DOI: 10.14457/tu.the.2015.866
title: อำนาจแสวงหาพยานหลักฐานของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ในการดำเนินคดีทุจริต: ศึกษาอำนาจการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล

description: คดีที่อยู่ในอำนาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. โดยสำนักงาน ป.ป.ช. ที่เป็นคดีเกี่ยวกับการกระทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการ รวมถึงคดีที่เป็นความผิดฐานร่ำรวยผิดปกติ ล้วนแต่เป็นคดีที่สังคมให้ความสนใจและมีผลกระทบต่อรัฐและประเทศเป็นอย่างมาก เนื่องจากมูลค่าความเสียหายและผลกระทบต่อประชาชนที่เกี่ยวข้องคิดเป็นมูลค่าความเสียหายที่สูงกว่าการกระทำความผิดอาญาฐานอื่น การดำเนินคดีกับผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้กระทำความผิดจะต้องใช้ระบบและการดำเนินการที่มีประสิทธิภาพมากกว่าคดีอาญาทั่วไปด้วย กระบวนการพิจารณาความผิดของผู้ถูกกล่าวหาที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นการใช้ระบบไต่สวนข้อเท็จจริง ที่เป็นระบบการดำเนินคดีอาญาที่เป็นการดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐาน หรือการแสวงหาข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานเพิ่มเติมเพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงและมูลความผิด ที่เน้นไปในเรื่องของหลักการประกันสิทธิของผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ต้องหาในการดำเนินคดีอาญา ที่พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายจะต้องดำเนินการแสวงหาพยานหลักฐาน พร้อมทั้งจัดให้ผู้ถูกกล่าวหาหรือผู้ต้องหาชี้แจงการกระทำของตนตามที่ถูกกล่าวหา และจัดให้มีการทราบถึงพยานหลักฐานที่ใช้ในการพิสูจน์ข้อเท็จจริงและ            มูลความผิดก่อนที่จะฟ้องคดีต่อศาล แตกต่างจากระบบสืบสวนสอบสวนที่พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายมีหน้าที่สืบสวนสอบสวนเพื่อให้ทราบถึงข้อเท็จจริงและมูลความผิดเพียงอย่างเดียวและดำเนินการส่งเรื่องให้พนักงานอัยการฟ้องเป็นคดีต่อศาลเมื่อพิจารณาถึงอำนาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ในส่วนที่เป็นอำนาจการแสวงหาพยานหลักฐานเพื่อดำเนินคดีตามกฎหมายนั้น กลับมีอำนาจที่แตกต่างจากการดำเนินคดีอาญาทั่วไป หรือการดำเนินคดีอาญาอื่นเช่น การกระทำความผิดฐานฟอกเงิน หรือการกระทำความผิดที่เป็นคดีพิเศษ และการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลที่เป็นข้อมูลสำคัญที่จะพิสูจน์ข้อเท็จจริงและมูลความผิด กฎหมายฉบับดังกล่าวก็มิได้มีการบัญญัติไว้เป็นการชัดเจนว่าคณะกรรมการ ป.ป.ช. มีอำนาจแสวงหาพยานหลักฐานที่เป็นข้อมูลส่วนบุคคลหรือไม่ประการใดวิทยานิพนธ์เล่มนี้ จะทำการศึกษาในเรื่องของอำนาจแสวงหาพยานหลักฐานของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม โดยเปรียบเทียบกับอำนาจแสวงหาพยานหลักฐานของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 และของคณะกรรมการคดีพิเศษ ตามพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547 และเปรียบเทียบกับอำนาจแสวงหาพยานหลักฐานของพนักงานเจ้าหน้าที่ของ Corrupt Practices Investigation Bureau (CPIB) ตามกฎหมาย Prevention of Corruption Act และของพนักงานเจ้าหน้าที่ของ the Independent Commission Against Corruption (ICAC) ตามกฎหมาย Independent Commission Against Corruption Ordinance และ Chapter 201 Prevent of Bribery Ordinanceจากการศึกษาจะเห็นได้ว่าอำนาจในการแสวงหาพยานหลักฐานของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2542 และทีแก้ไขเพิ่มเติม เมื่อเปรียบเทียบกับอำนาจแสวงหาพยานหลักฐานของคณะกรรมการ กคพ. หรือคณะกรรมการ ปปง. ประกอบกับของ CPIB และ ICAC คณะกรรมการ ป.ป.ช. ที่ใช้ระบบไต่สวนข้อเท็จจริง ในการดำเนินการแสวงหาพยานหลักฐานของคณะกรรมการ ป.ป.ช. โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ ในโอกาสแรกที่ได้รับเรื่องกล่าวหาร้องเรียนซึ่งเป็นขั้นตอนก่อนการแสวงหาข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานก่อนคณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติรับเรื่องกล่าวหาใดไว้ดำเนินการไต่สวนข้อเท็จจริง คณะกรรมการ ป.ป.ช. โดยพนักงานเจ้าหน้าที่มิได้มีอำนาจเพียงพอที่จะเข้าถึงพยานหลักฐานในโอกาสแรก มีอำนาจเพียงการส่งหนังสือเพื่อขอข้อมูลจากหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องเท่านั้น ประกอบการอำนาจในการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคล ก็มิได้มีระบุไว้ในกฎหมายฉบับดังกล่าวไว้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลในหน่วยงานอื่น ๆ จะมีแต่บัญญัติไว้ในเฉพาะมาตรา 25/1 ที่ระบุถึงเฉพาะการเข้าถึงข้อมูลในหน่วยงานหรือสถาบันการเงินเท่านั้น รวมไปถึงมิได้มีการกำหนดให้มีการเข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่นเดียวกับของคณะกรรมการ กคพ. และคณะกรรมการ ปปง. ที่หากจำเป็นจะต้องมีการเข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ อาจยื่นคำร้องหรือคำขออนุญาตต่อศาลที่มีเขตอำนาจเพื่ออนุญาตให้มีการเข้าถึงข้อมูลดังกล่าวได้อำนาจการแสวงหาพยานหลักฐานและการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลในขั้นตอนก่อนการแสวงหาข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานก่อนคณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติรับเรื่องกล่าวหาใดไว้ดำเนินการไต่สวนข้อเท็จจริงที่เป็นอำนาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ที่กระทำโดยพนักงานเจ้าหน้าที่ ถือว่าเป็นขั้นตอนการดำเนินคดีอาญาที่อยู่ในอำนาจที่มีความสำคัญที่สุด เนื่องจากเป็นขั้นตอนที่เป็นโอกาสแรกในการเข้าถึงพยานหลักฐานทั้งหมด แต่พนักงานเจ้าหน้าที่กลับไม่มีอำนาจหรือมีอำนาจไม่เพียงพอต่อการเข้าถึงพยานหลักฐานและเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลในทันที ทำให้คดีที่มีการร้องเรียนต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นจำนวนมากที่ไม่ปรากฏพยานหลักฐานที่ชัดเจนเพียงพอต่อการดำเนินการไต่สวนข้อเท็จจริง และท้ายที่สุดคณะกรรมการ ป.ป.ช. จะมีมติไม่รับหรือยกเรื่องกล่าวหาไว้พิจารณา ซึ่งเรื่องกล่าวหาบางกรณี เป็นการกระทำความผิดแต่เมื่อไม่ปรากฏพยานหลักฐานที่ชัดเจนจึงไม่สามารถดำเนินคดีกับผู้กระทำความผิดได้ เป็นเหตุให้รัฐหรือประเทศได้รับความเสียหาย