DOI: 10.17026/ar/btvpxx
title: Bureauonderzoek Eemnes Verlegde Laarderweg e.o. (gemeente Eemnes)
title: Antea Group Archeologie 2023/276

description: Antea Group projectnummer 489157

In november 2023 is in opdracht van BAM Infra Regionaal Oost door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor Verlegde Laarderweg in Eemnes (gemeente Eemnes). Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen om de omgeving rond Aansluiting 34 Eemnes van rijksweg A27, ter hoogte van de Verlegde Laarderweg te Eemnes heraan te leggen.

Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Eemnes.

In een eerdere fase werd voor het een deel van het plangebied, met name “fietspad Eemnes” reeds een bureauonderzoek opgesteld.1 Ook is voor een nieuw P&R terrein een quickscan uitgevoerd. Er bleken echter nog enkele delen van het totale plangebied buiten de eerder onderzochte gebieden te vallen. Om die reden is er voor gekozen om een nieuw bureauonderzoek uit te voeren om de vorige onderzoeken te actualiseren en uit te breiden.

Er geldt een hoge verwachting op resten van kampementen van jagers-verzamelaars uit het laat paleolithicum en mesolithicum. Voor het westelijke deel geldt een hoge verwachting op resten uit het neolithicum tot en met de bronstijd. Het oostelijke deel van het plangebied was in die periode te nat voor bewoning. Hier geldt dus een lage verwachting voor deze periode. Vanaf de ijzertijd tot en met de vroege middeleeuwen was het hele plangebied te nat voor bewoning. Voor deze periode geldt derhalve een lage verwachting. Vanaf de late middeleeuwen werd het gebied ontgonnen. Op basis van de historische gegevens lijkt de ontginningskade circa 1km ten oosten van het plangebied te hebben gelegen. De historische kaarten tonen dat er in de nieuwe tijd geen bebouwing aanwezig was. Waarschijnlijk geldt dit ook tijdens de late middeleeuwen. De verwachting op bewoningsresten uit deze periode is derhalve laag. Er zijn uit deze periode wel sporen van ontginning en landbouwactiviteiten te verwachten.

Advies
(voor advieskaart, zie bijlage 489157-advies) Ter plaatse van de wegen, zoals op de verwachtingskaart van de gemeente weergegeven, geldtgeen verwachting meer. Deze delen kunnen derhalve worden vrijgegeven. Ook de delen die opgehoogd zijn of waar (aantoonbaar) kabels en leidingen in de ondergrond aanwezig zijn, kunnen uitgezonderd worden van vervolgonderzoek.

Omdat er binnen de rest van het plangebied een hoge kans blijft op het aantreffen van archeologische resten, adviseert Antea Group om binnen deze delen van het plangebied een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, verkennende fase, uit te voeren op de locaties waar graafwerkzaamheden dieper dan 30 cm -mv gepland zijn.

De methode – een verkennend booronderzoek bestaande uit 6 boringen per hectare - is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en –intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om: 1) de aard van bodemopbouw en 2) de mate van intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw inclusief de archeologische sporendragende niveaus te bepalen.

Het aantal boringen is afhankelijk van de dieptes van de geplande werkzaamheden. Aangezien deze bij het schrijven het dit bureauonderzoek nog niet precies bekend zijn, kan dit nog niet worden bepaald. Bij het opstellen van het Plan van Aanpak in voorbereiding van het booronderzoek kan dit verder worden bepaald.

Indien uit het archeologisch booronderzoek blijkt dat de niveaus niet intact zijn dan kan vrijgave voor het plangebied volgen. Mocht blijken dat dit niet met zekerheid kan worden vastgesteld, dan kan een vervolgonderzoek noodzakelijk zijn op die locaties waar deze niveaus bereikt worden. In overleg met de opdrachtgever kan dan worden gekeken naar de meest praktische vorm van vervolgonderzoek, zijnde proefsleuven of een archeologische begeleiding van de uit te voeren graafwerkzaamheden.

Bovenstaande is een advies; het hierop nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan de bevoegde overheid, in deze de gemeente Eemnes.

Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden, waar geen graafwerkzaamheden dieper dan 30cm -mv gepland zijn, bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456). Een vondstmelding bij de gemeentelijk of provinciaal archeoloog kan ook.