DOI: 10.17026/ar/szoqf4
title: Archeologisch Bureauonderzoek en Cultuurhistorisch Onderzoek Cruijslandse Kreken en Smalle Beek, Fase 2, Gemeente Roosendaal en Gemeente Steenbergen

description: Deelgebied I. Ter plaatse van Deelgebied I is een bodemopbouw aanwezig met dagzomende klei- en zandafzettingen van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren, al dan niet op Hollandveen, op klei- en zandafzettingen van de Formatie van Stramproy, op klei- en zandafzettingen van de Formatie van Peize/ Waalre. Met name de Zegbloksche Watergang en de Vierhoevense Watergang kunnen worden beschouwd als relicten van de benedenloop van de al in het Pleistoceen actieve Smalle Beek, waarvan het meer zuidelijke deel van het beekdal is gelegen tussen Heerle en Wouw.
Archeologische resten uit de Late Middeleeuwen B en de Nieuwe Tijd kunnen hier dagzomend worden aangetroffen. Dit zou resten kunnen betreffen van bebouwing langs de Vierhoevense Watergang en/of resten die kunnen worden gerelateerd aan de watergangen, zoals duikers of bruggen. Archeologische resten uit de Late Middeleeuwen A (tot de overstromingen van 1421 na Chr.) kunnen worden aangetroffen in de intacte top van het Hollandveen, op een diepte van circa 1.3 - 2.1 meter beneden het maaiveld, 1.1 - 2.9 meter –NAP. Mogelijk aanwezige archeologische resten zouden kunnen worden gerelateerd aan de moerneringen die buitendijks plaatshadden. De kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode van het Laat Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen wordt beperkt geacht vanwege de aanwezigheid van een dik en uitgestrekt veenpakket ter plaatse en in de wijde omgeving van het plangebied. Deze kans wordt voor wat betreft de Prehistorie zeker niet nihil geacht vanwege de hier aanwezige gradiëntzone van hoger gelegen Pleistocene afzettingen en de lager gelegen beekzone. Archeologische resten uit het Laat Paleolithicum tot het Midden Neolithicum kunnen worden aangetroffen in de top van de Afzettingen van de Formatie van Stramproy (waar aanwezig) op een diepte van circa 1.0 - 2.4 meter beneden het maaiveld, 0.8 - 3.2 meter –NAP. Op basis van het onderzoek van oude kaarten uit de periode van de 17de t/m de 19de eeuw kan worden geconcludeerd dat het merendeel van de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische elementen sinds 1600 (en mogelijk al vanaf de inpoldering in 1490) nog in het landschap aanwezig en zichtbaar zijn. Dit betreft de loop van de watergangen, de ligging van wegen en de ligging van al dan niet meer aanwezige bebouwing op antropogeen opgehoogde stukken grond. 
Deelgebied 2. Ter plaatse van het westelijk deel van Deelgebied 2 is een bodemopbouw aanwezig met dagzomende dekzandafzettingen van de Formatie van Boxtel, al dan niet op (zand-) Afzettingen van de Formatie van Stramproy, op (zand- en klei-) Afzettingen van de Formatie van Waalre. Ter plaatse van het oostelijk deel van Deelgebied 2 is een bodemopbouw aanwezig met dagzomende (beekzand- en beekleem-) Afzettingen van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Singraven, op (zand-, klei- en leem-) Afzettingen van de Formatie van Waalre. De Smalle en de Brandsche Beek kunnen worden beschouwd als relicten van de benedenloop van de al in het Pleistoceen actieve Smalle Beek, waarvan het meer zuidelijke deel van het beekdal is gelegen tussen Heerle en Wouw. Archeologische resten uit het Laat Paleolithicum t/m de Nieuwe Tijd kunnen hier dagzomend worden aangetroffen op en in de top van de beekzand- en beekleemafzettingen van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Singraven en waar deze ontbreekt in de top van de dagzomende dekzandafzettingen van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. De kans op de aanwezigheid van dergelijke resten wordt middelhoog geacht vanwege de zeer gunstige omstandigheden, de hier aanwezige gradiëntzone van hoger gelegen Pleistocene afzettingen (dekzandplateau) en de lager gelegen beekzone van de Brandsche Beek en de Smalle Beek. Bovendien is er langs de Smalle Beek een vuursteenkern uit het Neolithicum aangetroffen wat een indicatie kan zijn van activiteit- of bebouwingszones langs de flanken van de beek. Voor het noordelijke deel van het deelgebied wordt deze kans klein geacht, omdat daar in het kader van de natuurontwikkeling subrecent bodemverstoringen lijken te hebben plaatsgevonden.