DOI: 10.17026/dans-xtd-m7ew
title: Sarsven en De Banen te Nederweert, gemeenten Nederweert en Leudal; een verkennend booronderzoek en archeologische begeleidingen
title: Inrichting Sarsven en de Banen, gemeente Nederweert; archeologisch vooronderzoek: een verkennend booronderzoek.

description: &lt;p&gt;In opdracht van de Provincie Limburg heeft RAAP tussen 2013 en 2016 op 26 verschillende locaties in&lt;br&gt;de gemeenten Nederweert en Leudal een verkennend booronderzoek en/of een archeologische&lt;br&gt;begeleiding uitgevoerd voor het onderzoeksgebied Sarsven en De Banen. De onderzoeken vonden&lt;br&gt;plaats in het kader van omgevingsvergunningen ten behoeve van waterhuishouding, herstel van vijf&lt;br&gt;opgedroogde vennen en verbetering van de landbouwstructuur.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het onderzoeksgebied is rijk aan vindplaatsen uit de steentijd. De dekzandruggen nabij natte laagten&lt;br&gt;en vennen hebben in de steentijd een grote kracht uitgeoefend op de locatiekeuze van de mens. In&lt;br&gt;dergelijke gradiëntzones is voorafgaand aan de graafwerkzaamheden een verkennend booronderzoek&lt;br&gt;uitgevoerd om te kijken hoe de bodemopbouw is. Waar nog sprake was van relatief intacte&lt;br&gt;bodemprofielen, werd vervolgens een intensieve begeleiding uitgevoerd. Meestal bleek echter sprake&lt;br&gt;van AC-profielen, waardoor de verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd al naar aanleiding van het&lt;br&gt;booronderzoek naar laag kon worden bijgesteld. Soms bleek ook van oude venbodems in de&lt;br&gt;ondergrond sprake, en werden vanwege de natte situatie geen kampementen uit de steentijd meer&lt;br&gt;verwacht. Sommige (oppervlakte) vuursteenvindplaatsen bleken in een oud ven te liggen: het gaat om&lt;br&gt;vindplaatsen die van de hogere landschapsdelen door egalisatie in oude vennen zijn geschoven.&lt;br&gt;Verder is gebleken dat op plekken waar sprake is van (amateur) vuursteenvindplaatsen of AMKterreinen, dat nog maar weinig vondsten aanwezig zijn. De vindplaatsen waarvan de vondsten zicht&lt;br&gt;hoofdzakelijk in de bouwvoor moeten hebben bevonden, lijken vrijwel helemaal ‘leeg geraapt’.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De (intensieve) begeleidingen in zones met relatief intacte profielen hebben maar weinig vondsten&lt;br&gt;opgeleverd. Te deelgebied Kleine Moost werden op twee locaties in totaal vijf vondsten in de bouwvoor&lt;br&gt;of aangevoerde grond aangetroffen. Te deelgebied Philomenahoeve werden in de B- of C-horizont in&lt;br&gt;totaal 18 stuks vuursteen aangetroffen. In enkele zeefvakjes die hier werden gegraven, werden geen&lt;br&gt;vondsten meer aangetroffen zodat geconcludeerd moet worden dat de vindplaats(en) bijna helemaal in&lt;br&gt;de bouwvoor zijn opgenomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In natte laagten en (voormalige) vennen werden extensieve archeologische begeleidingen uitgevoerd.&lt;br&gt;Ook in zones waar tijdens het booronderzoek voormalige venbodems werden aangetroffen, werden&lt;br&gt;tijdens de graafwerkzaamheden extensieve archeologische begeleidingen uitgevoerd. Tijdens deze&lt;br&gt;begeleidingen werden geen vondsten aangetroffen. Hier en daar werden grondsporen uit de 19e of 20e&lt;br&gt;eeuw aangetroffen, zoals rabatten, greppels of sporen van grondstoffenwinning (enkele leemkuil en&lt;br&gt;mogelijke veenwinningskuil). Nergens was echter sprake van behoudenswaardige archeologische&lt;br&gt;resten in de begeleide zones. Alleen de leemkuil(en) te deelgebied Leemkuilen werd als potentieel&lt;br&gt;behoudenswaardige vindplaats aangemerkt. In deze zone dient behoud in situ nagestreefd te worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het onderzoek heeft aangetoond dat de bodemopbouw ter hoogte van de zones waar vindplaatsen van&lt;br&gt;jager-verzamelaars verwacht worden, over het algemeen sterk verstoord is. Verstoring van deze zones&lt;br&gt;heeft plaatsgevonden vanaf de jaren 1920, toen tijdens de eerste ontginningen in het gebied groot&lt;br&gt;grondverzet plaatsvond: het afgraven van dekzandkoppen en dempen van laagten. Ook egalisatie&lt;br&gt;tijdens de ruilverkaveling en diepwoelen/diepploegen kan tot verstoring en aftopping van de bodem&lt;br&gt;geleid hebben. De hoge verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd in gebieden die vanaf de jaren&lt;br&gt;1920 voortdurend als akker-/weiland in gebruik zijn, kan daarom over het algemeen naar laag worden&lt;br&gt;bijgesteld. Op de hoogtekaart van het gebied is te zien dat het oorspronkelijke reliëf met name in zones &lt;br&gt;die al lang als (dennen-)bos in gebruik zijn nog intact is. De kans dat de oorspronkelijke podzolen nog&lt;br&gt;(goed) bewaard zijn, is hier veel groter. Hier kan de hoge verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd&lt;br&gt;dan ook gehandhaafd blijven.&lt;/p&gt;
description: Issued: 2017-06-06