DOI: 10.17026/ar/nwsuzo
title: Plangebied Het Ambacht te Veenendaal, gemeente Veenendaal.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP RAPPORT 7335

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van de gemeente Veenendaal heeft RAAP in september 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Het Ambacht te Veenendaal in de gemeente Veenendaal. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw omgevingsplan.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• In het plangebied geldt een lage verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Er geldt eveneens een lage verwachting voor de aanwezigheid van resten van bewoning door landbouwsamenlevingen uit het neolithicum, toen het plangebied nog op de dekzandvlakte uit de laatste ijstijd lag.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• In de periode midden-neolithicum tot in de nieuwe tijd lag het plangebied in een uitgestrekt veengebied dat ook een lage verwachting heeft op de aanwezigheid van resten van bewoning in die periode. Het veen is inmiddels grotendeels verdwenen en resten van andere menselijke activiteiten zijn dat daarmee ook.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Vanaf de 19e eeuw kan in het gebied goed zijn gewoond, maar uit historische kaarten blijkt dat dit pas vanaf de eerste helft van de 20e eeuw ook daadwerkelijk is gebeurd.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Ter hoogte van de Laan der Techniek 5 lag een Nederlandse mitrailleurkazemat uit 1939 die bij de Grebbelinie hoorde. Verwacht wordt dat deze kazemat is verwijderd, maar mogelijk zijn nog resten van loopgraven rond deze plek in de bodem aanwezig en richting twee andere voormalige kazematten net ten oosten van het plangebied en eentje ten westen ervan.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Uit onderzoek blijkt dat de kans op de aanwezigheid van diepere bodemverstoringen aanzienlijk is. De verwachte loopgraven kunnen echter plaatselijk nog intact zijn of dieper zijn dan recentere bodemverstoringen.
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Het gaat om resten van Nederlandse loopgraven van de Grebbelinie uit het begin van de Tweede Wereldoorlog.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek in het veld geadviseerd. De te verwachten archeologische resten hebben een klein ruimtelijk beslag en kunnen dus niet goed opgespoord worden met behulp van booronderzoek. Alleen gravend onderzoek zal loopgraven effectief kunnen opsporen. Dit zou kunnen door enkele proefsleuven te onderzoeken haaks op de zone waarin loopgraven verwacht kunnen worden, dus ongeveer in noord-zuid richting. Op dit moment is dat echter lastig uitvoerbaar vanwege de bebouwing en de verharding. Waar eventueel wel een mogelijkheid bestaat – tussen de bebouwing – liggen echter kabels en leidingen onder de straat, die mogelijk al verstoring van de bodem hebben veroorzaakt. Een betere kans bieden de stoepen, parkeerplaatsen en overige verhardingen tegen de bebouwing aan. De proefsleuven kunnen worden aangelegd na de (bovengrondse!) sloop van de verhardingen en hebben als primaire doel vast te stellen of de verwachte loopgraven inderdaad nog in de bodem aanwezig zijn (karteren) en zo ja of ze nog gaaf en goed geconserveerd zijn, of er vondstmateriaal aanwezig is en zo ja welk en in welke staat (waarderen). Van belang is daarbij bovendien om zones waar de bodem in het kader van een sanering ontgraven is, te vermijden omdat hier de bodem mogelijk reeds (deels) verstoord is.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van een eerdere versie van dit bureauonderzoek heeft de Omgevingsdienst Regio Utrecht besloten om geen vervolgonderzoek te adviseren.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Als bij uitvoering van de werkzaamheden vondsten worden gedaan waarvan wordt vermoed dat het archeologische vondsten betreft, bent u op grond van art. 5.10 van de Erfgoedwet verplicht om deze te melden bij de bevoegde overheid (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed). Om praktische redenen kunt u deze melding doen bij de gemeente of de ODRU. De melding dient vergezeld te gaan van een foto van de vondst en gegevens over de exacte locatie van de vondst.
&lt;/p&gt;