DOI: 10.14457/tu.the.2016.822
title: การศึกษาประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจจากอิทธิพลด้านความร้อนภายนอกอาคารของโครงการคอนโดมิเนียมระดับสูงในเขตศูนย์กลางเศรษฐกิจของกรุงเทพมหานคร

description: ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่สำคัญในปัจจุบันอย่างสภาวะโลกร้อนและปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมืองล้วนแล้วแต่เป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสภาวะน่าสบายภายนอกอาคารของคนที่อาศัยอยู่ในบริเวณดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตพื้นที่เมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจ (Central Business District; CBD) ของกรุงเทพมหานครและทั่วโลก จากการศึกษาเบื้องต้นพบว่าอุณหภูมิที่สูงขึ้นมีลักษณะแปรผันตรงกับความหนาแน่นของเมือง และพบว่าแนวโน้มความต้องการที่อยู่อาศัยประเภทคอนโดมิเนียมระดับสูงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในเขตดังกล่าวด้วย ดังนั้นในการวิจัยครั้งนี้จึงได้ดำเนินวิจัยหาแนวทางการพัฒนาศักยภาพในการแขงขันทางธุรกิจควบคูกับการรับผิดชอบตอสิ่งแวดล้อมตามแนวคิดประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ(Eco-efficiency; EE) สำหรับการออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคารของคอนโดมิเนียมระดับสูงในเขตพื้นที่เมืองศูนย์กลางเศรษฐกิจเพื่อสนับสนุนการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนแนวคิดประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจในการวิจัยนี้เป็นการศึกษาเบื้องต้นในสวนต่างของต้นทุนค่าใช้จ่ายของราคาวัสดุที่มีผลต่อการออกแบบต่อการลดลงของค่าอุณหภูมิสมดุลทางสรีรวิทยา (Physiologically Equivalent Temperature; PET) ซึ่งเป็นตัวชี้วัดของอิทธิพลความรอนภายนอกอาคารที่มีผลตอสภาวะน่าสบายภายนอกอาคาร ในวันที่ 22 เมษายน  ช่วงเวลา 16.00น.-22.00 น. โดยในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ใช้กระบวนการการวิจัยเชิงทดลอง (Experimental Research) ในการหาค่าอุณหภูมิสมดุลทางสรีรวิทยา (PET) ผ่านเทคนิคในการจำลองสถานการณ์ (simulation) ด้วยโปรแกรมENVI-met version 4 เพื่อเปรียบเทียบค่าความแตกต่างของค่าอุณหภูมิสมดุลทางสรีรวิทยา (PET) และใช้การคำนวณหาค่าความแตกต่างของราคาวัสดุที่ใช้ภายนอกอาคารจากราคากลางในช่วงเวลาที่ได้ทำการศึกษา ซึ่งได้แบ่งแนวทางการศึกษาเป็น 2 ส่วนหลัก คือ แนวทางการเลือกใช้วัสดุในพื้นที่ภูมิสถาปัตยกรรมแข็ง (Hardscape)  แบ่งเป็นวัสดุสีอ่อน (ค่าสะท้อนความร้อน (Albedo) 0.80) และวัสดุสีเข้ม (ค่าสะท้อนความร้อน (Albedo) 0.30) ส่วนพื้นที่ภูมิสถาปัตยกรรมอ่อน (Softscape) ได้พิจารณาจำนวนต้นไม้และตำแหน่งการปลูกตามเกณฑ์ประเมินความยั่งยืนทางพลังงานและสิ่งแวดลอมไทย(TREES-NC)  ซึ่งเมื่อนำมาประกอบกันของทั้ง 2 ส่วนจะได้แนวทางการออกแบบทั้งหมด 10 แนวทาง โดยการพิจารณาประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจนั้นจะพิจารณาเปรียบเทียบกับแนวทางการออกแบบตั้งต้นคือแนวทางที่ใช้วัสดุสีอ่อนและไม่มีต้นไม้ในการออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคารจากการศึกษาสามารถสรุปแนวทางเลือกในการออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคารที่มีประสิทธิภาพนิเวศเศรษฐกิจที่ดีที่สุดคือแนวทางเลือกที่ใช้วัสดุสีอ่อนประกอบกับจำนวนต้นไม้ 45 ต้นซึ่งสอดคล้องตามแนวทางในการออกแบบของเกณฑ์ประเมินความยั่งยืนทางพลังงานและสิ่งแวดลอมไทย (TREES-NC) ที่ให้เลือกต้นไม้ยืนต้น 1 ต้นต่อพื้นที่เปิดโล่ง 100 ตารางเมตร เป็นมาตรฐานที่น้อยที่สุดในการออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคาร แต่เมื่อพิจารณาเพิ่มเติมในกรณีที่ต้นทุนค่าใช้จ่ายของงานภูมิสถาปัตยกรรมแข็ง (Hardscape) ในต้นทุนราคาที่เท่ากันทั้งในส่วนของวัสดุสีอ่อนและสีเข้ม พบว่าแนวทางในการเลือกใช้วัสดุสีเข้มนั้นทำให้ประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจดีกว่าวัสดุสีอ่อน ดังนั้น การออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคารนั้นหากเป็นไปได้ควรใช้วัสดุที่มีค่าสะท้อนความร้อนที่ต่ำในกรณีที่ต้นทุนค่าใช้จ่ายเท่ากันและมีสุนทรียภาพเหมาะสมกับภาพลักษณ์ของโครงการ ร่วมกับการเลือกใช้ต้นไม้ยืนต้น 1 ต้นต่อพื้นที่เปิดโล่ง 100 ตารางเมตรเป็นมาตรฐานที่น้อยที่สุดในการออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคาร เพื่อการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนตามแนวทางการพัฒนาศักยภาพในการแขงขันทางธุรกิจควบคูกับการรับผิดชอบตอสิ่งแวดล้อม