DOI: 10.17026/dans-23u-ypx8
title: De kerk van Hummelo, opnieuw bezocht: gemeente Bronckhorst; een archeologische begeleiding De kerk van Hummelo, opnieuw bezocht: gemeente Bronckhorst; een archeologische begeleiding

description: &lt;p&gt;&lt;p&gt;In opdracht van het College van Kerkrentmeesters Protestante Gemeente Hummelo heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in augustus 2012 een archeologische begeleiding uitgevoerd in verband met de voorgenomen bouw van een gemeenschapshuis tegen de kerk van Hummelo in de gemeente Bronckhorst. Het primaire doel van deze begeleiding was het veilig stellen van de wetenschappelijke informatie van deze vindplaats die tijdens eerder uitgevoerd archeologisch onderzoek is aangetroffen (behoud ex situ).&lt;br&gt;&lt;p&gt;De huidige kerk is in de jaren 1838-1839 gebouwd op de plaats van een middeleeuwse voorganger. De vroegste vermelding van deze kerk dateert uit 1328. Jan de Beijer tekende de kerk in 1743.&lt;br&gt;Uit de vergelijking van deze tekening met de plattegrond van de kerk zoals die op de eerste kadastrale tekening (het kadastrale minuutplan uit 1822) weergegeven is, blijkt dat het oost west georienteerde gebouw opgezet was als een eenvoudige kruiskerk. Op de tekening is alleen het noordelijk transept weergegeven met in de hoek met van koor een kapel. Het zuidelijk transept is mogelijk eerder al gesloopt of nooit gerealiseerd. In 1826 was de kerk zo bouwvallig dat met behulp van financiële bijdragen van koning Willem I en baron van Heeckeren in 1838-1839 een geheel nieuwe kerk is gebouwd. Bij eerder onderzoek was vastgesteld dat deze nieuwe kerk schuin over de fundamenten van het westelijk deel van de oude kerk gebouwd.&lt;br&gt;&lt;p&gt;Op de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Bronckhorst staat het kerkterrein als een gebied met een hoge of zeer hoge archeologische waarde met een attentiezone van 50 m om het rijksmonument. Dit betekent dat bij bodemingrepen dieper dan 0,3 m -Mv vroegtijdig een inventariserend archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. Met het voornemen om tegen de noordelijke lange zijde van de kerk een gemeenschapshuis te bouwen, is besloten het graven van de funderingssleuven archeologisch te laten begeleiden.&lt;br&gt;&lt;p&gt;Bij de archeologische begeleiding zijn 47 graven gedocumenteerd. Deze dateren in ieder geval uit de 17e/18e eeuw tot mogelijk de 14e eeuw. De datering is bepaald door het aangetroffen aardewerk.&lt;br&gt;&lt;p&gt;Tevens werd een deel van een oude fundering aangetroffen. Deze bestond uit bekapte brokken ijzeroer. Deze funderingswijze was al bij eerder onderzoek in de kerk vastgesteld. De aangetroffen fundering lag echter buiten het grondplan van de kerk, zoals opgetekend in 1822. Deze waarneming geeft aan dat de kerk oorspronkelijk anders, en mogelijk groter van omvang was. Uit analyse van de kadastrale gegevens is gebleken dat het kerkelijk domein vroeger veel groter is geweest en waarschijnlijk zelfs in verband gebracht kan worden met de vroegmiddeleeuwse oorsprong van Hummelo (opgraving De Woordhof).&lt;br&gt;&lt;p&gt;Hoewel het onderzoek belangrijke gegevens heeft opgeleverd, blijven veel vragen met betrekking van de vroegste kerkfase onbeantwoord en voorlopig verborgen in het Hummelose bodemarchief.&lt;/p&gt;