DOI: 10.17026/dans-zfd-47j3
title: 63110320 Alphen aan den Rijn, Aarplein Eindrapport

description: &lt;p&gt;Archeologisch onderzoeksbureau IDDS Archeologie van 30 september tot en met 16 oktober 2020 een opgraving uitgevoerd aan het Aarplein in Alphen aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn. De aanleiding voor dit onderzoek is de geplande nieuwbouw in het plangebied.&lt;br&gt;Het onderzoek betreft een archeologische opgraving. De vraagstelling is gericht op het inzicht verschaffen in de archeologische relicten in het plangebied.&lt;br&gt;Scherven uit de 14e en 15e eeuw zijn een aanwijzing dat er al enige activiteit op het terrein plaatsvond, maar van echte bewoning lijkt tot aan de 17e eeuw geen sprake. De oudste bewoningsfase in het plangebied start waarschijnlijk aan het begin van de 17e eeuw. De percelering werd aangeduid met greppels haaks op de Aar en enkele greppels hier parallel aan. Aan de noordzijde van het plangebied stonden waarschijnlijk twee boerderijen. Van de westelijke zijn tijdens het proefsleuvenonderzoek de meeste resten aangetroffen. Het gaat om enkele muurfunderingen en een vloer bij de uitbouw aan de noordzijde, mogelijk een stenen kamer of kelder. De sporen die tijdens de opgraving zijn aangetroffen duiden voornamelijk op latere aanpassingen aan het gebouw, waarbij de noordelijke uitbouw voor 1908 is verwijderd, want deze staat niet meer aangegeven op de hulpkaart van 1909.&lt;br&gt;Aan de oostzijde stond in de 17e eeuw waarschijnlijk ook een boerderij, maar deze is vermoedelijk in onbruik geraakt, want op de kadastrale minuut van 1811-1832 staat het gebouw als schuur aangeduid. De aanwezigheid van een keldertje en plavuizenvloer is echter een aanwijzing dat het gebouw niet altijd als schuur in gebruik is geweest.&lt;br&gt;Op de kaart van 1811-1832 is ook de 17e-eeuwse perceelsindeling veranderd. Het gaat niet meer om ruime rechthoekige blokken, waar de hierboven genoemde greppels op duidden, maar om verschillende grote en kleine vlakken die zijn aangemerkt als huis en erf, tuin en boomgaard. De perceelsgrenzen worden in deze periode niet meer met behulp van greppels aangegeven, maar met hekken waar de palen of paalgaten van zijn aangetroffen.&lt;br&gt;In de loop van de 19e eeuw wijzigt de perceelsindeling weer, waarbij het stuk tuin in de zuidwesthoek van het plangebied (WP10) nu ook bebouwd raakt. Hier wordt een grote stal gebouwd, waarvan de oostelijke funderingen zijn aangetroffen. Ook zijn enkele funderingsresten en palen van een schutting van één van de kleine huisjes aan de Aarkade gevonden. In deze periode wordt ook het bijgebouw ten oosten van de hooiberg vergroot. Dit gebouw is (deels) uit hout opgetrokken, want er is een rij palen en paalgaten aangetroffen die hierop wijzen.&lt;br&gt;Op een luchtfoto uit 1945 is te zien dat het plangebied grotendeels overeen komt met de situatie op de kaart uit 1909. Het betreft nog steeds een boerderij met erf en erfgerelateerde gebouwen, zoals een schuur en stal. In de jaren ’80 van de vorige eeuw is de bebouwing aan de oostzijde van het plangebied gesloopt. De bebouwing aan de westzijde is tussen het jaar 2000 en 2013 steeds meer uitgedund, waarna er een tijdelijke parkeerplaats is ingericht&lt;/p&gt;