DOI: 10.17026/dans-zge-6kks
title: Een bijzonder ijzeren schild uit de gracht van de tweede Ripperdaborg. Een archeologisch inventariserend veldonderzoek (IVO) door middel van proefsleuven aan de Geert Reinderstraat te Winsum, gemeente Winsum (Gr.).

description: &lt;p&gt;Aan de Geert Reinderstraat te Winsum wordt binnenkort een nieuw Rabobankkantoor gebouwd. Opdrachtgever voor de bouw is Team 4 Architecten uit Groningen. Uit eerder archeologisch onderzoek, uitgevoerd door RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., blijkt dat de bodem van het terrein bestaat uit kwelderafzettingen, waarop zich een ophogingspakket bevindt (Bakker 2003). De fundering van het kantoor zal dit ophogingspakket verstoren. Het terrein staat op de Archeologische Monumenten Kaart (AMK) bekend als een terrein van hoge archeologische waarde. Het betreft een meldingsgebied. Team 4 Architecten gaf Archaeological Research and Consultancy (ARC bv) de opdracht een archeologisch inventariserend veldonderzoek (IVO) door middel van proefsleuven op het bouwterrein uit te voeren. Het IVO vond plaats van 8 t/m 10 maart 2004.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aan de hand van de resultaten van het archeologisch inventariserend onderzoek (IVO) kunnen de vraagstellingen, zoals ze in het PvE zijn gesteld, beantwoord worden:&lt;/p&gt;&lt;p&gt;1 Hoe is het gesteld met de gaafheid van het bodemarchief ter plaatse, zowel in horizontale als in verticale zin?&lt;br&gt;Afgezien van de plaats waar de voormalige bebouwing heeft gestaan, is het bodemarchief zowel horizontaal als verticaal goed bewaard gebleven. De meeste verstoring bevindt zich direct onder de bouwvoor. Aan de westkant van werkput 2 bevindt zich een grote recente verstoring, die vrij diep is.&lt;br&gt;2 Wat is de aard en de ouderdom van de mogelijk aan te treffen bewoningssporen en het bijbehorende vondstmateriaal? Strekken de sporen zich over de hele onderzoekslocatie uit?&lt;br&gt;De aangetroffen sporen bestaan uit twee grachten, een grote en een kleine, en twee natuurlijke geulen (sporen 2 en 8 t/m 10). De grachten dateren, op basis van het vondstmateriaal, uit de Late Middeleeuwen. In een van de geulen is aardewerk daterend uit de IJzertijd/Romeinse Tijd aangetroffen. De geulen worden oversneden door de kleine gracht (werkput 2, sporen 4 t/m 6). De sporen bevinden zich in de noorden en het zuiden van het onderzochte gebied; het middendeel is vrij van sporen. Wanneer wordt gekeken naar de reconstructie van de locatie van de Ripperdaborg volgens de historische vereniging Winsum-Obergum, dan zouden de grachten die in het onderzoeksgebied zijn aangetroffen, onderdeel van het grachtenstelsel van de borg kunnen zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;3 Hoe is het gesteld met de conservering van het (ecologische) vondstmateriaal?&lt;br&gt;De conservering van het vondstmateriaal is goed.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;4 Is het eerder aangetroffen ophogingspakket in relatie te brengen met de dorpswierde van Winsum?&lt;br&gt;Het is niet met zekerheid te zeggen of het ophogingspakket, zoals het is aangetroffen in de boringen van RAAP en tijdens het huidige onderzoek, iets te maken heeft met de wierde van Winsum. Een meer voor de hand liggende reden voor de aanwezigheid van deze laag op het onderzoeksgebied, lijken de eronder liggende grachten te zijn. Bij het dempen van de grachten zal men veel grond nodig hebben gehad, zowel voor de grachten zelf als voor het egaliseren van het terrein eromheen. De laag die hier als 'ophogingspakket' wordt getypeerd, is dus wellicht tijdens het dempen van de grachten en het egaliseren van het terrein ontstaan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;5 Welke graad van waardering dient aan het onderzoeksgebied gegeven te worden?&lt;br&gt;Gezien de relatieve gaafheid van het bodemarchief en de opvallende vondst van een ijzeren schild en de rapier of degen, moet aan het onderzoeksgebied een hoge graad van waardering worden gegeven. Het onderzoek heeft aangetoond dat de Ripperdaborg naar alle waarschijnlijkheid op de plaats moet worden gezocht die Tersteeg (2003) in zijn artikel noemt.&lt;/p&gt;
description: Date: 2004