DOI: 10.17026/dans-zau-gbbq
title: Wellerlooi, Geul Wellerlooi gemeente Bergen, Geul Wellerlooi te Wellerlooi

description: &lt;p&gt;In opdracht van Arcadis Nederland BV heeft BAAC een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in plangebied Geul Wellerlooi te Wellerlooi, gemeente Bergen (L). In het kader van het project KaderRichtlijnWater Maas wordt binnen het plangebied een zogenaamde kwelgeul aangelegd. Deze geul, met een breedte van 20 tot 30 m en een diepte tussen 1 en 2,5 m wordt gerealiseerd aan de oostzijde van het plangebied. Voor het plangebied is door Arcadis in 2021 een bureauonderzoek uitgevoerd op grond waarvan voor de delen met een hoge archeologische verwachting een karterend booronderzoek gevolgd door een proefsleuvenonderzoek werd geadviseerd. In 2021 en 2022 is door BAAC het karterend booronderzoek uitgevoerd. Bij dit booronderzoek werden geen vindplaatsen aangetroffen. Op grond van dit gegeven werd de hoge verwachting voor het plangebied bijgesteld tot een lage verwachting op resten uit alle perioden met uitzondering van de Tweede Wereldoorlog. Het advies van BAAC was dan ook het proefsleuvenonderzoek specifiek te richten op resten uit de Tweede Wereldoorlog. Aan de hand van enkele luchtfoto’s uit eind 1944 en de Defence Overprint van 7 februari 1945 is een loopgravenstelsel binnen het plangebied in kaart gebracht. Op sommige punten zijn er ook duidelijk wapenopstellingen zichtbaar, die gebruikt werden als mitrailleurstelling. Ook zijn er grotere stellingen zichtbaar in het landschap voor artilleriegeschut en luchtafweergeschut (Flak). Aangezien het gehele plangebied van de Looise Graaf verdacht is op Ontplofbare Oorlogsresten in de vorm van geschutmunitie en raketten, zijn in 2022 door ECG detectiewerkzaamheden verricht naar de mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten. Na afloop van deze detectiewerkzaamheden is nog een locatie van een mogelijke geschutstelling geïdentificeerd.&lt;br&gt;Gedurende het proefsleuvenonderzoek zijn door middel van tien proefsleuven vijf locaties onderzocht. Op drie van deze locaties werd een loopgraaf vermoed. Deze locaties zijn onderzocht door respectievelijk de proefsleuven 4 tot en met 6, proefsleuf 8 en de proefsleuven 9 en 10.&lt;br&gt;Alleen in de proefsleuven 4, 5 en 6 is daadwerkelijk een loopgraaf aangetroffen. De loopgraaf kon in deze sleuven over een afstand van meer dan 100 m in vrijwel rechte lijn gevolgd worden. Het voor loopgraven kenmerkende, en door het handboek voorgeschreven, zigzagverloop lijkt te ontbreken. Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen die erop wijzen dat de loopgraaf daadwerkelijk gebruikt is. Het is echter maar de vraag of eventueel gebruik van de loopgraaf sporen achter gelaten zou hebben. De onderzochte loopgraaf diende als verbinding tussen de loopgraaf direct langs de Maas en het hoger gelegen achterland.&lt;br&gt;Op beide andere locaties waar een loopgraaf werd verwacht, is deze niet aangetroffen. Aangezien zowel op luchtfoto’s als op de Defence Overprint op beide locaties een loopgraaf zichtbaar is, lijkt het uitgesloten dat deze hier niet aanwezig is geweest. Daarnaast is ter hoogte van de sleuven 9 en 10 aan de overzijde van de weg Geysselberg in een bosperceel de loopgraaf nog duidelijk zichtbaar en lijkt deze daar de weg te hebben overgestoken. Vermoedelijk ligt zowel bij de sleuven 9 en 10 als bij sleuf 8 de loopgraaf verder zuidelijk waar zich in beide gevallen nu een houtwal bevindt. Op de locatie waar de sleuven 1, 2 en 3 zijn aangelegd werd een geschutstelling verwacht. Hiervan zijn echter geen sporen aangetroffen. Mogelijk moet ook deze stelling net als de niet aangetroffen loopgraven verder zuidelijk gezocht worden. Het is echter evenzogoed mogelijk dat de betreffende stelling slechts zeer ondiep is ingegraven geweest en dat deze ingraving door latere verploeging geheel is verdwenen. In sleuf 7 ten slotte is een inslagkrater van een Britse 5.5 inch granaat aangetroffen. Sporen van een geschutstelling zijn niet gevonden. Het lijkt aannemelijk dat de krater zichtbaar is op de luchtfoto’s en abusievelijk als stelling is geïnterpreteerd. Aangezien het meer dan waarschijnlijk is dat de loopgraven nooit actief zijn gebruikt of dat dit gebruik weinig tot geen sporen heeft achtergelaten, is de kans dat verder onderzoek nieuwe informatie zal opleveren gering. De vindplaats scoort daarmee op informatiewaarde laag. Op basis van deze waardering is het advies van BAAC dan ook om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen werkzaamheden. Het selectieadvies wordt onderschreven door de Provincie. Volgend op de indiening van deze definitieve versie van het rapport wordt nog een formeel selectiebesluit opgesteld.&lt;/p&gt;