DOI: 10.17026/dans-xu5-3t47
title: Blijham, Bronsveen, Gemeente Westerwolde (Gr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase.

description: &lt;p&gt;Door De Steekproef bv is onderzoeksgebied Bronsveen te Blijham onderzocht. De aanleiding voor het onderzoek is een geplande ontgronding op een perceel bij Blijham/Bronsveen. De diepte van deze ontgronding zal reiken tot ongeveer 0,75 meter onder het maaiveld. De oppervlakte van de totale ontgronding op het perceel is 16,5 hectare. Conform het beleid van de provincie Groningen is bij graafwerkzaamheden of (tijdelijke) verlaging van het maaiveld een ontgrondingsvergunning nodig waarvoor een archeologisch onderzoek noodzakelijk is. In een email (verstuurd op 18 maart 2019) laat de provinciaal archeoloog van de provincie Groningen weten dat het archeologisch booronderzoek (verkennende fase) voor plangebied Blijham, Bronsveen zich dient te beperken tot het zuidelijke deel van het perceel: het onderzoeksgebied. Voor dit deel geldt een hoge archeologische verwachtingswaarde op de Provinciale Cultuurhistorische Waardenkaart van de provincie Groningen. De ingrepen betekenen mogelijk een bedreiging voor archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel is voor het onderzoeksgebied uitgegaan van een hoge kans op archeologische resten vanaf de steentijd vanwege de ligging op een dekzandrug. Met het bureauonderzoek is vastgesteld dat de omgeving van het plangebied in het verleden intensief in gebruik moet zijn geweest. Aanwijzingen hiervoor zijn de vindplaatsen uit de omgeving uit het mesolithicum en neolithicum. De hogere zandgronden zijn al vanaf de steentijd belangrijke plekken in het landschap geweest. In het onderzoeksgebied kunnen vanaf het maaiveld en in de diepere ondergrond, in de top van het (door veen afgedekte) dekzand, resten vanaf de steentijd aanwezig zijn. Deze zullen vooral voorkomen op dekzandtoppen die voldoende ontwaterd waren om de vorming van podzolbodems mogelijk te maken. Vondsten uit de late middeleeuwen hebben een lagere verwachting, gezien de ligging buiten de historische dorpskern van Blijham en Oude Pekela en de late ingebruikname van het perceel. &lt;br&gt; In totaal zijn tijdens het veldonderzoek (verkennende fase) 21 boringen verricht en 3 megaboringen. De bodemopbouw van het onderzoeksgebied bestaat grotendeels van boven naar beneden uit bouwvoor/geroerde laag op dekzandafzettingen met een C-horizont. In drie van de 21 boringen zijn aanwijzingen gevonden voor intacte podzolbodems. Ter hoogte van deze boringen zijn drie extra megaboringen verricht. In de boringen 8 en 10 is onder de bouwvoor/geroerde laag een (gedempte) slootvulling waargenomen met hieronder dekzand. Zowel de gezeefde boorkernen als de oppervlaktekartering hebben geen archeologische indicatoren opgeleverd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Slechts bij drie boringen zijn aanwijzingen gevonden voor een intacte podzolbodem. Tijdens het verkennende booronderzoek, de oppervlaktekartering en het naboren van drie boringen met megaboringen zijn geen archeologische cultuurlagen en geen archeologische indicatoren aangetroffen. Op basis hiervan achten wij de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden in het onderzoeksgebied Blijham, Bronsveen klein. Er zijn in het verleden en tijdens het veldwerk geen archeologische vondsten in het onderzoeksgebied gedaan. Daarnaast is onder de bouwvoor vrijwel overal een geroerde, vergraven laag aanwezig. Uit de historische topografie blijkt dat in het onderzoeksgebied een herinrichting van het kavel heeft plaatsgevonden waarbij meerdere sloten zijn verlegd en gedempt. Ook is bekend dat in het westelijke deel van het onderzoeksgebied graafwerkzaamheden hebben plaatsgevonden voor de plaatsing van een gasleiding. Wij adviseren daarom geen archeologisch vervolgonderzoek voor het onderzochte terrein van Bronsveen te Blijham. Dit advies dient te worden getoetst en goedgekeurd door de bevoegde overheid, in deze de provincie Groningen door middel van een selectiebesluit.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;N.B. Het uitgebrachte advies geldt alleen voor het onderzoeksgebied (3,5 hectare), daar waar het verkennende booronderzoek is verricht. Op basis van het voorliggende onderzoek kunnen verder geen uitspraken worden gedaan omtrent het gehele plangebied (16,5 hectare) omdat hier niet is geboord. Als bij toekomstig graafwerk onverhoopt toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de provincie Groningen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Met betrekking tot de bevindingen van voorliggend onderzoek kan contact worden opgenomen met de provincie Groningen: Provinciaal Archeoloog: drs. M. Rooke.&lt;/p&gt;