DOI: 10.14457/tu.the.2015.953
title: การสั่งสมทุนร่างกายของผู้หญิงเพาะกายและการสื่อสารทุนร่างกายผ่านสื่อใหม่

description: การวิจัยเรื่อง “การสั่งสมทุนร่างกายของผู้หญิงเพาะกายและการสื่อสารทุนร่างกายผ่านสื่อใหม่” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสั่งสมทุนร่างกาย การใช้ทุนร่างกายของผู้หญิงเพาะกาย การสื่อสารตัวตนของผู้หญิงเพาะกาย และการแสดงตัวตนที่มีทุนร่างกายบนพื้นที่สื่อใหม่ การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) ที่ใช้รูปแบบวิธีการสัมภาษณ์เจาะลึก (In-depth interview) และการสังเกตอย่างไม่มีส่วนร่วม (Non-participant observation) กลุ่มตัวอย่างคือผู้หญิงเพาะกายที่ผ่านการประกวดแข่งขันบนเวทีเพาะกายจำนวน 4 ราย ได้แก่ กลุ่มตัวอย่างรุ่นโมเดลฟิสิค (รุ่นเล็ก) 2 ราย กลุ่มตัวอย่างรุ่นแอธเลติกฟิสิค (รุ่นกลาง) 1 ราย และกลุ่มตัวอย่างรุ่นเพาะกาย (รุ่นใหญ่) 1 ราย โดยผ่านการวิเคราะห์ภายใต้ทฤษฎีสตรีนิยม แนวคิดเรื่องทุน และแนวคิดเรื่องสื่อใหม่ผลการศึกษาพบว่า จุดเริ่มต้นของการสั่งสมทุนร่างกายของกลุ่มตัวอย่างเริ่มจากการคลุกคลีอยู่ในแวดวง (Field) การเพาะกาย ได้แก่ คนใกล้ชิดหรือผู้ฝึกสอน (Trainer) จากนั้นกลุ่มตัวอย่างต้องต่อสู้กับตัวแปรสองด้าน คือ ร่างกายและวัฒนธรรมที่เป็นวาทกรรมหลักของสังคม ด้านร่างกายกลุ่มตัวอย่างทุกคนต้องก้าวข้ามธรรมชาติความเป็นผู้หญิงเพื่อให้ร่างกายมีมัดกล้ามซึ่งจำเป็นต้องอาศัยทุนเศรษฐกิจ และทุนวัฒนธรรมมาประกอบเพื่อให้การสั่งสมทุนร่างกายประสบความสำเร็จจนสามารถนำไปต่อยอดทุนสัญลักษณ์ ทุนสังคม และนำไปสู่ทุนเศรษฐกิจ และทุนวัฒนธรรมในอีกระดับหนึ่ง ซึ่งในระหว่างการสั่งสมทุนร่างกายของกลุ่มตัวอย่างผู้หญิงเพาะกายต้องต่อสู้กับอุปสรรคที่เกิดจากร่างกายของตนในการสร้างมัดกล้ามที่ตนเองต้องการ การต่อสู้กับตนเองในด้านระเบียบวินัย การฝึกฝนตามเวลา การควบคุมอาหาร การละทิ้งหน้าที่การงานเพื่อก้าวไปสู่การเป็นผู้หญิงเพาะกายตามที่ตั้งเป้าหมายไว้ รวมไปถึงการต่อสู้กับบริบทแวดล้อม เช่น การไม่ได้การยอมรับจากผู้คนรอบข้างหรือครอบครัว แม้กระทั่งการต่อสู้กับความเป็นผู้หญิงของตนเอง กล่าวคือ ในระหว่างการสั่งสมทุนร่างกาย เจ้าของร่างจะต้องกำหนดขอบเขตทุนวัฒนธรรมด้านเพาะกายว่าจะต้องไม่สร้างร่างกายที่มากเกินไปกว่าที่ตนเองต้องการ หรือร่างกายที่มีการเปลี่ยนแปลงไปสู่ความเป็นผู้ชาย กลุ่มตัวอย่างต้องสรรหาทุนวัฒนธรรมด้านความสวยความงาม เพื่อให้ตนเองมีร่างที่มีมัดกล้าม (เทียบเท่าผู้ชาย) แต่ยังคงความเป็นผู้หญิงสวยตามวาทกรรมหลักในร่างเดียวกันด้านการสื่อสารร่างผู้หญิงเพาะกายในแต่ละรุ่นมีความแตกต่างกัน กล่าวคือ รุ่นโมเดลฟิสิค (รุ่นเล็ก) ซึ่งเป็นรุ่นที่มีผู้หญิงอยู่ในแวดวงนี้จำนวนมากที่สุดสามารถทำการสื่อสารตัวตนได้ในทุกพื้นที่ ได้แก่ พื้นที่การแข่งขัน พื้นที่สาธารณะและพื้นที่สื่อใหม่ เพราะเป็นร่างกายที่สังคมให้การยอมรับ และสอดคล้องกับวาทกรรมของยุคปัจจุบัน คือ ความสวยกับความแข็งแรง โดยใช้สื่อใหม่เพื่อเอื้อประโยชน์ต่อการสร้างตัวตนให้เป็นที่รู้จักทั้งในแวดวงเพาะกายและคนทั่วไป ส่วนกลุ่มตัวอย่างอีกสองรุ่น คือ รุ่นแอธเลติกฟิสิค (รุ่นกลาง) และกลุ่มตัวอย่างรุ่นเพาะกาย (รุ่นใหญ่) ซึ่งในสังคมไทยมีจำนวนไม่มากนัก กลุ่มตัวอย่างไม่ต้องการสื่อสารตัวตนผ่านพื้นที่สาธารณะว่าอยู่ในร่างผู้หญิงเพาะกาย แต่เลือกทำการสื่อสารในพื้นที่การแข่งขันหรือพื้นที่เฉพาะในแวดวงนักกีฬาเพาะกายเท่านั้น เพราะเอื้อประโยชน์ด้านการต่อยอดทุนร่างกายที่สั่งสมมาไปสู่ทุนอื่น ๆ ส่วนการสื่อสารตัวตนผ่านสื่อใหม่ กลุ่มตัวอย่างสองรุ่นหลังเลือกใช้สื่อใหม่ที่เหมาะสมกับร่างของตน ผนวกกับการไม่เห็นถึงความจำเป็นที่ต้องใช้สื่อใหม่ในการสร้างตัวตนให้เป็นที่รู้จัก เพราะผู้หญิงเพาะกายในรุ่นนี้มีจำนวนไม่มาก ผู้คนในแวดวงเดียวกันรู้จักกลุ่มตัวอย่างดีอยู่แล้ว