DOI: 10.17026/ar/x4cyof
title: Plangebied Pallet opslag silo, Conveyor route, CO2 liquefaction & export en BOF sludge briquetting te Velsen Noord, gemeente Velsen.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP RAPPORT 7188

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Tata Steel heeft RAAP in mei 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Pallet opslag silo, Conveyor route, CO2 liquefaction & export en BOF sludge briquetting te Velsen Noord in de gemeente Velsen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor diverse industriële bouwprojecten.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• De geplande ingrepen reiken tot maximaal 8 m diep in deelgebied Pallet opslag silo; tot maximaal 3 m diep in deelgebied Conveyor route en tot maximaal 5 m diep in de overige deelgebieden.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Vanaf 24 tot 30 m diepte geldt een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• In het grootste deel van het plangebied is de bodem tot enige diepte verstoord. Per deelgebied levert dit het volgende beeld:
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Pallet opslag silo: 0 – 1,5 m diep verstoord bij maaiveld op 8,0 – 8,6 m +NAP (ongeroerde bodem vanaf maaiveld mogelijk).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Conveyor route 1: Deels 0 – 1,5 m diep, ter plaatse van wegen 3 m en dieper bij maaiveld op 6,5 – 8,2 m +NAP (ongeroerde bodem vanaf maaiveld mogelijk, ter plaatse van wegen vanaf 5,2 m +NAP). In delen van dit deelgebied is sprake van een recente ophoging van minimaal 3,32 m. Dit is dieper dan de geplande ingrepen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Conveyor route 2: Deels 0 – 1,5 m diep en deels 3 m en dieper. Grotendeels – ter plaatse van spoor – mogelijk ongestoord bij maaiveld op 7,6 – 8,4 m +NAP (ongeroerde bodem vanaf maaiveld mogelijk, ter plaatse van wegen vanaf 5,4 m +NAP). In delen van dit deelgebied is sprake van een recente ophoging van minimaal 3,32 m. Dit is dieper dan de geplande ingrepen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• CO2 liquefaction & export: Hoofdterrein afwisselend 0 – 1,5 m en 1,5 – 3 m diep verstoord; uitloper naar het zuiden: grotendeels 3 m en dieper, bij wegen 0 – 1,5 m diep en onder een pand 1,5 – 3 m diep bij maaiveld op 7,9 – 8,2 m +NAP in het noorden, 4,15 – 6,57 m +NAP in het zuiden (ongeroerde bodem vanaf maaiveld mogelijk in het noorden/hoofdterrein; in het zuiden vanaf 3,57 m +NAP).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• BOF sludge briquetting: 3 m en dieper verstoord bij maaiveld op 8,15 – 9,0 m +NAP (ongeroerde bodem mogelijk vanaf 6,0 m +NAP).
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Vanaf de onderzijde van de aanwezige verstoring bestaat de kans op de aanwezigheid van afgedekte bodemhorizonten waarin resten van bewoning door landbouwsamenlevingen aanwezig kunnen zijn. Binnen het traject van de Oude Duinen en strandwallen kunnen resten worden verwacht uit de ijzertijd tot en met de vroege middeleeuwen. Het niveau van de Oude Duinen wordt verwacht vanaf 4,67 m +NAP, maar in Pallet opslag silo en het zuiden van de beide Conveyor Routes ligt het Jonge Duinzand direct op strandzand.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
• Er bestaat een kans op de aanwezigheid van resten van Duitse stellingen in deelgebied Conveyor route.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om in het plangebied een verkennend booronderzoek te laten uitvoeren. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
Dit vervolg wordt niet geadviseerd in die delen waar het Jonge Duinzand direct op strandzand ligt en er naar verwachting geen Oude Duinen zijn. Dit is het geval in Pallet opslag silo en het zuiden van de beide Conveyor Routes.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Dit onderzoek wordt aanbevolen in die delen waar de geplande verstoring tot 5 m diep gaat of dieper. Dit is het geval in alle deelgebieden behalve Conveyor Route. Waar de verstoring 3 m diep wordt (Conveyor route), wordt dit onderzoek alleen aanbevolen in die delen die naar verwachting mogelijk onverstoord zijn of reeds van 0 tot 1,5 m diep zijn verstoord. Waar de verstoring binnen deelgebied Conveyor Route naar verwachting 3 m en dieper is, worden alleen controleboringen geadviseerd, behalve daar waar een ophoging ligt van minimaal 3,32 m. Hier is nader onderzoek niet nodig.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Een aantal deelgebieden worden als depot gebruikt en zijn behoorlijk geaccidenteerd. Dit betreft mogelijk de zuidelijke uitloper van CO2 Liquefaction Export. Ten aanzien van dit terrein wordt aanbevolen voorafgaand aan het opstellen van een plan van aanpak voor het booronderzoek door middel van een inspectie ter plaatse te bepalen of booronderzoek eigenlijk wel praktisch uitvoerbaar is. Blijkt dit niet zo te zijn, dan kunnen twee oplossingsrichtingen worden voorzien: uitvoering van het booronderzoek na ruiming van de depots – die vooraf zal gaan aan de bouwwerkzaamheden – of archeologische begeleiding van de bouwwerkzaamheden. Welke oplossing het beste is, zal mede afhankelijk zijn van de planning van de werkzaamheden.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Binnen de aangeboorde trajecten van ongeroerde bodem zal worden gezocht naar ontkalkte horizonten, vegetatielagen en eventueel veenlagen om zo de aanwezigheid van potentieel bewoonbare niveaus vast te stellen. Het verdient aanbeveling om wanneer dergelijke niveaus worden aangetroffen, deze te bemonsteren, niet alleen op de gebruikelijke stukjes houtskool, verbrande leem, bot en aardewerk maar ook op botanische resten. Met dit laatste kan de nabijheid van akkercomplexen worden aangetoond en dus de kans op bewoning in de buurt worden bepaald. Gezien de prospectiekenmerken van de verwachte archeologische resten – geen doorlopende archeologische laag, alleen een spreiding van vondsten – kan dit nuttige extra informatie opleveren.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Eventueel aanwezige resten uit de Tweede Wereldoorlog van de inrichting van het landschap voor militaire doeleinden zijn niet goed op te sporen. Doorgaans worden deze per toeval aangetroffen. Voor het geval dat dergelijke resten tijdens de werkzaamheden worden aangetroffen, verdient het aanbeveling om vooraf een meldingsprotocol af te stemmen met het bevoegd gezag en vast te stellen.
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Velsen, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;p&gt;