DOI: 10.17026/dans-xke-ank9
title: Haarlem, Plangebied Waarder- en Veerpolder

description: &lt;p&gt;In opdracht van RPS advies- en ingenieursbureau bv heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Waarder- en Veerpolder te Haarlem. Aanleiding voor het onderzoek is het plan om de bestaande dijk te verhogen met een halve meter, op diverse locaties damwanden te plaatsen en begroeiing te verwijderen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied betreft een dijk uit de 10e – 11e eeuw die twee polders omsluit. Het zuidelijke uiteinde van het plangebied ligt op de strandwal van Spaarnwoude, de oudste strandwal in de regio. Deze dateert uit circa 3250 v. Chr. De achterliggende strandvlakte, ten westen van het plangebied, is tussen 2500 en 2000 v. Chr. bedekt geraakt met Hollandveen. Door overstromingen zijn er ook kleilagen aanwezig. De Liede, waarlangs het plangebied ligt, is een veenrivier. Deze rivier werd door het Vuilrak verbonden met het Spaarne in het westen. Het Vuilrak kwam ongeveer centraal in het plangebied uit op de Binnen Liede.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Langs het Vuilrak liep ook de weg van Haarlem naar Amsterdam (de huidige Oude Weg) en daar waar het Vuilrak in de Binnen Liede uitmondt, is een veer aanwezig (Penningsveer). Hier is ook bebouwing ontstaan, waarvan de molen ’t Veer het meest markante punt is. Op deze locatie heeft in ieder geval vóór 1564 al een molen gestaan. De molen is in 1701 en 2003 herbouwd en is een rijksmonument. Er zijn twee locaties in het plangebied waar een inlaat is aangeduid als provinciaal monument. Deze inlaten maken deel uit van de Stelling van Amsterdam en zijn aangelegd om de Veerpolder en Waarderpolder te inunderen. In 1944 zijn deze polders geïnundeerd door de Duitsers. In 1943 is in het uiterste noorden van het plangebied een vliegtuig neergestort.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Rond de Veermolen is een terrein van hoge archeologische waarde gelegen. Hier worden nederzettingsresten verwacht uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Ook in het zuiden zijn terreinen met een (middel)hoge archeologische waarden gelegen. Hier zijn vondsten gedaan uit de late bronstijd – Romeinse tijd. Met name de strandwal heeft veel vondsten opgeleverd. Ten westen van het plangebied, in de polder, zijn vondsten bekend uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd en de late middeleeuwen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het merendeel van het plangebied is de verwachting laag voor alle perioden. Er zijn enkele zones die wel een hoge verwachting hebben. In het noorden is dit de locatie van de schuifinlaat (een hoge verwachting voor resten uit de nieuwe tijd), in het centrale deel een hoge verwachting voor nederzettingsresten uit de late middeleeuwen – nieuwe tijd. In het zuiden heeft de locatie van de inlaatduiker, net als in het noorden, een hoge verwachting op resten uit de nieuwe tijd. In het uiterste zuiden van het plangebied, op de strandwal, is de verwachting hoog op resten uit het neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Hier kunnen nederzettingsresten verwacht worden in de top van het zand en de klei. Vanwege de zeer beperkte grondroerende activiteiten, op enkele plaatsen en maximaal 30 cm diep, wordt er voor deze plannen geen archeologisch vervolgonderzoek nodig geacht.&lt;/p&gt;