DOI: 10.17026/ar/azatbw
title: Plangebied Amazonekwartier te Utrecht, gemeente Utrecht.
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP RAPPORT 7735

description: &lt;/p&gt;
In opdracht van de gemeente Utrecht heeft RAAP in maart 2025 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Amazonekwartier te Utrecht in de gemeente Utrecht (figuur 1).
Het onderzoek vond plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor verscheidene werkzaamheden: waaronder de vernieuwing van de rioolleidingen, herinrichting openbare ruimte, aanplant bomen/groenvlakken, aanleg wadi’s, verplaatsen van ondergrondse afvalcontainers en realisatie van speel-/sportlocaties. Voor een overzicht van de ingrepen wordt verwezen naar tabel 3.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Conclusie
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Het plangebied bevindt zich op de overgang van het stroomgebied van de Vecht en Oud-Aa naar het veengebied. Onder het veen en de klei ligt een pleistoceen zandlandschap van nat-eolische zanden, met daarop laatglaciale dekzandruggen- en kopjes. De top van dit zandlandschap ligt tussen -0,75 en -3,75 m NAP. De dekzandruggen en -kopjes liggen boven -2,25 m NAP. In de top van het dekzand zijn in het eerste deel van het holoceen podzolbodems gevormd. De veelal intacte podzolbodems hebben in meerdere gevallen in een advies voor vervolgonderzoek geresulteerd. Bij een paar onderzoekslocaties heeft een vervolgonderzoek plaatsvonden, met name ten zuidoosten van het plangebied.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
In de loop van het midden-neolithicum raakt het gebied overveend en vanaf de ijzertijd worden in het plangebied komkleien afgezet door de Oud-Aa-stroomgordel en later de Vecht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
In de late middeleeuwen wordt het gebied ontgonnen, waarbij de Hoofddijk als ontginningsbasis dient. Voor zover bekend, is het plangebied in de late middeleeuwen en nieuwe tijd niet bebouwd geweest. In het gebied heeft in de nieuwe tijd kleiwinning plaatsgevonden ten behoeve van de baksteenindustrie. Ten zuidoosten van het plangebied, op het terrein van het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, zijn wel resten uit de nieuwe tijd aangetroffen, namelijk van een buskruitfabriek en van de Hoofddijk langs de Vecht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
De wijk Overvecht wordt in de jaren 1960 en 1970 aangelegd. Hierbij wordt het plangebied ook aanzienlijk opgehoogd. Dit ophoogpakket heeft een dikte van 1 tot 3 m.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de verzamelde gegevens worden in het plangebied twee archeologische niveaus verwacht: de top van de pleistocene zanden en van de holocene afzettingen van de Vecht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de resultaten zijn de volgende verwachtingen opgesteld:
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Steentijd: In het plangebied komen hoogstwaarschijnlijk gradiëntsituaties in het dekzand voor. Zodoende worden vindplaatsen van jager-verzamelaars verwacht. Het betreft resten van kampementen uit de periode paleolithicum – midden neolithicum. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een (oppervlakkige) concentratie van vuurstenen werktuigen en afval.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Landbouwers: Voor het noorden van het plangebied – vanaf ongeveer de Incadreef – geldt voor de periode laat-neolithicum – middeleeuwen een lage verwachting op het aantreffen van archeologische resten. De reden hiervoor is de ligging in het veengebied en vanaf de late bronstijd in het overgangsgebied van kom naar veen. Voor het zuiden van het plangebied geldt eveneens een lage verwachting. De vermeende oeverafzettingen zullen, op basis van de resultaten van archeologisch onderzoek en de aanwezigheid van kabels en leidingen, niet meer aanwezig zijn of zijn aangetast. Vanaf de late middeleeuwen komt de Hoofddijk in het zuiden van het plangebied te liggen. De kans is groot dat ook resten van de Hoofddijk zullen zijn aangetast door de aanleg van de wijk Overvecht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
• Staatssamenlevingen: Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd geen bewoning in het plangebied heeft plaatsgevonden. Zodoende worden in het plangebied geen archeologische resten uit de nieuwe tijd verwacht.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Advies
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen.
Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.
&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Utrecht, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
&lt;/p&gt;