DOI: 10.17026/dans-zuu-99mx
title: Oirschot, Spoordonk, Lubberstraat

description: &lt;p&gt;De ontwikkeling van het gebied lijkt overeen te komen met wat bekend is over de regio rond Spoordonk. De oudste sporen bevinden zich in het oosten van het plangebied met een laat middeleeuws erf (LMEA, volle middeleeuwen) dat zich vermoedelijk situeerde aan de straat. Van daaruit is het gebied in de loop der tijd verder ontwikkeld, waarbij het grote akkerland grote perceelgreppels kreeg. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De oudste vondsten gedaan tijdens de opgraving zijn twee vroeg middeleeuwse scherven. Beiden zijn gevonden in proefsleuf 2 en getuigen mogelijk van de pioniersbewoning uit de Karolingische periode in Spoordonk (zie 2.3). De oudste sporen daarentegen zijn die van de constructie in proefsleuven 2 en 12. Waarschijnlijk is dit gebouw een gebouw dat bij een erf behoorde waarvan het hoofdgebouw zich situeerde aan de Lubberstraat. De functie van het gebouw is nog onduidelijk en is op basis van archeologische data nog niet te bepalen. Wel zijn gebouwen van gelijkaardige grootte uit de volle middeleeuwen als woonstalhuis geïnterpreteerd. Opmerkelijk hierbij is de oriëntatie van het gebouw. Deze loopt reeds parallel aan de jongere greppels die zijn aangetroffen in het gebied en een deel van de huidige percelering in het plangebied. Ook staat de plattegrond haaks op de oriëntatie van de Lubberstraat. Het is mogelijk dat deze bewoning een initiële bewoning betreft in dit gebied van waaruit het gebied is ontwikkeld, waarbij dezelfde oriëntatie is aangehouden. Deze oriëntatie kan zich haaks op die van een bestaande weg, hier de Lubberstraat, hebben gezet. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De brede greppels die deelgebied 1 en 4 verdelen in gelijke percelen zijn in ieder geval jonger dan het gebouw in proefsleuven 2 en 12. Daar getuigt in ieder geval S189 van, die de structuur oversnijdt, waardoor de volledige oostelijke korte zijde is vernietigd. Deze greppels zijn lang in gebruik gebleven, getuige het vondstmateriaal dat uit deze contexten is gehaald. &lt;br&gt;Een deel van deze greppels was reeds dichtgegooid voor 1832, gezien ze niet langer zichtbaar waren op de historische kaart van die periode (zie bijlage 6). Enkel de greppel in proefsleuf 11 (S146), de greppel in proefsleuf 30 (S75), de greppel in proefsleuf 35 (S82) en het knooppunt van greppels in proefsleuf 31 (S84 en S87) zijn pas later dichtgegooid. Deze greppels zijn als perceelsgrenzen met heg zichtbaar op de kaart van 1832 en worden nog steeds aangeduid op de historische kaart van 1897. Deze greppels zijn ook op de AHN nog zichtbaar als lineaire laagtes ten opzichte van het omliggend terrein (afb. 6). Vermoedelijk is deelgebied 1 pas in de loop van de vorige eeuw als één perceel akkerland in gebruik genomen waarbij de greppels zijn dichtgegooid en genivelleerd. Voordien was het gebied versnipperd in gebruik als landbouwgebied. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De oriëntatie van deze greppels heeft waarschijnlijk te maken met de geomorfologische geschiedenis van het gebied waarbij de aanwezigheid van een ondiepe laagte ten zuiden van het plangebied mogelijk de afwateringslocatie was van de greppels. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op de historische kaart van 1897 (zie afb. 5) is centraal in het plangebied een weg zichtbaar die is begrensd door middel van bomen. Deze weg geeft toegang tot de Lubberstraat en was nog grotendeels in gebruik tijdens het proefsleuvenonderzoek. Een onverharde weg in de vorm van karrensporen is aangetroffen in proefsleuf 27. Deze weg liep in het verlengde van deze historische toegangsweg, op de perceelsgrens in deelgebied 1. &lt;br&gt;De oversteek (S90) uit proefsleuf 27 zal eveneens met de toegankelijkheid van het gebied te maken hebben. Door middel van de loopplanken werd het zuidelijk gelegen perceel ook makkelijk bereikbaar vanuit het noorden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In een groot deel van de proefsleuven zijn sporen van verstoringen zichtbaar. In deelgebied 2 zijn in de drie proefsleuven sporen aangetroffen van de sloop van het huis dat zich op dit perceel bevond. In het noorden van deelgebied 3 zijn enkel recente vergravingen (voornamelijk kuilen) aangetroffen. Gezien de geur die zich verspreide bij het aanleggen van deze proefsleuven wordt vermoed dat de verontreinigde zone ten zuiden van dit deelgebied zich eveneens meer naar het noorden bevindt. In het noordoosten van deelgebied 1 zijn verstoringen aangetroffen die vermoedelijk te maken hebben met de betonplaten die net ten oosten van dit gebied zijn aangelegd.&lt;/p&gt;