DOI: 10.17026/ar/7wpftr
title: Archeologisch Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (BO en IVO-O)

description: Het onderzoek vindt plaats in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning. Op de bodemkaart en geomorfologische kaart is het plangebied niet gekarteerd vanwege de ligging in de bebouwde kom van Zeddam. Op basis van extrapolatie ligt het plangebied in een zone met gordeldekzandwelvingen en is sprake van hoge bruine enkeerdgronden of beekeerd- of poldervaaggronden.
Bij onderzoeken in de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de ijzertijd, romeinse tijd, middeleeuwen en nieuwe tijd gezien. Ook is bij één onderzoek een loopgraaf uit de Tweede Wereldoorlog waargenomen. Net als de andere nederzettingen rondom de stuwwal, is Zeddam een esdorp dat bestond uit akkercomplexen op de flank van de stuwwal. Op historisch kaartmateriaal is het plangebied vanaf 1880 bebouwd. Het betreft de huidige bebouwing.
Op basis van het bureauonderzoek is geconcludeerd dat in het plangebied een middelhoge archeologische verwachting geldt voor de periodes laat-paleolithicum – mesolithicum en late middeleeuwen – nieuwe tijd en een hoge verwachting voor de periode neolithicum t/m vroege middeleeuwen. Tijdens het verkennend booronderzoek is een laagopeenvolging van esdek op cultuur-/akkerlaag op dekzand aangetroffen. De top van de cultuur-/akkerlaag ligt tussen 0,55 en 0,8 m beneden maaiveld (16,50 – 16,79 m +NAP) en de top van het dekzand tussen 0,55 en 1 m beneden maaiveld (16,31 – 16,69 m +NAP). In de cultuur-/akkerlaag is in één boring een fragment middeleeuws aardewerk aangetroffen. De archeologische verwachting wordt daarom voor de late middeleeuwen naar hoog bijgesteld. Aangezien archeologische resten uit het laat-paleolithicum en mesolithicum uit vondststrooiïngen en ondiepe sporen bestaan, en in de top van het dekzand een cultuur-/akkerlaag is ontstaan, worden geen resten meer verwacht uit deze periode. De archeologische verwachting voor het laat-paleolithicum en mesolithicum wordt daarom bijgesteld naar laag. De verwachting voor de overige periodes blijft in stand. Op basis van de resultaten van het hier gerapporteerde onderzoek een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-P), conform KNA 4.1 protocol 4003, uit te voeren binnen het plangebied. Het verkennend booronderzoek heeft aangetoond dat er archeologische resten in de vorm van een cultuur-/akkerlaag en een fragment middeleeuws aardewerk in het plangebied aanwezig zijn. Aan de hand van een proefsleuvenonderzoek kunnen de archeologische resten beter in beeld worden gebracht waardoor kan worden vastgesteld of sprake is van een behoudenswaardige archeologische vindplaats.
Voor een proefsleuvenonderzoek is een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk. In het puttenplan dient rekening te worden gehouden met de reeds aangelegde basis voor de parkeerzone in de noordwesthoek van het plangebied. Het rapport is beoordeeld door M. Zonneveld van de gemeente Montferland op 7 juli 2022. Ingestemd wordt met het selectieadvies dat vervolgonderzoek nodig is. Het vervolgonderzoek dient echter niet te bestaand uit een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) maar uit een IVO-P, variant archeologische begeleiding van de ondergrondse sloop van de bestaande bebouwing en het uitgraven van de bouwkuip voor nieuwbouw. Sloop van het pand kan tot de begane grondvloer met behulp van een (mobiele) kraan. De begane grondvloer bestaat uit een 8 cm dikke betonnen plaat die rust op een zandbodem. De betonnen plaat wordt aansluitend ingezaagd en handmatig (dus zonder kraanbak) verwijderd. Er vinden geen machinale werkzaamheden en/of vergravingen in de onderliggende zandbodem plaats zonder toezicht en begeleiding van een deskundig archeologisch team. Met de sloop- en graafwerkzaamheden van de funderingen onder maaiveld mag niet eerder worden begonnen dan dat het Programma van Eisen (PvE) voor het proefsleuvenonderzoek (variant archeologische begeleiding) door de gemeente is goedgekeurd. Na goedkeuring kunnen de verdere sloop- en graafwerkzaamheden plaats vinden onder toezicht en begeleiding van een deskundig archeologisch team, conform het betreffende (en door gemeente goedgekeurde) PvE.