DOI: 10.14458/utcc.the.2022.45
title: การศึกษาศักยภาพของจังหวัดสมุทรสาครในการเป็นศูนย์กลางอาหารทะเลและอาหารทะเลแปรรูปครบวงจร เพื่อเป็นครัวของโลก

description: การศึกษาค้นคว้าอิสระครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์การศึกษาเพื่อศึกษาศักยภาพของจังหวัดสมุทรสาครในการเป็นศูนย์กลางอาหารทะเล และอาหารทะเลแปรรูปครบวงจร เพื่อเป็นครัวของโลก เพื่อศึกษาจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค (SWOT) ในการเป็นศูนย์กลางอาหารทะเลและอาหารทะเลแปรรูปครบวงจร เพื่อเป็นครัวของโลก และเพื่อนำผลการศึกษาไปกำหนดเป็นแนวทางในการส่งเสริมศักยภาพของอุตสาหกรรมในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาครให้สามารถเชื่อมโยงกับพื้นที่อื่นๆ ตามยุทธศาสตร์ เพื่อให้สมุทรสาครเป็นศูนย์กลางอาหารทะเล และอาหารทะเลแปรรูประดับโลก การดำเนินการวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยแบบผสม (Mixed Method) ประกอบด้วยการวิจัย เชิงปริมาณ (Quantitative Research) และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ทั้งนี้เพื่อประสิทธิภาพในการวิเคราะห์ ผู้ศึกษาได้ใช้หลักการวิเคราะห์ SWOT Analysis ร่วมกับทฤษฎีระบบเพชรที่สมบูรณ์ (Diamond Model) จังหวัดสมุทรสาครนับได้ว่ามีประโยชน์ต่อเศรษฐกิจของประเทศเนื่องจากเป็นอุตสาหกรรมที่สร้างมูลค่าเพิ่ม (Value 1 Added Industry) ให้กับวัตถุดิบทั้งที่ผลิตใด้ในประเทศ และวัตถุดิบจากการนำเข้าแล้วส่งไปจำหน่ายในต่างประเทศ อีกทั้งเป็นสินค้าส่งออกหลักที่ทำรายได้เงินตราต่างประเทศเพิ่มขึ้นทุกปี อุตสาหกรรมประมงในจังหวัดสมุทรสาครจัดเป็นจังหวัดที่ประสบความสำเร็จในด้านการพัฒนาประมงจนสามารถสร้างรายได้ให้กับจังหวัดสมุทรสาครอย่างต่อเนื่อง การทำการประมง ครอบคลุมพื้นที่ภายในจังหวัดสมุทรสาคร ทั้งการประมงทะเลและการประมงน้ำจืด ซึ่งกิจกรรมทางประมงที่เกิดขึ้นในจังหวัดสมุทรสาคร เป็นการทำประมงเชิงพาณิชย์ (Commercial Fisheries) โดยหลักทฤษฎี Diamond มาวิเคราะห์ธุรกิจอาหารทะเลแช่เย็นแช่แข็ง ในเรื่องของข้อได้เปรียบในการแข่งขันทางด้านธุรกิจ สามารถแบ่งเป็น 4 ประเภทและวิเคราะห์ได้ ดังนี้ 1. Factor Conditions (เงื่อนไขปัจจัยด้านการผลิต) ธุรกิจสินค้าอาหารทะเลแช่เย็นแช่แข็ง สามารถแบ่งเงื่อนไขปัจจัยทางการผลิตได้ 5 ประเภท ดังนี้ Knowledge Resources (ทรัพยากรด้านความรู้), Human Resources (ทรัพยากรมนุษย์), Physical Resources (ทรัพยากรทางกายภาพ), Capital Resources (แหล่งเงินทุน) Infrastructure (โครงสร้างพื้นฐาน) Demand Conditions (เงื่อนไขปัจจัยด้านอุปสงค์) ธุรกิจสินค้าอาหารทะเลแช่เย็นแช่แข็ง สามารถแบ่งเงื่อนไขปัจจัยด้านอุปสงค์ 4 ประเภทดังนี้ Home Demand Composition (ลักษณะของความต้องการของผู้ซื้อในประเทศ), Demand Size and Pattern of Growth (ขนาดความต้องการและรูปแบบของการเติบโต) Internationalization of Domestic Demand (ความเป็นสากลของความต้องการในประเทศ) Interplay of Demand Conditions (ปัจจัยความต้องการที่เกื้อหนุนกัน) 3. Related and Supporting Industries โดยอุตสาหกรรมอาหารประมงและอาหารทะเลแปรรูป มีอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องสนับสนุนมากมาย ตั้งแต่อุตสาหกรรมต้นน้ำ ได้แก่ ฟาร์มเพาะ อุตสาหกรรมอาหารสัตว์ อุตสาหกรรมเคมีภัณฑ์ ส่วนอุตสาหกรรมปลายน้ำที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ อุตสาหกรรมห้องเย็น อุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์ อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ (การขนส่ง) บริการเกี่ยวกับการเก็บสินค้าสัตว์น้ำที่สะพานปลา (ห้องเย็น) 4. Firm Strategy and Rivalry (กลยุทธ์โครงสร้างการแข่งขันของบริษัท) การให้ความสำคัญกับการดูแลคุณภาพสินค้าสัตว์น้ำ โดยเฉพาะปลา ประเภทต่างๆ ได้รับการยอมรับว่าเป็นอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ลดความเสี่ยงจากภาวะไขมันในเลือดสูง ซึ่ง เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหลายอย่างที่เป็นอันตรายถึงชีวิต ทำให้อาหารที่ใช้ปลาเป็นวัตถุดิบ รวมถึง ผลิตภัณฑ์แปรรูปต่าง ๆได้รับความนิยมในหมู่คนรุ่นใหม่ที่ให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพ เนื่องจากต้นทุนในการผลิตของจังหวัดสมุทรสาครมีมูลค่าต่ำกว่าประเทศคู่แข่ง ดังนั้น กลยุทธ์ในการแข่งขันของอุตสาหกรรมประมงของไทยนั้น คือการพัฒนาสินค้าที่ดีมีคุณภาพ ปลอดสารเคมีตกค้าง ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม และสามารถตรวจสอบกลับย้อนหลังได้ ทำให้เกิดการปฏิบัติตามการบริหารและการผลิตที่มีประสิทธิภาพของผู้ผลิตในอุตสาหกรรมมากขึ้น