DOI: 10.14457/tu.the.2019.1363
title: การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรโดยวิธีการเลือกตั้งทางอินเทอร์เน็ต

description: รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยกำหนดให้ปวงชนชาวไทยมีหน้าที่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง และกำหนดให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีหน้าที่จัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรเพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่มีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักรและประสงค์จะใช้สิทธิเลือกตั้ง โดยกำหนดวิธีการออกเสียงลงคะแนนไว้ 3 รูปแบบ คือ การออกเสียงลงคะแนนแบบคูหาลงคะแนน การออกเสียงลงคะแนนทางไปรษณีย์ และการออกเสียงลงคะแนนโดยวิธีอื่น (หน่วยเลือกตั้งเคลื่อนที่) ซึ่งที่ผ่านมาการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรใช้งบประมาณสูงมาก และประสบปัญหาในการบริหารจัดการ เช่น การขนส่งบัตรเลือกตั้ง และการนับคะแนน เป็นต้น การศึกษาเรื่อง “การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรโดยวิธีการเลือกตั้งทางอินเตอร์เน็ต” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Quantitative Research) โดยการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) และการสัมภาษณ์เจาะลึก (In-depth interview) โดยการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านรัฐศาสตร์ ด้านการจัดการเลือกตั้ง ด้านการต่างประเทศ ด้านเทคโนโลยี และด้านระบบทะเบียนราษฎร์ รวม 9 คน เพื่อศึกษาวิธีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรเปรียบเทียบระหว่างการจัดการเลือกตั้งแบบใช้บัตรเลือกตั้ง กับการจัดการเลือกตั้งทางอินเทอร์เน็ต เพื่อนำไปสู่การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น จากการศึกษาพบว่าการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรโดยวิธีการเลือกตั้งทางอินเตอร์เน็ตมีประสิทธิภาพ (Efficiency) สูงกว่าการใช้บัตรเลือกตั้ง ทั้งช่วยลดภาระงบประมาณ ลดภาระค่าใช้จ่ายของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้รับความสะดวกในการใช้งานและเข้าถึงการเลือกตั้งได้ง่ายขึ้น ไม่มีปัญหาการจัดพิมพ์และการขนส่งบัตรเลือกตั้ง ลดความผิดพลาดในการลงคะแนนและการนับคะแนน เพิ่มความรวดเร็วในการนับคะแนน ป้องกันการทุจริตจากการใช้บัตรเลือกตั้ง และลดภาระงานของเจ้าหน้าที่สถานทูต เป็นต้น นอกจากนี้การออกเสียงลงคะแนนทางอินเตอร์เน็ตสามารถป้องกันการทุจริตในการเลือกตั้งได้อย่างมีประสิทธิภาพและสะดวกกว่าการออกเสียงลงคะแนนแบบใช้บัตรเลือกตั้ง มีค่าใช้จ่ายที่คุ้มค่า และเป็นการออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับ สำหรับแนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรโดยวิธีการเลือกตั้งทางอินเตอร์เน็ต จะมุ่งเน้น 2 ส่วน คือ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี กับการมีส่วนร่วมของประชาชน กล่าวคือ 1. การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาต่อยอดระบบการลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรนอกราชอาณาจักรทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (I-Vote) ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งเคยออกแบบและทดสอบให้ได้มาตรฐานสากลและมีประสิทธิภาพสูงมากยิ่งขึ้น โดยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลไอดี (Digital ID) เพื่อให้การยืนยันตัวตนเข้าสู่ระบบการออกเสียงลงคะแนนทำได้ง่ายและสะดวกมากยิ่งขึ้น และใช้เทคโนโลยีบล็อกเชน (Blockchain) บันทึกผลคะแนนเลือกตั้ง เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวของข้อมูลส่วนบุคคล 2. การมีส่วนร่วมของประชาชน จะต้องเปิดให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตรวจสอบระบบ เพื่อให้เกิดความมั่นใจ และเชื่อมั่นว่าระบบมีความโปร่งใสตรวจสอบได้ และผลการเลือกตั้งเป็นไปตามเจตนารมณ์ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งอย่างแท้จริงทั้งนี้ ในช่วงทดลองใช้งานระบบ เอกอัครราชทูตจะเป็นผู้พิจารณาในการกำหนดวิธีการออกเสียงลงคะแนนทางอินเตอร์เน็ตในแต่ละประเทศ โดยกำหนดวิธีการออกเสียงลงคะแนนแบบใช้บัตรเลือกตั้งควบคู่ไปด้วย เพื่อให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมีโอกาสเลือกตามความเหมาะสม