DOI: 10.17026/ar/y3kpcq
title: Plangebied Aansluiting Aviko, Horsterweg-Spikweien te Grubbenvorst, gemeente Horst aan de Maas.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP Rapport 7535

description: &lt;p&gt; Inleiding
&lt;p&gt; In opdracht van Enexis Netbeheer B.V. heeft RAAP in januari 2025 een archeologisch 
bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Aansluiting Aviko, Horsterweg-Spikweien te 
Grubbenvorst in de gemeenten Horst aan de Maas en Venlo. Het onderzoek vond plaats in het kader 
van een omgevingsvergunning, die nodig is voor de aanleg van elektriciteit kabels. Omdat het 
plangebied zeer smal is (1 m breed), is er een buffer van 100 m rondom gehanteerd als 
onderzoeksgebied. Voorts is er steeds een onderscheid gemaakt tussen landschap en archeologie van 
het rivierengebied rondom de Maas en het zandlandschap ten westen daarvan. 
&lt;p&gt; Resultaten
&lt;p&gt; In het riviergebied bevinden zich twee archeologische monumenten: de historische (late middeleeuwen -
nieuwe tijd) dorpskernen van Lomm en Den Hoek/Wielder. In het zandgebied bevinden zich geen 
monumenten. Vindplaatsen zijn ook schaars: er zijn er slechts drie in het riviergebied en drie in het 
zandgebied. In het riviergebied gaat het om het laat-middeleeuwse omgrachte huis Spijker, vondsten 
van aardewerk uit de prehistorie, de Romeinse tijd en de late middeleeuwen en een munt uit de 
Romeinse tijd. In het zandgebied gaat het om twee vindplaatsen van aardewerk uit de prehistorie en 
late middeleeuwen en een plek met vuurstenen artefacten uit de steentijd. Op basis van deze gegevens 
zou het lijken dat het onderzoeksgebied deel uitmaakt van een archeologisch arme regio. Niets is 
minder waar: vooral rondom Lomm en langs de Maas zijn er tijdens - recent - onderzoek in verband met 
ontgrondingen zeer veel vindplaatsen gevonden, uit vrijwel alle archeologische perioden.
&lt;p&gt; Er gelden de volgende archeologische verwachtingen:
&lt;p&gt; Jager-verzamelaars
&lt;p&gt; Vanwege uitgesproken gradiëntzones langs de Maas, en minder uitgesproken dergelijke zones langs 
geulen op de oostoever van de Maas en de Molenbeek op de linkeroever, zijn er respectievelijk hoge 
en middelhoge verwachtingen voor jager-verzamelaars. Vanwege het voorkomen van relatief veel 
hoog/droog-laag/nat contexten in het riviergebied, is er een opeenvolging van verschillende 
verwachtingszones op een vrij korte afstand. In het zandgebied is het beeld eenvormiger, met een 
uitgestrekte gradiëntzone langs een natte laagte in het noorden en een kleinere in het uiterste zuiden 
rondom een oud ven. 
&lt;p&gt; Landbouwers
&lt;p&gt; Ook voor landbouwers is er in het rivierengebied een afwisselend patroon van hoge en lage 
verwachtingen, als gevolg van het voorkomen van het op korte afstand van elkaar voorkomen van 
hoge/droge/vruchtbare gronden, tussen laag gelegen natte en relatief ongeschikte bodems voor 
akkerbouw. In het zandgebied is er in het noorden een uitgestrekte hoge verwachtingszone met goed 
gedraineerde bodems, en in het zuiden een zone met een lage verwachting vanwege de aldaar relatief 
matig tot slecht ontwaterde veldpozolgronden.
&lt;p&gt; Natte context
&lt;p&gt; In het rivierengebied bestaan de natte contexten uit natuurlijk de Maas, maar ook uit oude geulen ten 
oosten daarvan en het beekdal van de Molenbeek op de westoever. Waar dat beekdal de (oude) weg 
oversteekt kunnen voorden, bruggen en ook rituele deposities worden verwacht. In de Maas en de 
geulen worden afvaldumps, resten van waterhuishouding, rituele deposities en resten van del fstofwinning verwacht. In het zandgebied kunnen er ter plaatse van de ”Gekkengraaf” een voorde/brug en 
rituele deposities worden verwacht. Ten zuiden daarvan is er op de locatie van voormalige vennen een 
verwachting voor afvaldumps, rituele deposities en de aanwezigheid van organisch materiaal. 
&lt;p&gt; Wat is de invloed van de toekomstige inrichting op eventuele archeologische resten?
&lt;p&gt; Ingrepen dieper dan de bouwvoor (30-40 cm) kunnen in principe leiden tot aantasting van eventuele 
archeologische resten. 
&lt;p&gt; Advies
&lt;p&gt; Het advies is om bij bodemingrepen dieper dan 30 cm (de bouwvoor) een opgraving – variant 
archeologische begeleiding tijdens de civiele graafwerkzaamheden uit te laten voeren op locaties waar 
archeologische resten al zijn aangetoond (vindplaatsen), of worden verwacht op basis van de locatie 
van structuren. Het gaat om de volgende zones (zie figuren 47 en 48):
&lt;p&gt; • historische kermen van Lomm en Den Hoek/Wielder in het riviergebied
&lt;p&gt; • bekende archeologische vindplaatsen in het rivier- en zandgebied
&lt;p&gt; • het veronderstelde tracé van een Romeinse weg in het rivier- en zandgebied
&lt;p&gt; • een mogelijke grote archeologische structuur in het zandgebied
&lt;p&gt; • restanten van de Maaslinie in het zandgebied
&lt;p&gt; Indien archeologische resten bij de werkzaamheden worden aangesneden, worden ze binnen de 
begrenzing van de ingreep ook in kaart gebracht en opgegraven. Een dergelijke opgraving – variant 
archeologische begeleiding dient te zijn gebaseerd op een door de gemeenten Horst aan de Maas en 
Venlo goedgekeurd Programma van Eisen (PvE).
&lt;p&gt; De breedte van de ontgraving is slechts 1 meter. Als er in het veld blijkt dat er binnen die breedte het 
niet mogelijk is om goede archeologische waarnemingen te doen, en archeologisch onderzoek dus niet 
zinvol is, dient er volgens het PvE de mogelijkheid te zijn om, in samenspraak met de betreffende 
gemeente, het onderzoek af te schalen of zelfs stop te zetten. 
&lt;p&gt; Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheden, de gemeenten Horst aan de 
Maas en Venlo, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.