DOI: 10.14457/tu.the.2024.115
title: ปัญหาการจัดเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb ในประเทศไทย

description: ในปัจจุบันเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก ทำให้ผู้ประกอบการเกี่ยวกับธุรกิจการท่องเที่ยวมีการปรับตัวให้เข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่มากยิ่งขึ้น เพื่อเพิ่มความสะดวกสบายให้นักท่องเที่ยวในยุคใหม่ ดังเช่นในธุรกิจการให้เช่าที่พักอาศัยที่นำเอาเครื่องมือทางเทคโนโลยีมาปรับใช้เพื่อให้เข้าถึงนักท่องเที่ยวได้ง่ายขึ้น ทำให้เกิดธุรกิจนายหน้าจัดหาที่พักทางออนไลน์ โดยดำเนินการในลักษณะนำที่พักจากที่ต่างๆ มาโฆษณาในแพลตฟอร์มออนไลน์เพื่อให้สะดวกต่อการจองห้องพักของนักท่องเที่ยว สถานที่พักที่รวบรวมไว้มีให้เลือกสรรตามความต้องการ อีกทั้งนักท่องเที่ยวยังสามารถดูข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจในการจองที่พักได้ เนื่องจากทางแพลตฟอร์มได้มีการรวมข้อมูลสำคัญ ทั้งรายละเอียดสถานที่พัก สถานที่ตั้ง สิ่งอำนวยความสะดวก รวมถึงรีวิวจากผู้ที่เคยเข้าพักในสถานที่พักนั้น แพลตฟอร์มที่กำลังเป็นที่นิยมอย่างมากในขณะนี้ คือ แพลตฟอร์ม Airbnb ที่มีจุดกำเนิดจากเมืองซานฟานซิสโก ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีลักษณะเป็นคนกลางหรือนายหน้าในการจัดหาที่พักอาศัย โดยแพลตฟอร์มนี้เกิดจากแนวคิดเศรษฐกิจเชิงแบ่งปัน (Sharing Economy) เป็นวิธีการแบ่งปันทรัพยากรที่พักในรูปแบบหนึ่งดังเช่นโรงแรม และทางแพลตฟอร์ม Airbnb ไม่ได้กำหนดรูปแบบหรือลักษณะของสถานที่พักที่ลงทะเบียนใช้งานผ่านแพลตฟอร์มทำให้มีผู้ประกอบการเข้ามาลงทะเบียนใช้งานเป็นจำนวนมากธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb นับเป็นธุรกิจให้บริการห้องพักที่มาแรง และมีแนวโน้มในการเติบโตอย่างต่อเนื่องในส่วนของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่ทำเงินให้แก่ประเทศไทยเป็นจำนวนมาก แต่เนื่องจากประเทศไทยไม่มีกฎหมายที่ควบคุมการให้บริการธุรกิจนี้ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาในการจัดเก็บภาษีและค่าธรรมเนียมจากธุรกิจดังกล่าว เพราะยังไม่มีกฎหมายที่กำหนดว่าการนำอสังหาริมทรัพย์ออกให้เช่าที่พักในรูปแบบนี้ถือเป็นธุรกิจที่เข้าข่ายในธุรกิจประเภทโรงแรมหรือโฮมสเตย์หรือไม่ เนื่องจากธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์มนั้นไม่เข้านิยามของคำว่าโรงแรมและโฮมสเตย์ทำให้เกิดผลกระทบโดยตรงต่อผู้ประกอบการธุรกิจโรงแรมหรือโฮมสเตย์ที่ให้บริการโดยถูกต้องตามกฎหมาย การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดการจัดเก็บค่าธรรมเนียมในธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb เพื่อทำการศึกษาว่ามาตรการใดของประเทศไทยที่สามารถจัดการปัญหาที่เกิดขึ้นได้ รวมทั้งศึกษามาตรการที่ใช้ในการจัดเก็บภาษีหรือค่าธรรมเนียมในธุรกิจดังกล่าวในต่างประเทศ ได้แก่ เมืองซานฟานซิสโก มลรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศญี่ปุ่น เพื่อหาข้อเสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทยในการกำหนดมาตรการทางกฎหมายในการจัดเก็บค่าธรรมเนียมในธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnbจากการศึกษาพบว่า แม้ในปัจจุบันประเทศไทยจะไม่มีมาตรการที่ใช้ในการจัดเก็บค่าธรรมเนียมในธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb แต่มีการจัดเก็บค่าธรรมเนียมบำรุงองค์การบริหารส่วนจังหวัด ซึ่งเป็นการเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกิจประเภทโรงแรม อันมีลักษณะคล้ายกับการจัดเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb ในต่างประเทศ แต่การจัดเก็บดังกล่าวยังไม่ครอบคลุมถึงธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb ทำให้ประเทศไทยไม่สามารถจัดเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกิจดังกล่าวได้ ดังนั้น เพื่อให้ประเทศไทยสามารถจัดเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกิจในธุรกิจให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb ได้ จึงเสนอให้มีการเสนอให้มีการกำหนดนิยามคำว่าสถานที่พักอาศัยระยะสั้น เพื่อใช้มีความชัดเจนว่าการให้เช่าที่พักในลักษณะใดบ้างที่สามารถจัดเก็บค่าธรรมเนียมได้ โดยให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของแต่ละพื้นที่มีอำนาจในการออกมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับการให้เช่าที่พักอาศัยระยะสั้นผ่านแพลตฟอร์ม Airbnb เพื่อที่ให้สามารถแก้ปัญหาในแต่ละพื้นที่ได้อย่างตรงจุดและเหมาะสม