DOI: 10.17026/dans-zs6-ydza
title: Proefsleuven, archeologische begeleiding en opgraving deelgebieden DI-DIII, F en I, Vitens leidingtracé Fikkersdries-Nijmegen
title: Antea Group Archeologie 2015/130

description: &lt;p&gt;In het kader van de nieuw aan te leggen waterleiding van pompstation Fikkersdries bij Driel naar Nijmegen heeft Antea Group in opdracht van Vitens vanaf 2013 diverse archeologische onderzoeken uitgevoerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Proefsleuven&lt;br&gt;Begin augustus 2014 heeft Antea Group ter plaatse van vindplaatsen DI, DII, DIII en deelgebied F het proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. In totaal zijn, verdeeld over deze locaties, tien proefsleuven aangelegd. Ter plaatse van werkput 1 (deelgebied DI) en werkput 9 (deelgebied F) zijn in totaal twee vindplaatsen aangetroffen (hierna: vindplaats DI en vindplaats F). Vindplaats DI betreft naar alle waarschijnlijkheid een nederzettingsterrein uit de late bronstijd en/of (vroege) ijzertijd en vindplaats F, ter plekke van het AMK-terrein 4265, heeft conform verwachting vondstmateriaal opgeleverd dat gerelateerd kan worden aan het 16e-eeuwse klooster aldaar. Beide vindplaatsen kunnen als behoudenswaardig worden gekwalificeerd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In overleg met het bevoegd gezag, de gemeente Overbetuwe (geadviseerd door &lt;br&gt;dhr. J. Habraken), is overeengekomen dat de beide vindplaatsen binnen het tracé van de leiding moeten worden opgegraven (of behoud in situ door middel van bijvoorbeeld een gestuurde boring eronderdoor (HDD)). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vindplaats DI zal uiteindelijk niet worden verstoord. Vitens heeft ervoor gekozen de leiding hier middels een gestuurde boring (HDD) onderdoor te boren. Voor vindplaats F is niet voor een gestuurde boring gekozen. Deze vindplaats is, voor zover gelegen binnen de werkstrook van de leiding, in mei 2015 door Antea Group opgegraven. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische begeleiding&lt;br&gt;In februari 2015 heeft de archeologische begeleiding, in de vorm van een inspectie achteraf, plaatsgevonden bij de aanleg van de werkstrook ter plekke van Deelgebied I. Enkele dagen later heeft hier een archeologische begeleiding plaatsgevonden bij het verwijderen van de zogenaamde B-aarde.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het begeleide deel van het plangebied ligt in een gebied met oeverafzettingen op bedding- en plaatselijk komafzettingen behorende tot de Ressense stroomgordel. Deze oeverafzettingen, die in potentie archeologisch kansrijk zijn, bestaande uit sterk siltige tot zandige klei, zijn al direct onder de bouwvoor aanwezig. Het betreffende pakket is echter tot op een diepte van 0,7 tot meer dan 1,5 m verstoord als gevolg van de aanleg van een bestaande leiding.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Opgraving&lt;br&gt;De opgraving heeft in mei 2015 plaatsgevonden ter plekke van AMK-terrein 4265 en binnen de werkstrook van de waterleiding. Bekend is dat op dit terrein een klooster heeft gestaan. Het gaat om het klooster van de Vrouwen van de Heilige Elisabeth van de Fransiscaner Orde, dat voor het eerst wordt genoemd in 1493 en is verwoest in 1588. Het had in elk geval een kapel en een gasthuis. Resten van het klooster zijn opgenomen in de huidige boerderij, die op een duidelijke verhoging in het noordwesten van het AMK-terrein staat. Volgens informatie in ARCHIS zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog aan de zuidwestzijde van de boerderij enkele sleuven gegraven waarbij een funderingsmuur van 1,5 breed is aangetroffen. Ook is destijds over een afstand van 60 m een gracht gevolgd.&lt;br&gt;Het in het kader van de Vitenswaterleiding uitgevoerde onderzoek heeft plaatsgehad in het meest oostelijke deel van het AMK-terrein. Hier werden niet direct resten van het hoofdgebouw verwacht, maar mogelijk wel resten van bijgebouwen of de al eerder aangetroffen gracht. Tijdens het proefsleuvenonderzoek werden in één van beide sleuven op het terrein enkele op één lijn gelegen min of meer rechthoekige sporen blootgelegd. De sporen konden niet direct aan het klooster gerelateerd worden, maar het vondstmateriaal uit deze sporen (o.a. laat-middeleeuws aardewerk, veel bouwpuin) wel.&lt;br&gt;De opgraving heeft meer van deze sporen opgeleverd, in totaal 22 stuks, in twee evenwijdige rijen gelegen. Deze rijen liggen min of meer evenwijdig aan de percelering. Uit de samenstelling en hoeveelheid van het materiaal is duidelijker vast komen te staan dat het (sloop)materiaal betreft van (bakstenen) bebouwing van het klooster. De functie van deze beide sporenrijen zelf is echter niet duidelijk geworden. Mogelijk gaat het om stiepen van een (opvallend) lang, rechthoekig gebouw van na de kloosterfase; in elk geval van na 1588 na Chr., het jaar waarin het klooster moet zijn verwoest.&lt;br&gt;In elk geval kan de geplande waterleiding zonder bezwaar binnen het onderzochte deel van het AMK-terrein worden aangelegd.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Antea Group Archeologie 2015/130&lt;/p&gt;