DOI: 10.17026/ar/ecz3sq
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O Kasteellaan 11 te Nederhemert
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O verkennende fase d.m.v. boringen plangebied Kasteellaan 11 te Nederhemert, gemeente Zaltbommel

description: In opdracht van de familie Ven Wassenaer heeft Geonius Archeologie in september/oktober 2022 een archeologisch bureauonderzoek en een IVO-O verkennende fase door middel van boringen uitgevoerd voor het plangebied Kasteellaan 11 te Nederhemert in de gemeente Zaltbommel.

Aanleiding voor het uitvoeren van het archeologisch onderzoek vormt de nieuwbouw van een pand ten behoeve van de daar gelegen speeltuin. Vanwege de ligging van het plangebied in een gebied dat volgens het vigerende bestemmingsplan een dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 1’ heeft dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden, alvorens de omgevingsvergunning kan worden verkregen. 

Uit het bureauonderzoek komt naar voren dat volgens de geomorfologische kaart het plangebied in een terp/oude woongrond ligt er dat de bodem volgens de bodemkaart bestaat uit kalkhoudende polder- en ooivaaggronden. 
Op basis van het bureauonderzoek is de kans op het voorkomen van archeologische waarden uit de periode van de jager-verzamelaars laag door de aanwezigheid van een stroomgordel in het plangebied. De verwachting op het voorkomen van archeologische waarden uit de periode van IJzertijd – vroege Middeleeuwen is middelhoog. De archeologische verwachting voor de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd is hoog.
Ter aanvulling en toetsing van de gespecificeerde archeologische verwachting zijn in het plangebied zes verkennende boringen uitgevoerd waarbij gekeken werd naar de bodemopbouw binnen het plangebied. 

Uit het verkennend veldonderzoek door middel van boringen is gebleken dat er het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen binnen het plangebied.
Twee hoofdniveaus zijn te onderscheiden. Het diepst ligt het niveau van de pakketten 3 en 4. Pakket 4 is grotendeels intact en goed geconserveerd onder pakket 3 en 2. Pakket 3 zelf heeft te maken gehad met plaatselijke aftopping.

Het ondiepe niveau is de top van pakket 2. Pakket 2 ontstond bij en dijkdoorbraak. De bijbehorende wiel nabij het plangebied hangt samen met deze loop en dateert dan ook van vóór eind 15e eeuw en van ná de bedijking tussen 1100 en 1400 en van na de vastgestelde bewoningsfase van de 12e eeuw. De wiel en daarmee pakket 2 moet dus zijn gevormd in de 13e , 14e of eerste helft 15e eeuw. De bodem in pakket 2 is intact genoeg voor archeologische waarden uit de late middeleeuwen (na de dijkdoorbraak) en nieuwe tijd. Sporen van bewoning en landgebruik zijn te verwachten. Buiten het plangebied is historische bebouwing op dit niveau aanwezig.

Omwille van bovenstaande gegevens wordt een archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd in het deel van het plangebied waar de ingrepen daadwerkelijk gaan plaatsvinden en waar de verstoring dieper reikt dan 0,3 m -mv (rekening houdend met een buffer). Dit kan plaatsvinden in de vorm van een IVO-P (proefsleuvenonderzoek), hiertoe dient vooraf een programma van Eisen te worden opgesteld en goedgekeurd door de bevoegde overheid.

Deze aanbevelingen vormen een advies dat getoetst is door de bevoegde overheid (gemeente Zaltbommel, 13 juni 2023). De opmerkingen van het bevoegd gezag zijn in deze versie verwerkt.

Dit rapport is verzonden aan de opdrachtgever om het ter toetsing voor te leggen aan de bevoegde overheid. Hier werd in de tussenliggende periode geen reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn zoals vastgelegd in de KNA is verstreken, is besloten om dit rapport definitief te maken.