DOI: 10.17026/ar/t1f4ce
title: Archeologisch bureauonderzoek Holterweg - Noordachtereschweg - De Wanne - Oldenhof te Markelo, gemeente Hof van Twente (OV)

description: Laagland Archeologie heeft in juni 2022 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Holterweg - Noordachtereschweg - De Wanne - Oldenhof te Markelo. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de ontwikkeling van nieuwe woningen in het plangebied. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Het plangebied ligt hoofdzakelijk in een zone met gordeldekzanden in het westen; het oostelijke plangebied ligt op de helling van een stuwwal. Op basis van diverse bronnen is een plaggendek van tenminste 55 cm dik te verwachten. Daaronder is een dekzandlaagje aanwezig die in oostelijke richting uitwigt en verdwijnt ten gunste van de onderliggende grondmorene. Op basis van diverse bronnen is in de dekzandtop een B-horizont te verwachten. Contourlijnen op oude kaarten versus het beeld op het AHN doen vermoeden dat in het centrale plangebied sprake is geweest van egalisatie. Dit kan op dit moment niet bevestigd worden. Grenzend aan het zuidelijke plangebied heeft meerdere gravende archeologisch onderzoeken plaatsgevonden. Daarbij zijn diverse plattegronden aangetroffen die wijzen op een boerenerf tussen de 9e tot en met de 13 eeuw. Wat verder van het plangebied zijn bij een proefsleuvenonderzoek resten uit de periode Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd aangetroffen, waarbij het zwaartepunt ligt op een nederzetting uit de middeleeuwen. Daarbij zijn onder andere sporen van ijzerwinning/-bewerking gevonden. Bij dit onderzoek is onder het plaggendek tevens een oudere (middeleeuwse) akkerlaag geconstateerd. In de meeste onderzoeken is sprake van een grotendeels intacte bodemopbouw. Op basis van de resultaten van de betreffende onderzoeken lijken de vindplaatsen zich niet tot in het plangebied uit te strekken.
In ieder geval vanaf 1832 is het terrein grotendeels in gebruik geweest als akker. Er liep tot circa 1935 op enkele locaties infrastructuur – waarschijnlijk niet veel meer dan zand- of grindweggetjes - door het plangebied. Rondom het plangebied liggen diverse boerenerven die op basis van historische bronnen tot de 15e eeuw kunnen worden teruggevoerd, maar die waarschijnlijk nog wel ouder zijn. In het plangebied worden resten uit de periode Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd verwacht (hoge verwachting). Vermoedelijk is sprake van een nagenoeg intact bodemprofiel. 
We adviseren vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven, waarbij het zwaartepunt ligt ten westen van de Noordachtereschweg. Hiertoe is een door het bevoegd gezag goed te keuren programma van eisen (PvE) benodigd. 
Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Hof van Twente. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, O. Satijn.
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).