DOI: 10.14457/tu.the.2019.1254
title: การห้ามเปิดเผยอัตลักษณ์ของผู้ต้องสงสัยและผู้ถูกกล่าวหาในชั้นก่อนฟ้องคดี

description: วิทยานิพนธ์เรื่อง “การห้ามเปิดเผยอัตลักษณ์ของผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกกล่าวหาในชั้นก่อนฟ้องคดี” เป็นการศึกษาหลักเกณฑ์ในการชั่งน้ำหนักการคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องสงสัย ผู้ถูกกล่าวหา และประโยชน์สาธารณะ จากการเปิดเผยอัตลักษณ์ของผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกกล่าวหา อันมีความมุ่งหมายให้สาธารณชนได้รับประโยชน์จากการเปิดเผยอัตลักษณ์ในเวลาเหมาะสม และเมื่อมีความจำเป็นเท่านั้น เพื่อมิให้กระทบสิทธิของผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกกล่าวหาอันได้รับการรับรองตามหลักการสากล และกฎหมายภายในของประเทศต่าง ๆ เนื่องจากในปัจจุบันพบการละเมิดสิทธิของบุคคลดังกล่าวจากการเปิดเผยอัตลักษณ์อยู่บ่อยครั้ง อันส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อสิทธิของผู้ต้องสงสัย ผู้ถูกกล่าวหา และครอบครัวหลายประการ ไม่ว่าจะเป็น สิทธิในการได้รับการสันนิษฐานว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ สิทธิในความเป็นส่วนตัว สิทธิในเกียรติยศ ชื่อเสียง และครอบครัว เป็นต้น ประกอบกับปัจจุบันมีการพัฒนาแนวความคิด และกฎหมายเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลในรูปแบบต่าง ๆ รวมถึงการเรียกร้องสิทธิที่จะถูกลืมของปัจเจกบุคคล ผู้เขียนจึงเห็นว่าหากมีมาตรการที่สามารถคุ้มครองผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกกล่าวหาจากการเปิดเผยอัตลักษณ์ครอบคลุมในชั้นต่าง ๆ ของกระบวนการยุติธรรมย่อมเป็นการแก้ปัญหาเกี่ยวกับการถูกละเมิดสิทธิในแง่ของสิทธิความเป็นส่วนตัว และสิทธิในข้อมูลส่วนบุคคลได้จากต้นเหตุของปัญหา อันทำให้ปัจเจกชนไม่ต้องไปเรียกร้องสิทธิที่จะถูกลืมของตนซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุเพียงช่องทางเดียวเท่านั้น ในการศึกษาวิจัยนั้นกระทำโดยการศึกษาจากมาตรการที่เกี่ยวข้องในต่างประเทศ อันประกอบไปด้วย สหราชอาณาจักร ประเทศนิวซีแลนด์ และประเทศเยอรมนี ซึ่งพบรูปแบบการกำหนดมาตรการที่แตกต่างกันหลายรูปแบบในแต่ละประเทศ ทั้งในรูปแบบของกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กฎหมายอาญา ระเบียบหรือข้อบังคับของหน่วยงานตำรวจ และจริยธรรมของสื่อมวลชน โดยสหราชอาณาจักรมีการบัญญัติห้ามเปิดเผยชื่อของผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกจับกุมเอาไว้จนกว่าบุคคลเหล่านั้นจะถูกกล่าวหาอย่างเป็นทางการโดยรัฐ และได้กำหนดข้อยกเว้นไว้ในกรณีที่มีประโยชน์แห่งความชอบธรรมตามกฎหมายที่สามารถเปิดเผยได้ โดยได้บัญญัติไว้ในรูปแบบของระเบียบหน่วยงานตำรวจ และพระราชบัญญัติ ทั้งนี้เนื่องจากในช่วงหลังได้พบการละเมิดสิทธิของบุคคลจากการเปิดเผยข้อมูล หรือรายงานข่าวสารโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจและสื่อมวลชนว่าบุคคลใดอาจเป็นผู้ต้องสงสัยว่ากระทำความผิดอาญา แต่ในภายหลังปรากฏว่าไม่มีการดำเนินคดีอาญาต่อบุคคลเหล่านั้นแต่อย่างใด ในส่วนของประเทศนิวซีแลนด์นั้นได้มีการตรากฎหมายเกี่ยวกับการระงับการเปิดเผยชื่อของผู้เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมไม่ว่าจะเป็นผู้ถูกกล่าวหา ผู้เสียหาย หรือพยานมาเป็นระยะเวลานานแล้ว และเป็นประเทศที่มีการบัญญัติกฎหมายในประเด็นดังกล่าวอย่างละเอียดและสมบูรณ์ที่สุด โดยกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ซึ่งมีสาระสำคัญ คือ โดยหลักจะต้องเปิดเผยข้อมูลของผู้ถูกกล่าวหาในกระบวนการยุติธรรมตามหลักการพิจารณาคดีโดยเปิดเผย เว้นแต่ เข้าหลักเกณฑ์ตามที่กฎหมายกำหนด และได้รับอนุญาตจากศาลจึงจะได้รับการระงับการเปิดเผยชื่อได้ และท้ายที่สุดในส่วนของประเทศเยอรมนีได้มีการกำหนดเกณฑ์ในการเปิดเผยอัตลักษณ์ของผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกกล่าวหาตามหลักการพิจารณาถึงประโยชน์สาธารณะไว้ในจริยธรรมของสื่อมวลชน อีกทั้งมีคำพิพากษาศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปในประเด็นที่เกี่ยวข้องอันสามารถมาใช้เป็นต้นแบบในการศึกษาเพื่อกำหนดมาตรการทางกฎหมายที่เหมาะสมในการคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องสงสัย ผู้ถูกกล่าวหา จากการถูกเปิดเผยอัตลักษณ์ต่อไป โดยภายหลังจากการศึกษาพบว่าการกำหนดมาตรการทางกฎหมายที่สามารถเปิดโอกาสให้ศาลสามารถใช้ดุลยพินิจในการชั่งน้ำหนักระหว่างสิทธิของผู้ต้องสงสัย ผู้ถูกกล่าวหา และประโยชน์สาธารณะได้ ประกอบกับการกำหนดเกณฑ์ระยะเวลา ลักษณะความผิด และพฤติการณ์ส่วนตัวของผู้ต้องสงสัย หรือผู้ถูกกล่าวหาอันเหมาะสมแก่การเปิดเผยหรือปกปิดอัตลักษณ์และข้อมูลของผู้ต้องสงสัย และผู้ถูกกล่าวหา รวมถึงกำหนดบทลงโทษในกรณีที่มีการฝ่าฝืนที่เหมาะสม สามารถคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องสงสัย ผู้ถูกกล่าวหา และสาธารณะชนได้อย่างเท่าเทียม สม่ำเสมอ และมีแบบแผนมากยิ่งขึ้น