DOI: 10.17026/dans-zyp-pmct
title: Valburg, Herveld Herveld, MFC de Hoendrik

description: &lt;p&gt;In opdracht van Gemeente Overbetuwe heeft BAAC een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in plangebied MFC de Hoendrik te Herveld gemeente Overbetuwe. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen nieuwbouw in het plangebied waarbij een gerede kans bestaat dat archeologische waarden vernietigd zullen worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied ligt op de stroomgordel van Herveld die actief was vanaf circa 5020 tot 2220 jaar BP oftewel vanaf het midden neolithicum B tot en met de midden-ijzertijd. Het archeologisch booronderzoek, dat in 2018 is uitgevoerd, heeft uitgewezen dat de beddingafzettingen van de rivier zich in het oostelijke deel van het plangebied op 6,05 à 6,45 m +NAP ( 170 à 195 cm –mv) bevonden. In het westelijke deel zijn de beddingafzettingen niet binnen het boorbereik (5,9 à 6,25 m +NAP oftewel 210 cm –mv) aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het proefsleuvenonderzoek is gebleken dat in het oostelijke deel van de werkput de beddingafzettingen zijn afgedekt met een bruine tot donkergrijze, uiterst siltige kleilaag, die is geïnterpreteerd als verlandingsafzettingen. In het westelijke deel zijn de beddingafzettingen afgedekt met een pakket sterk zandige klei (oeverwalafzettingen), die erosief is afgedekt met een dunne laag zwak zandige klei. Op deze afzettingen bevindt zich een pakket matig tot sterk siltige klei met verspreid door het pakket schelpjes (slak), onverbrand dierenbot, bewerkt natuursteen en aardewerkfragmenten uit de ijzertijd tot en met de late middeleeuwen (vindplaats 1). &lt;br&gt;Deze afzettingen zijn geïnterpreteerd als crevassegeulafzettingen van de Waal, waarbij de crevassegeul stroomafwaarts één of meerdere vindplaatsen heeft aangesneden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het vondstmateriaal is duidelijk afkomstig uit nederzettingscontext. De verspreiding van de vondsten over de lagen, waarbij het materiaal met verschillende dateringen zich door elkaar bevonden, doet vermoeden dat één of verschillende meer-perioden sites zijn aangesneden en verspoeld. In de omgeving zijn op meerdere plekken vindplaatsen uit deze periode aanwezig, o.a. ter hoogte van de terp van Andelst op circa 700 m ten westen van het plangebied. Op basis van de datering van het aardewerk zal het pakket ná de 13e/14e eeuw zijn afgezet. In de late middeleeuwen is onder invloed van het nattere klimaat ook een sprake van een verhoogde rivieractiviteit en daarmee gepaard gaande overstromingen. Vermoedelijk is de kleilaag hierbij afgezet.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het plangebied is één vindplaats vastgesteld, bestaande uit vondstmateriaal afkomstig uit meerdere perioden, aangevoerd door een crevasse-geul. Op gaafheid scoort deze vindplaats laag, omdat er geen relatie is met sporen of met de omgeving. Aangezien de vondsten in goede staat zijn aangetroffen en ook het onverbrand dierlijk bot goed geconserveerd is, scoort conservering hoog.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Om de zeldzaamheid te beoordelen wordt bepaald of een bepaalde vindplaats schaars is in een bepaald gebied. Bij deze vindplaats is dat niet het geval. In de (nabije) omgeving zijn vondsten bekend uit de periode late ijzertijd/Romeinse tijd tot en met de middeleeuwen (zie 3.2). De vindplaats scoort dus laag op zeldzaamheid. Ook op informatiewaarde scoort de vindplaats laag. De vindplaats heeft weinig betekenis als bron van kennis over het verleden, omdat de vondsten verspoeld zijn. Het ontbreken van archeologische en landschappelijke context, zorgt ook voor een lage score op ensemblewaarde.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als gekeken wordt naar de waarderingstabel is voor vindplaats 1 een score van 4 punten voor fysieke kwaliteit en een score van 3 punten voor inhoudelijke kwaliteit geen aanleiding om de vindplaats te behouden. Het advies van BAAC is dan ook om vindplaats 1 vrij te geven. Het plangebied heeft op de gemeentelijke archeologische waardenkaart een hoge verwachting vanwege de ligging op een oude woongrond. Op basis van de aanwezigheid van onverbrand bot, verbrand leem en fragmenten houtskool is deze oude woongrond herkend in de boringen van het booronderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Deze hoge verwachting wordt voor het onderzoeksgebied (bouwblok) bijgesteld naar laag. De hoge verwachting voor het omliggende gebied kan echter intact blijven, omdat op basis van het vondstmateriaal één of meerdere nederzettingen ten westen van het onderzoeksgebied kan worden verondersteld. Omdat de precieze loop van de crevassegeul rondom het onderzoeksgebied niet bekend is, blijft ook hier de hoge verwachting vanwege de aanwezigheid van oude woongronden intact.&lt;/p&gt;