DOI: 10.17026/ar/1c2hkc
title: Archeologisch bureauonderzoek Marslanden II te Hardenberg, gemeente Hardenberg (OV)

description: Laagland Archeologie heeft in januari 2022 een bureauonderzoek uitgevoerd op een tweetal terreinen dat wordt aangeduid als ‘Marslanden II’ te Hardenberg. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van een nieuwe woonwijk. Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Beide terreinen liggen in het rivierdal van de Vecht. Er worden zandige terrasafzettingen verwacht, mogelijk bedekt met al dan niet gelamineerde klei en zandlaagjes, afgezet tijdens overstromingen. In Plangebied West is vermoedelijk een fossiele geul aanwezig. Hier is een zone waar het maaiveld enkele decimeters hoger ligt. Plangebied Oost wordt doorsneden door de nu gekanaliseerde Molengoot. In vroeger tijden was dit een Vechtarm. Rondom de Molengoot kan veen worden verwacht. Bodemkundig ligt Plangebied West in een zone met gooreerdgronden en beekeerdgronden. Plangebied Oost bestaat ook voor een groot deel uit beekeerdgronden. Aan weerszijden van de Molengoot komen associaties van koopveengronden en kalkloze drechtvaaggronden voor. In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de Bronstijd tot en met de Nieuwe Tijd bekend. In historische tijden (vanaf circa 1832) werd Plangebied West omschreven als heide en Plangebied Oost als bouwland. Op basis van historische veldnamen kan worden aangenomen dat de plangebieden lange tijd een nat, moerassig gebied vormden. In Plangebied West werden vermoedelijk plaggen gewonnen.
Op basis van de inventarisatie worden in Plangebied West resten van jagers/verzamelaars (Laat-Paleolithicum – Vroeg-Neolithicum) verwacht op een wat hoger gelegen terreindeel. In plangebied Oost ligt mogelijk een dekzandrug en de plangebieden grenzen aan een tweetal dekzandopduikingen. In het bureauonderzoek zijn een aantal kansrijke gebieden geïdentificeerd. We adviseren hier vervolgonderzoek in de vorm van verkennende boringen. Tijdens de civiele grondwerkzaamheden worden daarnaast veldinspecties geadviseerd. Op dit moment is de bodemopbouw en de mate waarin het bodemprofiel nog intact is niet bekend. Om deze reden adviseren we vervolgonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek. Met dit booronderzoek wordt de bodemopbouw in kaart gebracht. Aangezien de daadwerkelijke bodemopbouw in het plangebied niet precies bekend is, vormt een verkennend booronderzoek de aangewezen onderzoeksmethode. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kunnen kansrijke delen worden geselecteerd voor eventueel vervolgonderzoek, terwijl delen met geen of weinig kansrijke delen van vervolgonderzoek kunnen worden uitgesloten.
De implementatie van dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Hardenberg. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, O. Satijn. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).