DOI: 10.14457/tu.the.2019.1075
title: ข้อเสนอเชิงนโยบายต่อการออกแบบรูปแบบการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองให้กับเยาวชนในชุมชน

description: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบและวิธีการจัดการศึกษาประชาธิปไตย รวมถึงศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นในการจัดการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง เพื่อหาข้อเสนอเชิงนโยบายในการออกแบบรูปแบบการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองให้กับเยาวชนในชุมชน เนื่องจากประเทศไทยมีการจัดการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองมาอย่างยาวนานตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน แต่ก็ยังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร จากการศึกษาพบว่า ปัญหาของการจัดการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองของประเทศไทยนั้น เกิดจากระบบการศึกษาของประเทศไทยนั้นมีการเปลี่ยนแปลงตามบริบทต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ส่งผลให้การพัฒนาการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองไม่ต่อเนื่อง และหลักสูตรการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองของประเทศไทยนั้น ก็ยังไม่สามารถตอบสนองต่อการสร้างพื้นฐานการเรียนรู้ให้กับเยาวชนไทย ครูและอาจารยังใช้วิธีการเดิม ๆ ในการถ่ายทอดความรู้ ที่เน้นการบรรยายตามทฤษฎี เพื่อนำไปสอบที่เน้นการวัดความจำ แต่ไม่เน้นความเข้าใจ และไม่เน้นการคิดวิเคราะห์ และมีข้อจำกัดเรื่องหน่วยงาน/บุคลากรที่มีความรู้เรื่องหลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยและจัดการฝึกอบรมเรื่องการปกครองระบอบประชาธิปไตยยังคงมีจำนวนน้อยไม่เพียงพอต่อการที่จะถ่ายทอดความรู้ให้กับเยาวชน และประชาชน โดยการอบรมให้ความรู้เรื่องหลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยเพื่อสร้างเป็นพลเมืองที่ผ่านมามีการถ่ายทอดให้ความรู้กับประชาชน และเยาวชน ที่จัดในระยะเวลาสั้น ๆ ไม่ต่อเนื่อง ซึ่งมีวิธีการติดตาม และประเมินผลที่ได้จากการเรียนรู้การศึกษาประชาธิปไตยที่ยังไม่มีประสิทธิภาพมากพอ เป็นเพียงการวัดความจำ ไม่ใช้การวัดความเข้าใจที่แท้จริงการเผยแพร่ และประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร ส่วนใหญ่ยังขาดการจัดระบบข้อมูลและการนำมาใช้อย่างมีประสิทธิภาพ ขาดแคลนเครื่องมือ รวมถึงขาดการประสานงานเครือข่ายองค์กรต่าง ๆ เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรเอกชน โรงเรียน องค์กรที่จัดการอบรมให้ความรู้ ฯลฯ เพื่อร่วมกันทำงาน ส่งเสริม และสนับสนุนการเรียนรู้หลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง จากปัญหาดังกล่าว ผู้วิจัยจึงขอเสนอแนวทางแก้ไขปัญหา โดยการสร้างความร่วมมือกันส่งเสริมการศึกษาประชาธิปไตยจากภาคส่วนอื่น ๆ ได้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงเรียน องค์กรที่มีความรู้เรื่องหลักการปกครองระบอบประชาธิปไตยและมีความเชี่ยวชาญในการจัดการอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับประชาชน ซึ่งการทำงานร่วมกันนี้จะทำให้เกิดการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกันระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ มีการแบ่งหน้าที่กันรับผิดชอบ เกิดการประสานงานระหว่างองค์กรที่ทำงานร่วมกัน โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ถือเป็นหน่วยงานรัฐที่มีหน้าที่ดูแลและจัดบริการสาธารณะให้ประชาชน รวมถึงมีความใกล้ชิดประชาชน ซึ่งจะทำให้รับรู้ถึงสภาพปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นในการจัดการศึกษาประชาธิปไตยเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง อีกทั้งจะสามารถเข้าไปแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็ว โดยการทำงานร่วมกันยังส่งผลให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างหน่วยงาน เกิดเครือข่ายการประสานงาน โดยมีแนวทางในการดำเนินการ คือ 1. ติดต่อประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 2. จัดการประชุมวางแผนร่วมกันระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ 3. จัดการฝึกอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับนักเรียน 4. นำข้อมูลที่ได้รวมถึงข้อเสนอแนะ ปัญหา และอุปสรรคที่พบ มาสังเคราะห์หาวิธีการปรับปรุง และพัฒนาวิธีการถ่ายทอดความรู้เรื่องประชาธิปไตยให้ดียิ่ง ๆ ขึ้นไป 5. การติดตามผล ประเมินผลและปรับปรุงแก้ไข โดยให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น