DOI: 10.14457/tu.the.2018.1355
title: มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล

description: การผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลเป็นวิทยาการที่หลายประเทศได้นำมาใช้เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำจืดในการอุปโภคบริโภค โดยในประเทศไทยแม้ว่าจะมีปริมาณน้ำจืดเป็นจำนวนมาก แต่การบริหารจัดการน้ำจืดให้สนองความต้องการของประชากรในประเทศยังเป็นไปอย่างไม่ทั่วถึง ในบางพื้นที่ของประเทศต้องประสบกับปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภค จึงได้นำเทคโนโลยีในการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลมาใช้ เพื่อเพิ่มปริมาณน้ำจืดให้เพียงพอต่อความต้องการของประชากร และมีแนวโน้มที่จะใช้เทคโนโลยีดังกล่าวมากยิ่งขึ้นในอนาคต ทั้งนี้แม้ว่าการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลจะเป็นทางออกที่ดีทางหนึ่งของปัญหาการขาดแคลนน้ำ แต่กระบวนการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลในหลายขั้นตอนได้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรง ซึ่งหากไม่มีมาตรการในการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลที่เหมาะสมและครอบคลุมอย่างครบถ้วนในทุกกระบวนการผลิต ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล โดยศึกษานโยบายและมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลของประเทศไทย เปรียบเทียบกับนโยบายและมาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศ เพื่อเสนอแนะแนวทางในการกำหนดนโยบายเกี่ยวกับการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล และเพื่อเป็นแนวทางในการกำหนดมาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลในประเทศไทย ให้สามารถแก้ไขปัญหาและผลกระทบต่างๆ ที่เกิดขึ้นต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จากการศึกษาพบว่า มาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยที่ใช้บังคับในการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลในปัจจุบัน ยังมีปัญหาและอุปสรรคหลายประการ ตั้งแต่การควบคุมในช่วงก่อนอนุญาตให้ประกอบกิจการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล ซึ่งเป็นมาตรการควบคุมที่มีความสำคัญมากที่สุด แต่ตามกฎหมายไทยมิได้กำหนดหลักเกณฑ์ในการพิจารณาอนุญาตให้ประกอบกิจการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลไว้เป็นการเฉพาะ ส่งผลให้ขาดการกลั่นกรองวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและขาดการพิจารณาความจำเป็นของโครงการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลให้เป็นไปอย่างสอดคล้องกับปัญหาการขาดแคลนน้ำอย่างแท้จริง นอกจากนี้การควบคุมในช่วงระหว่างการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล ก็พบปัญหาหลายประการ เช่น หลักเกณฑ์ในการควบคุมการสูบน้ำทะเลยังมีข้อบกพร่อง ขาดหลักเกณฑ์ในการพิจารณาถึงความเหมาะสมของวิธีการสูบน้ำทะเลกับสภาพแวดล้อมบริเวณที่ตั้งโรงงาน การควบคุมการระบายน้ำทิ้งยังมีค่ามาตรฐานของน้ำทิ้งที่แตกต่าง อีกทั้งยังขาดมาตรการควบคุมในช่วงหลังการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล เพื่อให้เกิดการติดตามและประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องขณะที่สหรัฐอเมริกา ได้กำหนดมาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลโดยตรง ตั้งแต่ช่วงก่อนการอนุญาตให้ประกอบกิจการ ช่วงระหว่างการผลิต และช่วงหลังจากการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลแล้ว อีกทั้ง ประเทศซาอุดิอาระเบีย ได้กำหนดกรอบทางกฎหมายครอบคลุมกิจกรรมทุกด้านของอุตสาหกรรมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล นอกจากนี้ ประเทศแอฟริกาใต้ยังได้กำหนดให้การผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเลต้องจัดทำการวิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และมีมาตรการควบคุมในแต่ละขั้นตอนการผลิต โดยกำหนดให้ต้องขออนุญาตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาตรวจสอบผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมก่อนดำเนินการจากปัญหาและอุปสรรคดังกล่าว วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้เสนอแนะแนวทางและมาตรการในการปรับปรุงและแก้ไขมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยแบ่งออกเป็นข้อเสนอแนะในระยะสั้น และข้อเสนอแนะในระยะยาว เพื่อให้ประเทศไทยมีมาตรการทางกฎหมายที่มีประสิทธิภาพ สำหรับควบคุมการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล ตั้งแต่ในช่วงก่อนอนุญาตให้ประกอบกิจการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล ช่วงระหว่างการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล และช่วงหลังจากการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล เพื่อควบคุมและป้องกันผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดจากการผลิตน้ำจืดจากน้ำทะเล