DOI: 10.14457/tu.the.2017.1267
title: ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการลงโทษสโมสรฟุตบอลโดยสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย

description: ในการแข่งขันลีกฟุตบอลภายในประเทศไทย สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยได้ตราข้อบังคับลักษณะการปกครอง สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ พ.ศ. 2560 มีเนื้อหาส่วนหนึ่งเพื่อควบคุมให้การแข่งขันลีกฟุตบอลเป็นไปอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อยและมีมาตรฐานสอดคล้องกับธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ รวมถึงกำหนดบทลงโทษสำหรับสโมสรฟุตบอลที่กระทำความผิดข้อบังคับในกรณีต่างๆ เมื่อเกิดกรณีที่สโมสรฟุตบอลใดถูกกล่าวหาว่าได้กระทำความผิดตามข้อบังคับดังกล่าวและต่อมาสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยได้มีคำสั่งลงโทษแก่สโมสรฟุตบอลนั้น ย่อมทำให้สโมสรฟุตบอลดังกล่าวได้รับความเสียหายหากถูกคำสั่งลงโทษที่มีความร้ายแรง เช่น ปรับเงิน ปรับแพ้ หรือ ริบเงินรางวัล เป็นต้น ส่งผลให้สโมสรพยายามค้นหาช่องทางต่างๆ เพื่อลบล้างคำสั่งลงโทษ ซึ่งในปัจจุบันพบว่าสโมสรฟุตบอลมักจะนำคำสั่งลงโทษของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยไปยื่นฟ้องต่อศาลภายในประเทศ ทั้งต่อศาลยุติธรรม และศาลปกครอง เพื่อให้มีคำสั่งเพิกถอนคำสั่งลงโทษ จากปัญหาดังกล่าวทำให้ผู้เขียนต้องทำการศึกษาเกี่ยวกับปัญหาการควบคุมตรวจสอบคำสั่งลงโทษสโมสรฟุตบอลที่ลงทำการแข่งขันในลีกฟุตบอลในประเทศไทย (ไทยลีก) โดยสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย และวิเคราะห์สถานะทางกฎหมายของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยในหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการแข่งขันลีกฟุตบอลภายในประเทศ อันจะทำให้สามารถทราบได้ว่าข้อพิพาทที่เกิดขึ้นจากการลงโทษสโมสรฟุตบอลโดยสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยควรอยู่ในเขตอำนาจของศาลใด นอกจากนี้ การที่สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยได้เข้าเป็นสมาชิกของสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ (FIFA) ทำให้สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามที่ธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติกำหนด ซึ่งบทบัญญัติของธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติได้กำหนดให้สมาคมกีฬาฟุตบอลทุกประเทศต้องดำเนินการด้วยความเป็นอิสระ ปราศจากการแทรกแซงใดๆ จากบุคคลที่สาม รวมถึงกำหนดให้สมาคมกีฬาฟุตบอลทุกประเทศต้องยอมรับอนุญาโตตุลาการกีฬาว่าเป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีเพียงองค์กรเดียว การส่งเรื่องไปยังศาลภายในประเทศเป็นสิ่งที่ต้องห้ามที่ไม่สามารถกระทำได้ เว้นแต่จะกำหนดไว้เป็นการเฉพาะในธรรมนูญฉบับนี้ ซึ่งไม่พบว่ามีการบัญญัติข้อยกเว้นไว้แต่อย่างใด การบัญญัติในลักษณะดังกล่าวส่งผลให้สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยต้องออกข้อบังคับภายในองค์กรให้มีเนื้อหาที่สอดคล้องกับธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ ด้วยการกำหนดห้ามมิให้บรรดาสโมสร หรือนักกีฬาฟุตบอลที่ได้รับคำสั่งลงโทษจากสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยนำข้อพิพาทไปยื่นฟ้องต่อศาลภายในประเทศ เว้นแต่จะนำไปยื่นต่ออนุญาโตตุลาการกีฬา เมืองโลซาน เท่านั้น เห็นได้ว่าข้อบังคับที่มีลักษณะดังกล่าวเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์ที่ขัดต่อสิทธิทางรัฐธรรมนูญในเรื่องที่บุคคลทุกคนสามารถใช้สิทธิทางศาลหรือยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ในชั้นศาลได้เมื่อตนถูกกระทำละเมิดโดยมิชอบด้วยกฎหมาย จากปัญหาในประเด็นนี้ทำให้ผู้เขียนต้องวิเคราะห์ถึงอำนาจบังคับชองธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติต่อการควบคุมตรวจสอบคำสั่งลงโทษโดยสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยอีกด้วย ในต่างประเทศที่มีชื่อเสียงด้านการจัดการแข่งขันลีกฟุตบอล พบว่าแต่ละประเทศมีการกำหนดเนื้อหาเกี่ยวกับการควบคุมตรวจสอบคำสั่งลงโทษที่เกิดจากการลงโทษโดยสมาคมกีฬาฟุตบอลที่แตกต่างกันออกไป ในประเทศฝรั่งเศสมองว่าคำสั่งลงโทษของสมาคมกีฬาฟุตบอลเป็นคำสั่งทางปกครอง เมื่อเกิดข้อพิพาทจึงสามารถส่งเรื่องไปยังศาลปกครองเพื่อวินิจฉัยข้อพิพาทได้ สำหรับในประเทศอังกฤษมิได้มองว่าคำสั่งลงโทษของสมาคมกีฬาฟุตบอลเป็นคำสั่งทางปกครอง ส่วนประเทศญี่ปุ่นมองว่าคำสั่งลงโทษของสมาคมกีฬาฟุตบอลเป็นคำสั่งทางปกครอง แต่ทั้งสองประเทศดังกล่าวมีการกำหนดไว้ว่าข้อพิพาทเกี่ยวกับคำสั่งลงโทษจะต้องระงับโดยอนุญาโตตุลาการหรือคณะบุคคลที่มีหน้าที่ระงับข้อพิพาทภายในสมาคมกีฬาฟุตบอลเท่านั้น สำหรับประเทศไทย ศาลปกครองและหน่วยงานของรัฐเห็นว่าสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยมีสถานะเป็นฝ่ายปกครอง เมื่อเกิดข้อพิพาทขึ้นจึงสามารถนำเรื่องมายื่นต่อศาลปกครองเพื่อวินิจฉัยได้ แต่การยื่นเรื่องต่อศาลปกครองหรือศาลภายในประเทศก็นับเป็นปัญหาอย่างมาก เนื่องจากเป็นการกระทำที่ขัดต่อข้อบังคับภายในสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย และเป็นการขัดต่อธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ ซึ่งอาจทำให้สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติลงโทษสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยในลักษณะต่างๆ ได้ เช่น ห้ามมิให้ส่งทีมฟุตบอลทีมชาติไทยลงทำการแข่งขันกีฬาฟุตบอลในระดับนานาชาติ หรือการงดสนับสนุนการดำเนินงานด้านต่างๆ ของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยด้วย อันส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำเนินงานของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยและรายได้หลักโดยตรงจากการศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ผู้เขียนจึงเห็นว่าสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยมีสถานะเป็นฝ่ายปกครองและไม่เป็นฝ่ายปกครองแล้วแต่กรณี กล่าวคือ หากเป็นหน้าที่ด้านการจัดการแข่งขันลีกฟุตบอลภายในประเทศ ผู้เขียนเห็นว่าสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยไม่มีสถานะเป็นฝ่ายปกครอง เนื่องจากหน้าที่ในการจัดการแข่งขันลีกฟุตบอลเป็นอำนาจที่มิได้รับมอบหมายจากการกีฬาแห่งประเทศไทยหรือหน่วยงานรัฐอื่นๆ รวมถึงอำนาจดังกล่าวนี้เป็นอำนาจที่สมาคมมีตั้งแต่ก่อตั้งแต่แรกแล้ว แต่หากเป็นหน้าที่ด้านการสนับสนุน ส่งเสริมให้ประชาชนทั่วไปเล่นกีฬาฟุตบอล เช่น สร้างสนามกีฬาฟุตบอลให้ประชาชนทั่วไปใช้งาน นั้น ผู้เขียนเห็นว่าการกระทำดังกล่าวสมาคมฯ ได้กระทำโดยในฐานะเป็นฝ่ายปกครอง  ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นว่าในประเด็นการลงโทษสโมสรฟุตบอลที่ทำการแข่งขันในลีกฟุตบอลภายในประเทศ มิได้เป็นการออกคำสั่งโดยใช้อำนาจทางปกครอง จึงไม่เป็นคำสั่งทางปกครอง ข้อพิพาทประเภทดังกล่าวจึงควรอยู่ในเขตอำนาจของศาลยุติธรรมส่วนประเด็นอำนาจบังคับชองธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติต่อการควบคุมตรวจสอบคำสั่งลงโทษของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ผู้เขียนเห็นว่าธรรมนูญฉบับดังกล่าวมีอำนาจบังคับในลักษณะที่เป็นอำนาจทางสังคมหรืออำนาจโดยพฤตินัย (De facto) เท่านั้น กล่าวคือ เป็นอำนาจที่สามารถทำให้สมาคมกีฬาฟุตบอลทุกประเทศต้องปฏิบัติตาม เนื่องจากหากสมาคมกีฬาฟุตบอลประเทศใดไม่ปฏิบัติตามธรรมนูญสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติก็อาจจะต้องถูกขับออกจากสังคมในกีฬาฟุตบอล รวมถึงอาจถูกสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติขับออกจากการเป็นสมาชิกหรือลงโทษไม่ให้สามารถส่งทีมเข้าร่วมแข่งขันกีฬาฟุตบอลในระดับนานาชาติได้ จากปัญหาดังกล่าวผู้เขียนจึงมีข้อเสนอแนะว่า ควรให้มีการระงับข้อพิพาทโดยคณะกรรมการอุทธรณ์ หรืออนุญาโตตุลาการภายในสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยเท่านั้น แต่หากสโมสรใดมีความประสงค์จะนำคดีพิพาทขึ้นสู่ศาลเนื่องจากไม่พอใจในคำวินิจฉัยขององค์กรภายในสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ก็สามารถกระทำได้เพราะเป็นสิทธิที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยรับรองและคุ้มครองไว้ เพียงแต่จะต้องออกจากการเป็นสมาชิกของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยเสียก่อน เพื่อมิให้ขัดต่อข้อบังคับของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยและป้องกันมิให้สหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติลงโทษสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยได้