DOI: 10.14457/tu.the.2017.1575
title: การนำนโยบายการจัดการขยะมูลฝอยไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่: กรณีศึกษา ในพื้นที่เทศบาลนครปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี

description: การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการนำนโยบายการจัดการขยะมูลฝอยไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ กรณีศึกษาในพื้นที่เทศบาลนครปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายที่เกี่ยวกับการจัดการขยะมูลฝอยของรัฐ ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของการนำนโยบายไปปฏิบัติ และข้อเสนอแนวทางการพัฒนาองค์การในการนำนโยบายการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลนครปากเกร็ด ให้เกิดสัมฤทธิผลมากขึ้น โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ อาศัยกระบวนการและวิธีการการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก กับกลุ่มผู้บริหาร เจ้าหน้าที่ ที่มีหน้าที่นำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ โดยเน้นบุคคลที่มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงและอยู่ในตำแหน่งเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเขตในช่วงระยะเวลาที่ดำเนินการนำนโยบายไปปฏิบัติ กลุ่มผู้นำชุมชน ซึ่งเป็นประชาชนผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ของเทศบาลนครปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี โดยแผนการบริหารจัดการขยะมูลฝอย ผลการวิจัย พบว่า เทศบาลนครปากเกร็ดได้นำนโยบายการจัดการขยะมูลฝอยซึ่งสอดคล้องกับนโยบายแผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ พ.ศ. 2559 – 2564 และแผนพัฒนาจังหวัดนนทบุรี ตามหลัก 3Rs ซึ่งครอบคลุมมาตรการการจัดการขยะทั้ง 3 ระยะ ได้แก่ ต้นทาง กลางทาง และปลายทางได้ตามเป้าหมาย โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จของการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติตามการศึกษาต้นแบบ Ten Critical Success Factors Model ของ Pinto and Slevin พบว่า การรับรู้ภารกิจของโครงการโดยชัดเจน เป็นปัจจัยที่มีความสำคัญมากที่สุด รองลงมา คือ การสนับสนุนของผู้บริหารระดับสูง และการจัดทำกำหนดการและแผนการดำเนินงานของโครงการ ซึ่งในด้านอื่นก็เป็นองค์ประกอบที่มีความสำคัญเช่นกัน การนำนโยบายไปปฏิบัติของเทศบาลนครปากเกร็ดเป็นการปฏิบัติในระดับจุลภาคเริ่มต้นจากการที่หน่วยงานระดับล่างรับนโยบายมาแปลงเป็นแผนงาน หรือโครงการ แล้วนำมาสู่การดำเนินงาน ให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมและสภาพแวดล้อม ทำให้เกิดความสำเร็จ โดยเทศบาลนครปากเกร็ด มีศูนย์รีไซเคิลขยะชุมชนพบสุข เป็นชุมชนต้นแบบในการบริหารจัดการขยะได้ตามเป้าหมาย ทำให้ปริมาณขยะลดลง สามารถนำขยะไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ และนำขยะไปสร้างรายได้ให้เกิดขึ้นในชุมชน ถือว่าเป็นหนึ่งในความสำเร็จของเทศบาลนครปากเกร็ดด้วยเช่นกัน ซึ่งปัจจัยที่สำคัญของความสำเร็จในการทำงาน คือ การสร้างการรับรู้ด้วยการประชาสัมพันธ์ การให้ความรู้ด้วยการอบรม และการลงมือปฏิบัติจริง การมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชน เกิดเป็นความร่วมมือของทุกภาคส่วน จึงเป็นที่มาของความสำเร็จในการนำนโยบายการจัดการขยะมูลฝอยไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่เทศบาลนครปากเกร็ด ที่สัมฤทธิ์ผลอย่างเป็นรูปธรรมข้อเสนอแนะ 1) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเอกชนในการจัดการขยะ โดยพิจารณาหารูปแบบประเภทสัญญา และระดับการมีส่วนร่วมที่เอกชนสามารถเข้ามาร่วมดำเนินการที่เหมาะสมกับท้องถิ่น 2) สร้างการรับรู้ รณรงค์ และประชาสัมพันธ์การคัดแยกขยะมูลฝอยที่ต้นทาง หรือแหล่งกำเนิดขยะมูลฝอย สำหรับประชากรที่มาอยู่อาศัยใหม่ในหมู่บ้าน คอนโดมิเนียม เพื่อให้ง่ายต่อกระบวนการบริหารจัดการต่อไป และเป็นการสร้างเครือข่ายอาสาสมัครด้วย3) สร้างมาตรการและสนับสนุนการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในชุมชนให้เกิดความสำเร็จ โดยการสร้างจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงความร่วมมือในการมีส่วนร่วมในการกำจัดขยะผ่านช่องทางสื่อประชาสัมพันธ์ เช่น สื่อโซเชี่ยล แอพลิเคชั่น4) เทศบาลนครปากเกร็ด สนับสนุนให้สร้างชุมชนต้นแบบในการกำจัดขยะ หรือศูนย์รีไซเคิลในบริเวณเทศบาลนครปากเกร็ด 5) ส่งเสริมและพัฒนาธุรกิจรีไซเคิล รวมถึงการสร้างแรงจูงใจให้ครัวเรือน สถานศึกษา สถานประกอบการ และภาคบริการ ปฏิบัติตามนโยบายร่วมกัน 6) มีการจัดทำโครงการต่างๆ ที่สามารถบริหารจัดการขยะให้เกิดประโยชน์ได้มากขึ้นโดยอาศัยนวัตกรรมที่ครอบคลุมการจัดการขยะมูลฝอยทั้ง 4 ประเภท 7) นำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการบริหารจัดการขยะมูลฝอย