DOI: 10.14457/tu.the.2019.1470
title: การเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานในหน้าที่สายงานคดี: ศึกษาเฉพาะกรณีตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวน สำนักงาน ปปง.

description: การศึกษาค้นคว้าอิสระนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานในหน้าที่สายงานคดี : ศึกษาเฉพาะกรณีตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวนของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (สำนักงาน ปปง.) โดยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ การเก็บรวบรวมข้อมูลนอกจากจะเป็นการเก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเอกสารต่างๆ (Documentary Research) รายงานของสำนักงาน ปปง. บทความทางวิชาการ รายงานการวิจัย ตัวบทกฎหมาย คู่มือการดำเนินงาน การศึกษาในครั้งนี้จำเป็นต้องเน้นการเก็บข้อมูลแบบเชิงคุณภาพ การเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) เพื่อให้ทราบถึงปัญหาอุปสรรค และข้อจำกัดต่อการปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ในสายงานคดีตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวน และเสนอแนวทางแก้ไข การปรับปรุงเปลี่ยนแปลง พัฒนากระบวนงานที่มีผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงาน ผลการศึกษาพบว่า 1.การแก้ไขปัญหาการมีกระบวนงานที่เพิ่มขึ้น ในกรณีการรับเรื่องคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายที่ทำให้พนักงานเจ้าหน้าที่ต้องปฏิบัติงานทั้ง 2 ด้าน แบบคู่ขนาน ทั้งในด้านตรวจสอบทรัพย์สินดำเนินการยึดหรืออายัดทรัพย์สิน และการรับเรื่องคุ้มครองสิทธิผู้เสียหาย ซึ่งมีกระบวนการที่ทับซ้อนกัน และต้องดำเนินการไปพร้อมกัน นั้น ควรจะต้องแก้ไขระเบียบหรือข้อบังคับทางกฎหมายหรือปรับเปลี่ยนขั้นตอนกระบวนงาน ให้ผู้เสียหายเข้ามายื่นคำร้องคุ้มครองสิทธิในขั้นตอนหลังจากพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบคดี ดำเนินการเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินเพื่อยึดหรืออายัดนั้น ให้ศาลมีคำสั่งตกเป็นของแผ่นดินจนสิ้นกระบวนการเสียก่อน จึงจะเปิดรับยื่นเรื่องในขั้นตอนภายหลังจากศาลมีคำสั่งให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน2.อัตรากำลังในสายงานคดีในตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวนที่มีอยู่ในปัจจุบัน ยังไม่สอดคล้องหรือสอดรับกับปริมาณงานสำนวนคดีที่หน่วยงานรับดำเนินการจำนวนมากทั้งงานคดีค้างเก่า และคดีรับเข้ามาใหม่ การปรับปรุงโครงสร้างองค์กร เพื่อขยายกรอบอัตรากำลังทั้งในส่วนกลาง หรือขยายหน่วยงานเพิ่มส่วนภูมิภาค เป็นวิธีการอย่างหนึ่งที่สามารถดำเนินการได้ในการแก้ไขปัญหาการมีกำลังคนไม่เพียงพอต่อการดำเนินงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ3.การพัฒนาทักษะ เทคนิค เพิ่มองค์ความรู้ให้กับพนักงานเจ้าหน้าที่นักสืบสวนสอบสวน เป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้การปฏิบัติงานไม่ว่าจะเป็นการดำเนินงาน ด้านกฎหมาย ด้านเทคนิค ประสบการณ์เฉพาะด้าน เป็นสิ่งจำเป็นที่หน่วยงานต้องพัฒนาบุคลากรให้เท่าทันกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป และรู้เท่าทันผู้กระทำความผิดจะเป็นส่วนช่วยส่งเสริมสนับสนุนให้สามารถตรวจสอบทรัพย์สินได้อย่างเต็มที่ ครบถ้วนและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น4.เส้นทางความก้าวหน้าในสายงานคดีตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวน มีข้อจำกัดที่มีกรอบอัตรากำลังที่จะเลื่อนระดับขึ้นไปตำแหน่งที่สูงขึ้นที่จำกัด เมื่อเทียบกับกรอบอัตรากำลัง นักสืบสวนสอบสวนทั้งหมด อีกทั้งหน่วยงานมีค่าตอบแทนพิเศษ ที่เรียกว่าเงินเพิ่มพิเศษ เมื่อเทียบกับหน่วยงานที่มีเนื้องานภารกิจเดียวกัน กำหนดไว้น้อยกว่าหน่วยงานอื่น ทำให้เกิดปัญหาสมองไหล เจ้าหน้าที่ที่มีประสบการณ์เฉพาะด้านโอนย้ายไปหน่วยงานอื่น 5.การรับเรื่องจากหน่วยงานต้นเรื่องจากการกระทำความผิดมูลฐาน ซึ่งปัจจุบันมีทั้งหมด 29 มูลฐาน เป็นส่วนที่หน่วยงานจำเป็นต้องรับเรื่องเข้ามาดำเนินการทั้งหมด ถ้ากรณีเป็นความผิดมูลฐานจากการฟอกเงิน โดยสำนักงาน ปปง. เป็นหน่วยงานปลายทางที่ต้องดำเนินการในประเด็นความผิดฐานฟอกเงิน ทำให้มีสำนวนคดีเข้ามาจำนวนมาก ประกอบกับอัตรากำลังที่ไม่เพียงพอและการดำเนินการแต่ละคดีค่อนข้างต้องใช้ระยะเวลามาก ยิ่งถ้าเป็นคดีใหญ่ มีผู้เกี่ยวข้องสัมพันธ์กับผู้กระทำความผิดมากก็ยิ่งต้องใช้เวลามากขึ้นตามไปด้วย ซึ่งการตั้งคณะทำงานหรือคณะกรรมการกลั่นกรองพิจารณารับดำเนินการคดี ก็สามารถเป็นแนวทางที่สามารถดำเนินการได้ที่จะตัดสินใจแทนหน่วยงานว่าคดีลักษณะไหน มีผู้เกี่ยวข้องสัมพันธ์อย่างไร มีมูลค่าทรัพย์สินหรือความเสียหายแค่ไหน ที่หน่วยงานควรรับเป็นคดี หรือคดีไหนสามารถย้อนกลับไปดำเนินการโดยหน่วยงานอื่นๆ หรือตามกฎหมายอื่นได้ก่อนดังนั้น การที่จะเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ในสายงานคดีตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวน จำเป็นที่จะต้องกำหนดตัวชี้วัด เพื่อประเมินผลการปฏิบัติงานให้ชัดเจนและเป็นรูปธรรม ให้สอดคล้องกับลักษณะขนาดของสำนวนคดี รวมไปถึงกระบวนงานบางอย่างที่มีการทับซ้อน ต้องแยกภารกิจหน้าที่ออกให้ชัดเจน โดยเฉพาะภารกิจในปัจจุบันอันเกี่ยวกับการรับเรื่องคุ้มครองสิทธิผู้เสียหาย อาจกำหนดแยกออกไปดำเนินการโดยวิธีอื่นหรือส่วนอื่นหรือในช่วงเวลาอื่น และการเพิ่มทักษะองค์ความรู้ ทั้งในส่วนของกฎหมาย และเทคนิคการดำเนินงาน ประสบการณ์ ด้านองค์ความรู้ของเทคโนโลยีใหม่ๆ อีกทั้งควรต้องเพิ่มแรงจูงใจในส่วนความก้าวหน้าในตำแหน่งหน้าที่นักสืบสวนสอบสวน โดยเฉพาะการกำหนดตำแหน่งความก้าวหน้าแบบลื่นไหลอัตโนมัติไปจนถึง ระดับชำนาญการพิเศษ และค่าตอบแทนที่เหมาะสมเมื่อเทียบเคียงกับหน่วยงานอื่นที่มีภารกิจเนื้องานใกล้เคียงกัน ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ ต่างก็เป็นส่วนสำคัญที่ส่งเสริมสนับสนุนต่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ได้อย่างเติมประสิทธิภาพ เต็มความสามารถ มีความมุ่งมั่นที่จะอยู่กับหน่วยงานมีความก้าวหน้าไปพร้อมกับการขยายหน่วยงานตลอดไปได้ ประเด็นที่สำคัญที่จะทำให้กระบวนการหรือแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ตำแหน่งนักสืบสวนสอบสวน กรณีการแก้ไขในประเด็นปัญหาที่พบจากการศึกษาในครั้งนี้ เพื่อเป็นแนวทางและสนับสนุนส่งเสริมให้การปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น ส่วนหนึ่งยังคงต้องปรับเปลี่ยนแก้ไขกระบวนการหรือแนวทางในระดับภายในของหน่วยงานเองเสียก่อน อีกส่วนหนึ่งนั้นจำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนอย่างแท้จริง ในระดับนโยบายของรัฐ หรือการให้ความสำคัญในระดับชาติ เพื่อสนับสนุนผลักดัน ยกระดับหน่วยงานเพื่อแก้ไขปัญหาของการไม่คล่องตัวในกระบวนการและระบบวิธีการดำเนินงาน การมีอัตรากำลังที่ยังไม่สอดคล้องปริมาณงาน รวมไปถึงยังไม่สามารถจัดสรรงบประมาณของตนเองอย่างเป็นเอกภาพได้ และจำเป็นต้องให้หน่วยงานมีความเป็นอิสระได้อย่างแท้จริง ในระยะยาวต่อไป ปัจจัยปัญหาต่างๆ ที่ได้รับการแก้ไขให้ดีขึ้นและเหมาะสมแล้ว ก็จะมีส่วนส่งเสริมสนับสนุนต่อการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย