DOI: 10.14457/tu.the.2017.1236
title: มาตรการเครดิตภาษีเงินได้เพื่อคนทำงานที่มีรายได้น้อย

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงเครดิตภาษีเงินได้จากการทำงาน ซึ่งเป็นมาตรการทางภาษีด้านรายจ่ายที่ให้สิทธิประโยชน์พิเศษแก่คนทำงานไม่ว่าจะเป็นลูกจ้างหรือผู้ประกอบกิจการก็ตาม นอกจากจะเป็นคนทำงานแล้วกลุ่มเป้าหมายต้องมีรายได้น้อยโดยเฉพาะการให้ความช่วยเหลือแก่ผู้มีรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ที่จะต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับวิธีการให้สิทธิประโยชน์นั้นจะมีรูปแบบการให้เงินอุดหนุนด้วยวิธีการโอนเงินสดเพื่อเพิ่มฐานรายได้ให้แก่ผู้รับสิทธิที่มีคุณสมบัติตามเงื่อนไขที่ออกแบบไว้ ในส่วนของความเชื่อมโยงกับระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดานั้น ผู้ขอรับสิทธิจะต้องยื่นแบบแสดงรายการทางภาษีควบคู่ไปกับการยื่นคำขอรับเครดิตภาษี จึงส่งผลให้ผู้ขอรับสิทธิต้องแสดงรายได้ที่แท้จริงเพื่อให้กรมสรรพากรสามารถเก็บเป็นฐานข้อมูล และตรวจสอบสิทธิที่พึงจะได้รับอย่างเหมาะสม ฉะนั้น จึงเป็นมาตรการที่มีความเป็นธรรม โปร่งใส และตรวจสอบได้ สำหรับเหตุผลประการสำคัญในการศึกษาโครงสร้างและวิธีการของมาตรการเครดิตภาษีเงินได้จากการทำงาน เพื่อแก้ไขปัญหาภาวะแรงงานว่างงานจำนวนมาก ซึ่งนำไปสู่วิกฤติการณ์ความยากจนที่มีมาอย่างยาวนาน ด้วยเหตุที่ กรอบนโยบายของรัฐและโครงการสวัสดิการประเภทมาตรการเงินอุดหนุนรายได้ ไม่ว่าจะเป็นมาตรการในรูปแบบใดก็มิอาจประสบผลสำเร็จในการแก้ไ-ปัญหาดังกล่าว รวมถึงระบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้กำหนดสิทธิประโยชน์เพื่อช่วยเหลือกลุ่มผู้มีรายได้ปานกลางไปจนถึงระดับสูงเท่านั้น จึงเกิดความไม่เป็นธรรมต่อผู้ที่มีรายได้ต่ำมากที่จะไม่ได้รับสิทธิประโยชน์ใดเลยจากมาตรการบรรเทาภาระภาษี อีกทั้งสิทธิประโยชน์ที่ได้มอบให้ประชาชนกลับกลายเป็นโทษเนื่องมาจากรูปแบบของมาตรการที่สร้างพฤติกรรมให้ประชาชนรอคอยรับความช่วยเหลือและได้มาซึ่งสิทธิประโยชน์แต่เพียงอย่างเดียว โดยไม่ได้สะท้อนให้ประชาชนรู้หน้าที่ที่จะต้องพยายามสร้างฐานะและพัฒนาศักยภาพตนเองให้สามารถสร้างรายได้และดูแลสมาชิกในครอบครัวของตนเองได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนสร้างรายได้และเพิ่มฐานะทางเศรษฐกิจโดยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน จึงนำกลไกทางภาษีมาออกแบบให้สิทธิประโยชน์ในรูปเครดิตภาษีประเภทขอคืนเป็นเงินได้ หรือให้เงินอุดหนุน ซึ่งเรียกว่า เครดิตภาษีเงินได้จากการทำงาน เนื่องจากกฎหมายภาษีแห่งประมวลรัษฎากรของประเทศไทยในปัจจุบันนั้น ยังมิได้มีการนำมาตรการเครดิตภาษีดังกล่าวมาใช้บังคับ แต่ได้มีการนำแนวคิดและหลักการของการให้เงินช่วยเหลือกลุ่มผู้มีรายได้น้อยตามแผนการบริหารประเทศมาใช้บังคับเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนซึ่งมีพื้นฐานแนวคิดมาจากกรอบนโยบายสวัสดิการในรูปแบบเดิมที่ให้เงินช่วยเหลือโดยปราศจากเงื่อนไข ดังนั้น จึงมีการศึกษาถึงกฎหมายและโครงสร้างของมาตรการเครดิตภาษีเงินได้จากการทำงานของประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศสหราชอาณาจักร และประเทศสิงคโปร์ รวมถึงศึกษามาตรการให้เงินช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อยของประเทศมาเลเซีย ซึ่งมีหลักการคล้ายคลึงกับมาตรการเพิ่มรายได้ให้แก่ผู้มีรายได้น้อยในประเทศไทย และจะนำมาผสมผสานแนวคิด วิธีการและออกแบบโครงสร้างจากประเทศต้นแบบที่ได้นำมาศึกษาเปรียบเทียบมาสร้างมาตรการเครดิตภาษีเงินได้เพื่อคนทำงานสำหรับประเทศไทย ในฐานะนโยบายทางเลือกหนึ่งที่บูรณาการแนวคิดและเครื่องมือของระบบภาษี ระบบสวัสดิการ และระบบประกันสังคมของรัฐเข้าด้วยกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ฉะนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนของครัวเรือนและสร้างแรงงานที่มีคุณภาพ จึงเห็นควรที่จะศึกษาเกี่ยวกับเครดิตภาษีเงินได้จากการทำงาน และเสนอให้บัญญัติเป็นพระราชบัญญัติเครดิตภาษีเงินได้เพื่อส่งเสริมคนทำงานที่มีรายได้น้อย โดยใช้บังคับในฐานะมาตรการทางภาษีที่ให้เงินอุดหนุนต่อกลุ่มเป้าหมายโดยเฉพาะเจาะจง และมีขอบเขตการให้สิทธิประโยชน์ซึ่งพิจารณาตามคุณสมบัติของผู้ขอรับสิทธิ นอกจากนี้ยังส่งผลให้งบประมาณรายจ่ายของแผ่นดินนำมาใช้แก้ไขปัญหาอย่างโปร่งใสและเป็นระบบที่ตรวจสอบได้อย่างเป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น โดยปรับเปลี่ยนมาตรการให้สอดคล้องกับกฎหมายภาษีที่มีอยู่เดิม และกรอบแผนการดำเนินงานที่เกี่ยวพันกับการแก้ไขปัญหาความยากจนและสถานการณ์การจ้างแรงงานของประเทศไทยที่มีลักษณะให้เงินอุดหนุนผู้มีรายได้น้อย รวมไปถึงต้องออกแบบโครงสร้างของมาตรการนี้ให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทยด้วย