DOI: 10.17026/dans-xyv-e5k6
title: Colijnsplaat Noordlangeweg 42 Colijnsplaat, Noordlangeweg 42 Gemeente Noord-Beveland. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen

description: &lt;p&gt;In opdracht van de Gemeente Noord-Beveland heeft Erfgoed Zeeland (EZ) in juli 2019 een bureauonderzoek uitgevoerd, en in december het aanvullend booronderzoek op de percelen grenzend aan de Noordlangeweg 42 te Colijnsplaat.&lt;br&gt;De aanleiding voor het onderzoek is de vraag vanuit de Gemeente Noord-Beveland of er ter plekke een gemeentelijke vindplaats aangewezen moet worden. Deze vraag komt voort uit een vondstmelding door een particulier in 2018 van middeleeuws vondstmateriaal. Erfgoed Zeeland heeft daarop op 20 februari 2019 een locatiebezoek naar aanleiding van een vondstmelding uitgevoerd waarbij 5 vondstlocaties zijn vastgesteld en ingemeten. Uit de vondstmelding en de daarop volgende locatiebezoek is geconcludeerd dat er mogelijk sprake is van resten van middeleeuwse bewoning ten noordoosten en zuidoosten van de boerderij aan de Noordlangeweg 42.&lt;br&gt;Het doel van het bureauonderzoek was om de diverse over het onderzoeksgebied verzamelde kennis te bundelen.&lt;br&gt;Het doel van het Inventariserend Veldonderzoek was om de vondstlocaties in hun landschappelijke context te kunnen plaatsen. Op basis van het booronderzoek kon de gespecificeerde archeologische verwachting uit het bureauonderzoek worden aangevuld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek bleek dat het Laagpakket van Wierden tot op grote diepte geërodeerd is waardoor voor dit niveau geen archeologische verwachting geldt; het Laagpakket van Wormer en het Hollandveen Laagpakket zijn in het plangebied eveneens niet intact aanwezig zijn. Dit is ten dele het gevolg van erosie en ten dele het gevolg van (verwachte) veenwinning. Voor deze niveaus geldt daarom een lage archeologische verwachting. &lt;br&gt;Voor het Laagpakket van Walcheren geldt een hoge archeologische verwachting, hetgeen voor de late Middeleeuwen is bevestigd door archeologisch onderzoek in de ruimere omgeving van het onderzoeksgebied en door de vondstmelding van materiaal uit de Middeleeuwen binnen het onderzoeksgebied.&lt;br&gt;Verder kunnen in het onderzoeksgebied archeologische resten vanaf de 8ste/9e eeuw na Christus worden aangetroffen. Nadat de post-Romeinse kreeksystemen waren verland en de voormalige kreken door inversie als kreekruggen boven het omringende landschap uitstaken vormden deze zandlichamen een geschikte vestigingsplek. De vondst van Badorf-, Pingsdorf- en Paffrathaardewerk binnen het onderzoeksgebied bevestigen dat beeld.&lt;br&gt;Ook voor de late Middeleeuwen is de kans op aanwezigheid van archeologische resten binnen het onderzoeksgebied groot. De kreekrug aan de noordzijde van het onderzoeksgebied bood een gunstige woonlocatie. De locatie van het toponiem ‘Wittekeen’ op kaartmateriaal van kort na de herinpoldering in 1597 laat zien dat in de omgeving bewoning plaatsvond. En de vondst van materiaal binnen het onderzoeksgebied ondersteunt de aanname dat het onderzoeksgebied in de late Middeleeuwen in gebruik is geweest.&lt;br&gt;Voor het onderzoeksgebied geldt een lage archeologische verwachting voor het aantreffen van bewoningssporen van na 1598. Bebouwing is daar namelijk niet aangegeven op oude kaarten vanaf circa 1650.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het verkennend booronderzoek is gebleken dat in het onderzoeksgebied archeologische waarden aanwezig zijn. Het zijn bakstenen resten en aardewerkfragmenten, die aan in totaal drie vermoede huisplaatsen hebben behoord. Twee ervan dateren waarschijnlijk van vlak voor de overstromingen van 1530; de andere dateert uit de periode 9e-12e eeuw. De laatste huisplaats zal uit houtbouw hebben bestaan.&lt;br&gt;De archeologische resten bevinden zich op alle drie de vindplaatsen aan het maaiveld (vondstmateriaal), intacte archeologische sporen worden verwacht direct onder de bouwvoor.&lt;br&gt;De hoge archeologische verwachting uit het bureauonderzoek voor archeologische resten uit de Middeleeuwen tot 1530 in het Laagpakket van Walcheren hoeft niet te worden bijgesteld. De drie vastgestelde vindplaatsen kunnen in het gemeentelijk beleid worden opgenomen.&lt;br&gt;De lage archeologische verwachting uit het bureauonderzoek voor het aantreffen van bewoningssporen van na 1598 kan op basis van het veldonderzoek behouden blijven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het onderzoeksgebied is sprake van een zone met een getij-oeverwal (of kreekrug) in het noordelijke deel van het onderzoeksgebied. Het grootste deel van het onderzoeksgebied bestaat uit een vlakte van getijafzettingen, waarin in het zuidelijke gedeelte kreekafzettingen van na 1530 aanwezig zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Geadviseerd wordt om de drie vastgestelde vindplaatsen in het gemeentelijk beleid op te nemen als gemeentelijke vindplaats. Om meer inzicht te verkrijgen in de omvang en waarde van de drie vindplaatsen wordt geadviseerd aanvullend archeologisch onderzoek uit te voeren. Ter plaatse van twee vindplaatsen met intact muurwerk in de ondergrond wordt geadviseerd om geofysisch onderzoek te combineren met een veldkartering. Ter plaatse van de vindplaats uit de 9e – 12e eeuw wordt geadviseerd om een proefsleuvenonderzoek uit te voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorliggend rapport is goedgekeurd door de bevoegde overheid (Gemeente Noord-Beveland).&lt;/p&gt;