DOI: 10.14457/tu.the.2016.659
title: ปัญหาทางกฎหมายของหลักเกณฑ์การกำกับดูแลผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน

description: ในปัจจุบันการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์เป็นการให้บริการทางการเงินที่ได้รับความนิยมจากผู้ใช้บริการมากขึ้น เนื่องจากช่วยให้ผู้ใช้บริการสามารถชำระราคาสินค้าหรือบริการได้โดยสะดวกและรวดเร็ว การให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์จึงได้รับความสนใจจากนักลงทุนและผู้ประกอบธุรกิจในด้านอื่น รวมถึงผู้ประกอบธุรกิจทางด้านเทคโนโลยีขนาดเล็กหรือผู้ประกอบการฟินเทค ที่เป็นกลไกสำคัญในการนำเทคโนโลยีเข้ามาประยุกต์ใช้กับการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์และพัฒนานวัตกรรมใหม่ ๆ เข้าสู่ตลาดการให้บริการทางการเงิน เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพของการให้บริการให้สูงขึ้น สร้างรูปแบบการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์รูปแบบใหม่ ลดต้นทุนในการจัดให้มีการบริการ และส่งเสริมให้ภาคธุรกิจให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์เป็นภาคธุรกิจที่มีความทันสมัย อันจะก่อประโยชน์ให้แก่ผู้ใช้บริการและภาคธุรกิจโดยรวม แต่อย่างไรก็ตามภาคธุรกิจการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์อยู่ภายใต้หลักเกณฑ์การกำกับดูแลที่เข้มงวด โดยเฉพาะหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับความเพียงพอและความมั่นคงของฐานะทางการเงินของผู้ให้บริการ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนานวัตกรรมของผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ผู้ให้บริการไม่ใช่สถาบันการเงิน โดยเฉพาะผู้ให้บริการขนาดเล็กและผู้ประกอบการฟินเทคที่มีทรัพยากรและเงินทุนค่อนข้างจำกัดวิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้ศึกษาถึงลักษณะ รูปแบบ และระบบของการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ รวมไปถึงหลักเกณฑ์การกำกับดูแลในเรื่องความเพียงพอและความมั่นคงของฐานะทางการเงินของผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ และแนวทางในการส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมในการให้บริการทางการเงินของหลักการ Regulatory Sandbox ในต่างประเทศ จากนั้นจึงนำมาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับหลักเกณฑ์ในเรื่องดังกล่าวและแนวทางในการปรับใช้หลักการ Regulatory Sandbox ของประเทศไทย เพื่อหาแนวทางในการลดอุปสรรคจากหลักเกณฑ์การกำกับดูแลและหาแนวทางการส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมในการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ ด้วย Regulatory Sandbox ที่มีความเหมาะสมกับรูปแบบ ลักษณะ และความเสี่ยงของการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศไทยต่อไปจากการศึกษาพบว่าหลักเกณฑ์การกำกับดูในเรื่องความเพียงพอและความมั่นคงของฐานะทางการเงินของผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศไทยได้กำหนดไว้อย่างเข้มงวด และไม่เปิดช่องให้หน่วยงานกำกับดูแลสามารถผ่อนคลายหลักเกณฑ์ดังกล่าวเพื่อส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมได้ ทั้งหลักเกณฑ์ในเรื่องเงินทุนเบื้องต้น และหลักเกณฑ์การดำรงส่วนทุนในระหว่างการประกอบธุรกิจ ทั้งที่ตามกฎหมายของประเทศไทยได้กำหนดหลักเกณฑ์การคุ้มครองเงินที่ได้รับชำระมาล่วงหน้าจากผู้ใช้บริการ ซึ่งลดความเสี่ยงในการประกอบธุรกิจให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ไว้แล้ว และเมื่อเปรียบเทียบกับหลักเกณฑ์ในเรื่องเดียวกันของต่างประเทศจะเห็นได้ว่า หลักเกณฑ์ของไทยได้กำหนดจำนวนเงินทุนตามหลักเกณฑ์ทั้งสองเรื่องไว้สูงกว่าหลักเกณฑ์ของต่างประเทศเป็นอย่างมาก อีกทั้งผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ใช่สถาบันการเงินจะต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกฎหมายลำดับรองทั้งสองฉบับ ซึ่งได้กำหนดหลักเกณฑ์การลงโทษไว้ซ้ำซ้อนกันและกำหนดลักษณะต้องห้ามของกรรมการหรือผู้มีอำนาจจัดการผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ถูกเพิกถอนใบอนุญาตไว้ลักลั่นกัน นอกจากนี้แนวปฏิบัติของธนาคารแห่งประเทศไทยในการปรับใช้ Regulatory Sandbox ของประเทศไทยยังไม่สามารถส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมได้อย่างเต็มที่ เนื่องจากกฎหมายแม่บทไม่ได้เปิดช่องให้ธนาคารแห่งประเทศไทยสามารถผ่อนปรนเงื่อนไขในการขออนุญาตประกอบธุรกิจ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญประการแรกที่ขัดขวางการพัฒนานวัตกรรมเข้าสู่ตลาดการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ และแนวปฏิบัติในการปรับใช้ Regulatory Sandbox ในบางเรื่องยังมีความคลุมเครือไม่แน่ชัด ซึ่งอาจทำให้ผู้ที่สนใจเข้าร่วมทดสอบนวัตกรรมสับสนหลงผิดได้ดังนี้รัฐจึงควรปรับลดหลักเกณฑ์การกำกับดูแลในเรื่องความเพียงพอและความมั่นคงของฐานะทางการเงินของผู้ให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่ใช่สถาบันการเงินลงมาอยู่ในระดับที่มีความเหมาะสมกับรูปแบบ ลักษณะ และความเสี่ยงของธุรกิจให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงแก้ไขหลักเกณฑ์ที่ก่อให้เกิดปัญหาการลงโทษซ้ำซ้อนกันและความลักลั่นกันของกฎหมายลำดับรองทั้งสองฉบับ โดยการรวบรวมหลักเกณฑ์การกำกับดูแลตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และบัญญัติขึ้นเป็นกฎหมายใหม่ให้มีความเป็นเอกภาพและสอดคล้องกัน และกำหนดข้อยกเว้นให้แก่ผู้ประกอบธุรกิจที่เข้าทดสอบนวัตกรรมใน Regulatory Sandbox เพื่อให้การส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมดังกล่าวสามารถทำได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และกำหนดแนวปฏิบัติที่มีความคลุมเครือให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมในการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ต่อไป