DOI: 10.17026/dans-xqh-88g6
title: 15065809 WIN.GEM.ARC Eindrapportage archeologisch bureauonderzoek De Lorijn te Winterswijk

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Het plangebied maakt deel uit van het Oost-Nederlandse dekzandlandschap en ligt binnen een vrij omvangrijk hoger gelegen dekzandgebied, waarop naar verwachting een &gt; 50 cm dik plaggendek is opgebracht in ieder geval vanaf de tweede helft van de 18e eeuw, maar waarschijnlijk ook eerder in de periode van de Nieuwe tijd, mogelijk al in de Late-Middeleeuwen. Het plangebied heeft deel uitgemaakt van het essencomplex dat rondom de historische dorpskern van Winterwijk heeft gelegen. De kans op aanwezigheid van archeologische resten wordt hoog geacht. Voor de periode Nieuwe tijd geldt een lage verwachting op in situ voorkomende resten, op basis van de historische ontwikkeling van het plangebied buiten de historische dorpskern van Winterswijk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op grond van de beantwoorde onderzoeksvragen, conform het Normblad archeologisch vooronderzoek voor de gemeenten binnen de regio Achterhoek (versie 1.2, september 2013) , blijkt dat binnen het plangebied de volgende vondst- en/of spoorcomplexen kunnen worden verwacht: restanten van een basis-/extractiekamp (Jagers-Verzamelaars), restanten van een nederzettingscomplex of huis-plaats (Landbouwers) en resten van puntlocaties.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Restanten van een basis-/extractiekamp (Jagers-Verzamelaars) en/of een nederzettingscomplex of huisplaats (Landbouwers) behoren tot het complextype 4c, omdat er een dik plaggendek wordt verwacht binnen het plangebied. Dit zijn complexen met een matige tot hogere vondstdichtheid en al dan niet met een grondsporenniveau. Doordat de oudere vondst- en/of spoorcomplexen afgedekt zijn geraakt door het bemestings-/plaggendek, circuleert een deel van de mobilia (door opspit) in het langzaam accumulerende mestdek (o.a. ook door opspit), waardoor zelfs diep gelegen en meer resistente artefacten toch aan het maaiveld voor kunnen komen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In zijn algemeenheid zijn puntlocaties van zeer beperkte omvang behoren tot het complex met geen sporen en een zeer lage en diffuse vondstdichtheid (complextype 0 volgens het principediagram voor archeologische vondst- en spoorcomplexen zoals weergegeven in het normblad archeologisch vooronderzoek voor de gemeenten binnen de regio Achterhoek, figuur 2 in Schakel 2) of kunnen binnen het plangebied, conform het principediagram, niet worden aangetoond. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het plangebied zijn geen kenmerkende laagtes aanwezig die konden worden gebruik als afvaldumps (complextype 3a). De kans dat een dergelijk complextype aanwezig is binnen het plangebied wordt dan ook klein geacht. Afvaldumps en water- en drenkkuilen wordt eerder verwacht op de lagere gelegen flanken van de dekzandruggen, nabij de lager gelegen dekzandvlakten en overgangen naar beekdalen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het plangebied is de verwachting hoog voor alle archeologische perioden vanaf het Laat-Paleolithicum. Vanuit de landschappelijke ligging, binnen een vrij omvangrijk hoger gelegen dekzandgebied/gebied van dekzandwelvingen waarin zich waarschijnlijk van nature een veldpodzolprofiel heeft gevormd en tijdens de Late-Middeleeuwen/Nieuwe tijd is afgedekt met een plaggendek, heeft het plangebied altijd een gunstige ligging gehad als bewoningslocatie.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het merendeel van het bebouwde plangebied is bekend dat deze gefundeerd is op strook/sleuffunderingen tot circa 100 cm -mv en dat tot deze diepte eventueel aanwezige archeologische resten of sporen zijn weggegraven (uitgraven van de bouwput).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het tracé van de Landbouwstraat is een riolering aanwezig, gelegen naar verwachting op een diepte van circa 2 meter beneden het straatniveau. Ter plaatse van waar de riolering ligt (waar de sleuf destijds voor de aanleg van de riolering is gegraven) zal het oorspronkelijke bodemprofiel vrijwel zeker tot voorbij het archeologisch niveau vergraven zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder laten resultaten van eerder uitgevoerd milieuhygiënisch bodemonderzoek een bodembeschrijving zien die erop duiden dat er buiten de reeds bebouwde terreindelen ook bodemverstorende ingrepen hebben plaatsgevonden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Omdat ten behoeve van de sanering de bodem niet dieper dan 1 m -mv zal worden afgegraven, zal het niveau waarin archeologische resten en sporen nog kunnen worden verwacht (in hoofdzaak eventueel dieper gelegen/dieper doorlopende sporen) niet worden verstoord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het archeologisch bureauonderzoek adviseert Econsultancy om ten aanzien van de geplande bodemverstorende ingreep, geen aanvullend archeologisch onderzoek te laten uitvoeren. Indien er in de toekomst bodemingrepen worden uitgevoerd die dieper gaan dan 1 m -mv, dan wordt geadviseerd een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (IVO-O) te laten uitvoeren. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit selectieadvies is voorgelegd aan het bevoegd gezag in kwestie, Burgemeester en Wethouders van de gemeente Winterswijk (beoordeling archeologisch rapport door de heer drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog Omgevingsdienst Achterhoek, d.d. 10 augustus 2015, zaaknummer 2015EAA0008). Met bovenstaand selectieadvies wordt niet ingestemd. De bovenste 1 meter kan niet zondermeer worden afgegraven. De beschreven bodemopbouw in paragraaf 3.3 die is ontleend aan het milieukundig onderzoek en is te grofmazig. Hierdoor kan er geen koppeling plaatsvinden met eventueel aanwezige archeologisch interessante bodemhorizonten, zoals aangegeven vanuit het gespecificeerde verwachtingsmodel. Er dient een archeologisch verkennend booronderzoek te worden uitgevoerd in het plangebied, om daarmee het gespecificeerde verwachtingsmodel te kunnen aanvullen en toetsen. Tevens dient het verkennend booronderzoek om een betrouwbaarder beeld van de gaafheid van de bodem te verkrijgen.&lt;br&gt; &lt;br&gt;Omdat het plangebied niet alleen grotendeels bebouwd is met een pand dat voorzien is van een betonvloer maar (nog belangrijker) dat er sprake is van een sterke minerale olie- en aromatenverontreiniging in zowel de grond als het grondwater, is het niet wenselijk om binnen het plangebied meerdere boringen te zetten gelijkmatig verspreid binnen het plangebied. Het zetten van boringen zal wellicht ook invloed hebben op de verontreinigingscontouren die op basis van eerder uitgevoerde milieuhygiënische bodemonderzoeken zijn bepaald. In overleg met het bevoegd gezag (gemeente Winters-wijk) is de meest pragmatische oplossing om de saneringswerkzaamheden te laten uitvoeren onder archeologische begeleiding. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor de archeologische begeleiding dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin beschreven staat op welke wijze het onderzoek uitgevoerd dient te worden. Dit PvE dient te worden beoordeeld door het bevoegd gezag (gemeente Winterswijk).&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2016-03-01
description: Modified: 2016-03-01