DOI: 10.17026/ar/mk1c8h
title: Velperweg, Arnhem, gemeente Arnhem
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in september, oktober en december 2021 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Velperweg in Arnhem, gemeente Arnhem. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Het plangebied bevindt zich ter plaatse van een hellingafzettingswaaier aan de voet van een stuwwal. In de top van de aanwezige smeltwaterafzettingen is waarschijnlijk oorspronkelijk een podzolbodem gevormd. Door de gunstige landschappelijke ligging is het plangebied mogelijk reeds in gebruik geweest vanaf de steentijd. Uit de perioden Laat-Paleolithicum t/m Vroeg-Neolithicum kunnen complextypen, zoals jachtkampjes worden verwacht. Uit latere perioden kunnen nederzettingsterreinen, huisplaatsen en grafvelden worden verwacht. Vanaf de Middeleeuwen is in (een deel van) het plangebied door het gebruik als akkerland en daaraan gerelateerde plaggenbemesting een plaggendek gevormd. In het oostelijk deel waar reeds in het begin van de 16e eeuw een doorgaande weg aanwezig was, moet rekening worden gehouden met resten van een oud wegdek. Het westelijk deel doorsnijdt een gebied waar vanaf de 17e eeuw landgoederen werden gesticht. Op een tweetal plaatsen wordt het plangebied doorsneden door een voormalige beek. Op basis van kaartmateriaal, luchtfoto’s en archiefbeelden uit de periode 1943-1945 waren ter plaatse van het plangebied twee versperringen waarvan één met palissadering aanwezig. Er zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van loopgraven. Vanwege de ligging in operatieterrein Market Garden moet rekening worden gehouden met losse vondsten en sporen uit de Tweede Wereldoorlog. Archeologische resten worden in de top van de oorspronkelijke bodem, mogelijk onder een antropogeen ophogingspakket verwacht. Nederzettingsresten uit de Nieuwe tijd worden vanaf het maaiveld verwacht of direct onder de moderne bouwvoor of (sub)recente ophogingslaag. Er kan sprake zijn van grondsporen zoals afvalkuilen en paalkuilen, waterputten, erfafscheidingen, structuren als huisplattegronden en uit anorganische artefacten zoals aardewerk, glas en bouwmateriaal. Grondsporen kunnen voorkomen tot in ieder geval 30 cm onder de top van de C-horizont. Diepere grondsporen zijn ook aan te treffen, waaronder die van waterputten. Ter plaatse van de beekoversnijdingen kunnen aan de beek gerelateerd resten worden aangetroffen als beschoeiingen, nederzettingsafval en losse vondsten. Organische resten en metaal zullen gezien de lage grondwaterspiegel alleen goed bewaard zijn gebleven in diepe sporen. Archeologisch relevante niveaus kunnen zijn verstoord als gevolg van de huidige inrichting van het plangebied. Het kan gaan om verstoringen door aanleg van de weg en aangrenzende trottoirs, parkeerplaatsen en groenstroken. Door de aanleg van leidingen en kabels zal de bodem plaatselijk dieper zijn verstoord, tot een diepte van ca. 50-100 cm –mv. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is geconstateerd dat de natuurlijke ondergrond (C-horizont) bestaat uit grofzandige grindrijke sedimenten die worden geïnterpreteerd als fluvioglaciale afzettingen (Formatie van Drente, Laagpakket van Schaarsbergen). In geen van de boringen is een podzolbodem of een restant daarvan aangetroffen. De bovengrond bestaat veelal uit een vlekkerig zandpakket dat wordt geïnterpreteerd als een vergraven of opgebracht pakket. Het pakket is waarschijnlijk te relateren aan de huidige weg. Het vlekkerige pakket in het oosten houdt mogelijk ook verband met de inrichting als tuin/landschapstuin. Alleen in boringen 9 en 20 is boven de C-horizont een vrij homogeen humeus zandpakket aanwezig dat wordt geïnterpreteerd als plaggendek. Uit de boringen blijkt dat de bodem is verstoord tot in de top van de C-horizont. Omdat geen intacte profielen zijn waargenomen, kan niet bepaald worden hoeveel van de oorspronkelijke bodem is afgegraven of opgenomen in de bovengrond. Aangenomen wordt dat deze verstoring beperkt is in de delen waar de top van de C-horizont zich op 50 à 60 cm –mv of ondieper bevindt. Grondsporen van de Velperweg, resten van bebouwing en resten uit de Tweede Wereldoorlog kunnen ook ondieper aanwezig zijn.