DOI: 10.17026/ar/wldsos
title: Archeologisch onderzoek gemaal Veluwe Grote Wetering te Wapenveld, gemeente Heerde
title: Inventariserend veldonderzoek door middel van karterende boringen

description: In opdracht van het waterschap Vallei en Veluwe heeft Sweco Nederland B.V. een 
archeologisch inventariserend veldonderzoek (karterende fase) uitgevoerd naar de locatie 
gemaal Veluwe grote Wetering te Wapenveld, gemeente Heerde. De aanleiding voor dit 
onderzoek is het afgraven van de oever om natuurvriendelijke oevers te creëren en het 
deponeren van de ontgraven grond op de naastgelegen depotlocatie. In het noordelijke stuk 
ligt het terrein hoger (ca. 2,3 tot 2,4 m NAP) en in het zuidelijke deel lager (ca. 1,7 tot 1,8 m 
NAP). In beide gevallen wordt tot 0,2 m NAP gegraven, dus grofweg tot 2,2 en 1,6 m diepte 
ten opzichte van het huidig maaiveld. De breedte van de ontgraving bedraagt ca. 24 meter. 

 

Voorafgaand aan dit onderzoek is een bureauonderzoek en een inventariserend 
veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd.12 Uit het inventariserend veldonderzoek blijkt 
dat er een middelhoge archeologische verwachting op de aanwezigheid van resten uit de 
periode Laat-Paleolithicum – Midden-Bronstijd geldt ter plaatse van boring 1 en 5 t/m 12. De 
bodemingrepen zullen hier naar verwachting reiken tot in het archeologische niveau. 
Daarom is in deze gebiedsdelen een vervolgonderzoek in de vorm van een karterend 
booronderzoek geadviseerd. 

 

Tijdens de karterende fase van het inventariserend veldonderzoek is een vergelijkbare 
bodemopbouw aangetroffen als tijdens de verkennende fase. Aan het maaiveld ligt een 
recentelijk opgebracht baggerdek. Onder de ophogingslaag is in het noorden een laag 
aanwezig die voornamelijk bestaat uit zand met kleibrokken. Deze laag betreft de 
doorbraakwaaier die is afgezet vanuit de IJssel. Onder de ophogingslaag in het zuiden van 
het plangebied (boring 1-4) ligt de oude bouwvoor op dekafzettingen. Centraal in het 
plangebied is de voormalige bouwvoor aanwezig onder de ophogingslaag. Plaatselijk is 
sprake van een verstoringslaag onder de recente ophogingslaag of de oude bouwvoor. In 
alle boringen waar de bodemopbouw niet is verstoord is komklei van de IJssel aanwezig. In 
het noorden ligt de komklei op het Basisveen. Onderin alle boringen is dekzand aanwezig, 
waarin in een groot deel van het plangebied een podzolbodem tot ontwikkeling is gekomen. 
In de rest van de boringen waren de omstandigheden vermoedelijk te nat en is geen podzol 
tot ontwikkeling gekomen. In een aantal boringen is tevens te zien dat tijdens de nattere 
periode delen van het dekzand zijn verspoeld of weggespoeld. 

 

Tijdens het karterend booronderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. 
Hierdoor kan worden gesteld dat er geen sprake is van een archeologische vindplaats. De 
middelhoge archeologische verwachting op de aanwezigheid van resten uit de periode Laat-
Paleolithicum – Midden-Bronstijd kan worden bijgesteld naar laag voor het gehele 
plangebied. 

 

Advies 
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het 
plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen 
zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd. 
 

Selectiebesluit (Eimermann, regioarcheoloog Stedendriehoek, 14-05-2025): 
De voorgenomen bodemingrepen kunnen worden uitgevoerd. Er zijn geen 
belemmeringen vanuit archeologische zijde. 

 

Wel dient men bij bodemverstorende activiteiten alert dient te zijn op de 
aanwezigheid van archeologische waarden (zoals vondstmateriaal en grondsporen). 
Bij het aantreffen van deze waarden dient men hiervan melding te maken bij de 
regioarcheoloog (formeel bij een toevalsvondst van algemeen belang bij de minister 
(in de praktijk de RCE) conform afdeling 19.2 van de Omgevingswet 2024). 
Bij vragen of opmerkingen kunt u contact op nemen met E. Eimermann (regio- 
archeoloog Stedendriehoek) op 06-83146044 of emile.eimermann@apeldoorn.nl 
De gemeente Heerde onderschrijft dit advies en wordt als besluit overgenomen.
description: SWAR