DOI: 10.17026/dans-zw5-j6gk
title: Archeologisch vooronderzoek in het kader van woningbouw aan de Middel Broekweg te Honselerdijk, gemeente Westland

description: &lt;p&gt;Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied aan de Middel Broekweg 51 in Honselersdijk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op deze locatie is nieuwbouw voorzien van een woning en een schuur. Om dit te kunnen realiseren, is de sloop van de bestaande kas/schuur noodzakelijk. In een deel van het gebied is vervolgens voorzien in nieuwbouw van een woning met vrijstaande dubbele garage in eenzelfde bouwstijl. Het plangebied heeft een omvang van 1042 m2, waarvan in de nieuwe situatie ca. 146 m2 zal worden bebouwd. Bij aanvang van het huidige bureau- en booronderzoek werd ervan uitgegaan dat de graafwerkzaamheden dieper zouden reiken dan 0,50 m-mv (de vrijstellingsgrens). Na afronding van het booronderzoek en het conceptrapport 1-0 is duidelijk geworden dat de nieuwbouw verhoogd zal worden aangelegd, en niet worden onderkelderd, waardoor de geplande graafwerkzaamheden beperkt blijven tot 0,30 m-mv.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder geldt er een archeologische verwachting voor het dieper gelegen duinenlandschap (waarschijnlijk gelegen vanaf 5 m-mv), waarbij er sprake kan zijn van een bewoonbaar niveau daterend uit de periode Neolithicum – IJzertijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied kent een hoge archeologische verwachting voor sporen van de Romeinse weg die verbinding vormde tussen Voorburg (Forum Hadriani) en een vlootstation in de Maasmond. Deze verwachting geldt voor een brede zone onder en aan weerszijden van de huidige Middel Broekweg. Deze weg is op verschillende plaatsen aangetoond. Langs de weg is gewoond en liggen verspreid begraafplaatsen. Omdat de vindplaatsen uit de Romeinse tijd in het merendeel van deze verwachtingszone bedekt zijn geraakt door de afzettingen van de Laag van Poeldijk liggen, op basis van de resultaten van eerdere archeologisch onderzoeken langs de Middel Broekweg, de vindplaatsen niet direct onder het maaiveld, maar vanaf circa 0,80 m-mv (ongeveer 1,0 m-NAP). Deze hoge verwachting wordt vanuit landschappelijk perspectief verklaard door de ligging van het plangebied in een langgerekte zone waarin geulafzettingen van de Gantel Laag worden verwacht. Deze zone heeft een hoge kans op het aantreffen van archeologische vindplaatsen uit de IJzertijd, Romeinse tijd, Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Voor eerdere perioden geldt er een lage verwachting.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hoewel in de wijde omgeving van het plangebied verstoring van de ondergrond heeft plaatsgevonden om het land geschikt te maken voor de bloembollenteelt, later glastuinbouw, zijn er geen aanwijzingen dat dit ook in het plangebied het geval is geweest. Wel kan de bouw van enkele schuren in het noordwesten (verder van de weg), en van de huidige schuur/kas in de loop van de tijd voor enige verstoring van het bodemarchief hebben gezorgd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie om in eerste instantie het archeologisch verwachtingsmodel te toetsen door middel van een verkennend booronderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aan de hand van het booronderzoek zijn voor zover mogelijk de volgende onderzoeksvragen beantwoord:&lt;br&gt;- wat zijn de geo(morfo)logische en bodemkundige kenmerken van de ondergrond van het plangebied?&lt;br&gt;- in hoeverre is de oorspronkelijke bodemopbouw intact met het oog op de eventuele aanwezigheid en gaafheid van archeologische vindplaatsen?&lt;br&gt;- bevinden zich in de ondergrond van het plangebied archeologische indicatoren en zo ja, waaruit bestaan deze?&lt;br&gt;- geven de resultaten van het veldonderzoek aanleiding tot vervolgstappen in het kader van de planontwikkeling in relatie tot de archeologische monumentenzorg?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het veldonderzoek is geconstateerd dat er binnen het noordwestelijk deel van het plangebied diepgaande verstoring aanwezig is (boringen 5 tot en met 8). Dit is echter niet het geval in deel van het plangebied nabij de weg (boringen 1 tot en met 4). Tijdens het veldonderzoek zijn geen kenmerken van begraven bodems aangetroffen, ook is de top van de Gantel Laag niet herkend in de boringen. Het valt in de relatief onverstoorde delen nabij de weg echter niet uit te sluiten dat zich nog archeologische resten of sporen in de ondergrond bevinden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Vanwege de hoge mate van verstoring is de archeologische verwachting voor het noordwestelijk deel van het plangebied bij te stellen naar ‘laag’ en adviseert Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie dan ook geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het deel van het plangebied gelegen langs de weg is de verstoring minder groot. Het booronderzoek laat zien dat er een kleine kans is, afhankelijk van de mogelijk aanwezigheid en dikte van de laag van Poeldijk, dat Gantelafzettingen vanaf 0,35 m-mv ter hoogte van het te bouwen huis aanwezig zijn (boring 4, afbeelding 12). Gezien de afwezigheid van archeologische indicatoren zoals houtskool en een laklaag/begraven bodems worden er geen bewoningssporen verwacht. Wel is er kans op off-site fenomenen. De verwachting voor dit deel van het plangebied en binnen de onderzochte niveaus (tot 3 m-mv) kan ook worden bijgesteld naar ‘laag’. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gezien de voorgenomen ontwikkeling, met beperkte ontgravingsdiepte, worden vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) dan ook niet noodzakelijk geacht. De graafwerkzaamheden met betrekking tot de huidige plannen zullen ten opzichte van de archeologische verwachting zeer waarschijnlijk geen noemenswaardige schade toebrengen aan het bodemarchief. Wel dient dat de verstoring van de diepere ondergrond veroorzaakt door de heipalen zo beperkt mogelijk te blijven, vanwege de archeologische verwachting voor het dieper gelegen duinenlandschap dat zich waarschijnlijk vanaf 5 m-mv bevindt. Hiervoor gelden de richtlijnen voor archeologievriendelijk bouwen zoals door de RCE zijn opgesteld : &lt;/p&gt;&lt;p&gt;1. Minimalisering van het aantal palen om bodemverstoringen te beperken.&lt;br&gt;2. Uitgaande van de oppervlakte van palen, verstoren palen maximaal 2% van de oppervlakte van het bouwvlak van het huis.&lt;br&gt;3. Afstand tussen de palen(rijen) gerekend van rand tot rand bedraagt minimaal 4 m.&lt;br&gt;4. Typen palen gebruiken die de bodem zo weinig mogelijk verstoren.&lt;br&gt;a. bij voorkeur grondvervangende palen in stevige (zandige) bodems.&lt;br&gt;b. grondverdringende palen kunnen eventueel in slappe klei- of veenbodems.&lt;br&gt;c. grondverdringende schroefpalen en groutinjectiepalen altijd vermijden.&lt;br&gt;5. Methode van inbrengen van palen gebruiken die de bodem zo weinig mogelijk verstoort. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Indien dit niet mogelijk is kunnen vervolgstappen in het kader van de AMZ-cyclus noodzakelijk zijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het bevoegd gezag, de gemeente Westland, dient eerst over het advies in dit rapport een besluit te nemen. Wanneer het bevoegd gezag besluit dat vervolgonderzoek niet noodzakelijk is en het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Westland, en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.&lt;/p&gt;