DOI: 10.17026/ar/mccgiq
title: Plangebied Gasthuiswijk fase 4 te Leiden, gemeente Leiden.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-RAPPORT 7430

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van de gemeente Leiden heeft RAAP in november 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Gasthuiswijk fase 4 te Leiden in de gemeente Leiden. Het onderzoek vond plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Vanaf 12 m diepte kunnen dekzandafzettingen worden verwacht met een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen uit de steentijd. Dit niveau zal door de geplande ingrepen niet worden geraakt.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Vanaf direct onder een recent ophogingspakket kunnen resten worden verwacht van bewoning uit de periode laat neolithicum tot en met de middeleeuwen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Resten van bewoning uit de nieuwe tijd worden op vijf plekken verwacht waar in de 19e en 20e eeuw inmiddels verdwenen panden hebben gestaan.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen.
Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend onderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Normaal gesproken wordt een dergelijk onderzoek uitgevoerd in de vorm van boringen. Gezien de aanwezigheid van vele kabels en leidingen – die door middel van proefsleuven moeten worden opgespoord – lijkt dit niet de meest efficiënte aanpak. Zelfs het zetten van boringen in de naast de wegen gelegen stoepen lijkt vanwege het grote aantal huisaansluitingen niet goed haalbaar. Boringen in de achtertuinen – die geheel vrij lijken te zijn van kabels en leidingen – is wel mogelijk, maar deze bevinden zich niet in de zones waar ingrepen plaatsvinden. Voor het openbaar groen geldt dit wel en ook deze lijken grotendeels vrij van kabels en leidingen. Nadeel van de stroken openbaar groen is dan weer dat ze zich niet langs de Mulderstraat, de Hoflaan en de Rooseveltstraat bevinden. Welke aanpak ook wordt gekozen voor een booronderzoek, het zal altijd ergens in het plangebied een onvolledig beeld geven en begeleiding van de ingrepen op die plekken waar onvoldoende gegevens voorhanden zijn zal dan ook noodzakelijk zijn (In het kader van deze ingrepen wordt beslist géén proefsleuvenonderzoek aanbevolen, dat in principe hiervoor een oplossing zou kunnen zijn, omdat zulks betekent dat de straat twee keer open moet, met alle gevolgen voor het verkeer en de toegankelijkheid voor bewoners, bedrijven en hulpdiensten).
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Het valt dan ook te overwegen om – als begeleiding toch noodzakelijk zal blijken – het vervolgonderzoek te laten uitvoeren in de vorm van een begeleiding, waarbij het archeologische onderzoek wordt uitgevoerd tijdens de civiele werkzaamheden. Dit houdt echter wel in dat het verkennende doel gecombineerd moet worden met het karterende (het opsporen van archeologische resten), het waarderende (bepalen of de archeologische resten de moeite van het behouden waard zijn) en het veiligstellende onderzoek (lees: opgraven). Dit houdt op zijn beurt in dat in de planning voldoende tijd en gelegenheid moet worden ingeruimd om vertraging in geval van archeologische vondsten op te kunnen vangen. Daarbij moet niet alleen gedacht worden aan voldoende ruimte voor de archeologen om hun werk te kunnen doen, maar ook goede afspraken tussen de uitvoerder, de archeologen en de gemeente (als bevoegd gezag) over de wijze van en tijdsduur voor de besluitvorming ten aanzien van het staken of voortzetten van het archeologisch onderzoek op een locatie waar resten zijn aangetroffen.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Bij de overwegingen in de keuze tussen het laten uitvoeren van een booronderzoek gevolgd door een begeleiding en het uitsluitend laten uitvoeren van een begeleiding speelt ook de overweging een rol hoe krap de civiele planning is en hoeveel risico – dat bij alleen een begeleiding altijd groter zal zijn – tijdens de werkzaamheden gelopen kan worden.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
In het deel van het plangebied dat valt onder het besluitgebied van ‘Vijf Meilaan 7’ wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Leiden, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;/p&gt;