DOI: 10.17026/dans-zdr-vp3u
title: Boxtel, Plangebied Kalksheuvel 2a - Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (karterende fase)

description: &lt;p&gt;Het plangebied bevindt zich aan de rand van de bebouwde kom van Boxtel. Gezien de bodemopbouw van de omgeving zal het plangebied zijn afgedekt met een esdek. Bovendien wijst het historisch gebruik als landbouwgebied hierop. Het plangebied kan zowel op een dekzandrug liggen als in een verspoelde dekzandvlakte. In het geval van een dekzandrug, had het terrein een hogere ligging dan de directe omgeving en daardoor een relatief goede ontwatering. Tevens was er bij de kleine Aa stromend water voorhanden. Dergelijke gebieden vormden van oudsher aantrekkelijke vestigingsgebieden. Het gebied was in principe bewoonbaar vanaf het laat paleolithicum en kunnen dus resten vanaf deze periode verwacht worden. In het geval van een ligging op een verspoelde dekzandvlakte was het van oudsher minder gunstig voor (tijdelijke) bewoning. Niet alleen zijn deze gebieden lager gelegen, ook bestaat er de mogelijkheid dat de aanwezig van Brabants leem de ontwatering negatief beinvloedde. Enkeerdgronden zijn echter over het algemeen gevormd onder hoge en droge omstandigheden, hetgeen de ligging op een dekzandrug aannemelijker maakt. Enkeerdgronden zijn vaak gelegen nabij oude nederzettingen of hoeven en daarom is de kans op het aantreffen van vindplaatsen hoog. Archeologische vondsten en bewoningssporen kunnen bij een intact bodemprofiel worden verwacht aan de basis van het esdek en in de top (Ah-, E-, Bh- en Bs-horizonten) van een eventueel daar onder begraven bodemprofiel (meestal een humuspodzol). &lt;br&gt;De plaggenbemesting kwam vanaf ongeveer de 11de eeuw in zwang, zodat vooral vindplaatsen van voor de middeleeuwen nog intact en goed geconserveerd zullen zijn. Vanwege de dikte van het esdek zullen eventuele vindplaatsen veelal nog gaaf aanwezig zijn, omdat ze door de ophoging geleidelijk buiten het bereik van het eergetouw en de keerploeg (sinds de 15de-16de eeuw) zijn geraakt. De oudere grondbewerking (met eergetouw) zal hooguit de bovenste 15 centimeter van de oude bodem hebben geroerd en dus nauwelijks verstoringen van de originele bodem hebben veroorzaakt.&lt;br&gt;Eventueel aardewerk uit de middeleeuwen in en op het esdek en aardewerk uit recentere periode is meestal van elders aangevoerd en duidt dan geen vindplaats ter plaatse aan. Pre-middeleeuws aardewerk dat zich in (de basis van) het esdek bevindt kan door biologische activiteit en regelmatig ploegen omhoog gewerkt zijn en daardoor weer wel een aanwijzing zijn voor een vindplaats in de begraven ondergrond onder het esdek. De grondwaterstand is meestal laag en het profiel is dus goed ontwaterd. Hierdoor zullen vooral organische resten en botmateriaal minder goed geconserveerd zijn. Uit oude kaarten blijkt dat in het plangebied tot 1950 als landbouwgrond in gebruik is geweest. De kans is hoog dat eventueel aanwezige archeologsiche waarden nog intact zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er zijn binnen het plangebied echter geen archeologische vondsten bekend. Enkel op enige honderden meters afstand zijn (voornamelijk) laatmiddeleeuwse vondsten gedaan. Dit kan evenwel het gevolg zijn van het lage aantal onderzoeken in de omgeving. Tijdens een booronderzoek ten zuiden van het plangebied is evenwel niets gevonden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Samenvattend kan op basis van het bureauonderzoek geconcludeerd worden dat het plangebied een middelhoge specifieke verwachting heeft voor vondsten en/of bewoningssporen uit de ijzertijd tot en met de late middeleeuwen. Indien het plangebied op een dekzandrug is gelegen kunnen ook sporen uit het laat paleolithicum tot de bronstijd worden verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het veldonderzoek zijn geen aanwijzingen gevonden voor verspoeling. Het plangebied bevindt zich op een dekzandrug in de nabijheid van stromend water (de Kleine Aa). Dergelijke gebieden vormden van oudsher aantrekkelijke vestigingsplaatsen. Landschappelijk gezien heeft het plangebied een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische waarden en kunnen bewoningssporen vanaf het laat paleolithicum aanwezig zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Over het algemeen is onder een verstoorde laag een intact podzolprofiel aangetroffen met een restant van het oude esdek. Deze oude bodem vertegenwoordigt een pre-middeleeuws leefoppervlak en is archeologisch gezien relevant. Ter plaatse van boring 1 is onder de opgebrachte laag een vrijwel geheel afgetopt bodemprofiel aangeboord. Het betreft waarschijnlijk een lokale verstoring, waardoor de archeologisch relevante bodemlaag, te weten het oorspronkelijke maaiveld voor het opbrengen van het esdek, is verstoord. Eventueel aanwezige archeologische resten zullen hierbij ook zijn verstoord en niet meer in oorspronkelijke ligging (in situ) aanwezig zijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In geen van de boringen zijn echter archeologische indicatoren aangetroffen. Gezien de bovennormale dichtheid van het karterende boorgrid (ca. 52 boringen per hectare) zouden deze bij aanwezige archeologie waarschijnlijk zijn aangetroffen. Bovendien is bij een booronderzoek ten zuiden van het plangebied niets aangetroffen. De enige vondsten in de omgeving betreffen aardewerkfragmenten aangetroffen bij een oppervlaktekartering ca. 650 m naar het westen. Dit aardewerk is waarschijnlijk aangevoerd van elders. Derhalve wordt aan het plangebied aan lage verwachting toegekend op het aantreffen van archeologische waarden van laat paleolithicum tot en met de Romeinse tijd.&lt;/p&gt;