DOI: 10.17026/ar/wicoxl
title: Archeologisch bureauonderzoek en cultuurhistorisch onderzoek Opweg, Schoonhoven Gemeente Krimpenerwaard

description: IDDS Archeologie heeft in december 2022 - januari 2023 een archeologisch bureauonderzoek en cultuurhistorisch onderzoek uitgevoerd voor een plangebied tussen de Opweg en de C.G. Roosweg in Schoonhoven, gemeente Krimpenerwaard. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.
Uit het bureauonderzoek blijkt dat de diepe ondergrond van het plangebied bestaat uit Pleistocene afzettingen. Deze worden verwacht op een niveau van ongeveer -12 m NAP en worden daardoor nooit archeologisch onderzocht. De archeologische waarde van deze afzettingen is dan ook onbekend.
Uit het Holoceen komen in het plangebied twee stroomruggen voor. Beide stroomruggen in het plangebied hebben volgens de archeologische verwachtingskaart van de gemeente een middelhoge verwachting voor archeologische resten uit het Neolithicum. De oevers van de rivier, en na het verlanden ervan de gehele stroomrug, kunnen in deze periode een gunstige locatie hebben gevormd voor bewoning. Ook na de start van de veenvorming, in de Brons- en IJzertijd, kan de stroomrug door de relatief hoge ligging nog een gunstige bewoningslocatie hebben gevormd. Of van bewoning op deze stroomruggen ook inderdaad sprake was, is vanwege de diepteligging niet bekend.
Op de stroomruggen, en in de rest van het plangebied op de Pleistocene afzettingen, komt een afwisseling voor van veen en klei. Het betreft komafzettingen van de verschillende rivieren die door en langs het plangebied hebben gestroomd. Deze afzettingen hebben een lage archeologische verwachting en waren ongeschikt voor bewoning tot aan de ontginning van het gebied in de 12e eeuw. Uit deze periode stammen zowel de Opweg als de C.G. Roosweg. Ook het slotenpatroon stamt waarschijnlijk grotendeels uit deze periode. Langs de Opweg kwam bewoning voor op huisterpen. Mogelijk bevindt de rand van een huisterp zich in het uiterste noordwesten van het plangebied. Langs de C.G. Roosweg stond geen bebouwing. Aan de zuidzijde van de C.G. Roosweg bevond zich een klooster, maar resten hiervan worden niet verwacht in het plangebied. 
Op basis van het bureauonderzoek wordt het plangebied verdeeld in vier advieszones (bijlage 5):
- Voor de zone direct langs de Opweg geldt een hoge verwachting voor archeologische resten gerelateerd aan het bebouwingslint. Deze resten kunnen dateren vanaf de 12e eeuw. Voor deze zone wordt vervolgonderzoek aanbevolen in de vorm van een verkennend booronderzoek.
- De Schoonhoven stroomrug heeft een middelhoge verwachting voor archeologische resten uit het Neolithicum. Het beddingzand wordt verwacht vanaf een diepte van -4,1 m NAP, maar het archeologisch niveau (de top van de oeverwallen) kan één tot enkele meters hoger voorkomen. Rekening houdend met de vrijstellingsgrens uit het bestemmingsplan wordt geadviseerd om bij bodemingrepen dieper dan 1,5 m -mv vervolgonderzoek uit te voeren. Dit vervolgonderzoek kan het beste bestaan uit een verkennend booronderzoek, waarbij enkele boorraaien dwars op de verwachte loop van de stroomrug worden gezet.
- De Cabauw stroomrug heeft een middelhoge verwachting voor archeologische resten uit het Neolithicum. Het bureauonderzoek wijst er op dat de afzettingen van deze stroomrug waarschijnlijk relatief diep liggen. Om dit te controleren wordt geadviseerd om bij bodemingrepen dieper dan 1,5 m -mv vervolgonderzoek uit te voeren. Dit vervolgonderzoek kan het beste bestaan uit een verkennend booronderzoek, waarbij één of meerdere boorraaien dwars op de verwachte loop van de stroomrug worden gezet.
- Buiten het bebouwingslint en de stroomruggen heeft het plangebied een lage archeologische verwachting. Voor deze delen wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd.
Ten aanzien van cultuurhistorie wordt geadviseerd om de huidige percelering op hoofdlijnen zoveel mogelijk in stand te houden. Tevens wordt geadviseerd om het bebouwingslint van de Opweg in het plan tot uiting te laten komen, bijvoorbeeld in de vorm van vrijstaande bebouwing haaks op de Opweg. Voor zowel de Opweg als de C.G. Roosweg wordt geadviseerd om de watergangen langs de wegen te behouden, alsmede de toegang tot de percelen via bruggen.