DOI: 10.17026/dans-zpw-sy6c
title: Archeologisch bureauonderzoek en gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek Torenlaan (ong.) te Putten

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied een ligging heeft op een stuwwalglooiing die waarschijnlijk bedekt is met (gordel)dekzand, als overgangs-/randzone van de ten oosten gelegen Stuwwal van Garderen naar het ten westen gelegen Pleistocene bekken van de Gelderse Vallei. De van nature voldoende gedraineerde gronden van de stuwwalglooingen (waarschijnlijk bedekt met dekzand) waren geschikte woongronden voor zowel Jagers-Verzamelaars (Laat-Paleolithicum en Mesolithicum) als voor Landbouwers (vanaf het Neolithicum). Op basis van het historisch gebruik van het plangebied wordt verwacht dat er binnen het plangebied een plaggendek aanwezig is. Het plangebied heeft een hoge verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit alle archeologische perioden vanaf het Laat-Paleolithicum. In de omgeving van het plangebied zijn door middel van gravend onderzoek reeds een aantal vindplaatsen uit de Late-Prehistorie en de Middeleeuwen (vanaf de Bronstijd t/m de Late-Middeleeuwen) aangetroffen. Op grotere afstand, maar nog wel binnen het onderzoeksgebied, zijn grafheuvels uit het Neolithicum, Bronstijd of IJzertijd aangetroffen (deels in de vorm van een soort van grafheuvellijn). Archeologische resten worden verwacht in het te verwachten (dikke) plaggendek (Aa-horizont) en in de top van de dekzandafzettingen (top van de afgedekte podzolbodem (haar- of veldpodzolbodem) of restant hiervan).&lt;br&gt; &lt;br&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase direct gecombineerd met de karterende fase) blijkt dat de bodemopbouw binnen het merendeel van het plangebied intact is en bestaat uit een gemiddeld 60 cm dik plaggendek met hieronder het resterende deel van de van oorsprong gevormde veldpodzolgrond, vanaf de inspoelings-Bhe-horizont. Dit bodemprofiel is gevormd in een afdekkende laag (gordel)dekzand. Dit goed gesorteerde zand loopt door tot gemiddeld 140 cm -mv. Hieronder bevindt zich slecht gesorteerd en grindrijk zand. Deze afzettingen betreffen of nog sneeuwsmeltwaterafzettingen of direct gestuwde afzettingen. Alleen ter plaatse van boring 2 is een diep verstoorde bodemopbouw aangetroffen, tot circa 210 cm -mv. Het archeologische vondst- en sporenniveau zal binnen het merendeel van het plangebied nog intact aanwezig zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Archeologische indicatoren zijn aangetroffen in de top van het resterende deel van de veldpodzolgrond, direct onder het plaggendek. Deze bestaan uit kleine fragmenten handgevormd aardewerk met een magering van fijn kwartsgruis en/of afgerond zand. Op één fragment zijn versiering aanwezig, in de vorm van een horizontale touwindruk (fijn) en twee verticale nagelindrukken. Mogelijk betreft het een fragment van een standvoetbeker of potbeker uit de perioden Midden-Neolithicum B tot Laat-Neolithicum B (3100-2100 voor Chr.). Een jongere datering van de fragmenten handgevormd aardewerk kan echter op dit moment nog niet worden uitgesloten. In het plaggendek zijn fragmenten rood-bakkend aardewerk, steengoed, Faience, witbakkend aardewerk en kogelpotaardewerk aangetroffen. Dit betreft waarschijnlijk mestaardewerk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Geconcludeerd wordt dat de aangetroffen archeologische indicatoren duiden op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats binnen het plangebied. De gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het bureauonderzoek, wordt door het booronderzoek dan ook bevestigd, zowel voor wat betreft de landschappelijke ligging en bodemopbouw en de verwachte archeologische indicatoren. De archeologische laag bevindt zich direct onder het plaggendek, waarbij resten zich vooral in situ zullen bevinden tussen circa 60 en 120 cm -mv, in het resterende veldpodzolprofiel. Archeologische sporen zullen goed zichtbaar zijn tussen circa 90 en 120 cm -mv (BC-horizont en top C-horizont). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Indien er door de voorgenomen ingreep (twaalf grondgebonden rug-aan-rug woningen) graafwerkzaamheden worden uitgevoerd tot in/op het gele zand (top van de C-horizont), dan zal binnen het plangebied de te verwachten laatprehistorische worden verstoord. Behoud in situ is alleen maar mogelijk als bodemingrepen niet dieper gaan dan circa 30 cm minus huidig maaiveld (circa 17,6 m +NAP). Er dient een dikte van circa 20 tot 30 cm van het plaggendek behouden te blijven als bufferzone en conserveringslaag van de onderliggende vondsten- en sporenlaag in de top van de (gordel)dekzandafzettingen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt door Econsultancy de aanbeveling gedaan om binnen het plangebied een vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Behoud van de archeologische vindplaats(en) zal niet mogelijk zijn bij een niet aangepaste uitvoering van de huidige plannen (graafwerkzaamheden tot in/op het gele zand (top van de C-horizont), ten behoeve van de aanleg van funderingen en nutsvoorzieningen. Geadviseerd wordt het vervolgonderzoek te laten uitvoeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek (IVO-P). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het proefsleuvenonderzoek (IVO-P) dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, waarin beschreven staat op welke wijze het onderzoek uitgevoerd dient te worden. Dit PvE dient te worden beoordeeld door het bevoegd gezag (gemeente Putten).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Indien de initiatiefnemer de uitvoering van de huidige plannen aanpast, waardoor de geplande bode-mingrepen niet dieper gaan dan circa 30 cm minus huidig maaiveld (circa 17,6 m +NAP), dan is vervolgonderzoek niet noodzakelijk. De archeologische vindplaats zal dan in situ behouden blijven.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2014-12-18