DOI: 10.17026/ar/les2ds
title: Dorpsstraat naast nummer 1, Hernen (gemeente Wijchen)
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in oktober tot en met december 2023 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Dorpsstraat nummer 1 in Hernen, gemeente Wijchen. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied zich over de flank van het rivierduinencomplex van Heumen-Horsen naar het aangrenzende komgebied uitstrekt. Rivierduinen werden van oudsher vanwege hun hogere ligging en makkelijk bewerkbare gronden voor bewoning, landbouw of begraving uitgekozen. Op grond van bekende archeologische vindplaatsen moet in het centrale en zuidelijk deel van het plangebied rekening worden gehouden met resten uit met name de periode Neolithicum tot en met Vroege Middeleeuwen. Hiervoor geldt dan ook een hoge archeologische verwachting. Op grond van de vormingsgeschiedenis van rivierduinen kunnen ook oudere resten, van jager-verzamelaars uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum, worden aangetroffen, maar tot op heden zijn weinig vondsten bekend die hun aanwezigheid in het onderzoeksgebied aantonen. Het noordelijk deel van het plangebied bevindt zich in het ten noorden van het rivierduinencomplex gelegen komgebied. Voor dit deel geldt vanwege de van oorsprong hoge grondwaterstanden en kleiige bodem een lage archeologische verwachting voor resten uit alle eerder genoemde perioden. In de Late Middeleeuwen ontstond ten oosten van het plangebied het huidige dorp Hernen. Hoewel het plangebied aan een oude doorgaande weg (Dorpsstraat) is gelegen, bieden historische kaarten geen aanknopingspunten voor de aanwezigheid van bebouwing. Daarom geldt een lage verwachting voor bewoningssporen uit de periode Late Middeleeuwen tot en met Nieuwe tijd. Wel kunnen sporen van ontginning of landbewerking uit deze periode worden aangetroffen. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek heeft de op basis van het bureauonderzoek verwachte landschappelijke ligging van het plangebied, op de flank van een rivierduinencomplex, bevestigd. De natuurlijke ondergrond in het centrale en zuidelijk deel van het plangebied wordt gevormd uit rivierduinafzettingen (Laagpakket van Delwijnen van de Formatie van Boxtel) bestaande uit matig grof zand. In het noordelijk deel van het plangebied is de natuurlijke ondergrond van het plangebied hoofdzakelijk opgebouwd uit rivierterrasafzettingen bestaande uit matig grof zand met dikke kleilagen (Formatie van Kreftenheye) en komafzettingen bestaande uit zwak siltige klei (Formatie van Echteld). De in het zuidelijk deel van het plangebied aangetroffen verweringshorizont (Bw-horizont) in de top van de rivierduinafzettingen (boringen 4 tot en met 6) wordt als een potentieel archeologisch niveau met betrekking tot de periode Laat-Paleolithicum tot en met Vroege Middeleeuwen beschouwd. Daarom geldt voor het centrale en zuidelijk deel van het plangebied een hoge verwachting voor vindplaatsen uit genoemde periode. In de boringen 1 tot en met 3 zijn geen rivierduinafzettingen aangetroffen of ontbreekt vanwege de nattere bodemomstandigheden de Bw-horizont. Voor het noordelijk deel van het plangebied geldt daarom een lage verwachting voor vindplaatsen uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met Vroege Middeleeuwen. Het verkennend booronderzoek heeft geen aanwijzingen voor vindplaatsen uit de periode Late Middeleeuwen tot en met Nieuwe tijd opgeleverd. De verwachting hiervoor blijft onverminderd laag.