DOI: 10.17026/dans-zzc-qgqy
title: archeologisch bureauonderzoek en gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek; motorcrossterrein VAMAC te Varsseveld

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting Uit de landschappelijke ligging, op een markante dekzandrug aan de rand van een nat gebied waar in het Holoceen veenvorming heeft plaatsgevonden, blijkt dat het plangebied vanaf het Laat-Paleolithicum gunstig is geweest voor jagers-verzamelaars en vanaf het Neolithicum voor landbouwers. Uit de archeologische gegevens die verzameld zijn uit het onderzoeksgebied blijkt dat er in de omgeving van het plangebied sporen van menselijke activiteit zijn waargenomen uit het Mesolithicum, het Neolithicum en de Late Middeleeuwen. De resten uit de periode Mesolithicum - Neolithicum zijn aangetroffen op de Halse Rug en in het aangrenzende voormalige veengebied. De resten uit de Late Middel-eeuwen zijn aangetroffen in gebieden waar op historisch kaartmateriaal al in de 18e eeuw sprake was van ontgonnen landbouwgebied. Op basis van bovenstaande gegevens worden binnen het plangebied met name resten verwacht uit de periode Mesolithicum - Neolithicum. In de zuidwestelijke hoek geldt daarnaast een hoge verwachting voor de periode Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd. Voor de overige periodes geldt voor het gehele plangebied een middelhoge verwachting op basis van gunstige landschappelijke ligging, maar het ontbreken van bekend archeologische waarden in de omgeving. Eventueel aanwezige archeologische resten worden verwacht in de top van de natuurlijke, Pleistocene dekzandafzettingen. Indien de stuifzanden een Holocene ouderdom hebben, dan is mogelijk sprake van een afgedekt archeologisch niveau.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek In het plangebied is sprake van een deels verstoven dekzandgebied. De dekzanden (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden) dateren uit het Laat-Weichselien en in de top van deze afzettingen is gedurende het Holoceen een sterk ontwikkeld, dik podzolprofiel ontstaan. Plaatselijk ontbreekt de top van het dekzand (met het podzolprofiel). Hier heeft in het Holoceen uitstuiving plaatsgevonden. De verstoven zanden zijn elders in het plangebied weer afgezet in de vorm van stuifduinen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk). In de top van de stuifduinen is geen sprake van podzolprofielen. Een dunne geroerde bovengrond ligt hier direct op de C-horizont. De ouderdom van de stuifzanden is niet bekend. Tussen het stuifzand en het dekzand is in geen van de boringen een begraven podzolprofiel aangetroffen. In boring 15 is een fragment vuursteen aangetroffen, dat vermoedelijk een antropogene oorsprong heeft. Verder zijn geen indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van archeologische vondst- en/of spoorcomplexen. De vuursteenvondst bevestigt de verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd. Doordat deze is aan-getroffen in een vermoedelijk uitgestoven dekzandgebied, wordt verwacht dat dit object niet in situ lag. Aanwezigheid van een intacte vindplaats ten westen en noordwesten van boring 15 kan op basis van het uitgevoerde onderzoek echter niet worden uitgesloten. Verder dient, op basis van het ontbreken van indicatoren en archeologische lagen, de verwachting ter plaatse van de overige boringen bijgesteld te worden tot een lage verwachting voor alle periodes.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie Het bureauonderzoek toonde aan dat er zich mogelijk archeologische waarden in het plangebied zouden kunnen bevinden. In het bijzonder de ligging van het plangebied ter plaatse van een AMK-terrein verhoogde de kans daarop. Op basis van vondsten in het verleden worden in de omgeving van het plangebied met name vindplaatsen uit het Mesolithicum en het Neolithicum verwacht. Het booronderzoek heeft aangetoond dat plaatselijk sprake is van intacte bodemprofielen, maar dat elders sprake is van aanzienlijke uitstuiving. Ook zijn opgestoven duinen aanwezig. Slechts in één boring is een aanwijzing aangetroffen voor de aanwezigheid van een vindplaats. Dit betreft een fragment vuursteen, dat vermoedelijk een antropogene oorsprong heeft. Hoewel de context van de vondst erop lijkt te duiden dan de vondst ex situ lag, is op basis van het uitgevoerde onderzoek niet uit te sluiten dat ter plaatse van deze boring sprake is van een vuursteenvindplaats. Ter plaatse van alle overige boringen dient de verwachting, op basis van het ontbreken voor de aanwezigheid van een vindplaats, bijgesteld te worden tot een lage verwachting voor alle periodes.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies Econsultancy adviseert om in het gebied aansluitend aan de westelijke en noordwestelijke zijde van boring 15 geen bodemingrepen uit te voeren (zie figuur 15; mogelijk intacte vuursteenvindplaats). Indien hier toch bodemingrepen uitgevoerd gaan worden, dan wordt geadviseerd om hier een nader onderzoek uit te voeren in de vorm van een waarderend booronderzoek. Indien de bodemingrepen hier beperkt kunnen blijven tot de zones buiten de mogelijk intacte vuursteenvindplaats, dan wordt vervolgonderzoek niet noodzakelijk geacht. Wel wordt geadviseerd om in dat geval (amateur)archeologen de mogelijkheid te bieden waarnemingen te doen tijdens de uitvoering van de geplande graaf-werkzaamheden. Ter plaatse van de overige geplande bodemingrepen (aanleg overige twee poelen en geluidswal) wordt geadviseerd om geen vervolgonderzoek uit te voeren, vanwege het ontbreken van aanwijzingen voor de aanwezigheid van een vindplaats.&lt;/p&gt;