DOI: 10.17026/dans-xcg-k9et
title: Beekherstel Bakelse Beemden, gemeenten Helmond, Gemert-Bakel en Deurne; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding

description: &lt;p&gt;In 2014 zijn in opdracht van waterschap Aa en Maas diverse natuurherinrichtingsmaatregelen in het natuurgebied Bakelse Beemden archeologisch begeleid door RAAP. Voorafgaand aan de graafwerkzaamheden was door middel van een bureauonderzoek voor het onderzoeksgebied een archeologische verwachting opgesteld. Voor de deelgebieden Scheepstal, Dierdonk, Bakelse Brug en Rijpelberg geldt een hoge tot middelhoge archeologische verwachting. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het bureauonderzoek is deze verwachting voor de vier deelgebieden verder gespecifi ceerd. Concreet werden resten gerelateerd aan een watermolen en een omgrachte laat-middeleeuwse hoeve in deelgebied Scheepstal verwacht. In deelgebied Dierdonk werden resten van nederzettingen uit de Steentijd en van het buurtschap Dierdonk verwacht. In deelgebied Bakelse Brug werd een prehistorische beekovergang verwacht. Voor deelgebied Rijpelberg gold een gespecificeerde archeologische verwachting voor restanten van het laat-middeleeuwse buurtschap Rijpelberg. Hier was tevens ook de samenvloeiing van de Bakelse Aa en Kaweise Loop een reden voor een hoge archeologische verwachting voor rituele deposities uit de late Prehistorie. In deze deelgebieden heeft een intensieve archeologische begeleiding plaatsgevonden. Uitzondering op deze regel zijn deelgebieden Scheepstal en Bakelse Brug. Tijdens de intensieve archeologische begeleiding in deelgebied Scheepstal is in het talud van de Aa asbestverontreiniging aangetroff en. Uit veiligheidsoverwegingen is in overleg met het bevoegd gezag en de opdrachtgever besloten deze zone na de werkzaamheden te controleren op archeologische resten. De herinrichtingswerkzaamheden in deelgebied Bakelse Brug zijn niet uitgevoerd en geheel komen te vervallen. Voor de overige delen van het onderzoeksgebied gold een lagere archeologische verwachting. Conform het PvE zijn graafwerkzaamheden in deze zones gevolgd middels een archeologische inspectie. Tijdens het veldonderzoek zijn in totaal vier vindplaatsen met archeologische resten aangetroffen in deelgebied Dierdonk. In de overige deelgebieden zijn geen archeologische resten gevonden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vindplaats 1 Tijdens de archeologische begeleiding in deelgebied Dierdonk is door amateurarcheoloog Antoon Visser een bot gevonden. Het betreft een spaakbeen van een paard. Het bot zit vol met krassen en beschadigingen, waarvan de oorzaak niet direct achterhaald kan worden. Mogelijk zijn de krassporen het gevolg van verplaatsing of door menselijk gebruik. De exacte ouderdom van het bot is niet vastgesteld. Omdat het een losse vondst in verspoelde context betreft, is geen 14C-monster genomen. Op grond van de aanwezigheid van hoogglans op het bot is het zeer aannemelijk dat hieraan een prehistorische datering moet worden toegekend. De vondstlocatie is met de schop laagsgewijs verder onderzocht. Deze zoekactie heeft geen vondsten meer opgeleverd. Waarschijnlijk betreft het een losse, verspoelde vondst. Om deze reden wordt de vindplaats niet behoudenswaardig geacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vindplaats 2 Bij Dierdonk werden resten verwacht van een omgrachte hoeve die dateert uit de Late Middeleeuwen. Tijdens de begeleiding is een greppel aangetroffen die waarschijnlijk een verbinding vormde tussen de gracht en de Bakelse Aa. Mogelijk reguleerde de greppel de waterhuishouding van de gracht. De vindplaats is behoudenswaardig en is in situ behouden. Aanbevolen wordt deze vindplaats de status van gemeentelijk monument toe te kennen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vindplaats 3 Ten zuidoosten van Dierdonk zijn tegen de bedding van de Bakelse Aa twee elzenhouten palen gevonden die door de mens zijn bewerkt. Op grond van een 14C-datering van een paal moet hieraan een vroeg-middeleeuwse ouderdom worden toegekend. Mogelijk hebben de palen deel uitgemaakt van een houten structuur. Waarschijnlijk betreft het geen brug. Bij een brug waren tijdens het laagsgewijs verdiepen ongetwijfeld meerdere palen tevoorschijn gekomen die diep waren ingegraven. Daarnaast wordt doorgaans geen elzenhout (niet duurzaam) gebruikt voor de constructie van een brug. Mogelijk betreft het een tijdelijke constructie (bijv. een afrastering). Het moet zeker niet uitgesloten worden dat er meer palen in de ondergrond in de nabije omgeving aanwezig zijn. Om deze reden wordt de vindplaats behoudenswaardig bevonden. Aanbevolen wordt deze vindplaats de status van gemeentelijk monument toe te kennen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vindplaats 4 Ook jager-verzamelaars uit de Steentijd hebben het dal van de Bakelse Aa bezocht. Getuigen hiervan zijn enkele vuurstenen artefacten die bij Dierdonk zijn aangetroffen. Een exacte datering van de vindplaats laten de artefacten niet toe omdat diagnostische kenmerken ontbreken. Omdat in de nabije omgeving meerder vindplaatsen uit het Mesolithicum zijn aangetroffen, is het zeer waarschijnlijk dat ook aan de vuursteenvindplaats bij Dierdonk een mesolithische datering moet worden toegekend. De vindplaats wordt niet behoudenswaardig geacht omdat de vindplaats als gevolg van ploegen is verstoord.&lt;/p&gt;
description: Date: 2015-04-16