DOI: 10.17026/ar/ghx4sw
title: Diverse werkzaamheden binnenplaats en toegangsweg kasteel Tongelaar te Mill, gemeente Land van Cuijk;
title: een archeologisch bureauonderzoek.
title: RAAP Rapport 6237

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Brabants Landschap heeft RAAP in januari 2023 een archeologisch bureauonderzoek
uitgevoerd ten behoeve van diverse werkzaamheden op de binnenplaats en toegangsweg van kasteel
Tongelaar te Mill in de gemeente Land van Cuijk. Het onderzoek vond plaats in het kader van een
omgevingsvergunning.
&lt;p&gt; Resultaten
Het gebied bestaat uit een dalvlakteterras of terrasvlakte. Volgens de bodemkaart komen er in het
plangebied goed ontwaterde ooivaaggronden in lichte zavel (klei) voor. Dit zijn jonge (holocene)
rivierkleigronden.
Alhoewel kasteel Tongelaar zelf als een archeologisch relict kan worden beschouwd, zeker gezien de
mogelijke laatmiddeleeuwse motte als voorganger, is het niet als archeologisch monument aangemerkt.
&lt;p&gt; De enige relevante vindplaats binnen de directe omgeving (ca. 500 m) zijn funderingsresten in het
weilandje onmiddellijk ten westen van het kasteel, die mogelijk samenhangen met een voormalige
motte. De overige vindplaatsen in de omgeving bestaan vooral uit losse vondsten: stenen werktuigen
uit het mesolithicum en stenen bijlen uit het neolithicum. Verder weg zijn er resten van
jachtkampementen uit de steentijd en nederzettingssporen uit de ijzertijd en greppels en een voorde uit
de nieuwe tijd aangetroffen.
&lt;p&gt; Het kasteel wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde uit 1282, maar kan al veel ouder zijn. Tijdens
een opgraving in 1964 bij het kasteel zijn in het weitje bij de toren, binnen de grachten, de funderingen
gevonden van een klein versterkt huis. Dat heeft geen verbinding met het huidige kasteel of de
poorttoren. Mogelijk is het 15de-eeuws. Het weitje noemt men de ‘Mot’, wat doet vermoeden dat er ter
plaatse oorspronkelijk sprake was van een mottekasteel.
&lt;p&gt; Er geldt een middelhoge verwachting voor vindplaatsen van jager-verzamelaars in en rondom het
plangebied. Er geldt een hoge verwachting voor landbouwers uit de periode neolithicum t/m de nieuwe
tijd. In het algemeen gaat het daarbij om resten van bewoning, begraving, economie en infrastructuur.
In het bijzonder, geldt er een hoge verwachting voor resten die aan kasteel Tongelaar zijn gerelateerd,
dat wil zeggen resten van bewoning, verdediging, landbouw, handel en infrastructuur. Denk daarbij aan
overblijfselen van funderingen, muren, beer- en waterputten, gereedschap (van metaal, steen en hout),
bestrating, tegels, afvoer en riolering, afval, etc. In de natte context van de gracht kunnen organisch
afval en resten van werktuigen uit hout nog goed zijn bewaard.
&lt;p&gt; Advies
Omdat alle bodemingrepen kunnen leiden tot aantasting van eventuele archeologische resten wordt er
een vervolgonderzoek in de vorm van een archeologische begeleiding tijdens de werkzaamheden
aangeraden. Op die manier kan alles worden onderzocht. Een dergelijke begeleiding dient te zijn
gebaseerd op een door de gemeente goedgekeurd Programma van Eisen (PvE).
&lt;p&gt; Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Land van Cuijk,
deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.