DOI: 10.17026/ar/nvpddz
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Arendsweg 1, Beverwijk Gemeente Beverwijk

description: IDDS Archeologie heeft in juni 2022 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Arendsweg 1-3 in Beverwijk, gemeente Beverwijk. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. 
Op basis van het bureauonderzoek wordt verwacht dat het plangebied gelegen is op een pakket duinafzettingen dat gefaseerd is afgezet vanaf waarschijnlijk de Late Bronstijd of Vroege IJzertijd. Archeologische vondsten uit de omgeving tonen aan dat het duingebied vanaf de IJzertijd bewoond is geweest en gebruikt is voor akkerbouw. In de ondergrond kunnen verschillende humeuze niveaus aanwezig zijn waarop archeologische resten kunnen worden aangetroffen. Bij onderzoek in de omgeving zijn deze niveaus op variabele dieptes aangetroffen tussen 0 en 2,0 m NAP. Op basis van de resultaten van deze onderzoeken geldt in het plangebied met name een hoge verwachting voor resten uit de IJzertijd, Romeinse tijd en de Karolingische tijd (8e-10e eeuw). Eventuele resten uit laatstgenoemde periode kunnen gerelateerd zijn aan een vermoedelijke nederzetting die ongeveer 250 m ten noorden van het plangebied werd aangetroffen. Het plangebied was op basis van het historisch kaartmateriaal in ieder geval in 1729 maar mogelijk al veel eerder bebouwd. Wellicht dat het plangebied al rond 1560 deel uitmaakte van het terrein waarop het leprooshuis met mogelijk bijbehorende kapel stond. Ook op het minuutplan uit 1811-1832 en alle latere kaarten staat het plangebied als bebouwd aangegeven. De huidige bebouwing dateert uit 1928. Mogelijk zijn in de ondergrond nog funderingen of andere resten aanwezig van de oudere bebouwing. Te denken valt aan funderingen en uitbraaksporen van het leprooshuis en/of de kapel, beerputten en resten van een begraafplaats.
Het booronderzoek heeft de archeologische verwachting uit het bureauonderzoek bevestigd. Het niveau met een verwachting voor de IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen bevindt zich op ongeveer 3,0 m -mv (0,0 m NAP). Het niveau met een verwachting voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd is aanwezig vanaf direct onder de 10-20 cm dikke laag stabilisatiezand aan het maaiveld tot ca. 1,0-1,1 m -mv (1,9 tot 2,1 m NAP).
Aangezien het archeologisch niveau vlak onder het maaiveld voorkomt en zeker zal worden verstoord bij de geplande herinrichting, adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. Dit vervolgonderzoek kan het beste bestaan uit een proefsleuvenonderzoek, waarmee gecontroleerd kan worden of er binnen de ontgravingsdiepte van de nieuwbouw (d.w.z. op het bovenste archeologische niveau) behoudenswaardige archeologische resten aanwezig zijn. Uit praktische overwegingen zal het (vrijwel) onmogelijk zijn om het onderste niveau met proefsleuven te onderzoeken: dit niveau ligt ruim onder de grondwaterspiegel en de toepassing van bronbemaling en eventueel damwanden zou schade kunnen toebrengen aan de omliggende historische bebouwing. 
Vanwege de geringe omvang van het plangebied en de complexiteit van ontgravingen direct naast bestaande historische bebouwing zou er ook voor kunnen worden gekozen om de civieltechnische ontgravingen archeologisch te begeleiden (in de vorm van een opgraving, variant archeologische begeleiding).