DOI: 10.14457/tu.the.2014.617
title: ปัจจัยที่มีผลต่อการเข้าร่วมโครงการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และโรคอ้วนในร้านยาคุณภาพของผู้รับบริการและผู้ให้บริการ

description: การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเข้าร่วมโครงการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวานและโรคอ้วนในร้านยาคุณภาพของผู้รับบริการและผู้ให้บริการ มีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเข้าร่วมโครงการ เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาโครงการให้ตอบสนองต่อความต้องการของผู้รับบริการและผู้ให้บริการด้านผู้รับบริการ มีการศึกษาปัจจัยด้านผลิตภัณฑ์ ปัจจัยด้านสถานที่ ปัจจัยด้านการสื่อสารทางการตลาด ปัจจัยด้านกระบวนการ ปัจจัยด้านกายภาพและการนำเสนอ ปัจจัยด้านบุคลากร ปัจจัยด้านความน่าเชื่อถือ และปัจจัยลักษณะประชากรศาสตร์ที่มีผลต่อการตัดสินใจเข้ารับบริการ การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Method) โดยกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ที่เข้ารับบริการร้านยา จำนวน 234 คน โดยทำการสำรวจผ่านแบบสอบถาม และนำข้อมูลมาวิเคราะห์โดยวิธีการทางสถิติ ประกอบด้วยข้อมูล 2 ด้าน คือ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงอนุมานด้วยเครื่องมือการวิเคราะห์ผลทางสถิติ คือ Factor analysis เพื่อจัดกลุ่มตัวแปรแต่ละปัจจัย Regression เพื่อหาปัจจัยที่ความสัมพันธ์ต่อการตัดสินใจเข้ารับบริการ และหาค่า t-test, F-test เพื่อเปรียบเทียบปัจจัยด้านประชากรศาสตร์กับการตัดสินใจเข้ารับบริการ ผลการวิจัย จากการทดสอบสมมติฐานด้านปัจจัย พบว่ามี 3 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับการตัดสินใจเข้ารับบริการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ ปัจจัยด้านคุณภาพบริการและมาตรฐานของผลตรวจ ปัจจัยด้านภาพลักษณ์ และปัจจัยด้านการสื่อสารทางการตลาดตามลำดับ ส่วนปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ ด้านอายุ อาชีพ และสิทธิการรักษาพยาบาลที่แตกต่างกันส่งผลต่อการตัดสินใจเข้ารับบริการที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกลุ่มผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี อาชีพพนักงานเอกชนหรือลูกจ้าง สิทธิประกันสังคมและประกันสุขภาพถ้วนหน้า มีความสนใจเข้ารับบริการมากที่สุด ดังนั้นผู้ประกอบและทางโครงการควรมีการจัดสรรทรัพยากร รวมถึงเงินทุนในปัจจัยทั้ง 3 ด้าน เพื่อเพิ่มความสนใจเข้ารับบริการและประชาสัมพันธ์ต่อกลุ่มประชากรที่มีความสนใจเข้ารับบริการมากขึ้นด้านผู้ให้บริการ มีการศึกษาถึงปัจจัยเหตุผลในการเข้าร่วมโครงการและปัจจัยลักษณะร้านยาที่มีผลต่อการเข้าร่วมโครงการ และข้อเสนอแนะต่อโครงการ กลุ่มตัวอย่าง คือ เจ้าของร้านยาและเภสัชกรปฏิบัติการร้านยา จำนวน 31 คน โดยการสำรวจผ่านแบบสอบถาม และนำข้อมูลมาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่าเหตุผลที่ร้านยาที่ไม่เข้าร่วมโครงการ โดยเรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ ความกังวลในการเจาะเลือดผู้ป่วย ค่าตอบแทนที่ทางโครงการให้มีค่าน้อยเกินไป ความยุ่งยากในขั้นตอนการบันทึกข้อมูลผู้ป่วยในระบบฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์และตามแบบฟอร์มประวัติผู้ป่วย ขั้นตอนการเจาะเลือดตรวจระดับน้ำตาลที่ยุ่งยาก และความเห็นว่าการเข้าร่วมโครงการต้องเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมากตามลำดับ ด้านปัจจัยส่วนบุคคล พบว่าร้านยาที่เข้าร่วมโครงการ มีความชำนาญในการตรวจวัดความดันโลหิตสูง เจาะเลือดตรวจน้ำตาลมากกว่าร้านยาที่ไม่เข้าร่วมโครงการ ด้านทัศนคติ พบว่าร้านยาที่เข้าร่วมโครงการคิดว่าเภสัชกรมีความเหมาะสมในการเจาะเลือดผู้ป่วย ซึ่งตรงข้ามกับร้านยาที่ไม่เข้าร่วมโครงการ ด้านผลกระทบ พบว่าร้านยาส่วนใหญ่เห็นว่าโครงการนี้ไม่ทำให้ยอดขายลดลง แต่สามารถเพิ่มความพึงพอใจของผู้รับบริการ และทางโครงการควรมีการสนับสนุนผู้ประกอบการมากขึ้น ดังนั้นทางโครงการปรับขั้นตอนการกรอกประวัติผู้ป่วยตามแบบฟอร์มง่ายและสะดวกขึ้น ควรมีการจัดอบรมเภสัชกรที่ปฏิบัติการร้านยาก่อนเข้าร่วมโครงการ แสดงค่าใช้จ่ายเปรียบเทียบกับค่าตอบแทนให้เจ้าของกิจการทราบ และประชาสัมพันธ์โครงการให้มากขึ้น โดยให้ผู้ประกอบการและเภสัชกรปฏิบัติการเห็นถึงประโยชน์ของโครงการต่อผู้ป่วย และให้ผู้รับบริการรับทราบข้อมูลโครงการอย่างทั่วถึง