DOI: 10.17026/dans-zxf-uy8p
title: Eindrapportage archeologisch vooronderzoek (3449.001) Middelweg (ong.) te Moordrecht

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek heeft het plangebied alleen een hoge verwachting heeft op het aantreffen van archeologische resten uit de perioden Laat-Mesolithicum en het begin van het Neolithicum. Deze verwachting is gebaseerd op de ligging van het merendeel van het plangebied binnen de stroomgordel van Gouderak die actief was van 8368 tot 7218 jaar BP (van 6358 tot 5208 voor Chr., Laat-Mesolithicum) en waarschijnlijk een anastomoserend patroon had. De top van de afzettingen gesedimenteerd tijdens de actieve fase van de stroomgordel van Gouderak werden rond 4 m -mv verwacht. Aan het einde van het Mesolithicum kwam het plangebied onder invloed van de zee te liggen. Hierbij lijkt het anastomoserend systeem van de Gouderak te zijn gereactiveerd door middel van een kreeksysteem, waarlangs smalle kreekruggen zijn gevormd. Er was sprake van een waddenachtig landschap dat door oost-west georiënteerde getijdegeulen/kreekruggen doorsneden werd. Juist de laatste waren terreindelen waar bewoning mogelijk was. Verder bood het waddenlandschap de mogelijkheden voor visserij en jacht. Het plangebied lag waarschijnlijk grotendeels binnen een dergelijke kreekrug, het westelijke deel waarschijnlijk binnen de lager gelegen getijdevlakte. Waarschijnlijk is de periode van zeeinvloed vrij beperkt geweest, waarbij sedimentatie van getijdeafzettingen vrij beperkt was en juist veengroei de overhand kreeg in de loop van het Vroeg-/Midden-Neolithicum. Vanaf die tijd had het plangebied geen gunstige ligging meer als bewoningslocatie. Het dikke pakket Hollandveen is vooral in de 16e tot 18e eeuw op grote schaal gewonnen als brandstof. Het plangebied kwam in een uitgestrekt plassengebied te liggen dat pas in de eerste helft van de 19e eeuw is ingepolderd. De droogmakerij waarin het plangebied zich bevindt betreft de Zuidplas Polder. Na de inpoldering is het plangebied alleen in agrarisch gebruik geweest. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In géén van de boringen zijn archeologische resten aangetroffen, ook niet in de vorm van concentraties houtskool, welke een aanwijzing kunnen zijn voor de aanwezigheid van een oud bewoningsniveau. De recent op-/aangebrachte lagen zijn buiten beschouwing gelaten. Het hierin aangetroffen antropogene materiaal betreft een bijmenging van resten/brokken bouwpuin, welke geen archeologische relevantie hebben. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase direct gecombineerd met de karterende fase) blijkt dat de aangetroffen bodemopbouw goede overeenkomsten laat zien die aansluiten met de paleogeografische ontwikkeling van het plangebied vanaf het begin van het Midden-Holoceen, zoals beschreven in het bureauonderzoek. Op een diepte van circa 4 m -mv (circa 9,5 m -NAP) bevindt zich de top van de afzettingen gesedimenteerd tijdens de actieve fase van de stroomgordel van Gouderak. In het uiterst oostelijke deel van het plangebied is de restgeul aangeboord, bestaande uit een restgeulvulling met hieronder beddingafzettingen en ingesneden in het Basisveen. In het merendeel van het plangebied liggen de naastgelegen oeverwalafzettingen non-erosief op het Basisveen. Op basis van de dikte van het pakket oeverwalafzettingen, snel in westelijke richting afnemend en het ontbreken van een duidelijk waar te nemen fining upward sequentie, zal het gaan om smalle oeverwallen die in het anastomoserend systeem van de stroomgordel van Gouderak zijn gevormd. In de top van de oeverwalafzettingen is geen laklaag/vegetatiehorizont zichtbaar (geen begraven paleobodem), wat inhoud dat de smalle oeverwallen nooit een relatief hoge ligging in het landschap hebben gehad, waarna vanwege de doorgaande zeespiegel en daardoor grondwaterstijging, het gebied ging vernatten en vrij snel veengroei tot stand kwam. Boven de afzettingen behorend tot de stroomgordel van Gouderak komen getijdeafzettingen voor van de Laag van Wormer. Lokaal komt hiertussen een dunne laag Hollandveen voor. Waarschijnlijk is dit pakket dikker geweest, maar is door zeeinbraken grotendeels, zo niet geheel weggeslagen. Deze getijdeafzettingen betreffen slappe, fysisch ongerijpte sedimenten, wat duidt op een nat kweldergebied gebied dat in de prehistorie zeer waarschijnlijk ongeschikt bleef voor bewoning. Het pakket Hollandveen dat zich vanaf het Vroeg-/Midden-Neolithicum heeft kunnen vormen, is geheel afgegraven. In de top van De Laag van Wormer bevindt zich een zeer jong gevormd bodemprofiel, in de vorm van en kalkrijke tochteerdgrond. Bij het merendeel van de boringen is de oorspronkelijke bouwvoor echter verwijderd of opgemengd in de bovenliggende lagen die zijn op-/aangebracht als stabilisatie tijdens het gebruik van het plangebied als bouwterrein.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het versneden en verbrokkelde materiaal zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Er is dan ook geen aanleiding om een archeologische vindplaats binnen het plangebied te verwachten. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van de aangetroffen bodemopbouw wordt al geconcludeerd dat hoge archeologische verwachting voor de perioden Laat-Mesolithicum en het Vroeg-/Midden-Neolithicum al bijgesteld dient te worden naar een lage verwachting. Tevens zijn in géén van de boringen zijn archeologische resten aangetroffen. Voor het plangebied kan dan ook worden gesteld dat er geen verwachting meer geldt op de aanwezigheid van archeologische waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek adviseert Econsultancy om, ten aanzien van de geplande bodemingrepen, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden. Op basis van de aangetroffen bodemopbouw zijn er geen aanwijzingen dat het plangebied in het verleden een voldoende geschikte locatie is geweest waar menselijke activiteiten konden worden ontplooid. Tevens zijn er in het opgeboorde materiaal geen relevante archeologische relevante indicatoren en/of lagen aangetroffen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (artikel 5.10 Erfgoedwet juli 2016) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Zuidplas hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2019-08-13