DOI: 10.17026/dans-x9c-mb7c
title: Rotterdam Maasvlakte 2 diepzeekade terminal Sif/Verbrugge. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen
title: BOORrapporten 604

description: &lt;p&gt;Algemeen&lt;br&gt;In opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam heeft de afdeling Onderzoek en Rapportage van het Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam (BOOR) van de gemeente Rotterdam in september 2015 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het onderzoeksgebied diepzeekade terminal Sif/Verbrugge, gelegen op Maasvlakte 2 te Rotterdam. Het onderzoek bestond uit het verrichten, beschrijven en analyseren van acht mechanische boringen. Er is geboord vanaf de waterbodem tot minimaal 23,00 m - NAP en maximaal 30,50 m - NAP; tot in de top van de afzettingen die gerekend kunnen worden tot de Formatie van Kreftenheye. Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het onderzoeksgebied een bureauonderzoek uitgevoerd. De onderzoeken zijn verricht omdat in het, binnen het onderzoeksgebied gelegen, plangebied diepzeekade terminal Sif/Verbrugge grond- en baggerwerkzaamheden zullen worden uitgevoerd. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze hierbij worden aangetast of vernietigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek, waarbij onder meer is gekeken naar de historische situatie, de bodemopbouw ter plaatse en de bekende archeologische waarden in (de omgeving van) het onderzoeksgebied, komt naar voren dat voor het gehele onderzoeksgebied een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting geldt voor vindplaatsen uit het Vroeg en Midden-Mesolithicum op vermoedelijk aanwezige rivierduinafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen). In het onderzoeksgebied bevinden deze afzettingen zich waarschijnlijk op minimaal 21 m - NAP. Daarnaast kunnen vindplaatsen uit deze periodes ook aangetroffen worden in relatie tot andersoortige sedimenten, zoals oever- en geulafzettingen van rivieren en oeverafzettingen van meertjes (Formatie van Kreftenheye, Laag van Wijchen). Centraal in het onderzoeksgebied is een dergelijke Wijchen-geul aanwezig. De afzettingen behorend tot de Laag van Wijchen kunnen in het onderzoeksgebied vanaf circa 20 m - NAP aangetroffen worden. Voor vindplaatsen vanaf het Laat Mesolithicum tot en met de Nieuwe tijd geldt geen archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het verkennend inventariserend veldonderzoek blijkt dat de diepere ondergrond in het onderzoeksgebied bestaat uit rivierafzettingen van de Rijn en de Maas die gerekend worden tot de Formatie van Kreftenheye. De geërodeerde top van het pakket is aangetroffen op een gemiddelde diepte van 22,61 m - NAP. In boring 4 is het pakket tot 30,15 m - NAP geërodeerd door toedoen van de erosieve werking van een Wijchen-geul. Naar boven toe gaan de rivierafzettingen abrupt over in een pakket vroegholocene afzettingen behorend tot de Formatie van Kreftenheye, Laag van Wijchen. Vanaf gemiddeld 21,17 m - NAP zijn in alle boringen (behalve boring 4), afzettingen aangeboord waarvan niet geheel duidelijk is hoe deze geïnterpreteerd moeten worden. Mogelijk gaat het om overstromingsafzettingen die vanuit de Wijchen-geul zijn afgezet. Deze zouden dan gezien kunnen worden als oeverafzettingen. In boring 4 ontbreken deze afzettingen en is vanaf 21,50 m - NAP een sterk gelaagd pakket (rest)geulafzettingen aangetroffen. Het betreft de vulling van de al eerder genoemde Wijchen-geul. Zowel de overstromingsafzettingen als de (rest)geulafzettingen gaan naar boven toe geleidelijk over in een pakket humeuze overstromingskleien. De top van de Laag van Wijchen bevindt zich op een gemiddelde diepte van 20,80 m - NAP. In boringen 4 tot en met 8 gaat de Laag van Wijchen geleidelijk over in een gemiddeld 10 cm dik laagje veen dat gerekend kan worden tot de Formatie van Nieuwkoop, Basisveen Laag. De top van het veen is op een gemiddelde diepte van 21,15 m - NAP waargenomen. Het veen wordt in boringen 5 tot en met 8 afgedekt door humeuze klei. Deze klei, waarvan de top zich bevindt op een gemiddelde diepte van 21,04 m - NAP, kan gerekend worden tot de Formatie van Echteld. Tot slot gaan de aangetroffen Laag van Wijchen (in boringen 1, 2 en 3), de Basisveen Laag (in boring 4) en de afzettingen behorend tot de Formatie van Echteld (in boringen 5 tot en met 8) erosief over in een pakket jongere mariene zeezanden, behorend tot de Southern Bight Formatie, Bligh Bank Laagpakket.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Een belangrijk doel van het verkennend inventariserend veldonderzoek was het vaststellen van de aan- of afwezigheid van rivierduinafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen) en oever- en geulafzettingen (Formatie van Kreftenheye, Laag van Wijchen). Het op basis van het bureauonderzoek verwachte rivierduinzand is echter niet aangetroffen. Uit het veldonderzoek blijkt dat het zand toegeschreven moet worden aan de Formatie van Kreftenheye, Laag van Wijchen. (Rest)geulafzettingen behorend tot de Laag van Wijchen zijn wel aangetroffen in het centrale deel van het onderzoeksgebied. Zowel ten noorden als ten zuiden hiervan zijn mogelijk overstromingsafzettingen, die vanuit de Wijchen-geul zijn afgezet, aangeboord. Deze zouden wellicht geïnterpreteerd kunnen worden als oeverafzettingen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het onderzoeksgebied zijn geen aanwijzingen aangetroffen voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Voor de waargenomen afzettingen geldt in principe geen archeologische verwachting. Enkel voor de aangeboorde (rest)geulafzettingen en mogelijke oeverafzettingen geldt een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit het Vroeg en Midden-Mesolithicum. Op het niveau van de Laag van Wijchen zijn echter geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van archeologische waarden. Daarnaast moet opgemerkt worden dat de waargenomen afzettingen zijn afgezet in een dynamisch milieu en snel afgedekt zijn geraakt. Er zijn geen sporen van bodemvorming waargenomen. Concluderend kan dan ook gesteld worden dat de kans zeer klein is dat bij de geplande werkzaamheden in het, binnen het onderzoeksgebied gelegen, plangebied archeologische waarden verstoord zullen worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aanbevelingen&lt;br&gt;Op grond van het bureauonderzoek en het verkennend inventariserend veldonderzoek luidt de aanbeveling voor het onderzoeksgebied diepzeekade terminal Sif/Verbrugge, gelegen op Maasvlakte 2 te Rotterdam, dat er geen voorzieningen hoeven te worden getroffen om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Zonder verder archeologisch onderzoek kan worden gestart met de voorgenomen werkzaamheden.&lt;/p&gt;