DOI: 10.17026/ar/acf76k
title: Plaglocaties Geuldal, gemeenten Eijsden-Margraten, Valkenburg a/d Geul, GulpenWittem en Vaals.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP Rapport 6996

description: &lt;p&gt; In opdracht van Viforis/Kragten heeft RAAP in februari 2024 een archeologisch vooronderzoek in de 
vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied ‘Plaglocaties Geuldal in de gemeenten 
Eijsden-Margraten, Valkenburg a/d Geul. Gulpen-Wittem en Vaals’. In het kader van natuurontwikkeling 
– hoofdzakelijk het herstel van kalkgraslanden – zijn Viforis/Kragten en Natuurmonumenten 
voornemens plagwerkzaamheden te gaan uitvoeren op 66 locaties (nrs. 0-65) in en rondom het Geuldal 
en de dalen van zijbeken van de Geul. De diepte van de ontgravingen varieert tussen 15-50 cm. De 
omvang bedraagt alles bij elkaar ruim 18,5 ha verdeeld over alle deelgebieden. Op enkele locaties 
vinden daarnaast ophogingen plaats (A-H). Deelgebieden 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6-21 en 47 (allen gemeente 
Eijsden-Margraten) zijn reeds tijdens een recentelijk onderzoek onderzocht (Rondags, 2023). De 
basisgegevens en adviezen uit dit eerdere onderzoek worden bij onderhavig onderzoek overgenomen.
&lt;p&gt; Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat slechts in een klein aantal deelgebieden de 
ondergrenzen uit het gemeentelijk vigerend archeologisch beleid worden overschreden en 
vervolgonderzoek aan de orde is. Daarnaast wordt ook voor enkele gebieden waarvoor geen 
onderzoeksplicht is, ook nog vervolgonderzoek geadviseerd. Het gaat om de volgende gebieden (zie 
ook bijlage 3):
• Deelgebieden 0-5, 13 en 20: op basis van de resultaten van een eerder verkennend 
booronderzoek (Rondags, 2023) wordt voor deze deelgebieden geadviseerd om de 
dubbelbestemming te laten vallen. 
• Deelgebieden 6-12, 14-19: hoewel hier geen booronderzoek heeft plaatsgevonden wordt 
gezien de vergelijkbare landschappelijke ligging als deelgebieden 13 en 20 geadviseerd om de 
werkzaamheden vrij te geven, maar om wel de huidige dubbelbestemming te handhaven.
• Deelgebied 21: op basis van de landschappelijke ligging en de verwachte bodem
(bergbrikgronden) wordt geadviseerd om hier een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebied 65: dit deelgebied ligt binnen een AMK-terrein en op enkele tientallen meters van 
een rijksmonument. Ter plekke is een overhangende rots aanwezig waar zowel onder als er 
boven vuursteenvondsten zijn gedaan. Om te inventariseren of de maatregelen gevolgen 
kunnen hebben voor de vindplaats wordt geadviseerd om een verkennend booronderzoek en 
veldkartering uit te voeren. Daarnaast is het aan te raden om een plan van aanpak op te 
stellen in het kader van geplande werkzaamheden waarin richtlijnen worden opgenomen ter 
voorkomen van aantasting van archeologische resten binnen en direct rondom het deelgebied.
• Deelgebied 25-29: deze deelgebieden kennen geen onderzoeksplicht, maar liggen wel tegen 
een rijksmonument aan. Geadviseerd wordt om hier een veldcheck uit te voeren en om een 
plan van aanpak op te stellen, waarin richtlijnen staan voor de uitvoering die potentiële 
verstoringen op het naastgelegen rijksmonument moeten voorkomen.
• Deelgebied 30/31: Deze deelgebieden liggen grotendeels in een zone met lage archeologische 
verwachting, maar raken net een zone met een hoge verwachting. Om deze reden wordt 
geadviseerd een verkennend booronderzoek uit te voeren
• Deelgebied 32/58/59/60: dit deelgebied ligt in het beekdal. In de omgeving zijn meerdere 
vondsten van afvaldumps en metaalbewerking uit de Romeinse tijd. Om in te schatten of 
binnen het deelgebied dergelijke vondsten kunnen voorkomen en op welke diepte wordt 
geadviseerd hier een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebieden 34, 36, 37, 38: binnen deelgebied 34 ligt een bekende vindplaats (vondst 
vuursteen uit het neolithicum). Het is daarom te adviseren om binnen dit deelgebied en 
daaromheen gelegen deelgebieden 36-38 een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebieden 40, 56-57: hoewel deelgebieden 40, 56-57 niet onderzoeksplichtig zijn, liggen ze 
wel (deels) in zones met een hoge verwachting voor vondsten uit het midden paleolithicum. 
Vondsten uit deze periode zijn relatief zeldzaam. Om beter inzicht te krijgen of ter plekke 
vondsten in-situ aangetroffen kunnen worden, wordt geadviseerd om een verkennend 
booronderzoek en veldkartering uit te voeren.
• Deelgebied 45-46, 48/54: deze deelgebied liggen op de rand van het beekdal en kennen deels 
een hoge archeologische verwachting. Om een betere inschatting te kunnen maken of 
archeologische resten kunnen worden aangetroffen binnen de te ontgraven vlakken of direct 
daaronder wordt geadviseerd een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebied 49/52/53: binnen dit deelgebied worden de ondergrenzen overschreden. De te 
plaggen zone ligt in het beekdal nabij de Volmolen. Om een betere inschatting te kunnen 
maken of archeologische resten kunnen worden aangetroffen binnen de te ontgraven vlakken 
of direct daaronder wordt geadviseerd een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebied 50: dit deelgebied ligt voor een klein deel binnen een zone met een hoge 
archeologische verwachting. Bovendien is volgens de bodemkaart sprake van bergbrikgronden. 
Hierdoor kunnen in potentie archeologische verwacht worden. Zodoende wordt geadviseerd 
een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebied 51: dit deelgebied ligt in een zone met een middelhoge verwachting. Hoewel de 
ondergrenzen (zowel horizontaal als verticaal) niet worden overschreden, wordt geadviseerd 
hier een veldcheck uit te voeren.
• Deelgebieden 62-63: binnen dit deelgebied worden de ondergrenzen overschreden. De te 
plaggen zones liggen in een beekdal. Om een betere inschatting te kunnen maken of 
archeologische resten kunnen worden aangetroffen binnen de te ontgraven vlakken of direct 
daaronder wordt geadviseerd een verkennend booronderzoek uit te voeren.
• Deelgebied 64: hoewel de ingrepen hier beperkt zijn tot het dempen van een poel met grond 
van een beperkte afplagging (ca. 20 cm) rondom de poel, wordt geadviseerd een veldcheck uit 
te voeren.
&lt;p&gt; Voor de overige deelgebieden wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd. Wel wordt geadviseerd de 
bestaande dubbelbestemming te handhaven en de ondergrenzen aan te passen op basis van de hoogte 
van het nieuwe maaiveld.