DOI: 10.17026/ar/dygl7j
title: Archeologisch bureau- en booronderzoek Project 538-Uithuizen, gemeente Het Hogeland (GR)

description: Advies
MUG Ingenieursbureau b.v. adviseert om ter plaatse van de zones waar een cultuurlaag/rommelige laag aanwezig is een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. Omdat dit ter plaatse van de Leeuwstraat (boring 3 t/m 6) niet mogelijk is, wordt hier een archeologische begeleiding geadviseerd. Voor de locaties die verstoord zijn (boring 7, 8 en 11) wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd.

Onderzoek
Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het onderzoeksgebied op een kwelderwal ligt, waarbij de bodem bestaat uit kalkrijke poldervaaggronden van lichte zavel of kalkarme poldervaaggronden van lichte zavel. De ligging op een kwelderwal duidt op een hoge, droge ligging. Dit wordt bevestigd door de ligging van het gebied op de flank van de dorpswierde van Uithuizen. Een gedeelte van het onderzoeksgebied (deelgebieden 2 en 4) maakt deel uit van de historische kern van Uithuizen (AMK-terrein 15175, terrein van hoge archeologische waarde). De vroegste vermelding van het dorp Uithuizen stamt uit 1000 na Chr. Op basis van de ligging van het onderzoeksgebied en eerdere vermeldingen van het dorp Uithuizen kunnen vondsten worden aangetroffen vanaf de vroege middeleeuwen tot aan heden. 

Binnen het onderzoeksgebied is sprake van bebouwing in de vorm van huizen en tuinen vanaf in ieder geval het begin van de 19e eeuw, wat te zien is op de Kadastrale Minuut van 1811-1832. Mogelijk was er eerder sprake van bebouwing. Hierbij zijn de deelgebieden 1 en 2 altijd onbebouwd geweest met als mogelijke functie tuin/erf. Deelgebied 4, de Leeuwstraat, is op al het beschikbare kaartmateriaal een weg. Wanneer de weg verhard is of opengebroken vanwege onderhoud/aanleg riolering en dergelijke is onbekend. In 1939 is op de locatie van deelgebied 3 (Leeuwstraat 12-14) een City Theater gebouwd, deze functie is later veranderd naar discotheek. Dit gebouw is in 2016 gesloopt. Deze sloop is een mogelijke verklaring voor het laag liggend gebied, het zuidoostelijke deel van deelgebied 3 en deelgebied 2, op de AHN. Dit lijkt afgegraven te zijn tijdens de sloop in 2016. Sinds 2016 heeft het onderzoeksgebied geen veranderende functies gehad. 

Uit het booronderzoek blijkt dat de bodem in het onderzoeksgebied grotendeels intact is. In bijna alle boringen (behalve 4, 7, 8 en 11) is een cultuurlaag of rommelige laag aanwezig, waarin archeologische indicatoren zijn aangetroffen. Mogelijke sporen zijn aangetroffen in boring 1, 2, 6, 14 en 18. In boringen 1, 2 en 3 zijn scherven gevonden. De scherven uit boring 1 en 2 bestaan uit steengoed (14e-15e eeuw), roodbakkend (15e-18e eeuw), witbakkend (18e eeuw) en Majolica (1650-1750) en zijn afkomstig uit mogelijke sporen. De scherf in boring 3 is 9e-11e-eeuws kogelpotaardewerk afkomstig uit de cultuurlaag/rommelige laag. Uit hetzelfde spoor in boring 2 zijn eveneens stukken dierlijk bot aangetroffen. De boringen die ter plaatse van voormalige bebouwing zijn gezet (7, 8 en 11), zijn tot in de natuurlijke ondergrond verstoord. 

Het bevoegd gezag, de gemeente Het Hogeland, onderschrijft bovenstaand advies.

Het voorliggende onderzoek is met de grootst mogelijke zorg uitgevoerd. Indien onverhoopt toch archeologische waarden aanwezig blijken te zijn binnen de vrijgegeven gebieden, wijzen wij op de wettelijke meldingsplicht hiervan (artikel 5.10 van de Erfgoedwet) om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het verrichten van opgravingen een vondst doet waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een archeologische vondst betreft, meldt dit zo spoedig mogelijk bij Onze Minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, in casu de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (vondstmelding via ARCHIS). De melding kan ook bij de provincie of gemeente gedaan worden (zie colofon voor contactgegevens).