DOI: 10.17026/dans-xs2-4rt7
title: Bureauonderzoek Archeologie Plangebied Gasthuisring en Lange Nieuwstraat te Tilburg, Gemeente Tilburg

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van Buro Ontwerp en Omgeving een archeologisch bureauonderzoek conform de BRL 4002 uitgevoerd voor de herontwikkeling van een bedrijvencomplex tot woningbouw aan het Gasthuisring en Lange Nieuwstraat te Tilburg, gemeente Tilburg. De totale oppervlakte van het plangebied bedraagt ca. 2.630 m². De bestaande bedrijfsbebouwing wordt gesloopt voordat woningen worden gerealiseerd. De nieuwe ontwikkeling geeft een nog onbekende bodemverstoring, maar deze zal door aanleg van funderingen van de woningen en nutsvoorzieningen dieper gaan dan 0,80 m-mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten bureauonderzoek&lt;br&gt;De ondergrond in het plangebied bestaat uit dekzand waarboven zich bij een intacte of deels intacte bodem nog een plaggendek kan bevinden, gezien het historisch aantoonbare gebruik van het plangebied als akker. Door de hoge bebouwingsdichtheid die in de 20e eeuw is gerealiseerd is en de onderzoeksresultaten van eerder archeologisch onderzoek rondom het plangebied, is gebleken dat de natuurlijke bodemopbouw ter plaatse van deze bebouwing is verstoord, de aanwezige laagopvolging is intact en antropogeen van aard. Daar waar het plangebied onbebouwd is, geldt in principe een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit alle perioden. Mogelijk dat zich in het zuidelijk deel langs de Lange Nieuwstraat nog een deel van een herdgang uit de volle middeleeuwen bevindt. Deze dateert vermoedelijk uit de 11e eeuw. Aan de herdgang grenzende erven waren meestal rondom voorzien van greppels en houthakwallen om het vee buiten te houden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De geplande sloop van de bestaande bedrijfspanden en de nieuwbouw van woningen aan de Gasthuisring en de Lange Nieuwstraat zal gepaard gaan met grondroerende activiteiten dieper dan 0,80 m-mv. Resten uit de meer moderne tijd, 1929 en jonger staan nog ter plaatse. Archeologisch onderzoek naar deze resten is nagenoeg niet uitgevoerd. Alle informatie uit deze tijdsperiode is derhalve kenniswinst. Ook sluit het aan bij de NOaA thema’s aangaande stadsvorming, mensmateriele cultuurrelaties e.d. Resten uit de daar voorafgaande periode; dat wat in 1929 gesloopt is, kan nog in de ondergrond aanwezig zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van gemeentelijk beleid, de archeologische verwachting van het gebied, alsmede de bodemverstorende aard van de werkzaamheden die in het kader van de toekomstige ontwikkeling van het plangebied zullen worden uitgevoerd, is een verkennend veldonderzoek noodzakelijk om de mate van intactheid van de bodem en de bodemsamenstelling vast te stellen. Omdat het plangebied grotendeels is bebouwd wordt geadviseerd om 5 verkennende boringen in het onbebouwde deel van het plangebied te zetten, om de mate van intactheid van de bodem te toetsen. Voorafgaand aan een verkennend booronderzoek dient conform de BRL 4003 een Plan van Aanpak te worden opgesteld. Om de mate van intactheid van de bodem ter plaatse van de bestaande bebouwing te kunnen controleren, adviseren wij om in eerste instantie een bouwdossieronderzoek uit te voeren, afhankelijk van de beschikbaarheid van de bouwdossiers.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Beoordeling rapport&lt;br&gt;De resultaten van het bureauonderzoek zijn op 3 mei 2021 namens het bevoegd gezag, gemeente Tilburg, getoetst door drs. K.J. van den Berghe en mw. drs. M. Dutting. De opmerkingen op de conceptrapportage zijn verwerkt in deze definitieve versie van het rapport. Een verkennend onderzoek wordt noodzakelijk geacht. De stad Tilburg is een product van de moderne tijd. Het jongere archeologische erfgoed maakt onlosmakelijk deel uit van het ontstaan en toekomst van de stad. Afhankelijk van de uitkomst van het verkennend booronderzoek kan het bevoegd gezag besluiten dat vervolgonderzoek(en) nodig zijn voor het in kaart brengen, de waardestelling en/of behoud van het archeologisch erfgoed.4 Voorafgaand aan het verkennend booronderzoek dient conform de BRL 4003 een Plan van Aanpak opgesteld te worden, dat ter toetsing zal worden voorgelegd aan het bevoegd gezag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Het verdient aanbeveling ook de gemeentelijk archeoloog van Tilburg (drs. K.J. van den Berghe) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;