DOI: 10.17026/ar/kubdpg
title: Archeologisch Bureauonderzoek/IVO-o Etnastraat Distributiecentrum (ETNA1)
title: BO 23‐145, Amsterdam 2023

description: In december 2023 heeft Monumenten en Archeologie een Archeologisch Bureau‐ en Inventariserend Veldonderzoek (verkennend en karterend booronderzoek) uitgevoerd in het kader van de voorgenomen bouw van een distributiecentrum aan de Etnastraat in Amsterdam Nieuw‐ West. Voor de planlocatie gold een lage verwachting vanwege vervening en de ligging in een droogmakerij. Vanwege de omvang van de voorziene ontwikkeling gold desondanks een archeologische onderzoeksplicht. Dit onderzoek is toegespitst op eventueel aanwezige kreekoeverafzettingen van het Laagpakket van Wormer, waar sporen van bewoning en vondsten aanwezig konden zijn uit de periode Nieuwe Steentijd – vroege bronstijd.

Uit het bureauonderzoek komt naar voren dat het plangebied een zeekleipolder betreft (Lutkemeerpolder), mogelijk ontstaan bij een dijkdoorbraak vanuit het Haarlemmermeer en drooggemalen in 1864. Die ondergrond bestaat uit lagunair‐estuariene of getijdenafzettingen behorende bij het Laagpakket van Wormer. Deze zijn mogelijk, net als het Hollandveen, deels geërodeerd bij overstromingen waarbij zand‐ en kleilagen zijn afgezet behorende bij het Laagpakket van Walcheren. Archeologisch relevante niveaus zijn te verwachten op eventueel aanwezige kreekoevers van getijdenkreken. Hoewel de top het Laagpakket van Wormer mogelijk geërodeerd is, is niet uit te sluiten dat op resterende kreekoeverafzettingen dergelijke archeologisch interessante bewoningsniveaus uit de periode late steentijd/vroege Bronstijd aanwezig zijn. Dergelijke vindplaatsen manifesteren zich als een cultuurlaag (humeuze laag mogelijk met archeologische indicatoren zoals houtskoolspikkels, aardewerk, vuursteen, botfragmenten, botanische resten). Daarnaast kan de aanwezigheid van sporen die samenhangen met scheepvaart en visserij en sporen van landgebruik vanaf de drooglegging in 1864 tot de 21ste eeuw niet worden uitgesloten.

Ter toetsing van het bureauonderzoek is een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd. Doel van het verkennend booronderzoek was het verkrijgen van inzicht in de bodemgesteldheid, de mate van bodemverstoring en de diepteligging van het verwachte archeologische niveau in het plangebied. Doel van het karterend booronderzoek was om eventuele archeologische vindplaatsen in kaart te brengen. Daarmee wordt de gespecificeerde archeologische verwachting getoetst en waar nodig aangepast en kunnen uitspraken worden gedaan over de aan‐ of afwezigheid globale omvang, diepteligging en begrenzing van archeologische vindplaatsen.

Uit het booronderzoek bleek dat de bodem in het plangebied bestaat uit een dunne bouwvoor waaronder lokaal een 10 tot 15 cm dikke deklaag aanwezig is waarbinnen mogelijk de basis van een zwaar geërodeerde kreek of geul aanwezig is (Laagpakket van Walcheren). Hieronder zijn lagunair‐estuariene afzettingen van het Laagpakket van Wormer aanwezig met een dikte van minimaal 3,7 m. Verder bleek uit het onderzoek dat geen intacte archeologisch relevante niveaus (meer) aanwezig zijn. Op enkele spikkels houtskool en rood puin na, aangetroffen in de bouwvoor zijn geen archeologische indicatoren waargenomen.
Gezien de afwezigheid van intacte archeologisch relevante niveaus wordt geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht en kan het plangebied worden vrijgegeven voor bouwontwikkeling. Dit betreft een selectieadvies. Bij een goedkeuring van dit rapport door het bevoegd gezag (zie handtekening in colofon) wordt dit advies omgezet in een besluit.