DOI: 10.17026/ar/7x4ckk
title: Afkoppelplan te Baak, gemeente Bronckhorst. Archeologisch vooronderzoek.
title: een bureauonderzoek
title: RAAP-RAPPORT 7185

description: &lt;p&gt;In opdracht van Anacon-Infra b.v. heeft RAAP in mei en juni 2024 een archeologisch vooronderzoek in 
de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Afkoppelplan te Baak in de 
gemeente Bronckhorst. De opdrachtgever is voornemens om in de kern van Baak onder meer een 
hemelwater- en infiltratieriool aan te leggen. In het aangrenzende noordelijkgelegen weiland zullen 
onder meer een duiderleiding en een wadi worden gerealiseerd. 
&lt;p&gt;Het plangebied ligt ingeklemd tussen de Bakerwaardsche Laak -een oude meanderbocht van de IJsselen het Oosterwijkse Vloed, een gegraven zijtak van de Baakse Beek. In het te ontwikkelen terrein wordt 
zowel een lagere terrasvlakte als een hogere terrasrestrug verwacht. Tot de bedijking van de IJssel in 
de middeleeuwen stond met name de noordzijde -het weiland- onder invloed van diverse beeklopen in 
de omgeving. De kern van Baak ligt bijna 3 m hoger en is daar waarschijnlijk nog sprake van een 50 à 
80 cm dik esdek. Het potentieel archeologisch relevante niveau is mogelijk afgedekt door het esdek.
Aangezien er in de meeste leidingtracés in de kern van Baak al sprake is van een bestaand riool of een 
andere leiding, zal op veel plaatsen het humeuze esdek tot op de diepte van de bestaande leiding zijn 
verstoord. Het is echter onbekend of toentertijd ook het ‘schone’ zand is geraakt. Het Huis Baak ligt ten 
oosten van het plangebied en betreft een AMK-terrein met restanten van een middeleeuws kasteel. 
Tussen 1737-1741 is het huis grondig verbouwd, maar gebruik is gemaakt van de middeleeuwse 
funderingen en enkele muren. De huidige gracht dateert uit 1801 en ligt verder van het huis dan de 
voormalige gracht. 
&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het onderzoek worden in sommige delen in de kern van Baak en aan de 
zuidzijde van het weiland nog resten van een plaggendek verwacht. Het betreft zones zonder een 
bekende kabel of leiding. Op deze locatie blijft de hoge verwachting voor alle perioden en een goede 
conservering gelden. Daarom wordt daar vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een 
inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. Een dergelijk 
vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of 
bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit 
bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete 
gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
&lt;p&gt;Aan de oostzijde van het weiland ligt het plangebied in de bufferzone van het archeologisch monument 
van Huis Baak. Aan deze zijde zijn de geplande ingrepen in het kader van de aanleg van de 
waterberging en het frezen van het weiland van toepassing. Aangezien een groot deel van de berging 
op de plek van de reeds drooggevallen watergang is gepland zal een groot deel van het bodemprofiel 
reeds zijn verstoord. Bovendien worden hier qua landschappelijke ligging en geldende archeologisch 
lagere trefkans vrijwel geen sporen of vondsten verwacht. Indien bij de uitvoering van de geplande 
werkzaamheden toch archeologische resten worden aangetroffen, dan is een vondstmelding verplicht. 
Deze verwachting geldt tevens voor de tweetal bufferzones rondom gebouwde rijksmonumenten aan de 
noordwest en zuidoostzijde van het weiland. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden 
onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet 
aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur e n Wetenschap 
c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt;Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Bronckhorst, deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.