DOI: 10.17026/dans-x22-sd2c
title: Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek d.m.v. karterende boringen programmalocaties Waddenpoort te Franeker

description: &lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek is het volgende gebleken. Franeker is gelegen op een kwelderwal met hierop de terpenreeks Lankum- Wobbemastate. De terpen zijn in de ijzertijd opgeworpen waarmee er een periode met een vaste bewoning plaatsvond in dit deel van het kweldergebied. De historische kern van Franeker is gebouwd op een dergelijke terp. Het plangebied ligt rondom en deels in de historische kern van de stad en dus op een terp met daaronder de kwelderwal. Bij verschillende onderzoeken in de historische stadskern zijn zowel terplagen en de kwelderwal met bewoningssporen uit de ijzertijd en inheems Romeinse tijd aangetroffen. Op basis van het bureauonderzoek wordt geconcludeerd dat, indien het bodemprofiel intact is, in het plangebied samenhangende vindplaatsen uit de periode late ijzertijd - nieuwe tijd kunnen worden aangetroffen. De verwachte vondstcomplexen omvatten vlaknederzettingen en terpnederzettingen, stadsafvallagen en funderingen van gebouwen, en de omgrachting met wallen en een bastion. In hoeverre de verwachte vindplaatsen aanwezig zijn, hangt af van de mate van verstoring van het bodemprofiel. Voor de verschillende deellocaties van het plangebied zijn de volgende adviezen opgenomen: Herinrichting Noord-Zuidverbinding: Het is nog niet duidelijk of hier ingrepen plaatsvinden, dieper dan het bestaande wegcunet. Indien dit niet het geval is, is aanvullend onderzoek niet noodzakelijk. Als dit wel het geval is, adviseren wij om het bovenstaande verwachtingsmodel te toetsen door middel van een veldonderzoek op de locaties waar verstoring van de ondergrond zal optreden. Geadviseerd wordt een verkennend booronderzoek te verrichten bestaand uit 6 boringen per hectare. Dit geldt tevens voor de Zuiderkade, de Salverderweg en de oude Dongjumer Feart. Bolwerken: Ter plaatse van de Molepolle wordt een deel van de bestaande kade verwijderd ten behoeve van de verbetering van de kade. Geadviseerd wordt om middels een inspectie ter plaatse, eventueel aangevuld met het raadplegen het gemeentelijk bouwarchief, vooraf de huidige kade nader te waarderen op o.a. datering, alvorens tot de werkzaamheden over te gaan. Afhankelijk van de datering van de kade dienen deze werkzaamheden al dan niet archeologisch te worden begeleid. Ter plaatse van het Noorderbolwerk wordt ook een deel van de waterbodem afgegraven (dus meer dan alleen baggeren). Om de aard en ouderdom hiervan te bepalen wordt geadviseerd om een aantal (zuiger)boringen te zetten. Indien de reeds gezette cultuurtechnische boringen archeologisch kunnen worden geïnterpreteerd, kan hiermee ook worden volstaan. Op grond van de interpretatie van de 1 www.franekeradeel.nl Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek programmalocaties Waddenpoort te Franeker Projectnr. 271562 (BO) en 402923 (IVO) Juni 2015, revisie 00 6 van 31 arch2.1 boringen kan een advies tot vrijgave van de werkzaamheden dan wel een advies voor vervolgonderzoek worden gegeven. Oosterpoortdam en Saakstra’s Brêge: Aanbevolen om aan weerszijden van de te vervangen dam en brug (Oosterpoortsdam en Saakstra’s Brêge) de graafwerkzaamheden archeologisch te laten begeleiden tot een diepte die minimaal reikt tot in de oorspronkelijke kwelderafzettingen. De kans op het aantreffen van (funderings)constructies van voorgangers van de bruggen is hier, ondanks de waarschijnlijke verstoringen, groot. Voor het Noorderbolwerk heeft de gemeente ervoor gekozen om hier karterende boringen uit te voeren. Dit is inmiddels uitgevoerd. De overige adviezen gelden nog. Het veldonderzoek ter plaatse van het Noorderbolwerk heeft aangetoond dat binnen het plangebied sprake is van een dik pakket opgebrachte en/of verstoorde grond, waaronder wad- of kwelderafzettingen aanwezig zijn. Er zijn geen (intacte) terplagen of archeologische resten aanwezig. Gezien de mate van de bodemverstoring, de aard van de bodemopbouw en de afwezigheid van archeologische indicatoren kan worden gesteld dat de (middel)hoge verwachtingswaarde van het onderzochte gebied naar beneden toe kan worden bijgesteld. Wel kunnen zich in de pleistocene dekzandondergrond nog archeologische resten bevinden. Deze worden echter niet bedreigd. Dientengevolge wordt aanbevolen om het middels boringen onderzochte deel van het plangebied voor wat betreft archeologie vrij te geven. De overige adviezen blijven in stand.&lt;/p&gt;
description: Date: 21/05/2015 (veldwerk)