DOI: 10.17026/dans-xq9-zuvd
title: Parallelweg (Fietshelling Station) te Bergen op Zoom (Gemeente Bergen op Zoom). Een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven.

description: &lt;p&gt;Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed! heeft een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven uitgevoerd aan de Parallelweg (station Fietshelling) te Bergen op Zoom.&lt;br&gt;In het kader van de planvorming werd geen vooronderzoek in de vorm van een bureau- en of booronderzoek uitgevoerd binnen het plangebeid. De archeologische verwachting binnen het plangebied was immers bekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bergen op Zoom ontwikkelde zich in de 12e eeuw op een in een veengebied gelegen zandrug even ten oosten van de Scheldedelta. Het plangebied bevindt zich buiten de contouren van de 16e-eeuwse vesting van Bergen op Zoom. Op de plaats van het huidige stationsgebouw stond in deze periode het Sint-Elisabethgasthuis. Rondom dit gasthuis bevond zich een kerkhof en werden gefaseerd meerdere ziekenzalen opgetrokken. Dit gasthuis werd in 1582 gesloopt om plaats te maken voor de aanleg van laat 16e-eeuwse vestingwerken. Met de modernisering van de vestingwerken in de late 17e eeuw, kwam ter hoogte van het plangebied een glacis te liggen. In de 19e eeuw werden deze vestingwerken deels geslecht, het onderzoeksterrein werd in gebruik genomen als bouwland. In de 20e eeuw is het plangebied in gebruik als berm/groenstrook naast het spoor. Pas in de jaren ’70 of ’80 wordt het plangebied verhard en in gebruik genomen als parkeerplaats.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het gespecifieerde archeologisch verwachtingsmodel werd middels een Inventariserend Veldonderzoek door middel van proefsleuven getoetst. Het maaiveld bevindt zich op ca. 5,90 meter +NAP. Tijdens het proefsleuvenonderzoek is een A-C-bodemprofiel vastgesteld met erbovenliggend een opgebracht zandpakket van gemiddeld circa 0,70 meter dik die geïnterpreteerd wordt als het restant van een glacis en sub-recente opgebrachte grond. Onder dit ophoogpakket bevindt zich een oude bouwvoor (A-horizont) die gekoppeld kan worden aan bewoning en grondgebruik in de Nieuwe tijd. Op de overgang van deze A-horizont naar de C-horizont werden sporen aangetroffen van moesbedden, bedden waarin vroeger groenten en fruit werden verbouwd.Er werden geen sporen van het laatmiddeleeuwse gasthuis aangetroffen, noch van de erbij horende begraafplaats. Resten van het voormalige gasthuis en omringende begraafplaats kunnen wellicht meer naar het noorden (en westen) worden verwacht. Hieronder, in de toplaag van het pleistocene dekzand (C-horizont) werden geen archeologische indicatoren uit de prehistorie aangetroffen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hoewel geen resten van een laatmiddeleeuws kerkhof werden aangetroffen en deze ook niet waarschijnlijk worden geacht in het toekomstige te ontgraven terrein, zijn er wel resten gevonden van een boerenerf uit de 17de eeuw. Dit erf dateert waarschijnlijk uit de periode 1650-1700, toen er geen oorlogsdreiging meer was en ook nauwelijks meer onderhoud aan de vesting werd uitgevoerd. Er bestaat zodoende een kans dat er behalve meer sporen van moesbedden, ook sporen van een boerderij tevoorschijn komen.&lt;/p&gt;