DOI: 10.17026/ar/jzcfza
title: Archeologisch bureauonderzoek Wierden West te Wierden, gemeente Wierden (OV)

description: Laagland Archeologie heeft in Februari 2023 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Wierden West te Wierden. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande gefaseerde vervanging van bestaande riolering, herinrichting van een aantal straten en de aanleg van een tweetal infiltratiestroken.
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
In het verleden was vrijwel het gehele gebied in gebruik als akker. Op basis van de bevindingen is een plaggendek van gemiddeld ongeveer 65 cm dik te verwachten. Uit eerder archeologisch booronderzoek nabij delen van de plangebieden blijkt dat de top van de natuurlijke (dek)zanden onder het plaggendek voor een belangrijk deel intact is. In hoeverre dat ook voor de plangebieden geldt is niet bekend.
De ontginning van de landbouwpercelen is overwegend in de Vroege en Late Middeleeuwen te zoeken. In de directe omgeving zijn een viertal boerenerven bekend die op basis van historische bronnen tot in de Late Middeleeuwen zijn te dateren. In de nabijheid van de plangebieden zijn diverse archeologische resten aangetroffen, waaronder huisplattegronden en andere grondsporen die met nederzettingen samenhangen. Het zwaartepunt ligt daarbij op de Vroege en Late Middeleeuwen. Ook resten uit oudere perioden komen voor, maar aanzienlijk minder. Zeker vanaf 1832 en waarschijnlijk ook rond 1787 (en eerder) komt met name in het oostelijke deel bebouwing voor. Met name de Fase1-tracés liggen vlakbij deze oude bebouwing.
Voor delen van de rioleringstrajecten adviseren we archeologische begeleiding. Voor andere delen adviseren we inspectiemomenten. Voor de begeleiding is een archeologisch Programma van Eisen benodigd. Voor wat betreft de archeologische begeleiding adviseren we hierin te voorzien naar het afschalen tot een aantal inspectiemomenten of zelfs stopzetten van verder archeologisch onderzoek, een en ander afhankelijk van de resultaten van het veldwerk en altijd in overleg met de regio-archeoloog namens de gemeente. Evenzo adviseren we voor wat betreft de inspectiemomenten te voorzien in een doorstart naar een archeologische begeleiding indien de bevindingen dit wenselijk maken; ook hier strikt in overleg met de regio-archeoloog.
Voor wat betreft de overige werkzaamheden (buiten de rioleringstrajecten) adviseren we vervolgonderzoek in de vorm van verkennende boringen voor zover de bodemverstoring dieper reikt dan 50 cm –mv. 
Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Wierden. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, dr. O. Satijn.
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).