DOI: 10.14457/tu.the.2016.662
title: มาตรการทางกฎหมายในการจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับมาตรการทางกฎหมายในการจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์ (Animal Café) ซึ่งผู้เขียนจะนำเสนอถึงสภาพปัญหา แนวคิด มาตรการทางกฎหมาย รวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ทราบถึงปัญหาในการจัดการและควบคุมการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์ ประกอบกับผู้เขียนได้ทำการศึกษาถึงลักษณะของกิจการคาเฟ่สัตว์ทั้งในทางข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายของญี่ปุ่นและสิงคโปร์ซึ่งเป็นประเทศที่มีการเปิดคาเฟ่สัตว์เป็นจำนวนมาก และเคยเกิดกรณีที่ทางราชการลงโทษผู้ประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์มาแล้ว เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยให้มีความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น     จากการศึกษาพบว่า ประเทศไทยยังไม่มีมาตรการทางกฎหมายโดยตรงในการจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์ แต่ทั้งนี้ พบว่ามีกฎหมายที่มีความเกี่ยวข้องกับการจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์อยู่หลายฉบับ เช่น พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 รวมทั้งกฎหมายลำดับรองต่างๆ เช่น กฎ ประกาศ เป็นต้น ซึ่งผู้เขียนพบว่ามาตรการทางกฎหมายในการจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์ในประเทศไทยยังมีข้อบกพร่องหลายประการ ตั้งแต่ปัญหาการขาดกฎหมายควบคุมการเปิดกิจการคาเฟ่สัตว์ซึ่งหากเพียงแต่ทำการขออนุญาตจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารก็สามารถประกอบกิจการได้ รวมถึงการขาดกฎหมายในการควบคุมตัวผู้ประกอบกิจการและผู้รับผิดชอบในการจัดการสัตว์ ปัญหาเรื่องการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์ที่พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ยังไม่สามารถคุ้มครองสัตว์เลี้ยงในฐานะเลี้ยงไว้เพื่อใช้งานหรือเพื่อประโยชน์ในทางการค้าได้อย่างเต็มที่ ปัญหาข้อบกพร่องของกฎหมายสาธารณสุขที่ยังไม่สามารถเข้ามาควบคุมกิจการคาเฟ่สัตว์ในฐานะกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพได้ ปัญหาการควบคุมและการป้องกันโรคติดต่อจากสัตว์ที่พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 ที่จะเข้ามาควบคุมได้ก็ต่อเมื่อเกิดโรคระบาดขึ้นกับสัตว์แล้วเท่านั้นซึ่งต่างจากการประกอบกิจการที่เกี่ยวกับการค้าสัตว์ที่มีการควบคุมและตรวจสอบตั้งแต่แรกเริ่มของการประกอบกิจการ ปัญหาเรื่องการกำหนดโทษในการประกอบกิจการที่เกี่ยวกับสัตว์ที่ยังไม่ได้มีการกำหนดโทษโดยเฉพาะสำหรับการใช้สัตว์เพื่อประโยชน์ในทางการค้า รวมถึงปัญหาเรื่องอำนาจของหน่วยงานของรัฐที่ ณ ปัจจุบันจะเข้ามาควบคุมการประกอบกิจการได้ก็ต่อเมื่อหลังจากที่มีการประกอบกิจการแล้ว และเกิดเหตุการณ์หนึ่งเหตุการณ์ใดอันตรงกับที่ตนมีอำนาจเท่านั้น ด้วยเหตุที่กล่าวมา จึงเห็นได้ว่ากฎหมายไทยที่มีอยู่ไม่สามารถที่จะเข้ามาจัดการปัญหาที่เกิดจากการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์ได้โดยตรงและมีประสิทธิภาพแต่อย่างใด     ดังนั้น เพื่อให้การจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์เป็นไปอย่างมีมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงได้นำเสนอแนวทางในการจัดการการประกอบกิจการดังกล่าว รวมถึงกิจการอื่นอันมีความเกี่ยวข้องกับการใช้สัตว์เพื่อการค้า โดยการนำมาตรการทางกฎหมายของต่างประเทศ คือ ประเทศญี่ปุ่นและประเทศสิงคโปร์มาใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทย ซึ่งผู้เขียนเห็นว่าควรมีการปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการการประกอบกิจการคาเฟ่สัตว์ โดยการนำเอากฎหมายที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบันมาประสานกัน กล่าวคือ สำหรับในส่วนของการคุ้มครองสุขภาพและสุขอนามัยของมนุษย์ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 อันว่าด้วยเรื่องการขออนุญาตจัดตั้งสถานที่จำหน่ายอาหารที่จะต้องมีการกำหนดหลักเกณฑ์เพิ่มเติมในการควบคุมการประกอบกิจการที่มีสัตว์อยู่ในร้านอาหาร รวมทั้งต้องมีการจัดสวัสดิภาพให้แก่สัตว์ที่อยู่ในบริเวณสถานประกอบการอย่างเหมาะสมเพื่อประโยชน์แก่ทั้งมนุษย์และสัตว์ โดยการเพิ่มเติม มาตรา 40 (8) แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 สำหรับในส่วนของการจัดสวัสดิภาพให้แก่สัตว์ ผู้เขียนเห็นว่าควรกำหนดหมวดเพิ่มเกี่ยวกับการขออนุญาตในการประกอบกิจการเกี่ยวกับสัตว์ ในพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 เนื่องจากกฎหมายฉบับนี้เป็นกฎหมายฉบับเดียวที่ประกาศใช้ในปัจจุบันที่มีวัตถุประสงค์หลักในการคุ้มครองสัตว์ไม่ให้ถูกกระทำการทารุณกรรมและได้กำหนดหน้าที่แก่เจ้าของสัตว์ต้องจัดสวัสดิภาพสัตว์ให้เหมาะสมตามประเภทและชนิดของสัตว์นั่นเอง