DOI: 10.17026/ar/disr00
title: (7730.011) Eindrapportage archeologische inspectie Kerkstraat in Voorst

description: Resultaten en conclusie archeologische inspectie
Uit de resultaten van de archeologische inspectie blijkt dat de natuurlijke bodemopbouw bestaat uit dek-zandafzettingen en dat het plangebied/onderzochte wegtracé op een dekzandrug ligt dan wel in een gebied van dekzandwelvingen. Het pakket dekzand lijkt van beperkte dikte te zijn in het westelijke deel van het wegtracé, waar onder de dekzandafzettingen nog daluitspoelingswaaier-/sneeuwsmeltwaterafzettingen. Deze laatste zijn namelijk slechter gesorteerd en is plaatselijk zwak grindig. In het uiterst westelijke deel van het wegtracé zijn in de top van de daluitspoelingswaaier-/sneeuwsmeltwaterafzettingen dunne humeuze/venige laagjes aanwezig, waarschijnlijk gevormd in een geïsoleerd gelegen laagte/depressie. Met zeer natte bodemcondities kon tijdens warmere momenten (zomerperioden tijdens het Pleniglaciaal (Midden-Weichselien) sprake zijn van meer vegetatie in natte/drassige condities. De dekzandafzettingen zijn juist vrij goed gesorteerd en bevatten geen tot hooguit enkele grindjes. Het pakket dekzand betreft verder voornamelijk Jong Dekzand. Ter plaatse van de profielen 5 en 7 t/m 9 is (binnen de profieldiepte) leemrijker zand met meer roestvlekken en ook wat cryoturbatieverschijnselen aangetroffen. Waarschijnlijk betreft dit Oud Dekzand. 
 
In de top van het Jong Dekzand is waarschijnlijk van nature een podzolbodem aanwezig geweest. Op basis van het historisch gebruik/geraadpleegd historisch kaartmateriaal zal in ieder geval in de westelijke helft van het plangebied/wegtracé een plaggendek zijn opgebracht (Nieuwe tijd, wellicht start in de Late Middeleeuwen) en zal er sprake zijn geweest van een hoge enkeerdgrond. Het meest oostelijke deel van het plangebied/wegtracé kent een langdurig gebruik als (historische) weg direct langs het terrein/perceel waar de Dorpskerk Voorst staat. Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw was het gehele plangebied/onderzochte wegtracé in gebruik als weg.

De profielen laten verder zien dat binnen het plangebied/onderzochte wegtracé al veel diepgaande bodemverstorende ingrepen zijn uitgevoerd (ten gevolge van eerdere wegvernieuwingen en aanleg van kabels en leidingen). Er komen deels humeuze en veelal sterk gevlekte, geroerde/verstoorde lagen grond. Hieronder, met vaak een scherpe overgang, is direct sprake van de C-horizont. Restanten van een intact plaggendek dan wel van het van nature gevormde bodemprofiel, zijn in geen van de profielen waargenomen. In verstoorde context (geroerd deel bodemopbouw dan wel uit de stort) zijn verschillende Nieuwe tijdse resten aangetroffen (fragmenten keramiek en enkele fragmenten van kleipijpen). Ook zijn enkele fragmenten Kogelpotaardewerk aangetroffen. Ondanks de ligging in een verstoorde context duiden deze fragmenten mogelijk op menselijke (bewonings)activiteiten in de omgeving van het plangebied tijdens de 12e/13e eeuw. Meest oostelijk en direct langs de noordzijde van het terrein/perceel waar de Dorpskerk Voorst staat, is een restant van een kerkhofmuur aangetroffen, welke kan dateren uit de 15e tot 16e eeuw of jonger (wanneer het gaat om hergebruikte bakstenen). Hier is in geroerde context ook menselijk botmateriaal aangetroffen, bestaande uit een complete tibia (scheenbeen) van een volwassen persoon, en goed mogelijk afkomstig is van een vergraven/niet volledig geruimd inhumatiegraf. Ook zijn meerdere fragmenten van dierlijk bot van één of meer volwassen runderen aangetroffen, waarbij aanwezige snijsporen erop wijzen dat het gaat om slachtafval. Afgezien van het restant van een kerkhofmuur (welke verder zal doorlopen binnen/langs de grens van het terrein/perceel waar de Dorpskerk Voorst staat) hebben de uitgevoerde inspecties verder geen archeologische sporen opgeleverd.

Geconcludeerd wordt dat er geen aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van een (behoudenswaardige) archeo-logische vindplaats binnen de begrenzing van het plangebied/onderzochte wegtracé. Hierbij dient wel gemeld te worden dat er alleen momentopnamen zijn gedaan tijdens de uitgevoerde graafwerkzaamheden. 

Advies
Op grond van het ontbreken van aanwijzingen voor de aanwezigheid van een (behoudenswaardige) archeologische vindplaats, adviseert Econsultancy om bij toekomstige graafwerkzaamheden binnen het plangebied/onderzochte wegtracé (wegreconstructies/aanleg van kabels en leidingen), in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ), geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden. 

Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (artikel 5.10 Erfgoedwet juli 2016) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort (ARCHIS-meldpunt, telefoon 033-4227682). Het verdient aanbeveling ook de regioarcheoloog (de heer E. Eimermann) en de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Voorst (de heer W. van Oorschot) hiervan per direct in kennis te stellen.

Door de regioarcheoloog is aangegeven dat ter plekke van de kerkmuur en het gevonden skeletmateriaal (profiel 6, zie kaart 13) er voor toekomstige ontgravingen geen vrijgave geldt en dat eerst de plannen ingezien dienen te worden.
description: Econsultancy Archeologische Rapporten