DOI: 10.14457/tu.the.2015.827
title: มาตรการทางกฎหมายในการจัดการลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกในการบรรจุน้ำดื่ม

description: บทคัดย่อในปัจจุบันจำนวนประชากรของโลกได้เพิ่มมากกว่าเดิมขึ้นหลายเท่าตัวเมื่อมีจำนวนประชากรมากก็ย่อมต้องการที่จะใช้ทรัพยากรมาก ทำให้เกิดการเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ และเกิดปัญหาขยะตามมา ขยะที่สำคัญเป็นตัวการของปัญหาคือ พลาสติก เป็นสิ่งที่ย่อยสลายได้ยาก และทำให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย  ในชีวิตประจำวันของเรานั้นเกี่ยวข้องกับพลาสติกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นการอุปโภคบริโภค โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชีวิตประจำวันของเรานั้นมีความจำเป็นต้องบริโภคน้ำ เพราะน้ำเป็นองค์ประกอบหลักของร่างกายกว่า 80 % เป็นสาเหตุของการเกิดการใช้ขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มจำนวนมากจากการศึกษาพบว่า มาตรการในการจัดการการลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม แบ่งได้ 5 มาตรการ คือ มาตรการการจัดเก็บภาษีหรือธรรมเนียมภาษี มาตรการห้าม      การผลิตขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม, มาตรการควบคุมหรือกำหนดหน้าที่ผู้นำเข้าหรือผู้จำหน่ายในการรับซื้อคืน มาตรการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับประชาชนและ มาตรการด้านกิจกรรมรณรงค์รักษาสิ่งแวดล้อมจากการศึกษาถึงกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง พบว่า ปัจจุบันในประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายในการจัดการลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกในการบรรจุน้ำดื่ม  จะเห็นเพียงแต่กฎหมายบางฉบับที่จะเกี่ยวข้องกับการจัดการลดการใช้ขวดพลาสติกในการบรรจุน้ำดื่ม ซึ่งทำให้ยัง                  ไม่มีแนวทางที่ชัดเจนในการควบคุมและส่งเสริมเพื่อลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกในการบรรจุน้ำดื่ม  ต่างกับในต่างประเทศที่มีการจัดทำกฎหมายเพื่อลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกบรรจุ         น้ำดื่ม  เช่น  เมืองคองคอร์ด มลรัฐแมสซาชูเซตส์ (MASSACHUSETTS) ประเทศสหรัฐอเมริกา            มลรัฐมิชิแกน (Michigan) ประเทศสหรัฐอเมริกา มลรัฐนิวยอร์ก (New York) ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศญี่ปุ่น   เป็นต้น ซึ่งหากประเทศไทยจัดให้มีมาตรการทางกฎหมายในการจัดการลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม ก็ย่อมสามารถลดปริมาณการใช้ขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มได้ซึ่งผู้เขียนจะขอเสนอแนะมาตรการทางกฎหมายในการจัดการลดการใช้และการผลิต            ขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม ดังนี้1.มาตรการควบคุมห้ามการผลิตขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม 2. มาตรการการจัดเก็บภาษีหรือธรรมเนียมภาษี3. มาตรการควบหรือกำหนดหน้าที่ผู้นำเข้าหรือผู้จำหน่ายในการรับซื้อคืน         4.มาตรการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับประชาชน                                      5.มาตรการด้านกิจกรรมรณรงค์รักษาสิ่งแวดล้อมซึ่งในมาตรการดังกล่าวอาจส่งผลกระทบในด้านภาคอุตสาหกรรม และผู้ประกอบกิจการเนื่องจากจะถูกจำกัดในด้านวัตถุดิบ  รวมถึงส่งผลกระทบในด้านการลงทุนทั้งในประเทศและต่างประเทศ  ซึ่งในกรณีที่จะเกิดผลในทางบวกเนื่องจากส่งเสริมให้ภาคอุตสาหกรรม และผู้ประกอบการหันมาให้ความสนใจในการคิด วิเคราะห์ ที่จะนำเสนอผลิตภัณฑ์อื่นที่ใช้ในการบรรจุ          น้ำดื่มเพื่อที่จะทดแทนขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มแต่จะเห็นได้ว่าพฤติกรรมผู้บริโภคนั้นไม่อาจเปลี่ยนแปลงได้โดยง่ายซึ่งการบริโภคขวดพลาสติกเพื่อบรรจุน้ำดื่มของผู้บริโภคยังคงคุ้นชิน เนื่องจากสะดวก และหาซื้อได้โดยง่าย ทำให้ผู้บริโภคยังคงตัดสินใจซื้อขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มอย่างต่อเนื่อง  ซึ่งอาจจะยังส่งผลให้เกิดผลกระทบ และปัญหาสิ่งแวดล้อมตามมาอย่างเนื่อง ซึ่งหากมีการส่งเสริมและรณรงค์เพื่อให้ประชาชนเกิดความเข้าใจในปัญหา หรือผลกระทบ รวมถึงมลพิษทางสิ่งแวดล้อมที่จะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องจากการการใช้และการผลิตขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม ก็อาจส่งผลให้ประชาชนให้ความสนใจที่จะใช้ขวดทางเลือกอื่นเพื่อทดแทนขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มในรูปแบบเดิมในกรณีให้ผู้บริโภคนำขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มกลับสู่คืนผู้จำหน่ายก็เป็นแนวทางหนึ่งที่จะทำให้เกิดแรงจูงใจต่อผู้บริโภค ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบในการเพิ่มราคาสินค้าแต่หากมีการนำ           ขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่มมาคืนยังผู้จำหน่ายผู้บริโภคจะได้รับผลประโยชน์กลับไปก็จะเป็น                การลดปริมาณมลพิษ ปริมาณขยะ รวมถึงสามารถลดปริมาณวัสดุที่จะต้องนำเข้ามาจากต่างประเทศให้ลดน้อยลง ภาคอุตสาหกรรมอาจจะขวดพลาสติกบรรจุนำดื่มที่ได้รับคืนนำมารีไซเคิล ดังนั้น จึงควรมีการดำเนินมาตรการดังกล่าวควบคู่กันไปซึ่งอาจส่งผลภาคอุตสาหกรรมการผลิต ผู้ประกอบการ รวมถึงผู้บริโภค เล็งเห็นและให้ความสำคัญในการรณรงค์และรักษาสิ่งแวดล้อม รวมถึงการลดการใช้และการผลิตขวดพลาสติกบรรจุน้ำดื่ม ให้มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลต่อไป