DOI: 10.17026/dans-z7f-a2vv
title: Zandmaas - Stuwpand Belfeld Proefproject 2: uitvoeringsbegeleiding
title: Behoud en onderzoek van archeologische waarden in het Maasdal in het kader van de Maaswerken

description: &lt;p&gt;RAAP IVO 1996 en 1997&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In 1996 is door RAAP Archeologisch Adviesbureau in opdracht van ‘De Maaswerken’ een AAI, bestaande uit archeo-geologisch booronderzoek, uitgevoerd in het plangebied PP2 teneinde de archeologische waarde en potentie ter plaatse vast te stellen.&lt;br&gt;In verband met een planwijziging werd in 1997, een tweede AAI verricht, eveneens door RAAP Archeologisch Adviesbureau.&lt;br&gt;Archeologisch vondstmateriaal is niet aangetroffen. De classificatie `hoge archeologische verwachting' kon door het uitgevoerde booronderzoek niet bevestigd worden.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;PTA / RAAP uitvoeringsbegeleiding 1999&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Onder leiding van het ROB-projectteam Archeologie Maaswerken / Via Limburg verrichtte archeologisch waarnemer P. Folkersma met ondersteuning van J. Roymans (RAAP) in de periode van 18 oktober tot 31 december 1999 de archeologische begeleiding van bagger- en graafwerkzaamheden in en langs de rivier de Maas ten behoeve van verbreding en verdieping van het zomerbed.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Er zijn archeologische resten uit verschillende perioden verzameld, onder meer een viertal midden-paleolieten. Gelet op het voorkomen van botskegels op het oppervlak zijn deze artefacten verspoeld. Reeds op basis van de geologische situatie in het plangebied was het vermoeden gerezen dat artefacten uit deze periode niet meer aanwezig zouden zijn op de originele plaats waar ze verloren, afgedankt of gedeponeerd waren. De midden-paleolithische artefacten passen desalniettemin in het algemene beeld dat de vroege mens rivierlandschappen intensief exploiteerde, omdat ze een stabiel, voedselrijk milieu vertegenwoordigen.&lt;br&gt;De vondsten bestaan verder uit verscheidene metalen, in het bijzonder ijzeren, objecten. Daarvan moeten vooral twee tot drie punters worden genoemd, die globaal te dateren zijn in de periode IJzertijd tot en met Nieuwe Tijd. Het betreft hier de ijzeren uiteinden van stokken die gediend hebben voor het voortbewegen van vaartuigen.&lt;br&gt;Opvallend zijn voorts twee ijzeren paardenbitten, die niet scherper gedateerd kunnen worden dan IJzertijd-Nieuwe Tijd. Wellicht zijn deze objecten met opzet, bijvoorbeeld als offer, in de rivier gedeponeerd. Eenzelfde betekenis mag wellicht worden toegekend aan de vondst van een ijzeren lanspunt uit de periode IJzertijd-Vroege Middeleeuwen.&lt;br&gt;In het talud van een nieuw aangelegde oever werden over een afstand van ca. 50 m middeleeuwse scherven aangetroffen. Het vermoeden is dat het aardewerk behoren tot de resten van een nederzettingscomplex.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens de actieve begeleiding, werden op onverwachte plekken verschillende waardevolle archeologische vondsten gedaan. Het bleek dat de gangbare prospectietechnieken uit de landarcheologie, niet zonder meer toepasbaar zijn op het water. Het archeologisch potentiaal van de rivier bleek hoger dan werd aangenomen, waarmee het belang van het actief begeleiden van baggerwerkzaamheden voor de toekomst is onderstreept.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;PTA uitvoeringsbegeleiding Grauwe Beer 2000&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De opgraving De Grauwe Beer te Rijkel heeft duidelijk gemaakt dat direct langs de Maas rekening gehouden moet worden met de aanwezigheid van archeologische stratigrafieën. Reeds tijdens de opgraving werd geconstateerd dat resten uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd zich bovenin in de bodem bevonden en dat op een dieper niveau prehistorische vondsten gedaan werden.&lt;br&gt;De aangetroffen archeologische resten omvatten vuurstenen artefacten, prehistorisch handgevormd aardewerk, Romeins aardewerk, keramiek uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Daarnaast is een bepeperkt aantal antropogene grondsporen aangetroffen. De kleinschaligheid van het onderzoek staat het niet toe vergaande en eenduidige uitspraken te doen over het exacte aantal gebruiksmomenten en de aard van deze activiteiten. Desalniettemin zijn er aanwijzingen, in de vorm van verticale verspreiding en het typomorfologische karakter van de vondsten dat de oudste archeologische resten uit het Mesolithicum dateren. Daarnaast zijn gelet op de vondst van een stenen bijl activiteiten ten tijde van het Neolithicum waarschijnlijk.&lt;br&gt;Vermoed wordt dat de prehistorische resten de neerslag vormen van kortstondige activiteiten langs de rivier de Maas (off-site-activiteiten). Het geringe aantal antropogene grondsporen die zijn aangetroffen, wijst eveneens in die richting. De jongere archeologische resten uit de Romeinse Tijd, Middeleeuwen en Nieuwe Tijd kunnen op dezelfde manier verklaard worden, waarbij het zelfs niet uit te sluiten is dat ze, zeker in het geval van de middeleeuwse en nieuwe-tijdse scherven, samenhangen met de essen van de nabijgelegen historische nederzetting Beesel-Ouddorp. In dat geval moeten de vondsten eerder gezien worden als artefacten die bij toeval daar zijn beland dan als artefacten die getuigen van menselijke activiteiten ter plaatse.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;PTA onderwateronderzoek Biesweerd 2000&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Noodonderzoek te Biesweerd wegens melding vondst van houtdelen bij baggerwerkzaamheden.&lt;br&gt;De arch. resten behoren tot de scheepsconstructie van een laat-middeleeuws platbodem vaartuigje. Daarnaast zijn er houten palen gevonden die niet tot de scheepsconstructie behoren. Onderzoek heeft uitgewezen dat het hout waarschijnlijk niet afkomstig is van een in situ liggend scheepje, maar dat de scheepsonderdelen zijn hergebruikt om dienst te doen als oeverbeschoeiing.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;-&lt;/p&gt;&lt;p&gt;PTA onderwateronderzoek Hanssumerweerd 2001&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Een opgebaggerde Romeinse zuiltrommel vormde de aanleiding voor archeologisch onderzoek te Hanssumerweerd in juni-september 2001. Er zijn verschillende deelonderzoeken uitgevoerd: geluidsgolven, oppervlaktekartering, proefputten, begeleiding.&lt;br&gt;Ten aanzien van de aanwezigheid van archeologica in het zomerbed kan worden gesteld dat in de proefputten geen archeologische resten of andere aanwijzingen voor een vindplaats zijn aangetroffen. Hierbij moet worden opgemerkt dat het hier gaat om een zeer kleine steekproef.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;ZM 04 Proefproject 2 - Stuwpand Belfeld zomerbedverbreding km 86,9 – 92,5&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;ZM 05 Proefproject 2 - Stuwpand Belfeld nevengeul Belfeld-West&lt;/p&gt;
description: Date: 11-20 september 1996; 1997 (IVO verkennende fase RAAP)
description: Date: 11 oktober-10 december 1999 (uitvoeringsbegeleiding PTA/RAAP)
description: Date: voorjaar 2000 (uitvoeringsbegeleiding Grauwe Beer PTA)
description: Date: januari-maart 2000 (onderwateronderzoek Biesweerd PTA)
description: Date: juni-september 2001 (onderwateronderzoek Hanssumerweerd PTA)
description: Date Submitted: 2009-02-12