DOI: 10.14457/tu.the.2016.965
title: การสร้างภาพตัวแทนทอมของนิตยสาร @tom actz ระหว่าง พ.ศ. 2550–2559

description: วิทยานิพนธ์เรื่อง “การสร้างภาพตัวแทนทอมของนิตยสาร @tom actz ระหว่าง พ.ศ. 2550–2559” มุ่งศึกษาการสร้างภาพตัวแทนทอมที่ปรากฏในนิตยสาร @tom actz และความคิดเห็นของผู้อ่านที่มีต่อภาพตัวแทนทอมในนิตยสาร @tom actz โดยเน้นการวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) จากนิตยสาร @tom actz ที่ตีพิมพ์และจัดจำหน่ายระหว่าง พ.ศ. 2550–2559 จำนวนทั้งสิ้น 54 ฉบับ และสัมภาษณ์เจาะลึก (in-depth interview) ผู้จัดทำนิตยสารจำนวน 3 คน และผู้อ่านนิตยสารที่เป็นทอมจำนวน 6 คน ผลการศึกษาพบว่า นิตยสาร @tom actz ในฐานะที่เป็นวัฒนธรรมสมัยนิยม (popular culture) ทำหน้าที่มากไปกว่าการเป็นช่องทางการสื่อสารของกลุ่มผู้หญิงที่รักเพศเดียวกัน โดยประกอบสร้างตัวตนที่ดีงามของทอมผ่านทางภาษาและรูปภาพ เพื่อต่อรองกับมายาคติและอคติทางเพศและเป็นแบบอย่างในการประพฤติปฏิบัติให้แก่ผู้อ่านที่เป็นทอม ผู้จัดทำนิตยสารซึ่งเป็นกลุ่มชนชั้นกลาง มีส่วนสำคัญต่อการคัดเลือกตัวตนของกลุ่มทอมชนชั้นกลางในเมืองมาเป็น “ตัวแทน” และกลายเป็นบรรทัดฐานที่กำหนดแนวทางประพฤติปฏิบัติทั้งต่อตนเองและสังคมให้แก่ทอมกลุ่มอื่น ๆ จากการวิเคราะห์เนื้อหาของนิตยสาร @tom actz ตลอดช่วงทศวรรษ 2550 พบว่า นิตยสาร @tom actz เป็นนิตยสารทางเลือกที่กลายมาเป็นกลไกของระบบทุนนิยมและวัฒนธรรมบริโภคอย่างเข้มข้นขึ้นเรื่อย ๆ เช่นเดียวกับนิตยสารกระแสหลัก จะเห็นได้จากในช่วงปลายทศวรรษ 2550 ที่มีการหล่อหลอมตัวตนทางเพศของทอมภายใต้อุตสาหกรรมความงาม และสร้างกฎระเบียบของรูปลักษณ์ภายนอกที่ “หล่อเท่” ด้วยผลิตภัณฑ์ความงามและแฟชั่นต่าง ๆ อีกทั้งการที่นิตยสารเป็นสินค้าที่อยู่ในระบบทุนนิยม ส่งผลให้นิตยสาร @tom actz ตลอดช่วงทศวรรษ 2550 ต้องผลิต นำเสนอ และเผยแพร่เนื้อหาเพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ทำให้กลุ่มทอมชนชั้นกลางในเมืองที่มีรูปร่างหน้าตาดีได้รับเลือกเป็นตัวแทน และเป็นเสมือนสินค้าที่ดึงดูดให้ผู้อ่านหันมาบริโภคนิตยสาร @tom actz มากยิ่งขึ้น ดังนั้น บรรทัดฐานที่นิตยสาร @tom actz หยิบยื่นให้กลุ่มทอมใช้เป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติ จึงยิ่งสร้างความสัมพันธ์เชิงอำนาจด้วยการเปิดโอกาสให้กลุ่มทอมชนชั้นกลางเข้ามาใช้ประโยชน์จากพื้นที่ของนิตยสารได้มากกว่าทอมกลุ่มอื่น ๆ นอกจากนี้ ภายใต้ภาพตัวแทนทอมบางด้านของนิตยสาร @tom actz ตลอดช่วงทศวรรษ 2550 ล้วนแฝงด้วยมายาคติต่าง ๆ ที่อาจทำให้กลุ่มทอมยิ่งเชื่อว่าการปฏิบัติตนตามแนวทางที่นิตยสารกำหนดไว้จะช่วยให้สังคมยอมรับตัวตนของพวกเขามากขึ้น อีกทั้งภาพตัวแทนทอมเหล่านี้ยังสะท้อนให้เห็นการสร้างมาตรฐานความประพฤติให้แก่กลุ่มทอมผ่านค่านิยมต่าง ๆ ในด้านหนึ่งการสร้างค่านิยมเหล่านี้ทำให้วัฒนธรรมของกลุ่มทอมดำเนินไปในแนวทางเดียวกันและดูเป็น “ปกติ” ไม่ต่างจากบุคคลทั่วไปในสังคมรักต่างเพศ แต่อีกด้านหนึ่งก็อาจจะกดดันกลุ่มทอมที่ไม่สามารถประพฤติตนตามค่านิยมเหล่านี้ด้วยเช่นกันส่วนการวิเคราะห์การตีความหมายภาพตัวแทนทอมที่สะท้อนมาจากความคิดเห็นของผู้อ่าน พบว่า แม้ตลอดช่วงทศวรรษ 2550 นิตยสาร @tom actz จะพยายามหยิบยื่นภาพลักษณ์ที่ดีงามของกลุ่มทอมเพื่อให้ผู้อ่านยึดถือเป็นแบบอย่าง แต่กลุ่มผู้อ่านก็ไม่ได้ตีความหมายภาพตัวแทนเหล่านั้นในทิศทางเดียวกับนิตยสารและไม่ได้นำภาพตัวแทนมาประยุกต์ใช้กับตนเองมากนัก ทั้งนี้เนื่องจากผู้อ่านแต่ละคนมีภูมิหลังด้านอายุ อาชีพ ประสบการณ์ ถิ่นที่อยู่ ตลอดจนเงื่อนไขและรูปแบบการดำเนินชีวิตต่างกัน ดังนั้น นิตยสาร @tom actz จึงไม่อาจควบคุมความคิดและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของกลุ่มทอมให้เป็นไปตามตามแนวทางที่ตนเองสร้างไว้ได้ทั้งหมด แม้กลุ่มผู้อ่านจะตีความหมายภาพตัวแทนไปในทิศทางที่อาจเหมือนหรือแตกต่างจากนิตยสาร และอาจประยุกต์ใช้ภาพตัวแทนหรือไม่ก็ตาม แต่กลุ่มผู้อ่านก็เลือกอ่านนิตยสาร @tom actz เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวเป็นเสมือน “ใบเบิกทาง” ในการแสดงตัวตนของกลุ่มทอมบนพื้นที่ของสังคม โดยเชื่อมร้อยกลุ่มทอมที่กระจัดกระจายเข้าไว้ด้วยกัน และเป็นช่องทางการสื่อสารที่เปิดโอกาสให้กลุ่มทอมได้มาปฏิสัมพันธ์ผ่านพื้นที่นิตยสาร