DOI: 10.17026/dans-xyf-s3zj
title: Plangebied XL Businesspark Twente te Almelo; Deelgebied 16, onderzoeksterrein Erve Wissink (het Bakhuis); Opgraving van een erf uit de late middeleeuwen of begin nieuwe tijd

description: &lt;p&gt;BAAC bv heeft in opdracht van het Openbaar Lichaam Regionaal Bedrijventerrein Twente op 12, 13 en 16 maart 2015 een opgraving uitgevoerd ten noordwesten van het historische erf Wissink alias Bakhuis. Dit erf wordt al in laatmiddeleeuwse bronnen genoemd en kent dus een lange geschiedenis. De aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de ontwikkeling van het XL Businesspark Twente bij Almelo (ca. 164 ha groot), waarvoor de boerderij en het erf moesten wijken. Het onderzoeksterrein is gelegen in het zuidoosten van deelgebied 16 van dit plangebied. Topografisch gezien is het onderzoeksterrein gelegen ten westen van de Pastoor Ossestraat en ten noorden van de Newton, in het buitengebied ten zuiden van Almelo en ten noordwesten van Bornerbroek. Ten behoeve van de ontwikkeling van het plangebied zijn in de loop der jaren al verschillende archeologische onderzoeken uitgevoerd. Directe aanleiding voor de opgraving is een proefsleuvenonderzoek in 2010, waarbij ter hoogte van het huidige onderzoeksterrein drie paalsporen werden aangetroffen. De onderzoekers vermoedden dat deze deel zouden kunnen hebben uitgemaakt van een bootvormige plattegrond uit de volle middeleeuwen. Er zou een connectie kunnen bestaan met erve Wissink. De vindplaats werd behoudenswaardig geacht. Daarom is in maart 2015 onderhavige opgraving uitgevoerd. Hierbij is 583 m2 opgegraven. Ten tijde van de opgraving bestond het terrein uit grasland, dat in noordelijke richting sterk opliep. Het onderzoeksterrein bevindt zich namelijk op de zuidelijke flank van een grote dekzandkop. Het maaiveld binnen het onderzoeksterrein ligt tussen 10,7 en 11,5 m +NAP. Tijdens de opgraving zijn twee parallelle greppels gevonden, die de oudste gebruiksfase van het terrein representeren. Zij dateren uit de late of volle middeleeuwen. Echter, de belangrijkste resten die tijdens het onderzoek werden aangetroffen behoren tot een erf uit de late middeleeuwen en/of begin nieuwe tijd. Het gaat hierbij om de voorganger van Erve Wissink. De tijdens het IVO-P aangetroffen paalsporen bleken deel uit te maken van een rechthoekig bijgebouw dat dateert uit de periode 1450-1600 (en blijkt dus jonger te zijn dan eerder gedacht). Behalve de plattegrond van een bijgebouw zijn een gedeelte van een plattegrond van een spieker, meerdere kuilen, losse paalsporen en scherven roodbakkend aardewerk aangetroffen. Van het erf is naar verwachting het meest noordwestelijke gedeelte bloot gelegd; het strekt zich vermoedelijk verder uit in zuidelijke en oostelijke richting. De locatie waar het erf in de 15e – 16e eeuw lag is verlaten en raakte in de loop der tijd bedekt met een humeus dek. Het erf schoof op in zuidoostelijke richting, naar (of in ieder geval in de richting van) de locatie waar Erve Wissink zeker sinds het einde van de 18e eeuw lag. Wanneer dat precies gebeurde, is echter nog niet duidelijk. Tijdens de opgraving zijn overigens geen aanwijzingen gevonden voor een voorganger van het 15e – 16e eeuwse erf. Het is mogelijk dat een dergelijke voorganger zich hoger op de flank van de dekzandrug bevond. Hiervoor zijn echter tot nu toe nog geen bewijzen gevonden.&lt;/p&gt;