DOI: 10.17026/ar/axrmyo
title: Transportleidingen en nieuwe zoutwinningslocaties, gemeenten Hengelo en Haaksbergen
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in april, mei en november 2020 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie van twaalf voorgenomen zoutwinningslocaties en het bijbehorende leidingentracé.Op basis van het bureauonderzoek werden resten uit alle archeologische perioden verwacht. Deze resten worden met name verwacht ter plaatse van hoge zwarte enkeerdgronden en veldpodzolgronden. Het vondstenniveau wordt verwacht onderin het plaggendek en in de top van de oorspronkelijke C-horizont (hoge zwarte enkeerdgronden) of vanaf het maaiveld (veldpodzolgronden). Archeologische sporen zullen zich naar verwachting bevinden tot ongeveer 25 cm in de top van de C-horizont.Het plangebied doorkruist een aantal laagtes (beekdalen en overstromingsvlaktes). Ook hier kunnen resten voorkomen uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd voorkomen. Het vondstniveau wordt verwacht in de top van de aanwezige beekeerd- en venige beekdalgronden. Hier worden voornamelijk resten verwacht die zich als puntlocatie manifesteren (resten van bruggen, sluizen, voorzieningen voor de visvangst, rituele deposities) en lijnelementen (bijvoorbeeld perceleringssystemen, wegen, dammen, kanalen)Omdat op basis van oud kaartmateriaal geen historisch bebouwing wordt doorkruist wordt de kans op resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd gering geacht.Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd.Uit het booronderzoek blijkt dat in delen van het plangebied (deels) intacte podzolbodems (veldpodzolgronden) aanwezig zijn. In een aantal boringen wordt het uitgangsmateriaal (de C-horizont) of podzolbodem afgedekt door een humeus plaggendek dikker dan 50 cm, bodemkundig zijn dit hoge zwarte enkeerdgronden. Dit betreft veelal de hogere delen van het landschap. Hoge zwarte enkeerdgronden zijn met name in het zuiden en het noorden van het plangebied aanwezig. De spreiding van de boringen komt goed overeen met het voorkomen van bouwlanden op 19e-eeuwse kaarten. De hogere delen van het landschap werden in het verleden bij voorkeur uitgekozen voor bewoning en/of landbouw. De aanwezigheid van een plaggendek heeft bijgedragen aan een goede conservering van het oorspronkelijke oppervlak.In een aantal boringen zijn beekdalafzettingen aangetroffen. Hier kunnen aan de natte context gerelateerde resten aanwezig zijn. In de boringen zijn dergelijke resten niet aangetroffen.In een aantal boringen bestaat het bodemprofiel uit een dunne humeuze laag die rust op de C-horizont (AC profielen). Deze boringen concentreren zich met name ter plaatse van de lager gelegen delen van het plangebied. Aan de zones waar AC profielen voorkomen wordt een lage archeologische potentie toegedicht. Deze worden als voldoende onderzocht beschouwd. Ook zones, waar in individuele boringen een intact profiel is aangetroffen, worden als voldoende onderzocht beschouwd.Voor de zones van het landschap waar (grotendeels) podzol-en enkeerdgronden aanwezig zijn wordt geadviseerd een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. Het betreft van noord naar zuid de volgende zones:•Boringen 1 tot en met 9 (lengte ca. 400 m)•Boringen 172 tot en met 180, 23, 24 (lengte ca. 500 m)•Boringen 27, 28, 181, tot en met 186, 33, 34 (lengte ca. 450 m)•Boringen 40, 187 en 188 (lengte ca. 110 m)•Boringen 44 tot en met 54 en 169 (ca. 540 m)•Boringen 79 tot en met 82 (lengte ca. 150 m)•Boringen 89 tot en met 91 (lengte ca. 70 m)•Boringen 123 tot en met 168 (lengte ca. 2150 m)
6 Het doel van dit onderzoek is het onderzoeken van de gaafheid, omvang, datering en conservering van archeologische resten. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).