DOI: 10.17026/ar/uzmcnb
title: Plangebied Staartweg te Urk, gemeente Urk;
title: archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP- rapport 5952

description: In opdracht van The Missing Link heeft RAAP in juni-juli 2022 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied. Staartweg te Urk. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan. In het plangebied met een lengte van circa 1,7 km is de verbreding van de Staartweg voorzien. Het voorliggende inventariserend veldonderzoek komt voort uit een reeds uitgevoerd bureauonderzoek, op basis waarvan is geadviseerd om langs het gehele traject van de verbreding van de Staartweg en ter hoogte van het toekomstig fietspad een verkennend archeologisch booronderzoek uit te voeren (Bex & Reinders, 2022). Dit verkennend booronderzoek is uitgevoerd binnen het gebied waarin conf orm de in het bureauonderzoek opgenomen ontwerptekeningen bodemingrepen zijn voorzien. Resultaten verkennend archeologisch booronderzoek. In de meeste boringen bestaat de bodemopbouw minimaal tot 40 cm –mv uit opgebrachte of verstoorde grond, waarin geen in situ archeologische resten worden verwacht. Plaatselijk is echter sprake van
minder diepe of diepere bodemverstoringen (tot 10 of 145 cm –mv). In het westelijk deel van het plangebied is het pleistocene landschap (verspoelde leem en/of dekzand)
relatief ondiep onder het maaiveld gelegen. Het centrale deel van deze opduiking is vermoedelijk afgetopt (lage archeologische verwachting), terwijl aan de flanken nog sprake is van een goeddeels intact bodemprofiel (in de meeste boringen in deze zone vanaf 45-130 cm –mv aanwezig). Voor de flanken van de opduiking dient hierdoor de hoge archeologische verwachting vanaf het laat paleolithicum te worden gehandhaafd. In de omgeving zijn vooral sporen uit het neolithicum op de pleistocene afzettingen aangetroffen. Het lager gelegen deel van het pleistocene landschap ten oosten
van deze opduiking gaat gepaard met een middelhoge archeologische verwachting.
Boven de flanken van de opduiking van pleistocene afzettingen zijn trajecten veraard veen aanwezig, met een hoge archeologische verwachting voor de late middeleeuwen (13e-14e eeuw), terwijl hierin mogelijk ook jongere of oudere archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Deze trajecten veraard veen zijn in enkele boringen vanaf 50-65 cm –mv aangetroffen. Op de locatie van de meest oostelijk gelegen boring met veraard veen en een zone van circa 275 m ten oosten hiervan (boringen 21-28) is een kleidek van kwelderafzettingen boven het veen aanwezig. Voor deze afzettingen, die waarschijnlijk ongeveer de rand van het voormalig eiland markeren bestaat een
middelhoge archeologische verwachting voor de middeleeuwen-nieuwe tijd, waar bewoningssporen en mogelijk kustwerken aanwezig kunnen zijn geweest.
Voor de aangetroffen afzettingen van de Flevomeer -, Almere- en Zuiderzeelaag bestaat een lage archeologische verwachting voor bewoningssporen. Hierin zouden bijvoorbeeld wel scheepswrakken of andere water-gerelateerde archeologische resten aanwezig kunnen zijn. In de zone waar restanten van de Staartdijk werden verwacht zijn geen oude di jkophogingen aangetroffen, maar wel sterk grindige strandafzettingen (Zuiderzee Laag). De oorspronkelijke top van de sterk grindige zandplaat die de ‘Staart’ van Urk vormde is ter plaatse van het plangebied vermoedelijk afgegraven. Voor deze strandafzettingen bestaat een lage archeologische verwachting.