DOI: 10.17026/ar/p6hi9s
title: Slochteren, Fraeylemaborg- Noordbroeksterweg (Gemeente Midden-Groningen, Gr.) Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVOO) Verkennende Fase

description: In opdracht van Adviesbureau Van der Plas bv is een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) bij de Fraeylemaborg (langs de Noorderbroeksterweg) te Slochteren, gemeente Midden-Groningen, provincie Groningen (Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is de bouw van een tijdelijk paviljoen met een toegangspad. Het paviljoen en het pad hebben samen een oppervlakte van circa 230 vierkante meter. Het is nog niet bekend of, en op welke manier het paviljoen gefundeerd wordt. Eventuele graafwerkzaamheden die met de aanleg van het pad of fundering van het paviljoen gepaard gaan kunnen archeologische waarden in het gebied verstoren.
 Het plangebied valt onder het bestemmingsplan Slochteren-Schildwolde en heeft een dubbelbestemming Waarde – Archeologie 1. Dit houdt in dat voorafgaand aan de bouw van alle bouwwerken groter dan 50 vierkante meter een archeologisch onderzoek uitgevoerd dient te worden. Op de archeologische waarden- en verwachtingskaart van de gemeente Midden-Groningen heeft het gebied een hoge archeologische waarde en ligt het op een AMK-terrein (Van der Mei 2020).

Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (KNA 4.1: LS05)
Het plangebied was in de steentijd geschikt voor bewoning. Uit de directe omgeving van het plangebied is een aantal vuursteenvindplaatsen bekend. Deze bevinden zich op de keileemrug van Slochteren, die ten noorden en oosten van het plangebied loopt. In het dekzand in het plangebied kunnen echter ook resten uit de steentijd aanwezig zijn. Deze kunnen bestaan uit vuurstenen artefacten, houtskoolconcentraties en grondsporen zoals haardkuilen. Resten uit de steentijd kunnen zijn verstoord met de ontginningen van het veen. Hierbij werd geregeld ook het onderliggend dekzand geraakt.
 Vanaf het eind van het neolithicum overgroeide het gebied met veen dat vanaf de late middeleeuwen ontgonnen werd. Van deze ontginningen en het daarop volgende landgebruik als akker kunnen resten bewaard zijn gebleven in de bodem. Indicatoren hiervan bestaan uit artefacten van aardewerk, steen, hout, metaal of glas, maar ook grondsporen zoals greppels en (paal)kuilen. Verder zijn op het terrein van de borg diverse vondsten gedaan aan maaiveld of bij kleinschalig graafwerk. Dergelijke vondsten kunnen vanaf het maaiveld ook worden gedaan tijdens de graafwerkzaamheden in het plangebied. Op basis van historische bronnen zijn geen indicaties voor bebouwing op het plangebied in de afgelopen 200 jaar.

Resultaten veldonderzoek (KNA 4.1: VS02, VS03)
In totaal zijn tijdens het veldonderzoek (verkennende fase) zeven boringen uitgevoerd. In overeenstemming met wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek bestaat de bodemopbouw uit verspoelde dekzandgronden die zijn afgedekt door een moerige veenlaag. Plaatselijk werd in het dekzand (restanten) van een podzolbodem aangetroffen, bestaande uit een E-, B- en/of BC-horizont. Alleen in boring 4, in het midden van het plangebied, waren de horizonten scherp begrensd en werden indicaties voor verspoeling niet waargenomen. De bovenste 50-80 centimeter van de bodem werd gekenmerkt door verstoorde lagen, bestaande uit omgewerkte en opgeworpen gronden. Naast puinspikkels, fragmenten baksteen en recent glas werden geen behartigenswaardige archeologische indicatoren aangetroffen met betrekking tot het borgterrein.