DOI: 10.17026/ar/i4tq8i
title: Herenweg 36 tot en met 50, Moerkapelle (gemeente Zuidplas)
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in september en oktober 2023 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Herenweg 36 tot en met 50 in Moerkapelle, gemeente Zuidplas. Het plangebied wordt gevormd door verschillende deelgebieden. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Het plangebied strekt zich uit in de in 1655 aangelegde Polder De Wilde Veenen. In de ondergrond van deze droogmakerij, naar verwachting rond 9,5 m –NAP (circa 5,0 m –mv), zijn oever- en beddingafzettingen van de Zuidplas-stroomgordel aanwezig. Op basis van de datering van deze stroomgordel en houtskool dat bij een archeologisch booronderzoek elders in een vergelijkbare geologische context is aangetroffen, moet rekening worden gehouden met het voorkomen van zogenaamde extractiekampen uit de periode Laat-Mesolithicum tot en met Vroeg-Neolithicum. Dit zijn plekken waar jager-verzamelaars gedurende korte perioden verbleven. Als gevolg van afdekking met wad-/kwelderafzettingen en veen vanaf het Midden-Neolithicum zullen eventuele resten goed geconserveerd zijn. Bewoning in de daarop volgende periode waarin het gebied in een nat wad-/kweldermilieu lag is niet waarschijnlijk. Eventuele vindplaatsen uit de periode IJzertijd tot en met Middeleeuwen zijn als gevolg van intensieve veenwinning vanaf de Late Middeleeuwen niet meer aanwezig. Op grond van oude kaarten zijn alleen voormalige sloten en sporen van agrarisch grondgebruik uit de periode vanaf het ontstaan van Polder De Wilde Veenen of De Honderd Morgen (17e eeuw en later) aan te treffen. Resten van bebouwing die samenhangend met het bewoningslint van de Herenweg zijn niet te verwachten. Op oude kaarten, waaronder de kaart van het Hoogheemraadschap Schieland (1651-1653), was het plangebied op een schuur na (nabij Herenweg 39) onbebouwd. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Daarbij konden in twee boringen de in de diepe ondergrond verwachte afzettingen van de Zuidplas-stroomgordel worden bereikt. In de overige boringen bleek dit als gevolg van een bovenliggende compacte veenlaag fysiek niet mogelijk. De zandige beddingafzettingen (Formatie van Echteld) van genoemd stroomgordel werden op een diepte van respectievelijk 580 en 650 cm -mv (circa 10,65 en 10,95 m -NAP) vastgesteld. Hierop ligt een 90 tot 160 cm dik pakket kleiige oeverafzettingen (Formatie van Echteld). De hierboven gevormde pakketten bestaan, behoudens een 45 tot 50 cm dik pakket kleiig rietveen (Hollandveen, Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop), hoofdzakelijk uit gelaagde zanden en kleien die als wadafzettingen (Laagpakket van Wormer van de Formatie van Naaldwijk) zijn te interpreteren. De bovenste 45 tot 50 cm van het bodemprofiel wordt gevormd door een bouwvoor. Hoewel op grond van de beperkte boorgegevens geen eensluidende conclusies getrokken kunnen worden, lijken de afzettingen van de Zuidplas stroomgordel in het verleden geen bewoonbaar oppervlak te hebben gevormd. Dit is ingegeven door de geringe rijping en het ontbreken van sporen van bodemvorming. In het bovenliggende veenpakket en daarop gelegen wadzettingen zijn geen potentiële bewoningsniveaus in de vorm van een veraarde veentop of gerijpte of ontkalkte kleilagen aangetroffen.