DOI: 10.17026/dans-2cn-thtv
title: Een archeologische begeleiding aan de Rijksche Wetering te Puiflijk, gemeente Druten (Gld.)

description: &lt;p&gt;Opdrachtgever Waterschap Rivierenland.&lt;br&gt;Op basis van de resultaten van de archeologische opgraving met beperking kan een beeld geschetst worden van landgebruik op de onderzoekslocatie. Er zijn geen aanwijzingen voor gebruik van het onderzoeksterrein voor de Late Middeleeuwen. Een aantal scherven 15e eeuws steengoed en de vondst van een aantal maalsteenfragmenten, leisteen- en baksteenfragmenten aan de oostkant van de onderzoekslocatie zijn een indicatie dat hier vanaf de Late Middeleeuwen sprake is geweest van menselijke activiteit. Het merendeel van de vondsten dateert uit de Nieuwste Tijd. In drie van de vier werkputten langs het trace van de onderzoekslocatie is de oude loop van de Rijksche Wetering teruggevonden. Hier en daar zijn de ontwateringssloten teruggevonden die in de directe omgeving nog steeds in het landschap te zien zijn (werkput 1, spoor 5 en werkput 2, spoor 3). Halverwege het trace is vastgesteld dat de loop van de wetering zich naar het noorden verplaatste (werkput 3, spoor 5). Tevens is vastgesteld dat aan de noordzijde van de wetering de dijkweg werd begrensd door een sloot (werkput 3, spoor 4). De wetering stroomde waarschijnlijk naar een schutlaken. Restanten hiervan zijn gevonden in werkput 4 (sporen 12 en 13). Het schutlaken was dusdanig geconstrueerd dat er een moerassige zone tussen de dijken was ontstaan. De wetering kwam in deze zone uit (werkput 4, spoor 3). De gegevens worden bevestigd door de historische (topografische) atlassen van 1830-1855 (Geudeke et al. 1990) en 1905 (Van der Leest &lt;br&gt;et al. 2005). Het landschap rondom deze sporen bestond voornamelijk uit komklei-gebieden. In deze lagen is vondstmateriaal gevonden dat gerelateerd kan worden aan visvangst en beweiding. Het merendeel echter kan beschouwd worden als offsite materiaal. In hoeverre dit vondstmateriaal is te koppelen aan een voorloper van het hedendaagse dorp Molenhoek is niet nader onderzocht.&lt;br&gt;Aan de hand van de resultaten van het onderzoek kunnen de onderzoeksvragen uit het PvE als volgt beantwoord worden:&lt;br&gt;1 Uit welke periode dateren de archeologische sporen die worden aangetroffen?&lt;br&gt;Op de onderzoekslocatie zijn sporen vanaf de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwste Tijd aangetroffen. De oudste fase betreft een komkleigebied, mogelijk een weidegebied, aan de oostkant van de locatie waar een aantal&lt;br&gt;scherven van 15e eeuws steengoed zijn gevonden. &lt;br&gt;2 Is er een relatie te leggen tussen de mobilia en de grondsporen?&lt;br&gt;Het vondstmateriaal is slechts in een aantal gevallen gekoppeld aan een spoor. Het merendeel is verzameld in vakken tijdens aanleg van het vlak.&lt;br&gt;Deze vondsten zijn gebruikt bij de interpretatie van de onderliggende sporen.&lt;br&gt;3 Is het mogelijk de functie van de sporen en/of structuren binnen de (mogelijke) vindplaats aan te geven?&lt;br&gt;Er is geen sprake van een vindplaats in de vorm van bijvoorbeeld een nederzetting. Wel is de oude loop van de Rijksche Wetering teruggevonden en&lt;br&gt;zijn er sterke aanwijzing dat ter hoogte van werkput 4 een schutlaken heeft gestaan. Tevens hebben langs de wetering mogelijk sloten gelopen en lijkt de wetering uit te zijn gekomen in een moerassige zone aan de westkant van&lt;br&gt;het schutlaken.&lt;br&gt;4 Wat is de diepteligging van de sporen ten opzichte van het maaiveld en wat is de eventuele onderliggende stratigrafie?&lt;br&gt;Het vlak is aangelegd op 1,4 m –mv (ca. 4,2m+NAP). De meeste sporen waren te zien rond 90 cm –mv. De bodemopbouw bestaat uit komkleien die gelegen zijn op een zandige afzetting, de Laag van Wijchen. De sporen zijn&lt;br&gt;aangetroffen in de komkleien.&lt;br&gt;5 Wat is de gaafheid en conserveringstoestand van verschillende spoortypen en vondstmaterialen?&lt;br&gt;De conserveringstoestand van de spoortypen is goed. De vondsten waren gelegen in de komklei, onder de grondwaterspiegel. Hierdoor zijn ze goed geconserveerd. Dit is vastgesteld aan de hand van de profielen, waarin de oxidatie/reductielagen goed zichtbaar waren.&lt;br&gt;6 Hoe zeldzaam zijn de aangetroffen sporen binnen de archeoregio en hoe groot is de informatiewaarde?&lt;br&gt;De sporen zijn niet zeldzaam aangezien ze typerend zijn voor het landschap en omdat de sporen op basis van de historische atlas te verwachten waren. De informatiewaarde daarentegen is wel groot, omdat ze de informatie op de historische atlas lijken te bevestigen.&lt;br&gt;7 Zijn er verbindingen te leggen met nederzettingen en grafvelden in de omgeving?&lt;br&gt;Het aangetroffen aardewerk, dat wellicht beschouwd kan worden als afval-materiaal, is mogelijk in verband te brengen met het dorp Molenhoek dat aan de zuidoostkant van de onderzochtslocatie gelegen is. Dit verband is echter&lt;br&gt;niet nader onderzocht.&lt;br&gt;8 Aan welke archeologische cultuur (culturen) zijn de mobilia en structuren toe te schrijven?&lt;br&gt;De mobilia en structuren dateren uit de Late Middeleeuwen en Nieuwste Tijd.&lt;br&gt;9 Is er sprake van een lokale of regionale variant binnen de betreffende cultuur?&lt;br&gt;De vondsten zijn niet uniek voor de omgeving waarin ze gevonden zijn. De sporen zouden mogelijk wel een specifiek regionaal karakter kunnen hebben, aangezien het onderzoek in het rivierengebied heeft plaatsgevonden. Er zijn in de omgeving meerdere schutlakens bekend, en er is verder geen nader onderzoek gedaan naar schutlakens in andere provincies of in andere&lt;br&gt;geografische gebieden.&lt;br&gt;10 Ten aanzien van welke thema’s uit de NOaA kan deze vindplaats informatie opleveren?&lt;br&gt;De vondst van het schutlaken, de wetering en het aantreffen van aardewerk is mogelijk indicatief voor (het begin van) de vorming van het landschap op deze locatie in de Late Middeleeuwen. Hiermee is het onderzoek mogelijk in mindere mate informatief voor archeoregio 13, hoofdstuk 21, 2.1 en 3.6 van de NOaA.&lt;/p&gt;