DOI: 10.17026/dans-zxx-vwx5
title: Toornwerderweg 7, Toornwerd gemeente Loppersum

description: &lt;p&gt;Gelegen aan de wierdevan Toornwerd, waarop de borg Ewsum gelegen was. In de omgeving sporen uit de IJzertijd, Romeinse tijd en Middeleeuwen bekend. Toornwerd is bekend in geschreven bronnen vanaf de 10e eeuw. In het plangebied is voor de 20ste eeuw geen bebouwing bekend.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied ligt op de rand van de wierde van Toornwerd. Uit onderzoek blijkt dat de wierde in elk geval in de laatste eeuwen voor het begin van onze jaartelling al aanwezig was. Uit onderzoek in de omgeving blijkt dat ook buiten de duidelijke wierden archeologische sporen aanwezig zijn, zoals greppels, sloten, kuilen en waterputten. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het Paleolithicum en Mesolithicum was bewoning in het plangebied mogelijk, maar het pleistocene niveau is gelegen 10-12 meter onder maaiveld. Door verdrinking van het landschap vanaf het Neolithicum en de invloed van de zee is dit niveau zeer waarschijnlijk verspoeld. Het plangebied heeft zo tussen 5500 en 1500 v. Chr. in een getijdegebied gelegen. De verwachting op resten uit de perioden Paleolithicum – Mesolithicum is dan ook laag.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de periode Neolithicum – Late Bronstijd is het gebied erg nat, en onaantrekkelijk voor bewoning. Pas vanaf het begin van de IJzertijd treden er kwelderwallen op waardoor bewoning mogelijk wordt. De verwachting op resten uit de periode Neolithicum – Late Bronstijd is dan ook laat.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanaf de IJzertijd vindt kolonisatie van het kweldergebied plaats. In eerste instantie komen vlaknederzettingen voor, maar al snel worden woonheuvels opgeworpen om droge voeten te houden in het geval van hoog water. In de wierde van Toornwerd is aardewerk aangetroffen uit de laatste eeuwen van voor de start van onze jaartelling. Ook zijn er lagen aangetroffen die te dateren zijn in de 9e eeuw. Een groot deel van de wierde is rond 1900 afgegraven, waardoor een groot deel van de archeologie op dat deel van de wierde verdwenen is. Het plangebied is dit bespaard gebleven, doordat het plangebied net buiten de ringweg van de wierde ligt. De verwachting op resten uit de periode IJzertijd t/m Middeleeuwen hoog. Resten kunnen bestaan uit ophooglagen, landinrichtingssporen zoals sloten en greppels, kuilen, putten, huizen, en vondstmateriaal zoals aardewerk, bouwmateriaal, hout, en bot.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het plangebied is pas in de 20ste eeuw bebouwd geraakt. De kans dat er bebouwingsresten uit de Nieuwe tijd aanwezig zijn is klein. Op historisch kaartmateriaal zijn in het plangebied geen ingravingen als sloten bekend, maar dit betekent natuurlijk niet dat deze niet aanwezig waren voordat de kaarten opgetekend zijn. Op het AHN is het plangebied wel iets hoger gelegen. Ophooglagen kunnen wel aanwezig zijn. De kans op resten uit de Nieuwe tijd is hierom laag tot middelhoog te noemen. Resten zullen dan bestaan uit ophooglagen, losse vondsten zoals aardewerk en bouwmateriaal, pijpenkopjes, en landinrichting zoals sloten en greppels en hekwerken.&lt;br&gt;Aangezien er momenteel nog niet bekend is welke optie (versterking, sloop en nieuwbouw op de bestaande locatie, of sloop en nieuwbouw op een andere locatie op de kavel) uitgevoerd gaat worden, wordt het volgende advies gegeven:&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wanneer de ingrepen niet groter zijn dan 100 m2 is vervolgonderzoek niet noodzakelijk. Indien er wel bodemingrepen plaats gaan vinden die de grenzen overschrijden, bijvoorbeeld bij sloop en herbouw op een andere locatie op de kavel, moet voorafgaan aan de bodemingrepen een verkennend booronderzoek worden uitgevoerd.&lt;/p&gt;