DOI: 10.17026/dans-23g-q7r6
title: Achterland 17 te Groot-Ammers (gemeente Molenwaard)
title: Een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in september 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Achterland 17 te Groot-Ammers (gemeente Molenwaard). Aanleiding is de voorgenomen sloop van de (agrarische) bebouwing en erfverharding op de locatie Achterland 17, de bouw van een nieuwe woonboerderij op dit perceel en de uitbreiding van het bouwvlak in het gebied ten zuiden van de Achterland. Op basis van het bureauonderzoek werd een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat het plangebied deel uitmaakt van de Alblasserwaard, een veengebied dat doorsneden werd door een groot aantal rivierstromen. De oeverwallen en drooggevallen stroomruggen van de voormalige rivierlopen hadden in dit gebied een relatief hoge ligging en waren geschikt voor bewoning. Op basis van een centraal in het plangebied uitgevoerd booronderzoek blijkt dat de natuurlijke ondergrond tot ten minste 4 m –mv uit veenpakketten, afgewisseld met kleilagen (komafzettingen) bestaat. Het gebied is daarom in het verleden niet of nauwelijks aantrekkelijk geweest voor bewoning. Dit veranderde in de Late Middeleeuwen, toen het centrale veengebied in de Alblasserwaard systematisch werd ontgonnen. De Achterland heeft in de Late Middeleeuwen als ontginningsbasis gediend. Het centrale deel van de Alblasserwaard was na de ontginning gevoelig voor overstromingen geworden en daarom ging men over tot het opwerpen van huisterpen. Een dergelijke huisterp bevindt zich in het noordoostelijke deel van het plangebied. Hier is een verhoging zichtbaar op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). Deze potentiële huisterp dateert waarschijnlijk uit de Late Middeleeuwen maar kan in de Nieuwe tijd ook wel als woongrond zijn gebruikt.. Resten van bewoning op deze locatie zullen zich manifesteren als een opgebrachte verrommelde, humeuze laag met aardewerk-, en baksteenresten en fosfaatvlekken en worden direct onder het maaiveld verwacht. Direct onder deze laag kunnen sporen van afvalkuilen, sloten en bewoning zoals muurresten, resten van vloeren en uitbraaksleuven verwacht worden. In het noordwesten en het zuiden van het plangebied kunnen mogelijk eveneens archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd aanwezig zijn. De kans hierop is echter relatief klein, aangezien hier geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van een huisterp zijn gevonden. Wel kunnen mogelijk nog sporen van percelering, waterputten, e.d. voorkomen. Vanwege de diepteligging direct onder het maaiveld is er kans dat eventuele archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen of Nieuwe tijd door recente graafwerkzaamheden verstoord zijn geraakt. Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen werd in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de ondergrond van het plangebied uit een dik mineraalarm veenpakket bestaat, dat in het grootste deel van het plangebied afgedekt is door komafzettingen. Op het perceel van de Achterland 17 is ter hoogte van de verhoging op het AHN een 120 tot 250 cm dik gelaagd kleipakket op het veenpakket aanwezig. Dit pakket is opgebouwd uit lagen siltige, zandige en humeuze klei en bevat baksteen- en houtskoolfragmenten, hout- en schelpresten. Het gelaagde pakket wordt geïnterpreteerd als een terpophogingslaag. De terpophogingslaag reikt tot het maaiveld, maar in de bovenste 40 tot 50 cm komen fragmenten steenkoolgruis voor en de top is dus recent omgewerkt. Onder de terpophogingslaag was de top van het veenpakket tijdens de eerste ophogingsfase en dus mogelijk in de Late Middeleeuwen omgewerkt. In het gedeelte van het plangebied waar een huisterp aanwezig is geldt een zeer hoge archeologische verwachtingswaarde voor archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Buiten het gebied van de huisterp zijn geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische waarden aangetroffen. Waarschijnlijk waren deze delen lange tijd te nat voor bewoning.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek&lt;/p&gt;