DOI: 10.17026/ar/yjazui
title: Plangebied Gebiedsontwikkeling FUREC, plot 19, 29 en 30 op Chemelot te Geleen, gemeente Sittard-Geleen;
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP Rapport 6366

description: &lt;p&gt; In opdracht van Royal Haskoning DHV B.V. heeft RAAP in maart 2023 een archeologisch 
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend 
booronderzoek) uitgevoerd in het kader van de geplande gebiedsontwikkeling FUREC op Chemelot te 
Geleen in de gemeente Sittard-Geleen (figuur 1). Binnen het plangebied heeft men het voornemen om 
een nieuwe fabriek te plaatsen ter plekke van plot 19, 29 en 30. De omvang en diepte van de hierbij 
behorende ingrepen zijn vooralsnog niet bekend. 
&lt;p&gt; Op basis van het bureauonderzoek geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor 
vindplaatsen uit de periode midden neolithicum t/m bronstijd en een hoge verwachting voor 
vindplaatsen uit de periode vroeg neolithicum (LBK), ijzertijd t/m Romeinse tijd. Het kan hierbij zowel
gaan om nederzettingssporen als sporen die gerelateerd zijn aan akkers (o.a. spiekers, silo’s, kuilen).
De verwachting in beide gevallen is dat de sporendichtheid niet heel hoog zal zijn. Wegens de 
specifieke historische ontwikkeling van de Graetheide geldt voor het plangebied een lage verwachting 
voor huisplaatsen uit de middeleeuwen en nieuwe tijd. Wel moet in plot 30 terdege rekening gehouden 
worden met de aanwezigheid van een ca. noord-zuid georiënteerde landgraaf. Dergelijke landgraven 
kenmerken zich over het algemeen door een wal met greppel(s). Vele landgraven werden daarnaast 
ook nog gekenmerkt door talrijke paalkuilen die mogelijk dienden als struikelkuilen. Daarnaast kan 
aanvullend nog worden opgemerkt dat plot 30 zich in een natuurlijke laagte/depressie lijkt te bevinden,
waardoor er naast eventuele resten van nederzettingen (te herkennen aan grondsporen, zoals 
(paal)kuilen en greppels) en graven eveneens rekening moet worden gehouden met sporen gerelateerd 
aan watervoorziening (waterkuilen en/of –putten, e.d.). 
&lt;p&gt; In totaal zijn verspreid over de plots 41 boringen gezet. De boringen op plot 30 waren reeds in 2019 
gezet. Dit onderzoek heeft indertijd buiten de AMZ-cyclus plaatsgevonden, omdat er geen bouwplannen 
waren. Wel was men voornemens om grond op te brengen op dit plot. Men wilde daarom weten wat de 
archeologische waarde was. De resultaten zijn in een adviesdocument (Vaessen, 2020) gerapporteerd. 
Met de nieuwe ontwikkeling start ook de volledige AMZ-cyclus op. Om deze reden worden de boringen 
uit 2019 nu formeel in onderhavig rapport gerapporteerd. De resultaten uit 2019 gelden nog steeds. 
&lt;p&gt; Uit het booronderzoek blijkt dat op alle plots in de basis sprake is van een intact bodemprofiel. Op plot 
29 bestaat het merendeel van de boringen uit een E- en Bt-horizont (radebrikgrond), terwijl op plot 30
vooral sprake is van een Bt-horizont direct onder een dunne bouwvoor. Op plot 19 zijn drie boringen 
gezet, waarvan twee een intact lössprofiel laten zien onder een ophogingspakket van 85-100 cm dik. 
Interessant is daarnaast dat op plot 30 een natuurlijke depressie aanwezig lijkt te zijn, waarin zelfs
vandaag de dag nog water staat. Indien deze depressie reeds in de late prehistorie aanwezig was, dan 
kan deze in potentie zijn gebruikt voor (tijdelijke) watervoorziening. Wel dient opgemerkt te worden dat 
het westelijk deel van plot 19 zwaar verontreinigd is met naftaleen (o.b.v. BOSANIS). Daarnaast zijn in 
het zuidoosten van plot 30 verstoringen aangetroffen en zijn in het oosten van het plot eveneens 
verontreinigingen aanwezig (o.b.v. BOSANIS). 
&lt;p&gt; Op basis van het vooronderzoek en aan de hand van de definitieve invulling van de locaties wordt 
geadviseerd een proefsleuvenonderzoek uit te voeren om te bepalen of archeologische resten aanwezig zijn en om deze te waarderen. Dit geldt ook voor de opgehoogde zones op plot 30. Alleen in 
zones met grootschalige verstoringen (zuidoostelijk deel van plot 30) en/of een zware verontreiniging 
(o.a. westelijk deel plot 19 en spots in plot 29 en 30) wordt gezien de noodzakelijke 
veiligheidsmaatregelen geen vervolgonderzoek geadviseerd.