DOI: 10.17026/dans-x46-8gzs
title: Babyloniënbroek, Broeksestraat tussen 66a en 68 Plangebied Broeksestraat tussen 66a en 68 te Babyloniënbroek

description: &lt;p&gt;BAAC heeft een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek met behulp van boringen (verkennende fase) uitgevoerd in het plangebied Broeksestraat tussen 66a en 68 te Babyloniënbroek. Aanleiding voor het onderzoek is het plan een nieuwe woning te realiseren. De woning zal tot 80 cm –mv worden gefundeerd en tevens zal een zwembad gerealiseerd gaan worden met een diepte tot 3 m –mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek is gebleken dat voor het gehele plangebied een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten vanaf het laatneolithicum geldt vanwege de ligging van het plangebied binnen de contouren van de hoger in het landschap liggende Biesheuvel-Hamer stroomgordel. Nederzettingsresten uit deze periode zullen zich in de top van de oever- of beddingafzettingen van deze rivier bevinden. Deze worden binnen het plangebied vanaf 0,5/1,0 m –mv verwacht. De afzettingen van de Biesheuvel-Hamer stroomgordel worden vermoedelijk afgedekt door crevasseafzettingen, die zijn afgezet tijdens de late bronstijd tot en met de midden-Romeinse tijd. In de top van de crevasseafzettingen kunnen in principe archeologische resten worden verwacht vanaf de ijzertijd tot en met de vroege middeleeuwen (complextype: nederzetting). De crevasseafzettingen worden afgedekt door komafzettingen en/of opgeworpen grond. In de top van de komafzettingen of opgeworpen grond bestaat een zeer hoge kans op het aantreffen van boerenerven, huisplattegronden en bijgebouwen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd vanwege de ligging binnen de historische dorpskern van Babyloniënbroek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het veldonderzoek is gebleken dat het plangebied zich binnen de contouren van de Biesheuvel-Hamer stroomgordel (met in de top mogelijk crevasseafzettingen) bevindt. De lithogenetische opbouw van de meandergordel binnen het plangebied bestaat van beneden naar boven uit een opeenvolging van zandige bedding-, op gelaagde geul- op siltige oever- op stugge, siltarme komafzettingen. In de top van de komafzettingen komt vanaf 70 à 95 cm –mv (0,2 m +NAP) een vegetatiehorizont of laklaag voor. In deze vegetatiehorizont komen, met uitzondering van boring 5, in alle boringen houtskoolspikkels voor.&lt;br&gt;In boring 4 is een fragment ruwwandig aardewerk uit de Romeinse tijd aangetroffen op een diepte van 100 cm –mv in dezelfde vegetatiehorizont.&lt;br&gt;Het voormalige loopvlak in de top van de afzettingen van de Biesheuvel-Hamer meandergordel wordt in het gehele plangebied afgedekt door een 15 tot 35 cm dik pakket komklei. Deze komklei is op basis van de stratigrafie vermoedelijk tijdens de vroege middeleeuwen afgezet. In het afdekkende, antropogeen beïnvloedde, siltrijke tot zandige kleidek is namelijk een fragment blauwgrijs aardewerk uit de volle middeleeuwen aangetroffen. In het westelijke deel is het opgebracht kleidek dusdanig dik dat hier aan het maaiveld een lichte verhoging in het landschap zichtbaar is. Hier is sprake van een opgehoogde woongrond of terp in de ondergrond. In het oostelijke deel is geen sprake van ophoging, maar wel van een cultuurlaag in de ondergrond. Deze cultuurlaag kan gerelateerd worden aan de naastgelegen terp/woongrond.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het veldonderzoek geldt voor het gehele plangebied een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten vanaf het laat-neolithicum tot en met de nieuwe tijd B. Specifiek worden er nederzettingsresten uit de Romeinse tijd verwacht vanaf 75 cm –mv in de top van de kom- op oeverafzettingen van de Biesheuvel-Hamer stroomgordel. Tevens geldt er voor het westelijke deel een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd B. Resten worden direct onder de bouwvoor verwacht in de top van het opgeworpen kleilichaam. Specifiek worden er resten uit de volle middeleeuwen verwacht (complextypen: nederzetting, huisplattegrond, grachtstructuur, dijklichaam, smidse, oven), die mogelijk gerelateerd kunnen worden aan de veenontginningen vanuit en het ontstaan van Babyloniënbroek. Het oostelijke deel van het plangebied heeft voor de periode middeleeuwen-nieuwe tijd B een middelhoge verwachting toegekend gekregen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;BAAC adviseert om een archeologisch vervolgonderzoek uit te laten voeren voorafgaand aan de bouwwerkzaamheden in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (met direct aansluitend een eventuele doorstart naar een opgraving). De nadruk bij het proefsleuvenonderzoek dient gericht te zijn op het opsporen van archeologische resten op het hoger gelegen westelijke deel van het plangebied, daar waar ook vrijwel al het vondstmateriaal van afkomstig is. Het doel van het proefsleuvenonderzoek is het opsporen/karteren en eventueel waarderen van aanwezige resten. De exacte invulling van het archeologisch onderzoek en bijbehorende onderzoekstraject dient te worden opgesteld in een Programma van Eisen (PvE). Het advies is in z’n geheel overgenomen door de bevoegde overheid.&lt;/p&gt;