DOI: 10.17026/ar/rswzlv
title: Archeologisch onderzoek N358 De Skieding deellocatie C, gemeente Westerkwartier; inventariserend veldonderzoek doo rmiddel van boringen

description: In opdracht van provincie Fryslân heeft Sweco Nederland B.V. archeologische onderzoeken uitgevoerd ter plaatse van De Skieding/Scheiding (N358) tussen Surhuisterveen en de A7. De aanleiding voor dit onderzoek is de toekomstige reconstructie van de weg De Skieding (N358) tussen Surhuisterveen en de A7. De provincie Fryslân wil de doorstroming en de verkeersveiligheid op de N358 tussen Surhuisterveen en de aansluiting op de A7 verbeteren. Ter plaatse van de huidige kruising van de N358 De Skieding en de Folgersterloane zal een ovonde worden aangelegd en wordt het wegtracé van de N358 ten zuiden van de kruising aangepast. Het plangebied ligt op de grens van de provincie Fryslân en Groningen.

Het nu uitgevoerde onderzoek is ter aanvulling op het eerder uitgevoerde bureau- en inventariserende veldonderzoek uitgevoerd in 2020 en betreft deelgebied C. In 2020 zijn ten zuidwesten van de rotonde/kruising De Skieding en de Folgerster Loane zes boringen niet uitgevoerd wegens het ontbreken van betredingstoestemming. Het huidige onderzoek betreft het booronderzoek voor die ontbrekende boorlocaties. De locaties liggen direct ten zuiden van de rotonde langs de oostzijde van de Skieding/N358, binnen de gemeente Westerkwartier.

Voor het grootste gedeelte van het plangebied geldt een middelhoge trefkans op archeologische sporen en vondsten voor de periode Paleolithicum – Neolithicum en de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd. Voor de tussenliggende perioden geldt een lage verwachting. Op basis van vondstwaarnemingen uit de omgeving is de verwachting het hoogst voor de periode Paleolithicum t/m de Vroege Bronstijd. Het mogelijk aanwezige archeologisch relevante niveau zal bestaan uit de intacte E- en B-horizont van een podzolprofiel en ligt waarschijnlijk direct onder de bouwvoor. Vanaf de Bronstijd tot in de Vroege Middeleeuwen was het gebied ongeschikt voor bewoning vanwege de vernatting van het gebied en de ontwikkeling van veenmoerassen op het dekzand. Een tweede fase van bewoning deed zich voor vanaf de Middeleeuwen (11e en 12e eeuw) toen het hoogveen voor het eerst ontgonnen werd. Uit de Vroege Middeleeuwen en de Volle Middeleeuwen kunnen mogelijk resten van deze veenontginningen verwacht worden, in de vorm van onder andere greppel- of slotensystemen en mogelijke bewoningsresten langs oude ontginningsassen. 

Ten gevolge van allerlei grondwerkzaamheden ten behoeve van de landbouw en aanleg van infrastructuur (boven- en ondergronds) zal het oorspronkelijke landschap plaatselijk verstoord zijn en specifiek de top van het dekzand, met daarin het archeologische niveau uit de Steentijd. In zones met egalisaties en vergravingen zullen eventueel aanwezige archeologische resten aangetast of verdwenen zijn. Uit de eerder uitgevoerde booronderzoeken in de nabije omgeving is inderdaad gebleken dat de top van het dekzandpakket op veel locaties verstoord is, maar ook dat kleinschalig nog zones aanwezig kunnen zijn waar de bodemopbouw wel intact is.

Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek is verricht op 1 juli 2022 door een senior KNA prospector. Hierbij zijn zes handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een guts. De boringen zijn uitgevoerd tot 0,3 m in de C-horizont en/of tot een maximale diepte van 1,2 m beneden maaiveld.
De bodemopbouw bestaat uit een opgebracht en verstoord pakket zand op dekzand. Het dekzand ligt op circa 0,8 m -mv, soms op 0,4 m -mv (boring 60). In boringen 39 en 54 is onder het verstoorde pakket en boven de C-horizont een (restant) van een oorspronkelijk maaiveld/loopvlak aangetroffen (A-horizont). In geen van de boringen is een intacte podzol aangetroffen; in boring 42 is nog een BC-horizont aanwezig in de top van het dekzand.
Uit het veldonderzoek is gebleken dat er sprake is van een dekzandpakket waar in het verleden bodemvorming (podzolbodems) heeft plaatsgevonden. Het booronderzoek heeft echter aangetoond dat de top van aanwezige dekzandbodems is afgetopt en/of soms relatief diep zijn verstoord. Daarmee is het relevante niveau voor de mogelijke aanwezigheid van Steentijdvindplaatsen niet meer aanwezig. Er zijn in de boringen geen archeologische indicatoren aangetroffen die duiden op de mogelijke aanwezigheid van een archeologische vindplaats.

Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.