DOI: 10.17026/ar/ndy8tq
title: Archeologisch Inventariserend Veldonderzoek verkennende fase (booronderzoek): Mantingerveld te Nieuw-Balinge. Gemeente Midden-Drenthe.

description: KSP Archeologie heeft een archeologisch inventariserend veldonderzoek, verkennende fase uitgevoerd voor de locatie aan de Hullenzandweg ten zuidwesten van Nieuw-Balinge (gemeente Midden-Drenthe). Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van het opstellen van een nieuw bestemmingsplan.

Vanwege het grote oppervlak van het plangebied en om te beoordelen of (veld)onderzoek nodig was, is in eerste instantie een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Op basis van de gegevens die in het bureauonderzoek zijn verzameld, is een hoge verwachting toegekend aan het plangebied. Dit verkennende booronderzoek zal worden uitgevoerd om deze hoge verwachting te toetsen.

Uit het booronderzoek is gebleken dat de podzolgrond in grote delen van het plangebied aangetast of geheel verdwenen door egalisatiewerkzaamheden. Het zand van de duintoppen/hogere delen is afgeschoven en met deze grond zijn de lage delen/laagtes opgevuld. Hierdoor zijn podzolbodems op de hogere delen (vrijwel) geheel verdwenen en in de laagtes afgedekt met een grondpakket. In de tussengelegen vlaktes en op de hellingen zijn nog restanten van podzolbodems aanwezig, waarvan enkele (grotendeels) intact.
In de zones waar de podzolbodem is aangetast of verdwenen, is het potentiële archeologische bodemarchief voor vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum – Neolithicum verloren gegaan. Voor deze gebieden is de hoge archeologische verwachting voor vuursteenvindplaatsen naar laag bijgesteld. Alleen de zones waar (grotendeels) intacte podzolbodems zijn aangetroffen, die dicht aan het oppervlak liggen, blijven kansrijk voor een intacte vuursteenvindplaats. 
De resultaten van het booronderzoek geven geen aanleiding om de lage verwachting voor resten uit de Bronstijd tot en met de Volle Middeleeuwen (tot in de 13e eeuw) en de Late Middeleeuwen (vanaf de 13e eeuw) tot en met de Nieuwe tijd bij te stellen.
In grote delen van het onderzoeksgebied zijn de podzolbodems aangetast of geheel verdwenen waardoor ze zijn aangemerkt als kansarm voor een archeologische vindplaats. Voor deze terreindelen wordt daarom geen vervolgonderzoek geadviseerd.
Uit het booronderzoek is gebleken dat de zones waar (grotendeel) intacte podzolbodems aanwezig zijn die (dicht) aan het oppervlak liggen, beperkt in omvang zijn. In totaal zijn zes zones begrensd die op basis van de intactheid van de bodem kansrijk zijn voor een archeologische vindplaats. Deze zones hebben een gezamenlijke oppervlakte van ca. 1,5 ha. Het advies is om hier aanvullend archeologisch onderzoek in de vorm van een karterend booronderzoek uit te voeren als op deze locaties bodemingrepen zijn gepland. 
De kans dat een vindplaats in de laagtes wordt aangetroffen, is op basis van het archeologische verwachtingsmodel klein. Voor deze zones wordt vooralsnog geen vervolgonderzoek aanbevolen. Alleen als een vindplaats wordt aangetroffen, kan het onderzoek worden uitgebreid naar de naastgelegen laagte.

Op de advieskaart is voor het uitbreidingsdeel in het noordwesten van het plangebied de archeologische verwachting opgenomen, zoals volgt uit het bureauonderzoek. Vanwege de aanwezigheid van een pingoruïne is het advies om voor dit gedeelte grotendeels Waarde – Archeologie 3 vast te leggen in het bestemmingsplan. Voor een klein puntje in het zuidwesten dat meer dan 50 m van de pingoruïne af ligt, kan de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2 volstaan (gele vlak met horizontale arcering). Als hier bodemingrepen worden gepland die dieper reiken dan 30 cm beneden maaiveld, dan kan hier alsnog een verkennend en/of karterend booronderzoek worden uitgevoerd.