DOI: 10.17026/ar/xeeeui
title: Plangebied Vierverlaten/ Westpoort te Groningen; herinrichting waterleidingen, gemeente Groningen
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-rapport 7888

description: &lt;p&gt;
Het huidige plangebied ligt in een landschappelijk gebied dat gedurende de steentijd bewoonbaar was. Het dekzandniveau bevindt op basis van de pleistocene dieptekaart in Archis tussen de 8 en 4 m -NAP. Onderzoek in de nabije omgeving van het plangebied laat echter zien dat er sprake is van dekzandwelvingen in de ondergrond en dat het dekzand hoger kan liggen. Zo is aan het Hoendiep de (geërodeerde) top van het dekzand aangetroffen op 1,5 m -NAP (Exaltus, 2002). Daarmee is het dekzand een archeologisch relevant niveau binnen het plangebied, alhoewel het in de grootse delen van het waterleiding tracé waarschijnlijk niet binnen de verstoringsdiepte zal liggen. Indien sprake is van reliëf en bodemvorming/podzolering in het dekzand, dan is de archeologische verwachting voor dit niveau hoog. Er dient rekening te worden gehouden met relatief kleine vindplaatsen die zich kenmerken door (oppervlakkige) spreiding van vuurstenen werktuigen en afval, haardkuilen en eventueel keramiek.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
De landschappelijke ligging van plangebied wordt gekenmerkt door een stijgend zeespiegelniveau. Hierdoor worden geen archeologische resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers (late prehistorie)/ de bronstijd verwacht. Eventuele (overslibde) resten uit de ijzertijd-vroege middeleeuwen kunnen wel worden verwacht, maar zijn in delen van het waterleidingentracé al uitgesloten op basis van hun ligging in reeds onderzochte gebieden waar geen archeologische resten zijn aangetroffen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Eventuele resten worden vooral verwacht in het kleipakket, in de top van de vegetatie-/veenlagen en boven de (onderste) vegetatie-/veenlagen indien deze aanwezig zijn. Daarbij valt te denken aan vlaknederzettingen en huiswierden, en daaraan gerelateerde sporen (ophogingslagen, vuile terplagen, kuilen, putten, sloten, paalsporen, greppels) en vondsten (dierlijk bot, aardewerk, botanisch materiaal). Na de aanleg van bedijking in de late middeleeuwen werd de mariene invloed in het gebied ingeperkt en was er tevens bewoning mogelijk. Laatmiddeleeuwse nederzettingsresten kunnen zich daarom relatief hoog in de kleiafzettingen bevinden. Op basis van eerder uitgevoerd onderzoek aan de Hoendiep 330 kunnen hier sporen van een huisplaats uit de middeleeuwen worden verwacht. De vindplaats in het met proefsleuven onderzochte deel van dit archeologisch monument, ten noorden van de huidige geplande ingreep, werd vooral vanwege de verstoring niet behoudenswaardig geacht. Het is echter niet zeker of zich ter plaatse van de nieuw aan te leggen leiding archeologische resten bevinden en wat de mate van verstoring hier is. Daarnaast is, mede gezien de bocht die het Hoendiep hier om het perceel maakt, ook de aanwezigheid van oudere (mogelijk overslibde) resten hier niet uit te sluiten.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd wel bewoning in het plangebied heeft plaatsgevonden. Zodoende kunnen in het plangebied archeologische resten van boerderijplaatsen uit de 18e – 20e eeuw worden verwacht in de nog niet tijdens eerder onderzoek vrijgegeven delen van het plangebied. Daarnaast wordt in deze delen de aanwezigheid van andere vondsten, sporen en/of structuren verwant aan het gebruik van het Hoendiep (bijv. resten van meerpalen, visfuiken, steigers), de bedijking langs het Hoendiep (bijv. ophogings- en verstevigingslagen), en de landbouwgronden (bijv. sloten, greppels en daaraan gerelateerd vondstmateriaal) verwacht. Dergelijke archeologische resten bevinden zich vermoedelijk direct onder het maaiveld of in/onder de bouwvoor (ca. 30 tot 40 cm dik).
&lt;p&gt;