DOI: 10.17026/dans-z4w-bwkr
title: Lange Schenkel ongenummerd te Nieuwland (gemeente Vijfheerenlanden)

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in maart 2019 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Lange Schenkel ongenummerd te Nieuwland, gemeente Vijfheerenlanden. De aanleiding van het onderzoek is een bestemmingsplanwijziging ten behoeve van de oprichting van een melkveebedrijf.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat het plangebied deel uitmaakt van het centrale Nederlandse rivierengebied. Het heeft gedurende het Holoceen langdurig in een komgebied gelegen, waarin klei werd afgezet en veenvorming optrad. Deze situatie werd van 3.200 tot 2.100 v. Chr. onderbroken doordat de Schoonrewoerdse stroomgordel in het gebied actief werd. Waarschijnlijk zijn vanuit deze stroomgordel enkele crevasses gevormd die tot in het onderzoeksgebied doordrongen. Op de crevasses kunnen archeologische waarden vanaf het Laat-Neolithicum aanwezig zijn. Een archeologische vindplaats zal zich manifesteren als een archeologische laag: een humeuze en/of ontkalkte laag met daarin fragmenten houtskool, aardewerk en vuursteen. In de late prehistorie (gedurende de Bronstijd en/of de IJzertijd) werd de Schoonrewoerdse stroomgordel inactief. De crevasse-afzettingen raakten bedekt met komafzettingen en veen, waardoor de bewoningsmogelijkheden afnamen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de 11e eeuw n. Chr. werden de komgebieden van de huidige Vijfheerenlanden gefaseerd ontgonnen. Hierbij ontstond het ontginningsblok Quakernaak waartoe het plangebied behoort. De huidige Lange Schenkel fungeerde als achter- of zijkade en hierop werd in een latere periode een weg aangelegd. Op basis van het historisch kaartmateriaal zijn langs de Lange Schenkel geen resten van bebouwing uit de Late Middeleeuwen of de Nieuwe tijd te verwachten. Het plangebied is waarschijnlijk in gebruik geweest als weiland of hooiland.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Teneinde bovengenoemde verwachting te toetsen en eventueel aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond uit een mineraalarm veenpakket bestaat, waarvan de bovenkant zich op 260 tot 120 cm –mv bevindt. Onderin één boring is op 380 cm –mv een laag of pakket sterk siltige klei aangetroffen. Boven het veenpakket is een klei- en zandpakket aanwezig. In het westen van het plangebied bestaat dit pakket in de basis uit crevasse-afzettingen van de Schoonrewoerdse stroomgordel, afgedekt door een 50 cm dikke laag komklei. In het oosten van het plangebied is op dit niveau alleen een laag komklei aanwezig.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit wordt afgedekt door een 15 tot 25 cm dikke laag rietzeggeveen gevolgd door een 30 tot 35 cm dikke laag matig siltige klei, die ook als komklei geïnterpreteerd wordt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De crevasse-afzettingen, die in het westen van het plangebied zijn vastgesteld, zijn bijna ongerijpt, kalkrijk en vertonen geen sporen van bodemvorming. Genoemde afzettingen zullen, afgaande op de bodemopbouw, relatief snel bedekt zijn geraakt met komafzettingen en vermoedelijk geen bewoonbaar oppervlak hebben gevormd.&lt;/p&gt;