DOI: 10.17026/ar/rabwqz
title: Archeologisch onderzoek Tergouwen 18 te Brachterbeek
title: Archeologisch bureauonderzoek en IVO-O verkennende fase door middel van boringen Tergouwen 18 te Brachterbeek, gemeente Maasgouw

description: In opdracht van BKK bodemadvies (namens Schmitz Beheer BV) heeft Geonius Archeologie in december 2015 een archeologisch onderzoek uitgevoerd voor het plangebied Tergouwen 18 te Brachterbeek, gemeente Maasgouw. Het onderzoek bestond uit een bureauonderzoek en een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) verkennende fase door middel van boringen.
Aanleiding voor het uitvoeren van het bureauonderzoek is de aanvraag van een omgevingsvergunning ten behoeve van de bouw van een carré hoeve met acht grondgebonden (huur)wooneenheden inclusief parkeervoorzieningen. Momenteel bevindt zich in het plangebied een boerderij en schuur daterend uit 1816 met enkele bijgebouwen daterend uit de 20ste eeuw.

Het bureauonderzoek heeft uitgewezen dat het plangebied in het beekdal van de voormalige Krombeek ligt die in feite een oude Maasgeul is en dateert uit het Laat Pleistoceen-Vroeg Holoceen. In de oude Maasgeul komen maasafzettingen voor bestaande uit lemig zand en klei waarin zich gooreerdgronden hebben ontwikkeld. 
Het plangebied maakt deel uit van de historische kern van Brachterbeek en maakt derhalve deel uit van een AMK terrein. Het plangebied zelf behoort echter niet tot het oudste deel van Brachterbeek. Het plangebied is waarschijnlijk tot de bouw van de huidige boerderij in 1816 niet bebouwd geweest. Op de historische kaart uit 1805 is ter plekke van het plangebied geen bebouwing te onderscheiden.
Voor zover kon worden achterhaald zijn geen archeologische resten uit het plangebied bekend. In de nabije omgeving van het plangebied zijn nederzettingsresten uit de IJzertijd (OMG.nr. 30492) en Romeinse tijd bekend. 
Op grond van de verzamelde gegevens is een lage verwachting vastgesteld op het voorkomen van jagers verzamelaars vindplaatsen (Laat Paleolithicum tot en met Meso- Neolithicum), een lage voor vindplaatsen uit de Bronstijd, IJzertijd en Romeinse tijd, een middelhoge op het voorkomen van vindplaatsen uit de Middeleeuwen en een hoge op het voorkomen van archeologische resten uit de Nieuwe tijd. Tevens geldt voor het plangebied geldt een middelhoge verwachting op het voorkomen van zogenaamde off site sporen welke gerelateerd kunnen worden vindplaatsen uit de nabijheid van het plangebied en het voorkomen van een bijzondere dataset die kenmerkend is voor natte gebieden. 

Het IVO-O heeft uitgewezen dat de bodem in het plangebied plaatselijk is verstoord tot een maximale diepte van 100 cm –mv en minimaal tot 40 cm -mv. Dit betekent dat mogelijk aanwezige archeologische sporen kunnen zijn verstoord. Gezien de variabele verstoringsdiepte varieert de mate van verstoring van mogelijk aanwezige archeologische sporen eveneens wat betekent dat mogelijk aanwezige resten plaatselijk nog aanwezig en herkenbaar kunnen zijn. Op grond van de resultaten van het veldonderzoek kan de lage verwachtingswaarde voor vindplaatsen uit het laat Paleolithicum, Mesolithicum, Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd en Romeinse tijd worden gehandhaafd. De middelhoge op het voorkomen van vindplaatsen uit de Middeleeuwen kan worden bijgesteld naar laag tot middelhoog. De hoge op het voorkomen van archeologische resten uit de Nieuwe tijd alsmede de middelhoge verwachting op het voorkomen van zogenaamde off site sporen welke gerelateerd kunnen worden vindplaatsen uit de nabijheid van het plangebied en het voorkomen van een bijzondere dataset die kenmerkend is voor natte gebieden kan eveneens worden gehandhaafd. 

Ondanks de geconstateerde bodemverstoring kan niet worden uitgesloten dat zich in het plangebied archeologische resten bevinden. De mogelijk voorkomende archeologische resten, voor zover ze nog aanwezig zijn, hebben naar verwachting een beperkte omvang en zijn moeilijk op te sporen. Om het zekere voor het onzekere te nemen wordt aanbevolen de graafwerkzaamheden onder archeologische begeleiding protocol opgraven te laten uitvoeren.

Dit rapport is verzonden aan de opdrachtgever om het ter toetsing voor te leggen aan de bevoegde overheid. Hier werd in de tussenliggende periode geen reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn, zoals vastgelegd in de KNA, is verstreken, is besloten om dit rapport definitief te maken zonder het selectiebesluit toe te voegen.