DOI: 10.17026/ar/v62h77
title: Bureau- en booronderzoek Woltersum, Eemskanaal-Noordzijde, gemeente Groningen (GR)

description: Advies
MUG Ingenieursbureau b.v. adviseert om in het hele onderzoeksgebied een karterend booronderzoek uit te voeren. Het karterende booronderzoek heeft als doel het opsporen van nederzettingsresten uit de ijzertijd-middeleeuwen. 

Voor het uitvoeren van het karterend booronderzoek is een door het bevoegd gezag goedgekeurd 
Programma van Eisen noodzakelijk en tevens een door het bevoegd gezag goedgekeurd Plan van Aanpak. Het bevoegd gezag, gemeente Groningen (gemeentelijk archeoloog), besluit hoe verder wordt omgegaan met het archeologisch erfgoed op basis van het bovenstaande advies. 

Onderzoek
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het onderzoeksgebied in een vlakte van getij-afzettingen ligt, tussen twee getij-inversieruggen in. Op de getij-inversieruggen liggen wierden, die veelal bewoond waren van de ijzertijd tot in de middeleeuwen en/of nieuwe tijd. Ook kunnen vegetatieniveaus aanwezig zijn, die een indicatie vormen dat landgebruik in de ijzertijd-vroege middeleeuwen mogelijk was, ook buiten de hogere ruggen. Ten westen van het onderzoeksgebied, aan de overzijde van de Kollerijweg, ligt de dorpswierde van Woltersum, een beschermd archeologisch monument. Ook ligt tegen de noordwestelijk hoek van het onderzoeksgebied een borgterrein uit de 15e eeuw, de Ackingaheerd (AMK-terrein 6937). Het onderzoeksgebied zelf ligt buiten de begrenzing van het terrein.

Uit het booronderzoek blijkt dat in het onderzoeksgebied intacte getij-afzettingen (variërend van siltige klei tot siltig/kleiig zand) aanwezig zijn, afgewisseld met veen, onder een bouwvoor met een dikte van 0,2 tot 0,35 m-mv. In de meeste boringen is een vegetatieniveau aangetroffen. In boring 1 zijn dit er twee, op een niveau van 0,2-0,35 m-mv en op 0,65 – 0,66 m-mv. In boring 2 t/m 6 en boring 9 is één vegetatieniveau aanwezig en lijkt het bovenste niveau te zijn opgenomen in de bouwvoor. Omdat het direct onder de bouwvoor heeft gelegen kunnen we archeologische resten aanwezig zijn die met dit niveau in verband zijn te brengen. De top van het vegetatieniveau in de boringen 2 t/m 6 en boring 9 liggen op een diepte van 0,45 tot 0,5 m-mv. De geplande ingrepen reiken tot minimaal 0,7 m-mv en zullen daarom eventuele archeologische resten verstoren. In boring 7 en 8 mist het vegetatieniveau. In boring 8 is dit te verklaren omdat een slootdemping aanwezig is, die op kaarten vanaf 1903 is terug te zien. Op de Kadastrale Minuut uit 1811-1832 is deze nog niet aanwezig. De sloot dateert dus van na 1811-1832 en van voor 1903. In boring 7 is de bodem wel intact. Gezien het dikke pakket zandige afzettingen in boring 6, 7 en 9 is hier mogelijk een geul/slenk in de ondergrond aanwezig, die zich in de overige boringen net onder het vegetatieniveau bevindt, maar wat kan verklaren dat deze in boring 7 niet aanwezig is. 

Het voorliggende onderzoek is met de grootst mogelijke zorg uitgevoerd. Indien onverhoopt toch archeologische waarden aanwezig blijken te zijn binnen de vrijgegeven zone, wijzen wij op de wettelijke meldingsplicht hiervan (artikel 5.10 van de Erfgoedwet) om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het verrichten van opgravingen een vondst doet waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een archeologische vondst betreft, meldt dit zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, in casu de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (vondstmelding via Archis). De melding kan ook bij de provincie of gemeente gedaan worden (zie colofon voor contactgegevens).