DOI: 10.17026/ar/kxfqxw
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O WML Pompstation Grubbenvorst te Lottum
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O verkennende fase d.m.v. boringen WML Pompstation Grubbenvorst te Lottum, gemeente Horst aan de Maas

description: In opdracht van Waterleiding Maatschappij Limburg heeft Geonius Archeologie in april en mei 2023 een archeologisch bureauonderzoek en een IVO-O verkennende fase door middel van boringen uitgevoerd voor het plangebied Broekhuizerweg te Grubbenvorst in de gemeente Horst aan de Maas.

Aanleiding tot uitvoering van het onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de sloop en herbouw van het huidig pompstation Grubbenvorst. Het bestaande zuivering + distributiestation, de spoelwatervijver en de drinkwaterkelder zullen worden gesloopt en vervangen worden door een nieuw pompstation. Vanwege de ligging van het plangebied in een gebied dat volgens het vigerende bestemmingsplan gedeeltelijk een dubbelbestemming waarde archeologie 3 en 4 heeft dient een archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden, alvorens de omgevingsvergunning kan worden verkregen. 

Het plangebied is gesitueerd op een Maasterras dat is ontstaan tijdens het Bølling en Allerød (14.500 tot 12.900 jaar geleden). Ten oosten ligt een lager gelegen terras, dat dateert uit het Jonge Dryas (12.900 tot 11.700 jaar geleden). In het noordwesten is op het AHN een klein dal zichtbaar dat met het plangebied kruist. Volgens de bodemkaart komen er vorstvaaggronden voor in het plangebied. Dit zijn kalkloze zandgronden zonder minerale eerdlaag en met een B-horizont die geleidelijk omgaat in een C-horizont. In het zuidoosten kunnen hoge bruine enkeerdgronden voorkomen. Dit zijn gronden met een esdek, een oud opgehoogd pakket, ontstaan door bemesting met plaggen of met zand vermengde potstalmest.
Historisch gezien heeft het plangebied voor zover bekend deel uitgemaakt van een heide. In het begin van de 20e eeuw was heel het gebied bebost. In de jaren ’60 werd het huidige pompstation gebouwd. De bodem is hierbij naar verwachting geëgaliseerd, waardoor eventuele archeologisch waarden verstoord kunnen zijn. Ook liggen er veel kabels en leidingen in het gebied, waardoor de bodem sterk zal zijn verstoord. 
Binnen de grenzen van het plangebied zijn geen archeologische waarden bekend. In de directe omgeving zijn enkele vondsten gedaan, in de vorm van vuursteen en aardewerk uit de nieuwe tijd.

Op basis van het bureauonderzoek heeft het plangebied een middelhoge verwachting voor waarden uit het neolithicum t/m de Romeinse tijd en een lage verwachting voor waarden uit het paleolithicum, mesolithicum, middeleeuwen en nieuwe tijd. 

Tijdens het booronderzoek zijn fluviatiele afzettingen van zand en klei waargenomen, behorend tot de Formatie van Beegden. In het oosten is een sterk verstoorde bodem waargenomen, van 50 tot 80 cm dik. Hieronder ligt direct de C-horizont. In het westen is bij enkele boringen nog een restant van de oude bouwvoor waargenomen en bij drie boringen is een BC-horizont waargenomen. Een duidelijke B-horizont is nergens aangetroffen. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de egalisatie van het terrein ten behoeve van de bouw van het pompstation. 

In het oostelijk deel van het plangebied kan de archeologische verwachting worden bijgesteld naar laag voor alle perioden. In het westelijk deel blijft de middelhoge verwachting voor waarden uit de neolithicum t/m de Romeinse tijd gehandhaafd. Hier wordt vervolgonderzoek aanbevolen in de vorm van een IVO-P.