DOI: 10.17026/ar/hxqmha
title: Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Thamerweg 16 te Uithoorn (gemeente Uithoorn)

description: Op 11 juli 2023 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Thamerweg 16 t/m 19 te Uithoorn (gemeente Uithoorn). 
De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft een omgevingsvergunning ten behoeve van de nieuwbouw van 7 woningen (Figuur 1). De huidige bebouwing zal worden gesloopt. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er zal geen onderkeldering plaatsvinden. Derhalve wordt uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van ten minste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Uithoorn (2010) in een middelhoge archeologische verwachtingszone. Voor de middelhoge verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 500 m2 en een verstoringsdiepte vanaf 30 centimeter onder maaiveld. Binnen het bestemmingsplan Bedrijventerrein Uithoorn 2020 (vastgesteld 2022) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3. De gemeente heeft hiermee aangegeven dat er een archeologische onderzoeksplicht geldt.
Ten tijde van de jager-verzamelaars maakte het plangebied deel uit van een zandgebied. In het neolithicum werd de omgeving van het plangebied als gevolg van de relatieve zeespiegelstijging dermate nat. Als gevolg hiervan vond er op grote schaal veenvorming plaats. Het Pleistocene landschap bevindt zich op grotere diepte, circa 10 – 11 meter -NAP. Op basis hiervan kan er geen nader gespecificeerde verwachting gegeven worden voor de periode laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. 
Als gevolg van de zeespiegelstijging in het vroeg- en midden neolithicum vernatte de omgeving van het plangebied en lag de omgeving van het plangebied in een waddenlandschap. Dergelijke milieus zijn niet geschikt voor bewoning. Alleen op zandige oeverwallen van getijdengeulen kan sprake zijn geweest van gunstige bewoningsomstandigheden. Op basis hiervan geldt er lage verwachting voor de periode vroeg- tot midden neolithicum. Resten worden onder de in de top van Laagpakket van Wormer verwacht.
Na het sluiten van de kustbarrière rond 4.000 jaar geleden vond er op grote schaal veenvorming plaats als gevolg van de slechtere afwatering. De omgeving van het plangebied bestond tijdens het laat-neolithicum en de vroege middeleeuwen uit een veenlandschap. Dit landschap bestaat uit een nat milieu en vormt geen gunstige plek voor bewoning. Om deze redenen geldt een lage archeologische verwachting voor nederzettingsresten uit de periode laat-neolithicum tot vroege middeleeuwen. 
Het Hollands veengebied wordt vanaf de 11e en 12e eeuw ontgonnen. Deze vonden in eerste instantie plaats in de buurt van de grotere rivieren zoals de Amstel, ten zuiden van het plangebied. De omgeving van het plangebied werd rond de 14e eeuw ontgonnen, mogelijk eerder toen Thamen (Binnendijks) werd gesticht. Door turfwinning in de 18e – 19e eeuw werd de omgeving van het plangebied weer natter. Tot medio 19e eeuw lag het plangebied in de Thamerpolder en bestaat uit weiland en polderwater. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een lage verwachting voor nederzettings- en bebouwingsresten uit de periode late middeleeuwen. 
Het plangebied ligt in een dynamisch landschap. Uit archeologische onderzoeken in de nabije omgeving van het plangebied blijkt dat de bodem aangetast is als gevolg van veenwinning en het bouwrijp maken van de grond en de bebouwing in de nieuwe tijd. Bij moerige eerd- en koopveengronden zijn de omstandigheden voor het aantreffen van organische resten minder goed. Door de hoge grondwaterstand (GWT II) kunnen organische resten goed bewaard zijn gebleven. In onderstaande tabel is voor het plangebied de archeologische verwachting per periode samengevat.
Op basis van het uitgevoerde bureau- en verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het plangebied bestaat uit een bouwvoor op veen (Hollandveen Laagpakket, Formatie van Nieuwkoop) op kalkrijke getijdenafzettingen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer). In de periode midden-neolithicum tot en met vroege middeleeuwen bestond de omgeving van het plangebied uit een uitgestrekt veenmoeras. Op grond van de natte omstandigheden en het ontbreken van mogelijk bewoonbare afzettingen geldt voor het plangebied een lage archeologische verwachting voor alle perioden, waarmee de gespecificeerde archeologische verwachting uit het bureauonderzoek wordt bevestigd.
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht.