DOI: 10.17026/ar/2r4fcp
title: Plangebied RWZI Hengelo te Hengelo, gemeente Hengelo.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-RAPPORT 7647

description: &lt;p&gt;In opdracht van Waterschap Vechtstromen heeft RAAP in februari 2025 een archeologisch 
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor de rioolwaterzuiveringsinstallatie 
(RWZI) te Hengelo. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. De 
opdrachtgever is voornemens om nieuwe leidingen aan te leggen en een aantal nieuwe gebouwen te 
realiseren. 
&lt;p&gt;De RWZI ligt in een landschap met vermoedelijke dekzandwelvingen welke zijn doorsneden door een 
NW-ZO-georiÎnteerde dalvormige laagte. In deze laagte liep een voorganger van de huidige 
Berflobeek. De oorsprong van de beek ligt op de stuwwal bij Enschede waar de bovenloop werd 
gevormd door de Roombeek. Langs een dergelijke beek was doorgaans sprake van hogere opgestoven 
ruggen en/of welvingen (met potentieel oud-bouwlanddek). Op de kadastrale minuutkaart en latere 
topografische kaarten wordt de RWZI nog altijd doorsneden door de NW-ZO-georiÎnteerde Berflobeek. 
Ten zuidoosten van de beek was in het plangebied waarschijnlijk sprake van agrarisch bouwland, 
vermoedelijk op lage dekzandruggen of -welvingen. Het grootste deel van het plangebied was in 
gebruik als natte hooilanden. Aan de noordoostzijde van de Berflobeek was het gebied nog enige tijd 
als woeste heidegrond in gebruik. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt alleen op de 
topografische kaart van 1916 aan de noordwestzijde van het plangebied sprake van bebouwing. In het 
overig deel van het plangebied is pas in 1976 sprake van de rioolzuiveringsinstallatie. 
&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied in een licht-glooiend fluvioperiglaciaal 
landschap ligt en een relatief lage landschappelijke ligging heeft. Zodoende zijn ten zuiden van het 
plangebied - tijdens een in 2010 uitgevoerd booronderzoek op het Milieupark - voornamelijk indicatoren
van een beekeerdgrond aangetroffen. Echter bleek onder een opgebracht zandpakket aan de 
noordwestzijde ook sprake van een potentieel dun plaggendek. Op basis van historische kaarten is het 
waarschijnlijk dat het plangebied grotendeels onder invloed van de Berflobeek heeft gestaan en hier 
alleen op de verwachte dekzandwelving of -rug nog sprake was van een potentieel plaggendek. 
Vanwege verwachte natte omstandigheden en latere bodemverstoringen ten behoeve van de RWZI 
vanaf de jaren 1980 worden vrijwel geen archeologische resten verwacht. Het is bovendien zeer 
waarschijnlijk dat de top van het archeologisch relevante niveau in het plangebied mettertijd verstoord 
is geraakt. Derhalve geldt een lage verwachting voor in situ-resten uit de steentijd, behoudens diep(er) 
ingegraven sporen (zoals mesolithische haardkuilen). Hetzelfde geldt voor de periode vanaf het 
neolithicum tot de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Op basis van het beschikbare historisch 
kaartmateriaal en een AHN4-analyse worden uit de periode vanaf de nieuwste tijd alleen nog restanten 
van het huidige RWZI-terrein verwacht. 
&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied geen archeologische resten 
bedreigd worden. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit 
het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien bij de uitvoering 
van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 
5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, 
Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via 
ARCHIS).