DOI: 10.14457/tu.the.2023.984
title: รูปแบบการบริหารจัดการรมณียสถานเชิงพุทธ

description: วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาระดับความพึงพอใจการบริหารจัดการรมณียสถานเชิงพุทธ เพื่อพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างการประยุกต์หลักพุทธธรรมกับการบริหารจัดการรมณียสถาน และเพื่อเสนอปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะหลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการรมณียสถานเชิงพุทธ การศึกษาวิจัยครั้งนี้ ดำเนินการตามระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี คือ การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 8 รูปหรือคน ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา ประกอบบริบท นำเสนอเป็นความเรียงประกอบตารางแจกแจงความถี่ของผู้ให้ข้อมูลสำคัญ การวิจัยเชิงปริมาณ ใช้วิธีการวิจัยเชิงสำรวจ จากการแจกแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ประชากร ได้แก่ ประชาชนในพื้นที่ตำบลดอนคา อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 3,606 คน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างของ ทาโร่ ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่าง 360 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการประยุกต์หลักพุทธธรรมกับการบริหารจัดการรมณียสถาน ทำการวิเคราะห์ด้วยการหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรว่ามีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันหรือไม่ โดยใช้วิธีการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความพึงพอใจการบริหารจัดการรมณียสถานตามหลักพุทธธรรม โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.22 ระดับความพึงพอใจการบริหารทรัพยากรกายภาพ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.25 ระดับความพึงพอใจการบริหารจัดการรมณียสถาน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.252.ความสัมพันธ์ระหว่างการประยุกต์หลักพุทธธรรมกับการบริหารจัดการรมณียสถานพบว่า โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลาง (R=0.956**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 กล่าวคือ เมื่อองค์การบริหารส่วนตำบลมีการบริหารงานตามหลักสาราณียธรรมเพิ่มขึ้น การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานก็เพิ่มขึ้น3.ปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะหลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการรมณียสถานเชิงพุทธ พบว่า การกำหนดพื้นที่และแนวกำแพง ควรกำหนดพื้นที่ในวัดให้เป็นสัดส่วน เช่น เขตสังฆาวาส เขตพุทธาวาส เพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อย และสะดวกต่อการปฏิบัติกิจของพระภิกษุและผู้มาเยือน ควรสร้างแนวกำแพงเพื่อกำหนดขอบเขตของวัดอย่างชัดเจน ทั้งเพื่อความปลอดภัยและการจัดการพื้นที่ ในส่วนของที่พักพระภิกษุ (กุฏิ) กุฏิควรตั้งอยู่ในที่มิดชิด อากาศถ่ายเทสะดวก และมีสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบ เพื่อให้พระภิกษุสามารถปฏิบัติธรรมได้อย่างมีสมาธิ หากมีบ่อน้ำหรือแหล่งน้ำภายในวัด จะช่วยสร้างบรรยากาศที่เย็นสบายและเป็นธรรมชาติ ในส่วนของการดูแลความสะอาด ควรมีการปลูกฝังจิตสำนึกในการรักษาความสะอาดให้แก่ผู้มาเยือนและผู้ปฏิบัติธรรม เพื่อให้วัดเป็นสถานที่ที่สะอาดและสงบ ในช่วงเวลาจัดงานประจำปีหรืองานเทศกาล ควรมีการวางแผนและจัดทีมดูแลความสะอาดอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันปัญหาขยะและรักษาความสะอาดในวัด ในส่วนของการมีส่วนร่วมของหน่วยงานรัฐ หน่วยงานรัฐควรมีบทบาทในการอำนวยความสะดวกในช่วงเวลาจัดงาน โดยเฉพาะการจัดซุ้มปฐมพยาบาล เพื่อดูแลความปลอดภัยและสุขภาพของผู้มาเยือน การร่วมมือกับหน่วยงานรัฐในการประชาสัมพันธ์กิจกรรมต่าง ๆ ของวัด เพื่อให้ผู้คนทราบและเข้าร่วมกิจกรรมได้อย่างทั่วถึง ในส่วนของการประชาสัมพันธ์และการจัดการสื่อสังคมออนไลน์ ควรมีการจัดตั้งทีมงานที่เป็นญาติโยมดูแลเพจ Facebook หรือสื่อสังคมออนไลน์อื่น ๆ ของวัด เพื่อประชาสัมพันธ์กิจกรรมและข่าวสารต่าง ๆ ให้ผู้ติดตามได้ทราบอย่างรวดเร็วและทั่วถึง การใช้สื่อออนไลน์ยังช่วยในการเชื่อมโยงกับชุมชนและสร้างการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง