DOI: 10.17026/dans-x83-yfkm
title: Beuningen, Plangebied IJzerwerf 2. Opgraving

description: &lt;p&gt;Van 13 oktober tot en met 16 november 2011 is, met tussenposen, door BAAC bv in opdracht van Bruisten + Janssen architectenbureau, een archeologische opgraving uitgevoerd in plangebied IJzerwerf 2 te Beuningen, gemeente Beuningen. Aanleiding voor het onderzoek was de voorgenomen nieuwbouw binnen een beschermd archeologisch monumententerrein (rijksmonumentnr. 45301), waardoor de in de bodem aanwezige archeologische resten verstoord of vernietigd dreigden te worden. Het te verstoren deel van het plangebied is vlakdekkend opgegraven. Hierbij werd laagsgewijs verdiept vanaf het maaiveld tot op het eerste niveau waarin grondsporen zichtbaar werden: circa 0,50 m onder maaiveld. Nadat dit vlak geheel gedocumenteerd was en de sporen waren afgewerkt, is het zuidwestelijke deel van het vlak verdiept tot het niveau waarop eventueel resten uit de steentijd aangetroffen zouden kunnen worden. In de praktijk betekende dit circa 1,70 m onder maaiveld. De bodemopbouw van het plangebied bestaat in de bovenste 0 - 10/35 cm uit zwak siltig, matig tot zeer grof zand. Het betreft hier een pakket ophoogzand. Daaronder bevindt zich een pakket zwak humeuze, (donker)blauwgrijze, sterk tot uiterst siltige, kalkloze (kom)klei dat gedurende de laat-Romeinse tijd tot en met de middeleeuwen tijdens overstromingen van de Waal is afgezet. Onder de komklei is met name in het noord(west)elijke deel van het plangebied een laag oever- op komafzettingen aangetroffen, bestaande uit matig tot sterk siltige, kalkloze, (licht)bruingrijze klei tot zwak zandige klei. In deze laag zijn grondsporen uit de ijzertijd / Romeinse tijd aangetroffen. Onder de oeverafzettingen is sprake van komafzettingen met daarin zichtbaar twee laklagen, die periodes van betrekkelijke begaanbaarheid van het terrein aanduiden. Omdat dit in potentie een leefniveau is, is een tweede (dieper) vlak derhalve aangelegd tot circa 10 cm onder het diepst aanwezige potentieel leefoppervlak. Hierbij neemt de diepte van dit kleipakket in noordwestelijke richting toe tot meer dan 300 cm –mv. In de werkput zijn vier spoor- of vondstcontexten onderscheiden. De eerste wordt gevormd door een gedeeltelijke huisplattegrond, bestaande uit een wandgreppel waarin zich aan de lange zijde twee openingen bevinden. Deze twee openingen markeren vermoedelijk de ingang van het gebouw, dat op basis van vormtype en vondstmateriaal in de ijzertijd te dateren is. De huisplattegrond wordt doorsneden door sporen uit de tweede en derde context: enerzijds een cluster (afval)kuilen in het noordoosten en een waterkuil of –put in het zuiden. Zowel de tweede als de derde spoorcontext kan op basis van het vondstmateriaal als Romeins worden aangeduid, wat mogelijk betekent dat beide contexten tot één vindplaats kunnen worden gerekend. De waterput bevatte een stuk hout dat mogelijk heeft gediend om water te doen opwellen. Een 14C-datering van dit hout leert dat de put ergens tussen de eerste eeuw vóór Chr. en de eerste eeuw na Chr. in gebruik is geweest. Sporen uit perioden ná de Romeinse tijd ontbreken, maar vondstmateriaal wijst uit dat er waarschijnlijk wel activiteit op het terrein heeft plaatsgevonden (context 4). Van een tweetal scherven aardewerk wordt vermoed dat zij te dateren zijn in de Merovingische tijd en tevens werden vier scherven rood- en witbakkend aardewerk aangetroffen, welke uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd stammen.&lt;/p&gt;