DOI: 10.17026/ar/oh59od
title: Archeologisch vooronderzoek ten behoeve van de herontwikkeling van het plangebied Doelpad 9 te Maasland, gemeente Midden-Delfland

description: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied aan het Doelpad 9 te Maasland, gemeente Midden-Delfland (Kaart 1 achterin het rapport, afbeelding 1). Het plangebied heeft een oppervlakte van ca. 0,9 ha, en is momenteel deels bebouwd of verhard. De initiatiefnemer is voornemens op deze locatie de bestaande bebouwing te slopen en in de noordwesthoek van het plangebied een nieuwe woning te realiseren. Ook zal een nieuwe west-oost georiënteerde watergang worden gegraven (afbeelding 2). Het noordelijke gedeelte van het plangebied waar de ingrepen gaan plaatsvinden heeft een oppervlakte van ca. 0,5 ha. De overige gronden worden ingericht als grasland en boomgaard. Het exacte oppervlak en diepte van de ingrepen is nog niet bekend, maar gezien de aard van de ingrepen (nieuwbouw en aanleg watergang) zullen de ingrepen naar verwachting tot in de relevante archeologische niveaus reiken. Op basis van het bureauonderzoek gold voor het plangebied vanwege de ligging bij de getij-inversierug van een verlande kreek een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van bewoningssporen uit de IJzertijd/Romeinse tijd en de Late Middeleeuwen. Huisplaatsen uit de Nieuwe Tijd worden op basis van het beschikbare historisch kaartmateriaal niet verwacht. Verder kunnen binnen het plangebied sporen worden aangetroffen van het agrarisch cultuurlandschap uit de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd (sloten, greppels etc.). Om dit verwachtingsmodel te toetsen is op 3 mei 2021 een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen uitgevoerd. De bodemopbouw binnen het plangebied is behoorlijk intact, onder een dunne bouwvoor van slechts 10 tot 70 cm. Onderin de boringen tot 4 m -mv is een laag detritus aangetroffen, met daarboven een opeenvolging van komklei, Hollandveen en komklei. De bovenste lagen bestaan uit Duinkerke 0 kreekafzettingen (oever en bedding) met daarboven dekafzettingen en een dunne bouwvoor. In de kreekafzettingen is een begraven bodem aangetroffen vanaf een diepte van 45 tot 60 centimeter beneden maaiveld (2,21 tot 2,57 m -NAP), met daarin in een tweetal boringen fragmenten verbrande klei. Dit kan duiden op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats uit de IJzertijd/Romeinse tijd of Late Middeleeuwen. Advies. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie adviseert om de huidige dubbelbestemming archeologie in stand te laten voor het gehele plangebied. In geval van ingrepen in het noordelijke deel van het plangebied adviseert Vestigia om deze zoveel mogelijk te beperken om de archeologische waarden in situ te beschermen. Ingrepen anders dan graafwerkzaamheden ten behoeve van de fundering van de nieuwbouw van de woning of de aanleg van de watergang bestaan doorgaans uit het gebruik van heipalen. Hiervoor gelden de richtlijnen voor archeologievriendelijk bouwen zoals door de RCE zijn opgesteld: 1. Minimalisering van het aantal palen om bodemverstoringen te beperken. 2. Uitgaande van de oppervlakte van palen, verstoren palen maximaal 2% van de oppervlakte van het bouwvlak van het huis. 3. Afstand tussen de palen(rijen) gerekend van rand tot rand bedraagt minimaal 4 m. 4. Typen palen gebruiken die de bodem zo weinig mogelijk verstoren. a. bij voorkeur grondvervangende palen in stevige (zandige) bodems. b. grondverdringende palen kunnen eventueel in slappe klei- of veenbodems. c. grondverdringende schroefpalen en groutinjectiepalen altijd vermijden. 5. Methode van inbrengen van palen gebruiken die de bodem zo weinig mogelijk verstoort. Indien dit niet mogelijk is kunnen vervolgstappen in het kader van de AMZ-cyclus noodzakelijk zijn. In geval van diepere ingrepen behalve heien, kan een vervolgstap in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) bestaan uit een inventariserend veldonderzoek door middel van karterende boringen, binnen het gedeelte van het plangebied waar de ingrepen zullen plaatsvinden (d.w.z. het gedeelte waar nu het booronderzoek is uitgevoerd). Geadviseerd wordt te boren met behulp van een megaboor diameter 12 cm, in een dicht grid van ca. 10 x 15 m (iets dichter dan Methode E2 Richtlijn karterend booronderzoek, met een opsporingskans van minimaal 75% voor een nederzetting met een archeologische laag met een omvang van 375 m2 of meer). Voor het plangebied zou dit neerkomen op ca. 35 boringen. Met het oog op de aangetroffen bodemopbouw wordt geadviseerd te boren tot max. 2 m -mv. Eventueel kan deze stap worden overgeslagen en kan meteen een proefsleuvenonderzoek worden uitgevoerd. Voor het zuidelijke deel betreffen de geplande ingrepen de sloop van de bestaande bebouwing, met de inrichting van het gebied als grasland en boomgaard. Vervolgonderzoek, bijvoorbeeld in de vorm van een archeologische sloopbegeleiding, levert naar verwachting geen goede waarnemingsmogelijkheden op (wat wel het geval zou zijn bij voorgaande historische bebouwing). De ingrepen ten aanzien van de inrichting als boomgaard zijn extensief, met alleen aanplant van bomen/graven van kleine boomgaten. Hier wordt geen verder vervolg noodzakelijk geacht; mochten de ingrepen wel een intensief karakter krijgen met grotere te ontgraven of te verstoren vlakken (bijv. nieuwbouw van woningen, aanleg nieuwe watergang etc.) dan dienen deze plannen opnieuw ter beoordeling te worden voorgelegd in het kader van de dubbelbestemming. 
Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Midden-Delfland, om op basis van dit rapport en het daarin verwoorde advies, een besluit te nemen ten aanzien van het beëindigen van het archeologisch onderzoeksproces. Ook wanneer het bevoegd gezag op basis van het vooronderzoek besluit dat vervolgonderzoek niet noodzakelijk is en het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Midden-Delfland, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.