DOI: 10.14457/tu.the.2015.914
title: การอนุญาตให้พยานบุคคลนำทนายความหรือที่ปรึกษาเข้าร่วมการให้ถ้อยคำในชั้นสอบสวน

description: บทคัดย่อวิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งหมายเพื่อศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการสอบปากคำบุคคลในชั้นสอบสวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 133 โดยมีประเด็นต่าง ๆ ดังนี้ 1.ประเด็นปัญหาการรวบรวมพยานหลักฐานในชั้นสอบสวน อันเนื่องมาจากขาดความร่วมมือจากพยานบุคคลในการมาให้ถ้อยคำต่อพนักงานสอบสวน 2. ปัญหาการเรียกผู้ต้องสงสัยมาให้ถ้อยคำในฐานะพยาน ส่งผลให้การสอบสวนไม่ได้ความจริงที่ถูกต้องและไม่สามารถให้ความคุ้มครองสิทธิผู้ต้องสงสัยได้อย่างเหมาะสม และ 3. ปัญหาการรับฟังถ้อยคำของจำเลยที่ให้ไว้ในชั้นสอบสวน ในกรณีที่เป็นผู้ต้องสงสัยแต่ต้องให้ถ้อยคำในฐานะพยาน และ ในกรณีที่พนักงานสอบสวนไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนดเกี่ยวกับการสอบปากคำพยานบุคควิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้ศึกษาถึง หลักการดำเนินคดีอาญาในชั้นสอบสวนรวบรวมพยานหลักฐานมีหลักการสำคัญคือ การดำเนินการเป็นความลับ (secrecy) ซึ่งเป็นที่ยอมรับกันว่าช่วงเริ่มต้นของการรวบรวมพยานหลักฐาน การดำเนินการในลักษณะที่เป็นความลับจะทำให้การตรวจสอบความจริง และ การรวบรวมพยานหลักฐานได้ผลดียิ่งกว่าการดำเนินการในลักษณะเปิดเผย ศึกษาถึงสิทธิ หน้าที่ ความรับผิด และข้อยกเว้นหน้าที่ของพยานบุคคลในการมาให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานในคดีอาญา รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับการอนุญาตให้ทนายความเข้าร่วมการสอบปากคำบุคคลในขั้นตอนการรวบรวมพยานหลักฐานในชั้นสอบสวนตามกฎหมายสหรัฐอเมริกา กฎหมายฝรั่งเศส และการให้ทนายความหรือที่ปรึกษาเข้าร่วมการให้ถ้อยคำของคู่กรณีตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 จากการศึกษาพบว่า 1.การดำเนินการรวบรวมพยานหลักฐานในชั้นสอบสวนของไทยแม้ยึดหลักการดำเนินการเป็นความลับ แต่ไม่ปรากฎหลักเกณฑ์และข้อยกเว้นหลักการดำเนินการเป็นความลับไว้อย่างชัดแจ้งดังเช่นในกฎหมายฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกา 2. พนักงานสอบสวนตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาไทยมีอำนาจอย่างกว้างขวางในการเรียกบุคคลมาสอบถามข้อเท็จจริงโดยไม่ต้องตรวจสอบสถานะก่อน ทั้งที่การให้ถ้อยคำของบุคคลที่ถูกเจ้าพนักงานสงสัยว่ากระทำความผิดแตกต่างจากการให้ถ้อยคำของพยานบุคคลทั่วไป พยานบุคคลมีหน้าที่ตอบคำถามที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดของบุคคลอื่น และไม่อาจตกเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลยในภายหลัง แต่การให้ถ้อยคำของบุคคลที่พนักงานสอบสวนสงสัย เป็นข้อเท็จจริงที่อาจใช้เชื่อมโยงผู้ให้ถ้อยคำกับการกระทำความผิด การตอบคำถามที่อาจเป็นการปรักปรำตนเอง และเขาอาจตกเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลยภายหลังได้ 3. แม้กฎหมายฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกาที่บัญญัติให้กระบวนการสอบสวนรวบรวมพยานหลักฐานต้องกระทำโดยลับ แต่ในการสอบปากคำบุคคลต้องสงสัยเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่ชัดเจนและแก้ไขข้อผิดพลาดของการรวบรวมพยานหลักฐาน เจ้าพนักงานอนุญาตให้ผู้ต้องสงสัยพบและปรึกษาทนายความรวมถึงให้ทนายความเข้าร่วมการสอบปากคำได้ เพื่อให้คำปรึกษาและคำแนะนำในการใช้สิทธิต่าง ๆ ตามที่กฎหมายกำหนด โดยอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดและสอดคล้องกับหลักการดำเนินการสอบสวนเป็นความลับ4. ผู้ให้ถ้อยคำในฐานะพยานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 133แม้จะมีเอกสิทธิ์ที่จะปฏิเสธไม่ให้ถ้อยคำเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเอง (privilege against self-incrimination) และพนักงานสอบสวนมีหน้าที่แจ้งเตือนพยานก็ตาม แต่การสอบสวนที่ดำเนินการโดยลับ ทำให้ไม่มีการตรวจสอบว่าพนักงานสอบสวนได้ดำเนินการตามสิทธิที่กฎหมายรับรองหรือไม่ อีกทั้งไม่มีการบัญญัติถึงผลของการฝ่าฝืนหน้าที่ตามกฎหมายของพนักงานสอบสวน ต่อการรับฟังถ้อยคำที่ให้ในฐานะพยานว่าจะรับฟังได้หรือไม่หากเจ้าพนักงานฝ่าฝืนหน้าที่ตามกฎหมาย นอกจากนี้แม้พนักงานสอบสวนได้แจ้งเตือนเอกสิทธิ์ไม่ให้ถ้อยคำเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเอง แต่ผู้ต้องสงสัยมีหน้าที่ให้ถ้อยคำในฐานะพยาน หากฝ่าฝืนจะมีความรับผิดตามกฎหมาย เป็นการสร้างความสับสนเกี่ยวกับสิทธิหน้าที่และความรับผิดของผู้ต้องสงสัย หากต้องให้ถ้อยคำเพียงลำพัง เนื่องจากไม่อาจพิจารณาได้ว่าคำถามของเจ้าพนักงานอาจทำให้ต้องตอบคำถามที่เป็นปฏิปักษ์ต่อตนเองหรือไม่ หากปฏิเสธไม่ให้ถ้อยคำจะส่งผลเช่นไร และส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของถ้อยคำที่ให้ในชั้นสอบสวนเนื่องจากกระบวนการสอบปากคำบุคคลในชั้นสอบสวนตามกฎหมายไทยมีปัญหาเกี่ยวกับ การขาดหลักเกณฑ์และข้อยกเว้นของหลักการดำเนินการโดยลับ โดยเฉพาะการสอบปากคำบุคคลผู้ต้องสงสัยทำให้การรวบรวมพยานหลักฐานในชั้นสอบสวนไม่เป็นไปตามหลักการสอบสวนที่ถูกต้อง รวดเร็วและเป็นธรรม ดังนั้นวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ จึงได้ศึกษาหลักการ ปัญหา โดยการวิเคราะห์ เปรียบเทียบ และนำเสนอแนวทางเพื่อแก้ไขปัญหากระบวนการสอบปากคำพยานบุคคลในชั้นก่อนพิจารณา โดยการอนุญาตให้พยานบุคคลมีสิทธิพบหรือปรึกษาทนายความหรือที่ปรึกษา และให้ทนายความหรือที่ปรึกษาเข้าร่วมการสอบปากคำของตนได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไขและกฎเกณฑ์ของกฎหมาย