DOI: 10.17026/ar/zrwqim
title: Archeologisch onderzoek Delversduin te Egmond aan den Hoef, gemeente Bergen
title: Inventariserend onderzoek door middel van proefsleuven

description: In opdracht van BPD Projectontwikkeling B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P) uitgevoerd naar de locatie ‘Delversduin’ te Egmond aan den Hoef, gemeente Bergen. De aanleiding voor dit onderzoek is deels woningbouw; het overige deel van het plangebied zal ingericht worden als natuurgebied met wadi’s. In het kader van deze ontwikkeling dient het bestemmingsplan te worden gewijzigd en een omgevingsvergunning te worden aangevraagd.

Ter plaatse van de wadi’s aan de noordzijde zal de ontgravingsdiepte ten opzichte van bestaand maaiveld maximaal ca. 2 m bedragen. Voor de rioolsleuven in het gebied zal de ontgravingsdiepte van ca. 1,50 m tot maximaal 3,00 m -mv bedragen. Ter plaatse van het rioolgemaal zal de ontgravingsdiepte ca. 4,00 m -mv worden. De exacte locatie van het toekomstige rioolgemaal is nog niet bekend. Ter plaatse van de woningen wordt uitgegaan van een maximale ontgravingsdiepte voor de bouwkuip van 1,20 m -mv, maar de meeste bouwkuipen zullen ca. 0,75 m diep worden.

Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek is een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserende veldonderzoek d.m.v. boringen en een grondradaronderzoek uitgevoerd. Op basis van die resultaten en na overleg met de bevoegde overheid is besloten tot een advies voor aanvullende onderzoek voor het noordelijk deel van het plangebied d.m.v. proefsleuven op basis van een goedgekeurd Programma van Eisen.

Tijdens het veldonderzoek zijn 17 proefsleuven aangelegd. In deze proefsleuven zijn in totaal slechts vijf sporen aangetroffen. Het is duidelijk dat het plangebied diep is verstoord, door afgraving en egalisatie. Ook is er duidelijk gediepploegd, waardoor waarschijnlijk archeologische waarden verdwenen zijn. Aan de omgeving van het plangebied is te zien dat het waarschijnlijk een dynamisch landschap is geweest, met hoger gelegen duinzanden en een strandwal. Waarschijnlijk is in de jaren 70 van de vorige eeuw het gebied geëgaliseerd ten behoeve van veeteelt en landbouw. Daarom resteren alleen de onderkanten van de dieper ingegraven sporen nog. Het oudste aangetroffen spoor, de waterput, dateert uit 1175 tot 1273 na Christus. Waarschijnlijk is deze waterput gerelateerd geweest aan bewoning in de directe omgeving, hoewel het ook een losstaande waterput kan zijn geweest voor het drenken van vee. Andere resten van deze bewoning zijn dan ook niet aangetroffen.

Het andere enigszins dateerbare spoor betreft de keldervloer in werkput 12. Deze was direct aanwezig onder een diepe verstoring. Het is op basis van historische gegevens bekend dat op deze locatie al een stolpboerderij aanwezig was vanaf 1665. Het aangetroffen vondstmateriaal ondersteund deze datering. Het overgrote deel van het vondstmateriaal was afkomstig uit de 17e of 18e eeuw. De enige uitzonderingen op deze datering betreft de fragmenten van een bord van Noord-Hollands slibaardewerk (1580-1650, V3) en een aantal bakstenen die dateren uit circa 1400-1550. Het is dus mogelijk dat er al langere tijd een boerderij op deze locatie heeft bestaan, wel duidelijk is dat de bakstenen hergebruikt zijn. Het serviesgoed kan langdurig in gebruik zijn geweest sinds de productiedatum. Verder is er een sloot aangetroffen die waarschijnlijk tot in de Nieuwe tijd in gebruik is geweest voordat deze is gedempt. 

Sweco Nederland B.V. adviseert om het plangebied deels vrij te geven voor de voorgenomen werkzaamheden; hier zijn geen behoudenswaardige archeologische waarden aangetroffen. Voor twee specifieke locaties geldt in principe ’behoud in situ’. Dit betreft de locatie van de keldervloer en van een laatmiddleeuwse tonput. Geadviseerd wordt ter plaatse van de keldervloer geen werkzaamheden uit te voeren die dieper reiken dan 1 m – mv. De tonput is in overleg met het bevoegd gezag opgegraven, en daarmee ex situ behouden.
Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden toch onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de minister verplicht (vondstmelding via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: Archis-vondstmelding en de bevoegde overheid).