DOI: 10.17026/dans-zj2-86b6
title: Archeologisch bureauonderzoek en gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek Boskant 1 te Kilder in de gemeente Montferland

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Op basis van het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel, zoals aangegeven in het bureauonderzoek, wordt verwacht dat het plangebied landschappelijk gezien binnen een glooiing van hellingsafspoelingen zou liggen, afgedekt door dekzand. Dit dekzand is in de vorm van een gordel op de flanken van het stuwwallengebied van Montferland afgezet. Dergelijke overgangslocaties waren vanaf het Laat-Paleolithicum in principe gunstige (tijdelijke) bewoningslocaties voor Jagers-Ver-zamelaars tijdens het en vanaf het Laat-Neolithicum voor Landbouwers. De van nature voldoende ontwaterde gordeldekzandgronden waren geschikt voor het verbouwen van gewassen op in de directe omgeving van het plangebied. Een probleem vormde echter wellicht het ontbreken van een natuurlijke (drink)waterbron. Alleen het graven van waterputten/drenkkuilen verschafte toegang tot (drink)water. Gegevens uit de Bodemkaart van Nederland geven geen aanwijzingen dat er binnen het plangebied een plaggendek is opgebracht en dat van nature gevormde bodemprofiel een holtpodzolprofiel zou betreffen. In de directe omgeving van het plangebied zijn tot op heden geen waarnemingen gedaan van archeologische resten. Hierbij dient gemeld te worden dat er ook geen archeologische onderzoeken zijn uitgevoerd in de directe omgeving van het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder ten noorden van het plangebied, binnen dan wel direct aan de rand van de bebouwde kom van Kilder, zijn wel diverse gravende onderzoeken uitgevoerd waarbij laatprehistorische en middeleeuwse nederzettingsrestanten zijn aangetroffen (vooral boerderijplattegronden). Geraadpleegd historisch kaartmateriaal geeft aan dat het plangebied vanaf de tweede helft van de 18e eeuw tot in de tweede helft van de 19e eeuw in gebruik was als akkerland. Daarna vonden bouwwerkzaamheden plaats en behoorde het plangebied tot het woonerf gelegen aan de Boskant 1.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er geldt een middelhoge verwachting op archeologische resten uit alle archeologische perioden vanaf het Laat-Paleo¬lithicum. Voor Jagers-Verzamelaars worden resten (en mogelijk nog sporen) verwacht van een basis-/extractiekamp. Resten en sporen van Landbouwers worden verwacht in de vorm van een nederzettingscomplex of huisplaats. Voorheen was er mogelijk sprake van een matig/hoge dichtheid van resistente mobilia (aardewerk, metaalresten (lokale ijzerproductie) en een matig/hoge spoordichtheid (immobilia). Door in eerste instantie het agrarisch gebruik van het plangebied, vervolgens het gebruik als woonerf en ook in het verleden heersende diepere grondwaterstanden, kunnen veel van de mobiele vondsten door degradatieprocessen verdwenen zijn. De overgebleven lage vondst- en/of sporendichtheid van de vindplaats, indien aanwezig in het plangebied, betreft het complextype 5b. Binnen het plangebied zijn geen kenmerkende laagtes aanwezig die konden worden gebruik als afvaldumps (complextype 3a). Dit complextype wordt, op basis van het bureauonderzoek, binnen het plangebied dan ook niet verwacht. Eventueel aanwezige puntlocaties zullen een zeer beperkte ruimtelijke spreiding hebben (complextype 0).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase direct gecombineerd met de karterende fase) blijkt dat binnen het plangebied verstoringen door recente bodemingrepen zich voornamelijk beperken tot de bovengrond (bovenste 50 cm). De bodemopbouw bestaat vanaf het maaiveld uit een zwak tot matig humeuze bouwvoor met hieronder een geroerde/verstoorde laag van beigebruin tot grijsbruin gekleurd (gevlekt), zwak humeus, zwak siltig, zeer fijn zand. De onverstoorde bodemopbouw betreft vaak nog een restant van de (soms enigszins aangetaste) donkerbruin tot geelbruin gekleurde verbruinings-Bws(p)-horizont van het oorspronkelijke holtpodzolprofiel en bevindt zich op een diepte tussen gemiddeld 30/50 en 70 cm -mv. Hieronder bevindt zich vervolgens de lichtgeelbruin gekleurde overgangs-BC-horizont tot aan gemiddeld 100 cm -mv. Vanaf gemiddeld 100 cm -mv begint de C-horizont en bestaat uit witbeige tot oranjebeige gekleurd, zwak tot matig siltig, zeer fijn zand. Dit goed gesorteerde en zacht aanvoelend (afgeronde zandkorrels) zand betreft dekzand. Soms is er sprak van een leemrijkere laag. Waarschijnlijk betreffen dit lokaal verspoelde dekzanden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Alleen ter plaatse van de boringen 2 en 7 zijn geen restanten van het holtpodzolprofiel waargenomen. Ter plaatse is de bodem ook wat dieper verstoord, tot circa 70 en 90 cm -mv. Ter plaatse van boring 3 lijkt het holtpodzolprofiel te zijn afgetopt. Alleen de overgangs-BC-horizont is nog herkenbaar onder de huidige bouwvoor. Er zijn geen aanwijzingen van een opgebracht plaggendek. Vaak is niet meer dan de huidige bouwvoor humushoudend en zijn hieronder al snel restanten van de Bws-horizont van het oorspronkelijke holtpodzolprofiel zichtbaar.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het archeologisch sporenniveau (het niveau waarop archeologische sporen goed zichtbaar zullen zijn, indien aanwezig) ligt rond 90 à 100 cm -mv, op de overgang van de BC- naar de C-horizont. Dit betekend dat archeologische sporen binnen het plangebied nog intact zullen zijn.&lt;br&gt; &lt;br&gt;Er is in het geroerde deel van de bodemopbouw (bovengrond, bovenste 50 cm) antropogeen materiaal aangetroffen dat eveneens tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden al zichtbaar was. Het antropogeen materiaal bestaat uit (sub)recent daterende resten/fragmenten, voornamelijk in de vorm van resten bouwpuin en baksteen. Het betreffen waarschijnlijk afvalresten of bemestingsresten die vermengd zijn geraakt in de bovengrond, waarschijnlijk in de tijd dat het plangebied nog in agrarisch gebruik was, voordat het erf aan de Boskant 1 ontstond. In de onverstoorde bodem zijn tot 30 cm in de huidige top van de onverstoorde (gordel)dekzandafzettingen (C-horizont) geen archeologische indicatoren aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Geconcludeerd wordt dat er op basis van de resultaten van het gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek er geen aanwijzing zijn om resten van puntlocaties van zeer kleine omvang (complextype 0), restanten van een basis-/extractiekamp (Jagers-Verzamelaars), een nederzettings-complex of huisplaats (Landbouwers) (complextype 5b) nog binnen het plangebied te verwachten. Er zijn voor de archeologie geen gevolgen vanuit de voorgenomen bodemingrepen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het archeologisch vooronderzoek adviseert Econsultancy om, binnen het kader van de AMZ-cyclus, geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden. Ondanks de vrij intacte bodemopbouw heeft de geleverde onderzoeksinspanning, in de vorm van een gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek, geen archeologische indicatoren opgeleverd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bovenstaand advies vormt een selectieadvies. Econsultancy wil de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat de bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen eerst moeten worden beoordeeld door het bevoegd gezag (gemeente Montferland), die vervolgens een selectiebesluit neemt.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2015-07-14
description: Date Accepted: 2015-07-14
description: Date Submitted: 2015-07-14