DOI: 10.17026/ar/lmdu3n
title: Plangebied Centrum Franeker te Franeker, gemeente Waadhoeke
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6818

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Selecta Infratechniek heeft RAAP in november 2023 een archeologisch vooronderzoek 
in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van de aanleg van glasvezel binnen het 
centrum van Franeker in de gemeente Waadhoeke.
&lt;p&gt;
Binnen het plangebied kunnen archeologische resten worden verwacht vanaf de late ijzertijd. De 
kwelderafzettingen, die vanaf die periode droog genoeg werden voor bewoning, vormen hierbij het 
vroegste archeologisch relevante niveau. Afgezien van een bewoningshiaat in de Volksverhuizingstijd, 
is het gebied tot op heden bewoond.
&lt;p&gt;
Resten van de eerste bewoning zijn te vinden in de top van de kwelderafzettingen, met name op de 
kwelderwal. Ter plaatse van de kernterp van Franeker kunnen ook de eerste terpophogingen tot deze 
periode worden gerekend. Hier bevinden de resten uit de late ijzertijd – Romeinse tijd zich op een 
diepte van 4 tot 5 m -mv. Buiten de terp komen de kwelderafzettingen al vanaf circa 1 m -mv voor.
&lt;p&gt;
Resten uit de vroege middeleeuwen worden met name ter plaatse van de kernterp verwacht, toen hier 
sprake was van een agrarische nederzetting. In de loop van de middeleeuwen verschoof de bewoning 
naar het gebied buiten de terp, zodat binnen het hele plangebied resten vanaf de late middeleeuwen 
kunnen worden verwacht. Resten uit de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd kunnen zich overal 
vanaf het maaiveld manifesteren.
&lt;p&gt;
Bij archeologische onderzoeken binnen het plangebied is aangetoond dat met name buiten de 
bestaande bebouwing (tuinen) de archeologisch relevante niveaus uit de nieuwe tijd en ouder nog 
intact zijn, maar ook onder de bebouwing kunnen deze zich nog manifesteren.
&lt;p&gt;
De geplande graafwerkzaamheden zullen relatief gering van omvang zijn (kabelsleuf 40 cm breed; 
maximaal 60 cm diep). Deze zullen daarnaast grotendeels binnen reeds geroerde grond (bestaande 
kabel- en leidingsleuven) vallen. Dit betekent dat hoewel de archeologische verwachting binnen het 
plangebied hoog is, de kans dat deze werkzaamheden daadwerkelijk intacte archeologische resten 
zullen verstoren, klein wordt geacht.
&lt;p&gt;
Hiermee wordt niet gesuggereerd dat bij de werkzaamheden per definitie geen archeologische resten 
zullen worden geroerd. De geringe kans op ongeroerde grond in combinatie met de zeer beperkte 
waarnemingsmogelijkheden (interpretatie van sporen) in een sleuf van 40 cm breed, maakt echter dat 
de kenniswinst bij een eventueel vervolgonderzoek (archeologische begeleiding) zeer gering zou zijn.
&lt;p&gt;
Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van 
de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Wel wordt geadviseerd zoveel 
mogelijk een ontgravingsdiepte van 40 cm -mv aan te houden (opdrachtgever geeft aan dat deze 
aanpassing mogelijk is). Zodoende wordt schade aan eventuele archeologische resten tot een minimum 
beperkt.
&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Waadhoeke, deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.