DOI: 10.17026/dans-zga-fzmd
title: Bureauonderzoek Archeologie en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Handelstraat te Terborg Gemeente Oude IJsselstreek

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van gemeente Oude IJsselstreek, ten behoeve van de vervanging van het bestaande riool en de realisatie van een IT-riool in de Handelstraat te Terborg een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. De lengte van het tracé, met zijtakken aan de Industrieweg en de Vulcaanstraat, bedraagt circa 265 meter. De oppervlakte, conform opgave van de opdrachtgever, bedraagt 3.174 m². Het riool zal onder de straat aangelegd worden, niet dieper dan 2,00 m-mv. Het huidige riool ligt ruim dieper dan 1,00 m-mv. Op basis van het bestemmingsplan Kom Terborg (2011) en de archeologische beleidskaart van gemeente Oude IJsselstreek, blijkt dat met de geplande bodemingreep mogelijk archeologische waarden kunnen worden verstoord. Het plangebied ligt volgens de beleidskaart in een gebied met een gematigde archeologische waarde (categorie 5) en het zuidelijk deel ligt in de historische kern van 1850 (categorie 3). In het bestemmingsplan heeft het noordelijk deel Waarde - Archeologische Verwachting 1 en het deel in de kern van 1850 Waarde - Archeologische Verwachting 2. De hoogste waarde is maatgevend voor het onderzoek. Bij bodemingrepen van meer dan 100m², die dieper reiken dan 30 centimeter onder het bestaande maaiveld, dient de aanvrager een rapport te overleggen, waarin de archeologische waarde van de gronden, waarop de aanvraag betrekking heeft, in voldoende mate is vastgesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Door de ligging op een terrasvlakte van de (Oude) IJssel is het plangebied geschikt voor permanente bewoning vanaf de late prehistorie. Ook kan het gebied als foerageergebied worden aangemerkt voor jagers/verzamelaars. Booronderzoek dat direct ten zuidwesten van het plangebied is uitgevoerd, heeft aangetoond dat er twee cultuurlagen aanwezig zijn. Het oudste niveau bevindt zich tussen 110-185 cm-mv en dateert uit de Late Prehistorie/Romeinse tijd. Het jongste niveau is aanwezig tussen 50-90 cm-mv en dateert uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek werd verwacht dat er in het plangebied nog intacte archeologische niveaus aanwezig kunnen zijn ter plaatse van de Handelsstraat. De eerste volledige weergave van deze straat is op de kaart van 1955. Daarvoor kende het plangebied deels een functie als weiland (De Wien Waarden) en als tuin (de Borgsche tuinen). De tuinen maakten onderdeel uit van de begrenzing van de stad Terborg rond 1850. Het verkennend booronderzoek heeft aangetoond dat de hoge archeologische verwachting gerechtvaardigd is. In het plangebied is vanaf een diepte van 60 cm-mv tot 180 cm-mv een cultuurlaag met bewoningsporen vanaf de Late Middeleeuwen aangetroffen. De natuurlijke ondergrond bestaat uit een terrasvlakte bestaande uit matig grof iets grindig zand van de Formatie van Kreftenheye. Oudere sporen uit de Romeinse tijd en Steentijd kunnen op voorhand niet uitgesloten worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Hamaland Advies adviseert door de aanwezigheid van archeologisch waardevolle lagen vervolgonderzoek uit te laten voren. Geadviseerd wordt om dit vervolgonderzoek te laten bestaan uit een archeologische begeleiding ten tijde van de aanleg van het nieuwe riool. Voorafgaand aan de archeologische begeleiding dienen de uitvoeringsvoorwaarden vastgelegd te worden in een Programma van Eisen dat getoetst dient te worden door de gemeente en haar adviseur, mw. A. Lugtigheid van Omgevingsdienst Achterhoek. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit&lt;br&gt;Het conceptrapport van het booronderzoek is op 10 oktober 2019 namens gemeente Oude IJsselstreek beoordeeld door de Regioarcheoloog van de ODA. Het rapport en het selectieadvies zijn akkoord bevonden. Derhalve adviseert de Regioarcheoloog om een archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden uit te laten voeren. De ervaring leert dat het meest praktisch is om waarnemingen te laten verrichten op het moment dat de civiele werkzaamheden stil liggen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Ook wordt geadviseerd om de verantwoordelijk ambtenaar voor de gemeente Oude IJsselstreek (mevrouw A. Lugtigheid van de ODA) hierover direct te informeren.&lt;/p&gt;