DOI: 10.17026/ar/wtuxtc
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Westeinde 20A, Noordwijkerhout Gemeente Noordwijk

description: IDDS Archeologie heeft in juni 2023 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan het Westeinde 20A in Noordwijkerhout, gemeente Noordwijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek bleek dat het plangebied is gelegen nabij de rand van een strandwal en op de strandvlakte. Op basis van het historisch kaart- en fotomateriaal is te zien dat er in het plangebied bollenteelt heeft plaatsgevonden sinds de periode rond de jaren ’70 van de vorige eeuw. Hierbij zal de grond de eerste keer heel diep omgewerkt zijn om het veen weg te werken en kalkrijk zand aan het maaiveld te krijgen en vervolgens regelmatig omgewerkt zijn. Uit onderzoeken uit de directe omgeving blijkt over het algemeen dat de bovenste meter grond is omgewerkt ten behoeve van bollenteelt. Op basis hiervan wordt verwacht dat eventuele archeologische niveaus (uit alle periodes) en daarin aanwezige archeologische resten zullen zijn verdwenen. Indien er in het plangebied weinig is afgegraven en omgewerkt, dan is het mogelijk dat er nog archeologische resten voorkomen. Een intacte bodemopbouw zou overeen moeten komen met de bodemopbouw zoals die rond 1950 op de bodemkaart is beschreven: zand aan het maaiveld, op veen, op kalkloos en daaronder kalkrijk zand. Voor de top van de eventueel aanwezige laag kalkloos zand geldt een hoge archeologisch verwachting, aangezien deze de flank vormt van een duinenrij/ de strandwal. De diepte hiervan is op voorhand niet vast te stellen. Op basis van de ouderdom van de strandwal kunnen eventuele archeologische resten dateren vanaf het Laat Neolithicum. Strandwallen waren sinds het ontstaan ervan gunstige vestigingslocaties vanwege hun relatief hoge en droge ligging. Er zouden dan ook resten van bewoning kunnen worden aangetroffen, in de vorm van sporen zoals paalsporen, greppels en kuilen, en vondsten zoals aardewerk. Ook andere complextypes, zoals landgebruik (ploegsporen) en begravingen zijn mogelijk. 
Uit het veldonderzoek bleek dat een natuurlijke bodemopbouw niet meer intact in het plangebied aanwezig is. Op basis van verschillende aanwijzingen in de boringen en beschrijvingen door de bewoners (kleibrokken in een zandlaag, een detrituslaagje, enkel kalkrijke lagen, een matig humeuze laag omgewerkte grond aan het maaiveld en een beschrijving hoe het plangebied in 1968 door een schip is omgespoten) wordt aangenomen dat het plangebied tot ten minste 5,5 m -mv (-5,25 m NAP) is omgespoten voor de bollenteelt. De waargenomen bodemopbouw komt daarom overeen met die zoals deze in het eerste scenario verwacht werd: een omgewerkte bovengrond voor de bollenteelt gelegen op tot diep omgewerkte/omgespoten kalrijke zandlagen. Op basis hiervan kan gesteld worden dat de archeologische niveaus uit alle periodes in het plangebied zijn verdwenen. De verwachting op het aantreffen van archeologische resten in het plangebied is zodoende laag voor alle periodes.
Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat het plangebied gelegen is in voor de bollenteelt diep omgespoten land, zodat de natuurlijke bodemopbouw en archeologisch relevante afzettingen niet meer intact aanwezig zijn. IDDS Archeologie adviseert om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden. 
Bovenstaand advies dient gecontroleerd en beoordeeld te worden door de bevoegde overheid, in dit geval de Gemeente Noordwijk. Deze zal vervolgens een besluit nemen inzake de te volgen procedure. IDDS Archeologie wil meegeven dat voordat dit besluit genomen is, er niet begonnen kan worden met bodemverstorende activiteiten of activiteiten die voorbereiden op bodemverstoringen. 
Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het onverwacht aantreffen dan wel het ongezien vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Aangezien het onderzoek is uitgevoerd door middel van een steekproef kan echter, op basis van de onderzoeksresultaten, de aan- of afwezigheid van eventuele archeologische waarden niet gegarandeerd worden.