DOI: 10.17026/ar/juleq1
title: Archeologisch Bureauonderzoek Lijmbeekstraat, gemeente Eindhoven

description: In verband met de voorgenomen herinrichting van het plangebied Lijmbeekstraat in Eindhoven, is voor het onderhavige plangebied een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. De bekende archeologische gegevens geven voor het plangebied voldoende concrete aanwijzingen voor een lage verwachting voor de vroege prehistorie, een lage verwachting voor de late prehistorie tot de vroege Middeleeuwen en een hoge archeologische verwachtingswaarde voor de middeleeuwen en nieuwe tijd. Een vergelijking van de geplande werkzaamheden met historisch kaartmateriaal, laat zien dat op twee plaatsen de kans bestaat dat historische bebouwing wordt aangetroffen. Daarnaast volgt het tracé een bestaande weg, die al zeer lang in gebruik is. De kans dat het oude wegdek wordt aangetroffen, lijkt gezien de geplande grondwerkzaamheden, redelijk hoog. Hierbuiten bestaat echter zeker ook de kans op het aantreffen van losse sporen en vondsten. &lt;br&gt;
Zoals hierboven al beschreven, is de kans op het aantreffen van resten van historische bebouwing en de historische weg over het gehele tracé groot. Op twee plaatsen de kans op het aantreffen van historische bebouwing zeer groot. Het gaat om het tracédeel dichtbij de ’s Gravezandstraat en het deel direct ten noorden van de Kramersstraat, ten zuiden van nummer 216. Wij adviseren om bij bodemingrepen dieper dan 0,30 m -mv op deze locaties een archeologisch onderzoek uit te voeren in de vorm van waarderende proefsleuven conform het protocol proefsleuven uit de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA versie 4.1), met eventueel een doorstart naar opgraven. Hiermee kan de aard, datering, omvang, diepteligging en de kwaliteit van de mogelijk aanwezige vindplaats(en) worden vastgesteld. Het vervolgonderzoek dient plaats te vinden aan de hand van een door het bevoegd gezag goedgekeurd programma van eisen en uitgevoerd te worden door een archeologisch bedrijf bevoegd tot het uitvoeren van archeologische opgravingen (Erfgoedwet 2016, art. 5.4 en Besluit Erfgoedwet art. 3). Op basis van de uitkomsten kan de gemeente in beginsel een beslissing nemen over de behoudenswaardigheid van archeologische resten binnen het plangebied en eventueel overgaan tot maatregelen voor behoud in situ of het veiligstellen van de archeologische informatie door middel van vervolgonderzoek. &lt;br&gt;
Omdat archeologisch onderzoek voorafgaand aan de grondwerkzaamheden voor de herinrichting praktisch waarschijnlijk niet uitvoerbaar is, adviseren we om hier een opgraving onder de variant archeologische begeleiding uit te voeren. Het doel van de opgraving – variant archeologische begeleiding is het documenteren van gegevens en het veilig stellen van materiaal van de verwachte en bekende vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. Het archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd door middel van het volgen van de graafmachine op de plaats(en) waar het oorspronkelijke bodemprofiel definitief verstoord wordt. Er dient op aanwijzing van de archeoloog in de sleuven een leesbaar vlak en vooral ook bodemprofielen te worden aangelegd met als doel eventuele archeologische resten te identificeren, te inventariseren en te documenteren, waarbij voldoende tijd wordt geboden voor het uitvoeren van het archeologisch onderzoek. Aanwezige archeologische waarden worden zo volledig als mogelijk gedocumenteerd en geborgen om deze voor duurzaam ex situ behoud in aanmerking te laten komen. De begrenzing van de archeologische begeleiding komen in zowel het horizontale als het verticale vlak overeen met de te verstoren vlakken, als gevolg van de graafwerkzaamheden. Indien de aangetroffen sporen buiten de begrenzing van de geplande ingrepen doorlopen, wordt een waarderingsadvies opgesteld aan de hand van de waarderingscriteria in de KNA en een advies gegeven ten aanzien van inrichting en beheer.
&lt;p&gt;
In de rest van het tracé zal een groot deel van de aanwezige archeologische resten vermoedelijk verstoord zal zijn door de aanleg van het bestaande riool en kabels en leidingen. De kans is groot dat hier slechts flarden van bewoningssporen en losse vondsten zullen worden aangetroffen. De kans dat een complete huisplattegrond wordt aangetroffen, zal minimaal zijn. Hierdoor lijkt hier de kans klein dat waardevolle archeologische resten aangetast zullen worden bij de graafwerkzaamheden. &lt;br&gt;
Vanwege lange gebruiksduur van de Lijmbeekstraat als straat en bewoningslint, die in ieder geval teruggaat tot in de middeleeuwen, is er echter wel kans op het aantreffen van losse archeologische vondsten of grondsporen. Deze kunnen wel informatie geven over de historie van deze specifieke locatie in Li(j)mbeek en de ouderdom van de bestaande weg en kunnen interessant zijn voor de lokale geschiedenis. Wij adviseren dan ook om de graafactiviteiten buiten de rode zones, welke op een niveau dieper dan 30 cm onder maaiveld in het plangebied plaatsvinden, te laten controleren op sporen en vondsten door amateurarcheologen, daar waar dat mogelijk is. Onder 'amateurarcheologen' verstaan wij vrijwilligers die archeologisch werk verrichten en aangesloten zijn bij een archeologische vereniging, in dit geval de Archeologische Vereniging Kempen- en Peelland (AVKP). Tijdens deze controles kan ook het profiel van de weg nader worden bekeken. &lt;br&gt;
Voor archeologische begeleiding (het 'leesbaar maken van archeologische sporen bij niet archeologische graafwerkzaamheden') is geen certificering nodig. Het verder afwerken van sporen (zoals scherven en kuilen uitgraven) valt onder opgraven en daar is toestemming voor nodig van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Aan deze toestemming worden voorwaarden verbonden, bijvoorbeeld voor rapportage. Indien vervolgens archeologische sporen worden aangetroffen, waarvan men redelijkerwijs kan vermoeden dat het gaat om een zaak van algemeen belang wegens hun schoonheid, hun betekenis voor de wetenschap of hun cultuurhistorische waarde, dient deze vondst verplicht gemeld te worden bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Indien noodzakelijk kan dan alsnog professioneel archeologisch onderzoek afgedwongen worden.