DOI: 10.14457/tu.the.2017.1730
title: ปัญหาการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะที่ 1 มหานครปลอดภัย: มิติปลอดภัยพิบัติ และแนวทางการปรับปรุงแผนยุทธศาสตร์ การพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะที่ 2

description: การศึกษาเรื่อง“ปัญหาการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานครระยะที่ 1 มหานครปลอดภัย: มิติปลอดภัยพิบัติ และแนวทางการปรับปรุงแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะที่ 2” โดยการศึกษาวิจัยครั้งนี้ศึกษาแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะที่ 1 (พ.ศ.2556–2560) มหานครปลอดภัย: มิติปลอดภัยพิบัติ มีวัตถุประสงค์การศึกษา 3 ประการ ดังนี้ ประการที่หนึ่ง ศึกษาโครงสร้างและกระบวนการทำงานของหน่วยงานในสังกัดกรุงเทพมหานครและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานครระยะที่ 1 มหานครปลอดภัย: มิติปลอดภัยพิบัติ ประการที่สอง ศึกษาปัญหาและอุปสรรคการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานครมหานคร และประการสุดท้าย เสนอแนวทางในการปรับปรุงยุทธศาสตร์การพัฒนาเข้าสู่แผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะที่ 2 ต่อไป การศึกษาวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยอาศัยการวิจัยผ่านการศึกษาค้นคว้าข้อมูลเอกสาร (Documentary Research) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) ใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-structured Interview) และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม (Participatory Observation) จากการเข้าร่วมอบรมและสัมมนากับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สำหรับผลการศึกษาพบว่า กระบวนการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์กรุงเทพมหานคร ระยะที่ 1 มหานครปลอดภัย: มิติปลอดภัยพิบัติ ซึ่งพบกระบวนการดำเนินงาน 2 ลักษณะ คือ กระบวนการทำงานของหน่วยงานเชิงนโยบาย (Agenda Based) เชื่อมโยงกับนโยบายของผู้บริหาร หรือมาตรการเร่งด่วน สามารถดำเนินงานและผลักดันแผนงานและโครงการได้อย่างรวดเร็ว และ กระบวนการทำงานของหน่วยงานเชิงภารกิจ (Functional Based) กระบวนการทำงานของหน่วยงานเชิงภารกิจตามโครงสร้างของหน่วยงาน และอำนาจหน้าที่ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2528 บทบาทหน้าที่ของหน่วยงาน พันธกิจของหน่วยงานเชื่อมโยงกับแผนยุทธศาสตร์การพัฒนากรุงเทพมหานครระยะที่ 1 มหานครแห่งความปลอดภัย: มิติปลอดภัยพิบัติ แสดงให้เห็นการจัดวางภารกิจงานให้กับหน่วยงานเป็นไปตามโครงสร้างของหน่วยงาน บทบาทหน้าที่ของหน่วยงานตามมิติปลอดภัยพิบัติจึงเป็นเพียงบทบาทหน้าที่รูปแบบการบริหารจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติมาตรการเชิงโครงสร้าง (Structure Measures) การเร่งพัฒนาโครงการพื้นฐานทางวิศวกรรม ซึ่งเป็นการลดบทบาทอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานอื่น ๆ ที่มีพันธกิจเกี่ยวข้อง  ในทางปฏิบัติหน่วยงานนำแผนงานและโครงการยุทธศาสตร์และภารกิจประจำนำมาเชื่อมโยงแผนยุทธศาสตร์ส่งผลให้แผนงานและโครงการมีความซ้ำซ้อน ระหว่างโครงการเชิงยุทธศาสตร์และโครงการประจำ การบริหารจัดการยังมีลักษณะกระจุกตัวอยู่ที่ส่วนราชการกลาง และขาดกลไกการเชื่อมประสานงานร่วมกันอย่างเป็นระบบระเบียบ ทำให้ส่งผลต่อการประสานงานระหว่างหน่วยงานมีเพียงระดับการประสานงานร่วมกันเท่านั้น เกิดสภาวการณ์ต่างคนต่างทำการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานภายในสังกัดเดียวกัน และโครงสร้างองค์กรส่งผลต่อการบริหารจัดการ มีความเป็นอิสระและคล่องตัวในการดำเนินงาน หน่วยงานสามารถปฏิบัติงานได้ตามภารกิจแต่ยังไม่ส่งผลต่อกระบวนการทำงานร่วมกัน ความเข้าใจบนพื้นฐานเดียวกัน และการบูรการร่วมกันระหว่างหน่วยงาน ทำให้การบริหารจัดการเชิงยุทธศาสตร์ตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระยะที่ 1 ยังเป็นเพียงการเริ่มต้นของกระบวนการดำเนินงานและการวางแนวทางเพื่อบรรลุเป้าประสงค์ต่อไป ซึ่งผู้เสนอสำหรับการศึกษาวิจัยครั้งนี้ คือ การปรับโครงสร้างหน่วยงาน การทบทวน บทบาทอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานด้านการจัดการสาธารณภัยของสำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (สปภ.) ส่วนด้านความเข้าใจของหน่วยงาน ควรมีการถ่ายทอดยุทธศาสตร์สู่หน่วยงานเน้นการบริหารงานแบบมุ่งสัมฤทธิ์ผล (Result Based Management) เพื่อสร้างแนวทางและทิศทางการปฏิบัติร่วมกัน และการสร้างกลไกความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงาน ให้หน่วยงานสามารถนำภารกิจแต่ละหน่วยงานมาบูรณาการร่วมกัน และการสร้างความไว้วางใจ (Trust) ต่อการปฏิบัติงานและการประสานงานกันด้านการบริหารจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติ