DOI: 10.17026/ar/4xpnin
title: Plangebied LeuthsestraatWerchensestraat te Persingen, gemeente Berg en Dal
title: Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
title: RAAP-RAPPORT 6604

description: &lt;p&gt;
In opdracht van Leemans Assist Explore B.V. heeft RAAP in juli 2023 een archeologisch vooronderzoek 
in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het 
plangebied Leuthsestraat-Werchensestraat te Persingen in de gemeente Berg en Dal. De 
opdrachtgever is voornemens om hier de bestaande riolering te vervangen en een nieuwe persleiding 
aan te leggen. Het plangebied ligt in het buurtschap Wercheren te Persingen. Het onderzoek vond 
plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
&lt;p&gt;
Uit het bureauonderzoek van Transect uit 2022 is gebleken dat de geplande bodemingrepen in een 
zone liggen waar eventueel archeologische resten aanwezig kunnen zijn (Hartog, 2022). In de 
omgeving van het plangebied zijn met name vondsten met een laat middeleeuwse tot nieuwe tijd 
datering bekend. De vondsten hangen samen met de verhoogde woonplaatsen in het plangebied. Uit 
het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied op de stroomgordel van Ooij ligt met een hoge 
verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten. Vanwege de aanwezigheid van deze 
stroomgordel was dit gebied mogelijk al vanaf het neolithicum een aantrekkelijke vestiging voor 
(tijdelijke) bewoning. Op basis van het bureauonderzoek gold een verwachting dat de ondergrond al 
eens was afgegraven ten behoeve van de eerdere rioolaanleg en/of overige ondergrondse kabel- en
leidingaansluitingen. In het kader van de geplande ingrepen is een vervolgonderzoek in de vorm van 
een verkennend booronderzoek of een archeologische begeleiding geadviseerd.
&lt;p&gt;
In het selectiebesluit van de gemeente Berg en Dal (maart 2023) komt het plangebied in aanmerking 
voor een archeologische begeleiding van de ingrepen. Aangezien het tracé op een historische weg ligt 
en binnen de invloedssfeer van diverse erven van archeologische waarde (alsmede een historisch 
(afwaterings)sluisje) geldt in het plangebied namelijk een hoge archeologische verwachting. De 
opdrachtgever prefereerde echter vooraf een inventariserend veldonderzoek (verkennend 
booronderzoek) om een indruk te krijgen van de bodemopbouw en aanwezigheid van eventuele 
archeologische waarden (diepteligging, aard en datering). 
&lt;p&gt;
Het archeologisch booronderzoek heeft aangetoond dat in het plangebied sprake is van onder meer 
een intact oeverpakket met diverse archeologische indicatoren. Hoewel de ondergrond dus al eens is 
afgegraven ten behoeve van eerdere kabel- of leidingaanleg, blijkt het bodemprofiel op de locaties van 
de asfaltboringen en tevens in de berm van het wegtracé relatief intact. Het plangebied ligt ook niet op 
de verwachte afzettingen van de stroomgordel van Ooij, maar op de oeverafzettingen van de 
stroomgordel van Zyfflich en op het oudere pleistocene Terras X.
&lt;p&gt;
In de periode tussen het laat mesolithicum en het midden neolithicum heeft de geul van de Zyfflich 
stroomgordel zeer veel sediment verspoeld. Naar verwachting scheert een tak van de Zyfflich geul vlak 
langs het plangebied en ligt de hoek van de Leuthsestraat en Werchensestraat om die reden op een 
ietwat hogere flank. In het plangebied heeft de geul vrijwel geen tot weinig invloed gehad, aangezien 
onderin vrijwel alle boringen nog sprake was van het pleistocene Laagpakket van Wijchen. In de 
nabijheid van het (drink)water was deze zone om die reden mogelijk al langere tijd geschikt als 
potentiele locatie voor (tijdelijke) bewoning. Aangezien het insnijdende systeem van de stroom gordel 
van Zyfflich in de steentijd nog actief was, is het mogelijk dat bovenop de hogere oevers al vanaf die 
periode sprake was van (tijdelijke)bewoning. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in 
het gehele plangebied archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen.
&lt;p&gt;
Derhalve adviseert RAAP om het gegeven selectiebesluit van de gemeente Berg en Dal van maart 
2023 te handhaven en een opgraving: variant archeologische begeleiding uit te laten voeren. In het 
kader van de bestaande planvorming zal de ontgraving voor zowel de verwijdering van de rioleringsbuis 
en de aanleg van de persleiding archeologisch worden begeleid. 
&lt;p&gt;
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Berg en Dal , deze 
al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.