DOI: 10.17026/ar/ketqbk
title: Rioolvervanging Zuider Parallelweg te Velp, gemeente Rheden
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6042

description: In opdracht van de gemeente Rheden heeft RAAP in augustus en september 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied aan de Zuider Parallelweg te Velp in de gemeente Rheden. Het plangebied ligt op de flank van de Arnhemse stuwwal, nabij een erosiedal en op een periglaciale daluitspoelingswaaier. Het nabijgelegen dal zal periodiek watervoerend zijn geweest en is het aannemelijk dat er op de onderzochte locatie vindplaatsen (o.a. tijdelijke kampementen) van jagersverzamelaars worden verwacht. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een (oppervlakkige) 
concentratie van onder meer vuurstenen werktuigen en haardkuilen. Bovenop de daluitspoelingswaaierworden hoge bruine enkeerdgronden verwacht. Deze gronden ontstonden doordat men de schrale akkergronden (met name in de nieuwe tijd) bemestte met een mengsel van mest en plaggen, zand of bosstrooisel. Als gevolg hiervan ontstonden dikke humeuze akkerlagen die door hun hogere ligging tevens aantrekkelijk waren voor bewoning. Bovendien zijn eventuele archeologische resten door de aanwezigheid van deze eerdgrond enigszins afgeschermd van moderne agrarische activiteiten. De reeds uitgegraven (niet-archeologische) proefsleuven (2017) zijn zeer smal en vertonen in zeer beperkte mate een duidelijk bodemprofiel. In een van de reeds uitgegraven sleuven zijn resten van twee muren aangetroffen (exacte datering tot op heden onbekend). De waargenomen muurresten liggen in de nabijheid van de verwachtte locatie van het landgoed van douairière barones R.J.C. Pallandt-Torck. Met de aanleg van de spoorlijn tussen Arnhem en Velp is het landgoed na 1890 verdwenen. In september 2022 is de desbetreffende regioarcheoloog in de gelegenheid gesteld om de aangetroffen muurresten te bekijken. Met de oplevering van het onderhavig rapport zijn hier nog geen gegevens of resultaten over ontvangen. In de overige 7 afgegraven sleuven zijn op de maximale uitgravingsdiepte van tenminste 1,40 m -mv geen muurresten waargenomen. Op de locatie van de te vervangen riolering zijn diverse militaire indicaties bekend die duiden op handelingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierdoor bevinden zich mogelijk nog Ontplofbare Oorlogsresten (OO) onder de bestaande riolering. Evenals de archeologische sporen moeten de eventuele resten uit de Tweede Wereldoorlog worden gemeld. De exacte bodemopbouw en het effect 
van een dieper aan te leggen riolering is niet bekend. De bestaande rioleringsbuis ligt vanaf circa 1,0 m -mv, maar in 7 van de 9 sleuven nog dieper. In deze sleuven ligt de riolering op een nog onbekende en dus grotere diepte. De geplande werkzaamheden – de verwijdering van de oude en plaatsing van een nieuwe rioolbuis – zal in zijn geheel in de reeds geroerde grond plaatsvinden. Zodoende zal zowel een eventueel aanwezige vondst- als sporenniveau reeds verdwenen zijn. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht.