DOI: 10.17026/dans-zab-zrz4
title: Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Kappersweg 2 te Spankeren, gemeente Rheden

description: &lt;p&gt;Het onderhavige archeologisch onderzoek is uitgevoerd vanwege de geplande nieuwbouw van een stal voor melkvee op het perceel aan de Kappersweg 2 te Spankeren (zie Afbeelding 1). Het onderzoeksgebied heeft een oppervlakte van 809 m². De maximale ontgravingsdiepte ten behoeve van de nieuwbouw is 241 cm-mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het bestemmingsplan van de gemeente Rheden ligt het onderzoeksgebied in een zone met Archeologische Waarde-1 (gronden met een hoge archeologische verwachting) en Archeologische Waarde-3 (gronden met een lage archeologische verwachting). Bij meerdere waarden binnen een plangebied geldt dat de hoogste waarde (Waarde-1) leidend is. Hiervoor geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij een bodemingreep groter dan 100m2 en dieper dan 30 cm. De voorgenomen ontwikkeling overschrijdt de ondergrenzen uit het bestemmingsplan. Derhalve is een archeologisch bureauonderzoek noodzakelijk om de archeologische verwachting verder te specificeren en deze te toetsen met behulp van inventariserend veldonderzoek (verkennende fase). Het plangebied maakt deel uit van een eerder bureauonderzoek dat uitgevoerd is door RAAP voor de Spankerense Enk, maar binnen het plangebied specifiek is niet eerder een formeel archeologisch onderzoek uitgevoerd. Voorafgaand aan het vergunningtraject is archeologisch onderzoek noodzakelijk, dat tenminste bestaat uit een bureau- en een verkennend booronderzoek, conform het Normblad archeologisch vooronderzoek (versie 1.2), de BRL SIKB 4002 en 4003, de KNA 4.0 en de richtlijnen uit het Handboek Archeologie van Regio Arnhem. Het archeologisch onderzoek heeft alleen betrekking op de geplande nieuwbouw. Op basis van de resultaten van het archeologisch onderzoek dient aangetoond te worden dat met de geplande nieuwbouw geen archeologische waarden verstoord worden. De resultaten van het bureauonderzoek en het inventariserend veldonderzoek (karterende fase) dienen te worden getoetst door het bevoegd gezag, de Gemeente Rheden en diens adviseur, de regioarcheoloog (drs. J. Habraken). Op basis van de bevindingen in dit rapport nemen zij een besluit of vervolgonderzoek noodzakelijk is of dat het gebied vrijgegeven kan worden voor verdere ontwikkeling zonder vervolgonderzoek. Tot dan kunnen nog geen graafwerkzaamheden ondernomen worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie bureauonderzoek Op basis van het bureauonderzoek wordt een hoge trefkans gegeven voor archeologische resten uit alle perioden. Spankeren is vermoedelijk in de Vroege Middeleeuwen ontstaan. Het plangebied is gelegen op een es en op de historische kaarten voornamelijk in gebruik geweest als akkergrond en erf.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gezien de situering van het plangebied op een daluitspoelingswaaier is het mogelijk dat erosie heeft plaatsgevonden van oude bodems, waarbij archeologische waarden verloren zijn gegaan. Voor het plangebied worden (ondiepe) verstoringen door agrarische grondbewerking, verwacht. In de omgeving zijn veel archeologische meldingen bekend vanaf het Mesolithicum. Het archeologisch niveau wordtverwacht in de basis van de eerdlaag en in de top van de C-horizont. De C-horizont wordt verwacht op een diepte van 0,90 m. Het plaggendek heeft een verwachtte dikte van 60 cm. Omdat de werkzaamheden tot op een diepte van ca 2,4 m-mv gaan, worden potentiële archeologische niveaus geraakt en is booronderzoek noodzakelijk om de intactheid van de bodem te toetsen en bij een intacte bodem archeologische vindplaatsen vast te stellen en zo ja, welke en waar (welke diepte)en in welke vorm.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie Veldonderzoek Uit het uitgevoerde karterend booronderzoek blijkt dat de basis van het bodemprofiel bestaat uit een dik grindpakket van een daluitspoelingswaaier waarop een 10 tot 25 cm dikke laag dekzand afgezet is. Deze dekzandlaag is alleen in boring 2 en 3 aangetroffen. In de overige boringen is sprake van een subrecente bouwvoor en subrecente eerdlaag uit de 20e eeuw. Deze zijn het gevolg van eerdere graafwerkzaamheden voor de bouw- en sloop van kippenhokken (rond 1980) en de bouw van een grote mestsilo in het plangebied. Hierdoor is de bodem verstoord geraakt tot onder het dekzandpakket (top van de daluitspoelingswaaier). Archeologische spoor- en/of vondstniveaus zijn niet aangetroffen. Deze zijn, indien aanwezig, reeds vergraven in de 20e eeuw. Archeologische indicatoren ontbreken eveneens in de boringen. Er is uitsluitend puin en aardewerk aangetroffen uit de 20e eeuw tot in de basis van het bodemprofiel. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies Op basis van het ontbreken van archeologische vindplaatsen adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied te laten uitvoeren. Door de bouw- en sloop van kippenhokken in de 20e eeuw en de bouw van een mestsilo is de bodem in het plangebied grotendeels vergraven tot in de daluitspoelingswaaier. Door de zeer dunne laag dekzand (boring 3 en 4) op een ondergrond van grind en grindrijk zand was het plangebied bovendien niet erg geschikt voor landbouwende samenlevingen. Er kunnen hoogstens vuursteenstrooiingen aanwezig zijn van Steentijdsamenlevingen. Deze zijn niet of nauwelijks aan te tonen met behulp van karterend booronderzoek. Dit geldt ook voor het aantreffen van grafvelden, maar de trefkans hierop is nihil.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit De resultaten van het bureauonderzoek en het inventariserend veldonderzoek (verkennende en karterende fase) zijn namens het bevoegd gezag, de Gemeente Rheden getoetst door diens adviseur, de regioarcheoloog (namens deze drs. L. Smole)1. Het advies in het rapport van Hamaland Advies wordt onderschreven. Er wordt dan ook geen archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd. De reden is dat op basis van de resultaten van het veldonderzoek herleid kan worden dat het huidige bodemprofiel in het plangebied niet ouder is dan 80 tot 100 jaar. Met het afgraven van het dekzandpakket in het verleden, zijn tevens de te verwachten archeologische spoor- en vondstniveaus vergraven. Er zijn dan ook geen archeologische indicatoren aangetroffen die een vindplaats doen vermoeden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de RCE te Amersfoort en de verantwoordelijk beleidsadviseur archeologie van de Gemeente Rheden (mw. M. Sanderman).&lt;/p&gt;