DOI: 10.14457/tu.the.2019.1211
title: มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ โดยผู้เขียนได้นำเสนอถึงปัญหาที่เกิดจากการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ และทำการศึกษาแนวนโยบาย มาตรการทางกฎหมาย รวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อทำการวิเคราะห์ว่ามาตรการทางกฎหมายที่ใช้ควบคุมการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ในปัจจุบันมีประสิทธิภาพหรือไม่เพียงใด ประกอบกับผู้เขียนได้ทำการศึกษากฎหมายของ สหราชอาณาจักรและสาธารณรัฐอินเดียซึ่งเป็นประเทศที่มีการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์อย่างกว้างขวางและพบปัญหาจากการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์เช่นเดียวกับประเทศไทย เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการปรับใช้กับมาตรการทางกฎหมายของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นจากการศึกษาและวิเคราะห์พบว่า แนวนโยบายต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ คือ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (ฉบับที่ 12) พ.ศ. 2560 - 2564 มีปัญหาเนื่องจากยังไม่มีการบัญญัติเรื่องการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์เอาไว้ จึงควรแก้ไขเพิ่มเติมโดยให้มีการบัญญัติเรื่องการคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์เอาไว้ในพระราชบัญญัติและประกาศต่างๆที่ออกตามพระราชบัญญัติเพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปบังคับใช้ต่อไป ในส่วนของมาตรการทางกฎหมาย จากการศึกษาพบว่าประเทศไทยยังไม่มีมาตรการทางกฎหมายโดยตรงในการควบคุมการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ อย่างไรก็ตามผู้เขียนพบว่ามีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์อยู่หลายฉบับ เช่น พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 พระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 พระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 เป็นต้น ซึ่งผู้เขียนพบว่ามาตรการทางกฎหมายในการควบคุมการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ยังมีข้อบกพร่องหลายประการ ตั้งแต่กระบวนการนำเข้า การเพาะพันธุ์ การเลี้ยงและการขาย การขนส่ง และการจัดการกับสัตว์เลี้ยงเมื่อเลิกประกอบกิจการ โดยพบว่ามีปัญหาข้อกฎหมาย 6 ประการ ดังนี้ ประการแรก ผู้เขียนพบว่ามีปัญหาการละเลยไม่ออกกฎหมายลำดับรองตามพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 กล่าวคือยังไม่การออกประกาศกำหนดการจัดสวัสดิภาพสัตว์ในการเลี้ยง และการขนส่งตามประเภท ชนิด ลักษณะ สภาพ และอายุของสัตว์ ตามมาตรา 22 วรรคสอง และตามมาตรา 24 และปัญหาการละเลยไม่ออกกฎหมายลำดับรองตามพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ 2558 เรื่องการกำหนดชนิดสัตว์อื่นตามมาตรา 8 มาตรา 24 และมาตรา 34 นอกจากนี้ยังพบปัญหาการละเลยไม่ออกกฎหมายลำดับรองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ในเรื่องการกำหนดชนิดสัตว์ป่าควบคุมที่ต้องถูกควบคุมการเพาะพันธุ์ การเลี้ยงและการขาย และการครอบครอง จึงควรออกประกาศดังกล่าวให้สมดังเจตนารมณ์ของกฎหมายประการที่สอง ผู้เขียนพบว่ามีปัญหากฎหมายไม่ครอบคลุมในพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า และพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ซึ่งระบุชนิดของสัตว์ที่กฎหมายควบคุมเอาไว้ยังไม่มีความเหมาะสม ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์การขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ในปัจจุบัน จึงควรเพิ่มเติมชนิดของสัตว์ให้มีความครอบคลุมมากยิ่งขึ้นประการที่สาม ผู้เขียนพบว่ามีปัญหาการกำหนดโทษในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ ซึ่งผู้เขียนเห็นว่าการกำหนดโทษยังไม่มีความเหมาะสม จึงเสนอให้มีการปรับแก้โทษให้เหมาะสมกับความร้ายแรงของการกระทำความผิดประการที่สี่ ผู้เขียนพบว่ามีปัญหาการขาดความเป็นเอกภาพของกฎหมายระหว่างพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ กับพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า และปัญหาระหว่างพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ กับพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ จึงควรเพิ่มการประสานงานระหว่างหน่วยงานให้มากขึ้น ประการที่ห้า ผู้เขียนพบว่ามีปัญหาความล้าสมัยของกฎหมายในพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ และในพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ จึงควรปรับปรุงโดยนำหลักกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการขายสัตว์เลี้ยงออนไลน์ของสหราชอาณาจักรและสาธารณรัฐอินเดียมาปรับใช้กับกฎหมายดังกล่าวด้วยประการสุดท้าย ผู้เขียนพบว่ามีปัญหาการบังคับใช้กฎหมายระหว่างกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากับกรมปศุสัตว์ และปัญหาการบังคับใช้กฎหมายระหว่างกรมปศุสัตว์กับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวมถึงปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ด้วย จึงควรเพิ่มการประสานงานระหว่างหน่วยงานให้มากขึ้น