DOI: 10.14457/tu.the.2016.1427
title: ความสำเร็จในการนำนโยบายการยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชนไปปฏิบัติ: กรณีศึกษา สถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2

description: การศึกษาเรื่อง “ความสำเร็จในการนำนโยบายการยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชนไปปฏิบัติ: กรณีศึกษาสถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2” มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาปัจจัยแห่งความสำเร็จในการนำนโยบายการยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชนไปปฏิบัติของสถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2 และเสนอแนะแนวทางในการพัฒนากองทุนหมู่บ้านให้เป็นสถาบันการเงินชุมชนการศึกษาครั้งนี้ เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการวิจัยเอกสารและจากการสัมภาษณ์เชิงลึก สรุปผลการศึกษาได้ดังนี้ปัจจัยที่แห่งความสำเร็จในการนำนโยบายยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชนไปปฏิบัติของสถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2 คือ 1) ปัจจัยด้านเป้าหมายและวัตถุประสงค์ของนโยบายมีความชัดเจนคณะกรรมการมีความรู้ความเข้าใจในเป้าหมายและวัตถุประสงค์ของนโยบายการยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชน ว่าเป็นแหล่งเก็บออมเงินที่มีความมั่นคง ปลอดภัยและมีผลตอบแทนที่เหมาะสม เป็นแหล่งเงินทุน เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจและบรรเทาความเดือดร้อนทั้งในระดับบุคคล ครัวเรือน และชุมชนเสริมสร้างสวัสดิการ และสวัสดิภาพของชุมชน เสริมสร้างวินัยทางการเงิน และให้คำปรึกษาทางการเงินแกชุมชน และเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ร่วมกันในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน  และคณะกรรมการยังมีการสร้างความเข้าใจให้กับสมาชิกเพื่อยึดถือและปฏิบัติไปในทิศทางเดียวกัน  ทำให้สถาบันฯ สามารถกำหนดภารกิจที่ชัดเจน มีการมอบหมายงาน กำหนดความรับผิดชอบของแต่ ละฝ่าย อันเป็นแนวทางให้การประสานการทำงานทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเป็นไปโดยง่าย  ส่งผลให้การนำนโยบายไปปฏิบัติประสบผลสำเร็จบรรลุเป้าหมายที่วางไว้2) ปัจจัยด้านการกำหนดมาตรฐานในการปฏิบัติงานที่ชัดเจนมีการวางมาตรฐานในการปฏิบัติงานที่ชัดเจนเป็นรูปธรรม จัดโครงสร้างการทำงานอย่างเป็นระบบ แบ่งอำนาจหน้าที่ชัดเจน ประกอบด้วย คณะกรรมการที่ปรึกษา คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และคณะกรรมการบริหาร และมีระเบียบ ข้อบังคับเป็นแนวทางปฏิบัติงานของสถาบันโดยวางระเบียบเกี่ยวกับเกณฑ์การให้เงินกู้ การชำระหนี้  ดอกเบี้ยเงินกู้  ดอกเบี้ยเงินฝาก ที่เหมาะสมกับบริบทของชุมชนและสมาชิก รวมถึงบทลงโทษกรณีผิดชำระหนี้ที่บังคับใช้อย่างเท่าเทียมกันมีการวางแผนการทำงานอยู่เป็นประจำ มีการจัดประชุมเป็นประจำทุกเดือนเพื่อปรึกษาหารือ และขอความเห็นในที่ประชุมเกี่ยวกับประเด็นการพิจารณาต่าง ๆ เพื่อนำมาวางแผนการปฏิบัติงานหรือปรับปรุงการทำงานให้บริการทางการเงินที่หลากหลายแก่สมาชิกและชุมชน  มีบริการรับฝาก  ถอน  บริการชำระค่าสาธารณูปโภคและปล่อยสินเชื่อเพื่อชุมชน ซึ่งอัตราดอกเบี้ยเงินกู้จะต่ำกว่าสถาบันการเงินต่าง ๆ เพื่อช่วยเหลือสมาชิกและผู้ที่มีรายได้น้อย มีฝ่ายที่ทำหน้าที่ด้านระบบการบริหารการเงิน-การบัญชี  จัดทำงบการเงินได้ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน  และมีระบบตรวจสอบ และควบคุมการดำเนินงานและการบริหารงานของคณะกรรมการ3) ปัจจัยด้านการทำงานทำงานแบบความร่วมมือกับหน่วยงานต่าง ๆ สถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2  มีการทำงานในรูปแบบของความร่วมมือจากหลาย ๆ ภาคส่วน มีปฏิสัมพันธ์กันในลักษณะต่าง ๆ และเป็นการบริหารจัดการผ่านการร่วมมือของบุคคลหลายฝ่ายหลายองค์กรและหลายสถาบันที่เข้ามามีส่วนร่วมและสนับสนุน ส่งเสริม และให้คำแนะนำ มีการทำงานในรูปแบบของเครือข่าย  ร่วมกับเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านระดับอำเภอปากเกร็ด เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้การบริหารจัดการกองทุนที่ดีตลอดจนนำวิธีการแก้ไขปัญหาที่ดีมาปรับใช้ในการดำเนินงานของสถาบัน และยังเน้นการทำงานเป็นทีมงานที่มีประสิทธิภาพคณะกรรมการทุกคนเข้าใจในบทบาทหน้าที่ของตนเอง ทำงานด้วยความทุ่มเท และยึดหลักจริยธรรม คุณธรรม รู้รักสามัคคีในหมู่คณะ มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น  4) ปัจจัยด้านการมีส่วนร่วมของสมาชิกในองค์กร  สถาบันการเงินชุมชนปากเกร็ดร่วมใจ 2เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของสมาชิกและการทำงานเป็นทีมเป็นสำคัญ เปิดโอกาสให้สมาชิกของสถาบันเข้ามามีส่วนร่วมในการร่วมคิด ร่วมทำ ตลอดทั้งกระบวนการ จัดประชุมเพื่อระดมความคิดเห็นในการกำหนดระเบียบ กติกา ข้อบังคับ และแนวทางการปฏิบัติงานของสถาบัน สมาชิกมีส่วนร่วมในการคัดเลือกตัวแทนไปทำหน้าที่คณะกรรมการบริหาร และสมาชิกก็ให้ความร่วมมือในการปฏิบัติตามระเบียบและเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ที่สถาบันได้จัดขึ้น นอกจากนี้ มีการนำเรื่องที่ต้องพิจารณามาร่วมขอความเห็นจากสมาชิกในที่ประชุมอยู่เป็นประจำจากการศึกษาวิจัย มีข้อเสนอแนะดังนี้1. ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย1.1)ควรจัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาสถาบันเงินการเงินชุมชน 1.2)กำหนดกลไกสนับสนุนจากภาคเอกชน ภาครัฐภาควิชาการ ในรูปแบบประชารัฐ1.3) แก้ไขระเบียบ/ข้อบังคับ ที่เป็นอุปสรรค2.  ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ2.1)ควรปรับปรุงรูปแบบบริการให้ทันสมัยโดยใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีมาพัฒนาและสนับสนุนการดำเนินงานให้เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการของสมาชิก2.2)ผู้นำ เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลให้นโยบายถูกนำไปปฏิบัติจนประสบความสำเร็จ  ดังนั้น ผู้นำที่ดีควรมีการพัฒนาศักยภาพของตนเองอยู่สม่ำเสมอให้เป็นผู้นำที่มีวิสัยทัศน์ เสียสละมีจิตอาสาเป็นผู้อุทิศตัวเพื่อส่วนรวมทำงานด้วยใจรัก มีความซื่อสัตย์สุจริต มีสติปัญญาความสามารถสูง  มีความสามารถในการติดต่อสื่อสารเก่ง และเป็นที่ยอมรับของคนทั่วไป ซึ่งคุณ ลักษณะเหล่านี้จะมีส่วนผลักดันให้การนำนโยบายการยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชนไปปฏิบัติประสบผลสำเร็จ  3.ข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยครั้งต่อไป3.1)ควรศึกษาในประเด็นปัญหาและอุปสรรคในการนำนโยบายการยกระดับกองทุนหมู่บ้านเป็นสถาบันการเงินชุมชนไปปฏิบัติ3.2)ศึกษาระบบการให้บริการของสถาบันการเงินชุมชนเพื่อให้เกิดความพึงพอใจกับผู้รับบริการ