DOI: 10.17026/dans-zdq-gqd5
title: Archeologisch Bureauonderzoek Plangebied Fietspad Wilpsedijk (N790), Wilp, Gemeente Voorst

description: &lt;p&gt;Het archeologisch onderzoek is uitgevoerd in het kader van de voorbereiding van de bestemmingsplanwijziging voor de realisatie van een nieuw vrijliggend fietspad (in twee richtingen bereden), grotendeels aan de binnenzijde en ten dele aan de buitenzijde van de Wilpsedijk (N790) te Wilp (Gemeente Voorst). De lengte van het lijnvormige plangebied bedraagt bijna 3.0 kilometer.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De bodemopbouw ter plaatse van het plangebied kan op basis van het Archeologisch Bureauonderzoek niet betrouwbaar worden ingeschat op perceelniveau. Er bestaan veel tegenstrijdigheden tussen de beschikbare gegevens op basis waarvan een beeld zou moeten worden gevormd. Vermoedelijk zijn binnen het grootste deel van het plangebied binnen 1 - 2 meter beneden het maaiveld Pleistocene afzettingen aanwezig. Dit kunnen rivierafzettingen betreffen (Formatie van Kreftenheye), maar ook eolische afzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden). Op- en ingesneden in deze pleistocene afzettingen kunnen holocene beekafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Singraven) aanwezig zijn. Tevens kunnen plaatselijk rivierduinen zijn gevormd (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het bovenste segment van de bodemopbouw bestaat waarschijnlijk uit afzettingen van de IJssel, die zijn afgezet voorafgaand aan de bedijking aan het einde van de Middeleeuwen. Tijdens de laatste 500 jaar zijn de zogenaamde overslaggronden ontstaan, waarbij door dijkdoorbraken verspoeld bodemmateriaal in de wijde omgeving werd afgezet. De kolken die bij deze dijkdoorbraken achterbleven liggen over het algemeen net buiten het plangebied. Alleen ten zuidoosten van Het Kleine Zand is bij een dijkverlegging in de vorige eeuw het nieuwe dijktracé aangelegd over een deel van een mogelijke kolk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Een groot deel van het plangebied wordt in elk geval gevormd door het dijklichaam, opgebrachte grond met een minimale hoogte van 4 - 5 meter. De oorspronkelijke dijk is waarschijnlijk aangelegd in de 15de eeuw. Er moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat het dijklichaam door het gewicht in de ondergrond is gezakt, waardoor de eigenlijke dikte van het dijklichaam ter plaatse van het hoogste deel van de dijk nog groter is. Buiten het dijklichaam zullen overwegend natuurlijke afzettingen dagzomen. Vanwege de vele kolken langs het dijktracé, met uitzondering van het zuidelijke deel net ten noorden Wilp (omdat dit niet het oude dijktracé volgt), moet rekening worden gehouden met het feit dat de oorspronkelijke dijk voor een groot deel bij dijkdoorbraken is weggespoeld en nadien buiten de kolken opnieuw is aangelegd. Grote delen van de huidige dijk zullen daarom uit latere perioden dateren dan het oorspronkelijke dijklichaam.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische resten uit het Laat Paleolithicum tot en met de Romeinse Tijd kunnen worden aangetroffen in de top van de Pleistocene afzettingen. Daarnaast is mogelijk dat gedurende deze periode afzettingen zijn gevormd onder invloed van beken (o.a. de Oude IJssel) en stuifzand, waardoor dergelijke resten van na het Paleolithicum plaatselijk ook in jongere (Holocene) afzettingen kunnen worden aangetroffen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische resten uit de Middeleeuwen kunnen worden aangetroffen in de top van de Pleistocene afzettingen, in Holocene afzettingen van beken (o.a. de Oude IJssel) of stuifzand, of in afzettingen die door de huidige stroomgordel van de IJssel zijn gevormd. In elk geval lijkt net ten zuiden van de Rijksweg A1 een vindplaats met een bewoningslocatie uit de Middeleeuwen (10de t/m 14de eeuw) binnen het plangebied aanwezig te kunnen zijn (zie Afbeelding 17). Mogelijk gaat het om de oorspronkelijke locatie van het erf Olde Loine, en is dit erf bij de aanleg van de dijk in de 14de eeuw verplaatst naar de huidige locatie.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische resten uit het einde van de Late Middeleeuwen (15de eeuw) tot en met de Nieuwe Tijd kunnen dagzomend, of indien aanwezig, in- en onder dijkdoorbraakafzettingen worden aangetroffen. Archeologische resten uit het einde van de Late Middeleeuwen en uit de Nieuwe Tijd - en ook uit de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog - kunnen tevens dagzomend in het talud van het dijklichaam worden aangetroffen. Door verzwaring en/of verbreding en reparaties aan het dijklichaam kunnen dergelijke archeologische resten ook zijn afgedekt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Langs het tracé liggen diverse landgoederen en boerderijerven. In de meeste gevallen liggen de bewoningslocaties duidelijk buiten het plangebied. Daar waar archeologische resten van een dergelijke bewoningslocatie mogelijk wel (ten dele) binnen het plangebied is gelegen is dit weergegeven op Afbeelding 32 t/m 34. Het terrein van het landgoed ‘t Schol is plaatselijk voor een klein deel binnen het plangebied gelegen. Aangezien het om slechts een smalle strook gaat en de randzone van de landgoederen betreft, is de kans klein dat resten van de landschappelijke inrichting aanwezig zijn binnen het plangebied.&lt;br&gt;Archeologische resten uit de Tweede Wereldoorlog kunnen met name worden verwacht ter plaatse van het noordelijke deel van het plangebied, ten noorden van het Buddezand, in de vorm van loopgraven en bomkraters (zie Afbeelding 32). Daarnaast kunnen geïsoleerde munitievondsten altijd worden verwacht.&lt;/p&gt;