DOI: 10.17026/ar/sbgyso
title: Plangebied Nieuwegein City te Nieuwegein, gemeente Nieuwegein
title: Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek.
title: RAAP-rapport 7598

description: &lt;p&gt;
In opdracht van de gemeente Nieuwegein heeft RAAP in februari een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Nieuwegein City te Nieuwegein in de gemeente Nieuwegein. Het onderzoek heeft betrekking op vijf deelgebieden: City West, ABC Locatie, Erfstede, Bioscooplocatie en de Dyade-ontwikkeling. 
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Het plangebied ligt in het stroomgebied van de Rijn. In de ondergrond, beneden 5 m -mv, worden dek-zand en nat-eolische zanden van de Formatie van Boxtel verwacht. De afzettingen van de Formatie van Boxtel en dan met name dekzandruggen en kopjes hebben een verwachting voor archeologische resten uit het laat-paleolithicum en mesolithicum.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Op de pleistocene afzettingen ligt een pakket holocene rivierafzettingen van de Formatie van Echteld. In het plangebied worden voornamelijk komafzettingen met inschakelingen van veen verwacht. Deze afzettingen hebben een lage archeologische verwachting.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
In het zuiden ligt de Wiersch-stroomgordel die in het laat-mesolithicum en het vroeg-neolithicum actief was. Deze stroomgordel heeft een verwachting voor archeologische resten uit de periode laat-mesolithicum - midden-neolithicum. Op de stroomgordel zijn binnen de gemeente in ieder geval resten uit het neolithicum aangetroffen. De Bioscooplocatie ligt op de beddinggordel van deze rivierloop. Hier zijn de onderliggende pleistocene afzettingen door de stroomgordel geërodeerd. De ABC- en Dyade-locaties liggen in de bufferzone waarbinnen crevasse-afzettingen van de Wiersch-stroomgordel kunnen worden verwacht.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Ten noorden van het plangebied ligt de Jutphaas-stroomgordel, die actief was in het laat-neolithicum en de bronstijd. Deze stroomgordel heeft een verwachting voor resten uit de ijzertijd en de Romeinse tijd en er zijn ook meerdere vindplaatsen bekend uit deze periode. Deelgebied City West ligt net aan de rand van deze stroomgordel; het is niet uit te sluiten dat ook binnen dit deelgebied nog oeverafzettingen of crevasses (of zelfs beddingafzettingen) van de Jutphaas-stroomgordel zijn te verwachten.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
Zowel de Wiersch- als de Jutphaas-stroomgordel worden afgedekt door jongere komafzettingen. Bovendien is het hele plangebied opgehoogd, wat op de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Nieuwegein is te zien. In hoeverre het gebied is opgehoogd is niet duidelijk, maar in de toelichting van de advieskaart wordt aangegeven dat zones waar sprake is van een ophoging een lagere ondergrens verkrijgen. De noordelijker gelegen advieszone kent een ondergrens van 30 cm -mv. In de zone met een ophogingsdek ligt de grens op 150 cm -mv. Dit verschil van 120 cm zou de dikte van het ophogingspakket kunnen zijn, maar dat is niet met zekerheid te zeggen. Verder heeft archiefonderzoek uitgewezen dat de (voormalige) bebouwing op alle locaties onderheid is. Daarnaast is gebleken dat de ABC-locatie is ontgraven/vergraven tot 3 m -mv, locatie Erfstede tot 3,9 m -mv en de Bioscooplocatie tot 4,7 m -mv. Deelgebied City West is niet/weinig vergraven en voor het Dyade-terrein is het niet bekend.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
De archeologische verwachting is per deellocatie als volgt.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
• Deelgebied City West heeft een mogelijk verwachting voor resten van landbouwers uit de periode ijzertijd - Romeinse tijd, afhankelijk van de aanwezigheid van afzettingen van de Jutphaas-stroomgordel. In de ondergrond worden dekzanden verwacht met een verwachting voor resten van jagers-verzamelaars uit het mesolithicum. Deze deellocatie is naar verwachting alleen door heipalen verstoord.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
• De ABC-locatie heeft een verwachting voor resten van jagers-verzamelaars uit de periode laat paleolithicum - mesolithicum in het dekzand. Binnen dit deel zijn mogelijk ook afzettingen van de Wiersch-stroomgordel aanwezig, maar deze afzettingen zijn waarschijnlijk vergraven. De verwachting voor latere periodes is daarom laag.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
• Deelgebied Erfstede heeft een verwachting heeft voor jagers-verzamelaars de periode laat paleolithicum – mesolithicum in het dekzand. Binnen dit deel zijn mogelijk ook afzettingen van de Wiersch-stroomgordel aanwezig, maar deze afzettingen zijn waarschijnlijk vergraven. De verwachting voor latere periodes is daarom laag.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
• De Bioscooplocatie heeft geen verwachting meer voor archeologische resten. De pleistocene ondergrond is geërodeerd door de Wiersch-stroomgordel en de afzettingen van de Wiersch-stroomgordel zelf zijn waarschijnlijk vergraven. De verwachting voor latere periodes is daarom laag.
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;
• De Dyade-ontwikkeling een verwachting voor jagers-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en mesolithicum (in het dekzand) en voor mogelijk voor jagers-verzamelaars uit het mesolithicum en landbouwers uit het neolithicum in de top van eventueel aanwezige afzettingen van de Wiersch-stroomgordel. De mate van verstoring is niet bekend.
&lt;/p&gt;