DOI: 10.17026/dans-xnc-2wg5
title: Brabant Water TL Tilburg - Gilze. Een Archeologisch Bureauonderzoek

description: &lt;p&gt;In maart 2009 is in opdracht van Brabant Water door Ingenieursbureau Oranjewoud BV een bureauonderzoek uitgevoerd voor een leidingtracé van Brabant Water dat de verbinding zal vormen tussen de WPB van Tilburg en Gilze. De aanleiding voor dit archeologisch onderzoek is de voorgenomen aanleg van een drinkwatertransportleiding met een diameter van 500 mm en parallel daaraan een 300 mm ruwwaterleiding tussen beide locaties. In verband met vergunningen en / of vrijstellingen dan wel de haalbaarheid van het voorkeurstracé dienen ook de eventuele archeologische waarden in het plangebied te worden vastgesteld. Uit geraadpleegde bronnen is naar voren gekomen dat het plangebied voor een groot gedeelte tot een terrasafzettingsvlakte dan wel -welving behoort. Door het plangebied lopen twee beekdalen, die van Schootjens en die van de Leij (Donge). Direct ten westen van het plangebied ligt het beekdal van de Groote Leij. Over het algemeen zijn op deze terrasafzettingsvlaktes veldpodzolgronden gevormd. In het beekdal Schootjens is de bodem gekarteerd als een beekeerdgrond met lemig fijn zand. Dit gedeelte van het plangebied is met een grondwatertrap III relatief nat, de overige delen hebben een betrekkelijke lage grondwaterstand (trap VI of VII). Uit de AHN valt op te maken dat westelijke deel van het plangebied relatief laag ligt ten opzichte van het oostelijke deel van het plangebied. De verschillende beekdalen zijn ook duidelijk herkenbaar in het landschap ingesneden. Ten oosten van het beekdal Schootjens zijn enkele lichte verhogingen in het landschap aanwezig. Mogelijk betreft het hier kleine dekzandkoppen of -ruggen. De directe ligging naast het beekdal, gecombineerd met de aanwezigheid van de dekzandrug ten zuidoosten ervan, maken deze lokale verhogingen archeologische interessant. In het plangebied zelf zijn geen archeologisch waardevolle terreinen aanwezig, of archeologische waarnemingen gedaan. In de directe omgeving van het gebied zijn wel meerdere waarnemingen bekend. Vijf van deze waarnemingen hebben een directe relatie met een dekzandrug waarop ze zijn aangetroffen. Het betreft hier een aantal vuursteenvondsten uit de periode Laat Paleolithicum - Mesolithicum. Deze dekzandrug ligt net ten zuidoosten van het zoekgebied, ten zuiden van de A58. Vier (prehistorische) waarnemingen hebben een directe relatie met het beekdal waarin ze zijn aangetroffen, die van de Donge en de Groote Leij. Stroomopwaarts zijn bij graafwerkzaamheden in de Donge twee houten structuren aangetroffen die herkend zijn als voordes. Voordes zijn doorwaadbare plaatsen geweest waar men gedurende het laat Neolithicum tot en met de Midden IJzertijd het beekdal van de Donge overstak. Aan weerszijden van deze grafheuvel zijn eveneens grafheuvels aangetroffen waarvan wordt aangenomen dat ze naast hun rituele functie als grafmonument, ook als gebiedsgrens gezien werden van twee verschillende prehistorische gemeenschappen (mogelijk families). Geconcludeerd kan worden dat bepaalde delen van het plangebied waaraan op dit een lage trefkans op archeologische waarden is toegekend wel degelijk kansrijke locaties zijn op het aantreffen van prehistorische menselijke bewoningssporen. Daarom wordt voorgesteld aan deze gebieden een middelhoge trefkans toe te kennen wat betreft de verwachting op archeologische waarden (zie bijlage 197268-S1). Het advies luidt dan ook om de gebieden met een middelhoge trefkans op de IKAW en op kaartbijlage 197268-S1 door middel van een inventariserend veldonderzoek te onderzoeken op de aanwezigheid van archeologische waarden. Voorgesteld wordt om dit inventariserende onderzoek uit te laten voeren in de vorm van een karterend booronderzoek waarbij in lijn van het tracé boringen (diameter 12 cm) worden gezet met een onderlinge afstand van 25 m. Met het uitvoeren van een verkennend booronderzoek, waarbij de boringen (diameter 7 cm) met een onderlinge afstand van 50 m worden gezet, is de kans groot dat mogelijke voordes, oever- of wegverhardingen of andere archeologische elementen worden gemist die verband zouden kunnen houden mogelijke doorwaadbare plaatsen in de beekdalen. Voor de overige gebieden met een lage trefkans op archeologische waarden wordt geen archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd. Het is niet geheel uit te sluiten dat zich hier archeologische fenomenen voordoen, maar de kans hierop wordt in deze gebieden laag ingeschat. De implementatie van de bovenstaande aanbeveling en selectieadvies is afhankelijk van het oordeel van het bevoegd gezag, in dezen de gemeente Gilze en Rijen, Goirle en Tilburg. Altijd bestaat er de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden in het vrijgegeven deel van het plangebied toch (losse) sporen en/of vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Indien dergelijk sporen wel worden aangetroffen bestaat er een wettelijke verplichting tot het binnen drie dagen melden bij de minister van OCenW. Melding kan ook bij de provinciaal (of gemeentelijk) archeoloog (Monumentenwet 1988, artikel 53).&lt;/p&gt;