DOI: 10.14457/tu.the.2017.1217
title: วิเคราะห์ร่างพระราชบัญญัติการเดินเรือ พ.ศ. ...: การกำกับดูแลการลากจูงเรือ

description: ในการดำเนินกิจกรรมทางการค้าระหว่างประเทศ การขนส่งเป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งที่จะทำให้การค้าดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งการขนส่งทางทะเลจัดว่าเป็นระบบการขนส่งสินค้า  ที่มีความสำคัญและได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก เรือจึงเป็นสิ่งที่เป็นสาระสำคัญ เพราะเป็นยานพาหนะหลักที่ใช้ในการขนส่งสินค้าทางทะเล  แต่หากเรือไม่มีกำลังขับเคลื่อนไปได้ด้วยตนเอง อาจเนื่องจากกำลังขับเคลื่อนของเรือไม่เพียงพอ หรือเครื่องยนต์ขัดข้อง เรือจึงไม่สามารถไปถึงจุดหมายปลายทางหรือไม่สามารถเข้าออกจากท่าเรือได้อย่างปลอดภัย การให้บริการลากจูงเรือจึงได้ถือกำเนิดขึ้น การให้บริการลากจูงเรือในประเทศไทยมี 2 ประเภท กล่าวคือ ประเภทแรก เป็นการลากจูงเรือในบริเวณท่าเรือ ซึ่งเป็นลักษณะการลากจูงที่ผู้ลากจูงจะทำหน้าที่ช่วยเหลือเรือสินค้าให้สามารถเข้าหรือออกจากท่าเรือได้อย่างปลอดภัยตามคำแนะนำของผู้นำร่อง ประเภทที่สอง เป็นการลากจูงเรือในทะเล เป็นกรณีที่เรือลากจูงจะทำหน้าที่ลากหรือจูงเรือหรือวัตถุลอยน้ำอื่น จากบริเวณที่แห่งหนึ่งไปยังที่อีกแห่งหนึ่งตามที่คู่สัญญาได้ตกลงกัน                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                ในขณะนี้ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายว่าด้วยเรื่องการกำกับดูแลการลากจูงเรือ แม้ว่าจะมีกฎหมายไทยบางฉบับที่พอนำมาปรับใช้กับการลากจูงเรือได้ในประเด็นเรื่องสิทธิ หน้าที่ ความรับผิดทางแพ่ง หากแต่ประเทศไทยไม่มีกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการกำกับดูแลการลากจูงเรือโดยตรง                                      มีแต่เพียงกฎหมายกำกับดูแลการนำร่อง ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการลากจูงเรืออย่างใกล้ชิด การร่างพระราชบัญญัติการเดินเรือ พ.ศ. .... จึงเทียบเคียงจากบทบัญญัติเรื่องการนำร่องวิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งศึกษากฎหมายเกี่ยวกับการกำกับดูแลการลากจูงเรือที่บัญญัติในร่างพระราชบัญญัติการเดินเรือ พ.ศ. .... ซึ่งเป็นกฎหมายที่ออกมาเพื่อมุ่งใช้บังคับกับผู้ลากจูงเรือโดยตรง เพื่อควบคุมผู้ลากจูงเรือให้เป็นผู้มีคุณธรรม จริยธรรมตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้  และในกฎหมายต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศสหรัฐอเมริกา  ประเทศแคนาดา  สาธารณรัฐประชาชนจีน และ สาธารณรัฐเกาหลี ผู้เขียนพบว่า กฎหมายเกี่ยวกับการลากจูงเรือของประเทศสหรัฐอเมริกา  ประเทศแคนาดา และสาธารณรัฐเกาหลี มิได้ถูกบัญญัติรวมอยู่ในกฎหมายที่มีลักษณะเป็นประมวลพาณิชยนาวี ซึ่งรวบรวมกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการพาณิชยนาวีทั้งหมด แต่ได้ถูกบัญญัติเป็นกฎหมายเกี่ยวกับการลากจูงเรือไว้โดยเฉพาะ ซึ่งผู้ทำการลากจูงเรือจะต้องเป็นผู้ได้รับอนุญาตจากหน่วยงานทางราชการว่าเป็นผู้มีคุณสมบัติเหมาะสมให้ทำการลากจูงเรือได้  ในส่วนของอุปกรณ์บนเรือหรือเครื่องใช้ประจำเรือตามที่กฎหมายกำหนดถือว่าเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องจัดให้มีและจะต้องอยู่ในสภาพที่ใช้การได้ตามจริง กฎหมายจึงกำหนดไว้เป็นข้อบังคับให้ผู้ทำการลากจูงเรือพึงจัดให้มีก่อนนำเรือออก มิฉะนั้นย่อมมีความรับผิดตามกฎหมายไม่ว่าในทางแพ่งหรือในทางปกครอง และในประเด็นของการกำกับดูแลการลากจูงเรือที่สำคัญคือการจัดตั้งคณะกรรมการที่ปรึกษาความปลอดภัยในการลากจูงเรืออย่างไรก็ตาม เมื่อวิเคราะห์บทบัญญัติเรื่องการกำกับดูแลการลากจูงเรือในร่างพระราชบัญญัติการเดินเรือ พ.ศ. .... เปรียบเทียบกับกฎหมายของต่างประเทศในรายละเอียด พบว่าบทบัญญัติในร่างพระราชบัญญัติการเดินเรือ พ.ศ. .... ยังมีข้อบกพร่องอยู่บางประการ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขเพิ่มเติม ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลง กล่าวคือ เรื่องการกำหนดคุณสมบัติของคณะกรรมการสอดส่องกิจการลากจูงเรือและเครื่องมือเครื่องใช้ที่จำเป็นต้องใช้ในการลากจูงเรือ   เรื่องการกำหนดบทลงโทษของผู้ลากจูงเรือที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดในใบอนุญาตลากจูงเรือ รวมถึงเรื่องกระบวนการอุทธรณ์คำสั่งของคณะกรรมการสอดส่องกิจการลากจูงเรือด้วยเหตุผลที่กล่าวข้างต้น ผู้เขียนจึงขอเสนอแนะให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมร่างพระราชบัญญัติการเดินเรือ พ.ศ. .... โดยกำหนดให้รัฐมนตรีเป็นผู้มีอำนาจในการออกกฎกระทรวงในเรื่องการกำหนดคุณสมบัติและการปฏิบัติงานของคณะกรรมการสอดส่องกิจการลากจูงเรือและกำหนดรายละเอียดของเครื่องมือเครื่องใช้ที่เกี่ยวข้องหรือใช้ในการลากจูงเรือ เพื่อให้เกิดความชัดเจนในการบังคับใช้กฎหมาย และขอเสนอให้มีการเพิ่มบทบัญญัติเรื่องบทลงโทษของผู้ลากจูงเรือที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดในใบอนุญาตลากจูงเรือนอกจากนี้ขอเสนอให้มีการกำหนดระยะเวลาในการพิจารณาอุทธรณ์คำสั่งของคณะกรรมการสอดส่องกิจการลากจูงเรือ เนื่องจากหากอธิบดีใช้เวลาในการพิจารณาอุทธรณ์มากเกินไป ย่อมส่งผลกระทบต่อผู้ลากจูงเรือซึ่งเป็นผู้ถูกกระทบโดยตรงจากผลของคำสั่งทางปกครองย่อมไม่สามารถทำการลากจูงเรือได้จนกว่าจะได้ทราบผลการวินิจฉัยอุทธรณ์ อีกทั้งคำวินิจฉัยของอธิบดีให้เป็นที่สุด