DOI: 10.17026/ar/wseomz
title: Archeologisch onderzoek Hoefstraat Rijsbergen. Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen.

description: In opdracht van Ruimte voor Ruimte heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch booronderzoek, verkennende fase uitgevoerd aan de Hoefstraat te Rijsbergen. 

Hier worden 11 vrijstaande woningen en 12 twee-onder-1-kap woningen gebouwd. Voor deze ingrepen dient een bestemmingsplanwijziging aangevraagd te worden.
De gemeente Zundert heeft in 2011 een archeologiebeleid opgesteld. Hierbij hoort een archeologienota, een archeologische beleidskaart en de gemeentelijke archeologieverordening.

Volgens het bestemmingsplan Buitengebied Zundert, dat is vastgesteld in 2014, is in een deel van het plangebied sprake van een dubbelbestemming archeologie 4. Dit houdt in dat op het vlak van archeologie er een maximale verstoringsgrens is van 500 m2 en dieper dan 50 cm beneden maaiveld. Voor het noordelijke deel van het plangebied is geen dubbelbestemming aanwezig.

Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerd verwachtingsmodel opgesteld. 

Op het dekzand, onder het plaggendek is een hoge verwachting vanaf het Laat Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen. Vanaf de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd is een lage archeologische verwachting aanwezig in en op het plaggendek. 

Uit de landschappelijke situatie blijkt dat het plangebied grotendeels gelegen is in een terrasafzettingswelving. Een klein deel van het noorden van het plangebied ligt in een laagte zonder randwal. Het lager gelegen gebied heeft een lagere verwachting op archeologie, wat ook blijkt uit een nieuwe studie over dit onderwerp. Hieruit blijkt dat sporen van nederzettingen en akkers hoofdzakelijk worden aangetroffen op hoger gelegen dekzandruggen en hogere dekzandflanken in het landschap. Wel zijn deze lager gelegen delen mogelijk in gebruik geweest als drinkwaterlocatie, weiland en hooiland. 
De aanwezigheid van hoge zwarte enkeerdgronden zou echter kunnen betekenen dat eventuele archeologische waarden zijn afgedekt door een humeus pakket en mogelijk nog intact aanwezig zijn. De bovenstaande vrijstellingsgrenzen worden door de voorgenomen ontwikkeling in het plangebied overschreden. (zie paragraaf 2.1.3, Bijlage 3). Conform het archeologiebeleid is archeologisch onderzoek nodig.

Uit het booronderzoek is gebleken dat onder een plaggendek/oude akker en soms een dun laagje veen direct een C-horizont aanwezig is. Het is onduidelijk op welk niveau het oorspronkelijke archeologische niveau heeft gelegen vóór de ophoging met potstalmest en plaggen. Daarom is er een kans dat onder het plaggendek, in de C-horizont nog sporen aanwezig zijn. Het is echter mogelijk dat het gebied vanwege de aanwezigheid van het veen te nat is geweest voor bewoning.

Uit het booronderzoek is gebleken dat er in sommige boringen een A-C profiel aanwezig is die relatief onverstoord is. Ondanks dat er nagenoeg geen sporen meer zijn van een E- of B- horizont kunnen hier toch (diepere) archeologische sporen in voorkomen zoals paalkuilen of afvalkuilen. Daarom wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een proefsleuvenonderzoek. Er wordt aanbevolen om ca. 10 procent van het plangebied te onderzoeken door middel van proefsleuven. In totaal komt dit neer op ca. 2140 m2 aan sleuven.

Tot slot
Dit rapport is ter goedkeuring voorgelegd aan de bevoegde overheid.