DOI: 10.14457/tu.the.2016.851
title: ปัญหาการปรับใช้กฎหมายในการต่อต้านการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยาน ตามอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยความผิดและการกระทำอื่นๆบางประการ ซึ่งกระทำบนอากาศยาน ค.ศ. 1963 และพิธีสารแก้ไขอนุสัญญาฯ ค.ศ. 2014

description: ปัญหาการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานเป็นปัญหาสำคัญซึ่งส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชนในการเดินอากาศและความเชื่อมั่นของรัฐซึ่งเป็นเจ้าของอากาศยาน อันก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างสำคัญ โดยการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานถือเป็นความผิดอาชญากรรมระหว่างประเทศอย่างหนึ่งเช่นเดียวกับการก่อการร้าย อันเป็นการละเมิดต่อหลักสิทธิมนุษยชนและเป็นภัยคุกคามต่อมนุษยชาติ รวมถึงเป็นการทำลายความเชื่อมั่นต่อความปลอดภัยในการเดินอากาศอย่างยิ่ง และด้วยความตระหนักถึงปัญหาการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยาน จึงทำให้ประชาคมระหว่างประเทศร่วมมือกันสร้างเครื่องมือในทางกฎหมายเพื่อใช้ในการต่อต้านการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยาน กล่าวคือ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยความผิดและการกระทำอื่นๆ บางประการซึ่งกระทำบนอากาศยาน ค.ศ.1963 (Convention on Offences and Certain Other Acts Committed on Board Aircraft 1963) หรืออนุสัญญากรุงโตเกียว ค.ศ.1963 อันถือเป็นพันธกรณีฉบับแรกซึ่งวางกฎเกณฑ์และมาตรการทางกฎหมายระหว่างประเทศเพื่อจัดการกับปัญหาการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานและเนื่องด้วยความก้าวหน้าทางวิทยาการและเทคโนโลยีที่ทันสมัยในยุคโลกาภิวัฒน์ ส่งผลให้อุตสาหกรรมทางการบินมีการพัฒนาและการขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการได้อย่างสะดวกมากยิ่งขึ้นประกอบกับการเดินทางโดยอากาศยานถือเป็นระบบการขนส่งที่มีความสะดวกรวดเร็วทำให้การเดินทางในรูปแบบดังกล่าวได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายจากประชาชนทั่วทุกมุมโลก การดังกล่าวย่อมก่อให้เกิดการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานเพิ่มขึ้นเช่นกัน ซึ่งปัจจุบันมีการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานในหลากหลายรูปแบบ อาทิ การจี้เครื่องบิน (Hi-Jack) การก่อวินาศกรรม (Sabotage) รวมถึงการกระทำความผิดของผู้โดยสารที่ประพฤติตนไม่เหมาะสมบนอากาศยานพลเรือน (Unruly and Disruptive Passengers) เป็นต้น แม้ว่าอนุสัญญากรุงโตเกียว ค.ศ.1963 ได้กำหนดหลักเกณฑ์ในการต่อต้านการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานแล้วก็ตาม หากแต่พันธกรณีฉบับดังกล่าวยังไม่ครอบคลุมเพียงพอในการจัดการกับปัญหาการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานและภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่เกิดขึ้นได้ ทำให้ประชาคมระหว่างประเทศเห็นควรให้มีการปรับปรุงแก้ไขอนุสัญญากรุงโตเกียว ค.ศ.1963 โดยจัดทำพิธีสารแก้ไขอนุสัญญาว่าด้วยความผิดและการกระทำอื่น ๆ บางประการซึ่งกระทำบนอากาศยาน ค.ศ.2014 (Protocol to Amend the Convention on Offences and Certain Other Acts Committed on Board Aircraft : 2014) ขึ้น โดยเปิดให้มีการลงนาม ณ กรุงมอนทริออล ระหว่างวันที่ 26 มีนาคม ถึงวันที่ 4 เมษายน ค.ศ.2014 เพื่อสร้างมาตรการทางกฎหมายให้มีความครอบคลุมทันสมัยสอดคล้องกับลักษณะการกระทำความผิดที่เกิดขึ้นในยุคปัจจุบันสำหรับประเทศไทยมีบทบัญญัติซึ่งเกี่ยวข้องกับการต่อต้านการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานอยู่หลายฉบับทั้งในทางสารบัญญัติและวิธีสบัญญัติ กล่าวคือ ประมวลกฎหมายอาญา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดบางประการต่อการเดินอากาศ พ.ศ.2558 พระราชบัญญัติส่งผู้ร้ายข้ามแดน พ.ศ.2551 พระราชบัญญัติความร่วมมือระหว่างประเทศในเรื่องทางอาญา พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2559 เป็นต้น หากแต่เนื่องด้วยความแตกต่างของระบบกฎหมายและจารีตประเพณี ย่อมทำให้เกิดปัญหาในการปรับใช้กฎหมายภายในให้สอดคล้องกับพันธกรณีในทางระหว่างประเทศ จึงมีความจำเป็นในการศึกษาถึงแนวความคิด หลักการและสาระสำคัญของการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานตามอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยความผิดและการกระทำอื่นๆบางประการซึ่งกระทำบนอากาศยาน ค.ศ.1963 และพิธีสารแก้ไขอนุสัญญาฯ ค.ศ.2014 โดยศึกษาวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหาในการปรับใช้กฎหมายในการต่อต้านการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานและปัญหาในทางปฏิบัติของประเทศไทยในการป้องกันปราบปรามการกระทำความผิดดังกล่าวอันกระทบต่อความปลอดภัยของการบินพลเรือน รวมถึงบทบาทความร่วมมือของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อเสนอเป็นแนวทางในการเข้าร่วมเป็นภาคีของพิธีสารแก้ไขอนุสัญญาฯ ค.ศ.2014 และการปรับปรุงแก้ไขบทบัญญัติกฎหมายภายในที่เกี่ยวข้อง ทำให้การบังคับใช้กฎหมายมีความถูกต้อง เหมาะสม สอดคล้องกับพันธกรณีในทางระหว่างประเทศ อันเป็นการส่งเสริมความร่วมมือของประชาคมระหว่างประเทศในการต่อต้านการกระทำความผิดเกี่ยวกับอากาศยานและการก่อการร้ายระหว่างประเทศได้อย่างบรรลุผลสำเร็จและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น