DOI: 10.14457/stou.the.2019.101
title: การจัดการความรูด้านการผลิตขาวอินทรีย์ของเกษตรกรจังหวัดลพบุรี

description: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพี่อศึกษา (1) สภาพการผลิตและกระบวนการผลิตช้าวอินทรีย์ (2) การจัดการความรู้ด้านการผลิตข้าวอินทรีย์ในระยะต้นน้ำ (3) การจัดการความรู้ด้านการผลิตข้าวอินทรีย์ในระยะกลางน้ำ (4) การจัดการความรู้ด้านการผลิตข้าวอินทรีย์ในระยะปลายน้ำ (5) ปัญหาและข้อเสนอแนะในการจัดการความรู้ด้านการผลิตข้าวอินทรีย์ ผลการวิจัยพบว่า (1) แหล่งความรู้ที่เกษตรกรได้รับมากที่สุด จากสื่อบุคคล รองลงมา คือ สื่อกิจกรรมมีพื้นที่ปลูกข้าวอินทรีย์เฉลี่ย 10.32 ไร่ ร้อยละ 93.9 ใช้พันธุ์ข้าวดอกมะลิ 105 ผลผลิตเฉลี่ย 348.16 กิโลกรัมต่อไร่ ต้นทุนการผลิตเฉลี่ย 2,434.86 บาทต่อไร่ ประสบการณ์ในการผลิตข้าวอินทรีย์เฉลี่ย 2.10 ปี และมีการดำเนินการตามกระบวนกาวผลิตข้าวอินทรีย์มากที่สุด คือ ระยะต้นน้ำในประเด็นจัดการพื้นที่ (ขอบเขตพื้นที่)/กาวทำแนวป้องกันการปนเปื้อน รองลงมา คือ ระยะกลางน้ำในประเด็นการทำความสะอาดเครื่องจักรแปรรูปก่อนสีข้าว และแจ้งปริมาณข้าวที่จะสี (2) การจัดการความรู้ในระยะต้นน้ำมากที่สุด คือ การเรียนรู้ในประเด็นได้เรียนรู้สิ่งต่างๆ เป็นประสบการณ์ใหม่ และได้ความรู้ใหม่ รองลงมา คือ ได้สร้างและแสวงหาความรู้จากประสบการณ์ของกลุ่ม/เครือข่าย (3) การจัดการความรู้ในระยะกลางน้ำมากที่สุด คือ การเรียนรู้ในประเด็นได้เรียนรู้สิ่งต่างๆ เป็นประสบการณ์ใหม่และได้ความรู้ใหม่รองลงมาคือ ได้สร้างและแสวงหาความรู้โดยเข้ารับการฝึกอบรมสัมมนา (4) การจัดการความรู้ในระยะปลายน้ำมากที่สุด คือ การเรียนรู้ในประเด็นได้นำความรู้ไปแก้ไขปัญหาในงานหรือพัฒนางานใด้มีประสิทธิกาพสูงขึ้น รองลงมา คือ เข้าถึงความรู้จากการประชาสัมพันธ์ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และการจัดระบบความรู้ในระยะต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ น้อยที่สุด คือ การเก็บข้อมูลโดยคอมพิวเตอร์ (5) เกษตรกรมีปัญหาด้านการจัดระบบความรู้ระดับปานกลางในประเด็นขาดการเก็บข้อมูลโดยคอมพิวเตอร์ รองลงมาปัญหาด้านการกำหนดความรู้ที่ต้องการระดับน้อยในประเด็นยังทราบกระบวนการผลิตข้าวอินทรีย์และวิธิการเก็บรักษาแปรรูปและบรรจุกัณฑ์ไม่ครบทุกข้อกำหนดข้อเสนอแนะควรส่งเสริมการจัดเก็บข้อมูลโดยคอมพิวเตอร์เจ้าหน้าที่และเกษตรกรควรมีการวางเป้าหมายและกำหมดความรู้ที่ต้องการร่วมกับก่อนนำมาถ่ายทอดความรู้และควรเปิดโอกาสให้เกษตรกรไปศึกษาดูงานเข้าอบรมสัมมนาเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกลุ่ม || The objectives of this research were to study (1) production conditions and organicrice production (2) knowledge management about organic rice production in the upstreamphase (3) knowledge management about organic rice production in the midstream phase(4) management about organic rice production in the downstream phase (5) problems andsuggestions in knowledge management of organic rice production.The population of this study was 276 farmers who participated in sustainableagriculture development project. The sample size of 163 people was determined by usingTaro Yamane formula with the error value of 0.05 and simple random sampling method.Tool used in this study was interview form. Statistics employed were such as frequency,percentage, minimum value, maximum value, standard deviation, and ranking.The results of the research showed that (1) knowledge resource that farmersreceived the most was from personal media. Second to that was from activity media. They hadthe average organic rice production area of 10.32 Rai. 93.9% of farmers used Khao DokMali 105 seeds and had the average product volume of 348.16 kilogram/Rai. The averagecost of production was 2,434.86 Baht/Rai, the average experience of organic rice productionwas 2.10 years, and the operations according to organic rice production process at the highestlevel was that for the downstream phase in the aspect of area management (territory)/the creation of protective zone to prevent contamination. Second to that was that for themidstream phase in the aspect of cleaning the processing machines prior to rice millingand notifying the amount of rice to be milled. (2) The highest level of knowledge managementin the upstream phase was in the aspect of learning various things to gain new experiencesand new knowledge. Second to that was to create and seek knowledge from the experienceof group/network. (3) The highest level of knowledge management in the midstream phasewas the learning in the aspect of obtaining new experiences as well as new knowledge. Secondto that was to create and seek knowledge through trainings and seminars. (4) The highestlevel of knowledge management in the downstream phase was the learning about knowledgeadoption to solve problems at work or to improve the effectiveness of the work. Second tothat was about the accessibility to the knowledge from the public relation of related agenciesand the knowledge system management in the upstream, midstream, and downstream phaseswere at the lowest level in the aspect of data keeping with the computer. (5) Farmers facedwith the problem in the aspect of knowledge system management at the moderate levelabout the lack of data storage by computer. Second to that was the problem in the aspectof needed knowledge determination at the low level on the fact that they received incompleteinformation about rules in organic rice production process and storage, processing, andpacking methods. Suggestions regarding the extension for keeping information via computerwould be that officers and farmers should set target and determine mutual knowledge priorto the knowledge transfer. Also, they should open up the opportunity to farmers to haveon-site visit, to attend training and seminar in order for them to exchange knowledgebetween groups.