DOI: 10.17026/dans-zvc-xsyf
title: Bureauonderzoek Hertogswetering en Roode Wetering te Oss, gemeente Oss
title: Antea Group Archeologie 2018/157

description: &lt;p&gt;In oktober 2018 heeft Antea Group een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor de Hertogswetering en Roode Wetering in Oss, gemeente Oss. Het onderzoek heeft bestaan uit een archeologisch bureauonderzoek, gevolgd door een archeologisch booronderzoek (verkennende fase) december 2018 .&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het gebied van de Hertogswetering en de Roode Wetering wordt een aantal knelpunten integraal aangepakt om de waterkwaliteit van de Hertogswetering te verbeteren, het afkalven van de kades te verminderen en (te) steile oevers aan te pakken, om de migratiemogelijkheden voor flora en fauna te vergroten en het (maai)beheer in de Hertogswetering te verbeteren. Het plangebied heeft op de archeologische beleidskaart van de gemeente Oss deels een lage, deels een middelhoge en deels een hoge archeologische verwachting. In het vigerende bestemmingsplan ‘buitengebied Oss – 2017’ is voor de delen met een middelhoge en hoge archeologische verwachting een dubbelbestemming waarde-archeologie opgenomen. Voor delen met een middelhoge verwachting geldt dat archeologisch onderzoek verplicht is indien de bodemingrepen een oppervlakte groter dan 1.000 m2beslaan of de bodem dieper dan 0,3 m – mv gaan verstoren. Voor de delen met een hoge archeologische verwachting geldt dat onderzoek verplicht is indien de bodemingrepen een oppervlakte groter dan 100 m2beslaan of de bodem dieper dan 0,3 m – mv gaan verstoren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie bureauonderzoek&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek komt naar voren dat voor het grootste gedeelte van het plangebied een lage archeologische verwachting geldt voor alle voorkomende archeologische perioden. Dit gedeelte van het plangebied bevindt zich in het komgebied, waar vanwege het natte karakter en het grote risico op overstromingen de bewoningsomstandigheden alles behalve ideaal waren. Ter hoogte van de twee bekende stroomgordels, die van de Maas in het westen en die van Marcharen in het oosten, kunnen archeologische resten aanwezig zijn vanaf de bronstijd tot en met de nieuwe tijd.&lt;br&gt;Omdat de Hertogswetering en Roode Wetering gegraven watergangen zijn, zijn in het verleden eventueel archeologische resten mogelijk al vergraven geraakt. Daarom heeft de wetering zelf op de archeologische beleids- en verwachtingskaart van de gemeente Oss geen archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies bureauonderzoek&lt;br&gt;Op basis van de resultaten van het uitgevoerde archeologische bureauonderzoek, is het advies van Antea Group om zone 2 vrij te geven voor wat betreft archeologie. Dit omdat de verwachting op alle perioden in deze zone laag is, vanwege de natte omstandigheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor de zones 1 en 3 geldt een hoge archeologische verwachting op resten vanaf de bronstijd tot en met de nieuwe tijd. Voor deze zones wordt geadviseerd een inventariserend veldonderzoek, d.m.v. boringen (verkennende fase) uit te voeren. Op deze manier kan inzicht worden verkregen in de diepteligging van eventuele archeologische lagen, waarna dit kan worden afgezet tegen de voorgenomen ontwikkelingen in deze gebieden. Het advies van Antea Group is om elke 50 m een boring te zetten. In totaal zouden er waarschijnlijk circa 50 boringen gezet dienen te worden langs het plangebied.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Inventariserend veldonderzoek verkennende fase&lt;br&gt;Tijdens het veldonderzoek zijn 44 boringen uitgevoerd, twaalf in zone 1 en 32 in zone 2. In zone 1 is sprake van een geroerde bodemopbouw tot voorbij een eventueel niveau dat archeologische (grond0sporen kan dragen. Deze bodemroering kan daarbij zowel zijn gebeurd als gevolg van menselijk handelen of overstromingen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In zone 3 is sprake van komklei afzettingen op dekzand, met mogelijk op enkele plekken een laagje oeverafzettingen. Op een enkele locaties zijn mogelijk oeverwalafzettingen, zandige klei, aangetroffen. Dit ter plaatse van boring 15, 22, misschien 24, 42 en 43, vanaf minimaal 0,85 -mv. Mogelijk is sprake van crevasse afzettingen die bij de stroomgordel van Macharen horen. In zone 3 kan de bodemopbouw worden geïnterpreteerd als (kom)klei afzettingen op dekzand. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Nergens zijn binnen de geboorde diepte zijn aanwijzingen voor afgedekte bodems in de vorm van vegetatiehorizonten. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies na bureau- en booronderzoek &lt;br&gt;Op basis van de aangetroffen geroerde bodemopbouw is het advies zone 1 vrij te geven zonder verder vervolgonderzoek vanuit Archeologie. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Mede gezien de beperkte bodemingrepen en de minder voor bewoning of anderszins geschikt zijnde situatie in zone 3 is ons advies ook hier geen verder archeologisch onderzoek uit te voeren. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ter hoogte van de bekende watermolen worden alleen werkzaamheden uitgevoerd tussen de twee beken, in de kades. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er treedt dus geen verstoring op van het terrein ter hoogte van de molen. Mocht dit uiteindelijk toch wel het geval zijn, wordt geadviseerd de werkzaamheden hier archeologisch te laten begeleiden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Rapport is niet beoordeeld.&lt;/p&gt;