DOI: 10.17026/dans-xst-e4aj
title: Plangebied EVZ Goorloop te Beek en Donk, gemeente Laarbeek; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.

description: &lt;p&gt;In opdracht van Bosgroep Zuid-Nederland heeft RAAP in de periode mei-juni 2018 een bureau onderzoek uitgevoerd ten behoeve van de herinrichting van het beekdal van de Goorloop te Beek en Donk (gemeente Laarbeek). In het plangebied (ca. 8,25 ha) zal een Ecologische Verbindings zone (EVZ) ingericht worden. Om dit te bekomen zijn o.a. het wijzigen van de bestaande water loop, het verlagen van het maaiveld, de aanleg van een plasdraszone, het graven en vergroten van poelen en het graven van een sloot gepland. Gezien de omvang van het plangebied en de aard van de geplande werkzaamheden is gekozen voor een bureauonderzoek, resulterend in een archeologische verwachtings- en advieskaart. Doel van het onderzoek was het verkrijgen van inzicht in de aanwezige en verwachte archeologische/cultuurhistorische waarden in het plange bied. Hieraan is vervolgens een concreet advies gekoppeld ten aanzien van een verantwoorde omgang met deze waarden tijdens de planuitvoering. Volgens de archeologische verwachtingskaart (figuur 2) van de gemeente Laarbeek komen bin nen het plangebied meerdere verwachtingszones voor. Voor het grootste deel van het plange bied, voornamelijk in het zuiden van het plangebied en direct langs de Goorloop, gaat het om zones zonder archeologische waarde (categorie 7; waar de verstoring is aangetoond) en een lage archeologische verwachting (categorie 6). Daarnaast komen ook kleine (versnipperde) zo nes voor met een middelhoge en hoge archeologische verwachting (categorieën 4 en 5). De gemeentelijke verwachtingskaart diende als basis voor het opstellen van een gebiedsspecifieke verwachting (figuur 10): - De lage archeologische verwachting hangt samen met de ligging binnen een laag gelegen uitgestrekte beekoverstromingsvlakte. De lage archeologische verwachting wordt ook door on derhavig onderzoek onderschreven; - De zones met een hoge verwachting op de gemeentelijke verwachtingskaart hangen nog sa men met de ligging op een relatief droge dekzandrug waardoor hier nog nederzettingsresten (en eventueel begraafplaatsen) van jager-verzamelaars en landbouwers kunnen verwacht wor den. Op basis van onderhavig bureauonderzoek kan deze hoge archeologische verwachting worden bijgesteld worden naar middelhoog (op basis van resultaten nabijgelegen onderzoeken waarbij geen vindplaatsen en (gedeeltelijk) verstoorde bodems werden aangetroffen; - De zones met een middelhoge archeologische verwachting op de gemeentelijke verwachtings kaart hangen samen met de natte ligging in het beekdal. Hier kunnen nog beekdalgerelateerde vindplaatsen voorkomen (vb. resten van jacht- en visvangst, rituele deposities, grondstoffen winning, afvaldumps). Omdat concrete aanwijzingen voor beekdalgerelateerde vindplaatsen ontbreken (bekende vindplaatsen, historisch kaartmateriaal) geldt er een onbekende archeolo gische verwachting hiervoor. De (gebiedsspecifieke) archeologische verwachtingskaart is vertaald naar een advieskaartje (figuur 11). Alleen voor de delen van het plangebied waar nog archeologische resten worden verwacht komt in aanmerking voor vervolgonderzoek: - Ter plaatse van enkele gebiedjes die op een dekzandrug zijn gelegen geldt nog een middelho ge verwachting voor nederzettingslocaties (en eventueel begraafplaatsen) van jagerverzamelaars en landbouwers. Hier wordt in eerste instantie een proefsleuvenonderzoek aan bevolen indien dieper dan 50 cm (minimale dikte esdek) wordt verstoord.&lt;/p&gt;&lt;p&gt; Op basis van de voorgenomen plannen zullen hier echter geen bodemroerende ingrepen plaats gaan vinden waardoor archeologisch vervolgonderzoek niet nodig is. - Ter plaatse van enkele zones binnen het beekdal geldt nog een onbekende archeologische verwachting voor beekdalgerelateerde vindplaatsen. Hier wordt een archeologische begelei ding aanbevolen indien dieper dan 30 cm (geen esdek) wordt verstoord. Omdat er geen speci fieke archeologische verwachting aan het gebied kan worden toegekend (onbekende archeolo gische verwachting) wordt geadviseerd om de begeleiding laagdrempelig in te steken (exten sieve archeologische begeleiding of inspectie). Op basis van de voorgenomen plannen zal in deze zones (in het uiterste noorden van het plangebied) alleen maar een sloot gegraven wor den. Omdat het hier gaat om een relatief beperkte ingreep wordt geadviseerd om het plan aan te passen om de kosten van een begeleiding te vermijden. Indien een planaanpassing niet mo gelijk is dienen de graafwerkzaamheden archeologisch begeleid te worden (extensieve archeo logische begeleiding of inspectie). Voorafgaand aan archeologisch vervolgonderzoek dient een Programma van Eisen (PvE) te wor den opgesteld. Hierin worden de randvoorwaarden bepaald ten aanzien van het onderzoek. Dit PvE dient in overeenstemming te zijn met de richtlijnen die door het bevoegd gezag worden ge steld. Dit rapport geeft uitsluitend (selectie)adviezen. Om deze te laten bekrachtigen in een selectie besluit kan contact worden opgenomen met de bevoegde overheid, de gemeente Laarbeek.&lt;/p&gt;