DOI: 10.17026/ar/gzrpy1
title: Plangebied Dammen polder Westeinde te Stompwijk, gemeente Leidschendam- Voorburg; archeologisch vooronderzoek:
title: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP rapport 5472

description: In opdracht van Staatsbosbeheer heeft RAAP in de periode oktober 2021-juni 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Dammen polder Westeinde te Stompwijk in de gemeente Leidschendam-Voorburg. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunningaanvraag. In het plangebied van in totaal circa 2.900 m2 is het dempen en graven van watergangen, de aanleg van vier duikers en een wandelpad voorzien. Het oppervlak van de te graven watergangen bedraagt 417 m2 en hier wordt tot circa 1,3-1,6 m –mv ontgraven (tot circa 3,17 m –NAP). De totale lengte van de watergangen (en tussenliggende duikers) bedraagt circa 175 m.
Bureauonderzoek Op basis van het bronnenonderzoek bestaat, gezien de diepteligging (circa 12 m –mv) en afwezigheid
van informatie met betrekking tot gradiëntzones, een niet nader gespecificeerde archeologische
verwachting voor vindplaatsen uit het paleolithicum en neolithicum. Voor het neolithicum bestond een lage archeologische verwachting op basis van de ligging van het plangebied in een kwelderlandschap
achter de strandwallen. Hierna is een dik pakket Hollandveen gevormd. Met name vanaf de ijzertijd ontstonden ten oosten van het plangebied crevasses van de Oude Rijn, waardoor het veen plaatselijk werd geërodeerd, maar omliggend veengebied beter werd ontwaterd. Mogelijk waren in de omgeving van het plangebied veenstromen aanwezig (die zich op zulke crevasses aansloten en hierop afwaterden), waardoor het veen mogelijk kon veraarden en geschikt werd voor bewoning of andere intensieve vormen van activiteit. Circa 700 m ten zuiden van het plangebied zijn tijdens een archeologisch booronderzoek in
een laag kleiig veen (vanaf circa 2,5 m –NAP) houtskoolfragmenten en een klein brokje aardewerk aangetroffen, die vermoedelijk bewoning of andere vormen van activiteit (vermoedelijk in de ijzertijd - Romeinse tijd) illustreren. In het geval dat in het plangebied veraarde niveaus in het veen aanwezig
zijn, bestond voor deze niveaus een middelhoge archeologische verwachting voor de ijzertijd-Romeinse tijd. In principe zouden in het veen archeologische sporen of resten uit de periode bronstijd-nieuwe tijd kunnen worden aangetroffen. Indien zulke veraarde trajecten, die een verbeterde afwatering in een drassig veengebied illustreren, niet aanwezig zijn, bestond voor het Hollandveen een lage
archeologische verwachting. Op basis van historisch kaartmateriaal bestond voor het plangebied een lage archeologische verwachting voor de nieuwe tijd. Verkennend booronderzoek.
Op basis van het uitgevoerde verkennend booronderzoek zijn, in het deel van het plangebied waar graafwerkzaamheden zijn voorzien (aanleg nieuwe sloten), binnen 300 cm -mv geen potentiële archeologische niveaus met een verhoogde archeologische verwachting aanwezig (zoals trajecten veraard veen met een middelhoge archeologische verwachting voor de ijzertijd-Romeinse tijd). Wel is de opbouw van het veenpakket op zijn minst goeddeels intact en is in alle boringen een geoxideerde
(maar niet-veraarde) top van het veen aangetroffen. Hierboven is een (opgebrachte) bouwvoor aanwezig, maar zijn bijvoorbeeld geen cultuurlagen aangetroffen. Op basis van deze resultaten kan de archeologische verwachting voor de nieuwe tijd (laag) worden gehandhaafd en kan voor de lagen binnen de maximale boordiepte (3 m –mv) een lage archeologische verwachting worden vastgesteld. Aangezien de basis van het veen niet is aangeboord en niet duidelijk is hoe oud de aangetroffen
veenlagen zijn, is het lastig om deze bevindingen te koppelen aan een periode, maar mogelijk bestaat deze lage verwachting voor de gehele periode van veenvorming (vanaf de bronstijd).
Advies. Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat in het plangebied binnen 300 cm –mv geen archeologische resten bedreigd worden. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht.
Indien bij de uitvoering van werkzaamheden onverwacht toch archeologische resten worden
aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende
vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel. Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Leidschendam-Voorburg, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.