DOI: 10.17026/dans-zq9-y5f9
title: Opgraving Dorpsstraat 8-10 te Bunschoten
title: Zeven eeuwen bebouwing en bewoning

description: &lt;p&gt;In verband met de nieuwbouw van twee woningen aan de Dorpsstraat 8-10 te Bunschoten heeft Synthegra Archeologie in opdracht van de Van Bekkum Projecten bv in april 2009 ter plekke een opgraving uitgevoerd. Het onderzoeksgebied ligt op een terrein van zeer hoge archeologische waarde in de historische kern van Bunschoten. Tijdens vooronderzoek door middel van proefsleuven is gebleken dat binnen het plangebied behoudenswaardige archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuw Tijd aanwezig waren. Omdat behoud in situ niet mogelijk was, is van overheidswege besloten de resten op te graven&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij het onderzoek is in het gehele onderzoeksgebied een complexe stratigrafie van bebouwingsresten en ophogingen uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd aangetroffen met een dikte van ca. 1,60 m, daterend vanaf de eerste helft van de 14e eeuw tot in de 19e eeuw. Aangetroffen zijn bebouwingsresten in de vorm van kleivloeren, haardplaatsen, brandlagen, baksteenmuurwerk, baksteenpoeren, funderingssleuven, houten palen en waterputten afgewisseld met ophogings-, egalisatie- en afvallagen.&lt;br&gt;Sporen of aanwijzingen van bewoning in het onderzoeksgebied zelf voorafgaand aan de stadsrechtverlening van 1336-1355 ontbreken. Wel zijn sporen van ontginningsactiviteiten aangetroffen voorafgaand aan de eerste bewoning en aanwijzingen voor nederzettingsactiviteit in de omgeving, elders in de historische kern van Bunschoten, in de loop van de 13e eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Een hiaat in de bebouwing en bewoning van het terrein tussen de 15e en de 17e eeuw scheidt twee bewoningsperioden van verschillende aard. In de 14e en 15e eeuw vertoonde de nederzetting stedelijke trekken in twee onderscheiden bebouwingsfasen. Voorafgaand aan de eerste bebouwingsfase is in de eerste helft van de 14e eeuw het hele terrein samen met de ten westen daarvan gelegen achtererven opgehoogd met een tot 50 cm dik pakket veen dat vermoedelijk opgegraven is bij de aanleg van de stadsgracht en/of de haven. Uit elk van beide bebouwingsfasen zijn de resten van twee gebouwen in houtskeletbouw aangetroffen, die naast elkaar lagen op een eigen terreingedeelte of perceel. In de eerste bebouwingsfase lagen de gebouwen ongeordend op het terrein en bevond zich een omvangrijke smederij op het noordelijke terreindeel, die naar schatting tussen vijf en tien kubieke meter slakresten op het terrein heeft achtergelaten. In bewoningsfase 2 is een geordende bebouwing aangetroffen met twee dicht naast elkaar langs de Dorpsstraat gelegen woningen met de nok haaks op de straat. De materiële cultuur in deze twee bebouwingsfasen past bij die van vissers- of kustnederzettingen, waarvan de bewoners levend van een combinatie van visserij en transport door intensieve contacten met de buitenwereld zonder rijk te zijn makkelijk aan van elders afkomstige goederen konden komen. Vanaf ca. 1600 lijkt de nederzetting agrarischer van aard met een sterker op rundveeteelt gericht, agrarisch bedrijf. Vanaf de late 17e of 18e eeuw verrees opnieuw bebouwing langs de Dorpsstraat, nu met bakstenen muren en vloer en bakstenen waterputten op het achterterrein. Deze lag binnen nieuwe perceelsgrenzen en rooilijnen, die tot in de huidige tijd gehandhaafd zijn&lt;br&gt;Het onderzoek heeft een grote hoeveelheid gegevens opgeleverd, die voor het eerst een inzicht geven in de nederzettingsontwikkeling en de materiële cultuur van Bunschoten gedurende bijna zeven eeuwen en aanknopingspunten biedt voor verdergaand onderzoek van bovenlokaal niveau en belang op diverse onderzoeksterreinen.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Zeven eeuwen bebouwing en bewoning&lt;/p&gt;