DOI: 10.17026/ar/n0pewm
title: Oudkerkseweg 3 te Giessenburg, gemeente Molenlanden
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in juli en augustus 2024 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Oudkerkseweg 3 te Giessenburg, gemeente Molenlanden. De aanleiding voor het onderzoek is de sloop van de bestaande bebouwing gevolgd door de nieuwbouw van een woonhuis met ondergrondse kelder. Deze ontwikkeling betreft een binnenplanse omgevingsplanactiviteit waarvoor een vergunning nodig is. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat, vanwege de (mogelijk) aanwezigheid van afzettingen van de stroomgordel van Schaik en van de Giessen, in de (diepere) ondergrond van het plangebied rekening moet worden gehouden met het aantreffen van archeologische resten uit de periode Neolithicum tot en met Middeleeuwen. Een potentieel archeologisch niveau zal zich in de top van de oeverafzettingen bevinden en zich manifesteren als een ‘vuile’ laag of vegetatiehorizont al dan niet met archeologische indicatoren zoals kleine fragmenten aardewerk, bot en houtskool. Tot op heden zijn dergelijke vindplaatsen in het onderzoeksgebied nog niet aangetoond. Daarom geldt een middelhoge verwachting voor het aantreffen van resten uit genoemde periode.
Tevens moet gezien de ligging van het plangebied in historische kern van Giessenburg rekening worden gehouden met het aantreffen van archeologische resten uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 12e eeuw) en de Nieuwe tijd. Een archeologisch niveau zal zich direct aan het maaiveld of onder een (sub)recente ophoging bevinden en bestaan uit een omgewerkt of opgebracht pakket met 
fragmenten bouwmateriaal, aardewerk, glas, bot, leer, hout et cetera. Op de kadastrale minuut van de gemeente Giessendam (1813-1832) is het plangebied onbebouwd en in gebruik als tuin. Het is mogelijk dat op het minuutplan onbebouwde percelen langs de Giessen in een eerdere periode 
toch bebouwing hebben gekend. Daarom geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 12e eeuw) en de Nieuwe tijd. Door de bebouw van de bestaande woning in 1929 en huidige inrichting van het plangebied zal de bodem plaatselijk zijn verstoord. Teneinde bovenstaande verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij zijn in de diepere ondergrond kleiige oeverafzettingen (Formatie van Echteld) van een ouder riviersysteem, mogelijk de stroomgordel van Schaik, aangetroffen. Deze afzettingen worden afgedekt door een 235 cm dik pakket kleiig bosveen (Hollandveen Laagpakket, Formatie van Nieuwkoop). Het veen wordt op zijn beurt afgedekt door een 140 tot 210 cm dik pakket zwak siltige klei, dat is gevormd tijdens overstromingen van de Giessen. Uit het voorkomen van antropogeen materiaal zoals fragmenten baksteen en kalkmortel in met name het bovenste deel blijkt dat het pakket (deels) antropogeen bewerkt is. Het bewerkte kleipakket wordt gevolgd een 30 tot 90 cm dik pakket zwak zandige klei, dat waarschijnlijk verband houdt met de bouw van de huidige woning omstreeks 1929 en als een (sub)recente ophoging is aan te merken. Het antropogeen bewerkte pakket wordt als archeologisch relevant beschouwd en hangt samen met de bewonings- en ontginningsgeschiedenis van Giessenburg. In de diepere ondergrond zijn geen archeologisch relevante lagen aangetroffen. Samenvattend kan worden gesteld dat op basis van veldonderzoek de middelhoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de periode Bronstijd tot en met Vroege Middeleeuwen naar een lage verwachting dient te worden bijgesteld. De hoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 12e eeuw) en Nieuwe tijd dient te worden gehandhaafd. Dit laatste stemt overeen met de conclusie op basis van de in februari 2024 uitgevoerde controleboringen in het noordelijk deel van het plangebied.