DOI: 10.17026/ar/eug6zj
title: Archeologisch proefsleuvenderzoek en opgraving Vrachelsestraat naast 52 te Den Hout

description: In juni 2018 heeft Antea Group in opdracht van de gemeente Oosterhout een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd aan de Vrachelsestraat in Den Hout, naast nummer 52. De gemeente Oosterhout is voornemens hier nieuwbouw te ontwikkelen. Aard, omvang en diepteligging van deze herontwikkeling is nog niet bekend. Voorafgaand aan het onderzoek was het plangebied in gebruik als akkerland. Omdat bij de herinrichting van het perceel bodem-verstorende werkzaamheden zullen plaatsvinden, was het noodzakelijk om archeologisch onderzoek uit te voeren.

Bij het proefsleuvenonderzoek werd een (deel van een erf) aangetroffen dat dateert vanaf de late middeleeuwen. Omdat deze vindplaats bij de voorgenomen herontwikkeling verloren zou gaan is vervolgens door de gemeente Oosterhout besloten opdracht te geven om de vindplaats binnen het plangebied op te graven. De opgraving is vervolgens door Antea Group uitgevoerd in augustus 2018.

Resultaten van het archeologisch onderzoek.
De bodemopbouw bestaat uit een bouwvoor, met daaronder direct de C-horizont. De C-horizont was niet overal hetzelfde van samenstelling. In werkput 4 was de grond erg hard, iets wat in de overige werkputten niet het geval was. Ook waren er lokale verschillen in de hoeveelheid grind in de bodem.

Er is circa 2.400 m2 opgravingsvlak aangelegd, verdeeld over drie proefsleuven en vijf opgravingsputten. De zesde werkput die voorzien was in het PvE is uiteindelijk niet aangelegd. Op basis van de ontwikkeling van het sporenbeeld in de eerste vijf werkputten bleek gedurende de veldfase dat deze zesde werkput geen aanvullende inhoudelijke informatie zou opleveren. De vermoedelijke noordgrens van dit erf bevond zich in werkput 6 en 3.

Er zijn in totaal 372 spoornummers uitgedeeld. Het merendeel van de sporen betrof kuilen en paalkuilen, waarbij het onderscheid tussen deze twee niet altijd even gemakkelijk te maken was. Zie hiervoor het hoofdstuk sporen en structuren van onderhavig rapport. Een aantal sporen bevond zich in een configuratie die doet vermoeden dat het om een (bij)gebouwplattegrond gaat. Vondstmateriaal in de vorm van aardewerk en een pijpensteeltje wijst erop dat deze mogelijke plattegrond dateert uit de nieuwe tijd.

De sporen die bij de plattegrond behoren zijn allen vrij breed van vorm en daardoor niet direct in het vlak als paalkuilen herkenbaar. Bij vergelijkbare vindplaatsen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd op Vrachelen 2A (1999), Vrachelen 3 (1999-2004) en op de Contreie (2008-2010) zijn de hoofdpalen van het gebint in de regel rond van vorm in een gelijkwaardige lengte-breedte verhouding. De paalsporen van het onderzoek ter plaatse van de Vrachelsestraat 50-52 wijken hier dus vanaf. Deze vorm is mogelijk te verklaren door een constructie waarbij gefundeerd wordt op bakstenen poeren. Na de sloop van het gebouw zijn deze bakstenen dan weer uitgegraven om eventueel te hergebruiken.

In de directe omgeving van de vermoedelijke gebouwplattegrond bevonden zich nog meer sporen die gezamenlijk een eventuele plattegrond zouden kunnen vormen. Mogelijk gaat het om een aanbouw bij het gebouw dat is weergegeven op de kadastrale minuut. Deze zou dan wel meer achter op het perceel hebben gelegen dan de weergave op de minuut doet vermoeden.

Verder zijn aangetroffen een waterput, twee waterkuilen, muurwerk, concentraties botmateriaal en greppels. Het vondstmateriaal betreft aardewerk, maar ook bouwmateriaal, pijpensteeltjes, dierlijk bot, en hout (uit de waterput).

Conclusies.
Bij het archeologisch onderzoek (proefsleuven en opgraving) zijn uiteindelijk drie vindplaatsen aangetroffen. Twee daarvan dateren uit de late middeleeuwen/nieuwe tijd, en van één is de datering onbekend.