DOI: 10.14457/tu.the.2019.253
title: การกำหนดเหตุฉกรรจ์สำหรับการทำร้ายบุคลากรทางการเเพทย์

description: วัตถุประสงค์ในการจัดทำการค้นคว้าอิสระนี้เพื่อศึกษาถึงความสำคัญและปัญหาการใช้ความรุนแรงต่อกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์พร้อมทั้งแนวทางในการใช้กฎหมายอาญาเพื่อแก้ไขโดยประเด็นปัญหาดังกล่าวมีแนวโน้มที่สูงขึ้นเรื่อยๆในอนาคต เมื่อพิจารณาจากปัจจัยผู้ถูกกระทำบุคลากรทางการแพทย์เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยเจตนาอันดีและเป็นหน้าที่ที่มีความสำคัญต่อสังคมเนื่องจากเกี่ยวพันกับการดูแลรักษาชีวิตร่างกายและการดำรงอยู่อย่างปกติสุขของมนุษย์อันเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญในการดำรงชีวิต นอกจากนี้ยังเป็นวิชาชีพที่ต้องรับผิดชอบชีวิตของผู้อื่นทำให้สถานะของวิชาชีพดังกล่าวในสังคมได้รับการยกย่องให้ความนับถือทำให้เหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดกับบุคลากรทางการแพทย์เป็นสิ่งที่สังคมมองว่าไม่เหมาะสมจึงสมควรได้รับความคุ้มครองจากเหตุผลทางศีลธรรมอีกประการหนึ่ง รวมไปถึงเมื่อพิจารณาถึงผลกระทบที่เกิดจากความรุนแรงไม่ว่าจะเป็นประสิทธิภาพของการปฏิบัติหน้าที่ที่ลดลง การขาดแคลนบุคลากร ผลกระทบต่อผู้ป่วย และความเสี่ยงบางประการที่บุคลากรทางการแพทย์จะพบเจอกับความรุนแรงในการการปฏิบัติหน้าที่กับผู้ที่มีความอ่อนไหวทางจิตใจกล่าวคือผู้ที่อยู่ในสภาวะเจ็บป่วยหรือญาติผู้ป่วยปัจจัยที่กล่าวข้างต้นทำให้พิจารณาได้ว่าการใช้ความกับบุคลากรทางการแพทย์มีความรุนแรงและอาจก่อผลความเสียหายยิ่งกว่าการใช้ความรุนแรงกับบุคคลธรรมดาทั่วไปสอดคล้องกับหลักการกำหนดเหตุฉกรรจ์คือการพิจารณาปัจจัยใดๆก็ตามนอกเหนือจากองค์ประกอบความผิดพื้นฐานที่กฎหมายกำหนดไว้อันส่งผลทำให้การกระทำความผิดอาญามีลักษณะความรุนแรงหรือผลความเสียหายมากกว่าปกติทำให้เป็นเหตุให้ต้องกำหนดปัจจัยนั้นๆมาเพิ่มโทษผู้กระทำมากกว่าปกติ โดยการกำหนดให้การทำร้ายบุคลากรทางการแพทย์เป็นเหตุฉกรรจ์ถือเป็นการให้ความคุ้มครองและเป็นแนวทางในการลดยับยั้งอาชญากรรมลักษณะหนึ่งตามแนวคิดนิติเศรษฐศาสตร์ เมื่อพิจารณาจากประมวลกฎหมายอาญาไทยแล้วไม่พบบทบัญญัติใดกำหนดให้ความคุ้มครองบุคลากรทางการแพทย์จากความรุนแรงเป็นการเฉพาะทั้งนี้บทกฎหมายตามประมวลกฎหมายอาญาที่สามารถให้ความคุ้มครองบุคลากรทางแพทย์เป็นการเฉพาะได้คือ มาตรา 289(2) อันเป็นบทบัญญัติคุ้มครองเจ้าหน้าที่จากการถูกทำร้ายและถูกฆ่ากำหนดให้ผู้กระทำต้องได้รับโทษสูงขึ้นแต่เมื่อพิจารณาความหมายของคำว่าเจ้าหน้าที่ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 1(16) แล้วกล่าวได้ว่านิยามของเจ้าหน้าที่มิได้ครอบคลุมถึงบุคลากรทางการแพทย์ทุกภาคส่วนและเมื่อพิจารณาประกอบกับวัตถุประสงค์ที่ต้องการให้ความคุ้มครองที่แตกต่างกันระหว่างสองกลุ่มบุคคลแล้วจึงสรุปได้ว่าบทบัญญัติมาตรา 289(2) ไม่สามารถปรับใช้เพื่อคุ้มครองบุคลากรทางการแพทย์ได้อย่างสมบูรณ์ในการศึกษานี้ผู้เขียนจึงได้ศึกษาแนวทางในการกำหนดให้การทำร้ายบุคลากรทางการแพทย์เป็นเหตุฉกรรจ์จากประเทศสหรัฐอเมริกาเนื่องจากเป็นประเทศที่มีประเด็นปัญหาดังกล่าวเกิดขึ้นจำนวนมากและเป็นประเทศที่มุ่งแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง โดยจะขอยกตัวอย่างมลรัฐต่างๆดังนี้1. มลรัฐอลาบามา กำหนดให้การทำร้ายร่างกายบุคลากรทางการแพทย์ขณะปฏิบัติหน้าที่หรือจากการปฏิบัติหน้าที่ต้องได้รับโทษจำคุกไม่น้อยกว่าหนึ่งปีหนึ่งวันและไม่เกินสิบ โทษปรับไม่เกิน 15,000 เหรียญมากกว่าโทษสำหรับการทำร้ายบุคคลธรรมดาที่มีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี โทษปรับไม่เกิน 6,000 เหรียญ 2. มลรัฐยูทาห์ กำหนดให้การทำร้ายร่างกายหรือการคุกคามข่มขู่บุคลากรทางการแพทย์ที่ปฏิบัติหน้าที่ฉุกเฉินต้องได้รับโทษที่สูงขึ้นกว่าการกระทำต่อบุคลธรรมดาคือ มีโทษจำคุกสูงสุดหนึ่งปีและปรับสูงสุด 2,500 เหรียญ มากกว่าการทำร้ายร่างกายปกติที่มีโทษจำคุกสูงสุดหกเดือนและปรับไม่เกิน 1,000 ดอลลาร์ 3. มลรัฐไอดาโฮ กำหนดให้การใช้กำลังหรือความรุนแรงโดยเจตนาและผิดกฎหมายต่อบุคลากรทางการแพทย์ฉุกเฉินเป็นความผิดรุนแรงและต้องได้รับโทษสูงกว่ากรณีทั่วไปคือมีโทษจำคุกสูงสุด 25 ปีในขณะที่การกระทำความผิดทั่วไปมีโทษจำคุกสูงสุด 20 ปี 4. มลรัฐเดลาแวร์ กำหนดให้การทำร้ายบุคลากรทางการแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ฉุกเฉินมีโทษจำคุกอย่างน้อยสองปีและอย่างสูงแปดปีอันเป็นโทษที่สูงกว่าความผิดทำร้ายร่างกายทั่วไปที่มีโทษจำคุกสูงสุดหนึ่งปีเท่านั้น ดังนั้นจากการศึกษาแนวคิดในการกำหนดเหตุฉกรรจ์ แนวทางของกฎหมายต่างประเทศประกอบกับบริบทกฎหมายอาญาไทยและเพื่อคุ้มครองการปฏิบัติหน้าที่ที่มีความสำคัญของบุคลากรทางการแพทย์ คุ้มครองความปลอดภัยในชีวิตร่างกายผู้ป่วยและคุ้มครองประโยชน์ของสังคม ได้แก่ การที่ประชาชนในสังคมได้รับการรักษาอย่างมีประสิทธิภาพและเพียงพอ จึงสมควรกำหนดให้การทำร้ายบุคลากรทางการแพทย์ในขณะปฏิบัติหน้าที่หรือมีมูลเหตุจูงใจจากการที่บุคลากรทางการแพทย์ได้ปฏิบัติหน้าที่หรือจะไปปฏิบัติหน้าที่เป็นเหตุฉกรรจ์เพิ่มเติมจากประมวลกฎหมายอาญาไทยในปัจจุบันโดยกำหนดองค์ประกอบความผิดและโทษให้เหมาะสมกับบริบทกฎหมายอาญาของประเทศไทยเพื่อความสอดคล้องกันอย่างเป็นระบบและปรับใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ