DOI: 10.18150/7duhiy
title: Przemiany stylów życia Polaków

description: Zbiór powstał u schyłku lat 90-tych XX wieku w ramach naukowego projektu badawczego Hanny Palskiej pn. "Przemiany stylów życia Polaków. Zmiana społeczna i nowe możliwości wyboru”. Celem badań było zidentyfikowanie klasy średniej poprzez jej kulturową specyfikę (przemiany stylów życia) w odniesieniu do biednych, którzy badani byli przez prof. Elżbietę Tarkowską kilka lat wcześniej. Palską interesowało życie codzienne ludzi żyjących w biedzie i w dostatku, a także sposób dziedziczenia starych lub przejmowania nowych wzorów i wartości oraz strategii życiowych. Badaczka starała się uchwycić to, co dla badania stylu życia podstawowe: sposób, w jaki coś się odbywa ze względu na dokonane wybory. Wyraźne są zatem w projekcie inspiracje pracami prof. Andrzeja Sicińskiego.Jednostkę badawczą stanowiła rodzina żyjąca w dostatku ze względu na wysoki poziom dochodów (w czasie trwania badań nie mniej niż 3000 złotych na osobę w rodzinie) i konsumpcji (wyraziste oznaki statusu). Chodziło o tych, którzy mogą być definiowani jako przedstawiciele zamożnej klasy średniej, ale nie wąsko rozumianej elity ekonomicznej. W badaniu wzięli więc udział:1) właściciele (13 rozmówców) – zawdzięczający sukces posiadaniu środków produkcji, w tym np. właściciel zakładu pogrzebowego (m/1), właścicielka butiku (a/1), dwóch właścicieli firm instalacji elektrycznych (a/2; b/1),2) menedżerowie (11 osób) – wysoko ulokowani w hierarchii władzy lub zarządzania, kierownicy wysokiego szczebla, np. dyrektorka przedstawicielstwa dużej firmy zagranicznej (u/1), dyrektor w dużej spółce medialnej (k/1), wyższy urzędnik w ministerstwie (h/1), etc.3) profesjonaliści (12 rozmówców) – wolne zawody: adwokaci, naukowcy, twórcy, lekarze, prawnicy, dziennikarze, tłumacze, artyści, ale też specjaliści techniczni, np. architekci, programiści.4) "przypadki egzotyczne" – niemieszczące się w poprzednich grupach osoby o wysokich dochodach i dystynktywnym stylu życia, np. emeryt pomagający w prowadzeniu domu (n/2), kobiety wychowujące dzieci i prowadzące dom (c/1; x/2; v/2; j/2); studentka (f/2).Litery alfabetu pozwalają odnieść te przypadki do oznaczonych tymi samymi literami ich partnerów życiowych.Miejsce zamieszkania rozmówców: 25 uczestników badań mieszkało w wielkim mieście powyżej pół miliona mieszkańców, 4 osoby to mieszkańcy dużych miast, 7 osób było mieszkańcami podmiejskich miejscowości, 4 osoby to mieszkańcy małych miast, z kolei na wsi mieszkały w chwili realizacji wywiadu 3 osoby.***Na zbiór składa się 35 transkrypcji wywiadów, nie zachowały się ani nagrania, ani też elektroniczne (edytowalne) wersje. Transkrypcje w 24 przypadkach uzupełnione są kartą rodziny (tj. najczęściej w postaci tabeli: imiona członków rodziny, stopień pokrewieństwa, rok urodzenia, wykształcenie, zawód, miejsce pracy), oraz dodatkowo opisem sytuacji wywiadu (tj. notatka z realizacji wywiadu – opis badanej rodziny i okoliczności wywiadu, sporządzany dla rodziny, nie dla poszczególnych wywiadów).W ramach projektu badawczego zrealizowano ponadto kilka innych wywiadów, które oznaczone i opisane zostały w następujący sposób w podstawowej publikacji, która zbierała i przedstawiała wnioski z analizy (Bieda i dostatek):aa/1 – ekonomista – pracownik naukowybb/1 – dyrektor w dużej firmiecc/1 – właściciel małej firmy, sklepu spożywczego i barudd/1 – właściciel kantoruee/1 – dziennikarka w modnych pismach kobiecychff/1 – wielokrotny gracz i zwycięzca w teleturniejach telewizyjnychNiemniej jednak w niniejszej kolekcji brakuje transkrypcji z tych wywiadów, nie zachowały się również ich nagrania.Uzupełnieniem zbioru są dyspozycje metodologiczne dotyczące prowadzenia wywiadów.