DOI: 10.14457/tu.the.2018.1288
title: มาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมโรงไฟฟ้าพลังงานชีวมวล: กรณีศึกษาวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร

description: ปัจจุบันประชากรทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยมีการใช้พลังงานเชื้อเพลิงในการประกอบกิจกรรมต่าง ๆ อย่างมากมายจนแทบจะเรียกได้ว่าพลังงานเชื้อเพลิงเป็นปัจจัยที่ 5 ในการดำเนินชีวิตของมนุษย์ เนื่องจากพลังงานเชื้อเพลิงเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ทั้งในภาคการคมนาคม การขนส่ง ภาคอุตสาหกรรม ภาคการเกษตรและมีผลต่อการเจริญเติบโตของแต่ละประเทศเป็นอย่างมาก ซึ่งเมื่อพลังงานเชื้อเพลิงเหล่านี้ถูกนำมาใช้อย่างมากมายในแต่ละวัน ก็ย่อมมีปริมาณที่ลดน้อยลงและหมดไปในที่สุด อีกทั้งพลังงานเชื้อเพลิงยังเป็นสาเหตุของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะโลกร้อนอันเป็นปัญหาระดับโลกที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกันแก้ไขอย่างเร่งด่วน ด้วยเหตุนี้มนุษย์จึงต้องหาวิธีการในการสร้างความมั่นคงทางพลังงานและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมขึ้นมาทดแทนพลังงานเชื้อเพลิงพลังงานหมุนเวียนเป็นพลังงานทดแทนประเภทหนึ่ง และเป็นพลังงานสะอาดที่ไม่ปลดปล่อยมลพิษจำนวนมากสู่ชั้นบรรยากาศจึงเป็นแหล่งพลังงานที่มีความเหมาะสมต่อการลดก๊าซเรือนกระจกอันเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน สำหรับประเทศไทยนั้นอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีลักษณะภูมิอากาศแบบร้อนชื้น อุดมด้วยทรัพยากรธรรมชาติ ประชากรส่วนใหญ่จึงประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลักตามลักษณะที่เหมาะสมของภูมิประเทศ และมีวัสดุเหลือใช้จากผลผลิตทางการเกษตรจำนวนมาก อาทิ ฟางข้าว ชานอ้อย ซังข้าวโพด กากปาล์ม ซึ่งเป็นพลังงานชีวมวล แต่มีการนำวัสดุเหลือใช้จากผลผลิตทางการเกษตรเหล่านี้มาใช้ประโยชน์เพียงส่วนน้อยเท่านั้น โรงไฟฟ้าชีวมวลเป็นทางเลือกหนึ่งของการใช้พลังงานหมุนเวียน ซึ่งจะมีผลดีทั้งทางด้านเศรษฐกิจที่จะมีพลังงานใช้อย่างเพียงพอ ด้านสิ่งแวดล้อมที่จะมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยลงเนื่องจากลดการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสิ้นเปลือง และด้านสังคมทั้งในระดับประเทศ คือภาคเอกชนเข้ามาร่วมลงทุนประกอบกิจการโรงไฟฟ้าจากพลังงานชีวมวลและในระดับชุมชนที่เกษตรกรจะสามารถนำวัสดุเหลือใช้จากผลผลิตทางการเกษตรมาจำหน่ายสร้างรายได้ อันเป็นไปตามหลักการพัฒนาที่ยั่งยืนวิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้ศึกษามาตรการทางกฎหมาย นโยบายของรัฐ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของประเทศไทยที่สนับสนุนเกี่ยวกับการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานชีวมวลด้วยวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร โดยศึกษาเปรียบเทียบกับมาตรการทางกฎหมายของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีและสาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อนำเอามาตรการทางกฎหมายมาวิเคราะห์หามาตรการทางกฎหมายที่เหมาะสมกับกฎหมายไทยและนำมาเป็นข้อเสนอแนะในการกำหนดมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยให้มีการส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานชีวมวลประเภทวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไปจากการศึกษาพบว่า พบว่า ประเทศไทยมีนโยบายส่งเสริมและสนับสนุนพลังงานชีวมวล รวมถึงพลังงานหมุนเวียน แต่ไม่ได้มีการนำนโยบายเหล่านี้มาตราเป็นกฎหมาย รวมถึงประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายพลังงานหมุนเวียนเป็นการเฉพาะ โดยเมื่อศึกษาเปรียบเทียบกับสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีและสาธารณรัฐประชาชนจีนที่มีการตรากฎหมายพลังงานหมุนเวียน พบว่ากฎหมายของทั้งสองประเทศมีมาตรการทางกฎหมายที่ส่งเสริมการใช้พลังงานชีวมวลหลายประการที่น่าสนใจและน่าจะสามารถนำมาปรับใช้กับกฎหมายไทยได้วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้เสนอแนวทางการพัฒนากฎหมาย โดยผู้เขียนเห็นว่าในระยะสั้น ควรแก้ไขระเบียบการรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน โดยอาศัยอํานาจตามความในมาตรา 11 (4) แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงานพ.ศ. 2550 ในการออกระเบียบ โดยให้แก้ไขระเบียบการรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนจากผู้ผลิตไฟฟ้าให้มีการประกันราคารับซื้อและต้องรับซื้อไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนก่อน ส่วนระยะยาวผู้เขียนเห็นว่า ควรแก้ไขพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ.2550 ที่ตราขึ้นมาโดยมีเป้าประสงค์เพื่อให้การประกอบกิจการพลังงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เพราะมีวัตถุประสงค์สอดคล้องกับการส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานชีวมวลและน่าจะใช้เวลาในการแก้ไขน้อยกว่าการร่างกฎหมายฉบับใหม่ขึ้นมา ผู้เขียนจึงขอเสนอว่า ให้แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าว โดยเพิ่มส่วน การส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน