DOI: 10.17026/dans-29y-qefz
title: Archeologische opgraving Uddel Heegderweg - Aardhuisweg Archeologische opgraving aan de Heegderweg - Aardhuisweg te Uddel in de gemeente Apeldoorn

description: Het proefsleuvenonderzoek voorafgaand aan deze opgraving is uitgevoerd in de periode van 4 tot en met 21 maart 2013. In deze periode zijn in totaal 26 proefsleuven (circa 4.000 m2) in het plangebied aangelegd. Het proefsleuvenonderzoek is geregistreerd onder projectnummer 11025216 en onderzoeksmeldingsnummer 55354. De vondstnummers 1 t/m 70 en spoornummers 1 t/m 905 zijn te vinden onder het proefsleuvenonderzoek. Tijdens het proefsleuvenonderzoek is in het zuiden en zuidoosten van het plangebied een archeologische vindplaats aangetroffen uit vermoedelijk de 7e -10e eeuw n. Chr. De opgraving is uitgevoerd in de periode van 6 augustus tot en met 6 september 2013. Waarbij de door de nieuwbouw te verstoren delen binnen het plangebied in 15 werkputten (circa 7.800 m2) zijn opgegraven. Doel van de archeologische opgraving was het documenteren van gegevens en het veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor de kennisvorming over het verleden.Resultaten proefsleuvenonderzoek Tijdens het proefsleuvenonderzoek is vastgesteld dat in het zuidelijke en zuidoostelijke deel van het plangebied een behoudenswaardige vindplaats aanwezig is, mogelijk uit de 7e - 10e eeuw. Tijdens het onderzoek zijn meerdere huisplattegronden en een groot aantal hutkommen aangetroffen. Er is toen geconcludeerd dat er sprake is van meerdere erven met fasering. Wat opviel was de grote hoeveelheid hutkommen en de aanwezigheid van smeedslakken. Hierin werd een aanwijzing gezien dat op de locatie mogelijk ijzerbewerking heeft plaatsgevonden. De begrenzing van de vindplaats is tijdens het veldwerk vastgesteld op basis van de aanwezigheid van de aangetroffen archeologische resten.Er is sprake van een abrupte overgang tussen de plaats met een hoge sporendichtheid en het deel waar in zijn geheel geen archeologische grondsporen zijn aangetroffen.Resultaten opgraving Uit de opgraving blijkt dat binnen het plangebied begravingen hebben plaatsgevonden in de periode Late Bronstijd - Vroege IJzertijd. Het is onduidelijk of het enkele geïsoleerde grafheuvels betreft of dat het grafveld van oorsprong groter is geweest. De belangrijkste vindplaats betreft de rand van een nederzetting uit de 8e en 9e eeuw. Het betreft een Karolingisch dorp of domein, dat zeer waarschijnlijk samenhangt met de eerste vermelding van Uddel (als Uttiloch). De nederzetting strekt zich buiten het plangebied uit in zuidelijke en (noord)oostelijke richting. Mogelijk wordt de begrenzing gevormd door ijzerkuilen die geclusterd rondom de vindplaats liggen en het Frankisch grafveld ten noordoosten van de vindplaats.In totaal zijn 31 grotere huisplattegronden, 42 kleinere bijgebouwen, 107 hutkommen en een grote waterput met een diameter van circa 12 m gevonden. Een mooie vondst is een bolvormige humeuze laag die als een restant van een akkercomplex is geïnterpreteerd. Opmerkelijk is de aanwezigheid van een palissade die rondom het oostelijke deel van de nederzetting ligt. De structuren zijn onder verdeeld in vijf periodes waarbinnen 5 tot 7 boerderijen gelijktijdig hebben bestaan. De eerste periode wordt vanaf 720 v. Chr. geplaatst en de laatste periode die is aangetroffen, loopt mogelijk door tot 890 n. Chr. Op basis van het aardewerk ligt de datering van de vindplaats tussen 700 en 900 n. Chr. De waterput is in de eerste vier periodes in gebruik geweest. De oprichting van de palissade wordt na 825 n. Chr. in de loop van de 4e periode (810-860 n. Chr.) geplaatst. Een belangrijke vondstcategorie is het aangetroffen slakmateriaal dat bestaat uit smeed- en productieafval. Hiermee is duidelijk geworden dat binnen de nederzetting eindproducten werden gesmeed.De opgraving levert een belangrijk puzzelstuk in de duiding van de Veluwe in de 8e en 9e eeuw. In het bijzonder wordt gewezen op de vroegmiddeleeuwse ijzerindustrie, de Hunneschans en de bijbehorende handelsroutes. Het belang van de vindplaats ligt in de inzichten die het kan opleveren op lokaal en regionaal niveau. Daarnaast betreft het voor het eerst een vindplaats waarmee het 34 jaar eerder opgegraven Kootwijk (vindplaats 2) is te vergelijken. Hierdoor wordt de empirische basis voor onderzoek in deze periode een stuk breder en kunnen de inzichten ook op nationaal niveau worden aangescherpt. Dit onderzoek moet daarom niet worden gezien als een eindpunt maar als een beginpunt om meer grip op de bewoning en activiteiten op de Veluwe in de 8e en 9e eeuw te krijgen.