DOI: 10.17026/ar/m5q1ed
title: Plangebied Gerwenseweg-Kerkakkers te Gerwen, gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-rapport 6857

description: &lt;p&gt; Inleiding
In opdracht van Tauw heeft RAAP in december een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een
bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Gerwenseweg-Kerkakkers te Gerwen in de gemeente
Nuenen, Gerwen en Nederwetten (figuur 1).
&lt;p&gt; Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een
bodemsanering, waarbij de ontgraving tot ca. 4,0 m diep zal reiken.
&lt;p&gt; Resultaten
Het plangebied behoort tot het Zuid-Nederlandse dekzandgebied (Formatie van Boxtel, laagpakket van
Wierden). Het grootste deel van het plangebied is niet gekarteerd op de geomorfologische kaart (alleen
het zuidelijke deel staat aangegeven als gelegen op een dekzandrug), maar waarschijnlijk ligt het
gehele plangebied op een dekzandrug. Op zo’n 200 m ten oosten van het plangebied bevindt zich een
complex van dekzandwelvingen. Op zo’n 100 m ten westen ervan komt er een dekzandvlakte voor,
doorsneden door enkele dalvormige laagtes. Het plangebied ligt in het verlengde van zo een dal. Het
noordwestelijke deel van het plangebied is niet gekarteerd op de bodemkaart. Het zuidoostelijke deel,
evenals alle bodems rond de niet gekarteerde gronden staan geklasseerd als hoge zwarte
enkeerdgronden. Onder een dergelijk “esdek” wordt nog bodemontwikkeling in de vorm van een podzol
verwacht.
&lt;p&gt; In het plangebied zelf bevinden zich geen vindplaatsen, maar in de omgeving ervan (straal van 500 m)
zijn er 9 archeologische vindsplaatsen bekend. De meeste archeologische onderzoeken uit de
omgeving tonen de aanwezigheid van een esdek, met in een aantal gevallen daar nog een deels intacte
podzolboden onder. Qua archeologie zijn er uit alle perioden vanaf de bronstijd vondsten gedaan (.
Vooral het aantal locaties waar aardewerk uit de ijzertijd aangetroffen werd (drie vindplaatsen, springt
eruit. Er werden ook grondsporen uit de bronstijd en/of ijzertijd aangetroffen. Verder lijkt de straatnaam
‘Kerkakkers’ niet ontoepasselijk, omdat er ca, 350 m ten noorden van het plangebied een
laatmiddeleeuwse kerk en een kerk uit de vroeg nieuwe tijd voorkomen. Samenvattend: het plangebied
ligt in een langdurig bewoond gebied. Dit heeft er hoogstwaarschijnlijk mee te maken dat het op een
dekzandrug ligt, wat een aantrekkelijke hoge en droge locatie was voor bewoning, begraving en
landbouw.
&lt;p&gt; Voor zover bekend is het plangebied pas (deels) bebouwd geraakt vanaf de jaren ’50 van de vorige
eeuw. Het grootste deel van het plangebied bestaat nu uit omheinde tuinen. Hiervoor was het
landbouwgebied. De straten rond het plangebied, meer bepaald de Gerwenseweg, Kerkakkers en het
Haagpad waren al aanwezig op het kadastrale minuutplan uit 1811-1832.
&lt;p&gt; Er geldt een hoge verwachting voor vindsplaatsen van jager-verzamelaars (paleolithicum-mesolithicum)
vanwege de ligging in een gradiëntzone, dat wil zeggen een dekzandrug langs een natte dalvormige
laagte. Er geldt ook een hoge verwachting voor vindplaatsen (bewoning, begraving, akkerbouw,
infrastructuur) van landbouwers (neolithicum – nieuwe tijd), vanwege de hoge en droge ligging en
vruchtbare bodem.
&lt;p&gt; Advies
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische
resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen.
&lt;p&gt; Er wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennend booronderzoek. Een
dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of
bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit
bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete
gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
&lt;p&gt; Let wel: als de bodem te vervuild blijkt om op een veilige, verantwoorde manier archeologisch
onderzoek uit te voeren, zal het booronderzoek en het eventueel volgende sleuvenonderzoek en
opgraving niet uitgevoerd kunnen worden zonder passende maatregelen.
In dat geval wordt een archeologische begeleiding van de saneringswerkzaamheden aangeraden,
indien dit op een veilige manier kan gebeuren.