DOI: 10.17026/ar/xcfa8r
title: Plangebied Rembrandtbrug en Barwoutswaarder te Woerden, gemeente Woerden
title: archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP-RAPPORT 5621

description: In opdracht van Witteveen + Bos heeft RAAP in januari 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Rembrandtbrug en Barwoutswaarder te Woerden in de gemeente Woerden. Het onderzoek
vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan.
 Verspreid over het plangebied zijn grootschalige verstoringen waargenomen in de boringen tijdens het veldonderzoek. Desalniettemin zijn op verschillende locaties toch (deels) intacte oeverafzettingen van de Oude Rijn aangetroffen. Gezien de mate van intactheid en het ontbreken van een donkere cultuurlaag kan de archeologische verwachting voor de periode vanaf de bronstijd van hoog naar middelhoog worden bijgesteld ten aanzien van de oeverafzettingen.
 De hoge archeologische verwachting op het aantreffen van bebouwing uit de periode vanaf de late middeleeuwen kan naar middelhoog – hoog worden bijgesteld voor het niveau direct onder de verstoorde/opgehoogde grond.
 Tijdens het veldonderzoek bleek het niet mogelijk ter hoogte van de verwachte limesweg en 17e eeuwse weg het karterend booronderzoek uit te voeren. Vandaar dat voor dit deel van het plangebied de verwachting voor deze archeologische resten ongewijzigd blijft ten opzichte van het bureauonderzoek.
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door de bodemingrepen te beperken tot de gebieden in het plangebied waar de ondergrond reeds is verstoord. Een andere optie is
om de bodemingrepen ter plaatse van de intacte oeverafzettingen te beperken tot een diepte van circa 0,3 m –mv ter hoogte van de Kuipersweg, circa 0,7 m –mv ter hoogte van huidige Rijn en circa 0,5 m –m ter hoogte van de Hoge Rijndijk (figuur 8).
Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een karterend booronderzoek de geëigende methode voor vervolgonderzoek ten aanzien van
bewoningsresten uit de periode bronstijd-Romeinse tijd en een proefsleuvenonderzoek voor de latere perioden (zie ook Prospectie op Maat (cultureelerfgoed.nl) ). Aangezien het uitvoerde booronderzoek
echter reeds geboord heeft met de praktisch gezien hoogst mogelijke boordichtheid, wordt geadviseerd het vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P
karterende/waarderende fase), al dan niet met doorstart naar een opgraving. Gezien de beperkingen die de huidige inrichting met zich mee brengt ten aanzien van de uitvoering hiervan, wordt geadviseerd het proefsleuvenonderzoek (en de eventueel hieruit volgende opgraving) uit te laten voeren volgens het
protocol Archeologische Begeleiding, waarbij het archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd tijdens de civieltechnische werkzaamheden. Voorafgaand aan een dergelijk vervolgonderzoek dient hoe dan ook een Programma van Eisen (PvE) opgesteld te worden.
Gezien beperkte mogelijkheden voor booronderzoek naar de limesweg en 17e eeuwse weg ter hoogte van de Kuiperweg, en de beperkte onderzochte delen langs de kade ten noorden van de Rijn, geldt dit advies voor vervolgonderzoek ook voor deze locaties. In principe blijft het advies uit het bureauonderzoek ten aanzien van deze zones gehandhaafd. Uit praktische overwegingen kunnen deze
zones ook worden betrokken bij de archeologische begeleiding in overige delen van het plangebied. In het PvE dient in dat geval speciale aandacht besteed te worden aan deze lineaire elementen. Indien er sprake is van verstoring van de bodemopbouw kunnen restanten van deze wegen mogelijk in het profiel
beter herkend en gedocumenteerd worden.
In de delen van het plangebied, waar geen intacte oeverafzettingen zijn aangetroffen en buiten de nog niet onderzochte zones, wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen (figuur 8). Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht
archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Woerden, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (select ie)besluit.