DOI: 10.17026/dans-z5g-ka92
title: Doctor Deelenlaan 6 en 6b, Tilburg (gemeente Tilburg)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in oktober en november 2019 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Doctor Deelenlaan 6 en 6b in Tilburg, gemeente Tilburg. De aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen gedeeltelijke sloop en nieuwbouw van het op de locatie aanwezige kantoorpand. Hiervoor is een omgevingsvergunning nodig. Bureauonderzoek Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied landschappelijk gezien is gelegen op een dekzandwelving. Op grond van deze ligging kan het gebied reeds vroeg in gebruik zijn geweest voor bewoning, landbouw en andere menselijke activiteiten. In de top van het dekzand dient daarom rekening te worden gehouden met archeologische resten vanaf het Mesolithicum. Indien in het dekzand de Laag van Usselo, een houtskoolhoudende bodem- of veenlaag wordt aangetroffen, geldt voor dit niveau ook een specifieke verwachting voor laatpaleolithische resten. Resten uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum kunnen bestaan uit restanten van kampementen van jager-verzamelaars en zullen zich manifesteren in de vorm van een diffuse strooiing van vuursteen en houtskool. Resten uit het Neolithicum, de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen kunnen gerelateerd zijn aan nederzettingsterreinen, akkercomplexen of grafvelden en zullen zich manifesteren in de vorm van een cultuurlaag, een omgewerkte laag onder(in) het plaggendek met daarin aardewerkscherven, houtskool, bouwmateriaal, metaal en steen. Organische resten en bot zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Grondsporen tekenen zich onder het plaggendek of de cultuurlaag af en bevatten vaak vondstmateriaal. Eventuele grondsporen (uitgezonderd diepe paalsporen, waterputten et cetera) zullen tot een halve meter in de natuurlijke ondergrond (dekzand) reiken. Door afdekking met een dunne laag stuifzand en/of een plaggendek, dat in de periode Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd is afgezet dan wel opgebracht, kunnen eventueel onderliggende archeologische resten buiten het bereik van latere (agrarische) grondbewerking zijn gebleven. Dit komt de gaafheid van eventuele vindplaatsen en de conservering van archeologische resten ten goede. In het plaggendek zelf kan allerlei vondstmateriaal worden aangetroffen, zoals fragmenten aardewerk en bouwmateriaal. Dit betreft vaak (huishoudelijk) afval, dat op de mestvaalt is gegooid en met het uitrijden van mest op het land terecht is gekomen. Het heeft, met uitzondering van vondstmateriaal aan de basis van het plaggendek, derhalve geen relatie met een ter plaatse aanwezige vindplaats. Op oudst beschikbare kaart van het gebied, de Kaarte der Heerlykheeden van Tilborg en Goirle opgenomen door Diederik Zynen Anno 1760, bevond het plangebied zich aan of deels ter plaatse van een doorgaande weg: de Kraaivensche Straat, net ten noorden van het buurtschap Hasselt. Hierlangs bevond zich een waterloop, de Bovenste Brug ook wel Zoe of Sloprijt genoemd, die in noordelijke richting stroomde. Gelet op het kaartbeeld van deze en latere kaarten zijn geen resten van historische bebouwing te verwachten. Het plangebied maakte deel uit van verschillende percelen en had een agrarisch grondgebruik. Bij het bouwrijp maken van het gebied en de aanleg van bebouwing aan het eind van de jaren 60 van de vorige eeuw bestaat de kans dat eventuele archeologische resten zijn verstoord of vernietigd. Het is op basis van de beschikbare gegevens niet bekend tot welke diepte de grondroerende werkzaamheden hebben plaatsgevonden. Aangenomen wordt dat indien er sprake is van een voldoende dikke laag stuifzand of plaggendek archeologische resten nog intact aanwezig kunnen zijn. Inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Dit wijst uit dat de natuurlijke ondergrond uit sterk zandige leem en matig tot sterk siltig, zeer fijn zand bestaat. Het gaat hierbij om respectievelijk smelwaterafzettingen (Formatie van Boxtel) en zogenoemd ‘Oud dekzand’ (Laagpakket van 6 Wierden, Formatie van Boxtel). De bovengrond wordt gevormd door een 95 tot 160 cm dik plaggendek (Aap-/Aa-horizont). Het Jonge dekzand ontbreekt en sporen van een oude bodem, zoals de ‘Laag van Usselo’ zijn dan ook niet aangetroffen. Ook in de top van het Oude dekzand is geen oude bodem waargenomen. Een eventuele oude bodem zal in het bovenliggende plaggendek zijn opgenomen. De aanzienlijke dikte van het plaggendek houdt mogelijk verband met de van oorsprong natte omstandigheden als gevolg van de aanwezigheid van leem in de ondergrond. Vermoedelijk heeft men met opbrengen van grond een betere waterhuishouding willen bewerkstellingen om het gebied als landbouwgrond in gebruik te kunnen nemen. De aanwezigheid van leem- en zandbrokken en een lichtgrijze zandlaag vormen aanwijzingen dat het pakket ten dele vergraven is. Vermoedelijk is dit te relateren aan de aanleg van de huidige bebouwing en inrichting van het plangebied.&lt;/p&gt;