DOI: 10.17026/dans-xw3-2g82
title: Rotterdam Gasfabriek Feijenoord. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen
title: BOORrapport 532

description: &lt;p&gt;SAMENVATTING&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Algemeen&lt;br&gt;In opdracht van het Ingenieursbureau van Gemeentewerken Rotterdam (IGWR) heeft het Bureau Oudheidkundig Onderzoek van Gemeentewerken Rotterdam (BOOR) in november 2011 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Rotterdam Gasfabriek Feijenoord. Het veldwerk is voorafgegaan door een bureauonderzoek. Het onderzoek is verricht omdat bij de geplande werkzaamheden in het gebied de bodem zal worden ontgraven. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze hierbij worden aangetast of vernietigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten&lt;br&gt;Tijdens het bureauonderzoek is onder meer gekeken naar de historische situatie, de bodemopbouw en de bekende archeologische waarden in (de omgeving van) het plangebied. Hieruit is gebleken dat voor het plangebied een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting geldt. In het plangebied kunnen lokaal pleistocene rivierduinafzettingen aanwezig zijn (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen). Deze rivierduinen vormden vanaf de prehistorie aantrekkelijke locaties voor bewoning. Prehistorische vindplaatsen kunnen eveneens gerelateerd zijn aan fossiele geulsystemen (Formatie van Echteld). Op het veen (Formatie van Nieuwkoop) zijn in verschillende overstromingsfasen kleipakketten afgezet (eveneens Formatie van Echteld). De archeologische verwachting geldt met name voor overstromingsafzettingen daterend vanaf 1200. Hierin kunnen bewoningssporen uit de Nieuwe tijd aangetroffen worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De dieptst aangeboorde afzettingen in het plangebied bestaan uit stroomgordelafzettingen van een vlechtend riviersysteem, die behoren tot de Formatie van Kreftenheye. Deze zijn afgezet voor de aanvang van het Holoceen. De stroomgordelafzettingen zijn aangetroffen op een minimale diepte van 16,01 m - NAP (19,30 m - mv). De stroomgordelafzettingen worden afgedekt door de Laag van Wijchen, een komklei die eveneens behoort tot de Formatie van Kreftenheye, afgezet op de pleistocene riviervlakte. De Laag van Wijchen ligt op een minimale diepte van 15,14 m - NAP (18,43 m - mv). Op de Laag van Wijchen liggen rivierduinafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen) op een minimale diepte van 14,66 m - NAP (17,98 m - mv). De rivierduinafzettingen worden afgedekt door overstromingsafzettingen die behoren tot de Formatie van Echteld. Deze afzettingen liggen op een minimale diepte van 5,57m - NAP (8,86 m - mv). De overstromingsafzettingen dateren uit het Holoceen en zijn afgezet vanuit de Maas in een meanderend rivierensysteem. Na een periode van sedimentatie brak een periode van veengroei aan. In het plangebied is nog een restant van het veenpakket aanwezig, dat behoort tot de Formatie van Nieuwkoop (Hollandveen Laagpakket), op de Formatie van Echteld. Het veenpakket is echter sterk aangetast door erosieve processen tijdens overstromingen vanaf 1200 waarbij een tweede kleipakket, dat behoort tot de Formatie van Echteld, is afgezet. De ongeroerde top van deze formatie ligt in het plangebied op een minimale diepte van 1,58 m - NAP (5 m - mv). De grens tussen de geroerde afzettingen van de Formatie van Echteld en een daarboven gelegen heterogeen opgebracht kleipakket was in de boorkernen moeilijk vast te stellen. Dit kleipakket kan waarschijnlijk toegeschreven worden aan de vuilstort die op het eiland Feijenoord heeft plaatsgevonden. Het bevat vondstmateriaal dat gedateerd kan worden in de 19e eeuw of jonger. Aan het maaveld ligt het meest recent opgebrachte materiaal, bestaande uit zand.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor de rivierduinafzettingen geldt een zeer hoge archeologische potentie, omdat deze rivierduinen vanaf de prehistorie aantrekkelijke locaties voor bewoning vormden. De rivierduinafzettingen liggen op een minimale diepte van 14,66 m - NAP echter ruim beneden de maximale verstoringsdiepte van 2,71 m - NAP (bij een maaiveldhoogte van de laagst gelegen boring van 3,29 m + NAP). Ook de overstromingsafzettingen van de Formatie van Echteld liggen op een minimale diepte van 5,57 m - NAP beneden deze maximale verstoringsdiepte. Het daarboven gelegen veen is sterk aangetast en niet meer intact in het plangebied aanwezig. De top van de Formatie van Echteld, daterend vanaf 1200, is verstoord. Tijdens het verkennend inventariserend onderzoek zijn alleen archeologische indicatoren aangetroffen in het opgebrachte pakket dat mogelijk deel uitmaakt van een voormalige kade, maar waarschijnlijk gerelateerd is aan vuilstort op het voormalige eiland Feijenoord. Dit betekent dat in het plangebied geen in situ archeologische waarden zijn aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Concluderend kan gesteld worden dat de kans zeer klein is dat bij de saneringswerkzaamheden in het plangebied archeologische waarden verstoord zullen worden binnen de maximale ontravingsdiepte van 6 m - mv (2,71 m - NAP bij een maaiveldhoogte van 3,29 m + NAP).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aanbeveling&lt;br&gt;Op basis van de bovenstaande conclusies luidt de aanbeveling voor het plangebied Rotterdam Gasfabriek Feijenoord dat er geen voorzieningen getroffen hoeven te worden om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Zonder verder archeologisch onderzoek kan worden gestart met de voorgenomen werkzaamheden.&lt;/p&gt;