DOI: 10.17026/ar/7zlv4r
title: Archeologisch onderzoek station Terwinselen, gemeente Heerlen
title: Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven

description: In opdracht van SPIE Nederland heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventarisend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven uitgevoerd naar de locatie station Terwinselen te Heerlen, gemeente Heerlen (zie bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de uitbreiding van het hoogspanningsstation. Voor de uitvoer van het proefsleuvenonderzoek is reeds een bureau- en booronderzoek uitgevoerd. Binnen het plangebied worden bodemingrepen verwacht dieper dan 40 cm – mv die mogelijk archeologische waarden kunnen verstoren. 

Op basis van het reeds uitgevoerd en goedgekeurde bureauonderzoek blijkt dat er een middelhoge tot hoge archeologische verwachting is voor het aantreffen van resten uit de periode vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd. 

Tijdens het onderzoek is een relatief intacte bodem aangetroffen. De Bt-horizont was veelal aanwezig direct onder het maaiveld. Waarschijnlijk is dus de A-horizont verstoord en opgenomen in de recent verstoorde bouwvoor. Ook is mogelijk de top van de Bt-horizont verdwenen gezien de vaak scherpe grens. In de meeste gevallen is de Bt-horizont nog ca. 40-70 cm dik, dus niet zeer veel afgetopt. Dieper ingegraven sporen zouden in het gebied nog aanwezig kunnen zijn.
In werkput 3 (en enigszins in werkput 6) is een bouwvoor aangetroffen onder het verstoorde pakket. Deze is mogelijk relatief recent. Hieronder lijkt een restant (ca. 10 cm) van een E-horizont aanwezig, gevolgd door de Bt-horizont, en de C-horizont. Het betreft een radebrikgrond.
De NAP hoogte van de bovengrond varieert in het gebied, en is tot ca 1,5 á 2 meter hoger in het noordwesten en noorden. De top van de Bt-horizont bevindt zich doorgaans echter op ca. 40 cm – mv (ca. 147,3 in het zuiden tot 149,4 m NAP noorden/westen). De C-horizont bevond zich op ca. 80-100 cm – mv (ca. 146,5 tot 148,5 m NAP).

Tijdens het onderzoek zijn slechts twee antropogene sporen aangetroffen, spoor 1 en 3. Het bleken beide paalsporen. Spoor 1 was nog relatief diep met 24 cm, en bevatte een klein fragment aardewerk, dat waarschijnlijk dateert in de periode 1175-1300. Het is mogelijk dat het terrein toch enigszins is afgetopt, waardoor dit nog de enige resterende dieper ingegraven sporen zijn. 

Eén werkput (zie bijlage 2) aan het uiterste zuidoosten van het plangebied kon vanwege begroeiing en aanwezige kabels en leidingen niet worden aangelegd. Daarom zijn in deze zone twee boringen geplaatst. In één boring was onder een recente bouwvoor van 70 cm direct de C-horizont aanwezig. In de andere boring was nog wel een Bt-horizont aanwezig vanaf ca. 100 cm – mv. 

Concluderend is in het gebied, waar de bodem nog relatief intact was, en waar dieper ingegraven sporen nog aanwezig zouden moeten zijn, geen vindplaats aangetroffen. Hoewel er één werkput niet aangelegd kon worden, is de kans klein dat zich in deze zone van ca. 30 x 20 meter wel een vindplaats bevindt. De aangetroffen sporen kunnen slechts een aanduiding zijn van landgebruik. 

Ondanks de aanwezigheid van een Bt-horizont, waarin dieper ingegraven sporen nog aanwezig konden zijn, is tijdens het onderzoek geen vindplaats aangetroffen. Er zijn slechts twee paalsporen aangetroffen, en één fragment Andenne aardewerk. Daarom wordt aanbevolen het plangebied vrij te geven voor de geplande werkzaamheden. 
 
Indien tijdens de gravende werkzaamheden toch archeologische waarden worden aangetroffen, geldt hiervoor een meldingsplicht bij de bevoegde overheid, de gemeente Heerlen.