DOI: 10.17026/ar/xfv3nf
title: AM24010 - Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Loonsestraat 10 – 36 te Sprang-Capelle (Gemeente Waalwijk)

description: In februari - maart 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Loonsestraat 10 – 36 te Sprang-Capelle (gemeente Waalwijk). 
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van woningbouw. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden maaiveld reiken. De verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Waalwijk in de zone Categorie 3 (Hoge archeologische verwachting). Voor deze verwachtingszone geldt geen onderzoeksplicht bij ingrepen tot het niveau van 4 meter +NAP, mits het plangebied niet groter is dan 500 m2.
Ten tijde van de jager-verzamelaars kan de omgeving van het plangebied bewoonbaar zijn geweest en was het onderdeel van een uitgestrekt dekzandlandschap. De top van het dekzand, het archeologische niveau, is waarschijnlijk verstoord als gevolg van het afsteken van het veen. Toch kan niet uitgesloten worden dat er geen archeologische resten meer aanwezig zijn uit de periode jager-verzamelaars. Om deze reden geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. 
De omgeving van het plangebied bestond tijdens het laat-neolithicum tot aan de ontginning van het plangebied in de middeleeuwen uit een veenlandschap. Dit landschap bestaat uit een nat milieu en vormt geen gunstige plek voor bewoning. Om deze redenen geldt een lage archeologische verwachting voor nederzettingsresten uit deze perioden. Er zouden wel sporen en vondsten aanwezig kunnen zijn die samenhangen met nabijgelegen tijdelijke nederzettingen, off-site verschijnselen, of rituele deposities. Hiervoor geldt een middelhoge verwachting.
Het plangebied ligt aan de Loonsestraat. Deze straat vormde een van de verbindingen tussen de parallelstraten de Heistraat en de Loonsendijk. Binnen het plangebied is geen bebouwing aanwezig. Het plangebied blijft tot 1948 onbebouwd. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. 
Als gevolg van het afsteken van veen zal de oorspronkelijke bodem derhalve zijn verstoord in het verleden. Daarbij zal ook bodemverstoring zijn opgetreden als gevolg van de huidige bebouwing, het bouwrijp maken en de aanleg van nutsvoorzieningen. De kans wordt derhalve zeer gering geacht dat binnen het plangebied archeologische resten aanwezig zijn. Mochten die al aanwezig zijn dan zullen deze reeds zijn verstoord.
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat het plangebied zich bevindt op een dekzandwelving die lange periode(n) van vernatting heeft gehad. Er is geen veenpakket is aanwezig in het plangebied. Er zijn geen sporen van een podzolbodem aangetroffen in de top van het dekzand. Dit is vermoedelijk het gevolg van afgraving en/of egalisatie voorafgaand aan de huidige bebouwing begin vorige eeuw. Een andere mogelijk is het plangebied vóór de ontwikkeling van het veen te nat is geweest voor bewoning. Op basis hiervan is de verwachting op het aantreffen van archeologische vindplaatsen uit de periode laat-paleolithicum tot en met nieuwe tijd bijgesteld naar laag. 
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht.
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Waalwijk), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. 
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt. 
Dit rapport is in februari 2024 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid (gemeente Waalwijk). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.