DOI: 10.17026/ar/grrqsr
title: Plangebied Maaiveldverlaging Markdal te Strijbeek, gemeente Alphen-Chaam.
title: Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
title: RAAP-rapport 6522.

description: &lt;p&gt; Inleiding
&lt;p&gt; In opdracht van Waterschap Brabantse Delta heeft RAAP te 07-06-2023 een verkennend 
booronderzoek uitgevoerd in het Markdal nabij de Strijbeekseweg 42 bij Strijbeek, gemeente AlphenChaam.
&lt;p&gt; Het onderzoek vond plaats in het kader van een maaiveldverlaging (tot maximaal 30 cm), die onderdeel 
is van de herinrichting van het Markdal (Zuid). RAAP heeft hiervoor een Programma van Eisen (PvE) 
opgesteld. Het PvE is gedeeltelijk gebaseerd op een bureauonderzoek uit 2021.
&lt;p&gt; In het PvE is bepaald dat voorafgaand aan de voorziene archeologische begeleiding er een verkennend 
booronderzoek uitgevoerd dient te worden om te bepalen of het potentiële archeologische niveau 
geraakt zal worden. Als dit niet zo is, is een dergelijke begeleiding niet nodig.
&lt;p&gt; Resultaten
&lt;p&gt; Er zijn 18 boringen gezet. Daaruit blijkt dat de bodem in het plangebied overwegend bestaat uit matig 
fijn (dek)zand, maar in enkele boringen is daaronder matig grof fluviatiel zand aangetroffen. De 
bovengrond (Ap-horizont) bestaat uit een 35 tot 50 cm dikke recente bouwvoor. 
&lt;p&gt; Daaronder is in een aantal boringen een zwarte tot donkergrijze zeer siltige en humeuze (moerige) laag 
aangetroffen, met een dikte van 10-30 cm. Dit betreft waarschijnlijk een restant oude (en natte) 
begraven bouwvoor (Ab-horizont). Een dergelijke laag komt in een aantal boringen echter ook veel 
dieper onder het oppervlak voor, en daarbij lijkt het te gaan om een sterk moerige C-horizont. Het zou 
dus kunnen dat de zwarte laag onder de bouwvoor ook een dergelijke moerige C-horizont is, en dus 
geen Ab-horizont is. Behalve deze moerige lagen onder de bouwvoor, zijn er ook witte, bruine en grijze 
lagen aangetroffen. In de meeste gevallen bevinden zich hier lichtgrijze leemvlekken en donkerbruine 
humusvlekken in. Roest komt er maar sporadisch in voor, duidend op permanent natte toestanden. Al 
met al, duiden de boringen op een dynamisch nat beekdallandschap, met op korte afstand grote 
verschillen in bodemopbouw. 
&lt;p&gt; De bovengrond is tot gemiddeld 40 cm onder het oppervlak omgezet (recent geploegd), wat betekent 
dat sporen daar niet meer bewaard zullen zijn. Daaronder kunnen sporen echter nog wel (gedeeltelijk) 
voorkomen, eventueel op verschillende niveaus. 
&lt;p&gt; Advies
&lt;p&gt; De opdrachtgever geeft aan dat de maaiveldverlaging een maximale diepte van 30 cm zal hebben. Het 
archeologisch sporenniveau wordt dieper verwacht: vanaf ca. 40 cm (d.w.z. onder de recente 
bouwvoor). Daarom worden er nauwelijks tot geen negatieve effecten van de maaiveldverlaging 
verwacht. Derhalve wordt verder archeologisch onderzoek niet zinvol geacht en kan de begeleiding in 
het kader van de maaiveldverlaging komen te vervallen. 
&lt;p&gt; Advies selectiebesluit
&lt;p&gt; In een beoordeling en advies van de Regio West-Brabant (Kimenai, 2023) wordt het volgende gesteld:
&lt;p&gt; Het advies aan de gemeente Alphen-Chaam is om in te stemmen met het advies van RAAP om geen 
vervolgonderzoek te laten uitvoeren in het kader van de voorgenomen ontwikkeling, mits de graafwerkzaamheden niet dieper gaan dan 30 cm beneden maaiveld. Het uitgevoerde booronderzoek 
heeft uitgewezen dat in het plangebied sprake is van natte omstandigheden, waarbij het potentiële 
archeologische niveau op circa 40-50 cm onder het maaiveld ligt. Normaal gesproken wordt rekening 
gehouden met een buffer van 30 cm tussen de maximale ontgravingsdiepte van de ontwikkeling en het 
archeologische niveau. Echter, hier is alleen sprake is van een middelhoge verwachting op resten 
gerelateerd aan natte contexten. Dergelijke resten betreffen vaak kleinschalige puntlocaties, die met 
proefsleuven niet goed zijn op te sporen. Daarbij opgeteld dat het archeologische niveau in principe 
niet geraakt wordt, wordt vervolgonderzoek niet zinvol geacht.
Let wel: als men tijdens bouw- of andere werkzaamheden ondanks vooronderzoek toch op 
archeologische resten stuit, dan moet dit volgens artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016 zo 
spoedig mogelijk gemeld worden bij de Minister van OC&W (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. 
In dit geval kan het ook bij de gemeente.