DOI: 10.17026/dans-2b4-5hgm
title: Hardinxveld-Giessendam. Plangebied Buitendams 301-307. Archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).
title: BAAC rapport V-15.0044.

description: &lt;p&gt;In opdracht van KuiperCompagnons heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC&lt;br&gt;bv een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek met&lt;br&gt;behulp van boringen (verkennende fase) uitgevoerd in het plangebied&lt;br&gt;Buitendams 301-307 te Hardinxveld-Giessendam. De aanleiding voor dit&lt;br&gt;onderzoek is de geplande nieuwbouw op de locatie.&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied deel uit maakt van de&lt;br&gt;uiterwaarden van de Merwede. Hoewel deze rivier pas vanaf 2000 jaar geleden is&lt;br&gt;ontstaan, kunnen nog oudere, stroomgordels of crevasses aanwezig zijn. In totaal&lt;br&gt;is in het Holoceen in dit gebied een circa 12 m dik pakket veen en klei afgezet. In&lt;br&gt;zowel verticale als horizontale zin kunnen hierdoor verschillende niveaus met elk&lt;br&gt;een eigen archeologische verwachting worden onderscheiden. Tot in het&lt;br&gt;mesolithicum maakte het plangebied deel uit van een vlechtend&lt;br&gt;rivierenlandschap, dat tegenwoordig op een diepte ligt van 10 à 11 m – NAP. De&lt;br&gt;kans op het aantreffen van archeologische waarden uit deze perioden is derhalve&lt;br&gt;laag. Vanaf het neolithicum ging het plangebied deel uitmaken van een&lt;br&gt;komgebied waar afwisselend klei en veen werd afgezet. Dergelijke gebieden&lt;br&gt;waren minder geschikt voor bewoning. Volgens de beschikbare gegevens&lt;br&gt;bevinden zich geen oude stroomgordels in de ondergrond van het plangebied.&lt;br&gt;Derhalve wordt aan deze periode een lage verwachting toegekend. Omstreeks&lt;br&gt;2000 jaar geleden ontstond ten zuiden van het plangebied de Merwede. Het&lt;br&gt;plangebied maakte mogelijk deel uit van de oeverwallen. Bij de bedijkingen in de&lt;br&gt;dertiende eeuw is het plangebied echter buitengedijkt. Dit doet vermoeden dat&lt;br&gt;het plangebied in die tijd op de rand lag van het bruikbare gebied en derhalve&lt;br&gt;deel uitmaakte van het lagere deel van de oeverwal of een oeverwal die is&lt;br&gt;geërodeerd. De kans dat zich in het plangebied archeologische waarden uit de&lt;br&gt;Romeinse tijd tot en met de vroege middeleeuwen bevinden is derhalve laag tot&lt;br&gt;middelhoog. Langs de dijk is vanaf de dertiende eeuw een bewoningslint&lt;br&gt;ontstaan. Dergelijke bebouwing bevond zich meestal binnendijks, maar het is&lt;br&gt;bekend dat zich in ieder geval vanaf de zeventiende eeuw al buitendijkse&lt;br&gt;bebouwing bevond in de omgeving van het plangebied. Het noordelijke deel van&lt;br&gt;het plangebied zelf was in ieder geval vanaf het begin van de negentiende eeuw&lt;br&gt;bebouwd. Aan het noordelijke deel van het plangebied wordt derhalve een hoge&lt;br&gt;verwachting toegekend voor archeologische waarden (nederzettingsresten) uit&lt;br&gt;deze periode. Het zuidelijke deel had een agrarische functie, waardoor voor deze&lt;br&gt;periode een lage verwachting geldt.&lt;br&gt;Uit het veldonderzoek blijkt dat de natuurlijke bodem in het plangebied bestaat&lt;br&gt;uit restgeulafzettingen van de Merwede, die door drie ophoogpakketten (2&lt;br&gt;oudere en 1 recente) is afgedekt. In de restgeulafzettingen zijn geen&lt;br&gt;aanwijzingen voor bodemvorming aangetroffen. Deze afzettingen waren niet&lt;br&gt;geschikt voor bewoning in het verleden. De ophoogpakketten zijn te relateren&lt;br&gt;aan het bebouwingslint van Giessendam. Het archeologisch niveau van het&lt;br&gt;bebouwingslint bevindt zich op een diepte van 50 tot 65 cm -mv. In het&lt;br&gt;plangebied zijn baksteen-, mortel- en houtfragmenten aangetroffen, die niet&lt;br&gt;nader gedateerd konden worden, alsmede een fragment aardewerk uit de&lt;br&gt;achttiende en negentiende eeuw. Deze vondsten zijn te relateren aan de erven&lt;br&gt;die zich in ieder geval vanaf het begin van de negentiende eeuw, maar&lt;br&gt;vermoedelijk veel eerder in het noordelijke deel van het plangebied bevonden.&lt;br&gt;Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek 8&lt;br&gt;Op basis van het onderzoek is een lage verwachting toegekend voor&lt;br&gt;archeologische waarden uit de steentijd tot en met de vroege middeleeuwen.&lt;br&gt;Vanwege de ligging in een oud bewoningslint langs een dijk, dat in ieder geval in&lt;br&gt;het begin van de negentiende eeuw, maar waarschijnlijk eerder bebouwd was, is&lt;br&gt;aan het noordelijke deel een hoge verwachting toegekend voor archeologische&lt;br&gt;waarden (nederzettingsresten) uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd.&lt;br&gt;Geadviseerd wordt om in het gebied met een hoge verwachting (1200 m2&lt;br&gt;) bij&lt;br&gt;bodemverstoringen dieper dan 30 cm –mv een vervolgonderzoek uit te voeren&lt;br&gt;om de archeologische verwachting nader te specificeren. Gezien de aard van de&lt;br&gt;verwachte archeologie en de aanwezige ondergrond vormt een&lt;br&gt;proefsleuvenonderzoek de meest geschikte methode van onderzoek. In het&lt;br&gt;gebied met een lage archeologische verwachting wordt geen vervolgonderzoek&lt;br&gt;aanbevolen.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;BAAC rapport V-15.0044.&lt;/p&gt;
description: Issued: 2017-01