DOI: 10.17026/ar/9nrtzw
title: Sibrandahus, Burdaardstrjittewei 10 gemeente Dantumadeel, Fr. Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase

description: Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld.
Het plangebied maakte oorspronkelijke deel uit van een pleistoceen zandlandschap, maar werd omstreeks de bronstijd (1500 vC) bedekt met veen, dat vrijwel over het gehele noordelijke kustgebied uitbreidde. In de ijzertijd begon de zee een sterke invloed uit te oefenen op het landschap, waarbij werden grote delen van het veen werden weggeslagen en het landschap bedekt raakte met klei. In dit kwelderlandschap ontstonden door de geleidelijke ophoping van sediment langs de geulen en kreken kwelderruggen. Deze hogere ruggen waren geschikt voor bewoning (later op terpen) en vormde een eerste natuurlijke kustbarrière. In de middeleeuwen werd de invloed van de zee verder getemperd door de aanleg van dijken, waarna de lagere delen van het landschap in cultuur konden worden gebracht.
In het plangebied kunnen in de diepere ondergrond, in de top van afgedekt dekzand, resten uit de steentijd aanwezig zijn. De top van het pleistocene zand bevindt zich ter hoogte van het plangebied tussen 2 en 4 meter onder NAP. De resten zullen vooral voorkomen op dekzandtoppen die hoog genoeg lagen om de vorming van podzolbodems mogelijk te maken. Archeologische resten uit de steentijd zullen in opgeboord dekzand vooral uit houtskoolspikkels bestaan. Dergelijke houtskooldeeltjes komen gewoonlijk in een ruime spreiding rond steentijdvindplaatsen voor. Hoewel de kans hierop een stuk kleiner is, kunnen
eveneens aardewerkresten bewerkt vuursteen en resten van verbrand en onverbrand bot worden gevonden.
Direct onder het maaiveld kunnen resten van het laatmiddeleeuwse stinsterrein
Starkenborgh aanwezig zijn, te weten de terp zelf of terpzolen, die archeologische materialen en grondsporen bevatten. Deze lagen kunnen worden gekenmerkt door donkere vondstlagen en door de aanwezigheid van ophogingsmateriaal met daarin aardewerk, bot, houtskool, fosfaten en dergelijke. Deze kunnen zowel onder ophogingsmateriaal liggen als onder (latere natuurlijke) afzettingen. Ook afgegraven terpen, waarvan de terpzool slechts nog rest, kunnen nog waardevolle diepere sporen bevatten, zoals waterputten en sloten. Ook funderingsresten en bebouwingsstructuren kunnen hier aangetroffen worden. Historisch kaartmateriaal geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van bouwhistorische waarden in de ondergrond van het plangebied. Echter, direct ten noordwesten heeft de stins Starkenborgh gestaan waarvan het stinsterrein tijdens de late middeleeuwen tot in het plangebied kan hebben doorgelopen. De archeologische waarden kunnen hier (plaatselijk) verstoord zijn door agrarische werkzaamheden en door het afgraven van een oude landweg en de aanleg van nieuwe sloten. In het plangebied lijken geen leidingen en kabels te liggen.
Tijdens het veldwerk zijn zes boringen uitgevoerd, hetgeen neerkomt op een boordichtheid van gemiddeld vijftien boringen per hectare. De bodemopbouw bestaat van boven naar onder uit een bouwvoor, verstoorde kleilaag, natuurlijke kwelderafzettingen, een veenpakket en tot slot dekzandafzettingen. In de boringen zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen.