DOI: 10.17026/ar/grt36j
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Hofweide 1-3 en Korte Vaart 4, Rijnsburg, gemeente Katwijk

description: IDDS Archeologie heeft in april 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Hofweide 1-3 en Korte Vaart 4 in Rijnsburg, gemeente Katwijk. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied vermoedelijk lange tijd heeft gelegen in een kwelderachtig landschap waardoor er alleen getijdeafzettingen zijn afgezet. Het plangebied heeft daarom een lage tot geen verwachting voor de perioden vóór de Vroege Middeleeuwen. In de Vroege Middeleeuwen en later is het gebied wel in gebruik geweest door de mens, al is er vanaf de 17e eeuw geen indicatie dat er bebouwing heeft gestaan. In de Nieuwe tijd was het plangebied tuingrond, waardoor het is omgewerkt tot waarschijnlijk ongeveer een meter diep. Eventuelel oudere resten zijn daarmee vermoedelijk verstoord, al blijft het wel mogelijk om diepe sporen aan te treffen, zoals water- of beerputten, paalkuilen en water- of afvalkuilen en in deze sporen kunnen vondsten voorkomen van aardewerk, metaal, glas, leer, bot en dergelijke. Vanwege de verstoringen heeft het plangebied slechts een middelhoge verwachting op archeologische waarden uit de Vroege Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd, en dan alleen op de diepste resten van de diepst reikende sporen. 
Deze verwachting is met name gebaseerd op de recente resultaten van het booronderzoek direct ten zuiden van het plangebied (Wilbers / Hartman 2023). Echter, circa 50 m ten noorden van het plangebied, circa 100 m ten noorden van eerder genoemd onderzoek, is op -1,6 m NAP (circa 2,4 m -mv) een mogelijk archeologisch niveau aanwezig. Het betreft een humeuze laag die wijst op een stilstandfase tussen de kwelderachtige afzettingen langs de randen van de Oude Rijn uit de Romeinse tijd en de overstromingsafzettingen (ook in een kwelderachtig landschap) uit de Middeleeuwen. Deze overgang is mogelijk aanwezig in het noorden van het plangebied. Verder naar het zuiden is deze overgang waarschijnlijk niet zichtbaar omdat er tussen beide situaties geen verandering optreedt in het landschapstype en er waarschijnlijk ook geen stilstandfase heeft plaatsgevonden. Op dit humeuze niveau kunnen resten voorkomen die dateren uit de periode IJzertijd - Romeinse Tijd en zullen die naar verwachting zullen behoren tot bewonings- en landbouwsporen en bestaan uit huisplattegronden, afvalkuilen, ploegsporen, aardewerk, glas, metaal, leer, bot en natuursteen.
Uit het veldonderzoek blijkt dat de archeologische verwachting voor het huidige plangebied volledig gelijk is aan dat van het direct ten zuiden daarvan uitgevoerde onderzoek (Wilbers / Hartman 2023). Het plangebied heeft lange tijd gelegen in een kwelderachtig landschap waardoor er alleen getijdeafzettingen zijn afgezet. Het plangebied heeft daarom een lage tot geen verwachting voor de perioden vóór de Vroege Middeleeuwen. Gedurende de Vroege Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd (17e/18e eeuw) is het plangebied waarschijnlijk gebruikt door de mens, waarbij de bovengrond van het plangebied is geroerd, tot tussen 0,7 en 1,2 m -mv ofwel tot tussen 0,1 en -0,4 m NAP. Vanwege deze verstoringen heeft het plangebied slechts een middelhoge verwachting op archeologische waarden uit de Vroege Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd, en dan alleen op de diepste resten van de diepst reikende sporen. Het gaat waarschijnlijk om archeologische resten die horen bij de complextypen bewoning of begraving. Overgebleven sporen kunnen bestaan uit grote paalkuilen, afvalkuilen en bijvoorbeeld waterputten en in deze sporen kunnen vondsten voorkomen van aardewerk, metaal, glas, leer, bot en dergelijke.
Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren indien er tijdens nieuwbouwwerkzaamheden (of de voorbereiding daarop) bodemingrepen plaatsvinden die dieper reiken dan 0,4 m -mv ofwel 0,4 m NAP. Voor de sloopwerkzaamheden worden derhalve geen aanvullende onderzoeken geadviseerd, mits er zorgvuldig wordt gesloopt zonder graafwerkzaamheden buiten de funderingen. Het vervolgonderzoek kan het beste bestaan uit een proefsleuvenonderzoek. Indien er voorafgaand aan dit vervolgonderzoek al proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd op het terrein aan de Korte Vaart 2 (direct ten zuiden van het huidige plangebied) dan kan het advies voor vervolgonderzoek mogelijk worden aangepast op basis van die proefsleuven.