DOI: 10.17026/dans-x6c-6s3n
title: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen Weilanddepot en natuurvriendelijke oever Doezumertocht te Doezum, gemeente Westerkwartier
title: Antea Group Archeologie 2021/134

description: &lt;p&gt;Antea Group heeft in mei en juni 2021 een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen uitgevoerd te Doezum, gemeente Westerkwartier. De aanleiding is de herinrichting van een weiland tot slibdepot en de aanleg van een natuurvriendelijke oever langs de Doezumertocht, waarbij bodemverstorende werkzaamheden zullen worden verricht en waarbij eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen worden verstoord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Voor het opstellen van een dergelijke verwachting wordt gebruik gemaakt van reeds bekende archeologische waarnemingen, historische kaarten, bodemkundige gegevens en informatie over de landschappelijke situatie.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Een verkennend archeologisch booronderzoek heeft als doel het in kaart brengen van eventuele verstoringen in de bodem, het verkrijgen van enig inzicht in de bodemopbouw van het gebied en aldus het in kaart brengen van kansrijke en kansarme zones wat betreft archeologie. Op basis van dat onderzoek wordt bepaald of een locatie een kans is op een archeologische vindplaats en archeologisch veldonderzoek (bijvoorbeeld door middel van proefsleuven) noodzakelijk is. Zie bijlage 2 voor een overzicht van de stappen binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bevindingen bureauonderzoek&lt;br&gt;Het plangebied ligt op de overgang van het keileemgebied van een uitloper van het Drents plateau in het zuiden, naar het Fries-Gronings kleigebied in het noorden. Er geldt een archeologische verwachting voor de periode paleolithicum tot en met het neolithicum, en de middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. In het midden van het plangebied kunnen verstoringen verwacht worden die samenhangen met de bebouwing, wegen en een draaibrug die volgens de historische topografische kaarten (beschikbaar vanaf 1850) tot ongeveer 1950 aanwezig waren.&lt;br&gt;Bevindingen booronderzoek&lt;br&gt;De bodemopbouw is divers. De bovengrond is overal omgewerkt danwel opgebracht. De ondergrond betreft de gevulde laagte van het droogdal, met in de ondergrond soms nog resten van het keileemplateau, met daarbovenop verspoeld dekzand of fluvioperiglaciaal zand. In dat zand is een venige of moerige A-horizont ontwikkeld, maar geen bodems die op langdurig droge condities wijzen. In het droogdal heeft ook veen gegroeid, maar het restant daarvan betreft een dun pakket dat is gelegen onder het verstoorde kleidek en/of opgebrachte zanddek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de controleboringen is in boringen 207 en 307 (net zoals in boring 107) een dik veenpakket aangetroffen, die slibrijk en uiterst slap was. Dit pakket had een duidelijk zandige bijmenging en een onaangename reuk (slibrijk). Boringen 207 en 307 worden geïnterpreteerd als petgat of ander type winput (bijvoorbeeld voor leem of voor periglaciaal, scherp zand). Deze bevinding wordt ondersteund door de aanwezigheid van een niet nader verklaarde waterpartij op de kadastrale kaart van 1811-1832 (afbeelding 12). Hoewel boring 307 daar volgens de kaart buiten valt, vallen boring 207 en 205 (waarin een vergelijkbare diepe verstoring gevuld met slibrijk zand werd aangetroffen) er wel binnen. Het is dan ook aannemelijk dat deze boringen binnen de voormalige waterpartij geplaatst zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Boring 108 is ongeveer gelegen ter plaatse van de draaibrug en de noordoostelijke deel van het erf van de huisplaats uit de nieuwe tijd.&lt;br&gt;Boring 207 is ongeveer gelegen aan de zuidwestzijde van het voormalig erf. Er zijn zowel op de kade (intensief) als ter plaatse van de voormalige huisplaats (extensief) met een prikstok naar funderingen gezocht: deze zijn niet aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De zone rondom boringen 207 is erg zandig aan de oppervlakte en dit betreft mogelijk een demping van de gedeeltelijk al dichtgegroeide waterpartij. Aan de noordkant daarvan zijn relatief veel puinresten aangetroffen bestaande uit baksteen, cementmortel, glas en beton. De aangetroffen resten (niet verzameld) zijn op basis van het algemeen voorkomen te dateren op eerste helft 20e eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de boringen geen archeologische indicatoren aangetroffen. Het gaat hier echter wel om een verkennende fase van het inventariserend veldonderzoek door middel van boringen. Het doel van de verkennende fase van het veldonderzoek is het in kaart brengen van de bodemopbouw en het aantonen van eventuele bodemverstoringen. De afwezigheid van archeologische indicatoren kan dan ook niet worden beschouwd als indicatie voor de afwezigheid van een archeologische vindplaats.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Wij adviseren het plangebied met betrekking tot het aspect archeologie vrij te geven ten gunste van de voorgenomen ingrepen, de aanleg van de natuurvriendelijke oevers langs de Doezumertocht en de inrichting van het terrein als slibdepot. De ophoging van de gronden kan zonder aanvullend archeologisch onderzoek worden uitgevoerd. In het plangebied worden geen archeologische vindplaatsen verwacht en is geen bezwaar tegen het ophogen van de gronden.&lt;/p&gt;
description: Date Submitted: 2022-03-16
description: Issued: 2021-08-30