DOI: 10.17026/dans-x7y-ukd9
title: Proefsleuvenonderzoek Zeewolde Ibisweg e.o. Proefsleuvenonderzoek aan de Ibisweg e.o. te Zeewolde in de gemeente Zeewolde

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd voor de Ibisweg e.o. te Zeewolde, in de gemeente Zeewolde. In het plangebied zal natuur ontwikkeld worden, in combinatie met natuurlandbouw en een beperkt oppervlak aan bebouwing (project Natuurontwikkeling Noorderwold-Eemvallei). In dit kader zullen ook een aantal nieuwe watergangen worden aangelegd, waarvan één watergang, met een breedte van 7 meter en een diepte 2 meter beneden het maaiveld, in het westelijke deel van het plangebied een oude getijdegeul (Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk) zal kruisen. Op basis van het Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase (IVO-Overig), is vastgesteld dat de nieuw aan te leggen watergang in dit deel van het plangebied mogelijk aanwezige archeologisch resten kan verstoren. Het archeologisch onderzoek ter plekke van deze nieuw aan te leggen watergang werd noodzakelijk geacht om te bepalen of er een gerede kans is dat archeologische waarden wel of niet aanwezig (kunnen) zijn in de ondergrond, die door de voorgenomen bodemingrepen kunnen worden aangetast/verloren kunnen gaan. Daarom is het binnen het kader van de Erfgoedwet (1 juli 2016) verplicht voorafgaand archeologisch onderzoek uit te voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Doel van het proefsleuvenonderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting zoals vermeld in het Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase (IVO-Overig), Het gaat om gebied- of vindplaatsgericht onderzoek. Het proefsleuvenonderzoek gebeurt door middel van waarnemingen in het veld, waarbij (extra) informatie wordt verkregen over bekende en/of verwachte archeologische waarden binnen een onderzoeksgebied. Dit omvat de aan- of afwezigheid, de aard, de omvang, de datering, de gaafheid, de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het resultaat van een proefsleuvenonderzoek is een rapport met een waardering en een inhoudelijk (selectie-)advies (buiten normen van tijd en geld), aan de hand waarvan een beleidsbeslissing (een selectiebesluit) kan worden genomen. Dit betekent dat de veldactiviteiten uitgevoerd worden tot het niveau waarop deze beslissing gefundeerd genomen kan worden, dat wil zeggen dat de archeologische waarden van het terrein/vindplaats in voldoende mate zijn vastgesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel De archeologische verwachting is hoog voor de aanwezigheid van archeologische resten uit het Laat-Paleolithicum, Mesolithicum en Neolithicum in de top van de pleistocene afzettingen en ter plekke van met name de oeverwallen van de oude getijdegeul (Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk). Op het voorkomen van archeologische resten uit de Bronstijd tot en met de Nieuwe tijd is een lage verwachting van toepassing.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gevolgde onderzoeksmethode Tijdens het veldwerk was er geen reden om van de onderzoeksmethodiek af te wijken zoals beschreven in het Programma van Eisen. Ter plekke van de onderzoekslocatie is één proefsleuf aangelegd met globaal een noordwest-zuidoost oriëntatie. De proefsleuf had een lengte van circa 260 meter. Vanaf het maaiveld tot 1 meter beneden het maaiveld had de proefsleuf een breedte van 4 meter. Vanaf 1 meter tot 2 meter beneden het maaiveld had de proefsleuf een breedte van 2 meter. Het onderste niveau van de proefsleuf is hoofdzakelijk aangelegd tot in de top van de oude getijdeafzettingen (Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk), en deels het verslagen veen, of te wel de grof-detritische gyttja (Flevo Laag, Formatie van Naaldwijk). In totaal zijn 15 profielkolommen gedocumenteerd met een tussenafstand van circa 20 meter, met als doel de bodemopbouw ter plekke van de onderzoekslocatie te documenteren. Tot slot zijn twee monsters verzameld van de top van oeverwallen van de oude getijdegeul, waar de kleiige afzettingen plantaardig materiaal bevatten. Doel van deze monstername is om met behulp van de 14C-methode dateringen te verkrijgen van de vorming van de oude getijdegeul, en in het bijzonder de eindfase hiervan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten Proefsleuvenonderzoek Tijdens het veldonderzoek kon worden vastgesteld dat de oude getijdegeul (Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk) met twee oeverwallen en restgeul aanwezig was ter plekke van de onderzoekslocatie. De top van de oeverwallen lag binnen de 1,5 meter beneden het maaiveld. Duidelijke bodemvorming in de top van de oude getijdeafzettingen kon niet worden waargenomen. Wel zijn twee monsters met plantaardig materiaal verzameld van de top van de oeverwallen. Deze monsters zijn gedateerd door de 14C-methode, hetgeen resulteerde in de volgende gekalibreerde dateringen: 3.961 - 3.800 cal BC en 4.327 - 4.061 cal BC. Deze dateringen komen overeen met de Laat-Swifterband, vergelijkbaar met Oost-Flevoland.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op de oude getijdeafzettingen was verslagen Hollandveen met riet, hout- en/of plantenresten aanwezig. Boven het veen waren verschillende kleipakketten aanwezig tot aan het maaiveld (Laagpakket van Walcheren, Formatie van Naaldwijk).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het veldonderzoek zijn geen (behoudenswaardige) archeologische sporen en/of vondsten aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn geen (behoudenswaardige) archeologische sporen en/of vondsten aangetroffen. Als gevolg is geadviseerd om de locatie waar de nieuwe watergang zal worden aangelegd dwars over en door de oude getijdegeul (Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk) vrij te geven tot 30 centimeter boven het niveau van het oppervlak van het pleistocene landschap op circa 9 meter -NAP (circa 4 meter beneden het maaiveld) in dit stadium van de Archeologische Monumentenzorg-cyclus.&lt;/p&gt;