DOI: 10.17026/dans-z5r-atkg
title: Drents-Friese Wold, Leggelderveld en Oude Willem, Gemeenten Westerveld (Dr.) en Ooststellingwerf (Fr.). Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek (IVO-O) Karterende Fase

description: &lt;p&gt;Door De Steekproef bv is een inventariserend archeologisch veldonderzoek (IVO-O; verkennend en karterend booronderzoek) uitgevoerd voor vijf deelgebieden binnen het plangebied (Nationaal Park) Drents-Friese Wold en Leggelderveld, gemeente Westerveld, provincie Drenthe en binnen het plangebied Oude Willem, gemeente Ooststellingwerf, provincie Fryslân. Deze onderzoeksgebieden 1- Doldersummerveld, 2- Boschoord, 3- Wapserveld, 4- Leggelderveld en 5- Oude Willem maken deel uit van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en van het Natura 2000-gebied Drents-Friese Wold en Leggelderveld. Binnen de deelgebieden zal natuurontwikkeling plaatsvinden die gericht is op herstel van het hydrologisch systeem en bijdraagt aan de natuurwaarden van het Natura 2000-gebied. De grondwerkzaamheden die hierbij verricht zullen worden, kunnen een bedreiging vormen voor eventueel aanwezige archeologische waarden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het doel van het onderzoek is het toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting die op basis van het eerder uitgevoerde bureauonderzoek en het uitgevoerde verkennend veldonderzoek is vastgesteld (Schamp, 2017a en b) en het vaststellen van de aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen in de plangebieden. Het onderzoek is het vervolg op het eerder uitgevoerde verkennend veldonderzoek. Op basis van het verkennend booronderzoek zijn advieszones aangewezen voor het karterend booronderzoek (Schamp, 2017a; Figuur 1). Deze advieszones bevinden zich in de deelgebieden 1- Doldersummerveld, 2- Boschoord, 4- Leggelderveld en 5- Oude Willem. Tijdens het karterend booronderzoek zijn deze advieszones door middel van 600 grondboringen onderzocht. Reeds in een eerdere fasen van de natuurontwikkelingsplannen zijn archeologische bureauonderzoeken uitgevoerd (Schamp, 2017a; Ten Anscher, 2014).&lt;br&gt;Tijdens het verkennend en karterend veldonderzoek zijn aanwijzingen gevonden voor redelijk intacte podzolbodems (Figuren 8, 9, 11 en 12). De verstoringsdiepte in de ondergrond van de plangebieden varieert van 15 tot 80 cm onder het maaiveld. Dit betekent dat de kans op behoudenswaardige archeologische sporen middelhoog tot hoog is. De verwachting is dat een eventueel archeologisch sporenniveau zich in de top van de C-horizont bevindt. Dit niveau kan nog intact zijn en bewaard zijn gebleven, maar duidelijke aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische sporen heeft het karterend booronderzoek niet opgeleverd. Slechts binnen één plangebied (2- Boschoord: Figuur 9) is een archeologische vindplaats (vindplaats 1) uit de steentijd aangetroffen. Dit betreft een fragment van een vuurstenen kling (Figuur 10a) met een afmeting van 1 x 2,3 cm uit de steentijd. De vondst (Zie Tabel 4) is aangetroffen op een diepte van ongeveer 30 cm beneden maaiveld. Geadviseerd wordt om de vondst te selecteren om te deponeren in het Noordelijk Archeologisch Depot. De locatie van de vindplaats (vindplaats 1; boring 1272) ligt precies op de rand van een in het plangebied aanwezige laagte die mogelijk een pingorestant betreft (Figuur 10b). Pingoruïnes kunnen interessante locaties zijn geweest voor de jagende mens uit de steentijd vanwege de hoge, en droge plekken op de rand en de nabijheid van water.&lt;br&gt;Advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Hoewel tijdens het verkennend en karterend veldonderzoek duidelijke aanwijzingen zijn gevonden voor (redelijk) intacte podzolbodems waarmee de kans op behoudenswaardige archeologische sporen middelhoog tot hoog is, kan aan de hand van de resultaten van het karterend booronderzoek slechts één vindplaats uit de steentijd worden aangewezen in het deelgebied 2- Boschoord (Figuur 14). &lt;br&gt; Geadviseerd wordt om de steentijdvindplaats (vindplaats 1) in de huidige staat te behouden door deze locatie met een bufferzone (Figuur 14, rode zone) te beschermen en in te passen in het ontwikkelingsplan. Hiermee kan de vindplaats in situ behouden blijven. Het plaggen van de strooisellaag wordt in deze zone (Figuur 14, rode zone) dan ook afgeraden. Werkzaamheden tot op het maaiveld (zoals het rooien van bomen en struiken) kunnen zonder belemmering worden uitgevoerd. Het werken met een stobbenfrees binnen de bufferzone tast mogelijk de vindplaats aan en wordt daarom afgeraden.&lt;br&gt;Indien planinpassing niet mogelijk is, wordt geadviseerd om de vindplaats nader te onderzoeken met een vervolgonderzoek door middel van proefsleuven. Bij voorkeur zal daarbij tenminste één proefsleuf ter hoogte van boring 1272 worden aangelegd.&lt;br&gt;Voor het uitvoeren van dit waarderend onderzoek dient door een senior-KNA-archeoloog eerst een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld dat door de bevoegde overheid zal moeten worden goedgekeurd. In dit PvE worden de wetenschappelijke en praktische uitgangspunten waaraan het onderzoek moet voldoen, vastgelegd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het karterend booronderzoek heeft in de rest van de deelgebieden (1- Doldersummerveld, 2- Boschoord, 4- Leggelderveld en 5- Oude Willem) verder geen andere aanwijzingen opgeleverd voor archeologische waarden. Deze zones worden dan ook vrijgegeven (Figuur 13 t/m 16, groene zones).&lt;/p&gt;