DOI: 10.17026/dans-xhw-v23z
title: Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen schemalocatie S-4450 'De Hond', gemeente Leeuwarden
title: Antea Group Archeologie 2020/4

description: &lt;p&gt;N.B. Het archeologisch rapport was een onderdeel van een vergunningaanvraag. Deze vergunning is verleend. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In januari 2020 heeft Antea Group een archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie van een te vervangen afsluiterschema (S-4450), te plaatse van een weiland aan de zuidzijde van de Mardijk in het gebied Hemriksein, aan de zuidoostzijde van Leeuwarden (gemeente Leeuwarden). Behalve de plaats van het bestaande en nieuw te bouwen afsluiterschema is in het onderzoek ook het werkterrein betrokken. Dit werkterrein, inclusief schemalocatie, bedraagt circa 50 bij 30 m (1000-2000 m2).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek volgt dat het plangebied betreft verwachtingsgebied, waarbij een verwachting is uitgesproken voor het pleistoceen vlak (mesolithicum) en terpgerelateerde complexen in holocene afzettingen (mariene klei en veen). Er zijn echter uit bekende gegevens geen indicaties voor de eventuele aanwezigheid van een vindplaats in of in de directe omgeving van het plangebied. Het was daarmee bij aanvang van dit onderzoek ook onduidelijk in hoeverre met de geplande werkzaamheden (vervangen van afsluiterschema) eventuele archeologische waarden in het gebied worden geschaad.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het geadviseerde veldonderzoek door middel van boringen dient om te bepalen in hoeverre de bodemopbouw de aanwezigheid van eventuele vindplaatsen ondersteunt en in hoeverre met andere woorden de middelhoge verwachting voor enerzijds de prehistorie (mesolithicum) als voor de periode ijzertijd-middeleeuwen gehandhaafd kan blijven. Voor de periode ijzertijd-middeleeuwen is het mogelijk om de boringen karterende zeggingskracht te geven door ten minste de kleinste vindplaatsomvang aan te houden van 25 m diameter (boringen in dat geval maximale tussenafstand van 25 m). Om die reden is geadviseerd een grid van 20 x 25 m aan te houden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit de veldtoets (inventariserend veldonderzoek door middel van boringen) blijkt dat de bodemopbouw uniform is en bestaat uit een knipkleipakket gelegen op getijdeafzettingen met daaronder een afwisseling van veen en klei en op geruime diepte (&gt;3 m –mv) dekzand. De veenpakketten zijn mineraalarm en vertonen geen veraarde niveaus. De getijde- en overstromingsafzettingen behoren geofysisch tot de vlakteafzettingen en het is lithologisch tevens duidelijk dat het plangebied zich ruim buiten de kwelderwal (van de Middelzee) bevindt. De getijdeafzettingen vertonen wel een iets venige top, hetgeen wijst op langdurige vernatting (venige vegetatie) in de periode voorafgaand aan de afzetting van de knipklei (vermoedelijk overeenkomstig met de archeologische periode ijzertijd en Romeinse tijd). Echter deze kleilaag is niet volledig gerijpt, de top is bij de stormvloeden geërodeerd en er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen noch antropogene onderdelen in de bodemopbouw (zoals terpophogingslagen). De conclusie is daarmee dat het plangebied landschappelijk vermoedelijk ongeschikt is voor bewoning gedurende de periode ijzertijd-Romeinse tijd. De afwezigheid van indicatoren wijst erop dat het verwachte complex ‘terp’ niet in het plangebied aanwezig is.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er is geen vindplaats aangetroffen en er zijn geen niveaus aangetroffen die de aanwezigheid van een vindplaats ondersteunen. Voor de periode ijzertijd – middeleeuwen (inclusief nieuwe tijd) geldt daarom dat de verwachting kan worden bijgesteld van een hoge naar een lage verwachting. Voor de periode steentijd duidt de aanwezigheid van een (weliswaar hydromorfe) podzol erop dat de verwachting onveranderd hoog blijft, maar slechts voor ingrepen dieper dan 3 m-mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De conclusie op de hoofdvraag is dat het verwachte complextype niet is aangetroffen en dat met de voorgenomen ingrepen geen archeologische vindplaatsen worden bedreigd. Daarom adviseren wij om de werkzaamheden zonder archeologisch vervolgonderzoek te laten uitvoeren (vrijgave).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het bovenstaande betreft een selectieadvies. Het is aan de bevoegde overheid, in deze de gemeente Leeuwarden, om het advies te beoordelen en om te zetten in een besluit.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het archeologisch rapport was een onderdeel van een vergunningaanvraag. Deze vergunning is verleend.&lt;/p&gt;
description: Issued: 2020-02-19