DOI: 10.14457/tu.the.2015.621
title: ธุรกิจประกันภัยตามหลักศาสนาอิสลาม (ตะกาฟุล)

description: การประกันภัยตามหลักศาสนาอิสลามหรือตะกาฟุลเป็นรูปแบบทางเลือกของการประกันภัยอันมีรูปแบบและวิธีการดำเนินธุรกิจที่มีลักษณะเฉพาะตัวและแตกต่างจากการประกันภัยสากลหลายประการ เนื่องจากตะกาฟุลได้ผนวกรวมในเรื่องของวิธีปฏิบัติและความเชื่อในทางศาสนาอิสลาม อาจกล่าวได้ว่าตะกาฟุลเป็นการประกันภัยฮาลาลที่จะต้องคำนึงถึงความถูกต้องตามหลักชะรีอะฮ์เป็นสำคัญ การดำเนินธุรกิจที่ไม่สอดคล้องกับหลักชะรีอะฮ์จะถือเป็นฮะรอมต้องห้ามในทางศาสนาอิสลามโดยที่ในปัจจุบันธุรกิจตะกาฟุลของประเทศไทยอยู่ในรูปแบบของการเปิดหน้าต่างบริการผ่านทางบริษัทประกันภัยสากล โดยไม่ปรากฎบทบัญญัติของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจตะกาฟุล จึงนำเอาพระราชบัญญัติประกันชีวิต พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม และพระราชบัญญัติประกันวินาศภัย พ.ศ.2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติมมาใช้เป็นกฎเกณฑ์ในการกำกับดูแลการประกอบธุรกิจตะกาฟุลเช่นเดียวกับการประกันภัยสากลซึ่งยังคงไม่ได้ทำให้เกิดการคุ้มครองผู้เข้าร่วมโครงการอย่างแท้จริงและไม่เหมาะสมกับรูปแบบและสภาพของการประกอบธุรกิจตะกาฟุลที่จะต้องคำนึงถึงความถูกต้องตามชะรีอะฮ์เป็นสำคัญ เนื่องจากบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวเป็นบทบัญญัติที่กำหนดขึ้นโดยมีเจตนารมณ์เพื่อครอบคลุมการกำกับดูแลและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยสากล ซึ่งมีผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือซึ่งถือเป็นปัจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลต่อธุรกิจตะกาฟุล นอกจากนั้น แม้ธุรกิจตะกาฟุลจะเป็นธุรกิจฮาลาลแต่บทบัญญัติของกฎหมายไม่ได้กำหนดให้ธุรกิจตะกาฟุลเป็นหนึ่งในประเภทของกิจการฮาลาลที่จะสามารถดำเนินการขอรับรองมาตรฐานฮาลาลและขอใช้เครื่องหมายรับรองฮาลาลได้ตามระเบียบคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยว่าด้วยการดำเนินกิจการฮาลาล พ.ศ.2558 และแม้จะมีการยกร่างพระราชบัญญัติบริหารกิจการฮาลาล พ.ศ… แต่ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวก็ยังคงไม่ได้กำหนดให้ธุรกิจตะกาฟุลเป็นประเภทของธุรกิจที่สามารถขอใบรับรองฮาลาลได้ ซึ่งจากสภาพปัญหาดังกล่าวถือเป็นข้อจำกัดอันเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาธุรกิจตะกาฟุลของประเทศไทยเพื่อแข่งขันในเวทีระดับอาเซียนและระดับโลกเมื่อพิจารณาเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศและพิจารณาสภาพปัญหาของประเทศไทยแล้วผู้เขียนมีความเห็นว่าประเทศไทยควรที่จะมีบทบัญญัติทางกฎหมายเพื่อใช้ในการกำกับดูแลการประกอบธุรกิจตะกาฟุลโดยเฉพาะแยกต่างหากออกจากกฎหมายที่ใช้ในการกำกับดูแลธุรกิจประกันภัยสากล โดยการแบ่งการแก้ไขปัญหาออกเป็นสามส่วน ได้แก่ 1.การปรับโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจตะกาฟุล โดยแบ่งแนวทางการแก้ไขออกเป็นสองระยะ ได้แก่ แนวทางการแก้ไขระยะสั้น โดยการกำหนดกฎหมายในระดับรองโดยอาศัยกฎหมายแม่ที่เปิดช่องให้ โดยนำเอาประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่ สนส.20/2551 เรื่องการอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ประกอบกิจการการให้บริการทางการเงินตามหลักชะรีอะฮ์ (Shariah Banking Services) มาเป็นต้นแบบและปรับแก้ไขตามลักษณะและรูปแบบของการประกอบธุรกิจตะกาฟุลและแนวทางการแก้ไขระยะยาว ได้แก่ การออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจตะกาฟุลในระดับพระราชบัญญัติ โดยนำเอาพระราชบัญญัติตะกาฟุล ค.ศ.1984 ของประเทศมาเลเซียมาเป็นต้นร่าง แต่อย่างไรก็ดี ระเบียบตะกาฟุล ค.ศ. 2012 ของประเทศปากีสถานมีจุดเด่นในเรื่องการอนุญาตให้บริษัทประกันภัยสากลประกอบธุรกิจตะกาฟุลแบบเปิดหน้าต่างให้บริการได้ ซึ่งนับเป็นข้อดีและมีความยืดหยุ่นในทางธุรกิจมากกว่า ดังนั้นจึงควรนำเอาข้อดีดังกล่าวมาเป็นต้นแบบในแง่ของรูปแบบในการประกอบธุรกิจ2.แก้ไขระเบียบคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยว่าด้วยการดำเนินกิจการฮาลาล พ.ศ.2558 โดยกำหนดให้ตะกาฟุลเป็นหนึ่งในประเภทกิจการที่สามารถขอรับรองฮาลาลและขอใช้เครื่องหมายรับรองฮาลาลได้ และเพิ่มเติมบทบัญญัติเรื่องทั่วไปเพื่อกำหนดสิทธิของผู้บริโภคผลิตภัณฑ์และผู้ใช้บริการให้ชัดเจน พร้อมทั้งกำหนดหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการการจัดตั้งองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคผลิตภัณฑ์ฮาลาล3.แก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติในร่างพระราชบัญญัติการบริหารกิจการฮาลาล พ.ศ.... เพื่อกำหนดให้ธุรกิจตะกาฟุลเป็นหนึ่งในประเภทของธุรกิจที่สามารถขอใบรับรองฮาลาลได้และเพิ่มประเภทธุรกิจที่สามารถขอใบรับรองฮาลาลเพื่อให้สอดคล้องกับระเบียบที่ใช้บังคับในปัจจุบันพร้อมกำหนดให้อำนาจคณะกรรมการควบคุมมาตรฐานฮาลาลแห่งชาติในการกำหนดประเภทของกิจการเพิ่มเติม4.กำหนดให้ธุรกิจตะกาฟุลอยู่ภายใต้การควบคุมของคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) และสำหรับการระงับข้อพิพาทเกี่ยวกับตะกาฟุลให้เป็นไปตามระบบศาลที่ใช้อยู่ในประเทศไทยปัจจุบัน 5.สร้างความพร้อมของบุคคลากรและการส่งเสริมนวัตกรรมทางการเงินอิสลามเพื่อรองรับการพัฒนาธุรกิจตะกาฟุลทั้งนี้ หากประเทศไทยมีบทบัญญัติกฎหมายในการกำกับดูแลและส่งเสริมการประกอบธุรกิจตะกาฟุลโดยเฉพาะ ก็จะเป็นการกำหนดสถานะในทางธุรกิจของตะกาฟุลในประเทศไทยให้มีความชัดเจน อันจะส่งผลในการสร้างความเชื่อมั่นในกลุ่มตลาดของผู้บริโภคทั้งที่เป็นผู้นับถือศาสนาอิสลามและกลุ่มผู้บริโภคทั่วไปที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามทั้งในประเทศไทยและสากล ซึ่งมีส่วนช่วยในการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ และเป็นการสร้างและพัฒนาระบบการเงินอิสลามที่มั่นคงในประเทศไทย เพื่อแข่งขันในเวทีระดับอาเซียนและระดับโลก