DOI: 10.17026/dans-zsn-qhur
title: Archeologische begeleiding en opgraving Hamersestraat 53, Westervoort gemeente Westervoort (GD)

description: &lt;p&gt;In opdracht van Van Rouwendaal Groep heeft Laagland Archeologie een archeologische begeleiding en opgraving uitgevoerd in het plangebied Hamersestraat 53 te Westervoort. Binnen het plangebied staat Huis Hamerden, dat bekend staat als een ridderhoeve of havezate uit de late middeleeuwen. De aanleiding tot het onderzoek werd gevormd door werkzaamheden ten behoeve van de woningbouw en herinrichting van het plangebied. Het hiermee gepaard gaande grondverzet vormde een bedreiging voor aanwezige archeologische resten. Uit vooronderzoek is gebleken dat er binnen het plangebied een behoudenswaardige vindplaats aanwezig was. Als voorwaarde bij de omgevingsvergunning dienden alle ingrepen onder de vrijstellingsdiepte archeologisch begeleid te worden (KNA 4.0, Protocol 4004: Opgraving, variant Archeologische begeleiding). Daarbij ging het om de zones met nutsleidingen en een aan te leggen retentievijver. Het onderzoek is uitgevoerd in de periode van augustus tot en met oktober 2018.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De vindplaats ligt op een rivierduin dat deel uitmaakt van rivierduinvlakte aan de noordzijde van de Rijn. Deze rivierduinvlakte is vanaf het einde van de vroege middeleeuwen geleidelijk overdekt geraakt met jongere, fluviatiele afzettingen van de Rijn. Binnen het onderzoeksgebied ligt op het rivierduin een antropogeen dek van licht kleiig tot kleiig matig fijn zand. De genese van dit dek is niet helemaal duidelijk, deels kan er vanaf de late middeleeuwen bij overstromingen klei zijn afgezet en bij de omzetting van de bodem in het cultuurdek zijn verwerkt, deels kan de kleiige component ook zijn aangevoerd met ophogingsgrond van lagere gebieden waar klei is afgezet.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen de ontgravingvlakken zijn diverse archeologische sporen en vondsten aangetroffen. Deze zijn afkomstig uit de periode vanaf het midden-neolithicum tot en met de nieuwe tijd. De hoeveelheid sporen is relatief gering, mogelijk komt dit doordat er bij de ontginning in de late middeleeuwen en omwerking van het cultuurdek in de nieuwe tijd veel van de ondiepere sporen in dit dek zijn omgewerkt. Verder zijn delen van de ontgravingsvlakken niet geheel tot op de top van het sporenvlak ontgraven waardoor mogelijk aanwezig onderliggende grondsporen niet getraceerd konden worden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het aantal sporen is vrij beperkt en bestaat uit enkele verspreide paalsporen die in de periode van de late prehistorie dateren, een boomstamwaterput uit de Merovingische periode (tweede helft van de 6e tot en met de eerste helft van de 7e eeuw.), een aantal vergravingen vanuit het cultuurdek die niet nader gedateerd kunnen worden dan de late middeleeuwen - nieuwe tijd. Verder zijn er een paar greppels aangetroffen die mogelijk bij een rondgaande greppel aan de west- en noordzijde van de havezate behoren en mogelijk de omgrachting ervan vormden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er zijn geen sporen aangetroffen die te relateren zijn aan voorgangers van de laatmiddeleeuwse havezate. Het is echter wel zeer aannemelijk dat deze havezate, gezien de aanwezigheid van Merovingische sporen en vondsten, al in de vroege middeleeuwen voorgangers heeft gehad. Het is namelijk niet waarschijnlijk dat het rivierduin, als een van de best bewoonbare plaatsen in het landschap tussen de Merovingische periode en de late middeleeuwen, niet bewoond is geweest. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hoewel niet alle perioden op basis van het vondstmateriaal concreet zijn aangetoond, mag worden aangenomen dat het rivierduin een lange bewoningsgeschiedenis kent, in ieder geval vanaf het neolithicum. Met misschien wat hiaten in de tijd is deze bewoning tot in de huidige tijd voortgezet.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gesteld kan worden dat er in ieder geval ook buiten het onderzoeksgebied, voor zover het rivierduin zich uitstrekt, vrijwel zeker sporen en vondsten uit een veelheid aan archeologische sporen is te verwachten. Dit zal zeker gelden voor het gebied ten oosten van het onderzoeksgebied, waar de top van het rivierduinzand nog op een geringe diepte onder een cultuurdek ligt. In noordelijk richting ligt het rivierduinzand aanzienlijk dieper of is door overstromingen al geërodeerd of verspoeld.&lt;/p&gt;