DOI: 10.17026/ar/6uk1ta
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Adegeest, Voorschoten Gemeente Voorschoten

description: IDDS Archeologie heeft in februari 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd in de wijk Adegeest in Voorschoten, gemeente Voorschoten. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat in het zuiden en oosten van het plangebied strandwallen en -vlaktes voorkomen. Naar het noorden toe zijn deze geërodeerd door het estuarium van de Oude Rijn, waardoor de ondergrond daar bestaat uit veen op klei op zand. 
Voor de zone met strandwallen en -vlaktes is uit onderzoeken in de directe omgeving bekend dat dit landschap al vanaf het Neolithicum (tussen 3750 en 3225 voor Chr.) in gebruik was. In het plangebied geldt daarom voor deze zone een hoge verwachting voor resten van bewoning, begraving en landgebruik uit alle periodes vanaf het Neolithicum. Deze resten kunnen worden verwacht direct onder een opgebrachte en/of verstoorde bovenlaag, in de top van het Oude duinzand, maar ook op diepere niveaus in het duin- en strandwalzand, ter hoogte van eventuele veenlagen of humeuze lagen. Het kan gaan om sporen zoals paalsporen, kuilen en greppels, structuren zoals huisplattegronden en vondsten zoals aardewerk, (bewerkt) vuursteen, bot en glas. De conserveringsomstandigheden voor metaal en organische vondstcategorieën zijn slecht in zand boven de grondwaterspiegel. Onder de grondwaterspiegel kunnen deze vondsten wel bewaard zijn gebleven.
Voor de zone met afzettingen uit het estuarium van de Oude Rijn geldt een lage archeologische verwachting. Eventuele strandwallen en duinen die hier aanwezig waren, zullen zijn geërodeerd. De lagen klei en veen die daarna zijn afgezet dan wel ontstaan leenden zich niet voor bewoning. Hier worden daarom alleen resten van beakkering en percelering verwacht zoals greppels en ploegsporen. 
Specifiek binnen monument 3179 geldt een zeer hoge verwachting voor het aantreffen van de laatmiddeleeuwse hofstede Adegeest. Het kan gaan om resten van bebouwing zoals paalsporen en funderingen, maar ook om resten van tuininrichting zoals gedempte vijvers en plantbedden.
Het veldonderzoek onderschrijft het specifieke verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek. Alleen blijkt dat het niet gaat om afzettingen uit het estuarium van de Oude Rijn, maar om getijdeafzettingen. Met de boringen is de grens tussen de getijdeafzettingen en het strandwalgebied nauwkeurig gekarteerd. Het getijdengebied heeft slechts een zeer lage archeologische verwachting. Voor het strandwalgebied geldt een hoge verwachting, zoals verwoord in de specifieke archeologische verwachting. Er is ook een middelhoge verwachting voor de resten van verkaveling en ontginning in het veen van het getijdegebied in een zone langs de grens tussen het getijdegebied en het strandwalgebied.
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om in een deel van het plangebied (het strandwalgebied) vervolgonderzoek uit te laten voeren. Gezien de geplande ingrepen, zoals het vervangen van de rioleringen, wordt geadviseerd het aanvullende archeologische onderzoek te laten bestaan uit een archeologische begeleiding van de werkzaamheden. Het gaat daarbij om het vervangen van de riolering in de Palestrinalaan, Sweelinckhof, Chopinlaan, Grieglaan, Bernard Zweerslaan, Von Weberlaan en de parallelweg van de Van Beethovenlaan, en het aanpassen van de parkeerplaatsen voor het wijkwinkelcentrum aan de Van Beethovenlaan, het aanleggen van een wadi op het Sweelinckhof en het aanleggen van wadi’s langs de Von Weberlaan. IDDS Archeologie adviseert daarnaast om ook de verwachting op verkaveling- en ontginningsresten in de zone langs de grens tussen de landschappen te onderzoeken. Deze verwachting kan in eerste instantie worden getest door een archeologische begeleiding van de werkzaamheden in de Verdilaan en een deel van de Chopinlaan (tussen de Van Beethovenlaan en de Händellaan).