DOI: 10.17026/ar/xigrc9
title: Bureauonderzoek tracé Winneweer en Garrelsweer (gemeente Groningen en Eemsdelta)
title: Antea Group Archeologie 2025/189

description: &lt;p&gt;In juli 2025 is in opdracht van Allinq Fiber to the Home B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied gelegen in Winneweer en Garrelsweer (gemeenten Groningen en Eemsdelta). Aanleiding voor dit onderzoek zijn de geplande werkzaamheden waarbij glasvezelkabels worden gelegd. De grondwerkzaamheden bestaan uit het realiseren van een kabeltracé waarbij de werkzaamheden een breedte van circa 0,3 meter en een diepte van circa 0,6 m -mv betreffen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Het plangebied ligt in de archeoregio Fries-Gronings kleigebied. Het oppervlak van dit gebied is ontstaan sinds het holoceen en de kleigronden zijn vanaf de loop van de ijzertijd bewoonbaar geraakt. Resten ouder dan dat bevinden zich meer dan 2,5 m onder maaiveld. Aardkundig gezien komen binnen het onderzoeksgebied een vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie, vlakte van getij-afzettingen, wierden en een restgeul voor. De wierden betreffen (deels) afgegraven wierden van het dorp Enzelens en Merum met een begindatering in de ijzertijd of Romeinse tijd. De drie wierden ten zuiden van het plangebied: Tammingaborg, Drewerd (Drie Wierden) en Nienhuis. Deze drie wierden hebben allemaal een middeleeuwse datering. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

De vlakten ontstaan door afgravingen staan in verband met tichelwerken. Aan het Damsterdiep hebben meerdere steen- en pannenbakkerij gestaan. De afgegraven grond is gebruikt voor het maken van bakstenen en dakpannen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Het plangebied is opgenomen op gemeentelijke verwachtingskaarten. Op de kaart van de voormalige gemeente Loppersum is te zien dat Garrelsweer landschappelijk gezien grotendeels binnen een hoge archeologische verwachting ligt. Een klein deel in het oosten van het plangebied én daar waar het tracé de N360 kruist zijn aangegeven met een lage archeologische verwachting. In de gemeente Groningen is onderscheid gemaakt tussen archeologische percelen (bekende vindplaatsen) en landschappelijke verwachtingszones. Het grootste deel van Winneweer ligt in dergelijke gebieden, aan een deel van het tracé is echter geen waarde of verwachting toegekend. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

Binnen het gehele tracé zijn reeds kabelsleuven aanwezig. Hierdoor is de kans dat de bodem ter plekke van het tracé nog intact is laag. Omdat de mate van verstoring al groot is in het plangebied adviseert Antea Group geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Ook op plekken waar gebruik gemaakt wordt van een gestuurde boring wordt (ter plaatse van in- en uittredepunten) geen vervolgonderzoek geadviseerd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;

De bevoegde overheid, zijnde de gemeente Groningen, is het oneens met de door Antea Group geadviseerde vrijgave. De gemeente wil graag dat er een archeologische begeleiding wordt uitgevoerd in het plangebied conform de BRL 4000, protocol 4003. Het gaat hierbij om een intensieve archeologische begeleiding ter plaatse van archeologische percelen en AMK-terreinen zoals wierden, en een extensieve begeleiding in de rest van het plangebied. Hierbij is er dan de mogelijkheid om af te schalen.&lt;/p&gt;