DOI: 10.17026/ar/nt4ckm
title: Archeologisch vooronderzoek in het kader van de verbouwing van een schuur aan de Voorweg 153 te Zoetermeer, gemeente Zoetermeer

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek verricht met betrekking tot een plangebied aan de Voorweg 153 te Zoetermeer, gemeente Zoetermeer (afbeelding 1, kaart 1). De opdrachtgever is betrokken bij de ombouw van de boerenschuur aan de Voorweg 153 tot winkel. Momenteel wordt het hele gebouw als opslag gebruikt. Tijdens de verbouwing zal de vloer worden verlaagd. Uitgangspunt voor het nieuwe peil is de vloer van de huidige winkel in de hooiberg. Het huidige gebouw is onderverdeelt in drie ruimtes. Het peil in de garage blijft onveranderd. In de lage aanbouw zal het loopvlak tot ca. 30 cm onder het huidige niveau worden ontgraven (ca. 120 m2). In de oorspronkelijke stal zal tot ca. 80 cm onder het huidige niveau worden ontgraven (ca. 100 m2) (afbeelding 2). De vloer heeft momenteel een dikte van ca. 10 cm. De poeren van het huidige gebouw reiken tot ca. 1,25 meter onder peil (afbeelding 3). 

Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning in kaart gebracht te worden of zich binnen het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. Gezien de aard van de ingrepen zullen de geplande ingrepen naar verwachting tot in het relevante archeologisch niveau reiken.

Op basis van het archeologisch bureauonderzoek heeft het plangebied een hoge verwachting op het
aantreffen van archeologische resten vanaf de Late Middeleeuwen, die zijn overbouwd door de schuur uit 1880. Op basis van de beschikbare landschappelijke informatie ligt het plangebied op een veenrest-strook, waar in principe nog een ongestoord bodemprofiel aanwezig kan zijn, vanaf het begin van de middeleeuwse ontginningen. Het plangebied ligt binnen een gemeentelijk archeologisch monument, het historisch bebouwingslint langs de Voorweg. Het plangebied, d.w.z. de schuur uit 1880, is een (gebouwd) gemeentelijk monument. Op basis van het kaartmateriaal kan geconcludeerd worden dat het plangebied in ieder geval sinds de 17e eeuw deel uitmaakt van een boerderij-erf, maar deze bewoning kan theoretisch nog verder teruggaan, tot de 13e of zelfs 11e eeuw.

Advies
Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert om de graafwerkzaamheden uit te voeren onder archeologische begeleiding (Opgraving – variant archeologische begeleiding), waarbij eventuele archeologische resten kunnen worden gedocumenteerd en vondstmateriaal kan worden veiliggesteld. Hiervoor dient eerst een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld dat de goedkeuring behoeft van het bevoegd gezag. Omdat de werkzaamheden inpandig plaatsvinden, zal dit mogelijk gepaard gaan met praktische beperkingen. Geadviseerd wordt om de civiele werkzaamheden leidend te laten zijn, en in overleg met de aannemer en het bevoegd gezag te bepalen op welke wijze het onderzoek kan worden ingestoken op een manier dat er sprake kan zijn van waardevolle waarnemingen die kunnen leiden tot kenniswinst. Benadrukt dient te worden dat daarbij wel aan de archeologen voldoende tijd en ruimte moet worden geboden om een volwaardig onderzoek te kunnen uitvoeren.

Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Zoetermeer, om op basis van dit rapport en het hierin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van eventueel vervolgonderzoek of het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces.

Ook wanneer het plangebied op enig moment op basis van de resultaten van archeologisch onderzoek wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, Zoetermeer, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.