DOI: 10.17026/dans-x5c-68ax
title: Amsteldijk Noord Middelpolder onder Amstelveen, gemeente Amstelveen
title: Een Bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;ADC ArcheoProjecten heeft in oktober en november 2014 en januari 2015 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de archeologische waarde van het dijktraject Amsteldijk Noord Middelpolder onder Amstelveen in de gemeente Amstelveen. Aanleiding is de voorgenomen dijkverbetering over een lengte van circa 4,8 km.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit toetsing uitgevoerd op veiligheid is namelijk gebleken dat de dijk op sommige plaatsen niet voldoet aan de hoogte en/of stabiliteitseisen. De dijkverbetering betreft mogelijk het ophogen van de dijk, het aanvullen van het binnentalud, het verleggen van de teensloten aan de teen van het binnentalud, het vervangen van de beschoeiingen en/of het vervangen van niet-waterkerende objecten. De exacte invulling van de dijkverbetering was ten tijde van de uitvoering van het voorliggende bureauonderzoek nog niet bekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek werd voor het dijktraject een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied is gelegen in het Amstelland. De diepere ondergrond in dit gebied bestaat naar verwachting uit kwelderafzettingen (Laagpakket van Wormer binnen de Formatie van Naaldwijk). In theorie kan in het Neolithicum langs de oevers van kreken en op kreekruggen bewoning hebben plaatsgevonden. Archeologisch onderzoek in de uitgeveende Bovenkerker- en Middelpolder, waar deze afzettingen aan de oppervlakte voorkomen, hebben tot dusver geen aanwijzingen voor bewoning opgeleverd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de Bronstijd vernatte het gebied en trad op grote schaal veengroei op. Vermoedelijk vond er in het gebied geen menselijke activiteit plaats. In de Ijzertijd-Romeinse tijd waren de omstandigheden waarschijnlijk gunstiger. Echter, afgezien van één aardewerkvondst nabij het onderzoeksgebied, zijn er geen aanwijzingen voor menselijke activiteit bekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanaf de late 10e of 11e eeuw trokken de eerste boeren het veen in en de 11e-12e eeuw werd het gebied op grote schaal ontgonnen voor de landbouw. Vanaf de 16e kwam daar de grootschalige turfwinning bij. De huidige Amsteldijk bevindt zich ter plaatse van een strook onverveend bovenland. Huisplaatsen uit de Late Middeleeuwen (vanaf de 10e eeuw) kunnen hier nog aanwezig zijn. Deze zullen zich in het algemeen in de top van het veen, direct onder of aan het maaiveld of onder de huidige dijk bevinden. Hierdoor zijn ondiepe sporen vaak verstoord door oxidatie en klink van het veenoppervlak als gevolg van grondwaterpeilverlagingen (vanaf de 17e eeuw) en/of de belasting van het dijklichaam. Daarnaast kunnen sporen plaatselijk zijn aangetast door (sub)recente bouwactiviteiten en de aanleg van (ondergrondse) infrastructuur. Indien de sporen zijn afgedekt door een kleilaag, gevormd tijdens overstromingen van de Amstel, is de conserveringstoestand meestal beter. Behalve huisplaatsen kunnen ook opgeworpen klei- en veenpakketten gerelateerd aan vroegere fasen van de Amsteldijk aangetroffen worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de 15e eeuw werd aan de Amsteldijk de eerste buitenplaats aangelegd. In de 17e en 18e eeuw verschenen meer buitenplaatsen in het gebied. Het merendeel van de buitenplaatsen raakte in de 19e eeuw in verval en maakte plaats voor boerderijen. Verschillende onderzoeken, onder meer ter plaatse van de buitenplaatsen Kostverloren/Ruischenstein en Tulpenburg, hebben aangetoond dat funderingsresten van bebouwing en sporen van tuinaanleg, zoals muren, grachten en vijverpartijen, nog in de bodem aanwezig kunnen zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ten tijde van het uitvoering van het voorliggende bureauonderzoek is de invulling van de dijkverbetering niet bekend. Daarom kan geen, op basis van de aard van de bodemingrepen, op maat gesneden advies worden opgesteld. Wel kan in algemene zin gesteld worden dat het ophogen van de dijk, het aanvullen van het binnentalud, het vervangen van de beschoeiing en het vervangen van niet-waterkerende objecten niet of slechts in beperkte mate leiden tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische sporen. Dit geldt evenwel niet voor het verleggen van de teensloten van de teen van het binnentalud.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het graven van nieuwe teensloten gaat gepaard met een grotere aantasting van het ‘archeologisch bodemarchief’. Onder deze omstandigheden wordt een verkennend booronderzoek geadviseerd.&lt;br&gt;Dit onderzoek heeft als doel het bepalen van de bodemopbouw en de mate van intactheid. Voor de delen waar een intact bodemprofiel is aangetroffen, geldt een hoge kans op de aanwezigheid van archeologische sporen.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Een Bureauonderzoek&lt;/p&gt;