DOI: 10.17026/dans-xw7-z6un
title: Hengelo, Paul Krugerstraat 44, Gemeente Hengelo (Ov.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O).

description: &lt;p&gt;is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Paul Krugerstraat 44 te Hengelo, gemeente Hengelo, provincie Overijssel (zie Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is een geplande herontwikkeling van het terrein. De Elsbeek, nog deels aanwezig in het gebied, komt terug in het landschap. Er wordt een parkachtige gebied gemaakt waar parkeren en natuur worden gecombineerd. De graafwerkzaamheden die hiermee gepaard gaan, kunnen plaatselijk tot 2 meter beneden maaiveld reiken. In het centrale deel van het plangebied is in een zone van circa 16 bij 14 meter de bodem en het grondwater verontreinigd met vinylchloride. Hier zal een bodemsanering worden uitgevoerd tot 4 meter onder het maaiveld (zie gele gebied Figuur 2). Deze ingrepen betekenen mogelijk een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het bureauonderzoek is voorafgaand aan het veldwerk een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel opgesteld en is uitgegaan van een middelhoge tot hoge verwachting voor archeologische resten uit alle perioden. Resten uit de steentijd worden met name verwacht op de hogere delen van het landschap waarop podzolvorming heeft plaatsgevonden in het dekzand.&lt;br&gt; &lt;br&gt;Het veldwerk is uitgevoerd op 9 oktober 2018. Er zijn zeven boringen uitgevoerd (zie Figuur 9: boring 1 t/m 7). Tijdens het veldwerk zijn in de bovenlaag van het gehele plangebied verstoorde en opgebrachte pakketten aangetroffen met bouwzand en een verstoord/geroerd pakket dat waarschijnlijk is aangebracht bij de aanleg van de parkeerplaats. De boringen 3, 4 en 6 zijn in het puinpakket gestopt omdat op ondoordringbaar grind en puin is gestuit. De verstoorde laag, die over het gehele plangebied aanwezig is, varieert in diepte van tussen de 50 - 200 centimeter beneden maaiveld (respectievelijk in boring 4 en 7). Onder dit pakket en de verstoorde lagen is in de boringen 2 en 7 een zandlaag waargenomen zonder bodemvorming. Dit pakket bestaat enkel uit een C-horizont en is mogelijk een restant van een dekzandwelving. Hieronder bevinden zich zandige en kleiige beekdalafzettingen. Deze afzettingen zijn vanwege de natte en drassige omstandigheden, ongeschikt geweest voor bewoning.&lt;br&gt; Gezien de verstoringsdieptes van de bovengrond (50 – 200 centimeter) en het ontbreken van een bodemprofiel met bodemvorming worden in het plangebied geen archeologische waarden (meer) verwacht. Wel is in boring 5 één archeologische indicator gevonden: één fragment roodgebakken aardewerk met loodglazuur dat gevonden is in een ophogingspakket uit de nieuwe tijd (zie Tabel 4). Omdat het plangebied gelegen is aan de rand van het centrum van Hengelo, kan er sprake zijn van stadsophoging: een antropogeen ophogingspakket dat bestaat uit puin en stadsafval dat in de loop der eeuwen op de oorspronkelijke bodem is opgebracht. Daarom is de context van deze vondst niet met zekerheid vast te stellen en gaat het niet om een relevante archeologische indicator.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectie-advies door drs. C.R.C. Schamp (senior KNA-archeoloog/prospector)&lt;br&gt;Op basis van de onderzoeksresultaten blijkt dat de bovenlaag in het plangebied tot op een diepte van 50-200 centimeter beneden maaiveld verstoord is geraakt en dat het bodemprofiel hier niet meer intact is. In de hier onderliggende natuurlijke bodemlagen zijn geen aanwijzingen gevonden voor een bodemprofiel met bodemvorming. Op een dieper niveau, op een diepte van 120 – 285 centimeter beneden maaiveld, zijn zandige en kleiige beekdalafzettingen aangetroffen, die wijzen op natte en drassige omstandigheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het plangebied is slechts één archeologische indicator gevonden in boring 5 (zie Tabel 4). Geadviseerd wordt om deze vondst te deselecteren om te deponeren (zie paragraaf 3.3). Aangezien de resultaten van het onderzoek verder geen andere aanwijzingen hebben opgeleverd voor archeologische waarden, kan de archeologische verwachtingswaarde voor plangebied Hengelo, Paul Kugerstraat 44 naar beneden worden bijgesteld. De resultaten van het onderzoek geven geen aanleiding tot het adviseren van archeologisch vervolgonderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Als bij toekomstig graafwerk onverhoopt toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, dan dient daarvan direct melding te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Hengelo.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit gemeente Hengelo&lt;br&gt;De gemeente Hengelo heeft op 27 november 2018 laten weten het selectieadvies in dit rapport op te volgen. Op basis van het Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) kan het plangebied voor wat betreft archeologie worden vrijgegeven voor ontwikkeling. In de definitieve versie van het rapport zijn de opmerkingen en aanvullingen verwerkt die zijn aangedragen namens de gemeente Hengelo door de Beleidsmedewerker Archeologie van deze gemeente (Regio Archeoloog Twente: drs. A. Vissinga; albert.vissinga@hetoversticht.nl).&lt;/p&gt;