DOI: 10.17026/dans-znh-gj6w
title: Zuiderzeestraat 75 G, wijk 4 te Urk

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft begin juli 2016 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Zuiderzeestraat 75G, Wijk 4 te Urk.&lt;br&gt;Aanleiding is de voorgenomen sloop van de bestaande bebouwing en de daarop volgende aanleg van nieuwbouw.&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied gelegen is op de zuidflank van een tijdens het Saalien gevormde keileembult die in het Weichselien (deels) bedekt is geraakt met dekzand. Deze keileembulten vormden de hoge (droge) plekken in het landschap die geschikt waren om een kamp op te slaan (tijdelijke bewoning door jagers-verzamelaars; Laat-Paleolithicum en Mesolithicum) of om een langere tijd te bewonen (landbouwers; vanaf het Midden-/Laat-Neolithicum). Niet uitgesloten kan worden dat het plangebied verder deel uitmaakt van een zone waar vanaf de 11e eeuw AD plaggenbemesting heeft plaatsgevonden.&lt;br&gt;Geraadpleegd historisch kaartmateriaal laat zien dat het plangebied waarschijnlijk tot in de 20ste eeuw onbebouwd is. De oorsprong van de huidige woning binnen het plangebied gaat terug tot 1947.&lt;br&gt;Op basis van het bovenstaande kunnen er in het plangebied archeologische resten voorkomen uit alle archeologische perioden vanaf het Laat-Paleolithicum. De kans op het voorkomen van resten wordt hoog geacht voor de perioden (Laat-)Paleolithicum - Vroeg-Neolithicum (jagersverzamelaars) en Middeleeuwen. Voor de perioden Midden-Neolithicum t/m Romeinse tijd (landbouwers) wordt de kans middelhoog geacht, omdat er tot op heden in de omgeving van het plangebied geen archeologische resten/vindplaatsen uit deze perioden zijn aangetroffen.&lt;br&gt;De archeologische resten, indien aanwezig, worden in en/of direct onder de bouwvoor (eerste 30 cm) verwacht; in of aan de top van het mogelijk daaronder gesitueerde plaggendek of in de top van het daaronder gesitueerde dekzand.&lt;br&gt;De eventueel aanwezige archeologische resten bestaan hoofdzakelijk uit aardewerk- en/of vuursteenstrooiïngen. Organische resten en bot kunnen door de naar verwachting in het verleden heersende ondiepe grondwaterstanden (beïnvloed door de Zuiderzee en door slecht doorlatende keileemlagen) goed zijn geconserveerd, maar dat zal vooral afhangen van de diepte waarop dergelijke resten voorkomen.&lt;br&gt;Voor de periode Nieuwe tijd heeft het plangebied een lage verwachting aangezien het plangebied in deze periode onbebouwd was.&lt;br&gt;Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is op een diepte van 1,6 tot 1,9 m – Mv de top van de ongestoorde ondergrond aangeboord. Hierboven op bevindt zich bij boring 1 en 2 een circa 35 cm dikke inspoelingslaag. Bij boring 3 betreft dit een omgewerkte laag, die ontstaan is door bewerking van de bodem waarbij de inspoelingslaag vermengd is met de top van de ongestoorde ondergrond.&lt;br&gt;Vanaf 130 cm –mv tot gemiddeld 70 cm –mv is sprake van de aanwezigheid van een humeus akkerpakketplaggendek. Deze is bij onderzoek al vaker aangetroffen en de vorming ervan kan vermoedelijk in de periode van de 13e tot en met de 18e eeuw geplaatst worden. Het geheel wordt afgedekt door een opgebracht pakket, waarschijnlijk ter egalisering van het terrein direct voorafgaand aan de aanleg van de woningen in 1947.&lt;br&gt;Samenvattend kan gesteld worden dat de bodemopbouw binnen het plangebied intact is. De enige uitzondering hierop betreft de locatie van de uit 1947 daterende kelder in de zuidwesthoek van de bestaande woning. Verder is vastgesteld dat sprake is van de aanwezigheid van een akkerpakketplaggendek. De opgestelde archeologische verwachting kan daarom vooralsnog gehandhaafd blijven en de aanwezigheid van behoudenswaardige archeologische waarden kan vooralsnog niet uitgesloten worden.&lt;br&gt;Gezien dit gegeven adviseert ADC ArcheoProjecten om in het plangebied tijdens de sloop- en graafwerkzaamheden in een archeologische begeleiding te voorzien, om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. De archeologische begeleiding 6 dient hetzelfde doel als een opgraving (AB/Opgraven). Dit betekent dat bij de civiele werkzaamheden aangetroffen vondsten of archeologische sporen worden geregistreerd en, in zover de werkzaamheden dat toelaten, worden gedocumenteerd.&lt;br&gt;De keuze voor deze vorm van vervolgonderzoek is gebaseerd op het relatief kleine oppervlak van het plangebied en het feit dat een deel hiervan al is verstoord bij de aanleg van de uit 1947 daterende kelder.&lt;br&gt;De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE). Geadviseerd wordt om in samenspraak met de bevoegde overheid te kijken of de begeleiding eventueel uitgevoerd kan worden door de lokale amateurvereniging.&lt;br&gt;Wij wijzen u erop dat de bevoegde overheid op basis van dit rapport een selectiebesluit neemt. De mogelijkheid bestaat dat dit selectiebesluit afwijkt van het door ons opgestelde advies.&lt;/p&gt;