DOI: 10.17026/dans-2b8-4kf3
title: Op de grens van de Stede
title: Rapportage over de eerste fase van het archeologisch proefonderzoek (IVO), voor de uitbreiding van winkelcentrum Streekhof in Grootebroek, gemeente Stede Broec

description: &lt;p&gt;Het doel van een inventariserend onderzoek door middel van proefsleuven, is naast het toetsen van het verwachtingsmodel, het in kaart brengen en waarderen van verschillende vindplaatsen binnen het plangebied. Binnen de omkadering van dit gebied zijn echter geen duidelijke begrenzingen van vindplaatsen aangetroffen. In feite gaat het om meerdere waarschijnlijk deels overlappende nederzettingen uit de Bronstijd die zich waarschijnlijk tot ver buiten het plangebied uitstrekken. Met andere woorden: Het plangebied ligt midden in een meerfasige nederzetting uit de Bronstijd.&lt;br&gt;Tevens is er binnen zone 1, sprake van meerdere gestapelde vindplaatsen, waarbij naast de sporen uit de Bronstijd ook veel (bewonings) resten uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd aanwezig zijn. &lt;br&gt;Voor de waardering van vindplaatsen, is in de kwaliteitsnorm archeologie (KNA 3.2) een proces opgesteld, waarbij vooral gekeken dient te worden naar fysieke en inhoudelijke criteria maar ook naar belevingsaspecten. De criteria die worden gehanteerd bij belevinsgaspecten zijn ‘schoonheid’ en ‘herinneringswaarde’. Op zone 2 zijn deze niet of nauwelijks van toepassing. Het Bronstijd cultuurlandschap is hier in het landschap onzichtbaar, noch bestaan er herinneringen aan deze periode. Voor zone 2 geldt dit niet. De ophogingen langs het lint, die hun oorsprong in de Middeleeuwen kennen, zijn nog goed zichtbaar in het huidige landschap. De hedendaagse bewoning bevindt zich nog steeds voor een groot deel binnen de contouren van dit lint. Hierdoor scoort dit deel van het plangebied positief op de waarde ‘beleving’. Voor de waardering van de fysieke kwaliteit dient men te kijken naar de criteria ‘gaafheid’ en ‘conservering’. Voor beide zone’s geldt een gemiddeld of hoge score voor de meeste parameters. De lage mate van verstoring zorgt voor een hoog puntenaantal binnen het criterium gaafheid en de hoge grondwaterstand geeft een goede score aan het criterium conservering. Beide zone’s scoren met vijf punten, bovengemiddeld voor de waarde fysieke kwaliteit.&lt;br&gt;Voor de waardering van de inhoudelijke kwaliteit dient men respectievelijk de zeldzaamheid, informatiewaarde, ensemblewaarde en respresentativiteit van de vindplaats te beschouwen.&lt;br&gt;Ook hier scoren beide zone’s met acht punten bovengemiddeld waardoor het criterium representativiteit niet meer van toepassing is.&lt;br&gt;Er is een stroomdiagram opgesteld, om te kunnen beoordelen of een vindplaats behoudenswaardig is of niet. Voor beide zone’s geldt een bovengemiddelde puntenscore voor de fysieke kwaliteit ,waarna de inhoudelijke kwaliteit beoordeeld dient te worden.&lt;br&gt;Deze is eveneens voor beide bovengemiddeld waardoor de archeologische resten binnen beide zone’s behoudenswaardig zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusies&lt;br&gt;In beide zones werd een grote hoeveelheid archeologische resten aangetroffen. In zone 1 ging het om sporen en vondsten uit de Bronstijd en de Middeleeuwen en dan met name de ontginningsfase en de periode van de pre-stedelijke bewoning.&lt;br&gt;Door de verstoring van de bovenste lagen zal waarschijnlijk weinig inzicht worden verkregen in het karakter van de bebouwing in de Gouden eeuw en Nieuwe Tijd.&lt;br&gt;Vragen omtrent materiële cultuur, ambachten en economische ontwikkeling, kunnen mogelijk wel worden beantwoord omdat vondsten uit een gesloten context zich vaak binnen ingegraven sporen op een dieper niveau bevinden. De verstoring beperkte zich tot de bovenste lagen. Binnen deze zone zijn de prehistorische- en Middeleeuwse niveaus uitermate goed geconserveerd waardoor vragen over deze periodes en het oorspronkelijke landschap tijdens deze tijdvakken, maar ook in de tussenliggende fases, goed kunnen worden beantwoord. Binnen zone 2 werden voornamelijk sporen uit de Bronstijd aangetroffen. Mogelijk werden vier huisplattegronden aangesneden. Hiernaast werden kringgreppels, kuilenkransen, erfgreppels en andere structuren aangetroffen. Deze kwamen uit meerdere fases binnen deze periode. Uit de middeleeuwse ontginningsfase werd een perceleringssysteem en een aantal kuilen gevonden, die mogelijk met de grondverbetering van veengrond in verband konden worden gebracht. Uit de Nieuwe Tijd stammen een aantal perceelssloten die op basis van het historisch kaartmateriaal niet bekend waren.&lt;br&gt;De verstoringsgraad was relatief laag. Op locaties waar in het verleden de huizen langs de Schaperstraat hadden gestaan (in zone 2) was de verstoringsdiepte tot op, of net boven het archeologisch niveau, waardoor de sporen intact waren gebleven. In zone 1 was de mate van verstoring vooral laag voor de sporen uit de Late Middeleeuwen en de Bronstijd.&lt;br&gt;Er zijn geen aanwijzingen dat de hoge verwachting van het gespecificeerde verwachtingsmodel, binnen fase 1 van de westelijke uitbreiding van de Streekhof, moet worden bijgesteld.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;West-Friese Archeologische Rapporten 48&lt;/p&gt;