DOI: 10.17026/dans-xaj-njp5
title: Getuigen Verhalen, Reis van de Razzia, interview met Jo Vermeulen

description: JO VERMEULEN&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Toen er een Duitse soldaat voor de deur van het huis van Jo stond die hem sommeerde mee te gaan, had Jo niet het idee dat hij in Duitsland terecht zou komen. Hij moest lopen naar Delft en werd met de trein naar Haarlem gebracht. In München kwam hij in een zwaar bombardement terecht. Nadat de groep was opgedeeld naar beroep kwam Jo in Erding terecht als magazijnbediende op het vliegveld. Toen het magazijn verhuisde naar een steenfabriek in de buurt, heeft Jo daar gezeten tot de bevrijding. Toen, na die chaotische periode, werd Jo de geallieerden behulpzaam als tolk. Jo had eerder al in de Arbeidsdienst in Duitsland gezeten.&lt;/p&gt;

&lt;p&gt;Inhoud bestand _foto:&lt;br&gt;foto's van geïnterviewde tijdens interview, tijdens oorlog (pasfoto op Duitse Ausweis/persoonsbewijs) en kort na de oorlog met broer Gerard en een Amerikaanse soldaat.&lt;/p&gt;

SAMENVATTING ONDERWERP. &lt;p&gt;Op de avond van 9 november 1944 werd er een cordon rond Rotterdam en Schiedam gelegd door het Duitse leger. Alle belangrijke bruggen en strategische punten waren afgezet, trams reden niet meer en het telefoonverkeer was geblokkeerd. Op de twee daarop volgende dagen werden ruim 52.000 Rotterdammers en Schiedammers tussen de zeventien en veertig jaar oud opgepakt en afgevoerd richting Duitsland om daar dwangarbeid te verrichten in veelal beroerde omstandigheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De Razzia van Rotterdam is een van de grootste klopjachten die het Duits Nationaalsocialistische regime heeft gehouden. Het verzetsblad Vrij Nederland reageerde dan ook geschokt, het schreef op 14 december 1944: ‘Vijftigduizend Nederlandse mannen laten zich als schapen wegvoeren en evenzoveel vrouwen zien toe hoe hun mannen en zoons weerloos naar Hitlers slachtbank worden geleid’.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het project Reis van de Razzia is gebaseerd op gefilmde getuigenissen van mannen die de razzia en de daaropvolgende reis hebben meegemaakt, om een hiaat in de geschiedschrijving te vullen en om inzicht te geven in de gebeurtenissen aan de hand van het thema "Handelingsruimte van een individu in een samenleving onder druk".&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
description: JO VERMEULEN&lt;/p&gt;&lt;p&gt;When a German soldier stood at the door of Jo's house and ordered him to come along, Jo had no idea that he would end up in Germany. He had to walk to Delft and was taken by train to Haarlem. In Munich he was caught in a heavy bombardment. After the group was divided by profession, Jo ended up in Erding as a warehouse clerk at the airport. When the warehouse moved to a brick factory nearby, Jo stayed there until the liberation. Then, after that chaotic period, Jo became helpful to the Allies as an interpreter. Jo had previously served in the Labour Service in Germany.&lt;/p&gt;

SUMMARY OF THE SUBJECT. On the evening of 9 November 1944, a cordon was placed around Rotterdam and Schiedam by the German army. All important bridges and strategic points were closed off, trams were no longer running and telephone traffic was blocked. On the following two days, more than 52,000 Rotterdammers and Schiedammers between the ages of seventeen and forty were arrested and taken to Germany to perform forced labour there, often in appalling conditions. 
The Rotterdam Raid was one of the largest manhunts that the German National Socialist regime ever conducted. The resistance newspaper Vrij Nederland reacted with shock, writing on 14 December 1944: ‘Fifty thousand Dutch men let themselves be led away like sheep and just as many women watch as their husbands and sons are led defenceless to Hitler’s slaughterhouse’. 
The project Journey of the Razzia is based on filmed testimonies of men who experienced the raid and the subsequent journey, to fill a gap in the historiography and to provide insight into the events based on the theme "Maneuverability of an individual in a society under pressure”.
description: JO VERMEULEN&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als ein deutscher Soldat vor Jos Haustür stand und ihm befahl, mitzukommen, hatte Jo keine Ahnung, dass er in Deutschland landen würde. Nach Delft musste er zu Fuß gehen und wurde mit dem Zug nach Haarlem gebracht. In München geriet er in einen schweren Bombenangriff. Nach der beruflichen Aufteilung der Gruppe landete Jo in Erding als Lagerist am Flughafen. Als das Lager in eine nahe gelegene Ziegelei verlegt wurde, arbeitete Jo dort bis zur Befreiung. Nach dieser chaotischen Zeit half Jo den Alliierten als Dolmetscher. Jo hatte zuvor in Deutschland beim Arbeitsdienst gedient.&lt;/p&gt;

ZUSAMMENFASSUNG THEMA. Am Abend des 9. November 1944 errichtete die deutsche Armee eine Sperre um Rotterdam und Schiedam. Alle wichtigen Brücken und strategischen Punkte wurden abgesperrt, Straßenbahnen fuhren nicht mehr und der Telefonverkehr war unterbrochen. An den beiden folgenden Tagen wurden über 52.000 Einwohner Rotterdams und Schiedams im Alter zwischen 17 und 40 Jahren festgenommen und nach Deutschland verschleppt, um dort unter oft entsetzlichen Bedingungen Zwangsarbeit zu verrichten.
Die Razzia in Rotterdam war eine der größten Menschenjagden, die das nationalsozialistische Regime in Deutschland jemals durchgeführt hat. Die Widerstandszeitung Vrij Nederland reagierte schockiert und schrieb am 14. Dezember 1944: „Fünfzigtausend Niederländer ließen sich wie Schafe abführen und ebenso viele Frauen mussten zusehen, wie ihre Männer und Söhne wehrlos zu Hitlers Schlachthaus geführt wurden.“. Das Projekt „Journey of the Razzia“ basiert auf gefilmten Zeugenaussagen von Männern, die die Razzia und die anschließende Reise miterlebt haben, um eine Lücke in der Geschichtsschreibung zu schließen und unter dem Thema „Der Handlungsspielraum eines Individuums in einer Gesellschaft unter Druck“ Einblicke in die Ereignisse zu geben.
description: Reis van de Razzia