DOI: 10.14457/tu.the.2019.894
title: ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ผ่านแอปพลิเคชันรูปแบบซูเปอร์แอป (Super App): กรณีศึกษา แรบบิต ไลน์ เพย์ และ แกร็บเพย์

description: ปัจจุบันพฤติกรรมการชำระเงินของผู้บริโภคเปลี่ยนไปในหลากหลายวิธี โดยเฉพาะการใช้บริการ e-Wallet ที่มีอัตราการเติบโตสูงขึ้นมาก ในขณะเดียวกันผู้ให้บริการ e-Wallet ได้เข้ามาแข่งขันในตลาดนี้จำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่เพิ่มมากขึ้น การแข่งขันที่สูงทำให้แอปพลิเคชันเริ่มปรับการให้บริการจึงเกิดรูปแบบการให้บริการ e-Wallet ผ่านแอปพลิเคชันรูปแบบซูเปอร์แอปที่ให้บริการทางด้านกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์รวมถึงฟังก์ชันอื่น ๆ เช่น Social Network เป็นต้น เพื่อครอบคลุมทุกความต้องการของผู้บริโภคภายในแอปพลิเคชันเดียว ซึ่งปัจจุบันในประเทศไทยมีทั้งหมด 2 ราย ได้แก่ Rabbit Line Pay ใน Line และ Grab Pay ใน Grab โดยผู้ให้บริการทั้งสองรายมีผู้ใช้งานสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในระยะเวลาเพียงไม่กี่เดือนของการเปิดตัว ผู้วิจัยจึงเห็นความสำคัญของการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ผ่านแอปพลิเคชันรูปแบบซูเปอร์แอป (Super App) กรณีศึกษา แรบบิต ไลน์ เพย์ และ แกร็บเพย์ โดยผู้วิจัยได้ทำการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ผ่านแอปพลิเคชันรูปแบบซูเปอร์แอป (Super App) กรณีศึกษา แรบบิต ไลน์ เพย์ และ แกร็บเพย์ โดยได้ประยุกต์ทฤษฎีแบบจำลองการยอมรับเทคโนโลยี ประกอบกับงานวิจัยที่เกี่ยวข้องในอดีตเป็นแนวทางในการสร้างกรอบงานวิจัย โดยได้กำหนดกลุ่มตัวอย่างเป็น ผู้ที่ใช้หรือมีประสบการณ์ในการใช้บริการแอปพลิเคชัน Rabbit Line Pay และ Grab Pay ไม่เกิน 2 เดือน และมีประสบการณ์เคยใช้ e-Wallet ในการชำระค่าบริการหรือซื้อสินค้า ด้วยการใช้แบบสอบถามในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 405 คน และนำข้อมูลมาวิเคราะห์ทางสถิติด้วยการวิเคราะห์การถดถอยอย่างง่ายหรือการถดถ้อยเชิงเส้นดียว (Simple linear regression) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ (Multiple regression) ด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติและเว็บเพจ Danielsoper เพื่อทดสอบสมมติฐานทางการวิจัยผลการวิจัยพบว่า อิทธิพลทางสังคมเป็นปัจจัยภายนอก ส่งผลให้การรับรู้ประโยชน์ของการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆของแต่ละบุคคลแตกต่างออกไป ในลักษณะที่คล้ายคลึงกับเครือข่ายทางสังคมที่ส่งอิทธิพลทางตรงต่อการรับรู้ความง่ายในการใช้ นอกจากนี้ การรับรู้ความง่ายในการใช้ยังส่งผลต่อการรับรู้ประโยชน์ และทัศนคติที่มีต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ได้รับอิทธิพลมาจาก การรับรู้ความง่ายในการใช้ การรับรู้ประโยชน์ ความไว้วางใจ และสิทธิประโยชน์ทางการตลาด โดยทัศนคติที่มีต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ส่งผลต่อการใช้งานจริงในที่สุด อย่างไรก็ตามพบว่าความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยอิทธิพลทางสังคมส่งผลต่อการรับรู้ความง่ายในการใช้ ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเครือข่ายสังคมส่งผลต่อการรับรู้ประโยชน์ และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยการรับรู้ความเสี่ยงส่งผลต่อทัศนคติต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ ไม่เป็นไปตามสมมติฐานการวิจัย เนื่องจากบริบทของกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อยู่ในช่วง 23-30 ปี ทำให้มีความเชื่อในตนเองสูงและกล้าที่จะลองเทคโนโลยีใหม่ๆโดยไม่กลัวความเสี่ยง ประกอบกับพฤติกรรมคนไทยยังคุ้นชินกับการใช้แอปพลิเคชันกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่แยกออกจาก Social Network จึงทำให้กลุ่มตัวอย่างไม่ได้ให้ความสำคัญกับปัจจัยเครือข่ายทางสังคมที่ทำให้เกิดการเชื่อมต่อกับผู้อื่นง่ายขึ้น รวมถึงในประเทศไทยอัตราการเข้าถึงบัญชีธนาคารสูงถึง 81% ฉะนั้น การที่คนไทยมีบัญชีธนาคารอยู่แล้วจึงทำให้การจ่ายเงินผ่านแอปพลิเคชัน Mobile Wallet อาจสะดวกมากกว่าการสมัครผ่านทางบัญชีใน Rabbit Line Pay และ Grab Pay เพิ่มในการชำระค่าสินค้าหรือบริการ ดังนั้น ผู้ให้บริการ Rabbit Line Pay และ Grab Pay ควรนำเสนอนำเสนอสิทธิประโยชน์พิเศษที่เหนือกว่า Mobile Wallet เช่น โปรโมชันหลากหลายกว่า เป็นต้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากข้อจำกัดในขอบเขตของงานวิจัยเป็นการศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ (e-Wallet) ผ่านแอปพลิเคชันรูปแบบซูเปอร์แอปเฉพาะในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑลเท่านั้น ดังนั้นจึงเสนอแนะงานวิจัยต่อเนื่องให้ศึกษากลุ่มตัวอย่างในภูมิภาคอื่น ๆ รวมถึงเปรียบเทียบกับกรณีศึกษาในต่างประเทศเพิ่มเติมประโยชน์ที่ได้จากการวิจัยนี้ทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องหรือผู้ประกอบการ e-Wallet โดยเฉพาะผู้ที่สนใจก้าวเข้าสู่การให้บริการ e-Wallet ในรูปแบบซูเปอร์แอป เข้าใจปัจจัยในการยอมรับเทคโนโลยี นำไปสู่การใช้งาน e-Wallet ของผู้บริโภคเพื่อประกอบการตัดสินใจปรับปรุงและพัฒนาการให้บริการรวมถึงกลยุทธ์ทางการตลาดเพื่อเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคผ่านทัศนคติการใช้กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ดีขึ้นต่อไป