DOI: 10.17026/ar/5ruktq
title: Bureauonderzoek Dunea Winning 8 Berkheide - Gemeente Wassenaar

description: In november 2020 heeft Antea Group in opdracht van Dunea een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied ‘Berkheide winning 8’ in gemeente Wassenaar. Het onderzoek heeft bestaan uit een archeologisch bureauonderzoek. 

De opdrachtgever is ten eerste voornemens tot het in twee fasen reinigen van de bestaande Hobo’s en mogelijk boren van nieuwe Hobo’s. Eventuele nieuwe Hobo’s komen tot 1 meter boven de huidige Hobo’s. Ook wordt een deel van winningen 8.2 en 8.3 verwijderd in respectievelijk noordelijke en zuidelijke richting. De precieze omvang van deze werkzaamheden is nog niet bekend, Het verlengen van de winning tussen 8.3 en 8.3 (afhankelijk van technische mogelijkheden en haalbaarheid met stakeholders, omgeving en vergunning). De diepte van de Hobo’s is nog onbekend, waarschijnlijk op een diepte van circa 10 m-mv. Tot slot wordt de aanleg van twee nieuwe infiltratieplassen ten westen van winning 8 gerealiseerd. Graafwerkzaamheden ten behoeve van deze infiltratieplassen reiken vermoedelijk tot 12 m-mv. Bij deze werkzaamheden vinden graafwerkzaamheden plaats die eventuele aanwezige archeologische waarden kunnen verstoren. 

Conclusie bureauonderzoek
Op basis van het vooronderzoek kunnen in het plangebied archeologische resten uit het laat-neolithicum en de vroege bronstijd worden verwacht op hoger gelegen getijde- en kwelderafzettingen (tussen de 0 en 1 meter -NAP, formatie van Naaldwijk, laagpakket van Wormer). Resten vanaf de late bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen worden verwacht in de top van de oude duinafzettingen (tussen de 1,5 en 5 meter +NAP, formatie van Naaldwijk, laagpakket van Schoorl). Resten uit de vroege middeleeuwen kunnen ook in de jonge duinafzettingen worden verwacht, evenals resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd welke zich dan hoger in het pakket zullen bevinden (tussen 5 en 12,5 meter +NAP). Het vooronderzoek heeft ook duidelijk gemaakt dat binnen het plangebied resten te verwachten zijn uit de Tweede Wereldoorlog. Deze resten worden net onder het maaiveld verwacht.

Deze verwachtingen zijn alleen correct wanneer blijkt dat de bodemopbouw niet geroerd is en sporendragende niveaus nog intact zijn. Dit kan met een bureauonderzoek alleen niet worden vastgesteld, hier is een veldonderzoek door middel van mechanische grondboringen noodzakelijk als eerste toets.

Advies
Omdat er een hoge kans is op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied, adviseert Antea Group om binnen het plangebied een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, verkennende fase en eventuele karterende fase, uit te voeren op de locaties waar graafwerkzaamheden dieper dan 30cm -mv gepland zijn. Een verkennend booronderzoek is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en –intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om: 
1) de aard van bodemopbouw en 
2) de mate van intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw inclusief de archeologische sporendragende niveaus te bepalen. 

Locatie horizontale boringen (hobo’s)
Op de locatie van eventuele nieuwe hobo’s worden mechanische boringen gezet tot de einddiepte van de hobo, conform een hiervoor op stellen Plan van Aanpak (conform KNA 4.1, BRL 4000). De diepte van de Hobo’s is nog onbekend, waarschijnlijk liggen deze op een diepte van circa 10 m-mv. In het PvA dient de definitieve omvang van de graafwerkzaamheden te worden opgenomen, op basis waarvan de te beschrijven boormethodiek kan worden bepaald. Op basis van de exacte positie van de boringen ten opzichte van de hobo, kunnen afhankelijk van de in het PvA te bepalen maaiveldhoogtes mogelijk drie potentiële archeologische lagen worden aangetroffen. De eerste potentiële archeologische laag is het niveau op een diepte van circa 0 tot 1,0 m – NAP. Hier bestaat een verwachting voor resten uit het laat-neolithicum en de vroege bronstijd op hoger gelegen getijde- en kwelderafzettingen. De tweede potentiële archeologische laag is het niveau op een diepte tussen circa 1,5 en 5 meter +NAP. Hier bestaat een verwachting voor resten vanaf de late bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen in de top van de oude duinafzettingen. De derde potentiële archeologische laag ligt op een diepte van circa 5 en 12,5 meter +NAP in de top van de jonge duinen. Hier worden resten vanaf de vroege middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd verwacht. 

Locatie infiltratieplas
Bij de infiltratieplassen worden in totaal 5 boringen gezet, tot een diepte van 4 tot 5 m-mv (tot circa 4,5 m +NAP). Dit conform een hiervoor op stellen Plan van Aanpak (conform KNA 4.1, BRL 4000). De onderlinge afstand tussen de boringen is circa 25 meter. Hier worden handmatige boringen gezet omdat wegens technische redenen machinaal boren niet mogelijk is. Dit komt door een te groot duinreliëf en een te grote vegetatiedichtheid. Het maaiveld ligt hier tussen 10,5 en 8 m +NAP waarbij de einddiepte tussen 6,5 en 3m +NAP ligt. Dit betekent dat twee potentiële archeologische lagen onderzocht dienen te worden. De eerste potentiële archeologische laag is het niveau op een diepte tussen circa 1,5 en 5 meter +NAP. Hier bestaat een verwachting voor resten vanaf de late bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen in de top van de oude duinafzettingen. De tweede potentiële archeologische laag ligt op een diepte van circa 5 en 12,5 meter +NAP in de top van de jonge duinen. Hier worden resten vanaf de vroege middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd verwacht.

De bevoegde overheid, in deze de gemeente Wassenaar, heeft ingestemd met bovenstaand advies en heeft onderhavige rapportage goedgekeurd d.d. 11-3-2021.