DOI: 10.17026/dans-2cu-p4bp
title: Plangebied Nieuw Binckhorst Gemeente Den Haag

description: &lt;p&gt;De gespecificeerde archeologische verwachting voor het Plangebied Nieuw Binckhorst is in vier onderdelen te verdelen:&lt;br&gt;1. Een verwachting voor sporen van prehistorische en vroeghistorische bewoning op de strandwallen en hun directe omgeving;&lt;br&gt;2. Een verwachting op het aantreffen van sporen samenhangend met de Romeinse weg van Voorburg (Forum Hadriani) naar de kust;&lt;br&gt;3. Sporen uit de middeleeuwen en nieuwe tijd die met de ontginningsgeschiedenis te maken hebben (molens en bovenkade) en mogelijk archeologisch bewaard zijn gebleven;&lt;br&gt;4. Kasteel De Binckhorst.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de gebieden waarvoor een specifieke archeologische verwachting bestaat, geldt dat bij voorgenomen ontwikkelingen met een bodemingreep archeologisch vervolgonderzoek moet worden verricht, om de archeologische verwachting te toetsen. De methode van onderzoek is afhankelijk van het soort sporen dat wordt verwacht. Dit wordt verderop toegelicht.&lt;br&gt;Geen archeologisch vervolgonderzoek hoeft te worden uitgevoerd in die gebieden waar bij de ontwikkelingen in de 20ste eeuw het bodemarchief verstoord is of zodanig vervuild dat de archeologische sporen hier niet meer aanwezig of toegankelijk zijn.&lt;br&gt;Afgezien van de verstoringen die zijn opgetreden bij de ontwikkeling van het gebied als bedrijventerrein, zou het kunnen dat een groot deel van de Binckhorst is opgehoogd voordat het in gebruik genomen werd als bedrijventerrein. Hierdoor zouden archeologische sporen juist beter bewaard kunnen zijn gebleven. Tijdens het bureauonderzoek is niet onomstotelijk vastgesteld dat de ophogingslaag inderdaad is aangebracht. Vervolgonderzoek moet hierover uitsluitsel geven.&lt;br&gt;De vier delen waaruit de gespecificeerde archeologische verwachting bestaat, hebben verschillende karakteristieken en als gevolg daarvan een verschillende archeologische weerslag in het bodemarchief. Dit betekent dat niet alle onderzoeksstappen uit de AMZ-cyclus in alle gevallen even zinvol zijn.&lt;br&gt;Voor 1. (prehistorische bewoning op strandwallen) en 2. (Romeinse weg) geldt dat voor het toetsen van de archeologische verwachting een verkennend en karterend booronderzoek de geëigende volgende stap is in de AMZ-cyclus. Tijdens dit booronderzoek wordt de verstoringsgraad van het bodemprofiel vastgesteld en indien mogelijk de aanwezigheid van vindplaatsen door archeologische indicatoren (houtskool, bot- en aardewerkresten) in de boorkern. Bij afwezigheid van directe indicatoren is een intact bodemprofiel een belangrijke reden om verder onderzoek te verlangen. Als er archeologische sporen in de bodem bewaard zijn, dan zijn die in dat geval namelijk niet verstoord.&lt;br&gt;Voor de verwachtingszone van Romeinse weg geldt bovendien de extra aanbeveling het booronderzoek in raaien loodrecht op de verwachte richting van de weg uit voeren in een dicht grid. Omdat de weg naar verwachting slechts 6 tot 10 meter breed zal zijn geweest zou deze bij het boren in een normaal grid tussen de boringen weg kunnen vallen. Door de boringen in rechte lijnen dicht op elkaar te zetten wordt de vindkans vergroot. Als de locatie van de weg op die manier op één plaats is aangetoond kan mogelijk voor de rest van het plangebied de verwachtingszone versmald worden.&lt;br&gt;Van de verschijnselen die vallen onder 3. (molens en bovenkade) en 4. (Kasteel De Binckhorst) weten we op basis van historische kaarten (en eerder archeologisch onderzoek) vrij nauwkeurig waar deze hebben gelegen. De ligging van de Bovenkade is te herleiden van historische kaarten. De Oude Veenmolen staat op de gedetailleerde kadastrale minuut uit de 19de eeuw.&lt;br&gt;Hier is een verkennend booronderzoek niet nodig. In principe is proefsleuvenonderzoek hier de aangewezen methode om de waarde (kwaliteit, conservering, informatiewaarde) van de archeologische resten te bepalen, waarna besloten kan worden of de vindplaats in situ behouden zou moeten worden.&lt;br&gt;Voor Kasteel De Binckhorst geldt dat het voor een belangrijk deel gaat om rond het kasteel gelegen tuinen en parken. hiervoor is de begrenzing zoals die op de kaart van Kruikius staat aangegeven gebruikt. Ook staan op historische kaarten de gebouwen van het boerderijcomplex aangegeven. Hiervan is dankzij de kadastrale minuut uit de negentiende eeuw de ligging vrij nauwkeurig bekend. Naast het onderzoek naar de gebouwen op het terrein, zou het archeologisch onderzoek zich moeten richten op aspecten als terreininrichting, grondgebruik (voedseleconomie) en verdediging.&lt;br&gt;Naar aanleiding van het ter beschikking stellen van het integraal ontwikkelingsplan (IOP), is de archeologische verwachtingskaart gecombineerd met het kaartbeeld van het IOP (afb. 23) Op basis hiervan wordt duidelijk dat voor een behoorlijk gedeelte van de ontwikkelingen in het IOP nader archeologisch onderzoek benodigd is. Op het eerste gezicht schatten wij dat voor 40% van het nieuw te bebouwen oppervlak (met name rond de Binckhorstlaan) een archeologische verwachting bestaat op grond waarvan de ontwikkelingen onderzoeksplichtig zullen zijn. Het is in dit stadium van het archeologisch onderzoek nog niet te zeggen of er behoudenswaardige (en dus te op te graven) vindplaatsen in het plangebied liggen en wat de aard van die vindplaatsen is. Als dat wel zo is, is nu nog niet bekend wat de omvang van die vindplaatsen is. Hierdoor is het op dit moment helaas onmogelijk gefundeerde uitspraken te doen over het kostenaspect dat het archeologisch onderzoek bij de ontwikkeling van Nieuw Binckhorst met zich zal meebrengen. Op basis van globale aannames en kengetallen kunnen wel grove schattingen worden gedaan.&lt;br&gt;In archeologisch Nederland is het gebruikelijk om te rekenen in vierkante meters. Per dag kan een bepaalde hoeveelheid vierkante meters worden opgegraven. Wanneer we uitgaan van een normale nederzetting kan ongeveer tussen de 200 en 300 vierkante meter per dag worden.) Dit houdt in dat per hectare vlakdekkend op te graven nederzetting ongeveer 40 dagen veldwerk benodigd is. De kosten die hiermee gemoeid zijn (inclusief uitwerking), liggen rond de 2 à 2,5 ton.&lt;/p&gt;