DOI: 10.14457/tu.the.2015.945
title: การแสวงหาประโยชน์จากช่องว่างของกฎหมายเพื่อการถือครองที่ดินของคนต่างด้าวในจังหวัดภูเก็ต

description: วิทยานิพนธ์เล่มนี้มุ่งหมายศึกษาเกี่ยวกับการแสวงหาประโยชน์จากการใช้ช่องว่างของกฎหมายเพื่อการถือครองที่ดินของคนต่างด้าวโดยเลือกศึกษาเฉพาะพื้นที่จังหวัดภูเก็ต ซึ่งจากการศึกษากฎหมาย วิธีการ และมาตรการที่ใช้ในการกําหนดสิทธิในการถือครองที่ดินของคนต่างด้าว ในปัจจุบัน พบว่ามีลักษณะและรูปแบบการถือครองหรือการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในที่ดินของคนต่างด้าว ในพื้นที่จังหวัดภูเก็ตทั้งในรูปแบบที่ชอบด้วยกฎหมายและไม่ชอบด้วยกฎหมาย โดยรูปแบบของการ ถือครองหรือการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์โดยชอบด้วยกฎหมาย คือ การถือครองที่ดินหรือถือกรรมสิทธิ์ใน ที่ดินตามกฎหมายพิเศษเช่น  ประมวลกฎหมายที่ดิน พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่าง ด้าว พ.ศ.2542 พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2522 พระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520 พระราชบัญญัติการเช่าอสังหาริมทรัพย์เพื่อพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรม พ.ศ. 2542 และ พระราชบัญญัติการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย เป็นต้น ผลการศึกษาจากข้อเท็จจริงทําให้พบว่าในประเทศไทยได้มีการเปิดโอกาสให้คนต่างด้าวเข้ามาทําการค้าและการลงทุนเพิ่มขึ้น เนื่องจากพันธกรณีระหว่างประเทศที่ประเทศไทยลงนามผูกพันไว้ทั้งในระดับทวิภาคีและพหุภาคี อีกทั้งคนต่างด้าวเหล่านั้นยังมีองค์ความรู้ทางด้าน วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี และนวัตกรรม รวมทั้งมีความพร้อมทางด้านเงินลงทุนมากกว่าคนไทย เมื่อคนต่างด้าวเข้ามาทําการค้าและการลงทุนในประเทศไทยมากขึ้นย่อมทําให้คนไทยต้องเสียเปรียบในการ แข่งขัน ดังนั้น เพื่อเป็นการป้องกันและควบคุมการเข้ามาประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวและไม่ให้คน ไทยเสียเปรียบในด้านการแข่งขันกับคนต่างด้าวมากนัก รัฐจึงได้มีการออกกฎหมายและมาตรการควบคุมการเข้ามาประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวจํานวนหลายฉบับ ซึ่งจะเห็นได้ว่ามาตรการทาง กฎหมายดังกล่าวกลับเป็นอุปสรรคต่อคนต่างด้าวที่เข้ามาลงทุนและการแข่งขันทางการค้า จึงมีการ แสวงหาประโยชน์จากช่องว่างของกฎหมายในการถือครองที่ดินหรือถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินโดยวิธีการจ้างคนไทยให้เป็นผู้ดําเนินการทํานิติกรรมแทนคนต่างด้าวในรูปแบบนิติกรรมอําพรางที่หลากหลายวิธี โดยจากการหาข้อมูลจากเอกสารพบว่ามีการทํานิติกรรมอําพรางที่สามารถตรวจสอบพบและเป็น สาระสําคัญในปัจจุบัน ได้แก่ การตั้งเป็นนิติบุคคลสัญชาติไทยแล้วเปลี่ยนแปลงกรรมการและผู้ถือหุ้น จากบุคคลสัญชาติไทยเป็นคนต่างด้าวในภายหลัง คนต่างด้าวถือหุ้นบุริมสิทธิซึ่งมีสิทธิออกเสียงในการ ประชุมผู้ถือหุ้นได้มากกว่าคนไทยที่ถือหุ้นสามัญ การทํานิติกรรมอําพรางที่เป็นการถือกรรมสิทธิ์หรือ สิทธิครอบครองที่ดินและอสังหาริมทรัพย์โดยการใช้คนไทยถือครองแทนผ่านความสัมพันธ์ทาง ครอบครัว การทําสัญญาเช่าหรือซื้อผ่านบุคคลสัญชาติไทยโดยคนไทยได้รับค่าจ้างตอบแทน เป็นต้น ผู้เขียนจึงได้ศึกษาถึงทฤษฎี หลักเกณฑ์ และแนวคิดทางนิติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ พร้อมทั้งแนวคิดทางนิติเศรษฐศาสตร์ไปพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็นทฤษฎีกฎหมายเปรียบเทียบซึ่งเป็น ทฤษฎีทางนิติศาสตร์ ซึ่งผู้เขียนได้ทําการเปรียบเทียบระบบกฎหมายของประเทศไทยในด้านที่ เกี่ยวกับการค้าการลงทุน และการถือครองที่ดินของนักลงทุนคนต่างด้าว โดยทําการศึกษา เปรียบเทียบกับระบบกฎหมายของประเทศมาเลเซียและประเทศเวียดนามเพื่อนําไปสู่คําตอบเกี่ยวกับ หลักกฎหมายหรือกระบวนการทางกฎหมายเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เพื่อทราบถึงข้อดี ข้อเสียของหลัก กฎหมายของแต่ละประเทศ อาทิเช่น สัญญาเช่าที่มีระยะเวลายาวถึง 50-70 ปี ในประเทศเวียดนาม และ 99 ปีในประเทศมาเลเซีย ด้วยการนํามาศึกษาในทางวิชาการ แล้วนําคําตอบที่ดีที่สุดมาปรับใช้ ให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย ส่วนทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์นั้น ผู้เขียนได้นําหลักแนวคิดการ ลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (Foreign Direct Investment: FDI) มาเพื่อวิเคราะห์ว่า การลงทุน โดยตรงของคนต่างด้าวเพื่อประกอบธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ในพื้นที่จังหวัดภูเก็ตนั้นก่อให้เกิดผลดีและ ผลเสียอย่างไรกับพื้นที่ที่เป็นผู้รับการลงทุน เช่น ทําให้รายได้ของส่วนจัดเก็บรายได้และรายได้คนใน พื้นที่จังหวัดภูเก็ตสูงขึ้น ในขณะเดียวกันการเข้ามาลงทุนของคนต่างด้าวย่อมก่อให้เกิดผลเสียเช่นกัน คือ การใช้ช่องว่างของกฎหมายเพื่อการถือครองที่ดินหรือถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินของคนต่างด้าวโดยการ จ้างคนไทยในการทํานิติกรรมแทนคนต่างด้าว อันเป็นผลมาจากมาตรการของกฎหมายไทยที่เข้มงวด ทําให้รัฐตรวจสอบการถือครองหรือถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ของคนต่างด้าวได้ยากขึ้น เนื่องจากคนไทยที่ได้รับการว่าจ้างให้ทํานิติกรรมอําพรางแทนคนต่างด้าวนั้นได้รับผลประโยชน์เป็น เงินค่าจ้าง ไม่มีต้นทุนในการลงทุน และคุ้มค่าที่จะเสี่ยงต่อการเลี่ยงกฎหมายหรืออาศัยช่องว่างของ กฎหมายในการถือครองที่ดินแทนคนต่างด้าว       ดังนั้นผู้เขียนจึงมีความเห็นว่า หากรัฐมีมาตรการทางกฎหมายที่เหมาะสมโดยเปิดโอกาสให้คนต่างด้าวสามารถถือครองหรือมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินเพื่อการลงทุนในประเทศไทยโดยเฉพาะ ในพื้นที่จังหวัดภูเก็ตได้ โดยที่รัฐยังคงหลักการเดิมไว้ แต่อาจขยายระยะเวลาการเช่าที่ดินให้ยาวนาน ขึ้นเพื่อความคุ้มทุนในการลงทุนของนักลงทุนคนต่างด้าว การมีสัดส่วนในการถือหุ้นของคนต่างด้าว จํานวนกึ่งหนึ่งหรือมากกว่ากึ่งหนึ่งในนิติบุคคลสัญชาติไทย รวมทั้งการทําความตกลงระหว่างประเทศ กับประเทศผู้ลงทุนที่มีศักยภาพในการลงทุนภายใต้การควบคุมกํากับดูแลของรัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยการบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล จะสามารถช่วยลดปัญหาในการ แสวงหาประโยชน์จากการใช้ช่องว่างของกฎหมายในการถือครองที่ดินของคนต่างด้าวลงได้อย่าง แน่นอน