DOI: 10.17026/ar/bd7ldf
title: Archeologisch vooronderzoek ten behoeve van de sloop en nieuwbouw van woningen aan de G.A. Brederolaan te Maassluis, gemeente Maassluis

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied aan de G.A. Brederolaan te Maassluis, gemeente Maassluis (afbeelding 1, kaart 1 achterin het rapport). Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 0,44 ha. Het plangebied is momenteel bebouwd met woningen, met aan de zuidzijde zowel voor- als achtertuinen, en aan de noordzijde alleen achtertuinen. Na de sloop van de huidige woningen zullen 47 nieuwe woningen worden gerealiseerd (afbeelding 2). Deze woningen worden gebouwd op de locatie waar nu ook sprake is van bebouwing. Het palenplan is extensief (doorgaans 4,5 x 3,4 m). In het midden van de straat ligt nu een groenstrook met bomen, die in het nieuwe ontwerp zal worden verplaatst. Binnen het plangebied zal ook de riolering worden vernieuwd (regenwater- en droogweerafvoer). Hiervoor wordt een sleuf aangelegd van ca. 4 meter breed en ca. 2 m diepte. Voor de inrichtingsschetsen, palenplannen en profielen, zie bijlage 2. Voorafgaand aan de ontwikkelingen dient in kaart gebracht te worden of zich binnen het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. Gezien de aard van de ingrepen (nieuwbouw, aanleg infra) zullen de geplande ingrepen naar verwachting tot in het relevante archeologisch niveau reiken. In de directe omgeving van het plangebied is veel archeologisch onderzoek uitgevoerd (vaak in de vorm van archeologische begeleidingen bij rioleringswerkzaamheden), op basis waarvan enkele vindplaatsen zijn aangetoond uit een krekenlandschap met bewoning uit de IJzertijd/Romeinse tijd. Direct ten oosten van het plangebied, aan het oostelijke uiteinde van de Brederolaan, zijn twee booronderzoeken uitgevoerd die aangeven dat deze afzettingen zich ook binnen het huidige plangebied kunnen bevinden. De ophoging die binnen het plangebied heeft plaatsgevonden bij het bouwrijp maken van de wijk is daarbij niet eenduidig. Het booronderzoek met Zaak ID 4620867100 geeft 150-160 cm -mv; het booronderzoek met Zaak ID 5120093100 zegt minstens een meter. Andere onderzoeken (weliswaar wat verder naar het zuidoosten, geven een afwisseling van de dikte van de ophogingslaag tussen de 0,4 en 1,3 m -mv. De archeologische verwachting voor het plangebied richt zich daardoor met name op archeologische resten die zich onder de ophogingslaag kunnen bevinden; het gaat dan om resten uit met name de IJzertijd/Romeinse tijd (met een mogelijke uitloper tot de Vroege Middeleeuwen en het begin van de Late Middeleeuwen, voorafgaand aan de grote overstromingen van de 12e eeuw). Nederzettingsresten uit de IJzertijd, Romeinse tijd, Vroege en Late Middeleeuwen kunnen onder andere bestaan uit constructiehout, haardplaatsen, perceleringsgreppels en aardewerk. Voor de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd lijken er op basis van historisch kaartmateriaal geen aanwijzingen te zijn voor bewoning. Resten uit deze periode zullen voornamelijk bestaan uit de resten van een agrarisch cultuurlandschap (greppels, sloten etc.).
Advies. De nieuwbouw van de woningen zal op basis van de bouwtekeningen van de bestaande bebouwing plaatsvinden binnen reeds verstoorde grond. De nieuwe fundering inclusief heipalen zal naar verwachting niet leiden tot een onevenredige verstoring. Voor de werkzaamheden ten behoeve van de sloop en nieuwbouw van de woningen wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd. Daarnaast zullen echter rioleringswerkzaamheden plaatsvinden die naar verwachting in nog niet geroerde grond gaan plaatsvinden. Gezien het niveau van de ontgravingen kunnen deze mogelijk tot in de archeologisch relevante laag reiken die in de nabije omgeving vindplaatsen uit de IJzertijd/Romeinse tijd heeft opgeleverd. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert om de graafwerkzaamheden ten behoeve van de rioleringswerkzaamheden archeologisch te begeleiden om de bodemopbouw en dikte van het ophogingspakket in kaart te brengen, en eventuele resten uit de IJzertijd/Romeinse tijd te kunnen documenteren. De intensiteit (verhouding tussen actieve begeleiding en passieve begeleiding) zal in overleg met het projectbureau van de gemeente moeten worden bepaald. Voorstelbaar is dat bijvoorbeeld dat graafwerkzaamheden binnen een aantal stroken actief worden begeleid (d.w.z. in aanwezigheid van een archeoloog), en dat daarna kan worden afgeschaald naar een passieve begeleiding op basis van een Werkprotocol Toevalsvondsten of een inspectie achteraf. Voorafgaand aan een begeleiding dient altijd eerst verplicht een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld dat de goedkeuring behoeft van het bevoegd gezag, de gemeente Maassluis. In het PvE kan de exacte werkwijze worden vastgelegd. Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Maassluis, om op basis van dit rapport en het daarin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van het voortzetten of beëindigen van het onderzoeksproces. Ook nadat het archeologisch onderzoek is afgerond, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Maassluis, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Naschrift. Het bevoegd gezag, dhr. J. van der Vliet van de gemeente Maassluis, heeft op 21 december 2021 aangegeven te kunnen instemmen met de bevinding en het advies van het conceptrapport.