DOI: 10.17026/ar/8zievv
title: Plangebied Haddock SeaH2Land 150/380 kV Power Cable Basic & Detailed Design te Borssele, Gemeente Borsele en Vlissingen
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 6331

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Witteveen+Bos Raadgevende Ingenieurs BV heeft RAAP in februari 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Haddock SeaH2Land 150/380 kV Power Cable Basic & Detailed Design te Borssele in de Gemeente Borsele en Vlissingen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
• Voor de top van het pleistocene dekzandlandschap op 4,2 tot 4,9 m –NAP en in het dekzand aanwezige interstadiale paleobodems geldt in het zuidoostelijke deel van het plangebied een niet goed te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd.
• Voor het pakket holocene afzettingen geldt in het zuidoostelijke deel van het plangebied een verwachting voor de aanwezigheid van resten van sedentaire bewoning door landbouwers op drie niveaus:
o Voor het midden en late neolithicum aan de top van de getijdeafzettingen van het Laagpakket van Wormer op 4,1 tot 3,1 m -NAP.
o Voor de bronstijd en de Romeinse tijd aan top van het Hollandveen Laagpakket op 3,2 tot 1,9 m -NAP.
o Voor de late middeleeuwen en de nieuwe tijd aan oorspronkelijk maaiveld rond 1,2 m +NAP.
• Op twee locaties is bebouwing uit de nieuwe tijd bekend, op één daarvan is dezelfde bebouwing nog aanwezig.
• Het plangebied doorkruist enkele gebieden waar in de Tweede Wereldoorlog anti-landingsobstakels hebben gestaan. Daarnaast ligt in het plangebied de locatie van enkele machinegeweerstellingen, waar mogelijk resten van deze Duitse stelling kunnen worden verwacht. Ook aan de Weelhoekweg liggen mogelijk nog resten van stellingen van Stützpunkt Blücher.
• In het noordwesten van het plangebied is sprake van een verwachting op de aanwezigheid van resten van scheepvaart en menselijke activiteiten op en aan het water. Deze resten zijn met de gebruikelijke middelen niet goed te prospecteren.
• In het gebied is sprake van dikke recente ophoogpakketten, waardoor het van de ligging en diepte van de ingrepen afhangt of er ook relevante archeologische niveaus worden geraakt. In een deel van het plangebied is echter ook nog het oorspronkelijke, natuurlijke maaiveld aan de oppervlakte aanwezig.
• Een groot deel van het plangebied is druk doorsneden door kabels en leidingen die mogelijk voor schade aan eventuele archeologische resten hebben gezorgd. Daarnaast zal niet overal ongehinderd prospectief archeologisch veldwerk kunnen worden uitgevoerd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Een groot deel van het plangebied is recent opgehoogd. In dit ophoogpakket is vanzelfsprekend geen archeologie aanwezig. In de gebieden die met zeker 4 m zijn opgehoogd, kunnen ingrepen tot die diepte zonder bezwaar worden uitgevoerd. Voor de gebieden die met minimaal 1,5 m zijn opgehoogd is deze diepte uiteraard 1,5 m. Daarnaast zijn er enkele gebieden waar het natuurlijke, oorspronkelijke maaiveld nog aan de oppervlakte ligt en waar ingrepen tot onder de bouwvoor (40 cm) mogelijk op archeologische resten stuiten.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Voor het noordwesten van het plangebied, waar de archeologische verwachting bestaat uit resten van activiteiten op en aan het water die niet goed met de gebruikelijke prospectiemethoden kunnen worden opgespoord, wordt aanbevolen om alle ingrepen die dieper reiken dan de plaatselijke ophoging en/of de bouwvoor te begeleiden. Zo kunnen toevalsvondsten tijdig worden onderzocht.
In het zuidoosten van het plangebied is wel sprake van een verwachting voor prospecteerbare archeologische resten. De grote hoeveelheid kabels en leidingen en saneringsonderzoeken leidt echter tot de conclusie dat prospectief onderzoek hier nauwelijks mogelijk is. Ook hier wordt dan ook voor alle ingrepen die dieper reiken dan de plaatselijke ophoging en/of de bouwvoor geadviseerd om deze tijdens de uitvoering te begeleiden. Dit is ook het geval voor het reeds door middel van booronderzoek onderzochte (zaakidentificatienummer 2357662100) gebied in het zuidwesten.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Het doel van een begeleiding is primair het opsporen van archeologische resten en deze waarderen. Men spreekt dan van ‘protocol proefsleuven’. Wanneer archeologische resten worden aangetroffen en blijkt dat deze behoudenswaardig zijn, zullen ze moeten worden gedocumenteerd en veiliggesteld, dit heet ‘protocol opgraven’.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Het is raadzaam om in de planning van de civiele werkzaamheden ruimte op te nemen om de tijd op te vangen die nodig kan zijn om deze werkzaamheden uit te laten voeren. Dit kan bijvoorbeeld door de werkzaamheden op de plek waar iets is aangetroffen tijdelijk te verplaatsen naar een andere locatie, zodat enerzijds tijd ontstaat voor archeologisch onderzoek, terwijl de werkzaamheden als geheel geen vertraging oplopen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Een archeologische begeleiding moet worden uitgevoerd op basis van een Programma van Eisen dat is goedgekeurd door de overheid. In een dergelijk PvE kunnen ook afspraken worden opgenomen over het tijdsbeslag waarbinnen een waardestelling moet zijn voltooid en hoeveel tijd er beschikbaar is voor documentatie en veiligstellen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeenten Borsele en Vlissingen, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.