DOI: 10.17026/ar/gwzj5d
title: Archeologisch bureauonderzoek Hogenbos 10 t/m 28 te Meerlo. Gemeente Horst aan de Maas.

description: KSP Archeologie heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de locatie aan de Hogenbos 10 t/m 28 te Meerlo (gemeente Horst aan de Maas). Het onderzoek is uitgevoerd voor het opstellen van een bestemmingsplan.

Op de gemeentelijke archeologische beleidskaart is aan het noord- en zuidoostelijke deel een gematigde archeologische verwachting toegekend. Voor de zuidwestelijke rand en een strook in het zuidoostelijke deel van het plangebied geldt een specifieke archeologische verwachting voor (beek)dalen en oude Maasgeulen. Naar aanleiding van de resultaten van het bureauonderzoek is deze verwachting nader gespecificeerd per periode/bijgesteld.
Op basis van de landschappelijke ligging op een Maasterras is aan het noordoostelijke deel van plangebied een middelhoge verwachting toegekend voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum als voor nederzettingsresten uit het Neolithicum tot en met de Volle Middeleeuwen (tot in de 13e eeuw). Het potentiële archeologische niveau wordt direct onder de bouwvoor verwacht vanaf ca. 30 cm beneden maaiveld. In het zuidoostelijke deel ligt een strook die in het verleden is afgegraven. Hier is het archeologische bodemarchief weggegraven en geldt een lage verwachting. 
De zuidwestelijke rand ligt in een oude Maasgeul. De laaggelegen dalen vormden geen geschikte bewoningslocatie, maar hier kunnen wel archeologische vondsten worden aangetroffen die samenhangen met bewoning op de naastgelegen hogere terrassen. Op basis van historisch kaartmateriaal kunnen op de zuidwestgrens van het plangebied restanten van een oude duiker worden verwacht. Hier lag in het begin van de 19e eeuw een weg die een aantal boerenerven verbond met de ten zuidwesten gelegen weg Beekveld. Binnen het centrale deel van het plangebied lagen twee huisplaatsen die vermoedelijk uit de 18e – 19e eeuw dateren. In het plangebied kunnen nog funderingsresten en andere sporen die bij de nieuwe tijdse erven horen in de bodem aanwezig zijn. 
Tot slot geldt voor het plangebied, met name het centrale deel, een concrete verwachting voor sporen en vondsten uit de Tweede Wereldoorlog. Op een luchtfoto zijn kraterinslagen en (mogelijke) mangaten waargenomen, die in het najaar van 1944 zijn aangelegd, omdat het plangebied toen in de frontlinie lag van de bevrijding van Zuid-Nederland.

Het noordwestelijke deel van het terrein is in de 20e eeuw ingericht als boerenbedrijf en door schaalvergroting zijn ook in het centrale deel van het plangebied (varkens)stallen aangelegd. De stallen zijn voorzien van kelders, waardoor het archeologische bodemarchief in grote delen van het plangebied is verstoord. Ook andere bodemingrepen zoals de aanleg van verharding, kabels en leidingen en de bouw van loodsen hebben voor bodemverstoringen gezorgd. Deze zijn minder diep, maar zullen het archeologische bodemarchief wel hebben aangetast vanwege de ondiepe ligging. 
Delen van het terrein in het zuidoosten zijn in het verleden afgegraven/ontgrond, waardoor de archeologische verwachting op laag is gesteld. Ook ter plaatse van de recent aangelegde vijver is het archeologische bodemarchief verdwenen.

De ontwikkelingen die in de 20e en 21e eeuw in het plangebied hebben plaatsgevonden, zorgen ervoor dat de archeologische verwachting zoals vermeld op de gemeentelijke, archeologische beleidskaart voor grote delen van het terrein naar laag kan worden bijgesteld vanwege de bodemverstoringen. Het advies is om alleen voor de huidige groenstroken (inclusief zonneweide) de gematigde archeologische verwachting en daarmee dubbelbestemming archeologie te handhaven. In de rest van het plangebied kan de dubbelbestemming archeologie vervallen. Enige uitzondering hierop vormen de twee historische erven in het centrale deel van het plangebied. Deze liggen wel binnen het bedrijventerrein, waar ondiepe bodemverstoringen worden verwacht, maar eventuele funderingen van de voormalige boerderijen/ huizen kunnen tot diep in de bodem reiken. Mogelijk zijn hiervan nog sporen aanwezig. Als op deze locaties bodemingrepen plaatsvinden, dan kan met archeologisch onderzoek mogelijk worden vastgesteld hoe oud deze huisplaatsen waren. Het voorstel is om ter plaatse van deze twee erven de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2 vast te leggen. Dit is in het archeologiebeleid van de gemeente de categorie voor historische kernen/bebouwing waar een onderzoeksplicht geldt bij bodemingrepen groter dan 100 m2 en dieper dan 0,3 m.