DOI: 10.14457/tu.the.2014.37
title: ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทางของ DASH ร่วมด้วยทฤษฎีการรับรู้ความสามารถแห่งตน และแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงในกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง

description: การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi experimental research: Two group pretest-posttest design) เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทางของDASHร่วมด้วยทฤษฎีการรับรู้ความสามารถแห่งตน และแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อศึกษาผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทาง ของDASHร่วมด้วยทฤษฎีการรับรู้ความสามารถแห่งตน และแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อลดความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ เป็นผู้ที่ผ่านการตรวจคัดกรองความเสี่ยงด้านสุขภาพ ในปีงบประมาณ 2556 มี อายุระหว่าง 22-45 ปี ทั้งเพศชาย และหญิง ที่มีค่าความดันโลหิตที่อยู่ในเกณฑ์เสี่ยง คือ 130-139/85-89 มิลลิเมตรปรอท และร่วมด้วยปัจจัยด้านการบริโภคอาหารเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูง จำนวน 74 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 37 คน และกลุ่มควบคุม 37 คน  โดยมีระยะเวลาในการศึกษา ทั้งหมด 8 สัปดาห์  เครื่องมือที่ใช้ในการทำวิจัยครั้งนี้แบ่งเป็น 2 ส่วนคือ ส่วนที่ 1 เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล และส่วนที่ 2 คือ เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล แบ่งออกเป็น 4 ส่วน ได้แก่ (1) ข้อมูลปัจจัยด้านลักษะทางประชากร (2) แบบสัมภาษณ์การรับรู้ความสามารถแห่งตนเกี่ยวกับ การบริโภคอาหารตามแนวทางของ DASH (3) แบบสัมภาษณ์การสนับสนุนทางสังคมเกี่ยวกับการบริโภคอาหารตามแนวทางของ DASH และ(4) แบบสัมภาษณ์พฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทางของ DASH เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ประกอบไปด้วย กิจกรรมส่งเสริมการรับรู้ และเสริมสร้างความมั่นใจ ได้แก่ (1) การให้ความรู้เรื่องโภชนาการเพื่อควบคุมและป้องกันความดันโลหิตสูงตามแนวทางของDASH  (2) การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกลุ่มตัวอย่าง และจากบุคคลที่ประสบความสำเร็จในการควบคุมระดับความดันโลหิตสูง (3) การกระตุ้นเตือนกลุ่มเป้ามายจากกลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อกลุ่มตัวอย่าง โดยการเสริมสร้างกำลังใจ คอยกระตุ้นเตือนให้เกิดการปฏิบัติ ระหว่างการเข้ารับโปรแกรม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistic) แจกแจงความถี่ หาค่าจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานทดสอบความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยภายในสองกลุ่ม (paired t-test) และทดสอบความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยสองกลุ่ม (t-test for independent samples) ผลการวิจัยพบว่า (1) ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม พบว่ากลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมมีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านการรับรู้ความสามารถแห่งตน แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (2) ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม พบว่ากลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมมีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านการสนับสนุนทางสังคม แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05(3) ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม พบว่ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม มีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทาง DASH แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05  (4) ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม มีค่าเฉลี่ยความดันโลหิตตัวบน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในขณะ กลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมมีค่าเฉลี่ยความดันโลหิตตัวล่าง แตกต่างกัน อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05ข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยการนำ โปรแกรม DASH Diet มาใช้เป็นแนวทางในการดำเนินโปรแกรม หรือ กิจกรรมลดพฤติกรรมเสี่ยงต่อความดันโลหิตสูง ควรมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบของโปรแกรมให้เหมาะสมกับวิถีชีวิต และบริบทของพื้นที่ ของกลุ่มเป้าหมายเพื่อให้โปรแกรมดังกล่าวเกิดประสิทธิผลอย่างสูงสุด