DOI: 10.17026/ar/cgywsf
title: Gemeente Zutphen. Plangebied Warkenseweg 7 te Warnsveld.
title: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).
title: BAAC-rapport V-23.0925

description: BAAC heeft een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek verkennend booronderzoek) uitgevoerd in het plangebied Warkenseweg 7 te Warnsveld (gemeente Zutphen). Aanleiding voor het onderzoek is de geplande herinrichting van het terrein, waardoor mogelijke aanwezige archeologische waarden aangetast of vernietigd kunnen worden.

Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied deel uitmaakt van een zone met een afwisseling van paraboolduinen en uitblazingslaagtes die in het Pleistoceen zijn ontstaan. Langs de noordzijde van het plangebied bevindt zich een dal, waarin de Onderlaatsche Laak stroomt. Op de hogere delen van het landschap zijn vanaf het Holoceen humuspodzolen (veldpodzolen en mogelijk haarpodzolen) ontstaan. In de lagere delen, zoals het dal, zijn beekeerdgronden ontwikkeld. Hoger gelegen gebieden nabij een landschappelijke gradiënt vormden van oudsher aantrekkelijke vestigingsgebieden. Uit de omgeving van het plangebied zijn echter alleen bouwkeramiek en houtskool (niet nader gedateerd) bekend. Dit hoeft niet te betekenen dat er geen archeologische waarden aanwezig zijn, aangezien het meeste onderzoek alleen een bureauonderzoek betrof of in relatief laag gelegen gebied is uitgevoerd. 

Lange tijd maakte het plangebied deel uit van een onontgonnen heidegebied. Vanaf het einde van de 18e eeuw is het plangebied geleidelijk ontgonnen voor de landbouw en de bosbouw. Mogelijk is hierbij in een deel van het plangebied een matig dik humeus cultuurdek (30-50 cm) ontstaan. In de tweede helft van de vorige eeuw is het plangebied in gebruik genomen als recreatieterrein.

Op basis van het bureauonderzoek geldt er voor de hogere delen van het plangebied een hoge verwachting voor vindplaatsen van jager-verzamelaars en landbouwers uit het laat-paleolithicum-volle middeleeuwen en voor de lagere delen een middelhoge verwachting. Voor het gehele plangebied geldt vanwege het ontbreken van aanwijzingen voor bebouwing een lage verwachting voor nederzettingsresten uit de late middeleeuwen-nieuwe tijd. Uiteraard kunnen uit deze periode wel sporen van ontginning (percelering e.d.) aanwezig zijn. Ook voor resten uit de Tweede Wereldoorlog geldt een lage verwachting.

Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied grotendeels ligt op een dekzandrug (paraboolduin) waarvan het hoogste deel ter hoogte van boring 8 ligt en van daaruit afhelt. De zuidelijke en oostelijke arm van de duin is matig hoog gelegen. Aan de westzijde ligt een uitblazingslaagte, terwijl aan de zuidzijde en langs de noordoostzijde sprake is van een fluvioperiglaciaal dal. De hoogste toppen van de duin zijn geëgaliseerd, waardoor de natuurlijke bodem is verdwenen en sprake is van een zeer dunne humeuze bovengrond. Op de flanken van de duin is de natuurlijke bodem (veldpodzol) grotendeels nog wel aanwezig. Het fluvioperiglaciale dal was te nat voor podzolisering en is, na verploeging, opgehoogd (mogelijk met materiaal van de hogere delen). Hier was vermoedelijk van oorsprong een beekeerdgrond aanwezig. Op basis hiervan wordt de verwachting voor zowel de hogere delen als het fluvioperiglaciale dal bijgesteld naar laag. Aan de (onverstoorde) flanken van de duin wordt een middelhoge verwachting toegekend.

BAAC adviseert de delen van het plangebied met een lage archeologische verwachting vrij te geven voor geplande werkzaamheden. Op de flanken van de dekzandrug is nog een (grotendeels) intacte natuurlijke bodem aanwezig en blijft de middelhoge verwachting van toepassing. Het archeologisch relevante niveau (top natuurlijke bodem) bevindt zich in een groot deel van het plangebied vrijwel direct onder het maaiveld (10 à 15 cm -mv) waardoor eventueel aanwezige archeologische waarden kwetsbaar zijn voor verstoringen. Dit betekent dat zelfs de aanleg van verharding (uitgraven ondiep cunet voor aanleg wegen en parkeerplaatsen) potentieel voor verstoring van het archeologisch niveau kan zorgen. Op basis van deze gegevens wordt derhalve geadviseerd om in de zones met een middelhoge verwachting (d.w.z. 1,38 ha) een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven uit te voeren. De bevoegde overheid heeft besloten dat het vervolgonderzoek in het gehele duingebied dient te worden uitgevoerd en bij de aanwezigheid van archeologische indicatoren ook in de randzone van het fluvioperiglaciale dal.