DOI: 10.17026/ar/oyucou
title: Neerpolderseweg 14 te Giessenburg, gemeente Molenlanden
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in de periode juni t/m augustus 2024 een bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie Neerpolderseweg 14 te Giessenburg. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop van het bestaande woonhuis en de nieuwbouw van een villa. Hiervoor moet een omgevingsvergunning worden aangevraagd. In het voormalige vigerende bestemmingsplan Dorpskern Giessenburg heeft het plangebied de Waarde - Archeologie 2, en is het gebied mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden. Volgens de regels in het bestemmingsplan is archeologisch onderzoek verplicht bij verstoringen met een oppervlak groter dan 100 m2, dieper dan 30 cm -mv of wanneer de nieuwbouw onderheid gaat worden. Omdat de voorgenomen plannen deze vrijstellingsgrenzen overschrijden, dient de initiatiefnemer een rapport te overleggen waarin naar oordeel van de bevoegde overheid de archeologische waarde van het plangebied voldoende is vastgesteld. In het kader daarvan is onderhavig rapport opgesteld. 

Het plangebied ligt in de Alblasserwaard, een voormalig veengebied dat doorsneden wordt door enkele fossiele stroomgordels. In het verleden vormden naast de rivierduincomplexen de oevers van de rivieren en de stroomruggen relatief gunstige vestigingsplaatsen. In het onderzoeksgebied zijn geen rivierduincomplexen bekend, maar de noordelijke helft van het plangebied bevindt zich op oeverafzettingen van (voormalige veen)rivier de Giessen, die ten noorden stroomt. In de top van deze oeverafzettingen kunnen op basis van de vormingsgeschiedenis archeologische waarden uit de periode Late IJzertijd/Romeinse tijd tot en met Vroege Middeleeuwen aanwezig zijn. Een vindplaats zal uit de resten van een kleine agrarische nederzetting kunnen bestaan en zal zich manifesteren als een archeologische laag: een humeuze en/of ontkalkte kleilaag met daarin fragmenten aardewerk en/of houtskool. Tot op heden zijn dergelijke vindplaatsen in het ruimere onderzoeksgebied nog niet aangetoond. Voor archeologische resten uit de periode Late-IJzertijd/Romeinse tijd tot en met Vroege Middeleeuwen geldt een middelhoge verwachting. De zuidelijke helft van het plangebied is een komgebied, waar de landschappelijke ontwikkeling gedomineerd werd door veenvorming die is doorgegaan tot omstreeks 300 v.Chr. de veenrivier de Giessen ontstond. Voor archeologische resten uit de periode vóór de Late IJzertijd/Romeinse tijd geldt hier daarom een lage verwachting. 

In de Late Middeleeuwen werden de veengebieden van de Alblasserwaard op grote schaal ontgonnen. De oevers van de Giessen fungeerden hierbij als ontginningsbasis. Hierlangs ontstonden erven die vanwege wateroverlast werden opgehoogd, waardoor huisterpen ontstonden. Het is onbekend of in het plangebied sprake is van een terp op de oever van de Giessen. Weliswaar lijken delen van het plangebied te zijn opgehoogd, maar dit hangt hoogstwaarschijnlijk samen met de bestaande bebouwing die uit de tweede helft van de 20e eeuw dateert. Toch kan gezien de ligging in een bebouwingslint de aanwezigheid van archeologische resten uit de periode Late Middeleeuwen tot en met Nieuwe tijd niet worden uitgesloten. Voor archeologische resten uit deze periode geldt daarom eveneens een middelhoge archeologische verwachting.

Om de archeologische verwachting te toetsen is op 13 augustus 2024 een verkennend booronderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd. Hierbij zijn 7 boringen gezet tot een diepte van maximaal 4 meter. Tijdens het booronderzoek is geconstateerd dat er binnen het plangebied een opgebrachte laag is tot een diepte van 40-200 cm -mv. Dit pakket is opgebracht in de 19e en de 20ste eeuw. Daaronder zijn kom- en geulafzettingen aangetroffen van klei met veenlagen of kleiig veen met kleilagen. Deze afzettingen hebben een lage archeologische verwachting vanwege de lage ligging in het landschap. De archeologische verwachting kan daarom worden bijgesteld naar laag.