DOI: 10.14457/tu.the.2016.1644
title: การจัดการทางการสื่อสารของสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์: กรณีศึกษา การสื่อสารมาตรฐานควบคุมวิชาชีพ

description: การศึกษาเรื่อง “การจัดการการสื่อสารองค์การของสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ กรณีศึกษา การสื่อสารมาตรฐานควบคุมวิชาชีพ” มีวัตถุประสงค์การศึกษา เพื่อศึกษากระบวนการจัดการทางการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพทนายความของสภาทนายความ ในพระบรมราชูปถัมภ์และเพื่อศึกษาประสิทธิผลของการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพทนายความ                 ของสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งผู้ศึกษาใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึก (In – Depth Interview) และการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วมโดยเป็นผู้สังเกตในฐานะผู้เข้าร่วม (Observer - As Participant) กับกลุ่มตัวอย่างผู้บริหารสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อศึกษากระบวนการจัดการทางการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพทนายความของสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ และกลุ่มตัวอย่างทนายความและผู้ว่าจ้างทนายความ เพื่อศึกษาประสิทธิผลการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพทนายความของสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ผลการศึกษา พบว่า สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์มีกระบวนการจัดการทางการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพทนายความที่เริ่มจากสภาพการณ์แวดล้อมของสภาทนายความฯในแง่ยุทธศาสตร์การจัดการเรื่องการควบคุมวิชาชีพทนายความ ซึ่งกำหนดจากเป้าหมายในการจัดตั้งองค์การ และส่งผลต่อปัจจัยเข้าในการกำหนดหน้าที่ในการสื่อสารในการควบคุมวิชาชีพ ประกอบด้วย การควบคุมวิชาชีพด้านวิชาการและด้านจริยธรรมมรรยาททนายความ นอกจากนั้นยังกำหนดหลักเกณฑ์และปัจจัยในการเลือกสื่อของสภาทนายความฯ โดยงบประมาณเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดมีอิทธิพลต่อการกำหนดสื่อที่ใช้ในการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพและอยู่ภายใต้ระบบการจัดการฐานข้อมูลขององค์การ ซึ่งปัจจัยเข้าดังกล่าวส่งผลต่อกระบวนการแปรเปลี่ยน อันประกอบด้วยระบบการสื่อสาร กิจกรรมการสื่อสาร และระดับการสื่อสาร โดยระบบการสื่อสารที่สำคัญในส่วนเนื้อหาด้วยการควบคุมวิชาชีพจะใช้กลไกสื่อการอบรมสัมมนาเพื่อสร้างองค์ความรู้ควบคู่กับจริยธรรมมรรยาทเป็นหลัก ซึ่งในส่วนกิจกรรมการสื่อสารในองค์การจะเน้นไปที่สื่อเพื่อพัฒนาภาพลักษณ์ โดยเป็นการใช้สื่อเพื่อควบคุมวิชาชีพและใช้กิจกรรมการสื่อสารด้วยการอบรมสัมมนาเป็นหลักเช่นเดียวกัน ส่วนระดับการสื่อสารพบว่า เป็นระดับกลุ่มย่อยและการสื่อสารสองทาง เนื่องจากทนายความมีการรวมตัวกันเป็นกลุ่มในลักษณะต่างๆ ทั้งรูปแบบที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการเพื่อการติดต่อสื่อสาร โดยทนายความหนึ่งคนเป็นสมาชิกมากกว่าหนึ่งกลุ่ม ทำให้ข่าวสารมีการกระจายตัวไปยังผู้ประกอบวิชาชีพได้อย่างรวดเร็ว และโครงสร้างองค์การแนวราบทำให้เกิดการสื่อสารสองทางระหว่างผู้รับสารและผู้ส่งสารขึ้น และปัจจัยออกในแง่ความสำเร็จในการสื่อสาร พบว่า มีข่าวสารสำคัญที่ไหลเวียนในองค์การมากที่สุด คือ ข่าวสารที่เกี่ยวกับการควบคุมมาตรฐานวิชาชีพด้านวิชาการจากผลการศึกษา เรื่องประสิทธิผลการสื่อสารเพื่อการควบคุมวิชาชีพทนายความของสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ พบว่า การสื่อสารในเรื่องดังกล่าวของสภาทนายความฯ มีปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการสื่อสารทุกกระบวนการสื่อสาร ตั้งแต่ผู้ส่งสาร สาร ช่องทางการสื่อสาร และผู้รับสาร ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลกระทบมากที่สุดในองค์ประกอบผู้ส่งสาร คือ ความน่าเชื่อถือ ซึ่งส่งผลกระทบมาจากระบบการเลือกตั้งภายในองค์การ ที่ส่งผลให้ทนายความผู้รับสารไม่มีความเชื่อถือต่อผู้ส่งสารในระบบการสื่อสารโดยมองว่า การสื่อสารเป็นไปเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง ในส่วนองค์ประกอบของเนื้อหาสารนั้น พบว่า ในด้านวิชาการมีความชัดเจนแต่ในส่วนด้านจริยธรรมมรรยาทกลับไม่มีความชัดเจน ไม่ต่อเนื่อง มีเพียงการอธิบายรายละเอียดเป็นข้อบังคับซึ่งทนายความมองว่าสามารถศึกษาเองได้ นอกจากนั้นช่องทางการสื่อสารมีปัจจัยในเรื่องความไม่เหมาะสมในการเลือกช่องทางการสื่อสาร อันเกิดจากข้อจำกัดในการงบประมาณในการเลือกใช้สื่ออีกด้วย และองค์ประกอบสุดท้ายคือ ผู้รับสาร ที่ได้รับผลกระทบจากเรื่องระบบการเลือกตั้งทำให้มีทัศนคติที่ไม่ดีต่อผู้ส่งสาร นั่นคือ                             สภาทนายความฯ ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิผลในการสื่อสาร โดยสามารถสรุปได้ว่า ประสิทธิผลการสื่อสารเพื่อควบคุมวิชาชีพในด้านวิชาการนั้นอยู่ในขั้นการยอมรับและนำไปปฏิบัติ เนื่องจากเป็นเนื้อหาสานที่มีความเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติวิชาชีพ จึงอยู่ในขั้นการยอมรับและนำไปปฏิบัติ แต่เนื้อหาในด้านจริยธรรมมรรยาท พบว่า ไม่มีประสิทธิผล เนื่องจากทนายความไม่ทราบข้อบังคับมรรยาทที่ควรปฏิบัติ แต่ปฏิบัติงานตามกรอบศีลธรรมในสังคมเท่านั้น ซึ่งข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย คือ สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ควรมีการจัดการฐานข้อมูลในระบบของผู้ที่ขึ้นทะเบียนทนายความไว้ให้เป็นปัจจุบัน เพื่อให้สามารถวิเคราะห์ผู้รับสารในองค์การได้และจะส่งผลให้การสื่อสารในการควบคุมวิชาชีพทนายความเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล นอกจากนั้นควรให้ความสำคัญกับข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อการประกอบวิชาชีพทนายความ มากกว่าข่าวสารเพื่อการประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์ของสภาทนายความ เพื่อให้ทนายความมีการเปิดรับข่าวสารจาก            ช่องทางการสื่อสารหลักอย่างเฟซบุคและเว็บไซต์ของสภาทนายความมากขึ้น และควรสื่อสารข่าวสารที่เป็นการควบคุมวิชาชีพทนายความทั้งในด้านวิชาการและจริยธรรมมรรยาททนายความอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทนายความได้ตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องการควบคุมวิชาชีพ แต่อย่างไรก็ตามทนายความมีการสื่อสารด้านวิชาการตามบริบทการเปลี่ยนแปลงของกฎหมาย แต่ยังขาดการสื่อสารในความรู้พื้นฐานในปัจจุบันที่ส่งผลต่อมาตรฐานการประกอบวิชาชีพเช่นเดียวกัน จึงควรจัดอบรมในส่วนนี้ด้วย ประกอบกับเพื่อให้ทนายความคงมาตรฐานการประกอบวิชาชีพควรจะเพิ่มการอบรมหรือทดสอบความรู้หลังจากที่เข้าสู่วิชาชีพแล้วด้วย ส่วนการสื่อสารเรื่องจริยธรรมมรรยาทในปัจจุบันมีเนื้อหาที่ไม่น่าสนใจเป็นเพียงการกล่าวถึงรายละเอียดของกฎหมายทำให้ทนายความไม่เปิดรับข่าวสารดังกล่าว สภาทนายความฯ จึงควรใช้การสื่อสารในลักษณะการยกตัวอย่างกรณีที่ส่งผลต่อมรรยาททนายความให้ทนายความได้ทราบจะทำให้ทนายความมีความตระหนักและพึงระวังในการปฏิบัติวิชาชีพมากขึ้น และประการสุดท้ายในเรื่องความเชื่อถือของผู้ส่งสารนั้น สภาทนายความควรให้ความสำคัญด้วยการสื่อสารอย่างจริงใจและแสดงให้เห็นว่า การสื่อสารดังกล่าวเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่ผู้ประกอบวิชาชีพทนายความด้วย