DOI: 10.17026/ar/asv5xv
title: Aanvullend/actualiserend archeologisch vooronderzoek ten behoeve van de herinrichting van de Prinses Beatrixlaan e.o. te Rijkswijk, gemeente Rijswijk
title: Ruimtelijk advies op basis van bureauonderzoek

description: In opdracht van Witteveen+Bos heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een aanvullend/actualiserend archeologisch bureauonderzoek verricht met betrekking tot een plangebied ter hoogte van de Prinses Beatrixlaan, gemeente Rijswijk (afbeelding 1, kaart 1). Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 16 ha en is in gebruik als weg met groenzone.

Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de herinrichting van de huidige weg. De exacte diepte van de geplande ingrepen is nog niet bekend, maar in het kader van het bureauonderzoek is rekening gehouden met een maximale ontgraving van 1.50 m. Daarnaast wordt in het zuiden van het plangebied een watergang van 2,50 m voorzien. 

In 2011 is reeds een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd, voor onder andere het huidige plangebied. Hierbij is geadviseerd vervolgonderzoek uit te voeren. Dit bureauonderzoek is destijds uitgevoerd onder de inmiddels verouderde Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 3.2. Het onderhavige plangebied wijkt daarbij af van het plangebied uit 2011, zodat de nu uitgevoerde bureaustudie het karakter heeft van een aanvullend/actualiserend onderzoek.

Uit voorgaande onderzoeken blijkt dat binnen het plangebied het Kanaal van Corbulo met bijbehorende weg heeft gelegen. Daarnaast kunnen sporen van nederzettingsresten en landgebruik aanwezig zijn vanaf het Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd. Daarnaast kunnen resten van het Gantelsysteem aanwezig zijn binnen het plangebied. Deze hebben mogelijk oudere resten verspoeld of aangetast.

Advies
In het bureauonderzoek uit 2011 is het volgende advies geformuleerd: “De voorgenomen herinrichting vormt een bedreiging voor met name de eventueel aanwezige archeologische resten uit de Romeinse tijd, de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Diepe bodemingrepen, zoals de aanleg van verkeerstunnels, kelders en liftschachten, vormen ook een bedreiging voor diepgelegen archeologische resten uit het Neolithicum en/of latere perioden. Op dit moment kunnen bij gebrek aan gedetailleerde gegevens geen uitspraken worden gedaan over de consequenties die de ‘minimale’ en de ‘maximale’ variant hebben voor de archeologische resten. Daarnaast zijn tot op heden onvoldoende gegevens beschikbaar om een waardestelling m.b.t. de aanwezige archeologische resten te kunnen doen (het al dan niet behoudenswaardig achten van archeologische resten). Ook dient het beeld met betrekking tot de geologische situatie getoetst en verfijnd te worden. Om de aan- of afwezigheid, aard, datering, omvang en kwaliteit van de archeologische resten vast te stellen dient een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) te worden uitgevoerd. Dit onderzoek zal in eerste instantie bestaan uit een booronderzoek, waarbij verspreid over het plangebied tot in de ongestoorde (strand)zanden wordt geboord. Volgend op het booronderzoek dient eventueel een proefsleuvenonderzoek te worden uitgevoerd. Het doel van beide inventariserende veldonderzoeken is het toetsen en aanvullen van het in dit rapport geformuleerde verwachtingsmodel.” 

Ook toen was de exacte aard van de verstoring niet duidelijk. Dit advies is volgens Vestigia nog steeds van kracht voor het onderhavige plangebied met de 1.50 m verstoring waarmee binnen dit aanvullende en actualiserende bureauonderzoek rekening is gehouden. Om de landschappelijke gesteldheid te toetsen en om op basis van de kernmerken uit het booronderzoek uit 2014 en opgraving uit 2009 vast te stellen of binnen het plangebied het kanaal van Corbulo gelegen is, dient eerst een Inventariserend Veldonderzoek plaats te vinden in de vorm van een booronderzoek. Om de trefkans voor het kanaal groter te maken wordt geadviseerd om in de noordelijke helft van het plangebied de boorraai te verdichten tot 5 meter. Op basis van de resultaten en mogelijk meer duidelijkheid over de geplande werkzaamheden, kan vervolgens een afweging gemaakt worden voor een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven, opgraving of archeologische begeleiding voor verschillende delen van het plangebied opportuun is. 
Ter hoogte van de groenstrook is een greppel met Romeinse importaardewerk vastgesteld, waarbij de uitvoerende instantie het advies heeft gegeven om ter hoogte en ten zuiden van deze greppel een proefsleuvenonderzoek met mogelijke uitbreiding naar definitieve opgraving bij het aantreffen van een behoudenswaardige vindplaats. Binnen dit deel is een watergang voorzien met een verstoring van 2,50 m, waarvan de exacte locatie nog niet bekend is. Ook wordt verwacht dat binnen deze locatie kabels en leidingen verlegd zullen worden ten behoeven van de watergang. Voor deze locatie wordt geadviseerd om een proefsleuvenonderzoek uit te voeren om mogelijke vindplaatsen in deze zone in kaart te brengen.

Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Rijswijk, om op basis van dit rapport en het hierin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van eventueel vervolgonderzoek of het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces. 

Naschrift
De opdrachtgever heeft op 28 februari 2023 verzocht om dit rapport definitief op te maken en nadere archeologische onderzoeksinspanning beter in kaart te brengen als de daadwerkelijke plannen definitief bekend zijn.