DOI: 10.14457/tu.the.2016.1694
title: แนวทางการพัฒนาระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการ: กรณีศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ

description: การศึกษาเรื่อง “แนวทางการพัฒนาระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการ: กรณีศึกษาจังหวัดสมุทรปราการ” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) ระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการในจังหวัดสมุทรปราการ (2) ปัญหาและอุปสรรคที่มีต่อระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการในจังหวัดสมุทรปราการและ (3) แนวทางการพัฒนาระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของ คนพิการในจังหวัดสมุทรปราการโดยวิธีการศึกษาใช้วิธีการเชิงคุณภาพ จากกรณีศึกษาจำนวน 12 ราย ประกอบด้วย (1) ผู้บริหาร ได้แก่ ผู้อำนวยการศูนย์บริการคนพิการจังหวัดสมุทรปราการ สังกัดสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสมุทรปราการ และหัวหน้ากลุ่มส่งเสริมการมีงานทำ สังกัดสำนักงานจัดหางานจังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 2 ราย (2) ผู้ปฏิบัติงาน ได้แก่ นักพัฒนาสังคม สังกัดสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสมุทรปราการ และนักวิชาการแรงงาน สังกัดสำนักงานจัดหางานจังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 2 ราย และ (3) ผู้ใช้บริการ ได้แก่ ผู้แทนสถานประกอบการ คนพิการและผู้ดูแลคนพิการ จำนวน 8 รายผลการศึกษา พบว่า ระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการ เริ่มต้นจากการมีปัจจัยนำเข้า ได้แก่ นโยบายสนับสนุนการจ้างงานคนพิการของหน่วยงาน กระบวนการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของผู้ปฏิบัติงาน และการเข้าถึงบริการของคนพิการ ที่นำมาสู่การให้คำปรึกษาเพื่อให้สามารถจับคู่งานให้แก่คนพิการได้สำเร็จ ซึ่งกระบวนการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์และสำนักงานจัดหางานจังหวัดสมุทรปราการมีขั้นตอนการให้บริการที่ไม่แตกต่างกัน คือ การให้คำปรึกษาทั้งคนพิการและสถานประกอบการที่อาศัยการจับคู่กันของ ความต้องการในแต่ละฝ่าย แต่ใช้เครื่องมือในการช่วยจับคู่งานที่แตกต่างกัน เนื่องจากสำนักงานจัดหางาน กระทรวงแรงงานมีโปรแกรมที่สามารถเชื่อมโยงกับระบบประกันสังคมได้จึงใช้ระบบ Smart Job Center เป็นหลักปัญหาและอุปสรรคในระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการ พบว่า ปัญหาด้านการบริการ ได้แก่ บุคลากรไม่เพียงพอ งบประมาณมีจำกัด และปัจจัยอื่นๆ ได้แก่ การขาดความร่วมมือของสถานประกอบการและคนพิการที่ทำให้ไม่สามารถบริหารจัดการตามนโยบาย ส่วนปัญหา ด้านการปฏิบัติงาน ได้แก่ สถานที่ให้บริการแออัด การสื่อสารกับคนพิการมีความยากลำบาก ภาวะการเลือกงาน ตำแหน่งงานว่างกับความต้องการของคนพิการไม่ตรงกัน การบ่ายเบี่ยงรับ คนพิการของสถานประกอบการ เจ้าหน้าที่ขาดความชำนาญด้านการเตรียมความพร้อมในการเดินทางให้คนพิการ และการขาดรายงานผลตอบรับการบรรจุงานจากสถานประกอบการ และท้ายที่สุดคือ ปัญหาด้านการใช้บริการ ได้แก่ ปัญหาในการเข้าถึงการรับรู้ข่าวสารของคนพิการ การเข้าถึงข้อมูลคนพิการของสถานประกอบการ สภาพความพิการที่ส่งผลต่อการมารับบริการ ปัญหาการเดินทางและค่าใช้จ่ายแนวทางการพัฒนาระบบบริการให้คำปรึกษาด้านอาชีพของคนพิการ ควรเริ่มจากการป้อนปัจจัยนำเข้าที่มีความสอดคล้องกับบริบทของจังหวัดสมุทรปราการ โดยพัฒนาการบริหารจัดการทรัพยากร การปรับปรุงรูปแบบการบริหาร การปรับหลักเกณฑ์หรือระเบียบในการปฏิบัติงาน และการเพิ่มช่องทางบริการที่ส่งเสริมให้ผู้ใช้บริการเข้าถึงสิทธิจ้างงานคนพิการมากยิ่งขึ้น ปัจจัยเหล่านี้สัมพันธ์กับกระบวนการในแต่ละขั้นตอนของการให้คำปรึกษาด้านอาชีพ ที่จะต้องปรับปรุงการสร้างสัมพันธภาพ การวิเคราะห์และประเมินการวางแผน การตัดสินใจและจับคู่งาน การนิเทศจนกระทั่งการติดตามผล และควรมีการบูรณาการในการทำงานกับผู้ปฏิบัติงานหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งหน่วยงานสนับสนุนหลักและหน่วยงานสนับสนุนรอง โดยเฉพาะหน่วยงานในคณะอนุกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ อีกทั้งควรมีการประเมินประสิทธิผลทั้งในระดับการบริหาร ระดับปฏิบัติงานและผลการใช้บริการโดยการติดตาม การตรวจสอบโครงการ เพื่อให้ทราบผลสำเร็จในการจับคู่งานและปรับปรุงบริการให้ลดการจัดหางานซ้ำให้น้อยที่สุด