DOI: 10.17026/dans-247-9gwb
title: Noordzijde 25 te Oud-Alblas (gemeente Molenlanden)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in juli en augustus 2019 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Noordzijde 25 te Oud-Alblas, gemeente Molenlanden. De aanleiding van het onderzoek is een bestemmingsplanwijziging van bedrijf naar wonen. Dit is noodzakelijk in het kader van de voorgenomen sloop van de bestaande bebouwing en de bouw van twee vrijstaande woningen met bijgebouwen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat het plangebied deel heeft uitgemaakt van een komgebied. In de IJzertijd waren enkele kleine, smalle stroomgordels actief, waaronder de Oud-Alblas, die relatief kort hebben bestaan. In de Vroeg-Romeinse tijd ontstond een peri-mariene kreek, de Albas. In de ondergrond van het plangebied is waarschijnlijk een pakket oever- op beddingafzettingen van de (Oud-)Alblas aanwezig. In en op de oeverafzettingen van de (Oud-)Alblas kunnen archeologische waarden aanwezig zijn vanaf de Romeinse tijd. Een eventuele archeologische vindplaats uit de Romeinse tijd of de Vroege Middeleeuwen zal uit de resten van een agrarische nederzetting bestaan en zal zich manifesteren als een archeologische laag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de Late Middeleeuwen, gedurende de 11e tot en met de 13e eeuw, werden de veengebieden in de Alblasserwaard ontgonnen. In deze periode ontwikkelde zich ter plaatse van de huidige Noordzijde een bewoningslint. Vanwege wateroverlast werden de erven opgehoogd en ontstond een reeks huisterpen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ondanks dat in het plangebied geen huisterp aanwezig is, kunnen nog bewoningsresten uit de Nieuwe tijd, toen ophoging van erven niet meer noodzakelijk was, aangetroffen worden. Hoewel het geraadpleegde historisch kaartmateriaal geen aanwijzingen voor bebouwing in het plangebied geeft, kan de aanwezigheid van bewoningsresten niet geheel worden uitgesloten, omdat er uit de periode vóór het begin van de 19e eeuw geen betrouwbare kaarten voorhanden zijn. Een eventuele archeologische vindplaats zal zich manifesteren als een opgebrachte en/of omgewerkte humeuze kleilaag met daarin onder meer aardewerkfragmenten en resten bouwmateriaal. Dit potentieel archeologisch niveau bevindt zich direct onder het maaiveld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat in het noorden van het plangebied de ondergrond uit mineraalarm veen bestaat, afgedekt door lagen humeuze en venige klei. Een dergelijke opbouw is kenmerkend voor zeer natte komgebieden. In het zuiden van het plangebied is in de ondergrond een pakket sterk siltige klei met dunne zandlagen aanwezig. Het betreft hier oeverafzettingen van de Oud-Alblas of Alblas. Dit pakket wordt afgedekt door een laag venige, humeuze klei of kleiig veen. Tijdens de vorming van deze laag lag het plangebied in een komgebied. De venige kleilaag of kleiige veenlaag wordt in het zuiden van het plangebied afgedekt door een pakket gerijpte, sterk siltige klei. Dit is een pakket oeverafzettingen van de Alblas. De natuurlijke bodemopbouw gaat over in een 60 tot 140 cm dik heterogeen, recent opgebracht zand - en kleipakket.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het zuiden van het plangebied zijn twee pakketten met oeverafzettingen aangetroffen. Het onderste pakket is bijna ongerijpt en hierin zijn geen potentiële bewoningsniveaus aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Daarom worden in dit pakket geen archeologische waarden verwacht. Het bovenste pakket oeverafzettingen is in sommige delen van het plangebied niet meer aanwezig (waaronder in boring 5). In andere delen is de oorspronkelijke (humeuze) top van het pakket niet meer aangetroffen en daarom worden op dit niveau geen intacte archeologische waarden verwacht. In het plangebied zijn dus geen potentiële archeologische lagen aangetroffen.&lt;/p&gt;