DOI: 10.17026/dans-29s-p6jp
title: Blaricum plangebied Langeweg 19. Bureauonderzoek.
title: V-10.0012

description: &lt;p&gt;In opdracht van Architectenbureau Verlaan & Bouwstra bna heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Langeweg 19 te Blaricum. De aanleiding van het onderzoek wordt gevormd door de aanvraag van een reguliere bouwvergunning voor het gedeeltelijk veranderen van de boerderij op het perceel Langeweg 19. Deze boerderij is een Rijksmonument. Er zal een nieuwe kelder in gebouwd worden. Hierdoor zal de bodem ter plaatse verstoord worden, waarbij een gerede kans bestaat dat eventueel ter plaatse aanwezige archeologische resten verstoord of vernietigd worden. Vanuit de gemeente Blaricum wordt daarom de eis gesteld dat voorafgaand aan de werkzaamheden archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd, gericht op de locatie onder de deel waar de nieuwe kelder geprojecteerd is. Dit onderzoek dient allereerst de vorm van een bureauonderzoek te hebben.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied ligt binnen de historische kern van Blaricum. Het kadastrale perceel 2278, waarop de boerderij gelegen is, wordt aan de noordwestzijde begrensd door de Angerechtsweg, aan de zuidzijde door de Langeweg en aan de oostzijde door de kadastrale buurtpercelen 1902 en 2728. Binnen de deel van de monumentale boerderij zal een nieuwe kelder gegraven worden. Op het kadastrale perceel bevinden zich behalve de boerderij, ook een schuur (perceel 2277) en hooiberg (2279). De oppervlakte van perceel bedraagt ca. 3361 m2. Het daadwerkelijk te verstoren oppervlak ten behoeve van de bouw van de kelder in de deel van de boerderij is onbekend bij BAAC bv maar vele malen kleiner.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied is waarschijnlijk gelegen op de flank van de stuwwal of op uitloper van de stuwwal. In ieder geval betreft het een lager gedeelte ervan. Op het hogere gedeelte van de stuwwal zelf zijn veel vondsten gedaan uit het neolithicum, de bronstijd en ijzertijd. Er bestaat voor de stuwwal dus een duidelijke verwachting voor archeologische resten vanaf de steentijd tot heden. Het is door de lagere ligging van het plangebied echter onduidelijk of een dergelijke archeologische verwachting ook voor het plangebied geldt. Het zal voor de archeologische resten vanaf de steentijd, met uitzondering van eventuele resten uit de (late) middeleeuwen en nieuwe tijd, eerder gaan om een lagere archeologische verwachting.&lt;br&gt;Het plangebied is gelegen binnen een AMK terrein waarvoor een hoge archeologische waarde geldt. Het betreft hier de dorpskern van Blaricum, waar archeologische resten uit de late middeleeuwen en later verwacht kunnen worden. Binnen de dorpskern bevinden zich volgens de Cultuurhistorische Waardenkaart van de provincie Noord-Holland veel monumentale boerderijen en panden, waaronder de boerderij aan de Langeweg 19. Tot nu toe zijn binnen de dorpskern van Blaricum nog niet veel vondsten uit deze periode gedaan, behalve enkele fragmenten aardewerk uit de nieuwe tijd. Op enkele archeologisch onderzochte locaties binnen de dorpskern bleek de bodem verstoord te zijn. Al sinds halverwege de 18e eeuw bevindt zich op het perceel een boerderij. Het is door het ontbreken van gedetailleerd kaartmateriaal onduidelijk of er al bebouwing vóór deze bouw aanwezig was op de locatie van de boerderij en zo ja in welke vorm. Eventuele resten zullen zich nog onder het maaiveld kunnen bevinden en zijn dus niet ontdekt tijdens het bouwhistorisch onderzoek. Vanwege de oorsprong van de dorpskern in de late middeleeuwen is het goed mogelijk dat de huidige boerderij een (eventueel houten) voorganger heeft gehad in de 17e eeuw of eerder. Bij graafwerkzaamheden in de deel moet dus terdege rekening gehouden worden met de mogelijke aanwezigheid van resten van een (houten) voorganger uit de nieuwe tijd of late middeleeuwen van de huidige boerderij. Het is door middel van het bureauonderzoek niet te bepalen of de bodem hier ter plaatse (diep) verstoord is geraakt. De kans op oudere, prehistorische resten is een stuk kleiner vanwege de ligging op een lager gedeelte van de stuwwal.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aanbeveling:&lt;br&gt;Er wordt van uit gegaan dat er alleen graafwerkzaamheden in de deel zullen worden uitgevoerd. Dit ten behoeve van het graven van een kelder hier. Het verdient de voorkeur om voorafgaand aan de graafwerkzaamheden een drietal boringen uit te voeren op de geplande locatie van de kelder. Dit om de mate van bodemverstoring te kunnen bepalen. Het is bij BAAC bv niet bekend waar in de deel precies de kelder is gepland, en wat de geplande omvang ervan is. Indien het technisch niet mogelijk blijkt om deze handboringen uit te voeren, bijvoorbeeld door de aanwezigheid van een niet- of moeilijk doordringbare vloer of door een laag plafond waardoor de boor moeilijk verlengd kan worden, dan zal tijdens het daadwerkelijk graven van de kelder een archeologische begeleiding moeten worden uitgevoerd. Volgens de KNA mag een archeologische begeleiding uitgevoerd worden indien het als gevolg van fysieke belemmeringen niet mogelijk is om adequaat vooronderzoek te doen. Aangezien de archeologische begeleiding plaatsvindt vóór het selectiebesluit, is het doel van deze begeleiding dan ook dezelfde als inventariserend veldonderzoek: het aanvullen en toetsen van het gespecificeerde verwachtingsmodel, dat gebaseerd is op het bureauonderzoek. Voor een dergelijk archeologisch onderzoek is een PvE vereist. Indien op andere locaties binnen de boerderij ook graafwerkzaamheden moeten worden uitgevoerd, dient rekening gehouden te worden met archeologisch onderzoek in dezelfde vorm.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2010-02