DOI: 10.14457/tu.the.2015.916
title: มาตรการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลของลูกจ้างในเครือข่ายสังคม

description: ปัจจุบันเครือข่ายสังคมเป็นที่นิยมแพร่หลายเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ นายจ้างจึงหันมาตรวจสอบประวัติผู้สมัครงานและเฝ้าตรวจดูลูกจ้างผ่านทางเครือข่ายสังคมเนื่องจากเป็นวิธีที่สะดวก รวดเร็ว และประหยัด อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเครือข่ายสังคมเกือบทั้งหมดในปัจจุบันได้สร้างคุณสมบัติการตั้งค่าความเป็นส่วนตัวไว้ ผู้ใช้งานเครือข่ายสังคมจึงมักใช้การตั้งค่าความเป็นส่วนตัวนี้เพื่อจำกัดการเข้าถึงจากบุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาต หากนายจ้างต้องการที่จะเข้าถึงเครือข่ายสังคมส่วนบุคคลของลูกจ้างจึงจำเป็นที่จะต้องขอให้ลูกจ้างกระทำการในเครือข่ายสังคมเพื่อให้ตนสามารถเข้าถึงได้ เนื่องจากเครือข่ายสังคมถือเป็นพื้นที่ส่วนตัวที่ผู้ใช้งานยังอาจคาดหมายในความเป็นส่วนตัวได้หากว่าได้มีการกระทำในขั้นตอนเพื่อรักษาความเป็นตัวไว้ และในเครือข่ายสังคมนี้ยังประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคลเป็นจำนวนมาก หากลูกจ้างต้องกระทำการดังกล่าวตามคำขอหรือหรือคำสั่งของนายจ้างย่อมส่งผลกระทบต่อสิทธิส่วนบุคคลของลูกจ้างเป็นอย่างมาก ด้วยเหตุที่กฎหมายไทยที่บังคับใช้ในปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายใดที่ให้ความคุ้มครองลูกจ้างจากการนายจ้างขอหรือสั่งให้ลูกจ้างกระทำการให้นายจ้างเข้าถึงเครือข่ายสังคมไว้เป็นการเฉพาะจึงก่อให้เกิดปัญหาหลายประการดังต่อไปนี้1. ในความสัมพันธ์ตามสัญญาจ้างแรงงานลูกจ้างซึ่งมีอำนาจต่อรองน้อยกว่านายจ้างมักไม่กล้าที่จะปฏิเสธในการกระทำตามคำขอของนายจ้างเพื่อในการให้เข้าถึงเครือข่ายสังคม และเมื่อนายจ้างสามารถเข้าถึงเครือข่ายสังคมของลูกจ้างได้ ทำให้ลูกจ้างต้องระมัดระวังการใช้งานเครือข่ายสังคม และไม่สามารถใช้ประโยชน์จากเครือข่ายสังคมได้อย่างเต็มที่ ด้วยเกรงว่านายจ้างอาจจะพบเห็นการกระทำเหล่านั้นและอาจเกิดความไม่พึงพอใจลูกจ้างได้ ซึ่งกรณีดังกล่าวส่งผลให้ลูกจ้างไม่สามารถใช้งานเครือสังคมของตนได้อย่างอิสระ2. ในการที่นายจ้างสามารถเข้าถึงเครือข่ายสังคมส่วนบุคคลของลูกจ้าง นายจ้างอาจกระทำการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของลูกจ้างที่อยู่ในนั้นเพื่อนำไปใช้ประโยชน์สำหรับนายจ้าง เมื่อพิจารณากฎหมายไทยที่ให้ความคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในปัจจุบันมีเพียงพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 แต่กฎหมายฉบับดังกล่าวให้ความคุ้มครองเฉพาะข้อมูลส่วนบุคคลที่อยู่ในความควบคุมดูแลของหน่วยงานรัฐเท่านั้น ดังนั้น ข้อมูลส่วนบุคคลในเครือข่ายสังคมของลูกจ้างจึงปราศจากกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองทั้งในการเก็บรวบรวม การใช้ การเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล และการเก็บรักษาข้อมูลส่วนบุคคลของลูกจ้าง3. เมื่อนายจ้างขอให้ลูกจ้างกระทำการให้ตนสามารถเข้าถึงเครือข่ายสังคมส่วนบุคคลของลูกจ้าง กรณีเช่นนี้อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างได้ในสองทาง กล่าวคือ กรณีแรก หากลูกจ้างยอมกระทำการให้นายจ้างเข้าถึงเครือข่ายสังคม นายจ้างอาจพบเห็นการกระทำที่ไม่เหมาะสมในเครือข่ายสังคม และตัดสินลูกจ้างจากสิ่งที่ได้พบเห็นนั้น และกรณีที่สอง หากลูกจ้างปฏิเสธไม่กระทำตามคำสั่งหรือคำขอของนายจ้างที่ให้ตนกระทำการให้นายจ้างสามารถเข้าถึงเครือข่ายสังคม อาจก่อให้เกิดความรู้สึกที่ไม่ดีต่อนายจ้างได้เช่นกัน ซึ่งทั้งสองกรณีล้วนอาจก่อให้เกิดทัศนคติที่ไม่ดีแก่นายจ้างต่อลูกจ้าง และสามารถส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างได้จากการศึกษากฎหมายต่างประเทศพบว่าในประเทศสหรัฐอเมริกาหลายมลรัฐได้มีการออกกฎหมายเพื่อคุ้มครองลูกจ้างจากการที่นายจ้างขอให้ลูกจ้างกระทำการให้ตนเข้าถึงเครือข่ายสังคมส่วนบุคคลของลูกจ้าง รวมทั้งช่วยคุ้มครองปัญหาผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างที่อาจเกิดขึ้นจากเครือข่ายสังคมได้ นอกจากนี้ กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของ สหราชอาณาจักรและสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีได้วางหลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลไว้อย่างชัดเจน ซึ่งสามารถช่วยคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของลูกจ้างในเครือข่ายสังคมได้ ผู้เขียนจึงเห็นสมควรว่าประเทศไทยควรนำหลักการของกฎหมายในประเทศต่าง ๆ เหล่านี้มาปรับใช้ในการออกกฎหมาย ทั้งในส่วนของการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และการออกกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาดังกล่าว