DOI: 10.14457/tu.the.2017.1045
title: การพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง: กรณีศึกษา โครงการท้องถิ่นเพื่อน้องในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา

description: การศึกษาวิจัยเฉพาะเรื่อง การพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา โดยมีวิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งผู้ศึกษาลงพื้นที่ปฏิบัติงานสนามเป็นระยะเวลา 7 เดือน ตั้งแต่วันที่ 13 พฤศจิกายน 2560 ถึงวันที่ 25 พฤษภาคม 2561 ลงพื้นที่ปฏิบัติงานสนาม ด้านสนับสนุนองค์กรชุมชน โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา โดยการศึกษาครั้งนี้ ผู้ศึกษาได้ทำการศึกษาข้อมูลจากเอกสาร การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การสนทนาตามธรรมชาติและการสัมภาษณ์เชิงลึก ซึ่งมีวัตถุประสงค์การศึกษา 2 ข้อดังนี้ ข้อที่ 1) เพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา และข้อ 2) เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของเด็กเปราะบาง ก่อนและหลังจากการได้รับการพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา ซึ่งมีผลการศึกษาดังนี้การศึกษากระบวนการพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา  พบว่า เป็นการปฏิบัติงานที่เป็นกระบวนการมีการดำเนินงานเป็นขั้นตอนและมีความต่อเนื่อง โดยมีขั้นตอนกระบวนการ 7 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1) สำรวจข้อมูลเด็กและเยาวชน ขั้นตอนที่ 2) วิเคราะห์ข้อมูลของ Case แต่ละรายและเรียงลำดับความเร่งด่วน ขั้นตอนที่ 3) ลงพื้นที่เยี่ยมบ้านเพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติม ขั้นตอนที่ 4) ประชุมหาแนวทางในการช่วยเหลือ การประชุม Case Conference ขั้นตอนที่ 5) วิเคราะห์ความสามารถของคณะทำงานที่เหมาะสมกับกลุ่มเด็กเปราะบาง แต่ละรายตามสภาวะเปราะบาง ขั้นตอนที่ 6) ให้การช่วยเหลือและส่งต่อกลุ่มเด็กเปราะบาง ที่มีสภาวะเปราะบางที่มีความรุนแรงและเร่งด่วน และขั้นตอนสุดท้าย 7) การติดตามประเมินผลการทำงาน การศึกษาการเปลี่ยนแปลงของเด็กเปราะบาง ก่อนและหลังจากการได้รับกระบวนการพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา โดยศึกษากลุ่มเด็กที่มีภาวะเปราะบาง 3 ภาวะเปราะบางกล่าวถึง เด็กที่เป็นผู้ป่วยติดเตียง จำนวน 1 ราย เด็กที่ออกจากระบบการศึกษา จำนวน 1 ราย และเด็กที่มีความรุนแรงในครอบครัว พบว่า กลุ่มเด็กเปราะบาง มีการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เช่น ผู้ดูแลเด็กผู้ป่วยติดเตียงมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยติดเตียงที่ถูกต้องและสนับสนุนอุปกรณ์สำหรับการดูแลผู้ป่วยติดเตียง มีการส่งเสริมพัฒนาการและสนับสนุนทางการศึกษา และมีการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีภายในครอบครัวการอภิปรายผลการศึกษากระบวนการพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา มีความสอดคล้องกับกระบวนการพัฒนาชุมขนของสำนักส่งเสริมความเข้มแข็งชุมชน ซึ่งมีกระบวนการพัฒนาชุมชนดังนี้ 1) การศึกษาชุมชน 2) การให้ผลการศึกษาแก่ชุมชน เป็นการสนทนา วิเคราะห์ปัญหาร่วมกับประชาชน 3) การวางแผน / โครงการ เป็นขั้นตอนให้ประชาชนร่วมตัดสินใจ และกำหนดโครงการ 4) การดำเนินงานตามแผนและโครงการ และสุดท้าย 5) การติดตามประเมินผล การศึกษาการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มเด็กเปราะบาง ก่อนและหลังจากการได้รับกระบวนการพัฒนาและสนับสนุนคุ้มครองเด็กเปราะบาง โครงการท้องถิ่นเพื่อน้อง ในพื้นที่ตำบลห้วยลาน อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ภายใต้มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา ซึ่งกระบวนการดังกล่าวมีความสอดคล้องกับกระบวนการช่วยเหลือเด็กของ อภิญญา เวชยชัย (อ้างถึงใน ทิตยาภรณ์ ดีแก้ว, 2560, น. 36-37) ได้กล่าวถึง กระบวนการช่วยเหลือเด็ก มีขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่ 1) การค้นหาเด็กที่ตกเป็นเหยื่อของการถูกทำร้ายทางร่างกาย ทางเพศ หรือเด็กที่ถูกทอดทิ้ง ขั้นตอนที่ 2) การรายงานข้อมูล สถานการณ์ปัญหาต่างๆ ของเด็กให้แก่บุคลากร หรือหน่วยงานที่รับผิดชอบได้รับทราบ ขั้นตอนที่ 3) การรับเด็กเข้ากระบวนการช่วยเหลือขององค์การ หน่วยงาน และ การส่งต่อในกรณีที เด็กต้องการความช่วยเหลือด้านอื่นๆ ที่เหมาะสมกว่า ขั้นตอนที่ 4) การประเมินสภาวะทางสังคม จิตใจของตัวเด็ก ขั้นตอนที่ 5) การประเมินสภาวะครอบครัว ขั้นตอนที่ 6) การวางแผนการให้ความคุ้มครองเด็ก ขั้นตอนที่ 7) การให้ความช่วยเหลือตามแผนที่วางไว้ ขั้นตอนที่ 8) การประเมินความก้าวหน้าของครอบครัว โดยคำนึงถึงความปลอดภัยของเด็กการบรรลุความสำเร็จตามเป้าหมาย และสุดท้ายขั้นตอนที่ 9) การติดตามความมั่นคงของกระบวนการและความสม่ำเสมอของกิจกรรมตามแผนที่วางไว้