DOI: 10.17026/ar/ywjxem
title: Onderzoeksgebied Wittemer Allee te Gulpen, gemeente Gulpen-Wittem;
title: een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek
title: RAAP Rapport 4964

description: &lt;p&gt;
Inleiding
In opdracht van Royal HaskoningDHV B.V. heeft RAAP in 2021 een archeologisch bureauonderzoek en
een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het onderzoeksgebied Wittemer Allee te Wittem in de
gemeente Gulpen-Wittem. De geplande werkzaamheden bestaan uit de reconstructie van de bestaande
N595, en het aanleggen van een nieuwe fietspad tussen Kapolder en Wittem. De exacte locatie,
omvang en diepte van de ingrepen zijn nog niet precies bekend, maar de maximale verstoringsdiepte is
1.5 m beneden maaiveld.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Resultaten
Het onderzoeksgebied zich in een belangrijke archeologische en historische zone bevindt. Het
archeologisch monument (nr. 5564) bij Cartils is vooral bekend om de resten uit het neolithicum
(Michelsberg), maar er zijn ook sporen uit de Romeinse tijd aanwezig (mogelijk een cultusplaats).
Voorts ligt het gebied in de directe nabijheid van twee kastelen: Cartils in het noorden en Wittem in het
zuiden. Tenslotte, ligt het plangebied tussen de historische kernen van Wijlre in het noorden en Wittem
in het zuiden.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Het booronderzoek heeft uitgewezen dat het plangebied grotendeels uit een beekdal bestaat, met klei
in de ondergrond en plaatselijk (bij Cartils) ook nog veen. Nabij en op de hellingen in het noorden komt
een kleine zone met löss in situ voor (bergbrikgrond), nabij de hellingen in het oosten ligt er overal
colluvium.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Aanbevelingen
In het plangebied kunnen nog archeologische resten aanwezig zijn in zones met een weinig verstoorde
of intacte B-horizont buiten het beekdal en een weinig verstoorde of intacte C-horizont in het beekdal
(daar komen geen B-horizonten voor).
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Met name de zone direct ten zuiden van archeologisch monument 5564 (met resten uit het neolithicum
en de Romeinse tijd) heeft een zeer hoge archeologische verwachting: het gaat hier immers om zeer
goed bewaarde beekdalafzettingen (met zelfs veen) waar aan het monument gerelateerde afvaldumps
en/of organische resten (zoals houten artefacten, dierlijke botten en paleo-ecologische resten) nog
goed bewaard kunnen zijn. Gezien het her en der voorkomen van veen direct onder het oppervlak,
wordt voor alle bodemingrepen in deze zone vervolgonderzoek aangeraden.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Ook het beekdal ten oosten van het monument komt in aanmerking van verder onderzoek, gezien de
gedeeltelijk intacte bodem. Gelet op de diepte van de C-horizont, en rekening houdend met een
veiligheidsmarge van 10 cm wordt in verschillende zones onderzoek aanbevolen bij ingrepen dieper
dan het maaiveld, en vanaf dieper dan 20 en 30 cm.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Buiten het beekdal komt de noordelijke zone van het plangebied in aanmerking voor vervolgonderzoek
vanwege de daar aanwezige B-horizonten. Dit bij ingrepen dieper dan 55 cm.
Zie bijlage 5 voor de zones die in aanmerking komen. Daarbij zijn op basis van de diepte van de
(mogelijke) archeologische niveaus zones aangeduid waar bij ingrepen tussen de (1) 0-50 cm; (2) 50-
100 cm en (3) 100-300 cm archeologisch vervolgonderzoek aan de orde is.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Bij de zones op en rondom de weg kan het vervolgonderzoek het beste bestaan uit een archeologische
begeleiding van de civiele werkzaamheden: op die manier kan het hele te onderzoeken gebied worden
gedocumenteerd.
&lt;/p&gt; &lt;p&gt;
Voor het fietspad wordt er een onderzoek in de vorm van een opgraving aanbevolen. Normaal begint
gravend onderzoek met proefsleuven als steekproef, maar gezien de smalle te onderzoeken zone is
een dergelijke steekproef niet betrouwbaar, en is het veel beter om alles in één keer open te leggen.
&lt;/p&gt;