DOI: 10.17026/ar/pbz45a
title: Archeologisch onderzoek Mangaanweg 5 Heerenveen, gemeente Heerenveen; inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen

description: In opdracht van Zethoven-Hornstra Bouwplan Ontwikkeling B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende/karterende fase) uitgevoerd naar de locatie Mangaanweg 5 te Heerenveen, gemeente Heerenveen. De aanleiding voor dit onderzoek is de herontwikkeling van het terrein ten behoeve van bedrijfsuitbreiding van de bestaande laaddocks en opslaghallen. Daarnaast zal nieuwe kantoorruimte worden gerealiseerd. Het was ten tijde van de uitvoering van het booronderzoek nog niet bekend tot hoe diep de nieuwbouw zal worden gefundeerd, maar uitgegaan is dat dit naar verwachting minimaal 80 cm -mv zijn.

Voorafgaand aan het inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen is een bureauonderzoek uitgevoerd. Na oplevering van het bureauonderzoek is het plangebied aangepast en is het meest oostelijke perceel komen te vervallen. Hier is volgens opgave van de gemeente Heerenveen geen archeologisch (vervolg)onderzoek vereist volgens het vigerende bestemmingsplan. Op basis van het bureauonderzoek en het aangepaste plangebied is geadviseerd een verkennend booronderzoek uit te voeren met 10 boringen in het aangepaste plangebied. Het advies tot vervolgonderzoek is goedgekeurd door de bevoegde overheid.

Uit het bureauonderzoek blijkt dat voor het aantreffen van archeologische resten in het plangebied een middelhoge verwachting geldt voor de periode Laat-Paleolithicum – Midden-Neolithicum en een lage verwachting voor de periode Laat-Neolithicum – Nieuwe Tijd. Deze verwachting is gebaseerd op de bewonings- en gebruiks(on)mogelijkheden die het landschap bood, specifiek met betrekking tot de ligging in een gradiëntzone tussen het hoger gelegen dekzandgebied en het beekdal van de Tjonger, het verdrinken van dit landschap in de latere prehistorie, het ontbreken van bekende archeologische waarden in het onderzoeksgebied en de ligging van het plangebied in een veen(heide)gebied dat vanaf de Late Middeleeuwen werd ontgonnen.

Het inventariserend veldonderzoek bestaat uit een booronderzoek met zowel een verkennende als een karterende fase. Voorafgaand aan het veldwerk is een Plan van Aanpak opgesteld. Hierin is de doel- en vraagstelling van het onderzoek vastgesteld en zijn onderzoeksvragen geformuleerd. Dit Plan van Aanpak is goedgekeurd door de bevoegde overheid (gemeente Heerenveen).

In de uitgevoerde verkennende boringen is in drie boringen een deels intacte podzol aangetroffen in de top van het dekzand. Deze locaties worden geïnterpreteerd als potentiële zones voor de aanwezigheid van Steentijdvindplaatsen (periode Laat Paleolithicum-Mesolithicum). Vanwege de potentiële kans op het aantreffen van Steentijdresten en het feit dat deze resten relatief ondiep aanwezig kunnen zijn, is geadviseerd conform de FAMKE een aanvullend karterend booronderzoek uit te voeren rond deze boringen. In de overige boringen is geen intacte bodemopbouw aangetroffen. Hier worden geen archeologische vindplaatsen meer verwacht en kan de in het bureauonderzoek gespecificeerde archeologische verwachting worden bijgesteld naar laag.

Het aanvullende karterende booronderzoek is uitgevoerd met 12 megaboringen, verdeeld in vier boringen per boring met een (deels) intacte podzol (boorlocaties 1, 3 en 6). Hierbij is het grondmonster uit de top van het dekzand gezeefd over een zeef met een maaswijdte van 3 mm. Het zeefresidu is geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische vondsten of indicatoren. 

De bodemopbouw aangetroffen tijdens het karterend booronderzoek kwam gedeeltelijk overeen met de eerder uitgevoerde verkennende boringen. De boringen zijn gezet rondom de locaties waar een deels intacte podzol was aangetroffen. In de meeste boringen bleek echter geen sprake van een intact podzolprofiel. Ter hoogte van boringen 14, 16 en 18 is nog sprake van een 5 tot 20 cm dikke, bruine B of BC-horizont, direct onder de bouwvoor (vanaf 20-30 cm -mv). Er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen tijdens het veldonderzoek.

Uit het verkennend en het karterend booronderzoek zijn geen aanwijzingen vastgesteld voor de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Er wordt voor het gehele plangebied geen vervolgonderzoek geadviseerd.