DOI: 10.17026/dans-2cq-n2hz
title: Burghsluis Groenlandseweg Kustlaboratorium. Gemeente Schouwen-Duiveland. Archeologisch Bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van Grontmij Nederland BV heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed in november 2012 een Archeologisch Bureauonderzoek uitgevoerd naar een plangebied aan beide zijden van de Groenlandsweg te Burghsluis. Het plangebied heeft een totale oppervlakte van circa 51,3 hectare. De aanleiding tot het onderzoek vormen de plannen om binnen het plangebied een nieuw kustlaboratorium te bouwen. Daartoe is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk. Dit kustlaboratorium zal bestaan uit verschillende kweekbassins die gevoed worden met zout water. De aan‐ en afvoer van zout water worden voorzien door een systeem van rechte greppels en natuurlijk ogende sloten. Op de terreinen is ook ruimte voorzien voor de kweek van zeekraal. In het zuidwesten van het plangebied is een perceel met zoete landschapsontwikkeling gepland. Doel van dit onderzoek was eventueel aanwezige archeologische waarden te inventariseren en een eerste indruk te geven van de kwaliteit, aard, ligging, datering, omvang en diepteligging van deze waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het Archeologisch Bureauonderzoek, waarbij de beschikbare archeologische, historische en geologische informatie werd geraadpleegd en geanalyseerd, is een Archeologisch Verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de geraadpleegde bronnen kan worden afgeleid dat binnen het plangebied er een middelhoge verwachting bestaat op archeologische waarden uit de late prehistorie, de IJzertijd en de Romeinse Tijd. Deze middelhoge verwachting is gebaseerd op de aanwezigheid van een afgedekte strandwal binnen het plangebied. De strandwal is bij eerder boringen in het plangebied aangetroffen. De omvang van deze strandwal is echter nog niet bekend. Deze wal wordt verwacht op een diepte tussen circa 1,30 en 1,80 meter –NAP (1,30 en 1,80 meter –mv).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het plangebied geldt tevens een middelhoge verwachting op het aantreffen van resten uit de Vroege Middeleeuwen met name in die delen van het plangebied die op de Bodemkaart van Kuiper als oude overgangsgronden worden afgebeeld. Resten uit deze periode kunnen worden aangetroffen vanaf het maaiveld. Er dient echter ook rekening mee te houden dat er reeds vegetatiehorizonten in het Laagpakket van Walcheren werden gevonden. Een diepteligging van deze horizonten is niet bekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De verwachting op archeologische resten uit de Late Middeleeuwen wordt als middelhoog gedefinieerd, met name op die delen van het plangebied die op de Bodemkaart van Kuiper als oude kleiplaatgronden worden afgebeeld. Voor de Nieuwe Tijd geldt een lage verwachting voor nederzettingsterreinen. Voor resten van infrastructuur geldt een hoge verwachting. Op oude kaarten is te zien dat enkele veldwegen en een watergang het plangebied doorsnijden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De verwachting op archeologische resten uit de Late Middeleeuwen wordt als middelhoog gedefinieerd, met name op die delen van het plangebied die op de Bodemkaart van Kuiper als overgangsgronden worden afgebeeld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor de Nieuwe Tijd geldt een lage verwachting voor nederzettingsterreinen. Voor resten van infrastructuur geldt een hoge verwachting. Op oude kaarten is te zien dat enkele veldwegen en een watergang het plangebied doorsnijden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Van belang op de archeologische verwachting is de mate van verstoring in het plangebied. Na 1953 is het gebied aangepast, mogelijk heeft dit enige verstoring met zich meegebracht. De aard noch de diepte van deze verstoring is bekend. Ter plaatse van de oude kleiplaatgronden (cf. Kuipers 1960) werd erosie op het niveau van het Hollandveen vastgesteld (de Boer 2008, 47). Verstoringen in de diepere niveaus, met name de strandwal en het Laagpakket van Wormer worden op basis van het bureauonderzoek niet verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uitgangspunt van het archeologisch beleid van de gemeente Schouwen‐Duiveland is het behouden van de archeologische waarden in de bodem (behoud in situ). Door eventuele graafwerkzaamheden kunnen eventueel aanwezige archeologische resten worden vernietigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het gemeentelijk archeologiebeleid en de voorlopige planvorming wordt geadviseerd een Inventariserend Veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase, uit te voeren. Dit onderzoek zal zich beperken tot de plaatsen binnen het plangebied waar de ontgravingsdiepte groter is dan 0,5 meter –mv. In dit geval betekent dat onderzoek dient plaats te vinden ter plaatse van de kwelsloot (2,4 meter –mv), de afvoersloot (1,8 meter –mv) en de greppels (0,6 meter –mv). De kweekbassins worden, op basis van de voorlopige plannen, maar tot 0,4 meter –mv uitgegraven. Op basis van de gemeentelijke vrijstellingsdiepte (0,5 meter) is hier geen archeologisch onderzoek vereist. De totale oppervlakte voor de te onderzoeken zones bedraagt circa 7 hectare. Conform de gemeentelijke eisen, te worden uitgegaan van een boordichtheid van 6 boringen per hectare. De boringen moeten worden uitgevoerd met een Edelmanboor met een diameter van 7 centimeter tot 30 centimeter onder de onderkant van het veen. Bij dit onderzoek dient bijzonder aandacht geschonken te worden aan het lokaliseren (zowel horizontaal en verticaal) van de strandwal. Ter plaatse van de strandwal dient de boring verdiept te worden tot 0,3 meter in het Laagpakket van Wormer. Tevens dient ook specifieke aandacht te worden geschonken aan de aanwezigheid van vegetatiehorizonten in het Laagpakket van Walcheren. Voor dit verkennende onderzoek werd geen rekening gehouden met het onderscheid tussen de kleiplaatgronden en de overgangsgronden. Eerder onderzoek heeft aangetoond dat onder deze kleiplaatgronden zich een bedekte strandwal bevindt. Aan de strandwal is een middelhoge archeologische verwachtingswaarde gekoppeld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de voorlopige planvorming is een kaart gemaakt met daarop de locaties waar verder archeologisch onderzoek geadviseerd wordt. Deze kaart is in Bijlage 7 weergegeven. Het betreft de blauwe zones. Tot slot dient te worden opgemerkt dat het hier een voorlopige planvorming betrof. Alle wijzigingen ten aanzien van dit voorlopige plan dienen te worden getoetst aan dit rapport. Dit betekent dat voor alle bijkomende of gewijzigde bodemingrepen of in het plangebied dieper dan 0,5 meter –mv archeologisch onderzoek geadviseerd wordt.&lt;/p&gt;