DOI: 10.17026/dans-2za-2h2e
title: Plangebied De Nes te Rijsoord, gemeente Ridderkerk; archeologisch Plangebied De Nes te Rijsoord, gemeente Ridderkerk; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek)

description: &lt;p&gt;In opdracht van BAR-organisatie heeft RAAP in oktober 2019 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied De Nes te Rijsoord in de gemeente Ridderkerk. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.&lt;br&gt;Op grond van de verworven informatie over de historische situatie, de bodemopbouw in de omgeving en de bekende archeologische waarden in en in de nabijheid van het plangebied ‘De Nes’ kan de archeologische verwachting voor de bovenste 5 meter van de bodem in ‘De Nes’ worden aangegeven.&lt;br&gt;Qua bodemopbouw wordt een combinatie van zandige en/of kleiige geul - en/of dekafzettingen verwacht van de Formatie van Echteld (Afzettingen van Tiel), al dan niet met een laag veen (Hollandveen).&lt;br&gt;Late middeleeuwen In het plangebied zijn zeker archeologische waarden uit de late middeleeuwen (11e-14e eeuw) aanwezig; deze zijn aangetroffen bij een door het BOOR uitgevoerde veldkartering aan het eind van de jaren tachtig van de vorige eeuw (Hageman, 1991). De drie locaties binnen het plangebied ‘De Nes’ waar laatmiddeleeuws aardewerk is aangetroffen worden aangeduid met BOOR-vindplaatsnummers 21-07, 21-08 en 21-09.&lt;br&gt;Over de huidige conserveringstoestand, zoals bijvoorbeeld de ligging van de archeologische waarden ten opzichte van de oxidatie-reductiegrens in de bodem, zijn geen gegevens bekend. Verondersteld kan worden dat de conserveringstoestand in de diepere bodemt rajecten beter is dan de hoger gelegen grondlagen. Op basis van in de jaren ’80 uitgevoerd vooronderzoek ter plaatse van de drie BOOR -vindplaatsen in het plangebied wordt verwacht dat de eerste 50 cm van de bodem veelal verstoord zal zijn.&lt;br&gt;De verwachting voor het aantreffen van aardewerk is hoog. Daarnaast kunnen bouwmateriaal (keramiek en natuursteen) en bescheiden hoeveelheden (resten van) gebruiksvoorwerpen van metaal, natuursteen en glas worden verwacht. In een eventueel ophogingspakket en in de vulling van sporen kunnen daarnaast schelpen, verkoold en onverkoold botanisch materiaal, visresten, mijten en insectensoorten worden verwacht.&lt;br&gt;De bodemopbouw die tijdens het huidige onderzoek is aangetroffen komt sterk overeen met hetgeen wat op voorhand werd verwacht. De ondergrond bestaat tussen maaiveld en 5 m –mv geheel uit fluviatiele afzettingen van de Formatie van Echteld (Afzettingen van Tiel). Aan de basis liggen beddingafzettingen die overgaan in zandige en kleiige geulafzettingen, die bedekt zijn met een pakket oeverafzettingen. Dit is in lijn met de resultaten van een in 2015 uitgevoerd booronderzoek direct aan de andere zijde van de rijksweg A16 (Verschoof -van der Vaart & Coppens, 2015). Verspreid over het plangebied is de top van de oeverafzettingen kalkloos. Hierin is op grond van de boringen echter geen duidelijk patroon herkenbaar.&lt;br&gt;Op grond van eerder onderzoek was bekend dat er binnen het plangebied archeologische resten uit de late middeleeuwen aanwezig zijn. Het huidige onderzoek heeft duidel ijk bevestigd dat dit nog altijd het geval is. Er is een groot aantal archeologische indicatoren aangetroffen en verzameld, zowel in de boringen als aan het maaiveld. Op basis van de verspreiding van de aangetroffen indicatoren lijkt er sprake te zijn van een zuidwest – noordoost georiënteerde strook met een breedte van circa 80 m door het plangebied te lopen, waarbinnen resten uit de late middeleeuwen aanwezig zijn ( figuur 9). De datering van het verzamelde aardewerk wijst er op dat het om resten uit de 11e tot en met de 13e eeuw gaat. Alle waargenomen indicatoren bevonden zich tussen 0 en 100 cm –mv. De grootste concentratie indicatoren (met name aardewerk) is aangetroffen in een zone rondom boring 11. De oxidatie reductiegrens ligt binnen het plangebied het ondiepst bij boring 6, op 110 cm –mv. Dit betekent dat zowel het vondstniveau als het sporenniveau boven de reductiezone ligt. Daarom zullen organische resten naar verwachting slecht geconserveerd zijn. Enkel in eventuele diepere sporen zoals afvalkuilen en beerputten kunnen deze beter bewaard zijn gebleven.&lt;br&gt;De hoge verwachting die op voorafgaand aan dit onderzoek gold voor archeologische resten uit de late middeleeuwen blijft op grond van de resultaten bestaan. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat op het akkerperceel binnen het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat is gezien de aard van de plannen op het akkerperceel (het graven van een sloot en een kikkerpoel echter onwaarschijnlijk.Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.&lt;br&gt;Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een waarderende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een proefsleuvenonderzoek de geëigende methode voor vervolgonderzoek (zie ook www.archeologieinnederland.nl/prospectie-op-maat). Voorafgaand aan een dergelijk onderzoek dient een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen te zijn opgesteld.&lt;/p&gt;