DOI: 10.14457/tu.the.2019.1036
title: เครือข่ายบริหารกิจการบ้านเมือง: กรณีศึกษาศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจจังหวัดราชบุรีและจังหวัดน่าน

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งเน้นศึกษาเกี่ยวกับภูมิหลังความร่วมมือของการจัดตั้งศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจ จังหวัดราชบุรี และจังหวัดน่าน โดยเปรียบเทียบการจัดการโครงสร้างและการบริหารศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจ จังหวัดราชบุรี และจังหวัดน่าน ในรูปแบบเครือข่าย และศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคในการขับเคลื่อนนโยบายยุทธศาสตร์การส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจสู่การปฏิบัติการดำเนินงาน ใช้วิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเป็นลักษณะการเปรียบเทียบเพื่อให้เห็นถึงความแตกต่างและความคล้ายคลึงของศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจของทั้งสองจังหวัด มีการศึกษาการวิจัยเอกสาร และการวิจัยภาคสนาม โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกบุคคลที่เกี่ยวข้องทั้งสิ้น 15 คน ซึ่งจากการศึกษามีข้อค้นพบ ดังนี้ข้อค้นพบประการที่หนึ่ง นโยบายของภาครัฐมีส่วนสำคัญสำหรับการบังคับใช้อำนาจหน้าที่ของภาครัฐต่อการขับเคลื่อนงานที่ต้องใช้ความร่วมมือจากหลาย ๆ ภาคส่วนมาบูรณาการร่วมกันโดยภาครัฐเป็นผู้กำกับภาพรวม ทิศทางในการดำเนินงาน เกิดการประสานงาน และการมีปฏิสัมพันธ์กันเพื่อให้เกิดคุณค่าทางสังคมในการตอบสนองต่อบริการสาธารณะได้ ลักษณะของศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจ จังหวัดราชบุรีมีลักษณะเป็นภาครัฐเป็นผู้นำ และภาคเอกชนเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญ โดยมีภาครัฐทำหน้าที่เป็นฝ่ายประสานงานข้อมูลต่าง ๆ การขับเคลื่อนภายหลังจัดตั้งศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจสำเร็จ มีการดำเนินงานโดยภาคเอกชนเป็นผู้นำส่วนจังหวัดน่านมีลักษณะภาครัฐเป็นผู้นำและเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญ โดยมีภาคเอกชนเป็นผู้ตอบสนอง ข้อค้นพบประการที่สอง การสร้างพันธะกรณีความร่วมมือแบบทางการโดยมีเอกสารบันทึกความเข้าใจ (MOU) ระหว่างภาครัฐ องค์กรภาคธุรกิจ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ไม่อาจเป็นตัวชี้วัดได้ว่าการมีพันธะกรณีทางกฎหมายจะส่งผลต่อการส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจในจังหวัด บันทึกความเข้าใจ (MOU) เป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ในการเชิญชวนให้เกิดการรวมตัวกันในรูปแบบเครือข่ายเพื่อร่วมกันดำเนินบริการสาธารณะ ข้อค้นพบประการที่สาม บทบาทของผู้นำ ถือเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างความร่วมมือให้เกิดผลสำเร็จ การที่ผู้นำมีวิสัยทัศน์ ความเต็มใจ และมีศักยภาพมีความสามารถในการปฏิบัติงาน จูงใจและนำพาผู้อื่นให้ร่วมกันปฏิบัติงานจนประสบความสำเร็จ ข้อค้นพบประการที่สี่ การที่ตัวแสดงในแต่ละภาคส่วนมีทรัพยากรที่แตกต่างกัน ไม่เท่าเทียมกันและยังมีความต้องการทรัพยากรอื่น ๆ เพื่อให้เกิดการบรรลุวัตถุประสงค์อย่างหนึ่งเมื่อเกิดการรวมตัวกันเกิดขึ้น ทำให้เกิดความสัมพันธ์เพื่อแลกเปลี่ยนทรัพยากรส่งผลให้กระบวนการดำเนินงานต่าง ๆ บรรลุเป้าหมายข้อค้นพบประการที่ห้า ความความต่อเนื่องและยั่งยืนของศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจระดับจังหวัด ในจังหวัดราชบุรีกลุ่มภาคเอกชนมีการรวมตัวกันอย่างเหนียวแน่น มีตัวตายตัวแทนในการสืบสานงานที่ทำไว้ และพร้อมที่จะขึ้นมาเป็นผู้นำ รวมถึงความพร้อมที่จะถ่ายทอดองค์ความรู้ต่อ ๆ ไป ขณะที่จังหวัดน่านกลุ่มภาคเอกชนมีความรู้จักคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีจากการทำงานต่าง ๆ ของจังหวัดร่วมกันมาก่อน มีความต้องการทำเพื่อพัฒนาจังหวัดบ้านเกิดทุกภาคส่วนในการมีส่วนร่วมเสริมสร้างคุณภาพชีวิตในชุมชน ซึ่งจะมีส่วนทำให้ศูนย์ฯ สามารถมีความยั่งยืนต่อไปข้อค้นพบประการที่หก ตัวแบบในแต่ละพื้นที่สามารถพัฒนาไปสู่ตัวแบบให้แก่พื้นที่อื่นได้ โดยการประยุกต์และเลือกใช้สิ่งที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ของแต่ละจังหวัดข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้คือ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ควรมีกรอบการดำเนินงานของศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของภาคธุรกิจที่ชัดเจนมากขึ้น โดยศูนย์ฯ ควรดำรงบทบาทเป็นเพียงศูนย์ประสานงาน รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานด้านการส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมให้กับทุกภาคส่วน ภาครัฐในฐานะที่เป็นผู้กำหนดนโยบายควรสร้างแรงจูงใจให้กับหน่วยงานต่าง ๆ ที่มาเข้าร่วมในศูนย์ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมภาคธุรกิจ อาทิการให้สิทธิพิเศษต่าง ๆ เช่น การลดหย่อนภาษี เพื่อเป็นการดึงดูดให้ภาคธุรกิจ ภาคเอกชน เข้ามาร่วมในเครือข่าย