DOI: 10.17026/ar/ohvrf6
title: Archeologische opgraving Poeldijk Paul Captijnlaan Archeologische opgraving aan de Paul Captijnlaan te Poeldijk in de gemeente Westland

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in opdracht van Ontwikkelingsbedrijf Westlandse Zoom een opgraving uitgevoerd voor het plangebied aan de Paul Captijnlaan – De Kreken fase 3 te Poeldijk. In het plangebied zal de nieuwbouw van een gezondheidscentrum worden gerealiseerd, welke geheel wordt onderkelderd tot circa 3 m -mv. Het archeologisch onderzoek wordt noodzakelijk geacht om te bepalen of er een gerede kans is dat archeologische waarden wel of niet aanwezig (kunnen) zijn in de ondergrond, die door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast/verloren kunnen gaan. Daarom is het binnen het kader van de Erfgoedwet (2016) verplicht voorafgaand archeologisch onderzoek uit te voeren.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Doel van de archeologische opgraving is het documenteren van gegevens en het veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor de kennisvorming over het verleden.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel f Tijdens het vooronderzoek voor het plangebied Poeldijk Westhof, waar onderhavig plangebied integraal deel van uitmaakt, zijn op meerdere plaatsen binnen het huidige plangebied archeologische indicatoren aangetroffen uit de Romeinse tijd. Het vooronderzoek werd uitgevoerd door de gemeente Delft tussen 1999 en 2005. Tijdens dit onderzoek zijn er diverse vindplaatsen in de directe omgeving van het plangebied gedefinieerd, in eerste instantie aangeduid met de letters A tot en met E. Naast de archeologische indicatoren uit de Romeinse tijd zijn er tijdens dit vooronderzoek, direct ten zuiden van het huidige plangebied, vondsten gedaan die dateren uit de IJzertijd. Deze vondsten bestaan uit handgevormd aardewerk en zijn afkomstig uit de toplaag van het hier in de ondergrond aanwezige duin.&lt;br&gt;&lt;br&gt;In de loop der jaren zijn in de omgeving van het plangebied nog de vindplaatsen F tot en met K aan de lijst vindplaatsen voor Poeldijk Westhof toegevoegd. De vindplaats H bestaat uit twee evenwijdige greppels met daartussen een vermoedelijk wegtracé uit de Romeinse tijd.&lt;br&gt;Het tracé van de weg kon over ruim 100 meter worden gevolgd. Vermoedelijk sluit de weg in het zuiden aan op de Romeinse weg, die bij vindplaats A is aangetroffen. In het noorden loopt het wegtracé hoogstwaarschijnlijk het huidige plangebied binnen. Vindplaats G, gelegen ten noorden van de restgeul van een zijtak van de Gantel welke in de Romeinse tijd nog open lag, bevindt zich grotendeels binnen het onderhavig plangebied. Direct ten zuiden van onderhavig plangebied is in 2009 een proefsleuven- en vervolgens definitief onderzoek uitgevoerd waarbij de zuidelijke periferie van vindplaats G is aangetroffen. Het betreft een verkavelingssysteem en enkele kuilen/sporen van de rand van een nederzetting uit de Romeinse tijd. De nederzetting is vermoedelijk in de Vroeg-Romeinse tijd ontstaan en in de 3e eeuw verlaten. In de 2e eeuw is de nederzetting opgenomen in een groter verkavelingssysteem. De verwachting was dat de kern van de nederzetting zich naar het noorden toe, binnen het huidige plangebied bevond. Op basis van wat bekend is van de Romeinse verkaveling in deze zone werden er één of twee Romeinse erven verwacht.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Direct ten noorden van het plangebied is in 2019 een opgraving uitgevoerd waarbij het noordelijke deel van de vindplaats G is blootgelegd. De opgraving heeft nederzettingsporen opgeleverd uit de Romeinse tijd, vanaf de 2e helft 1e eeuw tot in de 3e eeuw n. Chr. De sporen bestaan uit twee huisplattegronden, een waterput en de bekende percelering op de kreekrug van een zijtak dan de Gantel. In de top van de Gantellaag is de zogenaamde Woudlaag aangetroffen, die op de hoogste delen van de kreek was opgenomen in de bouwvoor.&lt;br&gt;Aangenomen wordt dat de aangetroffen huizen elkaar opvolgen, waarbij de eerste dateert uit de 1e eeuw en de opvolger uit de 1e helft van de 2e eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit deze onderzoeken is duidelijk dat er binnen het plangebied sporen van een Romeinse nederzetting te verwachten waren, dit betreft sporen van de vindplaats G. Daarnaast wordt er verwacht dat het Romeinse wegtracé, dat is aangetroffen in vindplaats H, doorloopt in het onderhavig plangebied.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Resultaten Proefsleuvenonderzoek In 2016 is reeds een start gemaakt met het onderzoek binnen het huidige plangebied door ADC Archeoprojecten. De proefsleuven zijn destijds in een vroeg stadium stilgelegd, omdat het plangebied vervuild bleek te zijn met DDT. De reeds aangelegde proefsleuven binnen het plangebied hebben nog eens bevestigd dat vindplaats G zich vanuit het zuiden binnen het huidige onderzoeksgebied voortzet. Bij dit onderzoek is een voortzetting van de Romeinse percelering aangetroffen en verschillende losse (paal)sporen. Sporen van het Romeinse wegtracé (vindplaats H) zijn tijdens de proefsleuven nog niet aangetroffen op plek waar deze verwacht werd.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Gevolgde onderzoeksmethode Bij de sanering van het plangebied De Kreken fase 3 voorafgaand aan een proefsleuvenonderzoek bleek dat archeologische vondsten en sporen op een hoger niveau voorkwamen dan aanvankelijk verwacht, waardoor de saneringswerkzaamheden verder begeleid dienden te worden. Om deze begeleiding mogelijk te maken, is in overleg tussen bevoegd gezag, saneerder, opdrachtgever en opdrachtnemer besloten door middel van een oplegmemo het eerder opgestelde Programma van Eisen voor het proefsleuvenonderzoek met een doorstart naar een opgraving van toepassing te maken op de archeologische begeleiding.&lt;br&gt;Het archeologische onderzoek is vervolgens in een drietal deelstappen uitgevoerd. Allereerst is een deel van de bodemsaneringswerkzaamheden archeologisch begeleid (WP 1 t/m12, totaal oppervlak van 2.371 m2). Daaropvolgend is, voor de delen waar geen bodemsanering noodzakelijk was, het oorspronkelijke proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn een dertiental archeologische proefsleuven (WP13 t/m 25) aangelegd met een totaal oppervlak van 1.856 m2. Ten slotte is een deel van het terrein, daar waar zich de kern van de vindplaats bevindt, vlakdekkend opgegraven. Verdeeld over zes werkputten (WP26 t/m 31), is in deze fase een oppervlakte 8.432 m2 onderzocht.&lt;br&gt;&lt;br&gt;Resultaten Opgraving Tijdens de opgraving zijn sporen van een Romeinse nederzetting aangetroffen. Een klein deel van de sporen lijkt te dateren uit de Late-IJzertijd. Binnen de Romeinse tijd kunnen de structuren globaal verdeeld worden in een deel dat dateert vanaf het laatste kwart van de 1e eeuw (Flavische periode, 69 tot 96 n. Chr.) tot aan het midden van de 2e eeuw; dit zijn veruit de meeste structuren. Daarnaast bevinden zich, ter hoogte van de zuidwestelijke sporenconcentratie, structuren met een datering in de 3e eeuw. Er zijn in totaal 8 deels intacte huisplattegronden aangetroffen. De overige aangetroffen structuren bestaan uit resten van bijgebouwen, roedenbergen, een veekraal en verschillende waterputten. Heel prominent aanwezig zijn sporen van een systeem van verkavelgreppels. Op basis van de vondsten dateert dit systeem vermoedelijk uit de periode tussen de overgang 1e naar 2e eeuw en de bewoningsactiviteit tijdens de 3e eeuw. Daarnaast zijn er resten gevonden die wijzen op menselijk handelen na de Romeinse tijd, in de eerste plaats gaat het daarbij om greppels en waterputten. Het zicht op de archeologische sporen werd echter in het gehele onderzoeksgebied enigszins belemmerd door de aanwezigheid van een regelmatig netwerk van recente verstoringen veroorzaakt door de kassen die binnen het plangebied hebben gestaan.&lt;/p&gt;