DOI: 10.17026/ar/ni8f1b
title: Archeologisch onderzoek 380 kV-verbinding Maasbracht-Eindhoven, gemeente Geldrop-Mierlo

description: In opdracht van TenneT TSO B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd. De aanleiding voor dit onderzoek is de opwaardering van de hoogspanningsverbinding 380 kV-verbinding Maasbracht-Eindhoven (MBT-EHV).

Naar aanleiding van deze plannen is door Sweco eerder een bureauonderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat een aantal deelgebieden in de gemeente Geldrop-Mierlo zich bevindt in zones van middelhoge tot zeer hoge archeologische verwachting. Op basis van het bureauonderzoek is geadviseerd om voor de graafwerkzaamheden (de werkzaamheden tot 1,2 m -mv bij een aantal masten) binnen deze zones een verkennend archeologisch booronderzoek uit te voeren om de bodemopbouw vast te stellen en de archeologische verwachting op basis van deze opbouw verder te specificeren. Dit advies is goedgekeurd door de bevoegde overheid. 

Naar aanleiding van een aantal planwijzigingen is onderhavig rapport herzien. De geplande funderingswerkzaamheden zullen nu bij minder masten van deze verbinding plaatsvinden en per mast van minder grote omvang zijn. In de gemeente Geldrop-Mierlo zouden in eerste instantie bij alle masten funderingswerkzaamheden plaatsvinden en was vervolgonderzoek geadviseerd voor masten 109, 110 en 111 in het oostelijke deel van het plangebied, en assets 1211, 1221 en 124 in het westelijke deel. In de huidige vorm van de plannen zijn alleen bij masten 110, 111 en 123 funderingswerkzaamheden gepland. In de huidige vorm van de plannen vormen de geplande werkzaamheden geen aanleiding voor een archeologisch onderzoek. Omdat onderhavig onderzoek echter vóór deze planwijzigingen al grotendeels was uitgevoerd, is ervoor gekozen dit rapport wel af te ronden en hierin alle boorgegevens op te nemen, inclusief die bij de masten waar nu toch geen funderingswerkzaamheden plaats gaan vinden, alsmede de adviezen die waren opgesteld voor deze masten, zodat de reeds verzamelde informatie niet verloren gaat.

Het plangebied heeft op basis van de archeologische beleidskaart van gemeente Geldrop-Mierlo, de landschappelijke geschiedenis en archeologische vondsten in de omgeving een lage tot hoge archeologische verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum – Nieuwe Tijd. 

Het veldwerk voor het inventariserend veldonderzoek is verricht op 18 maart 2022. Hierbij zijn per deelgebied, in de zone waar werkzaamheden tot 1,2 m -mv zullen plaatsvinden, vier handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot 0,3 m in de C-horizont en/of tot een maximale diepte van 1,5 m beneden maaiveld. De boringen zijn verspreid over het plangebied gezet, met een boring bij iedere mastpoer. De boorpunten zijn ingemeten met behulp van een GPS (Stonex S7G). De hoogte van het maaiveld ter plaatse van de boringen is bepaald met behulp van GPS-metingen en het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN, ahn.nl).

De bodemopbouw bestaat in mastlocaties 109 t/m 111 en 122 uit een verstoord pakket/bouwvoor op dekzand (een AC-profiel). Op deze locaties is de bodemopbouw niet meer intact. Ter plekke van masten 121 en 124 bestaat de bodemopbouw uit een esdek op dekzand. In enkele boringen op mastlocaties 121 en 124 is een restant van een podzol (B-horizont) aangetroffen in de top van het dekzand. Archeologische waarden kunnen aanwezig zijn in het esdek (Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd) of in de top van het dekzand waar nog een B-horizont aanwezig is (Prehistorie-vroege Middeleeuwen). Archeologische waarden in het esdek kunnen direct vanaf maaiveld aanwezig zijn. 
Resten uit oudere perioden in de deels intacte top van het dekzand kunnen op een diepte van 0,2 m -mv (locatie 121 – boring 1213) of 0,5 tot 0,7 m -mv (locatie 124 – boringen 1243 en 1244) aanwezig zijn.

Dit booronderzoek is uitgevoerd uitgaande van een situatie waarin de geplande werkzaamheden de vrijstellingsgrenzen zouden overschrijden. In de huidige vorm van de plannen zal dit echter niet het geval zijn. Voor de huidige plannen wordt daarom geen verder vervolgonderzoek geadviseerd. Wel wordt geadviseerd om bij werkzaamheden bij masten 121 en 124 extra bedacht te zijn op archeologische waarden, gezien de middelhoge verwachting die hier op basis van onderhavig onderzoek is opgesteld.

Mocht het in de toekomst gebeuren dat de geplande werkzaamheden door een verdere planwijziging toch de vrijstellingsgrenzen weer overschrijden, dan wordt op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek een vervolgonderzoek aanbevolen voor de geplande graafwerkzaamheden bij mast 124. De te volgen onderzoeksstrategie voor dit vervolgonderzoek zal in afstemming met de bevoegde overheid nader moeten worden bepaald. Te denken valt aan een proefsleuvenonderzoek, eventueel in de vorm van de variant archeologische begeleiding. Dit houdt in dat voorafgaand aan de werkzaamheden of, indien wordt gekozen voor een begeleiding, tijdens de werkzaamheden een gravend archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd waarbij steekproefsgewijs een deel van het plangebied/de aanwezige waarden wordt gedocumenteerd. Een proefsleuvenonderzoek dient om vast te stellen of in het plangebied behoudenswaardige archeologische waarden aanwezig zijn. Indien dit het geval blijkt, dient te worden opgeschaald naar een volledige opgraving.