DOI: 10.17026/ar/wxtqxe
title: TEV Brabantroute V te Zevenbergschen Hoek, Hooge Zwaluwe en Made, gemeente Moerdijk & Drimmelen
title: Een bureauonderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in februari 2024 een beknopt bureauonderzoek en uitgevoerd voor de ontwikkeling TEV Brabantroute V te Zevenbergsche Hoek, Hooge Zwaluwe en Made. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen aanleg van een kabelsleuf voor een 10kV stroomkabel gepland in het kader van het project TEV Brabantroute V.

In de ondergrond van het plangebied is dekzand (Formatie van Boxtel) aanwezig. Op dit niveau kan in de periode Laat-Paleolithicum tot en met Mesolithicum bewoning hebben plaatsgevonden. Het dekzandlandschap kent hogere (dekzandruggen en welvingen) en lagere delen. Met name de hogere delen nabij lagere delen van het landschap waren aantrekkelijk voor bewoning vanaf het Laat Paleolithicum. Een vindplaats uit het Laat Paleolithicum en het Mesolithicum zal zich manifesteren als een vondststrooiing en ondiepe grondsporen. 
Vindplaatsen uit latere perioden (Neolithicum-Vroege Middeleeuwen) bestaan uit een spreiding van vondstmateriaal (met name aardewerkfragmenten) en grondsporen (o.a. paalkuilen, kuilen, waterputten). Hogere delen van dit landschap bevinden zich met name in het westen en oostelijk deel van het plangebied. Vanaf het Neolithicum trad echter vernatting van het dekzandoppervlak op en raakte het overgroeid met veen waardoor het minder geschikt werd voor bewoning. Er ontstond een aaneengesloten veenlandschap, dat slechts werd doorsneden door veenstromen. Het is niet bekend in welke mate er bewoning heeft plaatsgevonden langs deze veenstromen. 
Vanaf de Middeleeuwen werd het gebied ontgonnen waarbij het veen grotendeels werd afgegraven. Tegelijkertijd vonden er in toenemende mate inbraken van de zee. Het veenoppervlak in het westen en uiterst oosten van het plangebied werd met mariene afzettingen (Laagpakket van Walcheren binnen de Formatie van Naaldwijk) overdekt of werd geërodeerd. Mogelijk vond op de oevers van deze getijdekreken bewoning plaats. Binnen de overstroomde delen van het landschap is waarschijnlijk sprake van erosie van het onderliggende veen en dekzandlandschap. 
De kans op resten uit de Bronstijd, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen is hier daarom klein. De overstroomde gebieden zijn vanaf 1450 weer drooggemalen. 

Het tracé passeert diverse oude bewoningskernen: ter hoogte van Zevenbergsche Hoek, de Zwaluwse Pootweg en Hooge Zwaluwe. Daarom moet hier rekening worden gehouden met resten vanaf de Late Middeleeuwen. Deze zullen zich in de bovenste 50 cm van de bodem bevinden en bestaan uit ophogingslagen funderingsresten, afvalkuilen en losse vondsten (waaronder bouwmateriaal en huishoudelijk afval). Door (sub)recente grondwerkzaamheden kunnen de resten echter plaatselijk zijn verstoord.

Het kabeltracé is grotendeels gepland ter plaatse van bestaande kabelsleuven. Hier is naar verwachting de bovenste meter verstoord en zullen binnen 1 meter (de maximale verstoringsdiepte) geen intacte afzettingen of archeologische resten meer aanwezig zijn. Een aantal delen van het tracé zijn op ca. 2,5 tot 3 m afstand van de bestaande kabelsleuf gepland. Hier is mogelijk onverstoorde grond aanwezig. Het betreft de volgende zones:

1. Ten zuiden van de Lange Reeweg tot aan de Zonzeelseweg
o Lengte ca. 1530 m
o Veen met kleidek, moerige zandgrond met kleidek, veen op zand
o Lage verwachting voor resten gerelateerd aan middeleeuwse ontginning en inpolderingsperiode (infrastructureel, en economisch) en resten gerelateerd aan de natte context

2. Net voorbij de bebouwde kom van Hooge Zwaluwe, zone ten zuiden en noorden van het spoor. 
o Lengte ca. 500m
o Moerige zandgrond
o In het westen wordt een historische dijk gepasseerd, er geen aanwijzingen voor bebouwing langs de dijk. 
o Verder lage verwachting voor resten gerelateerd aan middeleeuwse ontginning en de inpolderingsperiode (infrastructureel, en economisch) en resten gerelateerd aan de natte context. 
o Modern ophogingspakket van minimaal ca. 1 m dik aanwezig. NAP hoogte ligt tussen 1,3 en 1,4 m + NAP

3. Zone tussen de Koekoekweg en de Zeggeweg 
o lengte ca. 300 m
o Dekzandvlakte
o Lage verwachting voor resten gerelateerd aan economie en infrastructuur en resten gerelateerd aan de natte context

4. Zone ten westen van Sluizeweg
o Lengte ca. 140 m
o Dekzandwelvingen
o Verwachting voor vindplaatsen gerelateerd aan bewoning, begraving, economische en infrastructurele activiteiten. 
o Modern ophogingspakket van minimaal ca. 1 m dik. NAP hoogte ligt op ca. 1,5 m + NAP

Zones 1 tot en met 3 bevinden zich in een gebied met een lage verwachting. Hier wordt aanvullend onderzoek niet zinvol geacht.
Zone 4 bevindt zich in een gebied met een verwachting voor vindplaatsen gerelateerd aan bewoning, begraving, economische en infrastructurele activiteiten. Hier is echter een modern ophogingspakket van minimaal 1 m dik aanwezig, bij verstoringen tot een diepte van 1 m -mv zullen geen archeologische resten worden verstoord.