DOI: 10.17026/ar/giwsoi
title: Archeologisch onderzoek 150 kV-verbinding Amstelveen – Amstelveen-Zuid te Amstelveen, gemeente Amstelveen
title: Bureauonderzoek

description: De aanleiding van dit bureauonderzoek is de voorgenomen aanleg van een nieuwe 
150 kV-verbinding tussen Amstelveen en Amstelveen-Zuid. Hiervoor zal transformatorstation Amstelveen worden uitgebreid; zal in Amstelveen-Zuid een nieuw transformatorstation worden gebouwd; en zal tussen deze stations een 150 kV-kabelverbinding ondergronds worden aangelegd. De aard en oppervlakte van de werkzaamheden aan de stationslocaties is nog niet concreet uitgewerkt. In het huidige ontwerp zal voor het aanleggen van de kabelverbinding over een lengte van ca. 5500 m en een breedte van ca. 11 m een open ontgraving worden aangelegd, tot een diepte van 
1,20 tot 1,80 m -mv. Daarnaast zal ca. 1100 m van het kabeltracé middels gestuurde boring worden aangelegd. Dit is een voorlopig ontwerp wat mogelijk nog zal worden gewijzigd. Daarom is in onderhavig onderzoek een zoekgebied van ca. 580 ha onderzocht, zodat de archeologische verwachting meegenomen kan worden bij het vaststellen van het definitieve tracé. Het plangebied bevindt zich in het Hollands veen- en kleigebied. Dit is een laaggelegen gebied achter de strandwallen van het Hollands duingebied, waar op het pleistocene dekzand een afwisseling van veenpakketten en getijdeafzettingen voorkomt. Zowel het getijdesysteem wat hier in het Neolithicum heerste als het laagveenmoeras wat hier van het Late Neolithicum tot in de Middeleeuwen aanwezig was, leende zich slecht voor bewoning. Op hoger gelegen oeverwallen en kreekruggen uit het getijdesysteem kan in het Neolithicum echter wel gewoond zijn. Gezien de mate van verstoring die bij eerdere onderzoeken nabij het plangebied is vastgesteld en het gebrek aan Neolithische vindplaatsen in de omgeving, geldt voor Neolithische sporen in de zone van kreekruggen een lage tot middelhoge verwachting. Daarnaast wordt het geplande kabeltracé doorkruist door de Bovenkerkerweg, een oude veenrestdijk. Hierlangs was in ieder geval vanaf de Vroege Nieuwe Tijd, maar mogelijk al vanaf de Late Middeleeuwen, bebouwing aanwezig. Langs deze weg kunnen dus laatmiddeleeuwse en/of nieuwetijdse waarden worden aangetroffen, eveneens direct vanaf het maaiveld. Ook zijn in het oosten van het onderzoeksgebied verscheidene historische molenplaatsen aanwezig, waar zich direct vanaf het maaiveld (funderings)resten van deze molens kunnen bevinden. Voor de laatmiddeleeuwse en/of nieuwetijdse waarden, inclusief de molenplaatsen, geldt een hoge verwachting. Aangezien de verwachte archeologische waarden direct vanaf het maaiveld aanwezig kunnen zijn, kunnen ze verstoord of vernietigd worden door de voorgenomen werkzaamheden tot een diepte van 1,20 – 1,80 m -mv. Sweco Nederland adviseert daarom om in de zones waar archeologische waarden verwacht worden en graafwerkzaamheden dieper dan 0,3 m -mv zullen worden uitgevoerd, een inventariserend archeologisch veldonderzoek uit te voeren. 
Voor de zone van kreekruggen kan dit gebeuren in de vorm van een verkennend booronderzoek voorafgaand aan de werkzaamheden. Door middel van een verkennend booronderzoek kan worden bepaald of er inderdaad oever- en geulafzettingen aanwezig zijn in de aangewezen zones, en zo ja, op welke diepte; en in hoeverre de bodem hier intact is en er dus kans is op intacte archeologische waarden. Hierdoor kan worden bepaald of verder vervolgonderzoek vereist is, bijvoorbeeld in de vorm van een karterend/waarderend onderzoek (bijv. proefsleuvenonderzoek) of een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden, of dat het gebied (deels) kan worden vrijgegeven. Geadviseerd wordt om dit verkennende booronderzoek uit te voeren met een boring per 50 m voor het kabeltracé en een dichtheid van zes boringen per ha voor de stationslocaties; en tot een diepte van 30 cm in de oever- of geulafzettingen of 30 cm dieper dan de voorgenomen maximale diepte van de werkzaamheden. Voor het opsporen van bewoningssporen uit de Late Middeleeuwen tot Nieuwe Tijd is een booronderzoek niet geschikt. Geadviseerd wordt daarom om in de zone van historische bebouwing langs de Bovenkerkerweg, voorafgaand aan graafwerkzaamheden dieper dan 0,3 m -mv, een proefsleuvenonderzoek uit te voeren om de hoge verwachting te testen. Indien een behoudenswaardige vindplaats wordt aangetroffen, dient te worden opgeschaald naar een opgraving. Ook binnen de historische molenplaatsen wordt geadviseerd een proefsleuvenonderzoek uit te voeren voorafgaand aan graafwerkzaamheden dieper dan 0,3 m -mv. Gezien de beperkte omvang en hoge verwachting van deze locaties verdient het echter de voorkeur om deze locaties bij eventuele planwijzigingen in het geheel niet te doorsnijden en zo behoud in situ van archeologische waarden te waarborgen. In de overige delen van het zoekgebied is de verwachting op archeologische waarden laag. Vervolgonderzoek wordt hier daarom niet nodig geacht. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden hier toch onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de minister verplicht (vondstmelding via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). De bevoegde overheid heeft onderhavig rapport beoordeeld en gaat akkoord met het rapport en bovenstaand advies.