DOI: 10.17026/dans-z6u-d7hk
title: Valsmunterij op een boerenerf
title: Archeologisch onderzoek op de percelen Dorpsstraat 108 en 110 in Zwaag, gemeente Hoorn

description: &lt;p&gt;De opgraving op de twee percelen heeft binnen een zeer beperkt tijdsbestek plaatsgevonden. Binnen elk van beide bouwcontouren is een sleuf aangelegd.&lt;br&gt;De sporen van de 17de eeuwse langhuisboerderij bleken grotendeels verdwenen. De oudste vondsten dateren vanaf circa 1150.&lt;br&gt;Op basis van de aangetroffen ophogingslaag is de aanwezigheid van een Middeleeuwse terp ter plekke van Dorpsstraat 108 verondersteld. Een sloot in OW-richting kan als achtergrens worden beschouwd. In dat geval had de terp vanaf de weg een diepte van 18 meter. De situatie wijkt geheel af van de reconstructie van het middeleeuwse perceel bij Dorpsstraat 66, waarbij het oudste terplichaam een diepte van 37 meter had. We hebben bij Dorpsstraat 108 dus met een kleine terp te maken, die grotendeels buiten de contour van de werkput viel. In de huidige situatie ligt de terp onder de voortuin van de nieuwbouw.&lt;br&gt;Ter plekke van perceel Dorpsstraat 110 lagen in deze periode diverse sloten. In de dunne ophogingslaag naast een van deze sloten is de meest spectaculaire vondst van de opgraving gedaan: een loden voorwerp met proefslagen van een muntstempel. Dit muntstempel is gemaakt naar voorbeeld van een type munt dat is geslagen onder Koenraad van Zwaben (1076-1099). We hebben te maken met het afval van een valsmunter uit de 12de eeuw. &lt;br&gt;Voor de periode van de 14de, 15de en 16de eeuw zijn er geen aanwijzingen voor bebouwing. Scherven uit de 14de en 15de eeuw ontbreken bij Dorpstraat 108 en 110 nagenoeg volledig en het aantal scherven uit de 16de eeuw is klein. Mogelijk was het perceel gedurende een periode niet bebouwd. &lt;br&gt;Rond 1600 verscheen op perceel Dorpsstraat 110 een langhuisboerderij. Bij de opgraving is een eenvoudige schoorsteenfundering aangetroffen met fragmenten van wandtegels die tussen 1600 en 1650 dateren. De haardplaats kende diverse opeenvolgende askuilen, aspotten en asputten. Op het erf lagen meerdere gedempte sloten, kuilen en dierbegravingen.&lt;br&gt;Op het perceel is een bijzondere vondst gedaan: een leisteen met op beide zijden een ingekraste voorstelling. Het voorwerp is in Hoorn vervaardigd, dateert rond 1600 en was mogelijk een huwelijksgeschenk. De vondst hoort bij een groep leitjes uit de binnenstad van Hoorn, die zijn te zien in de vaste opstelling in het Westfries Museum. &lt;br&gt;De laatste bewoningsfase wordt gevormd door een kleine stolpboerderij. Een waterkelder in de boerderij was opgevuld met afval van de bewoners en ook een houten ton achter de boerderij bevatte afval. De vondsten zijn archeologisch recent te noemen, maar geven een aardig beeld van de inboedel. Op het erf lagen diverse kuilen met slachtafval.&lt;br&gt;Hoewel de opgraving binnen een kort tijdsbestek heeft plaatsgevonden en slechts kleine delen van de volledige percelen zijn onderzocht, heeft de opgraving toch belangrijke informatie voor de vroegste geschiedenis van Zwaag en West-Friesland verschaft. Het belang van een opgraving komt soms voort uit toevalsvondsten, waarmee van tevoren bij de archeologische verwachting onmogelijk rekening kan worden gehouden. Kleinschalig onderzoek in dorpskernen verschaft waardevolle archeologische informatie.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;West-Friese Archeologische Rapporten 132&lt;/p&gt;