DOI: 10.17026/dans-x6s-p8ws
title: het Centrum van Haaren

description: &lt;p&gt;Bij een archeologisch onderzoek in de gemeente Haaren zijn restanten uit de Late-IJzertijd aan het licht gekomen. Het onderzoek vond plaats naar aanleiding van de op stapel staande bouwplannen in het centrum van de Noord-Brabantse gemeente. Het project Centrumontwikkeling Haaren omvat onder meer de bouw van appartementcomplexen, een zorgcentrum, school, horeca, gemeenschapshuis en ondergrondse parkeerplaatsen. Omdat deze werkzaamheden de aanwezige archeologische waarden in de bodem onherroepelijk zullen beschadigen of zelfs volledig vernielen, voerde ADC-ArcheoProjecten uit Amersfoort een waarderend archeologisch onderzoek uit in de vorm van boringen en proefsleuven. Het was de opzet van dit archeologische onderzoek om het bodemarchief binnen de deelgebieden 2A (proefsleuven), 2B en 3 (boringen) te onderzoeken op behoudenswaardige archeologische restanten (zie bijlage 12 voor de locatie van de plangebieden).Bij het proefsleuvenonderzoek in deelgebied 2A werden sporen aangetroffen in één van de drie werkputten (werkput 1). Daarop werd na overleg met de opdrachtgever beslist om deze zone verder onder de loep te nemen door middel van uitbreidingen (extra werkputten 4 en 5) ten oosten en ten westen van de sporenconcentratie. In totaal werden er op die manier 26 archeologische sporen herkend, waarvan 24 paalkuilen en 2 mogelijke haardkuilen. Aan de hand van het verzamelde aardewerk uit het vlak en uit een aantal sporen konden de specialisten de archeologische resten dateren in de Late- IJzertijd (tabel 1).De beperkte omvang van het onderzoek maakte het onmogelijk om duidelijke (boerderij)plattegronden te onderscheiden, maar de aanwezigheid van 2 sporenconcentraties, beiden met een eigen haardkuil, laat veronderstellen dat er binnen het deelgebied 2A sprake is van minstens 2 wooneenheden. Dergelijke constructies uit de IJzertijd konden tientallen meters lang zijn, maar de afwezigheid van sporen in de parallelle proefsleuf 3 maakt het mogelijk om in ieder geval de zone van de bewoning af te bakenen. Het is anderzijds absoluut niet uitgesloten, zelfs eerder waarschijnlijk, dat er zich binnen de contouren van het erf uit de IJzertijd nog meerdere bijgebouwen bevinden.Behoudenswaardige archeologische restanten, de kwaliteit van het aardewerk (dat onder meer een volledig potprofiel opleverde) en de mogelijkheid om een IJzertijd woonerf vlakdekkend te onderzoeken, leiden ertoe dat een deel van deelgebied 2A als behoudenswaardig kan worden gewaardeerd. Er wordt dan ook vanuit dit onderzoek geadviseerd om de zone rondom proefsleuf 1 en kijkvensters 4 en 5 indien mogelijk in situ (ter plaatse) te bewaren. Indien dit niet mogelijk blijkt te zijn, wordt er aanbevolen om deze zone over een totale oppervlakte van ca. 1800 m2 vlakdekkend op te graven (zie puttenplan in bijlage 1). Daarbij moet bijzondere aandacht besteed worden aan mogelijke vondstconcentraties in laag S2000 (net onder de enkeerdgrond) en op een voorzichtige aanleg van het vlak (in de top van de C-horizont), rekening houdend met het feit dat veel paalkuilen niet diep bewaard zijn en zich soms eerder als vage grijze vlekken aftekenen in de bodem.Boringen wijzen op intacte bodemIn deelgebieden 2B en 3 werden respectievelijk 3 en 8 boringen geplaatst. Het onderzoeksdoel bestond uit het inschatten van de aanwezigheid van archeologische resten in het bodemarchief. Uit negen van de 11 boringen bleek dat het bodemprofiel intact is gebleven, wat betekent dat in de C-horizont, onder de bouwvoor, restanten uit de prehistorie tot en met de Middeleeuwen bewaard kunnen zijn. Er wordt dan ook aanbevolen om binnen de deelgebieden 2B en 3 verder inventariserend onderzoek te doen door middel van proefsleuven.&lt;/p&gt;