DOI: 10.17026/ar/nacdhz
title: Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven en Archeologische Begeleiding Plangebied N330/ Dorpsstraat, Halle, Gemeente BronckhorstInventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven en Archeologische Begeleiding Plangebied N330/ Dorpsstraat, Halle, Gemeente Bronckhorst

description: Ter plaatse van een groot deel van het onderzoeksgebied van het IVO-P was de bodemopbouw verstoord als gevolg van de ontginning, latere zandafgravingen, egalisering en bodembewerkingen. Oorspronkelijk is binnen het grootste deel van het onderzoeksgebied een veldpodzolbodem aanwezig geweest, met uitzondering van het meest zuidelijke hoogst gelegen deel van het onderzoeksgebied, waar vermoedelijk sprake was van een haarpodzolbodem. Het meest zuidelijke deel van het onderzoeksgebied is reeds in de Middeleeuwen ontgonnen, waarna een hoge enkeerdgrond is ontstaan. Het overige deel van het onderzoekgebied van het IVO-P is vermoedelijk pas in de 17de of 18de eeuw als een afzonderlijke kampontginning ontgonnen en maakte voor deze tijd nog deel uit van het heidegebied. Door zandafgraving en egalisering binnen het onderzoeksgebied, zijn grote delen van dit gebied verstoord tot op grote diepte. Nadien zijn deze zandwinningputten opgevuld met de grond die afkomstig was van de hogere delen binnen het onderzoeksgebied, waarbij het oorspronkelijke akkerdek grotendeels is verwijderd. De nieuwe bouwvoor die daarna werd aangelegd sneed opnieuw in in de natuurlijke ondergrond. Slechts ter plaatse van één locatie, binnen het geëgaliseerde deel van het onderzoeksgebied werden enkele restanten van mogelijke archeologische sporen met wat houtskool aangetroffen. Dit betrof een zone ter plaatse van Proefsleuf nr. 6 en 7. Mogelijk gaat het om de restanten van haardplaatsen, maar zowel de exacte aard als de datering konden niet worden vastgesteld. Ter plaatse van het intacte deel van het onderzoeksgebied in het noordelijke deel van Proefsleuf nr. 1 werd een mogelijke haardplaats in de afgedekte podzolbodem aangetroffen. De zandwinning heeft mogelijk kort na de Tweede Wereldoorlog plaatsgevonden bij de eerste dorpsuitbreiding in de tweede helft van de jaren ’40 van de 20ste eeuw. Onder de straatverharding en de subrecent geroerde bovenlagen van de Dorpsstraat is in Profiel 2, 3, 4, 6 en 8 een kenmerkend grijsbruin/ lichtgrijs gelaagd pakket waargenomen waarin op verschillende niveaus karrensporen aanwezig waren. Deze laag is geïnterpreteerd als een oud wegdek, namelijk de voorganger van de nu verharde Dorpsstraat. De karrensporen manifesteerden zich als spoellaagjes in het wegdek. De top van het oude wegdek is aangetroffen op een diepte van 0.75 meter beneden het maaiveld (Profiel nr. 2) tot 1.12 meter beneden het maaiveld (Profiel nr. 4). De basis van deze laag lag op een diepte van 1.05 meter beneden maaiveld (Profiel nr. 6) tot 1.55 meter beneden het maaiveld (Profiel nr. 4). In de voormalige zandweg (voorganger van de huidige Dorpsstraat) zijn geen vondsten aangetroffen anders dan baksteenpuin, waardoor een strakkere datering dan 1500 - 1850 niet mogelijk is. De jongste datering is vastgesteld op basis van een fragment Industrieel witbakkend aardewerk dat is aangetroffen in Profiel nr. 2, in een puinlaag boven het wegdek. Opmerkelijk is dat ter plaatse van Profiel nr. 4 op een diepte van 0.92 - 0.96 meter beneden maaiveld, dus boven het wegniveau met de karrensporen, een dun laagje veraard veen is aangetroffen. Op basis daarvan kan worden geconcludeerd dat de oude weg periodiek onder water heeft gestaan, waarschijnlijk in de winter. Mogelijk was er ter plaatse van Profiel nr. 4 een laagte in het wegdek aanwezig. De top van de oude weg lag hier ook dieper dan ter plaatse van de andere profielen, namelijk op een diepte van 1.12 meter beneden het maaiveld. Ter plaatse van de andere profielen werd de top van de oude weg aangetroffen op een diepte van 0.75 - 0.90 meter beneden het maaiveld. Ter plaatse van Profiel nr. 3 is op een diepte van 1.6 - 2.0 meter beneden maaiveld een nagenoeg intacte haarpodzolbodem aangetroffen, die ter plaatse van de andere profielen niet aanwezig was.