DOI: 10.17026/ar/upqbkg
title: Plangebied Rijksstraatweg 51 te Den Oever, gemeente Hollands Kroon
title: archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP RAPPORT 6520

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft RAAP in april-mei 2023 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Rijksstraatweg 51 te Den Oever in de gemeente Hollands Kroon. Aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de voorgenomen bouw van een Nereda zuiveringssysteem, waarbij mogelijk archeologische waarden zullen worden verstoord. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. 
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
Op basis van het bureauonderzoek is voor het plangebied een (middel)hoge archeologische verwachting vastgesteld voor de periode van het laat paleolithicum t/m het neolithicum, en mogelijk tot aan de vroege middeleeuwen indien het dekzand niet met veen overgroeide gedurende latere perioden. Voor deze verwachting is het van belang dat het dekzandoppervlak niet is geërodeerd door de zee of verstoord door de mens, wat mogelijk het geval zou kunnen zijn op basis van de ligging van het plangebied aan de rand van het eiland van Wieringen in de middeleeuwen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Vanwege de ligging nabij de kustlijn is bewoning binnen het plangebied tijdens de late middeleeuwen onwaarschijnlijk. Omstreeks de nieuwe tijd is bewoning weer goed mogelijk door de drooglegging van land in de omgeving van het plangebied. Op basis van historisch kaartmateriaal is echter vastgesteld dat binnen het plangebied in ieder geval geen sprake is van bebouwing van 1876 tot het heden. Wel is het noordoostelijke gedeelte van het plangebied in deze periode vermoedelijk opgehoogd en mogelijk geroerd. Op basis van deze gegevens is de archeologische verwachting voor de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd laag.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op basis van het booronderzoek kan de ligging van het plangebied op de keileembult bevestigd worden, waarbij tevens is aangetoond dat binnen het plangebied geen sprake is geweest van grootschalige erosie als gevolg van invloed van de zee. Kleiige afzettingen in de bouwvoor en verstoorde grond boven de dekzandafzettingen suggereren wel dat mogelijk enige verspoeling heeft
plaatsgevonden waarbij een dun kleidek is afgezet in de periode vanaf de late middeleeuwen. Verploeging en ophoging van de grond in latere perioden heeft tevens de top van de dekzandafzettingen verstoord binnen het plangebied. De lage verwachting voor archeologische resten uit de periode van de late middeleeuwen t/m nieuwe tijd blijft hiermee gehandhaafd.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek valt niet met zekerheid te stellen of een veenlaag aanwezig is geweest op de dekzandafzettingen binnen het plangebied. Vanwege de relatief hoge ligging van de keileem- en dekzandafzettingen binnen het plangebied ten opzichte van dergelijke afzettingen en veenafzettingen in de omgeving, wordt de kans echter klein geacht dat hier veengroei heeft plaatsgevonden in de periode van het laat -neolithicum t/m de vroege middeleeuwen.
De top van de oorspronkelijke podzolbodem binnen het plangebied is deels verstoord, waarbij lokaal alleen de BC- en C-horizont nog aanwezig is. De kans op het in situ aantreffen van vondstmateriaal uit de periode van het laat paleolithicum t/m vroege middeleeuwen wordt daarom als laag ingeschat. Wel is het goed mogelijk dat in de BC- en C-horizont nog een sporenniveau met onderkanten van diepe grondsporen als haardkuilen of paalgaten aanwezig is. De hoge verwachting voor archeologische resten uit de periode van het laat paleolithicum t/m vroege middeleeuwen blijft hiermee gehandhaafd. 
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Indien enkel in het noordwesten van het plangebied, ter plaatse van het gesaneerde en opgehoogde terrein bodemingrepen plaatsvinden,
kan dit door graafwerkzaamheden niet dieper te laten gaan dan 55 cm -mv. Vanwege de geringe diepteligging van het verwachte sporenniveau in het overige deel van het plangebied kan verstoring alleen worden voorkomen door de plannen uit te voeren zonder graafwerkzaamheden. Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Om de omvang en aard van de verwachte archeologische resten binnen het plangebied te bepalen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende en waarderende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een onderzoek met behulp van proefsleuven de geëigende methode voor vervolgonderzoek (zie ook https://pom.cultureelerfgoed.nl).
Voorafgaand aan een dergelijk onderzoek dient een Programma van Eisen te worden opgesteld dat voor aanvang van het onderzoek akkoord moet zijn bevonden door de bevoegde overheid 
&lt;p&gt;&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Hollands Kroon, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;p&gt;