DOI: 10.17026/dans-xqz-kg54
title: Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Parallelweg 19 te De Krim Gemeente Hardenberg

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in 2014 een archeologisch bureauonderzoek met een karterend bodemonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Parallelweg 19 te De Krim, gemeente Hardenberg. In 2016 heeft Hamaland Advies in opdracht van dhr. M. Nieboer van Alfa Accountants en Adviseurs namens dhr. Smeenk het perceel ernaast onderzocht. Het betreft de nieuwbouw van een woning in een gebied met als huidige functie weide met bomen. Het plangebied heeft een omvang van ca. 2.000 m². De exacte verstoringsdiepte is onbekend, maar aangenomen mag worden dat de fundering van het gebouw en de kabels en leidingen tot ca. 80cm minus maaiveld reiken. In overleg met het bevoegde gezag (gemeente Hardenberg) en diens adviseur, de regionaal archeoloog van gemeente Hardenberg (mw. drs. M. Nieuwenhuis) is afgesproken dat voor dit onderzoek kan volstaan met een aanpassing op het bestaande rapport uit 2014 en het aanvullen van het rapport met de resultaten van het aanvullend booronderzoek dat uitgevoerd is op 12 januari 2016. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de wijziging van het bestemmingsplan. Het plangebied heeft volgens de beleidskaart van de gemeente een archeologische waarde 3, waarbij KNA conform onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen vanaf 275 m² en dieper dan 40 cmmv. Het door Hamaland Advies uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek middels karterende boringen, om zowel de mate van intactheid van de bodem als de aanwezigheid van vindplaatsen vast te kunnen stellen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie onderzoek 2014 Op grond van de bestudeerde bronnen kan geconcludeerd worden dat het plangebied een hoge verwachting heeft op archeologische resten uit de prehistorie en de Nieuwe tijd. Door natte omstandigheden is bewoning in tussenliggende perioden onwaarschijnlijk. Vondsten in de directe omgeving van het plangebied zijn afkomstig uit de periode Neolithicum, Bronstijd en IJzertijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Door vervening in de 19e eeuw is er gerede kans op bodemverstoring. Onbekend is echter tot hoe diep de bodem daadwerkelijk is verstoord. Tijdens het karterend booronderzoek zijn onder een graszode tot op een gemiddelde diepte van 80 cm-mv een teruggestorte laag of toemaakdek aangetroffen, dat is aangebracht na ontginning van het veen in de late 19e eeuw of begin van de 20e eeuw. In het toemaakdek zijn grote hoeveelheden industrieel glas, baksteenpuin en industrieel aardewerk aangetroffen. Op een diepte variërend van 45 cm-mv (boring 5) tot 80 cmmv (boring 1 en 3) is een scherpe overgang aangetroffen naar de geoxideerde top van het oorspronkelijk aanwezige veenpakket. De top van dit veenpakket heeft een tijd aan de oppervlakte gelegen waardoor het veraard is. Bovendien is de top duidelijk verspit, omdat er grijze brokken zand en brokjes leem in de top van dit pakket zijn aangetroffen. Daaronder bevindt zich tot op de maximale boordiepte van 160 cm-mv een dik pakket bosveen met veel houtresten. Door de hoge grondwaterstand kan niet dieper worden geboord zonder gebruikmaking van casings. Dit was ook niet nodig omdat de toekomstige verstoringsdiepte circa 80 cm-mv bedraagt. Wel zal gezien de slappe ondergrond (veen) een paalfundering noodzakelijk zijn. De paalfundering van het naastgelegen recent gebouwde woonhuis (Parallelweg 19), zou volgens de grondeigenaar palen hebben met een lengte van 6 meter (diepte van de top van het pleistocene dekzand).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies onderzoek 2014 Wat betreft landschappelijke ligging en verwacht oorspronkelijk bodemtype geeft het booronderzoek goeddeels een overeenstemmend beeld met dat wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek. In het plangebied is sprake van een toemaakdek uit de late 19e eeuw of het begin van de 20e eeuw. Daaronder bevindt zich de verspitte en veraarde (geoxideerde) top van het oorspronkelijke veenpakket (Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen). De top van het pleistocene dekzand bevindt zich op een diepte van 6 m-mv of meer en kon tijdens het booronderzoek niet worden bereikt vanwege de hoge waterstand. Binnen de verstoringsdiepte zijn geen archeologische vindplaatsen aangetroffen. Vanwege het ontbreken van vindplaatsen adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied uit te laten voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie booronderzoek 2016 Tijdens het karterend booronderzoek is onder de graszode tot op een gemiddelde diepte van 35 cm-mv een teruggestorte laag of toemaakdek aanwezig, dat is aangebracht na ontginning van het veen in de late 19e eeuw of begin van de 20e eeuw. In het toemaakdek is baksteenpuin aanwezig. Op een diepte van ca. 35 cm-mv (boring 6, 9 en 10) is een scherpe overgang aangetroffen naar de geoxideerde top van het oorspronkelijk aanwezige veenpakket. De top van dit veenpakket heeft een tijd aan de oppervlakte gelegen waardoor het veraard is. Bij boringen 7 en 8 ontbreekt deze veenlaag. Op een diepte variërend van 25 cm-mv (boring 8) tot 7 cm-mv (boring 1) is een geleidelijke overgang aangetroffen naar een uitspoelingslaag (E-horizont). Bij boring 7 en 10 ontbreekt deze uitspoelingslaag. Daaronder op een diepte van ca. 110 cm is een geleidelijk aangetroffen naar een intacte podzolgrond, bestaande uit roodbruin verkit zand (B-horizont). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De top van het dekzand is aangetroffen op een diepte variërend van 45 cm (boring 7) tot 130 cm (boring 10). Bij boring 7 ontbreken alle lagentussen de bouwvoor en het dekzand. Op een diepte van 45 cm is er een scherpe overgang aangetroffen naar de top van het dekzand (C-horizont) Alleen in boring 10 is een grondwaterstand aangetroffen van 130 cm-mv. Selectieadvies onderzoek 2016 Wat betreft landschappelijke ligging en verwacht oorspronkelijk bodemtype geeft het booronderzoek goeddeels een overeenstemmend beeld met dat wat verwacht werd op basis van het bureauonderzoek. In het plangebied is sprake van een toemaakdek van ca. 30 cm dik uit de late 19e eeuw of het begin van de 20e eeuw. Daaronder bevindt zich een dunne verspitte en veraarde (geoxideerde) top van het oorspronkelijke veenpakket (Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen). De top van het pleistocene dekzand bevindt zich op een diepte van ca. 110 cm-mv. In de top van het dekzand heeft zich een natuurlijke podzol inspoelingshorizont) ontwikkeld. In een aantal boringen is ook nog een uitspoelinglaag aanwezig (E-horizont). Binnen de verstoringsdiepte zijn geen archeologische vindplaatsen aangetroffen. Vanwege het intacte bodemprofiel met een grotendeels natuurlijk profielverloop en het ontbreken van vindplaatsen adviseren wij om geen vervolgonderzoek in het plangebied uit te laten voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit De resultaten van dit onderzoek zijn op 3 februari 2016 beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Hardenberg) en diens adviseur, de regionaal archeoloog van gemeente Hardenberg (mw. drs. M. Nieuwenhuis). Het advies van Hamaland wordt overgenomen. Het uitvoeren van archeologisch vervolgonderzoek is niet noodzakelijk. Het plangebied wordt, op archeologische gronden, vrijgegeven. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de regioarcheoloog van de gemeente Hardenberg.&lt;/p&gt;