DOI: 10.14457/tu.the.2015.626
title: ปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายถึงการศึกษาปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้ที่อาจเกิดขึ้นจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ.2558 และประมวลรัษฎากร มาตรา 42 (26) –(28) ที่แก้ไขเพิ่มเติมเพื่อจัดเก็บภาษีเงินได้จากการรับให้จากการโอนทรัพย์สินต่างๆ โดยมีการจัดเก็บในส่วนที่เกินจากการให้ 20 ล้านบาท หรือส่วนที่เกิน 10 ล้านบาท โดยเปรียบเทียบปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีมรดกและภาษีการให้ที่เกิดขึ้นในประเทศสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส อังกฤษ ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ กับภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้ของประเทศไทย เพื่อป้องกันการหลีกเลี่ยงไม่ชำระภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้จากการศึกษาพบว่าการจัดเก็บภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้อาจเกิดปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษี ซึ่งส่งผลกระทบต่อการจัดเก็บภาษีได้โดยอาจก่อให้เกิดปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้ดังต่อไปนี้1.การหลีกเลี่ยงโดยอาศัยถิ่นที่อยู่เช่นกรณีการโอนทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ ที่ไม่อยู่ในบังคับของมาตรา 41 วรรคแรก เพราะแหล่งเงินได้และทรัพย์สินมิได้อยู่ในประเทศไทย และเมื่อทรัพย์สินที่ได้รับมิได้มีแหล่งเงินได้ในประเทศไทย จึงไม่อยู่ในบังคับภาษีการรับมรดก2.การหลีกเลี่ยงโดยอาศัยสภาพบุคคลซึ่งเป็นการพิจารณาถึงความไม่ชัดเจนในการตรากฎหมายเพื่อจัดเก็บภาษีเงินได้จากการรับให้ที่อาจเกิดช่องว่างในการหลีกเลี่ยงภาษีได้ เช่น การโอนทรัพย์สิน หรือการทำพินัยกรรมให้แก่คณะบุคคล หรือการโอนทรัพย์สินให้แก่กองทรัสต์ที่ตั้งอยู่ในต่างประเทศ ซึ่งเป็นการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้ได้3.การหลีกเลี่ยงโดยอาศัยประเภททรัพย์สินเนื่องจากกฎหมายภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้ ซึ่งแม้จะบัญญัติไว้อย่างชัดเจนแล้วก็ยังไม่ครอบคลุมทรัพย์สินทั้งหมดเพราะยังมีทรัพย์สินอีกหลายประเภทที่ไม่อยู่ในบังคับการจัดเก็บภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้ เช่น เงินสดนอกธนาคาร ทรัพย์สินทางปัญญา (สิขสิทธิ์ สิทธิบัตร เครื่องหมายการค้า ระบบธุรกิจ Franchise หรือสูตรลับทางการค้าต่างๆ)  สังหาริมทรัพย์อันมีค่า ของใช้มีค่าส่วนตัว ทรัพย์มรดกอื่นๆ เป็นต้น ซึ่งเป็นช่องว่างไม่อยู่ในบังคับภาษีการรับมรดกหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้ได้4.การหลีกเลี่ยงโดยอาศัยรูปแบบการทำธุรกรรม ซึ่งมีธุรกรรมบางประการที่ทำขึ้นโดยมีที่จะเจตนาหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้ เช่น การทำธุรกรรมประกันชีวิต ที่มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก โดยการอาศัยหลักการที่ผลประโยชน์ที่ได้รับจากการทำประกันภัยชีวิตไม่เป็นทรัพย์มรดกของเจ้ามรดกอีกต่อไป หรือการหลีกเลี่ยงภาษีโดยการทำพินัยกรรมให้แก่คู่สมรส เนื่องจากยังมีความไม่ชัดเจนถึงมรดกที่คู่สมรสได้รับว่าเป็นมรดกที่ได้รับในฐานะผู้รับมรดก หรือในฐานะทายาทโดยธรรมเท่านั้นที่ได้รับการยกเว้นตามมาตรา 3 (2) นอกจากนั้นยังมีปัญหาการโอนมรดกข้ามรุ่น และการทำสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอก ซึ่งเป็นธุรกรรมที่สามารถหลีกเลี่ยงภาษีได้5.การหลีกเลี่ยงโดยอาศัยที่ตั้งทรัพย์สิน เช่นทรัพย์สินที่อยู่นอกประเทศไทย และเมื่อเป็นประเทศที่ไม่มีการจัดเก็บภาษีมรดกด้วยแล้ว การหลบซ่อนทรัพย์สินไว้ก็สามารถทำได้ หรือกรณีเจ้ามรดกทำการเก็บทรัพย์สินทั้งหมดไว้ในต่างประเทศที่เป็นประเทศที่มีลักษณะเป็นแดนกำบังภาษี (Tax Heven) ก็จะทำให้ยิ่งยากต่อการตรวจสอบทรัพย์สินของเจ้ามรดกดังนั้น เพื่อป้องกันหรือลดการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้ผู้เขียนได้เสนอมาตรการเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้ โดยผู้เขียนได้เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาโดยมีมาตรการดังต่อไปนี้1.การเพิ่มมาตรการป้องกันการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้ด้วยการอาศัยถิ่นที่อยู่ การเพิ่มความชัดเจนและแน่นอนในประมวลรัษฎากร มาตรา 412.การเพิ่มมาตรการป้องกันการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้โดยอาศัยสภาพบุคคล การบัญญัติกฎหมายให้ชัดเจนแน่นอนเกี่ยวกับบุคคลที่ให้ และรับให้ทรัพย์สิน 3.การเพิ่มมาตรการป้องกันการหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้โดยอาศัยประเภททรัพย์สิน การทำธุรกรรม และที่ตั้งทรัพย์สิน โดยมาตรการป้องกันการหลีกเลี่ยงภาษีด้วยการโอนทรัพย์สินไปยังกองทรัสต์ที่ตั้งอยู่ในต่างประเทศ การโอนทรัพย์สินให้แก่นิติบุคคล4.มาตรการป้องกันการโอนมรดกข้ามรุ่น เนื่องจากพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดกของประเทศไทยมิได้มีบทบัญญัติในการจัดเก็บภาษี การโอนมรดกข้ามรุ่นทำให้เจ้ามรดกอาจหลีกเลี่ยงภาษีการรับมรดกด้วยการโอน ทรัพย์สินที่เป็นมรดกข้ามรุ่นไปยังทายาทลำดับถัดไปเช่นพ่อโอนทรัพย์สินให้หลานเป็นต้น5.การจัดเก็บภาษีการให้โดยหลักภาษีทรัพย์สิน เนื่องจากการจัดเก็บภาษีเงินได้จากการรับให้ได้บัญญัติอยู่ในการเก็บภาษีเงินได้ตามประมวลรัษฎากร โดยมีการบัญญัติให้ชัดเจนในการกำหนดมูลค่าของทรัพย์สินที่ให้ การหักค่าใช้จ่าย การหักค่าลดหย่อน รวมถึงอัตราและการคำนวณภาษีการให้6.การแก้ไขบทบัญญัติในพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ.2558 ให้มีความชัดเจน ในกรณีตามมาตรา 3 (2) มรดกที่คู่สมรสได้รับจากเจ้ามรดกว่าเป็นการรับในฐานะใดระหว่างผู้รับพินัยกรรม หรือทายาทโดยธรรม7.การให้เครดิตภาษีที่เสียไปจากการจัดเก็บภาษีการรับมรดก หรือภาษีเงินได้จากการรับให้8. การให้มีหน่วยงานที่ตรวจสอบการจัดเก็บภาษีการรับมรดกและภาษีเงินได้จากการรับให้โดยเฉพาะเพื่อให้จัดเก็บภาษีการรับมรดก และภาษีเงินได้จากการรับให้อย่างมีประสิทธิภาพ