Heuvelrug

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in juli 2020 en januari en februari 2021 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locaties Anderstein en Valkenheide in Maarsbergen, gemeente Utrechtse Heuvelrug. Op grond van de (verwachte) bodemopbouw en landschappelijke ligging op de overgang tussen de Gelderse Vallei en de stuwwal van de Utrechtse Heuvelrug moet in het plangebied rekening worden gehouden met archeologische resten vanaf het Laat-Paleolithicum. De resten kunnen uiteenlopende complextypen vertegenwoordigen, zoals (semi-)permanente jachtkampjes, nederzettingsterreinen, grafvelden en landbouwactiviteiten. Resten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum zullen zich manifesteren als een strooiing van vuursteen en houtskool. Ten oosten van deelgebied Anderstein is een vuursteenvindplaats bekend die wordt gedateerd tussen het Mesolithicum en het Neolithicum. Resten uit het Neolithicum, de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen zullen zich manifesteren in de vorm van een cultuurlaag, een omgewerkte laag met daarin aardewerkscherven, vuursteen, verbrande leem en houtskool. Organische resten en bot zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Grondsporen (uitgezonderd diepe paalsporen, waterputten et cetera) zullen zich tot circa 50 cm in de top van de natuurlijke ondergrond bevinden, die ter plaatse uit dekzand zal bestaan. Beide deelgebieden liggen op 17e en 18e-eeuws kaartmateriaal ter plaatse van relatief natte woeste gronden. De kans op resten uit het Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen wordt daarom klein geacht. Dit geldt met name voor deelgebied Anderstein. Op basis van het geraadpleegde kaartmateriaal is in het westen van deelgebied Valkenheide zeker vanaf het begin van de 19e eeuw bebouwing aanwezig. Verder worden geen resten van historische bebouwing verwacht. Wel moet rekening worden gehouden met grondsporen die verband houden met ontginningsactiviteiten uit de Nieuwe tijd zoals ploegsporen, greppels en walletjes. Deelgebied Valkenheide is recentelijk afgeplagd, hierdoor kunnen eventuele resten deels zijn verstoord. Ook door landbouwkundige werkzaamheden vanaf de ontginning kunnen eventuele resten zijn verstoord. Teneinde de verwachting te toetsen is in het beide deelgebieden een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond bestaat uit dekzand (Laagpakket van Wierden, Formatie van Boxtel, C-horizont). In een aantal boringen, ter plaatse van met name de hogere delen van de deelgebieden, is een deels intacte podzolbodem aanwezig. In de overige boringen is een A- op Chorizont (AC-profiel) of een A-horizont op een menglaag op een C-horizont aanwezig. De podzolbodems ontbreken grotendeels in de lager gelegen zones, mogelijk heeft zich hier door de lage ligging en natte omstandigheden ligging geen podzol ontwikkeld. Het is echter niet uit te sluiten dat ter plaatse van deze boringen eerder wel een podzolbodem was gevormd welke door ploegen is opgenomen in de bovengelegen laag. Ter plaatse van de boringen waarin een deels intacte podzolbodem is aangetroffen kunnen archeologische resten voorkomen. Gezien de relatief lage ligging van de deelgebieden worden met name resten van jager/verzamelaars verwacht, maar nederzettingsresten van prehistorische boeren zijn niet uitgesloten. In het westen van deelgebied Valkenheide werden resten van bebouwing uit de Nieuwe tijd verwacht. De puinfragmenten in de bouwvoor in boring 28 zijn waarschijnlijk gerelateerd aan deze voormalige bebouwing.&lt;/p&gt;