DOI: 10.17026/dans-zx3-adzn
title: Romeinse en middeleeuwse boeren te Wateringen-Oranjewijk (Gemeente Westland)

description: &lt;p&gt;In verband met de bouw van nieuwe woningen in het plangebied Wateringen Oranjewijk was het noodzakelijk archeologisch onderzoek uit te voeren. Eerder onderzoek in de regio en ter plaatse heeft aangetoond dat hier een hoge verwachting is voor de Midden-Romeinse tijd en de Late Middeleeuwen. Op diverse locaties in en rond Wateringen zijn resten uit de Romeinse tijd (1e -3e eeuw n. Chr.) teruggevonden. De bekende Hof van Wateringen heeft een middeleeuwse oorsprong en ook uit die periode zijn meerdere restanten bekend.&lt;br&gt;Het Westland staat bekend om de vele archeologische vondsten uit de Romeinse tijd. Er zijn meerdere redenen te bedenken waarom dit gebied in de Romeinse tijd populair was.&lt;br&gt;De meest bekende Romeinse vindplaats in de regio is Forum Hadriani, de hoofdstad van de Cananafaten. Forum Hadriani is gesitueerd in het huidige Voorburg en is vernoemd naar de Romeinse keizer Hadrianus die regeerde van 117-138 n. Chr. De aantrekkingskracht van een stad was ook in de Romeinse tijd al evident en dat verklaart mede de grote hoeveelheid nederzettingen uit die periode.&lt;br&gt;Daarnaast was vanaf de tweede eeuw sprake van Romeinse kustverdediging in dit gebied. In Den Haag zijn op meerdere plaatsen vermoedelijke resten van een dergelijk verdedigingssysteem of militaire steunpunten aangetroffen.&lt;br&gt;Veel nederzettingen in het Westland zijn gesitueerd in de nabijheid van de Gantel, waarlangs ook de Romeinse weg richting Forum Hadriani liep. Dit riviertje stroomde in de richting van het huidige Naaldwijk. Zowel een rivier als een weg zijn interessante infrastructuren om zich aan te vestigen.&lt;br&gt;Vandaar dat het niet verwonderlijk is dat hier in de Romeinse tijd een grote concentratie nederzettingen ontstond.&lt;br&gt;In het Wateringseveld zijn in de negentiger jaren van de vorige eeuw de resten van de Romeinse weg met vier mijlpalen gevonden. Zowel de weg als de Gantel liepen door het huidige Wateringen.&lt;br&gt;Bij de Juliahof zijn meerdere Romeinse boerderijen gevonden die ook langs de weg en de Gantel waren gebouwd. Het plangebied Oranjewijk had dan ook een hoge verwachting wat betreft Romeinse bewoning of activiteiten.&lt;br&gt;Met het onderzoek is een start gemaakt door met een booronderzoek vast te stellen of in het plangebeid Oranjewijk sprake was van bewoning of andere activiteiten in de Romeinse tijd en de Late Middeleeuwen. De resultaten van het booronderzoek wezen uit dat een deel van het plangebied een hoge verwachting had. Door middel van proefsleuven was het mogelijk het vermoedelijke nederzettingsterrein beter af te bakenen. Het doel van de uiteindelijke opgraving was om de archeologische resten zo goed mogelijk in kaart te brengen en vast te leggen.&lt;br&gt;De uiteindelijke opgraving heeft veel materiaal uit de Romeinse tijd aan het licht gebracht en ook het een en ander aan middeleeuwse vondsten.&lt;br&gt;Op de noordelijke oever van de Gantel tijd zijn drie gebouwplattegronden, een aantal waterputten en vele afvalkuilen op twee aangrenzende erven uit de Romeinse tijd gevonden. De drie gebouwen hebben niet tegelijkertijd bestaan. Twee plattegronden liggen over elkaar heen. Deze dateren uit de 1e of 2e eeuw na Chr. De derde plattegrond ligt in een andere hoek van het opgegraven terrein. Het is niet helemaal duidelijk of het één erf betreft waarop drie verschillende boerderijen hebben gestaan of dat het twee erven betreft die door een greppel gescheiden zijn. De tussenliggende greppel is in de Middeleeuwen gebruikt en het is niet zeker of deze ook al in de Romeinse tijd in gebruik was.&lt;br&gt;Aan de noord- en westzijde is het erf afgebakend door brede greppels, waarin veel materiaal is gedumpt. Ten noorden van de greppels is niet veel meer gevonden.&lt;/p&gt;