DOI: 10.17026/dans-xjn-8rqw
title: Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven Plangebied Aanvalsplan Binnenstad, Deelgebied Stellingmolen, Gaswal, Doetinchem, Gemeente Doetinchem

description: &lt;p&gt;Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van de planontwikkeling voor het ‘Aanvalsplan Binnenstad’. Daarvoor moest worden nagegaan of de wal ten westen van de stellingmolen nog een onderdeel is van de oorspronkelijk hier gelegen stadswal, of dat deze hier later opnieuw is opgeworpen. De oppervlakte van het onderzoeksgebied bedroeg circa 0.71 hectare. De ter plaatse van de Gaswal aanwezige ‘middeleeuwse’ muurresten zijn niet meer in situ aanwezig. Het is zelfs niet bekend wat de exacte herkomst is van deze muurresten. In de loop der jaren is bij de Doetinchemse bevolking onterecht het beeld ontstaan dat dit restanten van de oorspronkelijke stadsmuur zijn. Er kan worden geconcludeerd dat de vestingwal (Gaswal) voorafgaand aan de bouw van de drukkerij van Misset in 1886 volledig moet zijn afgegraven tot ten minste het maaiveldniveau van de IJsselkade. De Gaswal zelf is een reconstructie ofwel een ‘artist impression’ van de voormalige verdedigingswal zoals die vóór 1860 rond Doetinchem aanwezig is geweest. De wal zelf is in of na 1985 ontstaan na de sloop van de voormalige drukkerij van Misset. De wal is letterlijk opgebouwd uit het slooppuin van de voormalige drukkerij/ uitgeverij. In de wal en in de profielwanden van de aangelegde werkputten in de wal zijn tot op de ontgravingsdiepte geen restanten meer aangetroffen van de oorspronkelijke vestingwal. Ook het oorspronkelijke profielverloop en de locatie van de wal konden niet meer worden herleid. In de meest oostelijke proefsleuf bij de molen is onder de subrecente ophooglagen een vloer van betonplaten aanwezig waaronder een opvulling van puin, koolas en PAK’s is aangetroffen die op basis van de in deze opvulling aanwezige vondsten in de tweede helft van de 19de eeuw kon worden gedateerd. Mogelijk betreft het een opvulling van de voormalige laagte van het dal van de Oude IJssel, die tot in de 19de eeuw dichter langs de stad stroomde dan nu het geval is. De datering van het pakket komt globaal overeen met de bouw van de vestiging van Misset aan de IJsselkade. In 1886 verhuisde Misset vanuit de Waterstraat naar de IJsselkade, waarna de drukkerij en uitgeverij al vrij snel moesten gaan uitbreiden . Het bedrijf bleef doorgroeien en nam vooral onder leiding van de beide zonen van Cornelis, Cees en Henk, een grote vlucht. Halverwege de jaren 1980 verhuisde de uitgeverij naar een nieuw pand aan de Hanzestraat, waarna het pand gesloopt werd. Daarna volgde het grafisch bedrijf. Het grafisch bedrijf dat nu Senefelder Misset heet, is inmiddels een ultramoderne full-service offsetdrukkerij en maakt deel uit van de Roto Smeets-groep. Zowel het op de Gaswal geplaatste ‘middeleeuwse’ muurwerk als de reconstructie van de vestingwal (Gaswal) zelf, hebben in de loop der jaren bij de Doetinchemse bevolking geleid tot de foutieve aanname en beeldvorming dat de Gaswal de oorspronkelijke verdedigingswal zou zijn uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Mede op basis van oude foto’s is vast te stellen dat de molenberg vermoedelijk het laatste restant van het oorspronkelijke wallichaam betreft aan deze zijde van de stad. Het valt niet uit te sluiten dat aan de westzijde van de molen, en ten noorden van Proefsleuf nr. 1 nog een restant van een flauw talud aanwezig is, waar de bodemlagen in de kijkput misschien aan kunnen worden gerelateerd.&lt;/p&gt;