DOI: 10.14457/tu.the.2022.109
title: การศึกษาค่าพารามิเตอร์ทางโลหิตวิทยาและสารบ่งชี้การอักเสบสำหรับประเมินความรุนแรงในผู้ป่วยโรคโควิด-19

description: โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโรคโควิด-19 เป็นโรคอุบัติใหม่ที่มีสาเหตุจากการติดเชื้อไวรัส severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) ผู้ป่วยติดเชื้อส่วนใหญ่เกิดพยาธิสภาพในระบบทางเดินหายใจจากภาวะปอดอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งการพยากรณ์ความรุนแรงของโรคที่รวดเร็วและแม่นยำจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง จากการศึกษาการตรวจวิเคราะห์ complete blood count และ C-reactive protein สามารถนำมาประเมินความรุนแรงของโรคได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตามยังไม่มีการรายงานการนำค่าพารามิเตอร์ทางห้องปฏิบัติการมาใช้ประเมินความรุนแรงของโรคโควิด-19 ในประเทศไทย ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของค่าพารามิเตอร์ทางโลหิตวิทยาและสารบ่งชี้การอักเสบและประสิทธิภาพสำหรับประเมินความรุนแรงในผู้ป่วยโรคโควิด-19 รูปแบบการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาข้อมูลย้อนหลัง (retrospective cohort study) จากผู้ป่วยโรคโควิด-19 จำนวน 474 ราย ที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลสระบุรี ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม – 31 สิงหาคม 2564 ในช่วงการระบาดของโรคโควิด-19 สายพันธุ์เดลตา แบ่งผู้ป่วยติดเชื้อออกเป็นกลุ่มผู้ป่วยอาการปานกลางและรุนแรง โดยประเมินร่วมกับความจำเป็นในการได้รับออกซิเจนบำบัด ทำการเปรียบเทียบระดับของค่าพารามิเตอร์ในแต่ละกลุ่มด้วยสถิติ Mann-Whitney U test และ Dunn’s multiple comparison test และวิเคราะห์ประสิทธิภาพของค่าพารามิเตอร์ในการประเมินความรุนแรง อัตราการเสียชีวิต และความจำเป็นในการรักษาด้วยออกซิเจนบำบัดโดย receiver operating characteristic curve (ROC) ผลการศึกษาพบว่าในกลุ่มผู้ป่วยอาการรุนแรงมีระดับของ white blood cell count, absolute neutrophil count, C-reactive protein, NLR, PLR และ CLR มากกว่ากลุ่มผู้ป่วยอาการปานกลางอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และพบระดับของค่าพารามิเตอร์ดังกล่าวในกลุ่มผู้ป่วยที่รักษาด้วยเครื่องช่วยหายใจแบบ high flow nasal cannula และ invasive machinal ventilator มากกว่าผู้ป่วยที่ไม่จำเป็นต้องรักษาด้วยออกซิเจนขณะที่ absolute lymphocyte count มีค่าน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ หลังจากนำมาประเมินความรุนแรงของโรคพบว่าค่า NLR เป็นพารามิเตอร์ที่เหมาะสมที่สุด โดยพบค่าพื้นที่ใต้กราฟ (AUC) เท่ากับ 0.710 โดยค่า cutoff มากกว่า 4.35 มีความไวเท่ากับร้อยละ 71.0 และความจำเพาะเท่ากับ 58.0 เช่นเดียวกับการประเมินโอกาสการเสียชีวิตซึ่งพบว่า NLR มีค่า AUC เท่ากับ 0.664 โดยค่า cutoff มากกว่า 5.10 มีความไวเท่ากับร้อยละ 71.1 และความจำเพาะเท่ากับร้อยละ 54.2 นอกจากนี้ผู้ป่วยที่มีระดับของค่า NLR มากกว่าค่า cutoff มีโอกาสเกิดความรุนแรงและเสียชีวิตเท่ากับ 3.384 และ 2.909 เท่าตามลำดับ ส่วนการประเมินความจำเป็นในการได้รับออกซิเจนบำบัดในกลุ่มผู้ป่วยอาการรุนแรงด้วยค่าพารามิเตอร์บ่งชี้การอักเสบ พบว่าค่า CRP, NLR และ CLR แสดงค่า AUC เท่ากับ 0.740, 0.740 และ 0.764 ตามลำดับ โดยที่ค่า cutoff ของ CRP ≥ 30.0 mg/L มีความไวร้อยละ 75.6 และความจำเพาะร้อยละ 59.3 NLR ≥ 3.0 มีความไวร้อยละ 76.8 และความจำเพาะร้อยละ 59.3 และ CLR ≥ 25.0 มีความไวร้อยละ 75.8 และความจำเพาะ 60.5 อย่างไรก็ตามพบว่าหากมีการวิเคราะห์โดยเพิ่มค่า cutoff ของ NLR ≥ 6.0 และ CLR ≥ 60.0 สามารถช่วยคัดแยกผู้ป่วยที่ต้องได้รับออกซิเจน โดยเฉพาะการรักษาด้วย high flow nasal oxygen cannula ได้อย่างเหมาะสม ขณะที่การเพิ่มค่า cutoff ของ NLR ≥ 8.0 และ CLR ≥ 80.0 สามารถนำมาประเมินการรับรักษาด้วย invasive mechanical ventilator ได้ถูกต้องและแม่นยำมากขึ้น ดังนั้นการศึกษาค่าพารามิเตอร์ทางโลหิตวิทยาและสารบ่งชี้การอักเสบครั้งนี้ ค่าพารามิเตอร์ NLR และ CLR สามารถนำมาประยุกต์ใช้ทางคลินิก และอาจมีส่วนช่วยประเมินความรุนแรง อัตราการเสียชีวิตและแนวทางรักษาด้วยออกซิเจนบำบัดอย่างเหมาะสมภายใต้อุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มีอยู่อย่างจำกัด โดยลดโอกาสเกิดภาวะ respiratory failure และการเสียชีวิตได้อย่างทันท่วงที