DOI: 10.14457/tu.the.2015.899
title: ข้อเสนอเชิงนโยบายในการเพิ่มบทบาทการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา

description: การศึกษาเพื่อหาข้อเสนอเชิงนโยบายในการเพิ่มบทบาทการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปของการปฏิบัติหน้าที่ในการพิจารณาศึกษาของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา และศึกษาหาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการเพิ่มบทบาทการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เนื่องจากบทบาทของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน เป็นหนึ่งในกลไกที่มีความสำคัญและเป็นการสร้างดุลภาพแห่งอำนาจระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหาร โดยในการศึกษาได้ดำเนินการศึกษาเบื้องต้นในการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนงานวิจัยต่าง ๆ ซึ่งใช้เป็นฐานข้อมูลในการวิเคราะห์เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อเสนอเชิงนโยบาย ในการดำเนินการเก็บข้อมูลโดยใช้คำถามและบทสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมายซึ่งได้กำหนดบุคคลที่มีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภาในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน โดยได้กำหนดกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้(1.) กลุ่มของประธานกรรมาธิการ กรรมาธิการ ในคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา(2.) กลุ่มของที่ปรึกษา ผู้ชำนาญการ นักวิชาการ และเลขานุการประจำคณะกรรมาธิการผู้ที่มีความรู้ด้านนิติศาสตร์หรือรัฐศาสตร์ หรือผู้ที่เคยปฏิบัติหน้าที่ในคณะกรรมาธิการและ (3.) กลุ่มของหัวหน้าส่วนราชการ โดยจะใช้ผลการสัมภาษณ์จากทั้ง 3 กลุ่มตัวอย่างประกอบการศึกษาจากการทบทวนวรรณกรรมและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาวิเคราะห์ข้อมูลข้อดี ข้อเสีย ตลอดจนความเป็นไปได้ของทางเลือก เพื่อจะให้ได้มาซึ่งข้อเสนอเชิงนโยบายที่เป็นทางเลือกที่เหมาะสมที่สุดในการเพิ่มบทบาทการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา รวมทั้งจะเป็นทำให้ได้ทราบถึงบทบาทของการปฏิบัติหน้าที่ในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา และยกระดับผลสัมฤทธิ์และความสำเร็จในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา ตลอดจนนำผลการศึกษาไปใช้เป็นแนวทางในการเพิ่มบทบาทการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา และทำให้ได้มาซึ่งข้อเสนอเชิงนโยบาย จำนนวน 3 ทางเลือก คือ (1) ทางเลือกที่ 1 การเพิ่มมาตรการการบังคับใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพ (2) ทางเลือกที่ 2 สร้างกลไกการดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา และ (3) ทางเลือกที่ 3 การเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติหน้าที่ของฝ่ายสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภาจากผลการการวิเคราะห์จากการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง ตลอดจนการเปรียบเทียบทางเลือกตามหลักการที่กำหนด คือ 1. ความเป็นไปได้ในแนวทางการปฏิบัติและความสอดคล้องกฎหมาย 2. ประสิทธิภาพที่เพิ่มขึ้นในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมาธิการ และ 3. การให้ความร่วมมือที่จะเกิดขึ้นทั้งภายในและภายนอกองค์กร สามารถสรุปได้ว่า ทางเลือกที่ 1 การเพิ่มมาตรการการบังคับใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพเป็นทางเลือกที่มีความเหมาะสมที่สุดในการเพิ่มบทบาทการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา เนื่องมาจากในการศึกษา และการสัมภาษณ์พบว่า การดำเนินบทบาทของคณะกรรมาธิการในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินมีประสิทธิภาพอยู่แล้วในระดับหนึ่ง แต่ยังขาดเพียงการบังคับใช้กฎหมายที่ประสิทธิภาพที่จะทำให้บทบาทในการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินมีประสิทธิภาพสูงขึ้น ตลอดจนในปัจจุบันคณะกรรมาธิการมีเครื่องมือในการดำเนินการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินคือ กฎหมาย ซึ่งกฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันได้มีการให้อำนาจในการออกคำสั่งเรียกเอกสารและบุคคลเพื่อมาชี้แจงต่อคณะกรรมาธิการ ซึ่งในกฎหมายดังกล่าวนี้ยังมีการกำหนดบทลงโทษต่อผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเรียกของคณะกรรมาธิการ ซึ่งการเพิ่มมาตรการให้มีการบังคับใช้กฎหมายให้ประสิทธิภาพ จึงเป็นส่วนที่สนับสนุนให้คณะกรรมาธิการมีประสิทธิภาพในการทำงานมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ยังได้ศึกษาถึงปัจจัยที่จะทำให้การดำเนินการตามทางเลือกดังกล่าวประสบความสำเร็จจึงดำเนินการวิเคราะห์และมีข้อเสนอแนะเป็น 3 ด้าน คือ (1) มาตรการการบังคับใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพ ควรที่จะต้องมีการสร้างความรู้ความเข้าใจให้แก่สมาชิกวุฒิสภาให้ทราบถึงกับบทบาท อำนาจ หน้าที่ที่แท้จริงและพึงกระทำในฐานะคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา และอธิบายถึงรายละเอียดและขอบเขตของกฎมายที่มีอยู่ว่าสามารถดำเนินการได้ในลักษณะใด มีประโยชน์และผลเสียอย่างไร (2) การสร้างขั้นตอนในปฏิบัติการติดตาม และการประเมินผลที่มีความต่อเนื่อง หากมีการกำหนดข้อเสนอดังกล่าวให้เป็นกฎหมายที่ชัดเจนอาจจะต้องใช้ระยะเวลาในการดำเนินการพอสมควร เพื่อให้สามารถดำเนินการได้อย่างรวดเร็ว อาจจะต้องอาศัยกลไกของคณะกรรมการประสานงานร่วม 3 ฝ่าย คือ คณะรัฐมนตรี สภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา เพื่อกำหนดให้มีขั้นตอนการปฏิบัติดังกล่าว(3) การประชาสัมพันธ์ ควรเพิ่มการประชาสัมพันธ์การดำเนินงานของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภาต่อประชาชนทั่วไป ว่าคณะกรรมาธิการมีบทบาท หน้าที่ อย่างไรสามารถดำเนินการแก้ไขปัญหาให้แก่ประชาชนได้อย่างไร นอกจากนี้ยังควรมีการเผยแพร่รายงานผลการพิจารณาของคณะกรรมาธิการในกรณีที่ได้รับความสนใจหรือเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะให้ประชาชนได้รับทราบ