DOI: 10.17026/dans-zz4-fw63
title: Rotterdam Sprankelveld. Een karterend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen.
title: BOORrapporten 653

description: &lt;p&gt;In opdracht van Kesselaar Vastgoed BV heeft de afdeling Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam (BOOR) op 16 juli 2018 een karterend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Sprankelveld te Rotterdam (in de gelijknamige gemeente). Dit onderzoek, dat beperkt is gebleven tot het binnen het plangebied gelegen onderzoeksgebied, bestond uit het verrichten van vier handmatige boringen. Er is geboord vanaf het maaiveld tot maximaal 8,43 m - NAP (7,00 m - mv). De boringen zijn doorgezet tot bijna een halve meter in de top van de stroomgordelafzettingen behorend tot de Formatie van Echteld (voorheen Afzettingen van Gorkum).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het onderzoek vond plaats als vervolg op een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek, die zijn uitgevoerd in het kader van de herontwikkeling van woonwijk ‘De Velden’ (Schiltmans 2010). Ook in het plangebied Sprankelveld zijn destijds verkennende boringen gezet. Hierbij zijn binnen het onderzoeksgebied, meer specifiek in boring 10, op twee niveaus in de ondergrond archeologische indicatoren aangetroffen, die mogelijk een aanwijzing vormen voor de aanwezigheid van een of meer archeologische vindplaatsen. Op iets minder dan een halve meter in de top van de stroomgordelafzettingen van de Formatie van Echteld werd een brokje houtskool waargenomen (7,94-8,02 m - NAP; 6,52-6,60 m - mv). Dit zou kunnen duiden op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats uit de periode Mesolithicum tot en met Bronstijd. In dezelfde boring werd in de top van het veen behorend tot de Formatie van Nieuwkoop (voorheen Hollandveen) een veenbrokje met daarin een houtskoolspikkel aangeboord (4,72-4,76 m - NAP; 3,30-3,34 m - mv). Mogelijk vormt dit een aanwijzing voor de aanwezigheid van een vindplaats uit de IJzertijd, eventueel uit de Romeinse tijd of de Middeleeuwen (tot 1373-1375). Voor beide indicatoren gold dat het niet duidelijk was of het houtskool een antropogene of natuurlijke oorsprong had. Op basis van de indicatoren werd wel een vindplaats aangemaakt (BOOR-vindplaats 12-85; Archis-vondstmeldingsnummer 415243). Het karterend inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd omdat in het plangebied de bouw van veertien woningen is voorzien. De woningen zullen worden gefundeerd op heipalen. De voorgenomen werkzaamheden vormen hiermee een bedreiging voor de eventueel aanwezige archeologische waarden behorend tot vindplaats 12-85.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het karterend inventariserend veldonderzoek blijkt dat de diepere ondergrond in het onderzoeksgebied bestaat uit kalkrijke stroomgordelafzettingen. De intacte top is waargenomen vanaf gemiddeld 7,83 m - NAP (6,47 m - mv). Naar boven toe gaan deze afzettingen geleidelijk over in kalkloze komafzettingen, waarvan de intacte top zich bevindt op gemiddeld 7,59 m - NAP (6,24 m - mv). Zowel de stroomgordelafzettingen als de komafzettingen kunnen gerekend worden tot de Formatie van Echteld. Hierboven bevindt zich een veenpakket van de Formatie van Nieuwkoop. De top van het veen, waargenomen vanaf gemiddeld 4,59 m - NAP (3,24 m - mv), lijkt redelijk intact. Enkel in boring 80 is de top van het veen aangetast als gevolg van laatmiddeleeuwse overstromingen. In boringen 77 tot en met 79 is direct op het veen, vanaf gemiddeld 4,47 m - NAP (3,10 m - mv), een gemiddeld 14 cm dikke humeuze kleilaag aangetroffen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren; voorheen Afzettingen van Duinkerke). Waarschijnlijk betreft het een vroege fase van de overstromingsafzettingen van het Laagpakket van Walcheren (voorheen vroege fase Afzettingen van Duinkerke III). De top van de kleilaag is geërodeerd als gevolg van de laatmiddeleeuwse overstromingen in het gebied. In boring 80 is de kleilaag vermoedelijk volledig geërodeerd. In alle boringen is, vanaf gemiddeld 1,86 m - NAP (0,50 m - mv), een overstromingsdek aangeboord. Dit dek is gevormd tussen 1373-1375, de periode van de overstroming van de Riederwaard, en het midden van de 15e eeuw, de periode van de vorming van de Polder Charlois. Deze natuurlijke afzettingen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren; voorheen Afzettingen van Duinkerke III) gaan abrupt over in een (sub)recent geroerd en/of opgebracht pakket. In boring 80 is de oorspronkelijke top van de natuurlijke afzettingen geroerd als gevolg van (sub)recente bodemingrepen en opgenomen in het antropogene pakket.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het onderzoeksgebied zijn tijdens het karterend inventariserend veldonderzoek geen aanwijzingen aangetroffen voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Hierboven is al aangegeven dat in alle boringen wel de verwachte stroomgordelafzettingen van de Formatie van Echteld zijn aangeboord. In de top van deze afzettingen zijn echter geen archeologische indicatoren aangetroffen, zoals bij het voorgaande verkennend inventariserend veldonderzoek het geval was. Gelet op het aangetroffen donkerzwart, bijna ‘houtskoolachtig’, natuurlijk stuk hout in boring 79, bestaat het vermoeden dat het in 2010 aangeboorde brokje houtskool in boring 10 destijds verkeerd is gedetermineerd in het veld. Zowel in boring 77 (5,38-5,39 m - NAP; 4,03-4,04 m - mv) als in boring 80 (4,63-4,64 m - NAP; 3,31-3,32 m - mv) is, net als in boring 10, wel één spikkel houtskool aangetroffen in het veen van de Formatie van Nieuwkoop. Aangezien de houtskoolspikkels zijn waargenomen op verschillende niveaus in het veenpakket en verdere archeologische indicatoren niet zijn aangeboord, bestaat het vermoeden dat deze toch van natuurlijke oorsprong zijn. Concluderend kan dan ook gesteld worden dat de kans zeer klein is dat bij de geplande werkzaamheden in het onderzoeksgebied archeologische waarden verstoord zullen worden.&lt;/p&gt;