DOI: 10.14457/tu.the.2015.1444
title: การศึกษาการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุของนักสังคมสงเคราะห์และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานกรมราชทัณฑ์

description: การศึกษาเรื่อง “การศึกษาการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุของนักสังคมสงเคราะห์และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานกรมราชทัณฑ์” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำเนินงาน ทัศนะและความต้องการในการพัฒนาการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุของนักสังคมสงเคราะห์และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานกรมราชทัณฑ์ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นนักสังคมสงเคราะห์ และเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานที่ปฏิบัติงานใกล้ชิดกับผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำและทัณฑสถานทั่วประเทศ จำนวน 258 คน วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS ใช้ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าที ค่าเอฟ และค่า Chi-square ใช้ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ผลการศึกษาโดยสรุปดังนี้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุระหว่าง 36-45 ปี จบการศึกษาในระดับปริญญาตรี ดำรงตำแหน่งประเภทวิชาการ ในระดับชำนาญการ มีระยะเวลารับราชการในกรมราชทัณฑ์ระหว่าง 11-15 ปี และมีระยะเวลาในการปฏิบัติงานกับผู้ต้องขังสูงอายุระหว่าง 6-10 ปี การดำเนินงานการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุ พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีการปฏิบัติมากในช่วงแรกรับตัวและช่วงระหว่างต้องโทษ และกลุ่มตัวอย่างมีการปฏิบัติน้อยในช่วงก่อนปล่อย 3-6 เดือน มีทัศนะเห็นด้วยต่อการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุในภาพรวม และมีทัศนะเห็นด้วยในด้านการจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ด้านนโยบายและการสนับสนุนจากองค์กร และด้านการดูแลสุขภาพร่างกายและจิตใจ ตามลำดับ ส่วนความต้องการในการพัฒนาการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุ พบว่า มีความต้องการในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะการพัฒนาด้านการสร้างเครือข่ายความร่วมมือจากภายนอก รองลงมาคือ การพัฒนาด้านบุคลากร และการพัฒนาด้านแนวทางปฏิบัติงานขององค์กร ส่วนผลการเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างตัวแปร พบว่า เพศ ตำแหน่ง และระยะเวลาในการปฏิบัติงานไม่มีความสัมพันธ์กับผลการดำเนินงานการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุ ในขณะที่ระดับการศึกษาและตำแหน่งมีผลต่อทัศนะที่มีต่อการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุและความต้องการในการพัฒนาการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องสูงอายุ ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ระดับนโยบาย ได้แก่ กรมราชทัณฑ์ควรมีการบังคับใช้คู่มือการปฏิบัติงานด้านการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุอย่างจริงจัง ควรมีการศึกษานวัตกรรมใหม่ เช่น กำไลข้อเท้าอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น มาปรับใช้กับผู้ต้องขังสูงอายุ ควรกำหนดมาตรฐานตัวชี้วัดด้านพัฒนาการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุให้กับเรือนจำและทัณฑสถาน และควรมีนโยบายด้านการจัดให้มีเรือนจำ/ทัณฑสถานเฉพาะผู้ต้องขังสูงอายุโดยเฉพาะ หรือจัดแดนเฉพาะในกลุ่มผู้ต้องขังสูงอายุ ส่วนในระดับปฏิบัติ ได้แก่ กรมราชทัณฑ์ควรสนับสนุนงบประมาณในการจัดสวัสดิการสำหรับผู้ต้องขังสูงอายุให้มากขึ้น ควรจัดอบรมให้ความรู้ จัดเวทีแลกเปลี่ยน และการประเมินผลให้แก่เจ้าหน้าที่ และควรมีการประสานงานกับองค์กรภายนอกที่มีงบประมาณและสามารถสนับสนุนช่วยเหลือด้านการจัดสวัสดิการให้กับผู้ต้องขังสูงอายุ เรือนจำ/ทัณฑสถานควรมีการจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพให้มีความเหมาะสมกับผู้ต้องขังสูงอายุ ควรนำคู่มือการปฏิบัติงานด้านการจัดสวัสดิการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุมาปฏิบัติอย่างจริงจัง ควรมีการประชาสัมพันธ์กิจกรรมและรณรงค์ให้สังคมภายนอกเข้ามาช่วยเหลือผู้ต้องขังสูงอายุให้มากขึ้น ควรมีการจัดทำกิจกรรมโครงการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุ ควรสร้างเครือข่ายความร่วมมือจากภายนอกในการเข้ามาดูแลช่วยเหลือผู้ต้องขังสูงอายุ และควรสนับสนุนวิธีการพักโทษสำหรับผู้ต้องขังสูงอายุ