DOI: 10.17026/dans-22n-88c8
title: Onderzoek in de havengeul van Vianen; plangebied Ruimte voor de Lek locatie 10 en 11 Onderzoek in de havengeul van Vianen; plangebied Ruimte voor de Lek locatie 10 en 11 (Pontwaard & Mijnsherenwaard), gemeente Vianen; een archeologische begeleiding (protocol opgraven)

description: &lt;p&gt;In opdracht van Martens & Van Oord/Heijmans Wegen heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in december 2014 en januari en maart 2015 een archeologische begeleiding (protocol opgraven) uitgevoerd in verband met de inrichtingsplannen in het kader van het project ‘Ruimte voor de Lek’ op locatie 10/11 (voormalige havengeul Vianen) in de gemeente Vianen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De archeologische begeleiding richtte zich op de voormalige havengeul van Vianen die in de Late Middeleeuwen aangelegd zou zijn en in gebruik was tot in de 19e eeuw, waarna deze verland en uiteindelijk gedempt is.&lt;br&gt;Bij het onderzoek zijn enkele structuren aangetroffen, die aan de havengeul gerelateerd zijn. Er werden zinkstukken gevonden, die vermoedelijk gekoppeld kunnen worden aan een havenhoofd dat op de kaart van Jacob van Deventer staat afgebeeld. Op basis van de AMS-datering dateren de zinkstukken uit de 15e eeuw (ca. 1430-1485), waarbij opgemerkt dient te worden dat het tweede monster van deze structuur een jongere datering kent (ca. 1680-1765 of 1800-1940). Hoe dat precies verklaard moet worden is niet duidelijk. De zinkstukken bestonden uit een constructie van kleine paaltjes en vlechtwerk van wilgen- en elzenhout. Uit het profiel ter plaatse van deze structuur blijkt dat er sprake was van een opeenvolging van verschillende zinkstukken, waarschijnlijk verschillende fasen van versteviging van de kade. Wanneer de loop van de Lek zich verlegd heeft en de havengeul is verlengd, is deze beschoeid. Deze beschoeiing van palen (iepen- en eikenhout) en planken kon aan de zuidzijde van de havengeul over een grote lengte gevolgd worden. De palen konden dendrochronologisch niet gedateerd worden, maar op basis van vondstmateriaal uit de vullingen in de havengeul (en historisch kaartmateriaal) kan de beschoeiing in de 18e of 19e eeuw gedateerd worden. Ten zuiden van deze beschoeiing werd ook vlechtwerk waargenomen, dat geïnterpreteerd is als een zinkstuk. Ook aan de noordzijde van de havengeul is en deel van een beschoeiing teruggevonden. Deze was echter minder goed bewaard gebleven.&lt;br&gt;Binnen de havengeul werd vlechtwerk met palen waargenomen. Dit kon tijdens het veldwerk niet goed blootgelegd en geduid worden. Waarschijnlijk betreft het echter een fuik, die op basis van het vondstmateriaal uit de havengeul mogelijk in de 19e eeuw gedateerd is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de profielen die zijn gedocumenteerd en de boringen die zijn gezet, blijkt dat de havengeul is ingegraven in een voormalige restgeul van de Lek. Vervolgens is de havengeul geleidelijk verland (vanaf de 17e/18e eeuw). Uiteindelijk werd de havengeul gedempt, waarbij onder andere stadsafval uit Vianen in de vullingen van de geul terechtkwam, zoals aardewerk, leer en puin. Deze demping vond plaats in de 19e eeuw. Van de puinlagen waarmee de geul uiteindelijk gedempt zou zijn, werden geen sporen gevonden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De resultaten wijzen erop dat er in de randzones van de havengeul met goed bewaarde archeologische resten (zoals zinkstukken, beschoeiingen, fuiken, etc.) rekening gehouden dient te worden. Daarom wordt aanbevolen inventariserend archeologisch onderzoek uit te voeren indien ontwikkelingsplannen voor aangrenzende gebieden worden voorgenomen.&lt;/p&gt;