DOI: 10.17026/ar/lvzq8h
title: Plangebied Elsburger Onlanden te Paterswolde, gemeente Tynaarlo;
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP RAPPORT 6568

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van Ecogroen heeft RAAP in juni 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Elsburger Onlanden te Paterswolde in de gemeente Tynaarlo. In het plangebied zal op diverse plekken natuurontwikkeling plaatvinden door
middel van afplaggen tot een diepte van ca. 10 à 30 cm -mv.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van het bureauonderzoek worden in het plangebied, daar waar het dekzand dagzoomt, archeologische resten verwacht direct onder het maaiveld. Ook al zijn de beoogde ingrepen relatief ondiep (ca. 10 tot 30 cm -mv), kunnen deze mogelijk leiden tot aantasting van archeologische waarden, zeker gelet op de vermoedelijke aanwezigheid van gradiëntzones in het dekzandoppervlak. Speciale
aandacht verdienen de mogelijke pingoruïnes of door andere processen ontstane laagtes in het plangebied wegens de kans op bijzondere datasets.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Daar waar het dekzand wordt afgedekt door veen, worden deze resten echter op grotere diepte verwacht, tot ca. 1 m -mv. In de archeologische beleidskaart van de gemeente Tynaarlo heeft de zone met veenbedekking binnen het plangebied een lage verwachting gekregen. Dit houdt in dat er geen onderzoeksplicht is voor ingrepen in deze zone. 
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
In het veengebied kunnen echter wel veenterpen uit de middeleeuwen aanwezig zijn. Deze zijn door een mogelijk geringe grootte vermoedelijk niet goed door middel van een booronderzoek op te sporen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de natuurontwikkeling op andere plaatsen te laten plaatsvinden dan in de zones waar archeologische resten worden verwacht, of
waar deze zich op grotere diepte bevinden.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. 
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt in de op figuur 13 weergegeven zones een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw
van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
In het overige deel van het plangebied wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Wel wordt aanbevolen om bij de civiele werkzaamheden een meldingsprotocol in te stellen met betrekking tot het mogelijk aantreffen van resten van middeleeuwse veenterpen. Bovendien geldt in het algemeen dat, indien bij de uitvoering van de
werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten verplicht is bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;/p&gt;