DOI: 10.17026/ar/rvacy3
title: Plangebied Glasvezelnetwerk Deelgebied A (De Kleis en Assum) te Uitgeest, gemeente Uitgeest
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP-rapport 6000

description: &lt;p&gt;
In opdracht van E-fiber heeft RAAP in juli-september 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
uitgevoerd voor het plangebied glasvezelnetwerk Deelgebied A (De Kleis en Assum) te Uitgeest. Het bureauonderzoek is voor het gehele plangebied uitgevoerd. Het booronderzoek is, conform het advies
van NMF erfgoedadvies (Verniers, 2022), uitgevoerd voor zones waar 
 graafwerkzaamheden buiten
bestaande kabeltracés plaatsvinden (tot 60 cm –mv). 
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Bureauonderzoek
Voor het plangebied bestond een hoge archeologisch verwachting vanaf het laat neolithicum voor de strandwal en/of Oud Duinzand met een intact bodemprofiel, een hoge verwachting voor de periode
ijzertijd-vroege middeleeuwen (kwelders, kreekoevers, kreekruggen met ontkalkte top en/of laklagen) en een middelhoge verwachting voor bewoningssporen uit de late middeleeuwen (waarschijnlijk geen
bewoningskern, maar kon niet worden uitgesloten). Er werd verwacht dat in het plangebied mogelijk nog deels intacte dijkrestanten aanwezig zouden zijn uit de late 12e eeuw of mogelijk ook ouder. Op
grond van historisch kaartmateriaal worden uitsluitend in het zuidwesten van het plangebied (ter plaatse van de historische bewoningskern van Assum) bebouwingsresten uit de nieuwe tijd verwacht (hoge verwachting).
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Verkennend booronderzoek
Op basis van de verkennende boringen, die in zones zijn uitgevoerd waar buiten bestaande kabeltracés zal worden gewerkt, is aan het maaiveld van het grootste deel van het plangebied een recent ophoogpakket aanwezig, dat tot minimaal 50 cm –mv reikt. Op enkele locaties is onder deze ophoging
verstoorde grond aanwezig, die plaatselijk tot 215 cm –mv reikt. In de opgebrachte of verstoorde grond worden geen in situ archeologische resten verwacht.
Op de boorlocaties die ter plaatse van de Ziensdijk zijn uitgevoerd, zijn dijkophogingslagen aangetroffen (vanaf 30-70 cm –mv). De aanwezigheid van deze lagen illustreert de ‘archeologische
waarde’ van deze dijk op de AMK.
Tijdens het booronderzoek zijn in drie boringen ontkalkte kreekoeverafzettingen aangetroffen met een hoge archeologische verwachting voor de periode ijzertijd-vroege middeleeuwen (vanaf 65-110 cm –
mv).
De Oude Duinafzettingen, die in twee boringen in het zuidelijk deel van het plangebied zijn
aangetroffen (vanaf 225-265 cm –mv), hebben een intact bodemprofiel met humeuze top en gaan gepaard met een hoge archeologische verwachting vanaf het laat neolithicum. Vermoedelijk waren deze locaties deel van de flank van de uitloper van de strandwal van Uitgeest.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Advies
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het overgrote deel van de met verkennende boringen onderzochte delen van het plangebied geen archeologische resten worden bedreigd door de voorgenomen graafwerkzaamheden tot maximaal 60 cm –mv. Hier reiken de werkzaamheden niet
dieper dan lagen opgebrachte en/of verstoorde grond. Voor deze delen van het plangebied, inclusief de tracés waar kreekoeverafzettingen dieper gelegen zijn (vanaf 95-110 cm –mv) en Oud Duinzand met een intact bodemprofiel en humeuze top (vanaf 225-265 cm –mv), wordt dan ook geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht (zie figuur 25). Dit geldt ook voor het zuidelijk deel van het plangebied in de wijk Assum, dat reeds met gravend archeologisch onderzoek is onderzocht. Indien bij
de uitvoering van de werkzaamheden in deze zones onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel
Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
In enkele zones waar boringen zijn uitgevoerd worden (mogelijk) wel archeologische lagen, sporen of resten bedreigd door deze bodemingrepen. Dit betreft met name locaties op de Ziensdijk/De Weeg, waar de ontgravingen op zijn minst plaatselijk tot in dijkophogingen uit de (late middeleeuwen -) nieuwe tijd reiken. Plaatselijk (rondom boring 41, Smallekamplaan) worden mogelijk ook ontkalkte kreekoeverafzettingen geroerd: hoewel deze lagen vanaf 65 cm –mv zijn aangetroffen, kan mede door de in deze zone aanwezige verschillen in maaiveldhoogte niet worden uitgesloten dat dit potentieel
archeologisch niveau in dit gebied binnen 60 cm –mv opduikt.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Op basis van deze observaties wordt geadviseerd om in een deel van de Smallekamplaan niet dieper dan 0,65 m –NAP te graven om verstoring van archeologisch relevante lagen te voorkomen ( figuur 25;
incl. buffer van 20 cm boven de top van de kreekoever ). Afhankelijk van de maaiveldhoogte, is dit bij benadering niet dieper dan circa 45 cm –mv. Indien dit niet mogelijk is, wordt aanbevolen om in deze
zone een archeologische begeleiding van de civieltechnische ontgravingen uit te voeren. Hoewel de graafwerkzaamheden (tot 60 cm –mv en circa 30 cm breed), waarschijnlijk tot slechts geringe waarnemingsmogelijkheden leiden, zal de uitvoer van een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) tot een
grotere bodemverstoring leiden dan de daadwerkelijke geplande werkzaamheden en is de uitvoer van een proefsleuvenonderzoek in de publieke ruimte (deels in gebruik als trottoir/weg) praktisch niet haalbaar.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Om dezelfde redenen wordt geadviseerd om ook graafwerkzaamheden buiten de bes taande kabeltracés op de Ziensdijk (de Weeg, zone boringen 29-31) archeologisch te begeleiden, aangezien dijkophogingslagen hier op geringe diepte onder het maaiveld aanwezig zijn ( figuur 25). Op basis van
door de opdrachtgever aangeleverde informatie zullen door voortschrijdend inzicht geen graafwerkzaamheden worden uitgevoerd in het niet onderzochte deel van de Ziensdijk (zone boringen 9-13). Indien hier, of ten zuiden hiervan (boringen 37-40; Tolpad) toch werkzaamheden zijn voorzien
wordt aanbevolen ook hier civieltechnische werkzaamheden archeologisch te begeleiden.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Voorafgaand aan de start van een archeologische begeleiding dient een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Indien op basis van een wijziging in de plannen, ook in niet met boringen onderzochte delen van het plangebied buiten bestaande kabeltracés wordt gewerkt (of dieper dan 60 cm –mv), dient mogelijk ook hier nader archeologisch onderzoek plaats te vinden: in principe blijft voor delen van het plangebied
waar geen veldtoets met verkennende boringen heeft plaatsgevonden, de (hoge) archeologische verwachting op basis van het bureauonderzoek bestaan.
&lt;/p&gt;