DOI: 10.17026/dans-x4z-jtya
title: Proefsleuvenonderzoek Leuth Pastoor van Tielstraat (ong.) Proefsleuvenonderzoek en opgraving Pastoor van Tielstraat (ong.) te Leuth. Gemeente Berg en Dal.

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in opdracht van Stichting Oosterpoort Wonen een proefsleuvenonderzoek gevolgd door een opgraving uitgevoerd in het plangebied aan de Pastoor van Tielstraat (ong.) te Leuth. In het plangebied zullen nieuwe woningen worden gerealiseerd. De woningen worden gefundeerd op palen met een betonnen ringbalk, die reikt tot circa 60 cm -mv. De voorgenomen werkzaamheden ten behoeve van de nieuwbouw gaan gepaard met bodemverstoringen, waardoor eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied verstoord kunnen raken. In het kader van de vergunningsverlening is voor het plangebied een bureau-en inventariserend booronderzoek uitgevoerd (Brouwer 2010). Daaruit is gebleken dat voor het plangebied een hoge archeologische verwachting geldt. Behoud in situ was niet mogelijk en daarom heeft de gemeente Berg en Dal besloten dat een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk was. Het archeologisch vervolgonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een proefsleuvenonderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het was voorafgaand aan het veldwerk nog niet bekend of er een vindplaats aanwezig is binnen het plangebied. Wel is op basis van het bureau- en inventariserend veldonderzoek geconcludeerd dat binnen het plangebied bewoningsresten vanaf het mesolithicum verwacht konden worden. Voor resten uit de periode Neolithicum - Late Middeleeuwen gold een hoge archeologische verwachting en voor de andere perioden vanaf het Mesoliticum een middelhoge archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het proefsleuvenonderzoek is in november 2017 uitgevoerd. Er is vastgesteld dat in het zuidelijk deel van het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is, met het sporenniveau op een diepte van 70 cm -mv. Deze vindplaats zou door de geplande bodemingrepen worden aangetast. Daarom is geadviseerd de archeologische resten in de zuidelijke delen van de toekomstige bouwblokken, door middel van een definitief onderzoek (opgraving), ex situ veilig te stellen. Dit advies is overgenomen door de gemeente Berg en Dal en de opgraving is vervolgens uitgevoerd in februari 2018.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het doel van het proefsleuvenonderzoek was het toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting en, indien een archeologische vindplaats aanwezig is, het vaststellen van de aard, datering, omvang, complexiteit en conservering. Bij de daaropvolgende opgraving was het doel het documenteren van gegevens en het veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het zuidelijk deel van het plangebied is een behoudenswaardige vindplaats aangetroffen. De vindplaats bevindt zich op een rivierterras waarop oeverwalafzettingen zijn afgezet. Op deze oeverwallen zijn bij eerdere archeologische onderzoeken meerdere naast elkaar gelegen nederzettingsterreinen opgegraven. In het noordelijk deel van het plangebied lijkt de vindplaats verloren gegaan te zijn door de relatief hoge ligging ten opzichte van het maaiveld en de bodemingrepen in de 20e eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De vindplaats betreft de periferie van een (inheems-) Romeinse nederzetting die in de late IJzertijd - Romeinse tijd bewoond was, met het zwaartepunt tussen 50-150 na Chr. In de loop van de tweede eeuw na Chr. lijkt de invloed van de nabijgelegen rivier groter te worden. Het terrein wordt te nat voor bewoning en de nederzetting wordt verlaten. In tegenstelling tot de archeologische verwachting (archeologische resten vanaf het Mesolithicum tot Late Middeleeuwen) zijn er geen vindplaatsen uit andere perioden aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het is niet geheel duidelijk of de vindplaats de kern of de periferie van de nederzetting of villaterrein betreft, omdat niet met zekerheid te stellen is of de aangetroffen paalsporen tot een huisplattegrond behoord hebben, of juist bij een bijgebouw hoorden. In ieder geval hebben binnen het plangebied meerdere bijgebouwtjes (spiekers) gestaan en lijkt een greppel de zuidgrens van de nederzetting te vormen. Mogelijk bevond de kern van de nederzetting zich meer noordwaarts, nog hoger op de oeverwal en het rivierterras. De vondsten wijzen erop dat de nederzetting een ruraal karakter had, waar akkerbouw en veeteelt gecombineerd werd. Aardewerk werd lokaal geproduceerd en/of verhandeld. Er waren ook kleinschalige handelscontacten met andere nederzettingen binnen het Romeinse rijk, wellicht met de militaire en civiele nederzettingen te Nijmegen, getuige de baksteenfragmenten die uit de steenbakkerijen op de Holdeurn afkomstig kunnen zijn.&lt;/p&gt;