DOI: 10.17026/ar/pgbvkl
title: Archeologisch veldonderzoek Netversterking Noordoost Nederland, locatie Veenoord-Boerdijk, gemeenten Emmen en Coevorden
title: Een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend en deels karterend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in oktober en november 2021, in mei 2022 en in oktober 2022 een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het kader van de Netversterking NoordOost Nederland, (NNON), locatie Veenoord-Boerdijk, gemeenten Emmen en Coevorden. 

In 2021 is voor het plangebied een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Op basis van de resultaten van dit onderzoek is geadviseerd om een inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend en karterend booronderzoek uit te voeren. Dit rapport heeft betrekking op het verkennend en karterend booronderzoek. Het plangebied is op basis van de landschappelijke situatie onderverdeeld in 11 verschillende deelgebieden. De boorstrategie is afgestemd op de landschappelijke situatie. Een deel van het bij het bureauonderzoek onderzochte plangebied is in eerste instantie niet meegenomen bij het onderhavige onderzoek vanwege de aanwezigheid van een dassenburcht (zones 6 en 9), maar naar aanleiding van planaanpassing zullen in zone 9 geen werken meer plaatsvinden, terwijl zone 6 alsnog doormiddel van aanvullend inventariserend veldonderzoek gedeeltelijk onderzocht kon worden.

Teneinde de in het bureauonderzoek opgestelde verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een extensieve oppervlaktekartering en een verkennend en deels karterend booronderzoek uitgevoerd. De extensieve oppervlaktekartering heeft geen vondsten opgeleverd. Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de natuurlijke ondergrond bestaat uit fluvioperiglaciale afzettingen afdekt met dekzand. Beide worden ingedeeld bij de Formatie van Boxtel. Ter plaatse van de beekdalen ontbreekt regelmatig het pakket dekzand en ligt direct onder de humeuze bovengrond een (gelaagd) pakket zandige leem of zand met leemlagen. Gezien het ontbreken van een afdekkende laag dekzand zijn de gelaagde lemige afzettingen mogelijk gerelateerd aan beken die zich in het dekzand hebben ingesneden. De afzettingen worden in dit geval ingedeeld bij het Laagpakket van Singraven (Formatie van Boxtel). In het midden van het plangebied is direct boven de fluvioperiglaciale afzettingen een dunne laag meerafzettingen aanwezig. In het oosten van het plangebied is de natuurlijk ondergrond voorzien van een grindige bijmenging die kan worden gerelateerd aan de aanwezigheid van de Rolderrug in de ondergrond. Ter plaatse van een aantal hoger gelegen delen van het plangebied is in de top van de natuurlijke ondergrond nog een restant van een B- of BC-horizont aanwezig. In diverse boringen die ter plaatse van het beekdal zijn gezet is boven de C horizont een laag (zandig of kleiig) veen of sterk humeus zand aanwezig. Het veen wordt ingedeeld bij de Formatie van Nieuwkoop en het Laagpakket van Griendtsveen. De bouwvoor bestaat overwegend uit een matig humeus zandpakket van ca. 30 tot 50 cm dik. Ter plaatse van een noord-zuid lopende strook in deelgebieden 8 en 11 is sprake van diepe verstoringen die kunnen worden gerelateerd aan het gebruik als vloeiveld. De relatief hoger gelegen delen van het plangebied waar een B- of BC-horizont aanwezig is worden beschouwd als archeologisch kansrijke zones. Ter plaatse van deze delen zijn aanvullende karterende boringen gezet. Hierbij zijn geen duidelijke archeologische indicatoren aangetroffen. Wel zijn in het zeefresidu die ter plaatse van deelgebied 11 zijn gezet vuursteenfragmenten met scherpe randen aangetroffen. Gezien de context (meerdere onbewerkte natuursteenfragmenten), de aanwezigheid van windlak en het ontbreken van werktuigen wordt geconcludeerd dat deze een natuurlijke oorsprong hebben. Gezien het ontbreken van indicatoren kan de aanwezigheid van vindplaatsen met een matig-hoge vondstdichtheid, een oppervlakte van meer dan 1000m2 worden uitgesloten. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het potentiële vondstniveau relatief dicht aan het maaiveld ligt en een deel van het potentiële vondstniveau (de oorspronkelijk aanwezige A- en E-horizonten) zal zijn aangetast door ploegwerkzaamheden.

Ter plaatse van de beekdalen met een relatief intacte bodem (veenrestanten) kunnen afvaldumps en rituele deposities aanwezig zijn. Dit geldt met name voor de zones die grenzen aan hoger gelegen dekzandkopjes.