DOI: 10.17026/dans-2xk-whtt
title: Plangebied N280 West, wegvak Leudal, gemeente Leudal; archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

description: &lt;p&gt;In opdracht van Kragten b.v. heeft RAAP in 2017 en 2018 een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd langs de N280 in de gemeente Leudal. De Provincie Limburg heeft het voornemen om de N280, de provinciale weg tussen Roermond en Weert, te herinrichten. De N280 is daarvoor opgeknipt in twee delen: wegvak Leudal en wegvak Roermond. Wegvak Leudal omvat de hele breedte van de gemeente Leudal: meer specifiek gaat het om het gedeelte van de N280 tussen de N273 (Napoleonsbaan) bij Horn en de aansluiting met de A2 bij Kelpen-Oler. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van het opstellen van een PIP (Provinciaal Inpassings Plan) en MER (Milieu Effect Rapportage).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied ligt op Maasterrassen die doorsneden worden door oude Maasgeulen. In het zuidoostelijke deel van het plangebied ligt een zone met lage landduinen. De Maasafzettingen zijn afgedekt met dekzand, fluvioperiglaciale afzettingen en beekafzettingen. Er zijn diverse vindplaatsen bekend in het plangebied. Het gaat om vindplaatsen uit de Steentijd, Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd, Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Westelijk van Baexem ligt een AMKterrein uit de Steentijd binnen het plangebied. Vooral in het dal van de Haelensebeek liggen veel vindplaatsen, wat mogelijk deels met de hoge onderzoeksintensiteit te maken heeft. Hier liggen maar liefst vier omgrachte terreinen: kasteel Baexem, kasteel Exaten, Huis Brias en De Borg. Het dorp Baexem wordt voor het eerst vermeld in de 13e eeuw; het plangebied doorsnijdt de historische kern ervan. Ten zuidwesten van Baexem op de westelijke oever van de Haelensebeek lagen de uitgestrekte akkers, terwijl in het beekdal van de Haelensebeek meer sprake was van weilanden. Op de oostelijke oever was eveneens sprake van een kleine zone met akkers, terwijl verder naar het oosten richting Horn sprake was van heide. In het westen van het plangebied ligt het dorp Kelpen(-Oler), dat voor het eerst in de 14e eeuw vermeldt wordt. Het historische landschap wordt hier door kampontginningen met houtwallen gekenmerkt: een afwisseling van akkers op de hoge landschapsdelen en weilanden in de wat lager gelegen landschapsdelen. De zone tussen Kelpen-Oler en Baexem bestond tot in de 19e eeuw bijna helemaal uit heide. In de loop van de 19e eeuw wordt de provinciale weg aangelegd op de plek waar hij nu ligt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het veldonderzoek heeft de archeologische verwachting die naar aanleiding van het bureauonderzoek werd opgesteld grotendeels bevestigd. Zones met een hoge verwachting voor vindplaatsen van landbouwers bestaan met name uit bekende vindplaatsen en plekken waar enkeerdgronden werden vastgesteld: grote zones rondom de historische kernen van Kelpen en Baexem. Een middelhoge verwachting voor vindplaatsen van landbouwers geldt op plekken met vorstvaaggronden en zeer droge gooreerdgronden, zones die maar een klein deel van het plangebied uitmaken. De hoge verwachting voor jager-verzamelaars kwam voor grote gebieden te vervallen vanwege een lage gaafheid. Toch zijn er ook enkele zones aangetroffen met een hoge bodemgaafheid waar dus nog steeds een hoge verwachting voor vindplaatsen van jager - verzamelaars geldt. Naast de vindplaatsen gerelateerd aan droge landschapsdelen, werd een hoge verwachting toegekend aan zones waar een historische weg (van vóór 1800) een natte laagte of beek kruist. Aan de overige natte landschapsdelen werd een middelhoge verwachting toegekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De exacte ligging, aard, diepte en omvang van de ingrepen is nog niet bekend. Het is daarom niet mogelijk om gerichte adviezen te geven. Het is niet duidelijk of behoud in situ tot de mogelijkheden behoort. Indien behoud in situ niet tot de mogelijkheden behoord, gelden de volgende adviezen: - Middelhoge en hoge verwachting voor landbouwers: proefsleuvenonderzoek. - Middelhoge verwachting voor natte landschappen: extensieve archeologische begeleiding. - Hoge verwachting voor natte landschappen: intensieve archeologische begeleiding. - Hoge verwachting voor jager-verzamelaars (verkennend booronderzoek reeds uitgevoerd): karterend booronderzoek voor het opsporen van eventuele vindplaatsen. - Hoge verwachting voor jager-verzamelaars (verkennend booronderzoek nog niet uitgevoerd): verkennend booronderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Onder de huidige weg kon vanwege praktische redenen geen verkennend booronderzoek worden uitgevoerd. Omdat de weg veel hoger ligt dan het omliggende maaiveld, bestaat de kans dat de bodem onder de weg beter bewaard is dan op aangrenzende percelen. Dat zal zeker gelden voor vindplaatsen van landbouwers, die onder de recente ophoging én een dik akkerdek waarschijnlijk goed bewaard zullen zijn. Voor vindplaatsen van jager -verzamelaars is de bodemgaafheid onder de weg moeilijk in te schatten. Het verdient daarom de aanbeveling, mocht de bodem onder de huidige weg dieper geroerd worden dan het omliggende maaiveld, een machinaal verkennend booronderzoek uit te voeren om de gaafheid van de bodem vast te stellen in zones met een hoge verwachting voor jager-verzamelaars. Dit booronderzoek zou eventueel gecombineerd kunnen worden met een milieukundig onderzoek. Waar onder de huidige weg sprake is van een middelhoge of hoge verwachting voor vindplaatsen van landbouwers, kan indien het potentiële archeologische niveau bedreigd wordt, ook meteen gekozen worden voor een proefsleuvenonderzoek of intensieve archeologische begeleiding.&lt;/p&gt;
description: Date: 2018-03-12