DOI: 10.17026/ar/tlmjtx
title: Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (BO en IVO-O). Ermelo, Harderwijk 140a en 142, gemeente Ermelo

description: Geologisch en geomorfologisch gezien ligt het plangebied in een dekzandlandschap dat in het laat-pleistoceen is ontstaan. Het dekzand wordt gerekend tot de Formatie van Boxtel en het Laagpakket van Wierden, en is ter hoogte van het plangebied mogelijk ten dele verspoeld. Bodemkundig is de omgeving van het plangebied gekarteerd als duinvaaggrond, gooreerdgrond of hoge zwarte enkeerdgrond. Op basis van de gegevens uit DINOloket bestaat de bodem ter hoogte van het plangebied uit verschillende lagen fijn dekzand.
Binnen het onderzoeksgebied zijn vijf bureau- of booronderzoeken en één proefputtenonderzoek uitgevoerd. Bij vier van de vijf bureau- of booronderzoeken werd vrijgave geadviseerd. Één resulteerde een proefputtenonderzoek. Hieraan is één vondstmelding gerelateerd van aardewerk en een gesp uit de late middeleeuwen tot nieuwe tijd. 
In het plangebied en de directe omgeving ervan zijn geen AMK-terreinen aangewezen. 

De eerste vermelding van Ermelo stamt uit de 855 als Irminlo. Lo verwijst naar een bos op zandgrond en Irmin verwijst ‘groot’, ‘goddelijk’, ‘verheven’, ‘groot’ of een oud Germaanse god. De Oude Kerk van Ermelo wordt voor het eerst vermeld in 1006. Het dorp ontwikkelde zich tijdens de middeleeuwen niet tot een belangrijke kern en bleef bestaan uit enkele boerderijen, een molen, een herberg, enkele huizen van ambachtslieden en een kerk. In de 18e eeuw wordt het omschreven als ‘matig dorp waar men enig bouwland vindt’. 

Op de historische kaart van HISIGS is het plangebied gesitueerd aan de Harderwijkerweg en in gebruik als heide. Op de historische kaarten van topotijdreis.nl is in 1893 en 1908 een (zand)weg zichtbaar tussen de heide en bos. Op de kaart uit 1943 is bebouwing zichtbaar aan de zuidwestzijde van het plangebied. De huidige bebouwing die gesloopt zal worden stamt uit 1928 en betreft vermoedelijk de eerste bebouwing van het plangebied. Op de kaarten uit 1965, 1980 en 2006 is zichtbaar dat de bebouwing door de jaren heen is veranderd. Vanaf 1943 zijn eveneens ontwateringsgreppels zichtbaar in het plangebied die de natte heide hebben ontwaterd. 

Op basis van het bureauonderzoek wordt geconcludeerd dat in het plangebied een middelhoge archeologische verwachting geldt voor het pleistocene dekzand, onder de bouwvoor. Hierin kunnen resten worden aangetroffen vanaf het laat paleolithicum tot de nieuwe tijd. 

Tijdens het veldonderzoek zijn 6 boringen verspreid over het plangebied gezet. De positie en maaiveldhoogtes van de boringen zijn ingemeten met behulp van GPS (nauwkeurigheid 1 cm). De boringen zijn beschreven conform de NEN 5104 en de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode (ASB 2.0).
De bodem in het plangebied bestaat uit een bouwvoor of klinkers met ophogingslaag, gevolgd door een verommelde of vergraven zandlaag die scherp overgaat op geel zand. Er is geen restant van een oude bodem aanwezig. 
Op basis van de resultaten van het hier gerapporteerde onderzoek wordt geconcludeerd dat de kans op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in het plangebied klein is.