DOI: 10.17026/ar/dvldn6
title: OM150 - 150kV Hoogspanningsstation Ommoord, Vlambloem te Rotterdam, gemeente Rotterdam (A-1003365)
title: Een bureauonderzoek

description: ADC ArcheoProjecten in juni en juli 2024 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie OM150 – 150kV Hoogspanningsstation Ommoord, Vlambloem te Rotterdam. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop van het hoogspanningsstation en bouw van een nieuwe schakeltuin conform de AIS-standaard van TenneT. Hiervoor moet een omgevingsvergunning worden aangevraagd.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. In de diepere ondergrond van het plangebied bevindt zich een rivierduinencomplex (Laagpakket van Delwijnen). De diepteligging van de top van de rivierduinen is niet bekend. Bij archeologisch booronderzoek ten noordwesten van het plangebied is de top op 12,5 m -NAP aangetroffen, bij archeologisch onderzoek ten zuiden van de President Rooseveltweg op 11 m – NAP. Sonderingen die ter plaatse van het plangebied zijn uitgevoerd suggereren dat de top van de rivierduinen in een deel van het plangebied omstreeks 10,5 m – NAP moet liggen. Rivierduinen zijn plekken waar men zich heeft gevestigd gedurende het Mesolithicum en Neolithicum. Bij eerder archeologisch onderzoek zijn op de rivierduinafzettingen vondsten aangetroffen (zaakid: 4745153100) die dateren uit het Mesolithicum. Hiervoor geldt dan ook een hoge archeologische verwachting voor de periode LaatPaleolithicum – Neolithicum.

In de top van de onverstoorde rivierduinafzettingen kunnen sporen worden aangetroffen die bestaan uit (tijdelijke) bewoningsresten, vuursteen artefacten, waterputten, greppels en spit- of haksporen. Organische artefacten zoals hout, leer, textiel en organische resten zoals bot, pollen en macroresten zullen waarschijnlijk door chemische processen slecht bewaard zijn gebleven. Anorganische artefacten, waaronder aardewerk en steen, zullen redelijk tot goed bewaard zijn gebleven. Vanaf het Holoceen stijgt de zeespiegel waardoor mariene afzettingen werden gevormd. Deze afzettingen zijn vanaf de Bronstijd bedekt geraakt met een veenpakket. Als gevolg van overstromingen vanuit de zee vanaf de IJzertijd vormden zich kreken binnen het veenmoeras. Hierdoor werd het veen ontwaterd waardoor het bewoonbaar werd. Gedurende de IJzertijd was de regio intensief bewoond, waarbij de bewoners zich vestigden op de oevers van kreken in het moeras.

Gedurende de Nieuwe tijd is het veenpakket (grotendeels) afgegraven ten behoeve van turfwinning. Alleen ter plaatse van ontginningslinten bleef het veen intact, dit worden veenrestdijken genoemd. Uit milieukundige boringen die in het plangebied zijn gezet blijkt dat in het plangebied nog restveen aanwezig is. Gezien de NAP diepte van de top van het veen in het plangebied in vergelijking met de IJzertijd vindplaats Terbregseplein, ca. 800 m ten noordwesten van het plangebied, wordt echter geconcludeerd dat in het plangebied enkel nog restveen aanwezig is. Door het (grotendeels) afgraven van het veen zullen eventuele resten uit de Bronstijd tot en met de Late Middeleeuwen zijn verdwenen. Voor deze perioden geldt daarom geen verwachting.

Op de kadastrale minuut uit 1811-1832 bestaat het plangebied uit rietland, weiland en water. Omdat het plangebied niet is gelegen langs een veenrestdijk geldt een lage verwachting voor bewoningsresten uit de Nieuwe tijd (voor 1900). Aan het einde van 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw was het plangebied onderdeel van de Prins Alexander Polder. In deze periode is een voorganger van de huidige weg Vlambloem aangelegd. Het plangebied werd gebruikt als bouwland, in het uiterst zuiden, aan de weg, bevinden zich een aantal woningen. Later zijn de bouwlanden omgezet naar grasland, waarschijnlijk omdat het gebied te nat was om als bouwland te dienen. Vanaf de jaren 70 van de 20e eeuw hebben in het gebied verstoringen plaatsgevonden door de aanleg van de wijk Ommoord en de realisatie van de A20. Ook zijn ophogingspakketten opgebracht, ter plaatse van het westelijk deel van het plangebied is dit pakket vermoedelijk 3 á 4 m dik, in het resterend deel tussen ca. 1,5 en 2,8 m.