DOI: 10.17026/ar/rdpnep
title: Plangebied Gemaal Kromme Rijn te Wijk bij Duurstede, gemeente Wijk bij Duurstede.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP RAPPORT 7746

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden heeft RAAP in april 2025 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Gemaal Kromme Rijn te Wijk bij Duurstede in de gemeente Wijk bij Duurstede. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• De top van het pleistocene dekzand kan worden aangetroffen vanaf 9 m diepte. Er is onvoldoende bekend over de aanwezigheid van gradiëntzones in dit landschap en er geldt dan ook een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen uit de oude en midden steentijd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Voor de archeologische perioden daarna is de verwachting laag: uiterlijk begin 19e eeuw lag het gehele plangebied midden in de Neder-Rijn.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Van de Neder-Rijn is de zuidoever eind 19e eeuw verplaatst naar het zuiden. Het deel dat daardoor nu land is, is recent en resten van bewoning worden daar dus niet verwacht. Wel geldt een verwachting op de aanwezigheid van resten van menselijke activiteiten op en aan het water onder het antropogene ophoogpakket.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• In de watergangen zelf is de verwachting voor resten van menselijke activiteiten laag, hier zal ten behoeve van de scheepvaart (Neder-Rijn en Kromme Rijn) en voor de voldoende doorvoer van water (Inundatiekanaal en Kromme Rijn) regelmatig gebaggerd zijn.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Uit de resultaten van dit bureauonderzoek blijkt dat binnen het traject van de geplande ontgravingen geen archeologische resten worden bedreigd. In het plangebied – dat begin 19e eeuw midden in de rivier de Neder-Rijn lag – zijn als gevolg van rivieractiviteit oudere archeologische resten verdwenen, afgezien wellicht van resten uit de steentijd op grotere diepte, waarover hieronder meer.
Op de oevers van het plangebied geldt vanuit het bestemmingsplan geen verplichting tot het laten doen van archeologisch onderzoek, Dit is ook logisch omdat deze gebieden recent zijn aangeplempt. Ook vanuit het archeologisch beleid geldt deze verplichting niet, aangezien het project niet mer-plichtig is, noch onder een tracéwet wordt uitgevoerd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Binnen het inundatiekanaal geldt deze verplichting wel. Toch adviseren wij hier geen vervolgonderzoek, voornamelijk omdat dit deel van het kanaal tot eind 19e eeuw midden in de Neder-Rijn lag en nog helemaal geen inundatiekanaal was. Daarnaast zal hier ten behoeve van de scheepvaart (Kromme Rijn) en voor de voldoende doorvoer van water (Inundatiekanaal) regelmatig gebaggerd zijn, waardoor de archeologische verwachting voor resten van menselijke activiteiten op het water zeer laag is.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Ten aanzien van eventuele resten van tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars uit de steentijd vanaf 9 m diepte is ons advies om eerst te bekijken of een opgraving van dergelijke resten – ervan uitgaande dat ze aanwezig zijn en behoudenswaardig – gezien de andere dan archeologische randvoorwaarden die voor het project gelden, technisch en praktisch eigenlijk wel mogelijk is. Als op voorhand al kan worden vastgesteld dat dit niet mogelijk is, heeft vooronderzoek met als doel de aanwezigheid en behoudenswaardigheid vast te stellen ook geen doel meer. In dat geval wordt vervolgonderzoek naar de archeologische potentie van dit dieper gelegen niveau afgeraden.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Wijk bij Duurstede, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;p&gt;