DOI: 10.17026/ar/4dkok3
title: NVO Buijtenland (Portlandpolder) te Rhoon

description: KSP Archeologie heeft een archeologisch inventariserend veldonderzoek, verkennende fase (IVO-(O)verig); booronderzoek) uitgevoerd voor de projectlocatie NVO Buijtenland binnen de Portlandpolder in Rhoon (gemeente Albrandswaard). Het onderzoek is uitgevoerd voor de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de verbreding van 26 watergangen (sloten) met bijbehorende natuurvriendelijke oevers (NVO’s). Bij vier sloten (watergang 23 tot en met 26) kunnen eventueel aanwezige archeologische waarden worden aangetast.
&lt;p&gt;
In eerste instantie is een beknopt archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd (Corver 2022). Op basis van de gegevens die in het bureauonderzoek zijn verzameld, is aan de planlocatie een middelgrote kans op de aanwezigheid van archeologische resten uit het Neolithicum, de IJzertijd en de Romeinse tijd en een middelhoge tot hoge kans voor de (Late) Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd toegekend. Het onderzoek dient zich te richten op de dijk uit de (Late) Middeleeuwen en de Portlandsche molen uit de Nieuwe Tijd. Dit verkennende booronderzoek is uitgevoerd om de opgestelde verwachting te toetsen.
&lt;p&gt;
De natuurlijke polder- dan wel ooivaaggrond is in het hele plangebied verstoord door ploegwerkzaamheden en opgenomen in de 30-50 cm dikke bouwvoor. In de boringen 6, 7 en 8 zijn archeologische indicatoren aangetroffen, die duiden op de aanwezigheid van een molenlocatie, waarvan het centrum zich waarschijnlijk ter plekke van boring 7 bevindt, waar de bodem tot een diepte van 120 cm -mv was verstoord. In de boringen 2 en 3, 11, 14-16 en 17 en 18 is in ieder geval op basis van de hoogteligging sprake van een dijk. Onduidelijk is of het dijklichaam alleen nog bestaat uit een 20-45 cm dikke bouwvoor, die uit zwak humeuze sterk siltige klei bestaat of nog 20-50 cm dieper reikt tot in de laag met lichtgrijs matig tot sterk siltig zeer fijn zand (boring 2 en 3), zwak siltig zeer fijn tot matig grof zand (boring 11), zwak tot matig zandige klei (boring 14-16) en een mengsel van zwak siltig zeer fijn zand en zwak zandige klei dan wel zwak siltig zeer fijn zand (boring 17 en 18). Binnen de onverstoorde natuurlijke afzettingen zijn geen niveaus aangetroffen die een aanwijzing vormen voor de aanwezigheid van een oud oppervlak, waaruit geconcludeerd zou kunnen worden dat deze als een potentieel archeologische niveau zou kunnen hebben gefunctioneerd ouder dan de dijk en de molen. Uit de snelle afwisselende gelaagdheid van het sediment, blijkt dat het een zeer dynamisch milieu moet zijn geweest, waardoor kans op oudere bewoningssporen gering is. Het onderzoek was specifiek gericht op het aantonen van resten van de dijk en de molen en niet op een reconstructie van het landschap.
&lt;p&gt;
Omdat de betreffende lagen voor de periodes Neolithicum tot en met de Romeinse Tijd niet bereikt zijn blijft de middelhoge verwachting uit het bureauonderzoek gehandhaafd. De hoge verwachting voor de aanwezigheid van een dijk uit de Middeleeuwen (tot 1373) en Late Middeleeuwen (vanaf 1773) en de hoge verwachting voor een molenlocatie wordt door het booronderzoek voor de onderzochte locaties bevestigd.
&lt;p&gt;
Op grond van de aangetroffen aanwijzingen voor de aanwezigheid van een dijk en een molenlocatie binnen het plangebied en daarmee hoge archeologische verwachting voor de onderzochte zones adviseert KSP Archeologie een archeologisch vervolgonderzoek.
&lt;p&gt;
Op basis van de diepteligging van het potentiële archeologische niveau wordt vervolgonderzoek aanbevolen bij bodemingrepen dieper dan 20 cm beneden maaiveld voor de dijk en dieper dan 30 cm voor de molenlocatie. KSP Archeologie adviseert een vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek om vast te stellen of in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn en zo ja, welke waardering hieraan gegeven kan worden. Voor dit proefsleuvenonderzoek is een Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk dat is goedgekeurd door de bevoegde overheid. In dit PvE wordt de werkwijze en de randvoorwaarden van het proefsleuvenonderzoek vastgelegd.
&lt;p&gt;
Het rapport is beoordeeld door BOOR (email van 23-08-2022 gemeente Albrandswaard, dhr. S. de Romph). Het rapport is akkoord, maar het advies om proefsleuven aan te leggen is niet overgenomen.