DOI: 10.17026/dans-xw3-ypqj
title: Boren naar sporen van de werken van Emo en Menko.
title: Booronderzoek op en rond de wierde Wittewierum (gem. Ten Boer) in de periode 23 augustus - 12 september 2006

description: &lt;p&gt;In de periode van 23 augustus tot en met 12 september 2006 heeft de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) een booronderzoek uitgevoerd op en rond de wettelijke beschermde wierde van Wittewierum, gem. Ten Boer. Het doel van het booronderzoek was tweeledig. Het had enerzijds tot doel door middel van een karterend booronderzoek de exacte omvang van de wierde te bepalen. Daarnaast diende het onderzoek een beter inzicht te geven in de verticale stratigrafi e van de wierde en de aard en ouderdom van de aanwezige archeologische resten. Aanleiding tot het onderzoek vormde de in het kader van het in 2006 bestuurlijk vastgestelde Landschapsontwikkelingsplan Noord-Groningen door de provincie Groningen, gemeente Ten Boer en andere belanghebbenden gemaakte gebiedsuitwerking voor het gebied van de Fivel. Voor het landschapsplan Fivel zijn twee gebieden uitgewerkt, te weten Winneweer en Wittewierum. Deze uitwerking zet voor Wittewierum in op het versterken van de herkenbaarheid van het voormalige kloosterterrein, zodat de historische betekenis van deze plek door bezoekers duidelijk(er) ervaren kan worden. De resultaten van het booronderzoek zullen worden gebruikt bij de ontwikkeling van een inrichtingsplan. De resultaten van het booronderzoek wijzen erop dat de basis van de wierde min of meer samenvalt met de huidige begrenzingen van het monument; aan de zuidzijde valt de wierde zelfs ruim binnen deze begrenzing. Alleen aan de oostzijde lijkt de voet van de wierde zich tot ongeveer 50 meter buiten de begrenzing van het monument uit te strekken. Het wierdepakket bestaat uit een opeenstapeling van kleilagen met daarin verschillende archeologische indicatoren, zoals aardewerk, houtskool, puinresten en fosfaten. De dikte van dit pakket varieert van ca. 2 meter op het huidige hoogste deel van de wierde tot enkele decimeters langs de randen. Rond de huidige kerk is op enkele plaatsen een laag ondoordringbaar puin aangetroffen. Hoogstwaarschijnlijk betreft het uitbraaksporen of muurresten van de voormalige kloostergebouwen. Deze gedachte wordt mede ingeven door het feit dat zich onder de vloer van de kerk verschillende muur- en andere resten van voorgangers van deze kerk bevinden, waaronder die van de middeleeuwse kloosterkerk. Het booronderzoek heeft geen indicaties voor de aanwezigheid van een wierdesloot opgeleverd. Wel is aan de zuidzijde, deels opgenomen in een latere sloot, een oude sloot of gracht aangeboord die aan de westzijde lijkt aan te sluiten op de sloot langs de Woldjerweg. Ook enkele andere van de aanwezige sloten lijken te kunnen worden teruggevoerd op een oudere situatie. De locatie van de sloten komt goed overeen met die van de op een plattegrond van het complex uit ca. 1775 aangegeven grachten. Waarschijnlijk weerspiegelt de op de plattegrond aangegeven omgrachting grotendeels de middeleeuwse situatie. Als dit inderdaad het geval is, moet het kloostercomplex inclusief de grachten ongeveer 200 x 35 meter hebben gemeten. Het complex bestond uit twee door brede grachten omgeven terreinen: een groot, bijna vierkant terrein aan de oostzijde en een langwerpig terrein aan de westzijde. Op het grootste terrein bevonden zich hoogstwaarschijnlijk de belangrijkste kloostergebouwen, waaronder de kloosterkerk, terwijl het kleinere terrein de bijgebouwen herbergde. Van het oppervlak is een aantal vondsten verzameld, vooral kogelpotaardewerk uit de Late Middeleeuwen, maar ook enkele stukken tufsteen en enkele scherven uit de Volle Middeleeuwen. Deze vondsten weerspiegelen met name het gebruik van de wierde ten tijde van het klooster Bloemhof. Het onderzoek heeft inzicht in de omvang en de globale indeling van het kloosterterrein gegeven, maar we tasten nog in het duister over de locatie, de aard en de omvang van de kloostergebouwen. Vervolgonderzoek in de vorm van een gecombineerd weerstands- en proefsleuvenonderzoek wordt derhalve noodzakelijk geacht om tot een afgewogen inrichtingsplan te kunnen komen. Tevens zal hierdoor meer inzicht in de fysieke kwaliteit van de nog in de bodem aanwezige resten worden verkregen.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Rapportage Archeologische Monumentenzorg 157&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Booronderzoek op en rond de wierde Wittewierum (gem. Ten Boer) in de periode 23 augustus - 12 september 2006&lt;/p&gt;