DOI: 10.17026/ar/upll2c
title: Napoleonwegte Hank, gemeente Altena
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in februari en maart 2024 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Napoleonweg te Hank. 

De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen uitbreiding van het bestaande parkeerterrein en het uitgraven van een sloot. Hiervoor is de aanvraag van een omgevingsvergunning noodzakelijk.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat de diepere ondergrond bestaat uit dekzand en smeltwaterafzettingen (Formatie van Boxtel). Op dit niveau kan in de periode Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum bewoning hebben plaatsgevonden. Het dekzandlandschap kent hogere (dekzandruggen en welvingen) en lagere delen. Met name de hogere delen nabij lagere delen van het landschap waren aantrekkelijk voor bewoning vanaf het Laat Paleolithicum. Een vindplaats uit het Laat Paleolithicum tot en met het Neolithicum zal zich manifesteren als een vondststrooiing en ondiepe grondsporen. Vanaf het Midden-Neolithicum ging zich in het plangebied veen vormen en werd het onaantrekkelijk voor bewoning. Ook kwam het gebied onder invloed van rivieren te liggen. Op basis van aardkundige bronnen zijn in de ondergrond van het plangebied afzettingen van de Hank stroomgordel aanwezig. Deze was actief tussen 2200 en 1130 BP (IJzertijd-Vroege Middeleeuwen). Voor de oevers van deze stroomgordel geldt een hoge verwachting voor resten uit de IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen. Dergelijke resten zijn echter tot in het heden nog niet aangetroffen. De resten uit de IJzertijd tot en met de Vroege Middeleeuwen kunnen bestaan uit huizen/nederzettingen (paalgaten, haardplaatsen, greppels, funderingen), alsmede schuren, spiekers en opstallen. Uit de Middeleeuwen kunnen ook woonheuvels, en resten van ambachtelijke en agrarische activiteit worden verwacht (bijvoorbeeld greppels). De afzettingen van de Hank stroomgordel zijn afgedekt door een pakket overstromingsafzettingen die zijn afgezet in de 15e eeuw bij de Sint Elisabethsvloeden. Hierbij kan het potentiële archeologische niveau (de top van de oeverafzettingen) zijn geërodeerd.

Uit een archeologische boring die direct ten westen van het plangebied is gezet blijkt dat onder een 180 cm dik pakket overstromingsafzettingen een dunne laag (kalkrijke) oeverafzettingen aanwezig zijn (vanaf 1,44 m – NAP). Hieronder liggen geulafzettingen en veen.

Op basis van oud kaartmateriaal was de Keizer Napoleonweg, ten oosten van het plangebied, zeker vanaf het begin van de 19e eeuw aanwezig. Historische bebouwing is echter niet aanwezig, voor de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd geldt daarom een lage verwachting, hoewel de aanwezigheid van een (verdronken) huisplaats niet kan worden uitgesloten.

Recente verstoringen kunnen hebben opgetreden door agrarisch landgebruik.

Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een oppervlaktekartering en een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de diepere ondergrond, van 3,95 m -mv (3,60 m – NAP) bestaat uit dekzand waarin zich een podzol heeft gevormd. Het dekzand wordt afgedekt door veen (Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket) en komafzettingen (Formatie van Echteld). Hierboven ligt een pakket geulafzettingen van de Hank stroomgordel (Formatie van Echteld), gevolgd door overstromingsafzettingen (dek en getijdengeulafzettingen, Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren). De overstromingsafzettingen liggen direct onder de bouwvoor. In het zuidwesten van plangebied zijn enkel geulafzettingen onder het overstromingsdek aangetroffen. In het noordwesten liggen enkel komafzettingen onder het overstromingsdek.

Op basis van het bureauonderzoek werd een potentieel archeologisch niveau in de top van de oeverafzettingen verwacht. Deze oeverafzettingen zijn echter niet aangetroffen tijdens het onderzoek. De archeologische verwachting voor resten uit de IJzertijd en jonger kan worden bijgesteld naar laag voor het gehele plangebied, aangezien de verwachtte oeverafzettingen niet zijn aangetroffen.

Wel is gebleken dat op een diepte van 3,95 m -mv intact dekzand aanwezig is. De top van het dekzand zou mogelijk archeologische resten uit het Laat-Paleolithicum tot en het Neolithicum kunnen bevatten. In het zuidwesten van het plangebied is het dekzand waarschijnlijk geërodeerd door de Hank stroomgordel. De archeologische verwachting voor sporen uit het Laat Paleolithicum tot en met het Neolithicum in de top van het dekzand kan gehandhaafd blijven. De ingrepen zullen het dieper gelegen dekzand niet verstoren. Dit niveau wordt niet bedreigd.