DOI: 10.17026/ar/crnyoy
title: Archeologisch bureauonderzoek Overbrugse Plas te Zoelen

description: In opdracht van K3 heeft Geonius Archeologie in juli 2024 een archeologisch uitgevoerd voor het plangebied Overbrugse Plas te Ommeren in de gemeente Buren.

K3 is initiatiefnemer van de voorgenomen ontwikkeling van de Overbrugse Plas. Deze plas vormt een onderdeel van De Lingemeren, een plassengebied in ontwikkeling. Ten noorden van de Linge en direct ten oosten van het Amsterdam-Rijn kanaal liggen de bestaande plassen van de Beldert samen met Golfbaan de Batouwe. Deze locaties zijn succesvol ontwikkeld na een voormalige zandwinning. 

In het plangebied is volgens de geologische kaart de Formatie van Echteld aanwezig, die voornamelijk bestaat uit fluviatiele rivierafzettingen, zowel beddings-, oeverwal-, stroomgeul- en crevasseafzettingen. Er is geen differentiatie in de naamgeving binnen deze formatie, maar wel differentiatie in het type afzettingen. De Paleogeografische kaart van de Rijn – Maas delta geeft weer dat in het plangebied twee stroomgeulen actief zijn geweest. Echter in de periode tussen 1200 en 500 v. Chr. loopt de sedimentaire fase af in het plangebied. Na 500 v. Chr. begint het plangebied interessant worden voor bewoning vanwege de afname overstromingsrisico, de aanwezige vruchtbare gronden op overstromingssedimenten en de nabijheid van water. Op de geomorfologische kaart is het plangebied grotendeels gelegen op een stroomrug of stroomgordel. Archeologisch gezien zijn stroomruggen/-gordels van oudsher de plaatsen die bij voorkeur voor bewoning hebben gediend In het noordelijk deel is volgens de bodemkaart ook een smalle restgeul gelegen. De ligging van deze restgeul kan ook gekoppeld worden aan de diepe zandbaan die op de Zandbanenkaart werd waargenomen. Volgens de bodemkaart komen in het plangebied kalkloze poldervaaggronden (Rn47C, Rn95C en de Rn67C). Het gaat hier om jonge fluviatiel afgezette gronden waar in nog geen bodemvorming is opgetreden. Afgaande op het hoogtemodel komen de stroomgordels zoals weergeven op de paleogeografische kaarten goed tot uiting. 

De belangrijkste informatie uit de historische bronnen en kaarten is dat in het plangebied op twee locaties is bebouwd en grote delen van het plangebied gedurende lange tijd in gebruik waren als fruitboomgaard. Op deze locaties zal de bodem (deels) verstoord zijn. Op de resterende terreindelen zijn er op basis van de historische bronnen geen verstoringen aanwezig. 

In het plangebied is het AMK terrein ‘Den Heuvel’ (AMK3697) met een hoge archeologische waarde gelegen, vermoedelijke een Romeinse nederzetting. Er werden ook 14 vondstlocaties aanwezig in de nabijheid van het plangebied, zeven hiervan lagen in het plangebied. Daarnaast zijn er in de nabije omgeving ook 18 onderzoeksmeldingen gedaan. Het vondstmateriaal betrof met name materiaal uit de Romeinse Tijd. Daarnaast werden er door het AWN Rivierenland ook zeer veel vondsten gedaan in en rondom het plangebied. Ten zuiden van het plangebied bevindt zich Bedrijventerrein Tiel-Medel, waar ook de nodige onderzoeken en vondsten zijn gedaan. Op basis van bovenstaande gegevens kan geconcludeerd worden dat het plangebied is gelegen in een rijke archeologische omgeving. 

Aanbevolen wordt om het plangebied te onderzoeken middels geofysisch onderzoek, zijnde EM onderzoek. Op basis van deze resultaten worden gericht boringen gezet ter validatie van het plangebied. Op basis van het geofysisch onderzoek alsook de veldbevindingen zal een karterend booronderzoek uitgevoerd worden op kansrijke zones. Aanbevolen wordt om bij elke onderzoeksstap, overleg te plegen tussen de opdrachtgever, uitvoerder van het onderzoek en het bevoegd gezag, zijnde Omgevingsdienst Rivierenland (namens gemeente Buren) en de provincie Gelderland.