DOI: 10.17026/dans-zx5-tvqc
title: Archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek Meerburgerkade, gemeente Leiden

description: &lt;p&gt;Aanleiding voor dit onderzoek is de opdracht die ARCADIS heeft ontvangen van Portaal Vastgoed Ontwikkeling voor de plannen tot sloop van de bestaande bebouwing en de bouw van nieuwe woningen aan de Meerburgerkade, Amstelstraat en de Leedestraat in de Meerburg-Rivierenwijk te Leiden. Omdat voor het gebied een archeologie waarde is aangegeven en de ingrepen van grotere omvang zijn dan de vrijstellingsomvang is dit bureau- en een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Het doel van dit onderzoek is om een archeologische verwachting voor het gebied op te stellen. Met het verkennende booronderzoek wordt de archeologische verwachting getoetst. Het plangebied ligt 170 meter ten zuiden van de Oude Rijn en 45 meter ten oosten van het Rijn en Schiekanaal. Het plan- en het onderzoeksgebied liggen op een rivier-inversierug, de zuidelijke oever en bedding van de Oude Rijn. &lt;br&gt; &lt;br&gt;De historische gegevens van het gebied geven een beeld van de eerste bewoning ten zuiden van het plangebied uit de Romeinse tijd. Het castellum Matilo maakte deel uit van de versterkingen langs de Limes, de noordelijke grens van het Romeinse rijk in het begin van onze jaartelling. Net ten noorden van het castellum lag het kanaal van Corbulo dat de verbinding vormde tussen de Rijn en de Maas. Na de val van het Romeinse rijk werd het gebied verlaten en slechts sporadisch bewoond. Pas vanaf het einde van de 6e eeuw was er weer sprake van bewoning in het gebied. Het plangebied lijkt vanaf het eind van de Vroege Middeleeuwen tot de recente tijd in gebruik te zijn geweest als akker- of weide grond. &lt;br&gt; &lt;br&gt;De bekende archeologische informatie geeft aan dat er in het plangebied geen waarnemingen bekend zijn In het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied (500 meter rondom het plangebied) zijn meer dan 20 waarnemingen bekend. Deze waarnemingen hebben vooral betrekking op menselijke activiteiten in de Romeinse tijd. Uit de Vroege Middeleeuwen zijn er in het gebied wel vondsten bekend maar vindplaatsen zijn niet uit de waarnemingen te traceren. In de Late Middeleeuwen is in het zuidelijke deel van het onderzoeksgebied sprake van een kasteel en een kloostercomplex. Vanaf de Nieuwe tijd zijn er alleen losse vondsten in het gebied bekend. Voor het plangebied is op basis van de bekende archeologische gegevens weinig te zeggen. De Romeinse weg, die ten zuiden van het plangebied verwacht wordt, geeft een aanknopingspunt voor een verwachting op archeologische waarden uit of vanaf de Romeinse tijd. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Op basis van de archeologische verwachting voor het plangebied wordt een verkennend booronderzoek aanbevolen. Met dit onderzoek wordt een beeld van de archeologische verwachting en de bodemopbouw verkregen. &lt;br&gt; &lt;br&gt;In het plangebied is op 2 en 3 april 2014 een verkennend booronderzoek uitgevoerd. De boringen zijn gezet met het doel inzicht te krijgen in de intactheid van de bodem en de bodemopbouw vast te stellen. In totaal zijn in het plangebied 23 boringen gezet. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Uit het veldonderzoek is gebleken dat de bodem door de bouw van de huizen niet ernstig aangetast is. Binnen het plangebied is onderscheid te maken in twee deelgebieden, in het zuidelijk deel een oeverwal en &lt;br&gt;in het noordelijk deel geulafzettingen. In zowel het zuidelijke- als het noordelijke deel zijn archeologische indicatoren in de boringen aangetroffen. De conclusie uit het onderzoek is dat er een hoge verwachting is op archeologische waarden vanaf de Romeinse tijd, in het zuidelijke deel van het plangebied. De locatie van grotendeels intacte oeverafzettingen en de verwachte locatie van de Romeinse weg ten zuiden geven aanleiding tot deze verwachting. Voor het noordelijke deel (vanaf de Amstelstraat naar het noorden) is voor wat betreft de &lt;br&gt;aanwezigheid van nederzettingen een lage archeologische verwachting gegeven. De geul in het noordelijk deel is namelijk watervoerend geweest en na verlanding drassig gebleven (getuige de aanwezigheid van veen) en daarmee te nat voor bewoning. Wel zijn in dit deel van het plangebied resten te verwachten die samenhangen met intensieve activiteiten van nederzettingen langs de geul. Voor de archeologische waarden geldt een middelhoge verwachting op archeologische waarden vanaf de Romeinse tijd in de vorm van kades en beschoeiingen langs de geul, visfuiken, afvallagen en zelfs scheepsresten. &lt;br&gt; &lt;br&gt;De aanbevelingen zijn dat er archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd dient te worden voor het zuidelijke deel van het plangebied. Voor het noordelijke deel van het &lt;br&gt;plangebied wordt geen vervolgonderzoek aanbevolen als de ingrepen niet dieper gaan dan 1,20 meter -mv. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Indien de nieuw te bouwen huizen met heipalen gefundeerd worden is het aan te bevelen deze palen in lijn met de bestaande heipalen te plaatsen. Op deze wijze wordt een beperkt gebied verstoord en kan voor het noordelijke deel van het gebied verder onderzoek achterwege blijven. Voor het zuidelijke deel van het plangebied wordt los van de funderingswijze van de nieuwe huizen vervolgonderzoek aanbevolen. Als naar het oordeel van het bevoegd gezag geen verder archeologisch onderzoek meer nodig is kan pas verder gegaan worden met de sloop van de funderingen en de bouw van de nieuwe woningen. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Het advies en de aanbevelingen dienen te worden afgestemd met het bevoegd gezag, het college van B&W van de gemeente Leiden.&lt;/p&gt;