DOI: 10.17026/dans-2xr-zxd9
title: Lawickse Allee te Wageningen
title: Inventariserend Veldonderzoek, door middel van proefsleuven

description: &lt;p&gt;In opdracht van V.o.f. Lawickse Hof te Amersfoort, vertegenwoordigt door dhr. J. Haase, heeft Synthegra BV op 14 en 15 januari 2014 een inventariserend onderzoek door middel van proefsleuven in het plangebied aan de Lawickse Allee te Wageningen uitgevoerd. De aanleiding voor het hier gerapporteerde onderzoek wordt gevormd door de geplande woningbouw. De leiding lag in handen van drs. E. Hoven (senior KNA archeoloog).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Doelstelling&lt;br&gt;Het doel van het proefsleuvenonderzoek is het aanvullen en toetsen van een gespecificeerde archeologische verwachting, zoals geformuleerd in een vooronderzoek. Dit is onder meer het vaststellen of in het plangebied één of meer vindplaatsen aanwezig zijn. Het specifieke doel is het inventariseren van archeologische resten uit de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd die naar verwachting binnen het onderzoeksgebied aanwezig zijn. Het betreft de volgende elementen: de begraafplaats, de kapel en de waterloop de dijkgraaf. Door de geplande bodemingrepen dreigt eventueel aanwezige archeologische informatie verloren te gaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gevolgde onderzoeksmethode &lt;br&gt;In het plangebied zijn conform het PvE 8 van de 9 proefsleuven onderzocht. Proefsleuf 8 kwam na overleg met de regioarcheoloog te vervallen omdat in werkput 7 voldoende informatie over de waterloop verzameld was. Ten behoeve het fysisch-geografisch onderzoek zijn profielkolommen gedocumenteerd. In alle werkputten is één vlak aangelegd op de in het PvE vastgelegde verstoringsdiepte en één vlak op het hoger niveau waarop sporen aangetroffen zijn. Na afronding van het veldwerk zijn de proefsleuven weer dichtgegooid.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten&lt;br&gt;In werkput 1 zijn twee complete inhumatiegraven (sporen 2 en 3) aangetroffen. De inhumatiegraven liggen WO georiënteerd en de bijbehorende grafkuilen en ijzeren spijkers van de grafkisten zijn duidelijk zichtbaar.&lt;br&gt;Naast de twee inhumatiegraven zijn in het vlak dat op ca. 7,70 m +NAP ligt, zijn nog tien “los verspreide” schedels (spoornummers 4 tot en met 13) aangetroffen. Ter controle is bij spoor 7 een coupe aangelegd. Daarbij werd vastgesteld dat het ook daar om een – waarschijnlijk compleet - inhumatiegraf gaat. Het bovenlichaam bevindt zich in anatomisch verband, waarbij de schedel richting het westen “verplaatst” is.&lt;br&gt;Spoor 7 is N-Z georiënteerd en dus afwijkend van de reguliere W-O richting op katholieke begraafplaatsen. De reden voor een afwijking is op dit moment niet bekend. Mogelijk gaat het om een “Sonderbestattung”. Naast de skeletten is in het westen een muur (spoor 1) aangetroffen die als kerkhofmuur heeft gediend Vooralsnog wordt geconcludeerd dat ook de rest van het grafveld nog in situ aanwezig is. In de werkputten 2 en 6 is een pakket (laag 5) met daarin handgevormd en gefragmenteerd aardewerk uit de prehistorie (Ijzertijd) aanwezig.&lt;br&gt;Naast aardewerk bevinden zich onder de verzamelde vondsten twee vuurstenen artefacten, een distaal klingfragment en een kernstukje met afslagnegatieven. Datering paleo- of mesolithicum.&lt;br&gt;In de werkputten 3 en 4 zijn funderingsresten van de voormalige pastorie aangetroffen (spoornummers 16 tot en met 22 en 26 tot en met 28). In het oosten van het onderzoeksgebied (werkputten 5, 7 en 9) is een over een groot oppervlak verspreid ophogingspakket uit de nieuwe tijd aangetroffen. Het hierin aangetroffen en selectief verzamelde aardewerk dateert deze laag (spoor 24) in de 19e eeuw. In werkput 7 is een recente N-Z lopende gracht (spoor 29) met een houten beschoeiing en metalen ankers gevonden. In de vulling van de gracht is een boring geplaatst om de diepte te bepalen. De vulling reikt nog tot 0,85 tot 1.05 m onder het vlakniveau.&lt;br&gt;Bijzonderheden: in werkput 1 is asbestverdacht materiaal waargenomen in de bovenste laag. In werkput 5 is een zware bodemvervuiling (olievlek) geregistreerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Binnen het onderzochte plangebied zijn archeologisch relevante resten van inhumatiegraven uit het begin van de 19e eeuw aangetroffen die als niet behoudenswaardig gewaardeerd worden. Vervolgonderzoek is hier niet noodzakelijk gezien de uitgebreide onderzoeken van de laatste decennia in Nederland. Met deze menselijke resten moet echter om ethische reden op een verantwoorde manier worden omgegaan. Een standaardopruiming van het kerkhof is niet mogelijk omdat de contouren van de graven niet op het maaiveld zichtbaar zijn en er ook geen kaart met de positie van de graven bestaat. Er wordt geadviseerd om tijdens de aanleg van de bouwput de inhumatiegraven door een archeoloog te laten lokaliseren en de menselijke resten te bergen.&lt;br&gt;Van de voormalige houten schuurkerk zijn tijdens het onderzoek geen sporen aangetroffen. De kerk die op het minuutplan duidelijk is aangegeven ligt in het westen van het plangebied bij het voormalige kerkhof. Om toch nog de laatste kans te gebruiken om de Dijkgraaf verder te lokaliseren en om na te gaan of er eventueel nog resten van de schuurkerk te aanwezig zijn, adviseren we een passieve begeleiding in die delen van het plangebied waar mogelijk voornoemde fenomenen verwacht kunnen worden. Ten behoeve van deze werkzaamheden kan het actuele PvE worden aangepast.&lt;br&gt;De rest van het plangebied kan voor de geplande bouwwerkzaamheden worden vrijgegeven.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Inventariserend Veldonderzoek, door middel van proefsleuven&lt;/p&gt;