DOI: 10.17026/ar/vcezet
title: Archeologisch bureau- en booronderzoek tracéwijziging NuLelie Dokkum bij Rinsumageest, gemeente Dantumadiel (FR)

description: Voor het plangebied is eerder reeds een bureau- en booronderzoek uitgevoerd. Naar aanleiding van een tracéwijziging was aanvullend onderzoek nodig binnen het huidige onderzoeksgebied. Dit onderzoek bestaat uit een aanvullend bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek.

Uit het bureauonderzoek blijkt dat de bodem uit een dekzandpakket bestaat, dat onderdeel uitmaakt van het Drents-Fries Plateau en met name in het zuidelijk deel van het plantracé vrij dicht aan het oppervlakte zit. Een groot deel van het dekzandplateau raakte in de twee millennia voor het begin van de jaartelling overveend. Vanaf de vroege ijzertijd ontstonden in het noordelijk deel van het plantracé middenkwelders, die, enerzijds door het inklinkende veengebied, anderzijds door opslibbing, steeds hoger kwamen te liggen en geschikt raakten voor bewoning: het Fries-Gronings kleigebied. In de middeleeuwen werden de eerste dijken aangelegd in het gebied en was men steeds minder een speelbal van het water. Het huidige onderzoeksgebied ligt in een veen-op-zand gebied,
in een gebied met moerige eerdgronden. Deze zone vormt landschappelijk de overgang van de veldpodzolgronden en enkeerdgronden ten noorden/oosten van het gebied en de veengronden ten zuiden van het gebied.

Deze tweedeling in het landschap rond het plantracé uit zich ook in de archeologische waarden die in het gebied te verwachten zijn. Intacte podzolbodems kunnen aanwijzingen zijn voor vindplaatsen uit het mesolithicum en neolithicum. Hierbij kunnen resten van kampementen of nederzettingen aangetroffen worden, waarin vuursteen, natuursteen en houtskool gevonden kunnen worden. Zoals ook op de FAMKE is terug te zien, vormt deze periode de
voornaamste verwachting voor het huidige onderzoeksgebied. Uit latere perioden kunnen echter ook resten worden verwacht.

In de middeleeuwen werden de terpen in het noordelijker gelegen terpengebied, die in de Romeinse tijd verlaten waren, opnieuw bewoond. Hier vormden zich bewoningskernen die nog altijd bestaan, waaronder het nabijgelegen
Rinsumageest. Ten noorden van Rinsumageest lag het Klooster Klaarkamp. Het veengebied waar het huidige onderzoeksgebied ligt, ten zuiden van Rinsumageest, werd vanaf de late middeleeuwen langzaam ontgonnen. Hierbij is het mogelijk dat er ontginningssporen, nederzettingen en akkers worden gevonden. Dit gebeurde ook in de omgeving van het huidige onderzoeksgebied. De aanwezigheid van het Klooster Klaarkamp kan hier invloed op hebben gehad. Op de beschikbare kaarten is uit de nieuwe tijd geen bebouwing bekend. Waarschijnlijk kende het
gebied enkel een agrarisch gebruik. Resten van bebouwing uit de middeleeuwen of nieuwe tijd kunnen echter niet worden uitgesloten.

Op basis van het bureauonderzoek is in het tracé waar nodig een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is een boorgrid van één boring per 50 m aangehouden. De bodem blijkt in het hele tracé grotendeels intact. Het bestaat uit een bouwvoor op zandig veen op dekzand op leem. Langs de berm van de weg ligt op de (oude) bouwvoor een ophogingspakket. Er is nergens bodemvorming aangetroffen en archeologische indicatoren ontbreken.