DOI: 10.14457/tu.the.2015.981
title: ปัญหาอุปสรรคในการสื่อสารระหว่างคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายกับพนักงานสอบสวน: กรณีศึกษาสถานีตำรวจในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร

description: การศึกษาเรื่อง “ปัญหาอุปสรรคในการสื่อสารระหว่างคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายกับพนักงานสอบสวน : กรณีศึกษาในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงสภาพปัญหาอุปสรรคในการสื่อสารระหว่างคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายกับพนักงานสอบสวน และแสวงหาแนวทางในแก้ไขปัญหาการสื่อสารระหว่างคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายกับพนักงานสอบสวน โดยมีวิธีการศึกษาคือ การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) จากกลุ่มตัวอย่างที่มีความเกี่ยวข้องจำนวน 3 กลุ่ม คือ 1. กลุ่มคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายที่เป็นผู้เสียหายหรือผู้ถูกกล่าวหา  2. กลุ่มพนักงานสอบสวนในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครที่ได้รับการอบรมภาษามือจากกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ  และ  3. กลุ่มล่ามภาษามือที่มีคุณสมบัติและประสบการณ์ในการแปลภาษมือให้แก่คนพิการที่ตกเป็นผู้เสียหายหรือผู้ถูกกล่าวหา และได้รับการขึ้นทะเบียนล่ามในศาลผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความเห็นต่อสภาพปัญหาอุปสรรคในการสื่อสารระหว่างคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายกับพนักงานสอบสวน โดยประเด็นที่ปัญหาอุปสรรคที่สุด คือ ประเด็นความรู้ความเข้าใจในภาษามือ และความถูกต้องในการถ่ายทอดข้อมูล เนื่องจากกลุ่มคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายที่ไม่ได้รับการศึกษา กับกลุ่มพนักงานสวนสวนจะประสบปัญหาเดียวกัน กล่าวคือ กลุ่มคนพิการจะไม่สามารถสื่อสารหรือถ่ายทอดข้อมูลในสิ่งที่ตนต้องการร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนได้ และพนักงานสอบสวนก็ไม่สามารถจะรับรู้ในสิ่งที่คนพิการถ่ายทอดออกมาได้ ทำให้เกิดอุปสรรคในการสื่อสารกันเป็นอย่างมาก ประเด็นรองลงมา คือ ประเด็นวิธีการเรียนและมาตรฐานหลักสูตรภาษามือลักษณะและรูปแบบการใช้ภามือในปัจจุบันมีหลากหลายรูปแบบ ซึ่งกลุ่มคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายและกลุ่มล่ามภาษามือได้ให้ความเห็นในทางเดียวกันว่า การที่คนพิการและล่ามภาษามือมีรูปแบบใช้ภาษามือที่แตกต่างกัน เนื่องจากภาษามือที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบันมีหลายรูปแบบมาก ทั้งที่เป็นภาษามือแบบภาษาถิ่น ภาษามือแบบเป็นทางการ และภาษามือที่เป็นหลักสูตรที่เรียนกันอยู่ในโรงเรียนหรือสถาบันต่าง ๆ มีวิธีการเรียนที่แตกต่างกันตามลักษณะของความบกพร่องทางการได้ยิน ซึ่งในโรงเรียนโสตศึกษาจะใช้วิธีการสอนภาษามือตามไวยากรณ์ไทย เป็นการคัดลอกคำต่อคำจากประโยคภาษาไทย แต่ในการเรียนของล่ามภาษามือในสถาบันที่มีการเรียนการสอนจะใช้วิธีการเรียนจากศัพท์ภาษามือที่มีการบัญญัติขึ้นใช้อยู่แล้ว นำคำมาต่อ ๆ กัน ให้เป็นรูปประโยค ประเด็นปัญหาสุดท้าย คือ ประเด็นการรับรู้และเข้าถึงสิทธิสวัสดิการต่าง ๆ ที่รัฐจัดบริการให้ คนพิการทางการได้ยินและสื่อความหมาย ยังไม่สามารถเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการที่รัฐจัดสวัสดิการให้ เนื่องจากคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย จะเป็นกลุ่มคนพิการที่รับรู้ข้อมูลข่าวสารได้ช้ากว่ากลุ่มคนพิการประเภทอื่น ก็เพราะเกิดจากปัญหาอุปสรรคในเรื่องการสื่อสาร ทำให้คนพิการไม่สามาที่จะรับรู้สิทธิของตนได้อย่างชัดเจน กลุ่มตัวอย่างมีความเห็นว่าภาครัฐหรือหน่วยงานต่าง ๆ ไม่ให้ความสำคัญกับคนพิการกลุ่มนี้เท่าที่ควร ไม่มีการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ให้คนพิการสามารถเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการสังคม (Social Welfare) ได้อย่างทั่วถึง เท่าเทียมกับคนพิการกลุ่มอื่น และทั่วถึงตามสิทธิที่ตนพึ่งจะได้รับบริการจากภาครัฐข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้ คือ ด้านการศึกษา คือ รัฐบาลควรมีนโยบายในเรื่องการจัดสวัสดิการด้านการศึกษา ให้ครอบคลุมและทั่วถึงคนพิการแต่ละประเภท โดยเฉพาะกลุ่มคนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายเพื่อลดปัญหาความเลื่อมล้ำทางสังคม กระทรวงศึกษาควรมีการปรับปรุงหลักสูตรและยกระดับการเรียนการสอนภาษามือ เพื่อให้มีมาตรฐานเดียวกันและเป็นสากลยิ่งขึ้น และด้านการปฏิบัติงาน หน่วยงานภาครัฐควรมีการทำงานร่วมกันแบบบูรณาการในหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย และในส่วนของพนักงานสอบสวนควรแสวงหาความรู้และเพิ่มเติมทักษะการใช้ภาษามือ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินกระบวนการยุติธรรมแก่คนพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมายต่อไป