DOI: 10.17026/ar/0edo0z
title: Archeologisch Bureauonderzoek (BO) Mensingeweer, Winsum Gemeente Het Hogeland (GR)

description: In opdracht van Baas BV heeft Lycens BV een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd het tracé dat tussen Mensingeweer en Mernaweg ligt. Binnen dit tracé worden waterleidingen en elektriciteitskabels gelegd binnen een brede ontgraving. Op basis van het bureauonderzoek is voor het tracé een advieskaart opgesteld (Figuur. 6). Voor het overgrote deel van het tracé kan de archeologische verwachting op basis van het uitgevoerde bureauonderzoek naar laag worden afgeschaald. Het westelijke deel van het tracé heeft langere tijd deel uitgemaakt van een geulsysteem met de geul zelf of gelegen binnen wadden en slikkengebied. Ook het uiterst oostelijke segment van het tracé ligt binnen een wadden en slikkengebied. Een groot deel van het centrale segment van het tracé en een deel van het oostelijke tracé is gelegen op de kwelderwal waarop in de omgeving verschillende huis- en dorpswierden zijn gelegen. 
Voor het oostelijke tracé ligt binnen het vigerende beleid binnen een zone met een hoge verwachting. Op basis van het bureauonderzoek kan deze verwachting worden afgeschaald naar laag. Binnen het oostelijke deel van het tracé zijn bij booronderzoek in 2012 alleen natuurlijke getijafzettingen aangetroffen, ook zijn geen archeologische indicatoren gevonden. Een deel van de boringen (15 stuks) van dit onderzoek liggen binnen het geplande tracé. Op basis van dit onderzoek worden hier geen archeologische waarden verwacht. Voor dit segment van het tracé wordt vrijgave geadviseerd.
Het centrale deel van het plangebied, ten westen van het kanaal Baflo-Mensingeweer, heeft binnen het gemeentelijk beleid een lage verwachting. Hierdoor wordt voor dit tracédeel vanuit het beleid geen nader onderzoek vereist. Op basis van het bureauonderzoek is deze lage verwachting echter naar middelhoog bijgesteld. Dit segment is op basis van de paleogeografische kaart en de geomorfologische kaart gelegen op een kwelderwal. Zoals hierboven is genoemd zijn diverse huis- en dorpswierden bekend op deze kwelderwal waarbij bewoning is aangetoond vanaf de ijzertijd tot en met de late middeleeuwen. Het kan niet op voorhand worden uitgesloten dat binnen dit segment ‘vergeten’ wierden aanwezig zijn die tot nu toe niet bekend zijn. Direct ten zuiden van de huidige Abelstokstertil wordt een deel van het tracé door middel van open ontgraving geplaatst, hier zouden eventueel resten van de middeleeuwse doorwaadbare plaats kunnen worden verwacht. Echter liggen er op basis van de uitgevoerde KLIC-analyse verschillende kabels, waaronder een waterleiding, binnen dit deel van het tracé. Wettelijk gezien is de waterleiding minimaal op 1 m -mv aangelegd, waardoor eventuele archeologische resten van de Abelstokstertil verstoord zullen zijn. Daarom geldt voor dit deel van het tracé eveneens een lage verwachting er wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd. 
Ondanks dat vanuit het gemeentelijk beleid geen vervolgonderzoek vereist is wordt toch geadviseerd om in dit deel van het tracé toch een verkennend booronderzoek uit te voeren. Dit om te voorkomen dat tijdens de aanleg van het tracé toch archeologische waarden worden aangetroffen die kunnen leiden tot stagnatie van de werkzaamheden. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet 2024 geldt een meldingsplicht bij het aantreffen van archeologische resten bij de gemeente, provincie of de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Dit geld ook voor de overige op basis van dit onderzoek vrijgegeven delen van het tracé waar altijd de mogelijkheid bestaat dat tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Over de bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek dient contact opgenomen te worden met de bevoegde overheid, in dit geval de gemeente Het Hogeland.