DOI: 10.17026/dans-z5z-qfbj
title: Middelburg Koningstraat 10-18 Middelburg Koningstraat 10-18, Fase 2. Gemeente Middelburg. Sloopbegeleiding, opgraving en archeologische begeleiding van de bodemsanering

description: &lt;p&gt;Tussen 2 en 7 oktober 2015 werd een Definitief Archeologisch Onderzoek uitgevoerd binnen het plangebied Koningstraat 10-18 te Middelburg (gemeente Middelburg). De aanleiding tot het archeologisch onderzoek was het voornemen om binnen het circa 600 vierkante meter grote plangebied de vervallen woningen te slopen en 5 nieuwbouwwoningen te realiseren. Voor de nieuwbouw diende men de bouwkuil tot circa 1 meter beneden maaiveld uit te graven. In de achterliggende tuinen moest eveneens worden gegraven. Hier was de bodem vervuild en moest tot circa 0,6 meter beneden maaiveld de grond worden afgegraven.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens dit onderzoek werden verschillende archeologische resten gevonden. Deze resten houden verband met woningen die hier sinds de late middeleeuwen hebben gestaan. &lt;br&gt;Sporen uit deze vroege periode, i.e. vóór 1500, zijn echter fragmentarisch en staan los van elkaar. Deze oudere resten zijn dan ook enkel aangetroffen op de plekken waar de noodzaak was om dieper te graven dan de vooropgestelde 1 meter beneden maaiveld. Meer specifiek is dit gebeurd bij de grote doorsnede (coupe) in het noordelijk deel van het plangebied en ter plaatse van de gevelmuren, die ten behoeve van de nieuwe woningen moesten verwijderd worden. De oudere, laatmiddeleeuwse, sporen betreffen wel steeds kuilen gevuld met beer en/of (bouw)afval. Ze bevatten in enkele gevallen ook mooie voorwerpen zoals een complete kamerpot, een stuk van een spreeuwenpot of een zeer kleine dobbelsteen uit dierlijk bot gesneden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In hoofdzaak zijn echter restanten van woningen gevonden die hier in de nieuwe tijd zijn gebouwd. Daarvoor is in de vroegste fase wel steeds gebruik gemaakt van beschikbare laatmiddeleeuwse baksteen. Er konden 3 grote fasen worden onderscheiden. In de 16de en 17de eeuw profiteren de bewoners van de Koningstraat mee van de welvaart die in de stad heerst ten gevolge van de economische bloei onder impuls van internationale handel. Dit uit zich in de aanwezigheid van enkele kleine en enkele grotere panden en wellicht ook een vrij grote open ruimte, of tuin binnen het onderzoeksgebied. De panden hebben in hoofdzaak een woonfunctie. Over de leefomstandigheden in deze periode beschikken we over de vulling van een beerkelder, die tijdens de sloop van de gevelmuren werd verwijderd, maar toch deels kon worden bemonsterd. De vondsten uit dit spoor schetsen een mooi beeld van het leven in Middelburg in deze periode. Er heerste in deze buurt wellicht enige welstand, want zowel het aardewerk, als het ecologisch vondstmateriaal combineren zeer gewone dingen met meer exotische, mondaine voorwerpen en spijzen. Deze exotische producten zijn afkomstig uit Italië of Spanje, maar ook uit Zuidoost-Azië. Uniek is bijvoorbeeld een fragment van een kleurrijk majolica bord uit Montelupo (Italië). Dit bord met zogenaamd nastri-decor, is slechts enkele keren gevonden bij archeologisch onderzoek en benadrukt de invloed van de internationale status van Middelburg als handelsstad. Dit beeld sluit overigens ook nauw aan bij de contemporaine vondsten gedaan bij het onderzoek op het terrein van de voormalige Berghuijskazerne, aan de overzijde van de Koningstraat. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ook in de tweede fase, in de 18de eeuw en 19de eeuw, worden de huizen aan de Koningstraat nog bewoond, al dan niet aangepast. Er worden zelfs nog panden bijgebouwd, echter, sporen uit deze periode werden bijna niet gevonden. Vondsten en historisch kaartmateriaal geven getuigen echter wel van bewoning in die tijd. Sprekend voor deze periode is de vondst van enkele uniformknopen, die herinneren aan een directe relatie met de Berghuijskazerne, die in deze periode in de Koningstraat is gevestigd. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aan het begin van de 20ste eeuw is de omgeving van de onderzoekslocatie al sterk veranderd. De Noordmonsterkerk is al meer dan een halve eeuw afgebroken en de buurt van de Koningstraat en Bagijnhof, een buurt met veel kleinere woonpercelen, is wellicht al een meer volkse buurt. De nood aan huisvesting voor een stijgende stedelijke bevolking heeft als gevolg dat ook het bouwblok waarin de onderzoekslocatie is gelegen verder wordt verkaveld. Het is het begin van de 3de fase, omstreeks 1916. Het meest noordelijk huis, op de hoek met de voormalige Pluimstraat (nu Bagijnhof) blijft behouden, maar de bebouwing in het zuidelijke en centrale gedeelte van het plangebied wordt (deels) gesloopt en er komen een drietal kleinere woningen. Zo krijgt het straatbeeld van de Koningstraat zijn uitzicht welke het tot voor de sloop in 2015 heeft gehad.&lt;/p&gt;