DOI: 10.17026/dans-xs5-9597
title: Utrecht. Plangebied "2e Daalsedijk, fase 2 en 3". Archeologisch bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;In opdracht van de Nederlandse Spoorwegen (NS) heeft het onderzoeks- en&lt;br&gt;adviesbureau BAAC een bureaustudie uitgevoerd in het plangebied “2e&lt;br&gt;Daalsedijk, fase 2 en 3”, te Utrecht. In het plangebied is een&lt;br&gt;bestemmingsplanwijziging op handen, waarbij voorzien wordt in een&lt;br&gt;transformatie van het voormalige “Electrorailterrein” naar een gemengd gebied&lt;br&gt;met woningbouw, bedrijven en voorzieningen. Met deze toekomstige&lt;br&gt;ontwikkelingen zijn diepe bodemingrepen gebonden, waarbij de kans bestaat&lt;br&gt;dat eventueel aanwezige archeologische waarden worden bedreigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat dat er in principe een middelhoge&lt;br&gt;archeologische verwachting voor het gehele plangebied geldt op het aantreffen&lt;br&gt;van archeologische resten vanaf de ijzertijd tot en met de middeleeuwen&lt;br&gt;(complextypen: huisplaats, nederzetting). Dit komt overeen met de gebieden met&lt;br&gt;een archeologische verwachting op de archeologische waardenkaart van de&lt;br&gt;gemeente Utrecht. De kern van eventuele archeologische activiteiten is meer&lt;br&gt;richting de Vecht, bij de Daalsedijk, op de hogere gronden te verwachten. Hier&lt;br&gt;kan sprake zijn geweest van lintbebouwing langs de dijk. Derhalve geldt voor dit&lt;br&gt;gebied een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van&lt;br&gt;archeologische resten vanaf de ijzertijd tot en met de middeleeuwen. Deze zone&lt;br&gt;komt overeen met het gebied met een hoge archeologische verwachting op de&lt;br&gt;archeologische waardenkaart van de gemeente Utrecht. Archeologische resten&lt;br&gt;van deze bewoning kunnen bestaan uit onder meer paalgaten voor houten&lt;br&gt;constructies als boerderijen en spiekers, andere kleine en grote kuilen als&lt;br&gt;afvalkuilen, waterputten, waterkuilen, mestkuilen en rootkuilen, ophogingslagen&lt;br&gt;als lemen vloeren en afvallagen. De kans op de aanwezigheid van resten van&lt;br&gt;steenbouw als bakstenen muurresten en vloeren uit het einde van de late&lt;br&gt;middeleeuwen is gering vanwege de ligging in een nat polderweidegebied,&lt;br&gt;waarbinnen de kans op bewoning uit deze periode klein wordt geacht. Bij de&lt;br&gt;Daalsedijk zelf dient rekening te worden gehouden met resten van een oud&lt;br&gt;dijklichaam.&lt;br&gt;Uit de nieuwe tijd A en B zijn alleen sporen van landgebruik, met name sloten,&lt;br&gt;en/of stadsafvallagen te verwachten. In die tijd was het gebied in gebruik als&lt;br&gt;weidegebied. Voor deze periode geldt een lage archeologische verwachting.&lt;br&gt;Voor de nieuwe tijd C geldt een hoge archeologische verwachting op het&lt;br&gt;aantreffen van resten van gebouwen behorende tot het spoor gerelateerde&lt;br&gt;industriegebied (funderings- en muurresten van werkplaatsen, cokesoven met&lt;br&gt;omgrachting, loodsen etc., spoorrails etc.).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens saneringsactiviteiten in de jaren ’20 van de vorige eeuw, maar natuurlijk&lt;br&gt;ook door recentere grondwerkzaamheden, zullen met name in het&lt;br&gt;noordwestelijke en centrale deel van het plangebied, archeologische resten&lt;br&gt;verdwenen zijn. Deze gebieden hebben een lage tot middelhoge verwachting&lt;br&gt;toebedeeld gekregen.&lt;br&gt;De uit de bouwdossiers bekende zones met verstoringen die dieper reiken dan 3,0&lt;br&gt;m –mv kunnen gevoeglijk worden aangeduid met een lage archeologische&lt;br&gt;verwachting voor alle perioden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische resten uit de nieuwe tijd worden direct onder het recente&lt;br&gt;ophoog-/egalisatiedek verwacht. Archeologische resten uit de ijzertijd tot en met&lt;br&gt;de middeleeuwen worden in de (top van de ) oeverafzettingen van de Vecht&lt;br&gt;verwacht. De top van de oeverafzettingen wordt verwacht vanaf 80/140 cm –mv.&lt;br&gt;BAAC adviseert om bij bodemverstorende activiteiten voor het plangebied een&lt;br&gt;archeologisch vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van een&lt;br&gt;verkennend booronderzoek. Dit onderzoek heeft als doel de bodemopbouw&lt;br&gt;binnen het plangebied beter in beeld te krijgen, en zodoende een betere&lt;br&gt;archeologische verwachting voor het plangebied op te kunnen stellen. Het&lt;br&gt;verkennende booronderzoek dient voorafgegaan te worden door het opstellen&lt;br&gt;van een PvA.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ter hoogte van de vermoedelijke locatie van de cokesoven wordt door BAAC&lt;br&gt;geadviseerd om, indien uit het verkennende booronderzoek blijkt dat er geen&lt;br&gt;sprake is van diepreikende, recente verstoringen, aansluitend een karterend en&lt;br&gt;eventueel waarderend proefsleuvenonderzoek uit te voeren. Het&lt;br&gt;proefsleuvenonderzoek dient voorafgegaan te worden door het opstellen van&lt;br&gt;een PvE.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het bevoegd gezag heeft besloten om het advies van BAAC voor een&lt;br&gt;vervolgonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek voor de&lt;br&gt;gebieden met een hoge en middelhoge verwachting over te nemen. In afwijking&lt;br&gt;van het advies van BAAC is besloten dat ook de zones met een lage tot&lt;br&gt;middelhoge verwachting door middel van een verkennend booronderzoek&lt;br&gt;onderzocht moeten worden, omdat ook hier de landschappelijke en&lt;br&gt;verstoringsverwachting getoetst moet worden. Voor de zone die aantoonbaar&lt;br&gt;verstoord is tot op grote diepte (tot 2,70 m –mv, zoals aangegeven op de&lt;br&gt;verstoringskaart) is geen nader archeologisch onderzoek noodzakelijk. Ook&lt;br&gt;gebieden waar geen bodemingrepen worden gepland hoeven niet archeologisch&lt;br&gt;onderzocht te worden. Het advies om op de locatie van de verwachte cokesoven&lt;br&gt;aansluitend aan het verkennend booronderzoek een proefsleuvenonderzoek uit&lt;br&gt;te voeren wordt door de bevoegde overheid als een minder geschikte oplossing&lt;br&gt;beschouwd. De resultaten van het verkennend booronderzoek worden voor het&lt;br&gt;hele plangebied in beschouwing genomen in relatie tot de voorgenomen&lt;br&gt;bodemingrepen, alvorens te besluiten of en welk archeologisch vervolgonderzoek&lt;br&gt;op welke locatie noodzakelijk is.&lt;/p&gt;