DOI: 10.17026/ar/rzrqzi
title: Plangebied Weergraaf (EVZ) te Budel, gemeente Cranendonck.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-rapport 7128.

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Waterschap De Dommel heeft RAAP in mei (2024) een archeologisch bureauonderzoek
uitgevoerd voor plangebied Weergraaf te Budel, in de gemeente Cranendonck. Het doel van het
onderzoek is het verwerven van informatie over bekende en verwachte archeologische waarden
teneinde een gespecificeerde verwachting op te stellen. Dit vooronderzoek is noodzakelijk ten behoeve
van een omgevingsvergunning voor de inrichting van een ecologische verbindingszone (EVZ).
&lt;p&gt; Resultaten
Het plangebied is grotendeels gelegen in een dalvormige-laagte en vlakte van ten dele verspoelde
dekzanden, bestaande uit dekzand- en beekafzettingen (van de Weergraaf). De bodem in deze ‘natte’
zone bestaat uit beekeergronden en gooreerdgronden. De bodem in de ‘droge’ zone bestaat ui t hoge
zwarte enkeerdgronden en veldpodzolgronden, op een complex van dekzandwelvingen en een
dekzandrug.
&lt;p&gt; Het plangebied is in het verleden archeologisch onderzocht, hierbij werden karrensporen van
historische wegen aangetroffen. De archeologische onderzoeken rondom (binnen 500 m) het
plangebied leverden archeologische resten (grondsporen en artefacten) afkomstig uit het paleolithicum,
de ijzertijd en nieuwe tijd op. Verder zijn rondom het onderzoeksterrein drie vondsten gedaan: een
Romeinse munt; een stenen vijzel (late middeleeuwen) en een vuurstenen kern (laat paleolithicum).
&lt;p&gt; In de nieuwe tijd bestond het landgebruik uit een waterloop, welke in het noorden van het plangebied
was omgeven door beemden en een nat boslandschap. Richting het zuiden gingen de beemden over in
hooilanden, die daarna steeds minder prominent werden. Het plangebied heeft vandaag de dag nog
grotendeels hetzelfde karakter.
&lt;p&gt; Het plangebied kan worden onderverdeeld in twee zones. In de “natte” noordelijke zone geldt een
archeologische verwachtingen voor specifieke resten gerelateerd aan natte contexten in het kleine
beekdal van de Weergraaf, zowel voor jager-verzamelaars (JV) uit de steentijd als voor landbouwers (LB) uit latere perioden. Het gaat om: resten van visvangst (JV, LB), delfstofwinning (JV, LB), restanten
van tijdelijke kampementen (JV), afvaldumps (JV, LB), organisch materiaal (JV, LB),
verdedigingswerken (LB), voorden/bruggen (LB), en rituele deposities (JV, LB). In de “droge” zone
geldt een archeologische verwachting voor resten gerelateerd aan droge contexten bovenop een
complex van dekzandwelvingen en een dekzandrug. In deze zone kunnen kampementen van jagers -
verzamelaars voorkomen en mogelijk restanten van nederzettingen, begravingen en infrastructuur van
landbouwers.
&lt;p&gt; Advies
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat er mogelijk archeologische resten bedreigd
worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de aanleg van de EVZ
deels te laten plaatsvinden onder archeologische begeleiding. De randvoorwaarden voor de
archeologische begeleiding dienen in een Programma van Eisen te worden vastgelegd, dat
voorafgaand aan de werkzaamheden door de bevoegde overheid goedgekeurd dient te worden.