DOI: 10.17026/ar/m33iun
title: Plangebied Utrechtse Vecht te Loenen aan de Vecht, gemeente Stichtse Vecht.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-RAPPORT 7466

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van Waternet heeft RAAP in november 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Utrechtse Vecht te Loenen aan de Vecht in de gemeente Stichtse Vecht. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor een dijkversterking. Het plangebied bestaat uit een lang tracé langs de dijk en twee kleinere deelgebieden ten westen daarvan in het zuiden, tegen de bebouwde kom van Loenen aan de Vecht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Vanaf 6 m -mv is sprake van een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars uit de steentijd. Dit niveau wordt niet geraakt door de geplande ingrepen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• In het plangebied is sprake van een verwachting op de aanwezigheid van resten van bewoning vanaf de ijzertijd, mogelijk al de bronstijd, tot en met de late middeleeuwen op veraard veen en oeverwalafzettingen in de ondergrond en aan maaiveld.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Er geldt een lage verwachting op de aanwezigheid van resten van bebouwing uit de nieuwe tijd.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• De twee kleinere deelgebiedjes in het westen lagen in de 18e eeuw in de tuinen van buitenplaats Wallestein. Hier zijn mogelijk nog resten van de tuininrichting in de ondergrond aanwezig.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
De ingrepen binnen dit project kunnen worden opgedeeld in drieën: het op hoogte brengen van de dijk, het dempen van bestaande sloten en het graven van de nieuwe sloot. De eerste twee ingrepen betreffen geen ingrepen in de bodem, maar het opbrengen van materiaal. In theorie kunnen hierdoor zettingen en zettingsverschillen in de ondergrond ontstaan die schadelijk zijn voor eventueel aanwezige archeologische resten. Ten aanzien van het op hoogte brengen van de dijk (van 0 tot maximaal 0,9 m op een dijk van minimaal 0,36 tot maximaal 2,14 m hoog, waarbij de grootste ophogingen op de laagste stukken dijk plaats zullen vinden), achten wij de gevolgen hiervan te verwaarlozen. De dijk ligt hier al zeker sinds 1850, waarschijnlijk veel langer, en de daardoor belaste ondergrond heeft zijn eindzetting inmiddels al meer dan ruim bereikt. Verdere zettingen zullen geen noemenswaardig effect hebben.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Het dempen van de sloten zal geen enkel effect sorteren. De maatregel komt er namelijk op neer dat de situatie van voor het graven van de sloten wordt hersteld. Ooit lagen de sloten er niet en in die periode – die denkelijk eeuwen heeft geduurd – is de ondergrond onder de last van het bovenliggend sediment gezet en gezien de verstreken tijdsperiode is ook daar de eindzetting meer dan ruim bereikt. Na het graven van de sloten zal de elasticiteit van de bodem tot een beperkt terugveren van de bodem hebben geleid. Het is alleen deze mate van terugvering die door het dempen weer teniet zal worden gedaan en die de oude situatie van voor het graven van de sloten herstelt.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Voor dit project blijven dan over de ingrepen die in de bodem plaatsvinden. Deze kunnen gezien de archeologische verwachting wel eventueel aanwezige archeologische resten schaden. Inhoudelijk kan daarbij een onderscheid gemaakt worden tussen het zuiden en het noorden van het plangebied. In het zuiden is sprake van de ligging op oeverwallen direct aan maaiveld. De archeologische verwachting geldt hier dan ook vanaf maaiveld. In het noorden wordt door de één uitgegaan van kleiige komgronden, de ander veronderstelt oeverwallen. Het bodemtype geeft duidelijk komgronden aan, wat inhoudt dat als hier oeverwallen aanwezig zijn, deze zijn afgedekt door komsedimenten. De archeologische verwachting geldt hier dus ook, maar pas vanaf enige diepte. Deze diepte is echter niet nauwkeurig vast te stellen op grond van de nu beschikbare gegevens.
Voor beide delen van het plangebied is het advies om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen door middel van een verkennend booronderzoek daar waar ingrepen in de bodem plaatsvinden, met name: waar de nieuwe teensloot wordt gegraven. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Daar waar een relevant archeologisch niveau nog intact blijkt, kan dit onderzoek eenvoudig worden uitgebreid voor een karterend doel: het daadwerkelijk door middel van boringen opsporen van archeologische resten.
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Stichtse Vecht, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;/p&gt;