DOI: 10.17026/dans-xvx-un6n
title: 16025137 OGR.CIV.ARC.RAP Eindrapportage archeologisch verkennend booronderzoek diverse straten te Harreveld

description: &lt;p&gt;Resultaten eerder uitgevoerd archeologisch bureauonderzoek&lt;br&gt;Door Econsultancy is in januari 2016 voor het plangebied/wegentraject een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd (Econsultancy Archeologisch Rapport 15126493 OGR.CIV.ARC). Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek blijkt dat voor het merendeel van het plangebied/wegentraject de verwachting hoog is op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Alleen voor het uiterst noordelijke deel van het plangebied/wegentraject is de verwachting middelhoog (zie ook figuur 4). Vanwege de functie van het merendeel van het plangebied, deel uitmakend van het wegentraject binnen de bebouwde kom van Harreveld, is de verwachting dat de mogelijk aanwezige vondst- en/of spoorcomplexen sterk zijn aangetast, omdat één of wellicht meerdere malen vernieuwingen van het wegentraject en infrastructurele werken (aanleg van kabels en leidingen (riolering)) hebben plaatsgevonden. Voor de rijbanen van het wegentraject (centrale deel langs de lengteas) zijn er echter geen aanwijzingen dat er diepe bodemverstoringen hebben plaatsgevonden ten behoeve van de aanleg van kabels en leidingen. Om dit te kunnen toetsen is geadviseerd om een aanvullend archeologisch onderzoek te laten uitvoeren in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van ver-kennende boringen (KNA protocol 4003, IVO-O). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) blijkt dat binnen het oppervlak van de bestaande rijbaan, bodemverstorende ingrepen beperkt zijn geweest waardoor er een deel van het van nature gevormde veldpodzolprofiel nog intact aanwezig is binnen het merendeel van het onderzochte wegentraject. Het gaat om de Grachtlaan, het noordwestelijke deel van de Blaauwgeersstraat, de zuidwestelijke helft van de Lindeboomweg, de Freule van Dorthstraat, de Klaproosstraat en de Korenbloemstraat. Onder de aanwezige asfalt- dan wel klinkerverharding bevindt zich tot gemiddeld 70 cm -mv, een laag cunetzand/stabilisatielaag dan wel deels geroerde/teruggestorte grond. Hieronder komt vaak een dunne laag (donker)grijsbruin gekleurd, zwak tot matig humeus, zwak siltig, matig fijn zand voor. Waarschijnlijk betreft dit een deel van de oorspronkelijke minerale bovengrond, maar is echter sterk gevlekt en daardoor eveneens verstoord (Ahp-horizont, humeuze minerale bovenlaag). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het intacte deel van de bodemopbouw betreft nog een deel van de oorspronkelijke veldpodzolbodem vanaf (een deel van) de Bhe- of de BC-horizont (ontstaan door podzolisatie als bodemvormend proces), bestaande uit bovenin soms nog donkerbruin gekleurd (restant inspoeldings-Bhe-horizont) en naar onderen toe lichtgeelbruin gekleurd (restant van de overgangs-BC-horizont), zwak siltig, matig fijn zand. Dit intacte deel van de natuurlijke bodemopbouw loopt door tot gemiddeld 130 cm -mv. Hieronder bevindt zich de C-/Cr-horizont, in de vorm van grijsgeel tot lichtgrijsbruin gekleurd, zwak siltig, matig fijn zand. Het archeologisch sporenniveau (dat goed zichtbaar zal zijn op de overgang van de BC- naar de C-horizont, op een diepte van circa 130 cm -mv) is nog intact aanwezig binnen het merendeel van het plangebied/onderzochte wegentraject.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het hierboven aangegeven merendeel van het wegentraject komen enkele boringen voor waar bodemverstorende ingrepen dieper reiken, tot minimaal aan de oorspronkelijke top van de C-horizont dan wel dieper, echter deze vormen geen samenhangend patroon waaruit blijkt dat binnen een aaneengesloten deel van het onderzochte wegentraject diepe verstoringen hebben plaatsgevonden en dat het archeologisch sporenniveau reeds volledig is verwijderd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Alleen voor het centrale en zuidoostelijke deel van de Blaauwgeersstraat en de noordoostelijke helft van de Lindeboomweg kan gesproken worden over een aaneengesloten traject waar diepe bodem-verstorende ingrepen hebben plaatsgevonden, tot minimaal 110 en maximaal 210 cm -mv, gemiddeld tot 150 cm -mv. De onverstoorde bodemopbouw betreft direct de C-horizont. Met een gemiddeld verstoringsdiepte van 150 cm -mv zal het archeologisch sporenniveau (vrijwel) volledig zijn vergraven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het verkruimelde opgeboorde materiaal van de boringen zijn alleen in de lagen geroerde/teruggestorte grond plaatselijk resten bouwpuin aangetroffen, dat daarmee functioneert als stabilisatiemateriaal van de bovenliggende asfalt-/klinkerverharding. In het onverstoorde deel van de bodeopbouw zijn geen archeologische indicatoren waargenomen. Daarbij dient wel gemeld te worden dat het inventariserend veldonderzoek een verkennend booronderzoek betreft, dat zich richt op de bodemopbouw en mogelijke bodemverstoringen die de archeologische trefkans kunnen beïnvloeden en niet zo zeer op het onderzoeken van de aanwezigheid van archeologische vondsten en/of sporen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;De gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het eerder uitgevoerde bureauonderzoek, wordt wat betreft de landschappelijke ligging van het plangebied bevestigd. Vermoedelijk heeft binnen het gehele plangebied/onderzochte wegentraject voorheen een plaggendek gelegen, maar deze is samen met de oorspronkelijke minerale bovengrond vergraven waarschijnlijk tijdens de aanleg/vernieuwing van het wegentraject en infrastructurele werken (aanleg van kabels en leidingen (riolering)). Binnen het merendeel van het plangebied is onder het verstoringsniveau nog wel sprake van een (merendeels) intact veldpodzolprofiel. Alleen in het centrale en zuidoostelijke deel van de Blaauwgeersstraat en de noordoostelijke helft van de Lindeboomweg reiken de verstoringen tot minimaal de oorspronkelijke top van de C-horizont dan wel dieper.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het merendeel van het plangebied/onderzochte wegentraject wordt geconcludeerd dat het zijn middelhoge (uiterst noordelijke deel van het plangebied/wegentraject) tot hoge verwachting behoud ten aanzien van de aanwezigheid van archeologische resten uit alle archeologische perioden vanaf het (Laat-)Paleolithicum. Aanvullend onderzoek zal dan ook noodzakelijk zijn. Alleen voor het centrale en zuidoostelijke deel van de Blaauwgeersstraat en de noordoostelijke helft van de Lindeboomweg kan de hoge archeologische verwachting bijgesteld worden naar een lage verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek blijkt dat voor het merendeel van het plangebied/onderzochte wegentraject de middelhoge (uiterst noordelijke deel van het plangebied/wegentraject) tot hoge verwachting op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats uit de perioden vanaf het Laat-Paleolithicum behouden blijft. Daarom wordt door Econsultancy de aan-beveling gedaan een aanvullend onderzoek/vervolgonderzoek te laten uitvoeren. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gezien het huidige gebruik/de functie van het plangebied, in de vorm van (ontsluitings)wegen, is een proefsleuvenonderzoek vanuit praktisch oogpunt meestal geen wenselijke optie. Het uitvoeren van een archeologische begeleiding van de geplande infrastructurele werken is dan de geëigende onderzoekstechniek. Voorafgaand aan de archeologische begeleiding dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin beschreven staat op welke wijze het onderzoek uitgevoerd dient te worden. Dit PvE dient te worden beoordeeld door het bevoegd gezag (gemeente Oost Gelre).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Praktijkervaring leert dat het vernieuwen van het riool in veel gevallen stapsgewijs/in meerdere fasen wordt uitgevoerd (dus niet eerst het gehele bestaande rioolstelsel eruit halen en daarna het nieuwe/gescheiden stelsel aanleggen). Dit bemoeilijkt de logistieke uitvoering van een archeologische begeleiding. Als alternatief kan gekozen worden om regelmatige inspecties uit te voeren; een zogenaamde extensieve archeologische begeleiding. Bij het aantreffen van archeologische resten en sporen kan bepaald of het afdoende is om de archeologische inspectie te intensiveren naar een dagelijkse inspectie, of dat het onderzoek verder opgeschaald dient te worden naar een archeologische begeleiding (conform protocol Opgraven) van de graafwerkzaamheden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Door het bevoegd gezag (gemeente Oost Gelre) dient besloten worden of het archeologisch vervolgonderzoek vooralsnog kan volstaan met het uitvoeren van periodieke archeologische inspecties van de graafwerkzaamheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het centrale en zuidoostelijke deel van de Blaauwgeersstraat en de noordoostelijke helft van de Lindeboomweg wordt geadviseerd geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden, gezien de aangetroffen verstoringen en daarmee de bijstelling naar een lage archeologische verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het centrale en zuidoostelijke deel van de Blaauwgeersstraat en de noordoostelijke helft van de Lindeboomweg dient wel te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Oost Gelre (de heer P. Ballast) en diens adviseur (de heer drs. M. Kocken, Regionaal Archeoloog regio Achterhoek) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2016-04-18