DOI: 10.17026/ar/wsz47e
title: Plangebied PLS-KH USG Koelwerk Chemelot te Geleen, gemeente Sittard-Geleen;
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
title: RAAP-rapport 5677

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Sitech Manufacturing Services CV heeft RAAP in oktober 2021 en in februari 2022 een
archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied PLS-KH
USG Koelwerk Chemelot te Geleen in de gemeente Sittard-Geleen. In het plangebied zullen nieuwe
koelinstallaties, een leidingbrug en nieuwe riolering worden gerealiseerd. De totale werkzaamheden
hebben een omvang van circa 2041 m² en gaan maximaal 150 cm diep (niet dieper dan 61,15m +NAP).
&lt;p&gt; Bureauonderzoek
Op basis van het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied zich bevindt op een vrij vlak tussenterras
dat is bedekt met löss uit het vroeg- en midden-pleistoceen dat in westelijke richting geleidelijk afloopt.
In deze lössgronden hebben zich vermoedelijk radebrikgronden gevormd. Daaroverheen zijn bij de
inrichting van Chemelot vermoedelijk ophogingslagen aangebracht. In de directe omgeving van het
plangebied zijn tijdens archeologische onderzoeken nederzettingsresten aangetroffen uit het vroeg
neolithicum, grafheuvels aangetroffen uit de ijzertijd, resten van randactiviteiten (silo's,
houtskoolmeilers) uit het laat neolithicum t/m de Romeinse tijd en greppels, karresporen en
gebouwresten uit de nieuwe tijd.
&lt;p&gt; Uit historische kaarten bleek dat het plangebied tot 1937 in gebruik was als bouwland. Vanaf 1937
kwam er een spoorlijn door het plangebied te liggen dat onderdeel was van de Staatsmijn Maurits. Na
de sluiting van de mijn in de jaren '60 werd het plangebied geleidelijk onderdeel van het chemisch
complex Chemelot. Tussen 1979 en 1989 werd het huidige wegennet aangelegd en werden de
natuurlijke hoogteverschillen genivelleerd d.m.v. ophogingen. Vanaf deze periode verschijnen ook
diverse gebouwen (waaronder de koeltoren) in of direct naast het plangebied.
&lt;p&gt; Verkennend booronderzoek
Op basis van het verkennend booronderzoek is gebleken dat onder een ophogingslaag van minimaal
120 cm dik nog sprake is van redelijk intacte radebrikgronden (E-horizont en Bt-horizont). Het
archeologisch niveau bevindt zich daarbij vanaf 60,84 m +NAP (120 cm -mv). Daar waar leidingsleuven
aanwezig zijn, is de bodem tot de diepte van de leidingen verstoord.
&lt;p&gt; Gespecificeerde archeologische verwachting
Uit het bureauonderzoek en verkennend booronderzoek is gebleken dat er een hoge verwachting geldt
op het aantreffen van nederzettingsresten en resten van randactiviteiten uit het neolithicum t/m de
Romeinse tijd en een hoge verwachting voor resten van randactiviteiten (wegen, akkers en spoorlijn) uit
de nieuwe tijd. Deze resten bevinden zich vanaf 60,84 m +NAP.
&lt;p&gt; Advies
Allereerst wordt geadviseerd om de werkzaamheden te beperken tot een diepte van 61,14 m +NAP. Dit
betekent dat dan een buffer van 30 cm tussen de werkzaamheden en het archeologisch niveau
behouden blijft. Indien alleen de rioleringswerkzaamheden dieper gaan dan 61,14 m +NAP dan wordt geadviseerd om
hier geen vervolgonderzoek te laten uitvoeren. In het algemeen zijn rioleringssleuven dermate smal
(maximaal 50 cm breed) dat de archeologische waarnemingsmogelijkheden mogelijk beperkt zijn.
Daarnaast blijkt uit naburig onderzoek dat de sporendichtheid van de aangetroffen vindplaatsen zeer
laag is met daarbij weinig tot geen vondsten.
&lt;p&gt; Indien de overige werkzaamheden dieper gaan dan 61,14 m +NAP dan wordt een archeologisch
vervolgonderzoek geadviseerd, gezien de omstandigheden (tijdsdruk, kabels/leidingen en veiligheid), in
de vorm van een archeologische begeleiding. De precieze aanpak van deze archeologische begeleiding
dient vastgelegd te worden in een, door het bevoegd gezag goedgekeurd, Programma van Eisen (PvE).
&lt;p&gt; Indien bij de uitvoering van de graafwerkzaamheden, waar geen archeologisch vervolgonderzoek
noodzakelijk werd geacht, onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform
artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht
(vondstmelding via ARCHIS).
&lt;p&gt; Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Sittard-Geleen,
deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.