DOI: 10.14457/tu.the.2016.1422
title: การออกแบบความร่วมมือในการป้องกันอาชญากรรมในเขตพื้นที่สถานีตำรวจภูธรเมืองปทุมธานี

description: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษากระบวนการออกแบบความร่วมมือในการป้องกันอาชญากรรม ในพื้นที่สถานีตำรวจภูธรเมืองปทุมธานี 2) เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะในการบริหารกิจการราชการแบบมีส่วนร่วม โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ และการวิเคราะห์เอกสาร ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ซึ่งจำแนกมาจากองค์ประกอบของหุ้นส่วนความปลอดภัยที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการออกแบบความร่วมมือในการป้องกันอาชญากรรม ได้แก่ ส่วนราชการและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ ภาคประชาชน และภาคเอกชนผลการศึกษาพบว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจเป็นผู้มีบทบาทหลักในการป้องกันอาชญากรรม โดยเป็นผู้ประสานงานกับภาคส่วนต่าง ๆ ในพื้นที่ทั้งส่วนราชการหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ ภาคประชาชน และภาคเอกชน โดยอาศัยระบบการบริหารจัดการแบบเป็นหุ้นส่วนร่วมรับผิดชอบต่อปัญหา เพื่อเชื่อมต่อความสัมพันธ์ กระจายข้อมูลข่าวสาร แลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างตำรวจกับประชาชน โดยกระบวนการออกแบบความร่วมมือในการป้องกันอาชญากรรมนั้น มี 4 ขั้นตอนด้วยกัน คือ 1) มีข้อตกลงร่วมกัน อันเกิดจากปัจจัย คือ นโยบายของสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ส่งเสริมความร่วมมือในการป้องกันอาชญากรรมร่วมกับกับภาคประชาชน, ความสำคัญของปัญหาอาชญากรรมในระดับการบริหารงานราชการ เนื่องจากปัญหาอาชญากรรมมีความซับซ้อนและรุนแรงมากขึ้น เจ้าหน้าที่ตำรวจจึงต้องปรับปรุงรูปแบบการทำงานให้ทันต่อรูปแบบการก่ออาชญากรรม และการบริหารราชการมีความสอดคล้องกับความเป็นประชาธิปไตย และความปรารถนาถึงความปลอดภัยในสังคม โดยทุกภาคส่วนมีจิตสำนึกร่วมกันในการที่จะร่วมกันรักษาความปลอดภัยให้เกิดขึ้น 2) ทรัพยากรจากหุ้นส่วนที่เกี่ยวข้อง หุ้นส่วนจากทุกภาคส่วนมีความสามารถในการแบ่งปันทรัพยากรในการทำงานร่วมกันด้วยความไว้วางใจต่อกัน โดยมีเจ้าหน้าที่ตำรวจเป็นแกนนำในการระดมทรัพยากร อันได้แก่ ทรัพยากรบุคคล, ข้อมูลที่เกิดจากการแลกเปลี่ยนกัน, อุปกรณ์ที่ใช้ในการป้องกันอาชญากรรม และ ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ 3) ลักษณะของหุ้นส่วน ซึ่งต้องมีลักษณะในการมีส่วนร่วมที่ชัดเจน มีความเชื่อมั่นและไว้วางใจระหว่างกัน  และมีการติดต่อสื่อสารระหว่างหุ้นส่วนในแบบสองทาง มีการประชุมปรึกษาหารือร่วมกันอย่างสม่ำเสมอ และทำอย่างตั้งใจทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ 4) เกิดโครงการต่างๆ หรือการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นการป้องกันอาชญากรรมร่วมกับภาคประชาชนนั้น โดยมีกรณีศึกษาคือ การนำแนวคิดโครงการสถานีตำรวจย่อย (โคบัง) ซึ่งมีแนวคิดมาจาก ตำรวจเพื่อชุมชน (Community Policing) และระบบหน่วยตำรวจขนาดเล็ก (police box system) โดยในเขตรับผิดชอบพื้นที่สถานีตำรวจภูธรเมืองปทุมธานีมีการจัดตั้งสถานีตำรวจย่อย (โคบัง) จำนวน 1 ตู้ และมีคณะกรรมการประจำสถานีตำรวจชุมชน ได้แก่ ภาคประชาชน คือ ประธานสภาเทศบาลเมืองบางคูวัด ผู้นำชุมชนหรือท้องถิ่น คือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง คือ หัวหน้าสถานีไฟฟ้าย่อยบางคูวัด และข้าราชการตำรวจ ซึ่งกระบวนการสร้างความร่วมมือประกอบไปด้วย ปัจจัยนำเข้า(การระดมทรัพยากร), กลไกในการจัดตั้ง(การเห็นความสำคัญและการสั่งการจากผู้บังคับ บัญชา), ข้อจำกัด(ชุมชนของคนมีฐานะ ขนาดของชุมชน ความเจริญของพื้นที่ ความตระหนักของผู้อยู่อาศัย และ การเกิดอาชญากรรมในพื้นที่) และตัวโครงการ (ผลการดำเนินการโครงการที่มีความร่วมมือจากภาคส่วนต่าง ๆ)  ซึ่งผลการดำเนินงานพบว่า สถานีตำรวจย่อยนี้ทำให้เจ้าหน้าที่ตำรวจอยู่ใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด เข้าถึงและบริการประชาชนได้อย่างรวดเร็ว ข้อเสนอแนะจากการศึกษา คือ ตำรวจต้องทำความเข้าใจกับประชาชนทุกภาคส่วนเพื่อให้เข้ามามีส่วนร่วมในการคิดหาวิธีการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมในพื้นที่ ทั้งนี้ควรนำรูปแบบการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมที่ได้จากการศึกษาไปขยายผลต่อยอดพัฒนากลยุทธ์ที่เหมาะสม สร้างความตื่นตัวในการมีส่วนร่วมให้เกิดขึ้นกับประชาชนในทุกภาคส่วนอย่างแพร่หลาย