DOI: 10.14457/tu.the.2015.583
title: การจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ตามผังเมืองด้วยการสร้างความเป็นหุ้นส่วนร่วมกันกับชุมชน กรณีศึกษา: โครงการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ตามผังเมืองของชุมชนเทศบาลตำบลปากแพรก อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี

description: บทคัดย่อการศึกษาแนวทางการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ตามผังเมืองด้วยการสร้างความเป็นหุ้นส่วนร่วมกับชุมชน กรณีศึกษาโครงการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ตามผังเมืองของชุนชนเทศบาลตำบลปากแพรก อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวกับความสำเร็จของการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ตามผังเมืองแบบการเป็นหุ้นส่วนร่วมกัน และปัญหาอุปสรรค ในกระบวนการสร้างการเป็นหุ้นส่วนร่วมกันของประชาชนในพื้นที่กับหน่วยงานภาครัฐในการดำเนินการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ตามผังเมืองสรุปผลการศึกษาพบว่าเจ้าของที่ดินได้ให้ความสำคัญกับทุกปัจจัยในการสร้างการมีส่วนร่วมในการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่เจ้าของที่ดินได้ให้ความสำคัญมากที่สุดคือปัจจัยที่ 5 ด้านการบริหารจัดการแบบเป็นหุ้นส่วนซึ่งมีค่าเฉลี่ยมากที่สุดเท่ากับ 4.22 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D)เท่ากับ 0.71 รองลงมาได้แก่ปัจจัยที่ 2 ด้านความเป็นธรรมที่ได้รับปันส่วนที่ดินที่มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.21 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D)เท่ากับ 0.76 ส่วนปัจจัยที่เจ้าของที่ดินได้ให้ความสำคัญน้อยที่สุดคือปัจจัยที่ 3 ค่าชดเชย มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.00 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D)เท่ากับ 0.87 และตัวแปรที่เจ้าของที่ดินได้ให้ความสำคัญมากที่สุดคือตัวแปรที่1.2 การจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่จะทำให้ได้รับประโยชน์จากบริการสาธารณะมากขึ้นและเป็นประโยชน์แก่ชุมชนในพื้นที่ซึ่งมีค่าเฉลี่ยมากที่สุดเท่ากับ 4.36 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D)เท่ากับ 0.83 รองลงมาได้แก่ตัวแปรที่5.1 การบริหารจัดการแบบเป็นหุ้นส่วนร่วมกันนั้นสามารถแก้ไขปัญหาที่ดินตาบอดได้มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดเท่ากับ4.34 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน(S.D)เท่ากับ0.76โดยแนวทางที่สำคัญที่ส่งผลให้การดำเนินโครงการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ประสบความสำเร็จ คือ การเข้ามามีส่วนร่วมของประชาชนเจ้าของแปลงที่ดินที่เข้ามามีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วนและเป็นพันธมิตรร่วมกันในการจัดรูปที่ดินแปลงใหม่และการพัฒนาพื้นที่ ซึ่งการเข้ามามีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วนและเป็นพันธมิตรร่วมกันในการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่มีรูปแบบแนวทาง และขั้นตอนในการดำเนินงาน ประกอบด้วย 1) การกำหนดขอบเขตพื้นที่ พร้อมทั้งกำหนดกลุ่มบุคคลซึ่งเป็นผู้ได้รับผลกระทบและผลประโยชน์โดยตรงในการพัฒนาพื้นที่ ซึ่งในที่นี้คือ กลุ่มบุคคลที่เป็นเจ้าของแปลงที่ดินที่อยู่ในขอบเขตของโครงการจัดรูปที่ดิน ให้เข้ามามีส่วนร่วมและเป็นพันธมิตรร่วมกันในการดำเนินงาน 2) มีการริเริ่มและสร้างความสัมพันธ์ พร้อมทั้งติดต่อสื่อสาร และทำความเข้าใจกับเจ้าของแปลงที่ดิน หรือกลุ่มพันธมิตรอย่างสม่ำเสมอ เกี่ยวกับแนวทางในการพัฒนา รวมถึงข้อดีข้อเสียประโยชน์ที่จะได้รับจากการพัฒนา เพื่อให้เจ้าของที่ดินเห็นประโยชน์และสมัครใจที่จะเข้าร่วมในการพัฒนาพื้นที่ ซึ่งในขั้นตอนนี้ต้องใช้เวลานานในการติดต่อ สื่อสาร และประสาน ประชุม ทำความเข้าใจกับประชาชน จนกว่าที่เจ้าของที่ดินจะยินยอมเข้าร่วมในโครงการจัดรูปที่ดิน ซึ่งในระยะแรกเจ้าของที่ดินบางแปลงก็ไม่ยินยอมที่จะเข้าร่วมในโครงการดังกล่าวก็มี เนื่องจากเกรงว่าจะเสียประโยชน์ หรือเสียที่ดินบางส่วนไป และ3) เมื่อเจ้าของที่ดินยินยอมที่จะเข้าร่วมโครงการ ทางเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโครงการก็ได้ทำข้อตกลงเพื่อให้เจ้าของแปลงที่ดินยินยอมในการจัดรูปที่ดินแปลงใหม่ พร้อมทั้งวางแผนการดำเนินงานตามระเบียบในพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ พ.ศ.2547 เช่น การตั้งคณะทำงาน, การตั้งคณะกรรมการจังหวัด เป็นต้นปัญหาอุปสรรคที่สำคัญ คือ ประชาชนยังไม่เข้าใจถึงวิธีการและกระบวนการในการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ และสิทธิประโยชน์ของการเข้ามามีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วนและการเป็นพันธมิตรในการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ ซึ่งผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะในการสร้างการมีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วนและการเป็นพันธมิตรในการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ โดยกรมโยธาธิการและผังเมืองควรมีการศึกษารูปแบบใหม่ เกี่ยวกับแนวทาง และกระบวนการการสร้างการมีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วนและการเป็นพันธมิตร เพื่อที่จะสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการจัดรูปเพื่อพัฒนาพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น พร้อมทั้งการส่งเสริม สนับสนุน และฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องให้สามารถนำรูปแบบและหลักการการสร้างการมีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วนและการเป็นพันธมิตรร่วมกันไปประยุกต์ใช้ในการชี้แจงข้อมูลให้ประชาชนทราบ และสมัครใจที่จะเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพคำสำคัญ: การมีส่วนร่วมแบบหุ้นส่วน, พันธมิตร, การจัดรูปที่ดินเพื่อพัฒนาพื้นที่