DOI: 10.17026/ar/lnjq5a
title: Archeologisch vooronderzoek ten behoeve van de verbreding van de Wulptocht (watercompensatie project Windpark Zeewolde), gemeente Zeewolde

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied langs de Wulptocht in de gemeente Zeewolde (afbeelding 1, kaart 1 achterin het rapport). Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de oprit naar de A6, en is vervolgens gelegen aan de westelijke zijde van de Wulptocht tot aan de Vogelweg in het zuiden. Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 18,8 ha, en is momenteel in gebruik als akker- en weiland. De waterloop zal worden uitgebreid en voorzien worden van een plasberm ten behoeve van watercompensatie voor de bouw van windmolens in de omgeving. In afbeelding 2 en achterin het rapport bijlage 2 zijn de geplande werkzaamheden met dwarsprofielen opgenomen. De waterloop zal aan de westzijde met maximaal 10 m breedte en maximaal 2-2,2 m diepte worden uitgebreid. Het verloop is geleidelijk en bestaat uit twee vormen van een talud, waarbij eerst een afloop van 1:20 van ca. 3,0 m breed, gevolgd door een talud van 1:1,5 m talud en de plasberm van ca. 3,3 m waarin voorzien wordt dat ca. 0,4 m water zal staan / stromen. De bestaande beschoeiing wordt vervangen en de nieuwe beschoeiing wordt tot een diepte van ca. 3,0 m -mv aangelegd. Voor de werkzaamheden wordt verharding aangelegd in verschillende vormen op een diepte van ca. 0,40 voor wegverharding langs de watergang tot maximaal 1,0 m voor de standplaats van kranen. In principe is er binnen het plangebied sprake van drie mogelijke archeologische niveaus, met elk een andere archeologische verwachting: Paleolithicum – Mesolithicum. In principe kunnen binnen het gehele plangebied op dekzandopduikingen sporen van bewoning en gebiedsexploitatie voorkomen uit het Paleolithicum en het Mesolithicum. Indien aanwezig bevinden deze sporen zich in de top van het dekzand op overwegend ca. 8,5-10 m -NAP, met een maaiveld op ca. 4,5 m -NAP. De archeologische sporen en resten kunnen bestaan uit paalkuilen, haardkuilen, houtskoolconcentraties, (vuur)stenen werktuigen en productieafval. Deze mogelijke archeologische waarden bevinden zich echter ver buiten het bereik van de geplande ingrepen (bij vindplaats ADW4 lag het archeologisch niveau bijvoorbeeld op een opduiking op 5,2 m -mv, met een ingreep tot 1,9 m -mv). Swifterbantcultuur. Op twee locaties binnen het plangebied zijn oude getijdenafzettingen afgezet in de vorm van oeverwallen en beddingafzettingen. Op de oeverwallen kunnen zich archeologische waarden bevinden, daterend uit de midden fase van de Swifterbantcultuur (circa 5200-3800 v. Chr.). Het niveau waarop deze sporen te verwachten zijn bevindt zich ter hoogte van ADW5 op 7,1 m -NAP (2,3-2,4 m -mv). Bij ADW8 in het zuiden op ca. 2,7 m -mv, al wordt hier op basis van de boring geen archeologisch niveau verwacht. De archeologische sporen en resten kunnen bestaan uit een archeologische bewoningslaag, paalkuilen, haardkuilen, houtskoolconcentraties, (vuur)stenen werktuigen en productieafval en (evt.) aardewerk. Deze mogelijk archeologische waarden bevinden zich buiten het bereik van de geplande ingrepen (ca. 1,9 m -mv), met een buffer van 40-50 cm. Scheeps- en vliegtuigwrakken. In de bovenste lagen binnen het plangebied, de Zuiderzee-, Flevo- en Almere-afzettingen kunnen scheepswrakken of -wrakresten worden aangetroffen. Nog steeds worden bij grondwerkzaamheden scheepswrakken ontdekt. De oudste nog in de bodem te verwachten scheepswrakken dateren uit de 14e eeuw. Hoewel altijd een kans bestaat om scheepswrakken of scheepsonderdelen aan te treffen is de archeologische verwachting hiervan voor wat betreft de planlocatie niet hoger dan elders in Flevoland. De kans op het aantreffen van scheepsresten binnen de te verstoren delen binnen het plangebied is daarmee aanwezig, maar wordt als laag geschat. Tevens bestaat de mogelijkheid dat zich binnen het plangebied vliegtuigwrakken bevinden uit de Tweede Wereldoorlog. Hoewel er geen crashsites bekend zijn binnen het plangebied, kan dit ook niet geheel worden uitgesloten. Advies. Gezien de archeologische verwachting in relatie tot de diepte van de voorgenomen ingrepen, adviseert Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie geen verder archeologisch onderzoek. Wel dient rekening gehouden te worden met de vondst van scheeps- of vliegtuigwrakken binnen het gehele plangebied. Geadviseerd wordt om een Protocol Toevalsvondsten op te stellen, waarbij de taken en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen uiteen worden gezet in geval bij de civiele werkzaamheden een scheeps- of vliegtuigwrak (of een andersoortige archeologische vondst) wordt aangetroffen. Op deze manier kunnen de civiele werkzaamheden met zo min mogelijk risico op stagnatie en bijkomende kosten worden uitgevoerd. Het bevoegd gezag, de gemeente Zeewolde, dient eerst over het advies in dit rapport een besluit te nemen (wel/geen vervolgonderzoek en zo ja, in welke vorm). Wanneer het bevoegd gezag besluit dat vervolgonderzoek niet noodzakelijk is en het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten Flevoland (Mevr. P.P.A. Heise-Roovers, beheerder PDB Flevoland, tineke.roovers@batavialand.nl, tel. 0320-225939/ 06-13243987).