DOI: 10.17026/dans-xwk-cq7y
title: Wâlterswâld, Broekloane, Gemeente Dantumadiel (Fr.): Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase
title: 2019-03/01

description: &lt;p&gt;Er is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Broekloane te Wâlterswâld, gemeente Dantumadiel, provincie Fryslân. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande aanleg van een Zonnepark met kippenstallen. Volgens het bestemmingsplan Bûtengebiet van de gemeente Dantumadiel ligt het plangebied in een zone met een dubbelbestemming voor archeologie (waarde archeologie 3). Hier is archeologisch onderzoek vereist bij bodemingrepen die meer dan 2500 vierkante meter beslaan. Het plangebied betreft 9,5 hectare en overschrijdt deze grens derhalve ruimschoots. Bovendien kunnen de voorgenomen bodemingrepen leiden tot aantasting van in de ondergrond aanwezige archeologische waarden. Om deze redenen is voorliggend onderzoek uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden.&lt;br&gt; Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek verkennende fase (IVO-O). Het plangebied ligt in een deel van het dekzandlandschap dat aan het einde van het neolithicum in een veenmoeras veranderde. Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen vaak op relatief hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Het plangebied ligt van oudsher niet in een dergelijke gradiëntzone en heeft daarom hooguit een middelhoge verwachting voor resten van nederzettingen van jagers-verzamelaars uit de steentijd. Voor resten uit latere perioden geldt maximaal een middelhoge verwachting voor huisplaatsen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd.&lt;br&gt; Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het plangebied 54 boringen geplaatst met een zandguts. De resultaten van het booronderzoek hebben een opmerkelijk uniforme bodemopbouw opgeleverd die bestaat uit een enkele decimeters dikke bouwvoor op een dun laagje dekzand van enkele centimeters tot maximaal enkele decimeters dikte. Hieronder is keizand aanwezig dat al snel overgaat in keileem. Hierdoor is het plangebied van nature slecht ontwaterd. Sporen van bodemvorming zoals deze optreedt onder droge omstandigheden, ontbreken dan ook in het dekzand. Bodemvorming is slechts beperkt tot het inlekken van humus in het dekzand vanuit de bovenliggende bouwvoor. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door senior KNA-prospector/archeoloog drs. R.P. Exaltus&lt;br&gt;Door de geringe diepte waarop keileem aanwezig is, is het plangebied in het (verre) verleden altijd te slecht ontwaterd geweest om geschikt te zijn voor bewoning. Dit wordt bevestigd door het ontbreken van archeologische indicatoren in het gebied. Zelfs houtskoolspikkels, die gewoonlijk in een ruime spreiding rond steentijdvindplaatsen voorkomen, ontbreken volledig. &lt;br&gt; In verband hiermee geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding tot het adviseren van nader archeologisch onderzoek. Geadviseerd wordt het terrein vrij te geven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In alle gevallen geldt dat indien bij toekomstig graafwerk toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, hiervan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Dantumadiel en bij de provinciaal-archeoloog: dhr. G. de Langen tel: 058-2925487 (e-mail: g.delangen@fryslan.frl).&lt;/p&gt;