cometadata/datacite-titles-descriptions-related-identifiers huggingface dataset:
DOI: 10.14457/tu.the.2024.885
title: ระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำอันละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ

description: ดุษฎีนิพนธ์นี้มุ่งศึกษาปัญหาระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำอันละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญภายใต้บทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญและบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เกี่ยวข้อง อันเป็นปัญหาสำคัญของกระบวนการยุติธรรมในทางรัฐธรรมนูญ โดยรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 213 ได้บัญญัติรองรับสิทธิดังกล่าวโดยปราศจากเงื่อนไขของการใช้สิทธิ แต่บัญญัติให้การกำหนดเงื่อนไขและวิธีการในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งกฎหมายดังกล่าวกลับกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ในลักษณะของข้อยกเว้นและการกลั่นกรองคำร้องจากผู้ตรวจการแผ่นดิน จากสภาพปัญหาดังกล่าวจึงนำมาสู่การใช้วิธีการศึกษาข้อความคิดของการก่อตั้งศาลรัฐธรรมนูญ แนวคิดพื้นฐานของระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำอันละเมิดต่อสิทธิเสรีภาพของประชาชน เพื่อนำมาวิเคราะห์ปัญหาระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการละเมิดสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญพร้อมทั้งเสนอแนวทางการพัฒนาระบบการให้สิทธิดังกล่าว โดยการศึกษาและวิเคราะห์เปรียบเทียบระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีมีการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของต่างประเทศ ผลการวิเคราะห์พบว่า ระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพยังมีปัญหาเกี่ยวกับปัญหาระบบการให้สิทธิที่ทับซ้อนการให้สิทธิและวัตถุแห่งคดี ปัญหาระบบการกลั่นกรองโดยผู้ตรวจการแผ่นดินและบทบัญญัติของกฎหมาย ปัญหาระบบการพิจารณาคดีทั้งในด้านโครงสร้างและวิธีพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญ ปัญหาระบบความสัมพันธ์ของคำวินิจฉัยกับการเยียวยาสิทธิเสรีภาพของบุคคล เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาดังกล่าวของระบบโดยเสนอให้ปรับปรุงระบบการให้สิทธิประชาชนยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีมีการกระทำที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพ คือ 1. การสร้างความรู้ความเข้าต่อหลักการของระบบการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานโดยผ่านการตีความของศาลรัฐธรรมนูญบนพื้นฐานในด้านสิทธิเสรีภาพและเผยแพร่คำแนะนำการยื่นคำร้องจำแนกตามกลุ่มเป้าหมายร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและองค์กรทนายความ 2. การเปลี่ยนแปลงแนวทางการตีความมาตรา 47 (2) และ 47 (3) ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ มาตรา 213 3. การปรับปรุงแก้ไขรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 ในเรื่องการให้อำนาจดุลพินิจในการยื่นคำร้องแก่องค์กรตามรัฐธรรมนูญ การกำหนดเงื่อนไขการรับคำร้องเฉพาะคดีที่มีความสำคัญต่อการวางรากฐานการตีความรัฐธรรมนูญ การเพิ่มกลไกในการกลั่นกรองคดี การปรับปรุงคุณสมบัติของผู้ตรวจการแผ่นดินที่มีความรู้และประสบการณ์ด้านการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพหรือด้านกฎหมายมหาชน การกำหนดวัตถุแห่งคดีและกระบวนวิธีพิจารณารับคำร้องทุกข์ทางรัฐธรรมนูญไว้โดยเฉพาะ
DOI: 10.14457/tu.the.2024.886
title: การคุ้มครองสิทธิผู้ต้องหาวิกลจริตในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาชั้นสอบสวน: ศึกษากรณีมาตรา 14 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

description: สิทธิที่จะได้รับหลักประกันในเรื่องความสามารถในการต่อสู้คดี ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 14 เป็นฐานแห่งสิทธิอื่น ๆ ความสามารถในการต่อสู้คดีจึงมีความสำคัญที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมต้องตรวจสอบให้แน่ใจถึงความสามารถในการเข้าร่วมในกระบวนการขั้นตอนของกฎหมาย และมีมาตรการในการสอบสวนที่เหมาะสมกับผู้วิกลจริตซึ่งเป็นกลุ่มเปราะบาง มีความด้อยกว่าบุคคลปกติทั่วไปทั้งด้านจิตใจ อารมณ์ ความคิด ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิของตน ขั้นตอน และผลจากการดำเนินคดีอาญาเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการละเมิดสิทธิของผู้วิกลจริตขณะอยู่ระหว่างกระบวนการยุติธรรมชั้นสอบสวน และผู้วิกลจริตสามารถใช้สิทธิของตนได้ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งเน้นการศึกษาความสามารถในการต่อสู้คดี และมาตรการในการคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาวิกลจริตในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาชั้นสอบสวน จากการศึกษากฎหมายต่างประเทศ ได้แก่ สหราชอาณาจักร (อังกฤษและเวลส์) ประเทศออสเตรเลีย รัฐควีนส์แลนด์ สหรัฐอเมริกา มลรัฐแคลิฟอร์เนีย และประเทศญี่ปุ่น พบว่า การคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาวิกลจริตในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาชั้นสอบสวน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 14 มีปัญหาอยู่ 3 ประการ ประการที่หนึ่ง ปัญหาการตรวจสอบผู้ต้องหาที่อาจเป็นผู้วิกลจริต ประการที่สอง ปัญหาการจัดให้มีบุคคลอื่นเข้าร่วมในการสอบสวนเพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาที่เป็นผู้วิกลจริตระหว่างถูกสอบสวน ประการที่สาม ปัญหาหลักเกณฑ์ตรวจสอบความสามารถในการต่อสู้คดี เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีมาตรการคุ้มครองสิทธิผู้ต้องหาวิกลจริตระหว่างถูกสอบสวนโดยยังไม่มีกระบวนการตรวจสอบคัดกรองผู้ต้องหาวิกลจริต การฝึกอบรมตำรวจหรือพนักงานสอบสวนอย่างเป็นระบบ การจัดให้มีบุคคลอื่นเข้าร่วมการสอบสวน และยังขาดหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนในการประเมินความสามารถในการต่อสู้คดีของผู้ต้องหา ด้วยเหตุข้างต้น จึงเห็นควรเสนอให้มีการแก้ไขบทบัญญัติให้มีบุคคลอื่นเข้าร่วมการสอบสวนเพื่อช่วยคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาวิกลจริตที่มีความสามารถในการต่อสู้คดี ให้ผู้ต้องหาวิกลจริตสามารถต่อสู้คดีได้อย่างเต็มที่ สามารถตัดสินใจบนความเข้าในในสิทธิของตน อันส่งผลให้เกิดประโยชน์ด้านความน่าเชื่อถือของพยานหลักฐานที่ได้จากกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในชั้นสอบสวน การแก้ไขบทบัญญัติหลักเกณฑ์ความสามารถในการต่อสู้คดีให้มีความชัดเจน และครอบคลุมถึงความสามารถในการปรึกษากับทนายความไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เพื่อผู้ต้องหาได้รับหลักประกันในเรื่องความสามารถในการต่อสู้คดี และสิทธิอื่น ๆ ของผู้ต้องหาวิกลจริตในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาชั้นสอบสวนได้รับความคุ้มครองและเหมาะสมกับความเปราะบางของผู้ต้องหาวิกลจริต นอกจากนี้ เพื่อให้การคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาที่เป็นผู้วิกลจริตในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาชั้นสอบสวนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เห็นควรให้มีการกำหนดแนวทางในการประเมินภาวะวิกลจริตเบื้องต้นอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาองค์ความรู้และทักษะของเจ้าหน้าที่ตำรวจและพนักงานสอบสวนในด้านจิตเวช รวมถึงพัฒนาแนวทางหรือแบบประเมินที่สามารถนำมาใช้ได้จริงและมีประสิทธิภาพในบริบทของประเทศไทย
DOI: 10.14457/tu.the.2024.887
title: ปัญหาการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลโดยอัตโนมัติด้วยปัญญาประดิษฐ์ในประเทศไทย

description: การประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลโดยอัตโนมัติ เป็นรูปแบบของการประมวลผลข้อมูลโดยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่ได้รับความนิยมและมีแนวโน้มที่จะมีการพัฒนาต่อไปอย่างไม่สิ้นสุด หน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานภาคเอกชนต่างให้ความสนใจที่จะนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาปรับใช้ในการประกอบธุรกิจ เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ลูกค้าและประหยัดเวลาในการประมวลผล แต่เนื่องด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เป็นเทคโนโลยีที่สามารถเกิดการเรียนรู้ตามสถานการณ์หรือสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงและปรับปรุงประสิทธิภาพของผลลัพธ์ได้ด้วยตนเองจากการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลในครั้งก่อน การประมวผลข้อมูลส่วนบุคคลโดยอัตโนมัติด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ จึงมีความเสี่ยงที่อาจกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ด้วยความเสี่ยงนี้ทำให้หลายประเทศตระหนักถึงหลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลข้อมูลดังกล่าว และบัญญัติกฎหมายเพื่อควบคุมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในกรณีของการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ประเทศไทยประกาศและบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 เพื่อกำหนดหลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล แต่เมื่อพิจารณา พบว่า พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 และประกาศจากคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ยังไม่ครอบคลุมกระบวนการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลด้วยปัญญาประดิษฐ์ที่ แม้ว่าหน่วยงานภาครัฐจะดำเนินการประกาศแนวทางการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์อย่างมีธรรมาภิบาลในด้านต่างๆ แต่เนื่องด้วยประกาศดังกล่าวไม่มีสถานะบังคับใช้เป็นกฎหมาย จึงไม่สามารถลงโทษต่อผู้กระทำความผิดและไม่มีการกล่าวถึงสถานะของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ที่ชัดเจน ซึ่งหากมีการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาบังคับใช้โดยละเมิดต่อเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล อาจทำให้ประเทศไทยประสบปัญหาการรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านข้อมูลส่วนบุคคล อันอาจกระทบถึงความน่าเชื่อถือของการกำกับดูแลข้อมูล การศึกษาในครั้งนี้ จึงมีการวิเคราะห์ปัญหาพร้อมข้อเสนอแนะเพื่อให้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 และประกาศจากคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลครอบคลุมถึงการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลโดยอัตโนมัติด้วยปัญญาประดิษฐ์
DOI: 10.14457/tu.the.2024.888
title: แนวทางการบังคับใช้เขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศภายใต้หลักกฎหมายระหว่างประเทศ

description: เขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศ (Air Defense Identification Zone – ADIZ) คือพื้นที่น่านฟ้าที่รัฐกำหนดให้เครื่องบินทุกลำต้องแสดงตนหรือแจ้งข้อมูลล่วงหน้าเพื่อวัตถุประสงค์ด้านความมั่นคง ช่วยให้รัฐมีเวลาตรวจจับ คัดกรอง และตอบโต้ภัยคุกคามก่อนที่อากาศยานจะรุกล้ำน่านฟ้าอธิปไตย แนวคิดนี้เกิดหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยสหรัฐอเมริกาประกาศเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศ รอบชายฝั่งใน ค.ศ. 1950 ก่อนแพร่หลายไปสู่รัฐอื่น ๆ ซึ่งแม้ว่าเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศจะสำคัญต่อความมั่นคง แต่ยังปรากฏว่าไม่มีสนธิสัญญาระหว่างประเทศรับรองหรือกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศโดยตรง การประกาศจึงอาศัยอำนาจอธิปไตยภายในกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศทั่วไป เช่น หลักอธิปไตยเหนือห้วงอากาศ หลักเสรีภาพการบินผ่านน่านฟ้าสากล และสิทธิในการป้องกันตนเอง การไร้บรรทัดฐานสากลทำให้รัฐมีดุลยพินิจสูง เกิดแนวปฏิบัติหลากหลายบางกรณีครอบคลุมพื้นที่นอกอาณาเขตหรือทับซ้อนเขตพิพาททางทะเล และก่อให้เกิดข้อโต้แย้งระหว่างรัฐในประเด็นเรื่องการละเมิดเสรีภาพการบินสากลและขยายอำนาจรัฐเกินขอบเขต จากปัญหาดังกล่าว วิทยานิพนธ์นี้จึงได้ศึกษาพัฒนาการทางประวัติศาสตร์และแนวปฏิบัติของรัฐในการสถาปนาเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศ วิเคราะห์กฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และพิจารณาการบังคับใช้ทั้งภายในน่านฟ้าอธิปไตยและเหนือน่านฟ้าสากลภายใต้หลักกฎหมายระหว่างประเทศ เช่น หลักเสรีภาพการบิน สิทธิป้องกันตนเอง ตลอดจนข้อจำกัดในการใช้กำลังตามหลักความจำเป็นและหลักความได้สัดส่วน เป็นต้น ผลการศึกษาชี้ว่าเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศยังไม่เป็นจารีตประเพณีระหว่างประเทศ แต่เป็นมาตรการที่รัฐสามารถใช้ได้ตราบใดที่ไม่อ้างอำนาจอธิปไตยเพิ่มในน่านฟ้าสากลหรือใช้กำลังต่ออากาศยานที่ไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ของเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศ โดยรัฐผู้บังคับใช้เขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศจะต้องเคารพพันธกรณีตามอนุสัญญาว่าด้วยการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ค.ศ.1944 และอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล 1982 อีกทั้งต้องไม่ละเมิดสิทธิรัฐอื่นและไม่ก่ออันตรายต่อการบินพลเรือน โดยวิทยานิพนธ์นี้มีข้อเสนอแนะให้ประชาคมระหว่างประเทศจัดทำมาตรฐานหรือแนวปฏิบัติสากลเกี่ยวกับเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศ และมีข้อเสนอแนะให้ประเทศไทยดำเนินการทบทวนและปรับปรุงกฎหมายภายในตลอดจนประกาศที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องกับพันธกรณีภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ค.ศ.1944 และหลักเสรีภาพในการบินผ่าน พร้อมกำหนดใช้ชัดแจ้งว่าเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศเป็นมาตรการพิสูจน์ฝ่ายเชิงป้องปราม มิใช่การขยายอาณาเขตอธิปไตยเหนือห้วงอากาศสากล นอกจากนี้ควรกำหนดระเบียบปฏิบัติแบบขั้นบันไดโดยยึดหลักความจำเป็นและความได้สัดส่วนอย่างเคร่งครัด อีกทั้งควรดำเนินการทูตเชิงรุกและสร้างความร่วมมือด้านความมั่นคงการบินกับประเทศเพื่อน ตลอดจนกำหนดกลไกทบทวนเขตแสดงตนเพื่อป้องกันภัยทางอากาศของไทยเป็นระยะเพื่อรองรับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ในอนาคต
DOI: 10.14457/tu.the.2024.890
title: การจ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากรตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากรของประเทศไทย

description: กฎหมายว่าด้วยศุลกากรเป็นกฎหมายที่รัฐใช้อำนาจบังคับจัดเก็บอากรศุลกากรสำหรับของที่นำเข้ามาในหรือส่งออกไปนอกราชอาณาจักร โดยค่าอากรที่กรมศุลกากรจัดเก็บได้นั้นจะถูกนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดินเพื่อให้รัฐนำมาใช้ในการบริหารและพัฒนาประเทศ จึงต้องมีบทบัญญัติที่กำหนดความผิดและมาตรการลงโทษไว้เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยศุลกากรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเพื่อเป็นขวัญกำลังใจและตอบแทนความเสี่ยงจากการปฏิบัติหน้าที่ในการปราบปรามการกระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากร อาทิ การหลีกเลี่ยงอากร การลักลอบหนีศุลกากร และการสำแดงเท็จ รัฐจึงตรากฎหมายให้จ่ายเงินรางวัลแก่พนักงานศุลกากรตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากร ซึ่งตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 มาตรา 255 ได้ให้อำนาจอธิบดีกรมศุลกากรในการจ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากรตามระเบียบที่อธิบดีกรมศุลกากรกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง โดยให้หักจ่ายเป็นเงินรางวัลในอัตราร้อยละ 20 ของเงินค่าขายของกลางหรือเงินค่าปรับ หรือร้อยละ 10 ของเงินอากรที่กรมศุลกากรเรียกเก็บเพิ่มเติมได้ แล้วแต่กรณี อย่างไรก็ดี จากการศึกษาวิจัยเอกสารพบว่าการจ่ายเงินรางวัลดังกล่าวยังมีปัญหาหลายประการ ได้แก่ การมีส่วนได้เสียของพนักงานศุลกากร การกำหนดหลักเกณฑ์ อัตรา และสัดส่วนเงินรางวัลที่ไม่ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ตามวัตถุประสงค์ในการตรากฎหมาย ความไม่เป็นธรรมในหน่วยงานจัดเก็บภาษี ความซ้ำซ้อนของกฎหมายที่ให้จ่ายเงินรางวัล การขาดความโปร่งใสในการบริหารจัดการเงินรางวัล และความไม่เสมอภาคทางภาษีอากรเมื่อเทียบกับภาคเอกชน โดยจากการศึกษากฎหมายต่างประเทศพบว่า ประเทศอินเดียมีการจ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากรในลักษณะที่เหมือนหรือคล้ายคลึงกับประเทศไทย แต่มีระบบกำกับควบคุมภายในที่เข้มงวดมากกว่า ในขณะที่ประเทศสหรัฐอเมริกาจะให้เงินรางวัลแก่พนักงานศุลกากรผ่านระบบการประเมินผล และไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ให้อำนาจในการจ่ายเงินรางวัลจากค่าปรับโดยตรง ซึ่งการจ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากรของทั้งสองประเทศสามารถนำมาเป็นแนวทางในการแก้ไขวิธีการจ่ายเงินรางวัลและการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจากเงินรางวัลของประเทศไทยทั้งในระยะสั้นและระยะยาวให้เหมาะสมต่อไปได้จากปัญหาดังกล่าว ผู้เขียนจึงได้เสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาการจ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากรตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากร ดังนี้ มาตรการระยะสั้น ประการที่หนึ่ง แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 เพื่อปรับปรุงผู้มีอำนาจในการออกระเบียบเพื่อจ่ายเงินรางวัล ผู้มีอำนาจสั่งจ่ายเงินรางวัล และเพิ่มเติมบทบัญญัติเพื่อให้มีการรายงานการจ่ายเงินรางวัลทุกปีงบประมาณ ประการที่สอง แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบกรมศุลกากร ว่าด้วยการจ่ายเงินสินบนและรางวัล พ.ศ. 2560 เพื่อปรับปรุงขอบเขตของเจ้าพนักงานที่มีสิทธิได้รับเงินรางวัล ผู้มีอำนาจสั่งจ่ายเงินรางวัล อัตราและสัดส่วนเงินรางวัล และเพิ่มเติมเกี่ยวกับการรายงานผลการจ่ายเงินสินบนและรางวัล และจำกัดสิทธิไม่ให้มีการจ่ายเงินรางวัลตามกฎหมายอื่น และประการที่สาม แก้ไขปรับปรุงบทบัญญัติที่ยกเว้นให้ไม่ต้องนำเงินรางวัลมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา โดยจำกัดจำนวนเงินรางวัลที่ได้รับยกเว้นภาษี และมาตรการระยะยาว ประการที่หนึ่ง ยกเลิกบทบัญญัติที่ให้จ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากร และจ่ายเงินรางวัลให้แก่พนักงานศุลกากรด้วยวิธีอื่น และประการที่สอง ยกเลิกบทบัญญัติที่ยกเว้นให้ไม่ต้องนำเงินรางวัลมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
DOI: 10.14457/tu.the.2024.892
title: แนวทางการปรับปรุงการจัดเก็บค่าบริการผู้โดยสารขาออกของประเทศไทย

description: ค่าบริการผู้โดยสารขาออกเป็นแหล่งรายได้สำคัญของสนามบินและมีความเกี่ยวข้องกับผู้ใช้บริการเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นค่าธรรมเนียมที่ถูกเรียกเก็บเพื่อนำไปพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกในสนามบิน ดังนั้น หากมีการปรับขึ้นค่าบริการผู้โดยสารขาออก ผู้ใช้บริการจึงได้รับผลกระทบโดยตรง และถือว่าเป็นผู้มีส่วนได้เสียที่มีสิทธิตรวจสอบความเป็นธรรมของค่าบริการดังกล่าว แต่กฎหมายปัจจุบันของประเทศไทยยังไม่มีข้อกำหนดที่เปิดช่องให้มีการตรวจสอบโครงสร้างต้นทุนและวิธีการคำนวณที่ชัดเจน อีกทั้งยังขาดกลไกที่ส่งเสริมความโปร่งใส ซึ่งแตกต่างจากสหราชอาณาจักรและนิวซีแลนด์ที่มีการออกกฎหมายลำดับรองกำหนดแนวทางไว้อย่างละเอียด ชัดเจน และสอดคล้องกับกฎเกณฑ์ระหว่างประเทศ การปรับปรุงกฎหมายหรือแนวทางการกำกับดูแลของประเทศไทยเพื่อให้การกำหนดค่าบริการผู้โดยสารขาออกเป็นธรรม โปร่งใส และคุ้มค่ากับคุณภาพการบริการที่ได้รับ จึงเป็นสิ่งที่ควรให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ทั้งนี้ เนื่องจากบริการสนามบินเป็นบริการสาธารณะที่ต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อผู้ใช้บริการเป็นสำคัญ
DOI: 10.14457/tu.the.2024.893
title: การประเมินภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง: ศึกษากรณีการได้มาซึ่งเจ้าพนักงานประเมินภาษี

description: ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างเป็นแหล่งรายได้ที่มีความสำคัญต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เนื่องจากเป็นภาษีที่สะท้อนถึงการถือครองทรัพย์สินในพื้นที่และมีศักยภาพในการจัดเก็บอย่างยั่งยืน รายได้จากภาษีประเภทนี้ถูกนำไปใช้ในการพัฒนาสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน การให้บริการสาธารณะ และการเสริมสร้างความสามารถในการพึ่งพาตนเองของท้องถิ่น อย่างไรก็ตามการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างให้มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยผู้ที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญในการประเมินภาษีเพื่อให้การประเมินเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ เจ้าพนักงานประเมินภาษีจึงถือได้ว่าเป็นกลไกสำคัญในการจัดเก็บภาษีเพื่อนำมาเป็นรายได้ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจากการศึกษาพบว่าประเทศไทยยังไม่มีบทบัญญัติทางกฎหมายที่กำหนดรูปแบบการได้มาซึ่งเจ้าพนักงานประเมินภาษีที่ชัดเจน รวมถึงไม่มีการวางหลักเกณฑ์เรื่องคุณสมบัติขั้นต่ำของบุคคลที่จะเข้าดำรงตำแหน่งดังกล่าวไว้ ส่งผลให้กระบวนการแต่งตั้งเจ้าพนักงานประเมินภาษีขึ้นอยู่กับดุลพินิจของฝ่ายบริหารในแต่ละองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหลัก แม้จะมีการออกหนังสือชี้แจ้งโดยกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น แต่ด้วยความไม่ชัดเจนนี้อาจนำไปสู่ปัญหาในทางปฏิบัติ เช่น การคัดเลือกบุคคลที่ขาดความรู้ความสามารถในด้านการประเมินทรัพย์สิน ตลอดจนการขาดมาตรฐานวิชาชีพในการประเมินภาษี ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยที่บั่นทอนประสิทธิภาพและความเป็นธรรมของระบบการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างโดยรวมด้วยเหตุนี้จึงนำมาสู่การศึกษารูปแบบการได้มาซึ่งเจ้าพนักงานประเมินภาษี โดยศึกษาเปรียบเทียบระหว่างระบบการเลือกตั้งในมลรัฐเท็กซัสกับระบบการแต่งตั้งในมลรัฐนิวเจอร์ซีย์ ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยพบว่ามลรัฐเท็กซัสใช้ระบบเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน ซึ่งส่งเสริมความยึดโยงและการตรวจสอบจากภาคประชาชน ในขณะที่มลรัฐนิวเจอร์ซีย์แม้จะใช้ระบบแต่งตั้ง แต่ได้กำหนดคุณสมบัติตามมาตรฐานวิชาชีพ เช่น การอบรม การสอบใบรับรอง และการต่ออายุใบอนุญาต ซึ่งช่วยคงไว้ซึ่งความเป็นกลางและความเชี่ยวชาญของเจ้าหน้าที่ อย่างไรก็ตาม แม้ระบบการเลือกตั้งเจ้าพนักงานประเมินภาษีจะเสริมสร้างความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมของประชาชน แต่เมื่อพิจารณาถึงข้อจำกัดทางด้านงบประมาณและบริบทของประเทศไทยที่มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวนมาก ระบบการเลือกตั้งจึงยังไม่ใช่แนวทางที่เหมาะสมที่สุด ในทางกลับกัน ระบบการแต่งตั้งที่ดำเนินการภายใต้กรอบการกำหนดคุณสมบัติที่ชัดเจน มีการรับรองมาตรฐานวิชาชีพ และกลไกการตรวจสอบจากภายนอก กลับเป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับโครงสร้างการบริหารราชการของไทยมากกว่า ดังนั้น การปรับปรุงรูปแบบการได้มาซึ่งเจ้าพนักงานประเมินภาษีโดยการพัฒนาระบบการแต่งตั้งเจ้าพนักงานประเมินภาษีให้มีการกำหนดคุณสมบัติเฉพาะเป็นไปตามมาตรฐานวิชาชีพ จึงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมสอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย ทั้งยังเป็นการวางรากฐานในการพัฒนาระบบภาษีท้องถิ่นให้สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลในระยะยาว
DOI: 10.14457/tu.the.2024.894
title: มาตรการทางกฎหมายในการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเพื่อความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม

description: อุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง และมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจโลก ทั้งในด้านการจ้างงาน การส่งออก และการลงทุนในเทคโนโลยี อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมนี้ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในหลายด้าน ทั้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การใช้ทรัพยากรน้ำอย่างสิ้นเปลือง การปนเปื้อนสารเคมีและไมโครพลาสติกในแหล่งน้ำ รวมถึงการเพิ่มขึ้นของขยะสิ่งทอที่ย่อยสลายยาก โดยเฉพาะปรากฏการณ์ฟาสต์แฟชั่นที่กระตุ้นการบริโภคเกินความจำเป็น ส่งผลให้เกิดขยะจำนวนมากในระยะเวลาอันสั้น นอกจากนี้กระบวนการผลิตเสื้อผ้ายังส่งผลกระทบโดยตรงต่อความหลากหลายทางชีวภาพ ผ่านการใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ เช่น ฝ้าย ขนสัตว์ และหนังสัตว์ และมักมีการใช้สารเคมีที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนได้ทำการสืบค้นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเพื่อความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย พบว่ากฎหมายภายในประเทศไทยยังไม่มีบทบัญญัติเกี่ยวกับการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเพื่อความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมเพื่อรองรับกับปัญหาดังกล่าว เป็นเหตุให้ผู้เขียนจำเป็นต้องศึกษามาตรการในการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเพื่อความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมของต่างประเทศคือ สหภาพยุโรป ประเทศฝรั่งเศส และรัฐนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา เนื่องจากประเทศดังกล่าวมีมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเพื่อความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม เช่น การกำหนดมาตรฐานในการออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอที่ต้องคำนึงถึงผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์เสื้อผ้าและสิ่งทอ เพื่อให้การผลิตเสื้อผ้าหรือสิ่งทอเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น การกำหนดให้บริษัทขนาดใหญ่เปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะเกี่ยวกับจำนวนสินค้าสิ่งทอที่มีการทิ้งและทำลาย รวมถึงแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับกระบวนการจัดการเพิ่มเติม เช่น การเตรียมการเพื่อนำผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่ การรีไซเคิล การเผาทำลายหรือการฝังกลบ และการส่งเสริมสิทธิในการซ่อมแซมของผู้บริโภค (Right to Repair) โดยส่งเสริมให้ผู้บริโภคได้รับสิทธิ์ในการเข้าถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสินค้าที่น่าเชื่อถือได้ ณ จุดขาย เป็นต้น จากการศึกษามาตรการในการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าเพื่อความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมของต่างประเทศคือ สหภาพยุโรป ประเทศฝรั่งเศส และรัฐนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกา ผู้เขียนเห็นว่าประเทศไทยควรพิจารณานำแนวทางทางกฎหมายที่มุ่งเน้นความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมมาปรับใช้กับกฎหมายภายในประเทศ เพื่อยกระดับมาตรการในการจัดการอุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าให้สอดคล้องกับหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม
DOI: 10.14457/tu.the.2024.895
title: แนวทางการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลในประเทศไทย

description: ภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นภาษีที่จัดเก็บจากการบริโภคเป็นการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจในเชิงธุรกิจจากการขายสินค้าหรือให้บริการทั่วไปซึ่งต่างจากลักษณะของธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีวัตถุประสงค์ที่ใช้เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนหรือการนำสินทรัพย์ดิจิทัลมาใช้เพื่อการลงทุน ทำให้สินทรัพย์ดิจิทัลไม่ได้มีลักษณะเป็นสินค้าหรือบริการที่ควรอยู่ในระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม การที่ประเทศไทยกำหนดให้สินทรัพย์ดิจิทัลเป็นบริการ ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 77/1(10) ส่งผลให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับการเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากสินทรัพย์ดิจิทัลที่ไม่เป็นไปตามหลักกิจกรรมทางเศรษฐกิจและเกิดปัญหาภาระทางภาษีของธุรกรรมการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัลที่กระทำในศูนย์ซื้อขายหรือนอกศูนย์ซื้อขายแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัล ในเรื่องการหักภาษีซื้อ ภาษีขาย การออกใบกำกับภาษี ซึ่งขัดกับหลักการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มและขัดต่อหลักการจัดเก็บภาษีอากรที่ดี อีกทั้ง มาตรการการให้สิทธิประโยชน์ในการยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม ยังก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมและความไม่แน่นอนในการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยจากการศึกษากฎหมายต่างประเทศ พบว่า ประเทศสิงคโปร์และประเทศออสเตรเลีย ได้ยกเว้นการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับสินทรัพย์ดิจิทัลซึ่งมาตรการการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลของทั้งสองประเทศนั้นมีความสอดคล้องกับหลักการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจของภาษีมูลค่าเพิ่มและสามารถนำแนวทางของทั้งสองประเทศมาปรับปรุงในการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม เพื่อให้สอดคล้องกับธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัลของประเทศไทยได้
DOI: 10.15468/dl.ujjhvk
title: Occurrence Download

description: A dataset containing 464 species occurrences available in GBIF matching the query:
{
 "and" : [
 "TaxonKey is Centaurea macrocephala",
 "Country is United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland",
 "HasCoordinate is true"
 ]
}

 The dataset includes 464 records from 8 constituent datasets; see https://api.gbif.org/v1/occurrence/download/0007659-250920141307145/datasets/export for details.
 
Data from some individual datasets included in this download may be licensed under less restrictive terms.
DOI: 10.14457/tu.the.2024.896
title: การบริหารจัดการ การนำเข้า และการใช้ข้าวโพด LMOs ในประเทศไทย ภายใต้พิธีสารคาตาเฮนา

description: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษานำเสนอหลักการภายใต้พิธีสารคาตาเฮนาว่า ด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพที่นำมาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนากฎหมายภายในประเทศ ซึ่ง กฎหมายภายในประเทศไทย ซึ่งกฎหมายในประเทศไทยยังไม่คลอบคลุมและเพียงพอต่อการนำเข้า ข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม (LMOs) เกี่ยวกับมาตรการภายใต้พิธีสารคาตาเฮนาว่าด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพ (Catagana Protocal on Biosafety) จึงมีความจำเป็นที่ต้องอนุวัติการกฎหมาย ภายในประเทศให้สอดคล้องกับพิธีสารคาตาเฮนาว่าด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพ (Catagana Protocal on Biosafety) การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพจากเอกสารเกี่ยวกับแนวคิด ทฤษฎี กฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งที่เป็นตำราทางวิชาการ บทความทางวิชาการ และเอกสารอื่นๆ มาวิเคราะห์ ศึกษาความสอดคล้องกับแนวทางปฏิบัติสำหรับข้าวโพดนั้นเป็นกรณีศึกษาที่สนใจ เนื่องจากมีนัยว่าด้วยกระบวนการนำเข้าข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรม (LMOs) ตามกฎหมายไทยและสอดคล้องมาตรการป้องกันล่วงหน้าในการเคลื่อนย้ายการนำเข้าสิ่งมีชีวิตดัดแปรพันธุกรรม ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการนำเข้าข้าวโพดของประเทศไทยในปัจจุบันไม่ว่าจะใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหารสัตว์ อาหารสำหรับมนุษย์ หรือเพื่อการอุตสาหกรรม มีขั้นตอนการนำเข้าที่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกฎหมายพระราชบัญญัติการกักพืชและกฎหมายว่าด้วยการส่งออกไปนอกและการนำเข้ามาซึ่งสินค้า ดังนั้น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจึงได้จัดทำร่างพระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. …. ขึ้นโดยผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีโดยหลักการ เมื่อวันที่10 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2564 และอยู่ระหว่างขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา ซึ่งคาดว่าในอนาคตประเทศไทยจะมีกฎหมายเฉพาะเพื่อกำกับดูแลพืชดัดแปรพันธุกรรม ผู้สนใจศึกษาจะกล่าวสรุปโดยภาพรวมทั้งหลักการ เหตุผล เจตนารมณ์ ขอบเขต องค์กร การบริหารจัดการองค์กร การดำเนินการเนื้อหาสาระสำคัญและมาตรการต่างๆ ใน (ร่าง) กฎหมายฉบับนี้ถือว่าเป็นนิมิตหมายที่ดีของประเทศไทยที่รัฐพยายามจะบัญญัติกฎหมายขึ้นมาเพื่อบังคับใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากรชีวภาพ ความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศ โดยคำนึงถึงหลักการเจตนารมณ์ตามรัฐธรรมนูญและตามอนุสัญญา