DOI: 10.17026/dans-xpe-7zte
title: Archeologisch proefsleuvenonderzoek Watertorenplein Zandvoort, gemeente Zandvoort

description: &lt;p&gt;Aan de hand van het proefsleuvenonderzoek kan, mede door het kleine aantal sporen, vooral een landschappelijke interpretatie worden opgesteld (afbeelding 19). In de ondergrond bevindt zich in het zuidelijk deel van het plangebied een hoog gelegen duin; het duin waar de huidige watertoren op is gebouwd. Er zijn sterke aanwijzingen dat een deel van de top van dit duin is afgegraven en is geëgaliseerd, zeer waarschijnlijk in de 20e eeuw voor de aanleg van het huidige parkeerterrein. In de noordoosthoek van het plangebied bevindt zich een laagte in het landschap. Hier is geen onverstoord duinzand aangetroffen in de proefsleuven en de boring in eerder onderzoek; dit bevindt zich dieper in de ondergrond. Het duinlandschap is een zeer dynamisch landschap waar door de invloed van de wind continu lagen zand worden afgezet. In de afgezette duinen kunnen in perioden van relatieve rust vegetatiehorizonten ontstaan door begroeiing. Dergelijke vegetatiehorizonten (lagen S2001, S2002, S2003, S2004, S2005 en S2006) zijn aangetroffen tijdens het onderzoek. Deze vegetatiehorizonten raken ook vaak weer overstoven, maar soms kan ook erosie door de wind plaatsvinden. In het noordelijke deel van het plangebied zijn op onverstoord duinzand S2000 een ophogingspakket S1002 met daarop intacte loopniveaus S2007 aangetroffen. Baksteenbrokken uit de ophoging S1002 dateren zeer waarschijnlijk tussen de Late Middeleeuwen en de 18e eeuw; de ophoging dateert dus van na deze periode. In het ophogingspakket zijn houtskoolbrokjes aanwezig en in met name het loopniveau is deze hoeveelheid groot. Mogelijk is het een aanwijzing voor de vuurboet die in de omgeving zou moeten hebben gestaan (afbeeldingen 22, 20 en 21). Op basis van het proefsleuvenonderzoek kan de exacte locatie nog niet worden bepaald. Er zijn geen aanwijzingen dat resten van de vuurboet binnen het plangebied aanwezig zijn. Dat het ergens ter hoogte van Thorbeckestraat 26 en 28, vlak naast het plangebied, heeft gestaan (Cense, 2004) kan echter niet worden uitgesloten. In de periode nadat het terrein is opgehoogd werd het, mogelijk deels, in gebruik genomen als landbouwgrond. De aanwezigheid van de moesbedden S3 in ophogingslaag S1002 zijn aanwijzingen in die richting. Het is goed denkbaar dat hier aardappels werden geteeld. Het perceel waarbinnen het plangebied valt, lijkt te zijn begrensd door een erfgreppel; greppel S2. Ten noorden hiervan is de Hoge Weg aanwezig; mogelijk deed de greppel tevens dienst als waterafvoer van de weg. Aan het einde van de 19e eeuw is het perceel niet meer in gebruik als landbouwgrond; er zijn verschillende gebouwen aanwezig op het perceel. Het enige spoor dat van deze bebouwing over is gebleven is de beerput S1 die aan de achterzijde van huis aanwezig is op dat moment. Van de bebouwing zoals staat weergegeven op de kaart van 1886 (afbeelding 15) is niets teruggevonden. In de 20e eeuw wordt deze bebouwing gesloopt en de laagte in het noordwesten van het perceel weer opnieuw opgehoogd. Dit is waarschijnlijk gedaan voor de aanleg van de parkeerplaats en voor de weg ter plaatse van waar nu de rotonde aanwezig is.&lt;/p&gt;