DOI: 10.17026/dans-x6m-xsv8
title: Zaamslag – Kampersedijk 3 (Gemeente Terneuzen). Archeologisch Bureauonderzoek met Inventariserend Veldonderzoek door middel van (verkennende) boringen.

description: &lt;p&gt;Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed! heeft een Archeologisch Bureauonderzoek met Inventariserend Veldonderzoek (verkennende boringen) uitgevoerd binnen het plangebied Kampersedijk 3 te Zaamslag (gemeente Terneuzen). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het kader van de ruimtelijke onderbouwing dient, conform het gemeentelijke archeologiebeleid een archeologisch bureauonderzoek te worden uitgevoerd, aangevuld met een booronderzoek. Doel van dit onderzoek is het verwerven van informatie, aan de hand van bestaande bronnen, over bekende of verwachte archeologische waarden, binnen een omschreven gebied, om daarmee te komen tot een gespecificeerde, archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het Archeologisch Bureauonderzoek, waarbij de beschikbare archeologische, historische en geologische informatie werd geraadpleegd en geanalyseerd, is een Archeologisch Verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld. Uit dit onderzoek kan worden afgeleid dat er binnen het plangebied een hoge archeologische verwachting is voor de periode van het Midden-Paleolithicum tot en met het Mesolithicum. Deze verwachting bevindt zich respectievelijk in de afzettingen van de Formatie van Koewacht en in de Formatie van Boxtel. Er is een lage archeologische verwachting voor de periode vanaf het Neolithicum tot en met de Bronstijd. In dit tijdsverloop is er een toenemende invloed van de zee op dit gebied, waardoor het wellicht te nat wordt voor bewoning. Deze lage verwachting geldt voor de afzettingen van de formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer en de onderzijde van de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket. Voor de top van het Hollandveen Laagpakket geldt dan weer een hoge archeologische verwachting. Hierop zou men archeologische resten uit de IJzertijd en de Romeinse Tijd kunnen verwachten. Het goed ontwaterde veenlandschap is op dat ogenblik uitstekend te bewonen. In het laatste kwart van de 3de eeuw evolueert dit veenlandschap echter opnieuw naar een slikken en schorrengebied, doorsneden door verschillende getijdegeulen. Voor de Vroege Middeleeuwen geldt dan ook een lage archeologische verwachting. Vanaf de volle Middeleeuwen wordt het gebied ontgonnen en later bedijkt. Op basis van beschikbaar kaartmateriaal en archeologische gegevens wordt ook voor de Late Middeleeuwen en lage archeologische verwachting gesteld. Na de inundatie in 1584 wordt het plangebied in 1695 opnieuw ingepolderd. Vanaf dat ogenblik maakt het deel uit van het nu nog bestaande landbouwbedrijf. Voor de periode van 1695 tot heden geldt dan ook een hoge archeologische verwachting in dit plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit verwachtingsmodel werd getoetst aan de hand van vier controleboringen om de bodemopbouw en diepteligging van de verschillende niveaus te bepalen. Er werd ook gekeken naar de bodemgesteldheid en eventuele verstoringen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bovenin het bodemprofiel bevinden zich, onder de verstoorde toplaag, wadafzettingen die gerelateerd kunnen worden aan de inundatiefase tussen 1584 en 1695. Daaronder, op een diepte tussen 0,50 en 0,80 meter –NAP gaan deze over in kleiige afzettingen die wellicht voor 1584 dateren. De overgang tussen die kleiige afzettingen en het onderliggende Hollandveen is scherp en erosief. De veentop is niet intact bewaard: er is alleszins geen sterke veraarding van het veen of oxidatie vastgesteld. Het veen is aangeboord tussen 1,69 en 1,80 meter –NAP. Vanaf een diepte tussen 2,94 en 3,00 meter –NAP werd de top van de afzettingen van het Laagpakket van Wormer aangeboord. Dit mariene kleipakket is afgezet op een geërodeerde dekzandbodem. De top van dit dekzand bevindt zich tussen 4,15 en 4,29 meter –NAP. Er is geen bodemvorming in het zand vastgesteld, waardoor kan geconcludeerd worden dat dit de top van het dekzand uitgeschuurd is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Met de gegevens uit het veldonderzoek kan het gespecifieerd verwachtingsmodel worden bijgesteld. De formatie van Koewacht werd tijdens het onderzoek niet aangeboord. De hoge verwachting kan dan ook gehandhaafd blijven. Het dekzandniveau (Formatie van Boxtel) bleek tijdens het veldonderzoek geërodeerd te zijn. Hier moet de hoge archeologische verwachting naar beneden toe worden bijgesteld. Ditzelfde geldt voor het Hollandveenniveau. De verwachtingswaarde wordt door erosie van de veentop als eerder laag ingeschat. Voor de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer gold een lage archeologische verwachting. Deze lage verwachtingswaarde wordt behouden. Ook de lage verwachtingswaarde voor Fase 1 van de afzettingen van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren blijft behouden. Voor Fase 2 van de afzettingen van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren (na 1695) was er een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten. Het plangebied maakt dan deel uit van het erf bij een boerderij. Tijdens het veldonderzoek is vastgesteld dat er verstoring van het bodemprofiel aanwezig is in drie boringen. Bovendien is sinds 1902 een deel van het plangebied bebouwd met een stal. Dit zal ook zijn weerslag hebben gehad op het bodemarchief. Tot slot kan op luchtfoto’s en oude kaarten vastgesteld worden dat het noordelijke deel van het plangebied pas vrij recent bij het erf is betrokken. Op basis van deze gegevens kan ook over dit niveau geconcludeerd worden dat de hoge archeologische verwachting moet bijgesteld worden naar laag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aan de hand van voorliggend onderzoek kan gesteld worden dat binnen het plangebied een lage verwachting geldt op het aantreffen van vindplaatsen, behoudens op het niveau van de Formatie van Koewacht, daar blijft de archeologische verwachting hoog. Dit niveau bevindt zich echter op 14 meter -NAP en wordt bij de geplande werkzaamheden niet geraakt. Archeologisch vervolgonderzoek wordt dan ook niet noodzakelijk geacht.&lt;/p&gt;