DOI: 10.17026/ar/fyrykf
title: Archeologisch onderzoek plangebied kade van Panhuyskanaal te Allingawier, gemeente Súdwest Fryslân
title: Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen

description: In opdracht van wetterskip Fryslân heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch
bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de
locatie kade Van Panhuyskanaal te Allingawier, gemeente Súdwest Fryslân.
wetterskip Fryslân is voornemens de zuidelijke kade van het Van Panhuyskanaal te
verbeteren. Hierbij wordt de kade naar het zuiden verlegd, waarbij de bestaande watergang
gedempt wordt. Een nieuwe watergang wordt aangelegd ten zuiden van de kade, in het
oostelijke deel van het onderzoeksgebied. Bij het graven van de watergang zal de bodem
verstoord worden tot een diepte van 1,6 meter onder maaiveld.
Op basis van de resultaten uit het bureauonderzoek kan worden opgemaakt dat in het
plangebied rekening moet worden gehouden met een middelhoge archeologische
verwachting vanaf de IJzertijd tot in de Nieuwe Tijd. In de omgeving van het plangebied zijn
huisterpen aanwezig die dateren uit de periode IJzertijd/Romeinse tijd. Op deze huisterpen
heeft vaak een lange bewoning plaatsgevonden. Aangezien het pleistocene oppervlak zich
op een diepte van ca. 3,0 m -mv bevindt zal het door de voorgenomen werkzaamheden niet
geraakt geworden. Er is dan ook een lage kans dat archeologische resten uit de Steentijd –
Bronstijd verstoord zullen worden.
Archeologische resten uit de IJzertijd – Nieuwe tijd kunnen direct onder de
bouwvoor/verstoorde toplaag aanwezig zijn. Resten daterend uit de Nieuwe tijd zijn
geconcentreerd rond het zuidoostelijke deel van het plangebied. Archeologische resten zijn
voornamelijk te verwachten op de hoger gelegen kwelderdelen en in de opgebrachte
terplagen.
Het is niet bekend in hoeverre er in het plangebied verstoringen aanwezig zijn van eerdere
bodemingrepen en graafwerkzaamheden. Het graven van het Van Panhuyskanaal heeft
een sterk verstorend gevolg gehad voor de eventueel aanwezige archeologische waarden.
Het is tevens onbekend tot welke afstand vanaf de huidige wateroever
graafwerkzaamheden zijn uitgevoerd.
De boringen die naast het Van Panhuyskanaal zijn gezet laten zien dat de eerste meter tot
zelfs 2 meter is verstoord. Hoogstwaarschijnlijk is de bodem verstoord of gedeeltelijk
opgehoogd door de aanleg van het Van Panhuyskanaal rond 1876-1877. De boringen in het
lager gelegen deel van het plangebied laten zien, aan de hand van het relatief dunne
Hollandveenpakket dat er hier afgraving heeft plaatsgevonden. Enkel in boringen 1, 3-5, 11
is er een restant over van de natuurlijke klei bovenop het Hollandveen Laagpakket, maar
deze is niet humeus en in vrijwel alle gevallen kalkrijk. De overgang van het kleipakket naar
het Hollandveen Laagpakket is in geen enkel geval geleidelijk.
Onder het Hollandveen Laagpakket laten de meeste boringen ook geen gunstige
bewoningsomstandigheden zien vanwege de slappe kleilagen. Het hoge kalkgehalte is een
indicator dat deze lagen ook niet lang aan de oppervlakte hebben gelegen. Enkel boringen
3, 4 en 10 laten een stevige, kalkloze laag zien onder het Hollandveen Laagpakket.
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het
plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen
zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.