DOI: 10.17026/dans-28q-c4jp
title: Plangebied Gemaal Oudenhoorn te Oudenhoorn, gemeente Hellevoetsluis; archeo-logisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van Waterschap Hollandse Delta heeft RAAP in april-mei 2021 een archeologisch vooron-derzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Gemaal Oudenhoorn te Oudenhoorn in de gemeente Hellevoetsluis. Het onderzoek is niet in het kader van een concrete vergunningaanvraag uitgevoerd, maar op verzoek van de opdrachtgever in voorbereiding op de uit te voeren plannen. In het plangebied is de vervanging van een binnendijks gesitueerd gemaalgebouw voorzien. Daarnaast zullen de persleiding in de primaire waterkering en de buitendijkse uitstroomconstructie worden vervangen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek bestaat voor delen van het plangebied (voornamelijk de Zeedijk) een hoge archeologische verwachting voor dijkophogingen en –constructies vanaf de 14e eeuw toen de polder Oudenhoorn werd bedijkt. Mogelijk zijn delen van deze oudere dijkfasen reeds door werkzaam-heden aan de dijk en/of de uitwateringsconstructies verstoord geraakt. Op kaarten uit de vroege 19e eeuw is een woonhuis met erf boven op de dijk weergegeven. Aangezien deze gebouwen op latere kaarten uit deze eeuw niet meer aanwezig zijn, ligt het voor de hand dat deze gebouwresten op zijn minst deels zijn gesloopt. Er kunnen wel nog funderingsresten in de ondergrond aanwezig zijn. Voor de binnendijkse zone van het plangebied bestaat op basis van historische kaarten een lage archeologische verwachting voor bebouwingsresten uit de nieuwe tijd. Hier is de bodemopbouw waarschijnlijk tot 50-150 cm –mv verstoord, op basis van drie boringen die in deze zone zijn uitgevoerd. De activiteiten/processen waardoor deze bodemverstoringen zijn opgetreden zijn niet geheel duidelijk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De top van de natuurlijke bodemopbouw in het plangebied bestaat uit zandige kreekgeulafzettingen (Laagpakket van Walcheren), die vanaf de 12e eeuw zullen zijn gevormd. Vermoedelijk was deze oude kreekgeul ook na de bedijking nog min of meer als een depressie in het landschap aanwezig. Voor deze lagen bestaat een lage archeologische verwachting voor bewoningsresten uit de late middeleeuwen-nieuwe tijd. Deze kreekgeul heeft tot diep in onderliggende lagen (Hollandveen en mogelijk de top van het Laagpakket van Wormer) ingesneden, waardoor potentiële archeologische niveaus uit de periode laat neolithicum-vroege middeleeuwen waarschijnlijk grotendeels zijn geërodeerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in delen van het plangebied (mogelijk) archeo-logische resten bedreigd worden door bodemingrepen, die tot in oorspronkelijke (niet later geroerde) dijkophogingen reiken. Het betreft voornamelijk oudere fasen van de Zeedijk, die in de 14e eeuw werd opgeworpen ten tijde van de bedijking van de polder Oudenhoorn. Op basis van door de opdrachtgever verstrekte informatie en de op dit moment bestaande plannen zullen graafwerkzaamheden ter plaatse van de Zeedijk (vervangen persleiding) echter uitsluitend in geroerde grond plaatsvinden (op de exacte locatie van de bestaande leidingen). Indien deze werkzaamheden niet tot buiten reeds geroerde dijkophogingen reiken, zullen geen in situ archeologische resten of dijkophogingslagen worden verstoord. In de binnendijkse zone van het plangebied zijn waarschijnlijk geen bebouwingsresten uit de late middel-eeuwen-nieuwe tijd aanwezig en voor dit deel van het plangebied bestaat een lage archeologische ver-wachting. Daarom wordt in het kader van de op dit moment bekende plannen en werkzaamheden geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht&lt;/p&gt;