DOI: 10.17026/ar/8prdni
title: Vlissingen Kop van het Dok en de Jan Weugkade in het Scheldekwartier Archeologisch proefsleuvenonderzoek aan de Kop van het Dok en de Jan Weugkade in het Scheldekwartier te Vlissingen, gemeente Vlissingen

description: &lt;p&gt;In fasen ontwikkelt de gemeente Vlissingen het stadsdeel Scheldekwartier. Dit is de locatie van de voormalige scheepswerf De Schelde, later de Koninklijke Schelde Groep (KSG). In 2006 heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in het kader van deze ontwikkeling een bureauonderzoek uitgevoerd dat vrijwel het gehele Scheldekwartier dekte. In het kader van dit onderzoek hebben we het aangevuld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In 2020 stond nieuwbouw aan de Kop van het Dok gepland. Vooruitlopend hierop heeft de gemeente opdracht gegeven aan de Walcherse Archeologische Dienst om voor deze locatie door middel van proefsleuven te onderzoeken of eventueel bewaarde archeologische resten door dit bouwplan bedreigd zouden worden. Daarnaast gaf de gemeente opdracht voor een zelfde soort onderzoek ten behoeve van de toekomstige ontwikkeling van de plangebieden ten noorden van de Jan Weugkade.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het doel van het onderzoek voor de opdrachtgever, de gemeente, lag erin dat tijdig bekend moest zijn of er behoudenswaardige archeologie in de plangebied aanwezig is/was en welke vervolgstappen noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de archeologie geen belemmering voor de nieuwbouw vormt. Dit vormt ook een wezenlijk onderdeel van de vraagstelling van het onderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit leidde tot de formulering van volgend specifiek verwachtingsmodel: - In de zuidelijke punt van het plangebied Kop van het Dok hebben volgens oude kaarten woonhuizen gestaan. Deze panden hebben in het begin van de negentiende eeuw plaats gemaakt voor een deel van de werf zonder bebouwing.&lt;br&gt;- Naar verwachting, vooral ook op basis van deelnemingen van lokale amateur archeologen is voor de aanleg van de scheepswerf hier grondig gesloopt.&lt;br&gt;- Ook in de plangebieden aan de Jan Weugkade (voorheen de Dokkade) hebben volgens oude kaarten woonhuizen gestaan. Hier wijken de woonhuizen pas in twintigste eeuw voor bebouwing behorende bij de scheepswerf.&lt;br&gt;- Volgens amateurarcheoloog Peter Hendrikse uit Vlissingen was de Dokkade zelf een soort dijk en lag het terrein erachter ca. 2 meter lager. Later is dit opgehoogd. Funderingsresten van de verdwenen bebouwing zijn volgens Peter Hendrikse nog in de ondergrond aanwezig, maar dan dus op twee meter diepte.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Om dit verwachtingsmodel te toetsen hebben we in december 2019 een proefsleuf gegraven aan de Kop van het Dok en in april 2021 een proefsleuf langs de Jan Weugkade net ten oosten van de Machinefabriek. Om civieltechnische redenen is het onderzoeksproject namelijk opgesplitst in fasen. Het onderhavige waarderend proefsleuvenonderzoek heeft geleid tot de volgende conclusies en aanbevelingen: - Aan de Kop van het Dok en bij het terrein tussen de Dokwerker. de Jan Weugkade en de Albionkade is geen sprake van een archeologische vindplaats. Hier is de bodem diepgaand verstoord. Hier luidt het advies tot vrijstelling van verder archeologisch onderzoek.&lt;br&gt;- Net ten oosten van de Machinefabriek langs de Jan Weugkade is sprake van een archeologische vindplaats bestaande uit redelijk tot goed bewaard gebleven resten van kelders van de panden die hier vanaf de zeventiende eeuw hebben gestaan. Onderdeel hiervan is bijvoorbeeld het bekende en rijke Beeldenhuis. De verwachting is reëel dat achter de panden nog intacte structuren als water- en beerputten aanwezig zijn. Het advies hier luidt om de zone rondom de proefsleuf WP2 te laten onderzoeken door middel van een opgraving. De contouren van de opgraving zijn met groene lijnen en arcering weergegeven in figuur 24. Zij zijn met name gebaseerd op de het kaartbeeld van de kadastrale minuut 1832.&lt;/p&gt;