DOI: 10.17026/ar/nfbbto
title: Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Vakantiepark Haveltweg 63 te Handel (Gemeente Gemert-Bakel)

description: In de periode december 2024 – januari 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Haveltweg 63 te Handel (gemeente Gemert-Bakel). 
De aanleiding hiertoe betreft een omgevingsplanactiviteit (OPA) ten behoeve van de (her)ontwikkeling van de locatie. Er zullen vakantiehuisjes worden gebouwd met nieuwe nutsvoorzieningen. Daarbij zal het terrein opnieuw worden ingericht (aanleg paden, aanplant bomen, e.d.). De diepte van de toekomstige bodemverstoring zal variabel zijn. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een aanlegdiepte tot ten minste 0,8 meter beneden maaiveld voor de fundering van de vakantiehuizen. Ter plaatse van de aan te leggen paden zal ook verdere infrastructuur zoals riolering worden aangelegd. De aanlegdiepte voor de riolering bedraagt een diepte tot één meter beneden maaiveld. Voor de boomaanplant kan lokaal tot mogelijk grotere diepte worden verstoord.
Het centrale en zuidelijke deel van de onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de Gemert-Bakel in de zone Categorie 4: hoge archeologische verwachting. Het overige deel van de onderzoekslocatie ligt in Categorie 6: lage archeologische verwachting. Volgens het bestemmingsplan ‘de Rooye Asch 2013’ (vastgesteld 10-7-2014) ligt het zuidelijk en centrale deel van het plangebied in Waarde - Archeologie. Voor deze verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 100 m2 en dieper dan 40 centimeter beneden maaiveld. Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is. 
Het plangebied ligt op een plateau-achtige horst bedekt met een dun laagje dekzand nabij watervoorzieningen. Van oudsher vestigde de mens zich over de overgang van nat naar droog. Nabij dergelijke gradiëntzones waren namelijk de meeste voedselbronnen en (drink)water beschikbaar. Het plangebied ligt in een gradiëntzone. Echter, tot op heden zijn er geen vuursteenvondsten bekend uit de periode jager-verzamelaars. Om deze redenen geldt er een middelhoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum tot en met mesolithicum. De grofzandige en grindige rivierafzettingen zijn, voordat deze zijn afgedekt met een laag dekzand, niet erg vruchtbaar en houden slecht vocht vast. De dikte van het dekzand is bepalend voor de geschiktheid als akkerland. Binnen het plangebied de worden veldpodzolgronden verwacht. Deze gronden zijn kenmerkend voor lagergelegen zones in het dekzandlandschap. Deze laag gelegen veldpodzolgronden werden vaak gebruikt als weiland of bos. Toch kan zeker niet uitgesloten worden dat de omgeving van het plangebied als vestigingslocatie is gekozen. Op basis hiervan geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met vroege middeleeuwen. Het plangebied ligt aan de aan de Haveltweg, ten oosten van de historische dorpskern van Handel. Het maakte deel uit van de woeste gronden van de Groote Peelke. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat het plangebied sinds het begin van de 19e eeuw grotendeels onbebouwd was. In de loop van de jaren 60 en 70 wordt het plangebied als kampeerterrein en recreatiepark in gebruik genomen. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een lage verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. 

Wat betreft de conservering en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten kan het volgende gesteld worden: Er worden veldpodzolgronden verwacht binnen het plangebied. Over het algemeen kunnen (anorganische) vondsten en sporen in goede toestand worden aangetroffen mits de grond niet te diep is bewerkt. Bij veldpodzolgronden zijn de omstandigheden voor het aantreffen van organische resten minder goed: door de relatief lage grondwaterstand (GWT VI) kunnen organische resten vaak enkel in diepere, waterhoudende sporen zoals waterputten bewaard blijven. 
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw binnen het grootste deel van het plangebied bestaat uit (deels) intacte veldpodzolgronden. 
Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de ondergrond kunnen worden aangetroffen. De in het vooronderzoek opgestelde archeologische verwachting (middelhoog voor laat-paleolithicum – vroege middeleeuwen) blijft dan ook gehandhaafd. 
Op basis hiervan wordt voor het deel van het plangebied dat een archeologische dubbelbestemming heeft in het bestemmingsplan ‘de Rooye Asch 2013’ (vastgesteld 10-7-2014) een vervolgonderzoek geadviseerd. Deze zone is gebaseerd op de advieskaart uit het rapport van SOB Research.
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Gemert-Bakel), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodem verstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. 
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.