DOI: 10.17026/ar/dke7tb
title: Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Peelstraat te Wanroij (gemeente Land van Cuijk)

description: In de periode januari – juni 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Peelstraat 11 te Wanroij (gemeente Land van Cuijk). 
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft een(her)ontwikkeling van de locatie. Het plangebied is opgedeeld in deellocaties. Deellocatie A zal worden ingericht ten behoeve van een waterberging. Deellocaties B, C en D worden ontwikkeld ten behoeve van nieuwbouw. De diepte van de toekomstige bodemverstoring ten behoeve van de woningbouw is op dit moment onbekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een standaard funderingsdiepte van ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden maaiveld. De bodemverstoring van de waterberging reikt tot 0,5 meter beneden maaiveld. 
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de voormalige gemeente Sint Anthonis in drie beleidszones: Beleidscategorie 2: gebieden van zeer hoge archeologische waarde en historisch geografische objecten met een archeologische relevantie; Beleidscategorie 3: gebieden van hoge archeologische waarde; Beleidscategorie 4: gebieden met hoge archeologische verwachting. Binnen de bestemmingsplannen Buitengebied Sint Anthonis 2013 (vastgesteld 2015) en Buitengebied, veegplan 6 (vastgesteld 2021) gelden respectievelijk de dubbelbestemmingen Waarde – Archeologie 1, Waarde – Archeologie 2 en Waarde – Archeologie 3.

Het plangebied ligt op de noordelijke overgang van de hoger gelegen zandgronden naar de verspoelde dekzandvlakte en terrasvlakte. Deellocatie A ligt op een hoger gelegen dekzandwelving. Deellocaties B, C en D liggen binnen een dalvormige laagte. Het is niet bekend of deze laagte watervoerend was ten tijde van het (laat-)paleolithicum – mesolithicum. Er geldt een middelhoge verwachting voor deellocatie A voor de periode laat-paleolithicum tot en met mesolithicum. Voor deellocaties B, C en D geldt een lage verwachting. 
Landbouwende samenlevingen zullen zich met name op de centrale delen van de hooggelegen zandgronden hebben gevestigd. Voor deellocatie A geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum, bronstijd en de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Ter plaatse van de dalvormige laagte in deellocaties B, C en D geldt een lage verwachting voor dergelijke en een middelhoge verwachting voor mogelijke off-site verschijnselen.
De deellocaties A, B, C en D liggen aan de Peelstraat en behoren tot het gelijknamige mogelijk laatmiddeleeuwse buurtschap. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat binnen deellocaties B en C, gelegen direct langs de Peelstraat, sinds tenminste begin 19e eeuw meerdere gebouwen kende. Deellocatie D is als weiland in gebruik. Deellocatie A is geheel onbebouwd en in gebruik als bouwland en deels als weiland. In deellocatie B is sprake van twee, mogelijk drie erven (woonhuizen met schuur/stal). Deellocatie B en C blijven bebouwd, al veranderen de vormen en aantallen van de gebouwen. Deellocatie D raakt bebouwd vanaf begin 20e eeuw. De bebouwing in deellocatie D verdwijnt in de jaren zeventig van de vorige eeuw en in deellocatie B mogelijk al omstreeks 1900. Er geldt voor deellocatie B, C en D een hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Voor deellocatie A geldt een middelhoge verwachting voor deze perioden. 

Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in deellocatie A en B bestaat uit een scherp AC-bodemprofiel. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de ondergrond kunnen worden aangetroffen. 
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in deellocatie A en B bestaat uit een scherp AC-bodemprofiel. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten van sedentaire samenlevingen in de ondergrond van Deellocatie A nog goed staat kunnen worden aangetroffen. Voor Deellocatie B is de verwachting hiervoor laag. De in het vooronderzoek opgestelde archeologische verwachting voor deellocatie A: middelhoog voor de periode (laat-)paleolithicum - mesolithicum wordt, door het ontbreken van de oorspronkelijke podzolbodem in het grootste deel van het plangebied, bijgesteld naar laag. Voor deellocatie B blijft de lage verwachting voor deze periode gehandhaafd. De middelhoge en hoge verwachting voor de periode neolithicum – nieuwe tijd in Deellocaties A en B blijft in gehandhaafd. De middelhoge off-site verwachting voor neolithicum – vroege middeleeuwen in Deellocatie B blijft gehandhaafd.
Op basis hiervan wordt er voor Deellocaties A en B een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een proefsleuvenonderzoek. Gemeente Land van Cuijk is voornemens te besluiten om ook locaties C en D mee te nemen in het vervolgonderzoek (proefsleuvenonderzoek). 
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Land van Cuijk), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al bodemverstorende of voorbereidende activiteiten ondernomen kunnen worden. 
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.