DOI: 10.17026/dans-x9c-jm6p
title: Zuidereiland Heijen - onderzoekslocaties A en B, gemeente Gennep; archeologisch vooronderzoek: een beperkt inventariserend veldonderzoek (proefsleuven)

description: &lt;p&gt;In opdracht van de provincie Limburg heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau op 19 en 20 januari 2010 een beperkt inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven uitgevoerd in verband met voorgenomen bodemafgraving in plangebied Zuidereiland Heijen in de gemeente Gennep. Het gebied dat door middel van proefsleuven is onderzocht, betreft 2 onderzoekslocaties (A en B) die gezien hun bodemopbouw en de tijdens het vooronderzoek aangetroffen archeologische indicatoren, als meest optimaal zijn aangemerkt. Oftewel waarvoor de grootste kans bestond op de aanwezigheid van archeologische resten. &lt;br&gt;Het primaire doel van het beperkte proefsleuvenonderzoek was het vaststellen van de aard en staat van conservering van eventueel in de onderzoekslocaties aanwezige archeologische resten (grondsporen en vondsten), teneinde op basis hiervan een betere inschatting te kunnen maken van de omvang en kosten van eventueel noodzakelijk nader archeologisch onderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens voorgaand booronderzoek is een afgedekte, (potentieel) archeologisch interessante laag aangetroffen. Deze laag vormt de top van de kronkelwaardafzettingen (laagpakket 2) en heeft tijdens een vrij lange fase van verminderde rivieractiviteit (die globaal begon in het Mesolithicum en eindigde aan het einde van de Bronstijd) blootgestaan aan bodemvormende processen, zoals humusophoping en verbruining. Ook de mens heeft in deze tijd op dit oppervlak rondgelopen, getuige de fragmenten handgevormd prehistorisch aardewerk die in de verbruinde laag zijn aangetroffen. De laag wordt afgedekt door een ruim 1 m dik pakket jongere afzettingen (laagpakket 1), zodat eventuele archeologische sporen in of onder de laag naar verwachting goed bewaard zijn gebleven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In alle proefsleuven is één opgravingsvlak aangelegd direct onder de verbruinde top van de kronkelwaardafzettingen (laagpakket 2). De aangetroffen geologische opbouw komt overeen met de resultaten van het booronderzoek. Er is op het hoogste niveau sprake van 3 laagpakketten: oude klei aan de basis (laagpakket 3), daarboven kronkelwaardafzettingen (laagpakket 2) waarvan de top verbruind is en waarin de archeologische resten voorkomen en tot slot een afdekkend pakket jongere afzettingen (laagpakket 1) dat op basis van de resultaten waarschijnlijk vanaf de Romeinse tijd is opgebouwd. Verder blijkt dat in de laag pak ketten 1 en 2 een zich herhalende opeenvolging van finingupwards-sequenties voorkomt (zandige basis die naar boven kleiiger wordt). De kleiige top is telkens enigszins verbruind, hetgeen wijst op een rustige fase in de sedimentatiegeschiedenis van de Maas, waarin bodemvorming een kans kreeg. In theorie zouden er dus meerdere fasen van bewoning aanwezig kunnen zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vooralsnog zijn alleen bovenin laagpakket 2 archeologische sporen van bewoning aangetroffen. Mogelijk gaat het om delen van structuren en behoren deze tot een nederzettingsterrein, maar daar valt op basis van de huidige onderzoeksresultaten nog geen uitsluitsel over te geven. De vindplaats is te dateren in de Prehistorie, waarschijnlijk de IJzertijd. De sporen zijn vaag herkenbaar in de kleiige top van laagpakket 2 en tekenen zich duidelijk af in de meer zandige afzettingen onder de vondstlaag. De sporen concentreren zich in onderzoekslocatie A; op locatie B zijn geen grondsporen meer aangetroffen. Mogelijk is dit het gevolg van de geologische opbouw. In onderzoekslocatie A bestaat de basis van laagpakket 2 uit een dikke zandlaag, terwijl deze zandlaag op locatie B veel dunner is en sprake is van een dikke kleilaag. Locatie B was daardoor mogelijk slechter ontwaterd dan de zandkop in locatie A, die daardoor mogelijk aantrekkelijker was als woonplek.&lt;br&gt;Op locatie B komt echter nog wel archeologisch vondstmateriaal voor, waar mee verondersteld kan worden dat het nog binnen de invloedssfeer van de vindplaats lag. Gezien de evenredige spreiding van dit vondstmateriaal in de top van laagpakket 2, valt mogelijk aan een verbruinde, prehistorische akkerlaag te denken.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De archeologische sporen die tijdens het onderzoek zijn aangetroffen, zijn niet verstoord door(recente) bodemverstoringen. Ondanks de verbruining zijn de (diepere) grondsporen goed leesbaar. Direct ten zuiden van onderzoekslocatie A is de bodem echter afgegraven en zijn de archeologische resten, die zich naar verwachting uitstrekten tot in dit afgegraven deel, waarschijnlijk verstoord. Wat betreft het vondstmateriaal is over het algemeen sprake van een redelijke conservering, al lijkt het handgevormde aardewerk aangetast door verwering en is goed geconserveerd organisch materiaal niet overtuigend aangetroffen. Gezien de goede ontwatering is onverkoold botanisch materiaal waarschijnlijk niet bewaard. Door de afdekking met jongere Maasafzettingen is echter wel een volledig landschap bewaard gebleven. Dit in combinatie met de bovengemiddelde inhoudelijke kwaliteit van de vindplaats (hoge zeldzaamheid, middelmatige tot hoge informatie waarde en middelmatige tot hoge ensemblewaarde) zorgt ervoor dat de vindplaats als behoudenswaardig wordt aangemerkt.&lt;/p&gt;
description: Date: 2009-01-19