DOI: 10.17026/dans-zqc-4cxv
title: Opwierdeweg 160 te Appingedam. Een bureau- en verkennend booronderzoek (IVO-O)

description: &lt;p&gt;Het plangebied maakt onderdeel uit van het noordelijke zeekleilandschap. De locatie ligt in een laag gelegen gebied met moerassen, meertjes en verspreid enkele wierden. Op de geomorfologische kaart is het plangebied gesitueerd op een huiswierde met ten oosten en ten westen een vlakte van getij-afzettingen. Geologisch gezien ligt het onderzoeksgebied in een gebied met de Formatie van Naaldwijk (laagpakket van Walcheren) op de Formatie van Boxtel op de formatie van Drenthe (laagpakket van Gieten) op de Formatie van Peelo.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied betreft AMK-terrein 11816 en vormt samen met AMK-terrein 173 de dubbelwierde Opwierde. Beide wierden worden gedateerd in de IJzertijd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Opwierde betreft een dubbelwierde bestaande uit een zuidelijke niervormige wierde en de noordelijke eivormige wierde. Op de niervormige wierde ligt vervolgens een opgehoogde huiswierde waarbinnen ook de boerderij (het plangebied) is gesitueerd. Tot 1746/47 was het terrein onbebouwd. Het land behoorde toe aan de pastorie. Dit doet vermoeden dat de locatie tot die tijd in gebruik is geweest als heuvel om het vee op te stallen bij hoogwater. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten uit het bureauonderzoek kan worden opgemaakt dat in het plangebied rekening gehouden moet worden met het voorkomen van archeologische resten. Hierbij is uitgegaan van een intacte bodemopbouw. Volgens de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Appingedam is voor de periode Laat-Paleolithicum – Laat Neolithicum een hoge/middelhoge verwachting aanwezig in het plangebied. Voor de periode IJzertijd – Late Middeleeuwen heeft het plangebied een hoge verwachting met betrekking tot de dubbelwierde Opwierde. Beide wierden worden gedateerd in de IJzertijd. Tot nu toe zijn echter alleen nog maar laatmiddeleeuwse vondsten aangetroffen. Ook een eerder uitgevoerd onderzoek op de dubbelwierde laat alleen vondsten uit de Middeleeuwen zien.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het booronderzoek komt naar voren dat in het plangebied een 0,75 – 1,95 m dik ophogingspakket ligt behorende bij de dubbelwierde van Opwierde. In het pakket is puin en houtskool waargenomen. De ouderdom van het puin kon niet worden vastgesteld. In het ophogingspakket zijn geen plaggen of mestlagen aangetroffen. Het ophogingspakket is vondstarm. Puin komt pas vanaf de Middeleeuwen voor. Het ophogingspakket lijkt dan ook niet ouder te zijn dan de Middeleeuwen. Ook het ontbreken van mestlagen en ander vondstmateriaal lijkt deze datering te bevestigingen. Het kan zijn dat het hier een onbebouwde heuvel betreft gebruikt om vee op te stallen bij hoogwater. Pas in de 18e eeuw werd de heuvel bebouwd. Dit verklaart ook het ontbreken van mestlagen en het vondstarme ophogingspakket.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het veldonderzoek, kan worden geconcludeerd dat de middelhoge en hoge verwachtingswaarde van het plangebied voor resten uit het Laat-Paleolithicum tot Neolithicum behouden kan blijven. Het pleistocene dekzand ligt dermate diep dat deze niet verstoord zal worden. Voor deze periode is dan ook geen nader onderzoek nodig.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanwege de aanwezigheid van een ophogingspakket behorende bij de dubbel wierde van Opwierde direct onder de opgebrachte zandlaag in de manege of direct aan het maaiveld in boring 4 en 5 wordt geadviseerd hier geen bodemingrepen dieper dan de bouwvoor uit te voeren. De bouwvoor is over het algemeen geroerd, waardoor intacte resten hier niet meer verwacht worden. Geadviseerd wordt ter plaatse van de nieuwbouw niet dieper dan 0,35 m -mv. bodemingrepen uit te voeren, of grond op te brengen zodat er niet in het bodemprofiel gegraven hoeft te worden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Indien dit niet mogelijk is, wordt geadviseerd een proefsleuven onderzoek uit te voeren binnen de locatie van de nieuw te bouwen woning.&lt;/p&gt;