DOI: 10.17026/ar/n2iles
title: Archeologisch vooronderzoek plangebied Multifunctionele Accommodatie aan ‘t Verlaat 1-3 te Almkerk, gemeente Altena

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied aan ‘t Verlaat 1-3 te Almkerk, gemeente Altena (kaart 1; afbeelding 1). mRO is betrokken bij de herontwikkeling van het plangebied, ten behoeve van de realisatie van een Multifunctionele Accommodatie (MFA). De huidige plannen gaan uit van een nieuw MFA op het perceel ’t Verlaat 1-3, waar momenteel een dorpshuis met sportzaal en een gebouw van de muziekvereniging aanwezig zijn. Deze opstallen worden (met uitzondering van het gebouw van de muziekvereniging, ‘t Verlaat 3) gesloopt en vervangen door een nieuwe multifunctionele accommodatie, bestaande uit twee basisscholen, kinderopvang, een dorpshuis en een sportzaal. Het huidige plangebied bestaat uit de begrenzing van het plangebied 

In 2018 is door Vestigia in opdracht van KuiperCompagnons een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied dat overlapt met het huidige plangebied. Het onderzoek werd destijds uitgevoerd in het kader van de voorgenomen nieuwbouw van een schoolgebouw. In 2022 is dit onderzoek in opdracht van mRO geactualiseerd met een nieuwe begrenzing van het plangebied, gebaseerd op de plangrens van het ontwerp bestemmingsplan “Kern Almkerk: MFA ’t Verlaat 1-3” . Geadviseerd is om binnen het oostelijke deel van het bestemmingsplanplangebied waar momenteel nog sprake is van een dubbelbestemming archeologie, een vervolgonderzoek door middel van verkennende boringen uit te voeren. Het bevoegd gezag heeft dit advies overgenomen.

Op basis van het eerder uitgevoerde bureauonderzoek en het op het naastgelegen terrein uitgevoerde booronderzoek was de archeologische verwachting voor het huidige plangebied hoog. Uit het onderhavige booronderzoek is gebleken dat er binnen het huidige plangebied plaatselijk sprake is van een (deels) intact niveau van oeverafzettingen waar zich mogelijk nog archeologische waarden kunnen bevinden uit de periode vanaf de IJzertijd/Romeinse tijd. Omdat de top van de oever afzettingen is opgenomen in de bouwvoor zal het overwegend diepere sporen betreffen. Deze zones zijn aangegeven op de advieskaart achterin het rapport. De dubbelbestemming dient hier nog in stand te blijven. Geadviseerd wordt om indien op deze locaties graafwerkzaamheden plaatsvinden een vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek of een archeologische begeleiding. Gezien de vele kabels en leidingen in de ondergrond lijkt een archeologische begeleiding van het uitgraven van de bouwput op dit moment de meest praktische oplossing.

Voor de rest van het huidige plangebied kan de dubbelbestemming worden opgeheven; hier behoeft geen verder vervolgonderzoek te worden uitgevoerd.

Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Altena, om, op basis van dit rapport en het daarin geformuleerde advies, een besluit te nemen ten aanzien van het eventueel vervolgonderzoek, dan wel het beëindigen van het onderzoeksproces. Dit besluit kan afwijken van het advies in dit rapport.

Ook nadat het archeologische onderzoeksproces is afgerond, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Altena, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Naschrift
Het bevoegd gezag, mevr. L. Weterings-Korthorst heeft het conceptrapport versie 1.1 beoordeeld en als volgt geadviseerd: “Het advies aan de gemeente Altena is om in te stemmen met het rapport. Uit het onderzoek blijkt dat binnen twee onderbouwde zones archeologische resten kunnen worden aangetroffen. Als binnen deze zones bodemingrepen gepland zijn, dan is hier vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven noodzakelijk. Graag denken we mee zodra er plannen er uitgewerktere plannen zijn. Als het onderzoek niet binnen de bestemmingsplanprocedure wordt uitgevoerd, dan graag de dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie’ aanhouden en te voorzien in de Aanduiding ‘overige zone – melding onderzoek archeologie’. De overige delen van het plangebied kunnen worden vrijgegeven. Let wel: als men tijdens bouw- of andere werkzaamheden ondanks vooronderzoek toch op archeologische resten stuit, dan moet dit volgens artikel 5.10 van de Erfgoedwet uit juli 2016 zo spoedig mogelijk gemeld worden bij de Minister van OC&W. In dit geval kan het ook bij de gemeente of bij het meldpunt archeologische bodemvondsten van de provincie Noord-Brabant.“