DOI: 10.17026/dans-222-5jbp
title: Transect-rapport 2113: Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, IVO Verkennende Fase. Hedel, Akkerseweg 13b, Gemeente Maasdriel (GD)

description: &lt;p&gt;In maart 2019 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Akkerseweg 13b in Hedel (gemeente Maasdriel). De aanleiding voor het onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van de realisatie van een bedrijfshal in het plangebied. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Volgens het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Herziening 2017: Akkerseweg 13B’ geldt voor het plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 5. Een archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 1000 m2 en dieper dan 30 cm -Mv. Dit betekent dat gezien de omvang (4457 m2) en de diepte (80 – 140 cm -Mv) ten behoeve van de voorgenomen bodemingrepen een archeologisch vooronderzoek nodig is om vast te stellen of er geen archeologische waarden in het plangebied onevenredig worden geschaad bij deze ontwikkeling.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase. Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Hiervoor is onder andere het centraal Archeologisch Informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geraadpleegd, waarin de Archeologische MonumentenKaart (AMK) is opgenomen. Aanvullende (cultuur)historische informatie is verkregen uit divers voorhanden historisch kaartmateriaal. Om inzicht te krijgen in de opbouw en ontwikkeling van het landschap zijn onder andere de bodemkaart en beschikbaar geologisch-geomorfologisch kaartmateriaal geraadpleegd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Hiermee ontstaat inzicht in de landschapsvormende processen en landschappelijke eenheden uit het verleden. Op basis hiervan kan een oordeel worden gegeven over waar, wanneer en in hoeverre het gebied in het verleden geschikt was voor de mens. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een booronderzoek (IVO-O).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;• Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied zich op de stroomrug van de Afgedamde Maas bevindt. De oevers van deze rivier zijn vanaf de IJzertijd bewoonbaar geweest en heeft sindsdien een gunstige locatie voor bewoning gevormd vanwege de relatief hoge en droge ligging. In de omgeving van het plangebied zijn enkele vondsten en sporen van bewoning uit de Middeleeuwen en Nieuwe tijd bekend. Deze sporen kenmerken zich daar voornamelijk als een antropogene ophooglaag (cultuurlaag). Ook blijkt uit het bureauonderzoek dat ten zuidoosten van het plangebied in 1658 een dijkdoorbraak heeft plaatsgevonden. Dit kan ertoe geleid hebben dat eventuele archeologische resten in het plangebied zijn geërodeerd (uit de periode voor de dijkdoorbraak), maar ook dat ze juist bedekt en goed geconserveerd zijn. De aanwezigheid van mogelijk bewoonbare oevers in combinatie met een afdekkend pakket overslagsediment maken de verwachting voor archeologische resten uit de periode IJzertijd-Late Middeleeuwen hoog. Voor wat betreft de Nieuwe tijd is de verwachting waarschijnlijk laag. Er is op vroeg-19e-eeuws kaartmateriaal ter plaatse van het plangebied geen sprake van bebouwing, waarmee in de periode ervoor het ook niet erg waarschijnlijk is dat er ooit bebouwing gestaan heeft. Deze zou dan ook eerder langs de dijk gelegen hebben.&lt;br&gt;• Op basis van het veldonderzoek is vastgesteld dat in het plangebied een pakket dijkdoorbraakafzettingen op geulafzettingen en beddingafzettingen van de Afgedamde Maas is gelegen. Tevens is vastgesteld dat als gevolg van de dijkdoorbraak delen van de oorspronkelijke afzettingen in het gebied zijn verspoeld. Op basis van deze informatie kan de hoge archeologische verwachting uit het bureauonderzoek naar laag worden bijgesteld. Ten eerste is geconstateerd dat de bodemopbouw in het plangebied tussen circa 1,0 en 1,4 m -Mv verstoord is geraakt dan wel bestaat uit een puinpakket (Verhoeven Milieutechniek, 2016). Ten tweede is vastgesteld dat als gevolg van de dijkdoorbraak delen van de oorspronkelijke afzettingen in het gebied zijn verspoeld alvorens de dijkdoorbraakafzettingen in het gebied zijn gevormd. Ten derde wijzen de resterende natuurlijke afzettingen op natte omstandigheden (geulafzettingen), die niet op een voor bewoning geschikte plek wijzen. Gezien deze gegevens valt daarom op basis van de boringen en de gegevens uit het milieukundig onderzoek de verwachting naar beneden bij te stellen. De kans dat zich namelijk nog intacte, goed bewaarde resten bevinden is klein.&lt;/p&gt;