DOI: 10.17026/ar/yqwyck
title: Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen Hagelkruisstraat - Boxmeerseweg te Beugen (Gemeente Land van Cuijk)

description: In de periode mei - juni 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Hagelkruisstraat-Boxmeerseweg te Beugen (gemeente Land van Cuijk). 
De aanleiding hiertoe betreft de bouw van een woning. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van ten minste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Land van Cuijk (2023) in zone met de Waarde archeologie 4: terreinen met archeologische waarde 2 (historische dorpskernen, historische bebouwing, militaire linies, vindplaatsen met grotere omvang en/of lagere dichtheid aan sporen). Binnen het bestemmingsplan Beugen (versie 2019) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2. 
Het plangebied ligt op een Bølling stroomgordel van de Maas (circa 10.500 – 10.150 voor Chr.). Het plangebied maakte in het midden- en laat-paleolithicum onderdeel uit van de actieve riviervlakte van de Maas. Er geldt een lage verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het midden- en laat-paleolithicum. Ten tijde van het mesolithicum vormde het plangebied niet meer de actieve riviervlakte. Het plangebied ligt daarmee niet in een gradiëntzone. In de directe omgeving zijn tot op heden geen vondsten bekend uit deze periode. Er geldt een lage archeologische verwachting voor de periode mesolithicum. Voor latere landbouwende samenlevingen zal het een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. In de omgeving van het plangebied zijn meerdere vindplaatsen bekend: nederzettings- en begravingsresten uit de midden-bronstijd en uit de ijzertijd en ook nederzettingsresten uit de Romeinse periode. Er geldt een middelhoge verwachting voor nederzettingsresten uit het neolithicum en een hoge archeologische verwachting voor zowel nederzettings- als begravingsresten uit de periode bronstijd, ijzertijd als uit de periode Romeinse tijd en vroege middeleeuwen. Het plangebied ligt aan de kruising van de straten Boxmeerseweg – Kerkplein en de Hagelkruisstraat – Dorpsstraat en maakt deel uit van de historische bebouwingskern van het van oorsprong volmiddeleeuwse Beugen. Op basis van historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied sinds tenminste eind 18e eeuw tot in de jaren zeventig van de 20e eeuw bebouwd is geweest. Er geldt een hoge verwachting voor de periode volle middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. 
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de in het bureauonderzoek omschreven verwachte ooivaaggronden in het plangebied niet aanwezig zijn. De bodemopbouw binnen het plangebied bestaat uit een deels intact bodemprofiel (BC-horizont). De top van het oorspronkelijke bodemprofiel ontbreekt. Dit is mogelijk het gevolg van een egalisatie voorafgaand aan de ontginning van het gebied of opname in het bovenliggend dek door ploegen van de akker. Op basis van deze gegevens blijft de lage archeologische verwachting voor het aantreffen van archeologische resten voor de perioden (midden- en laat-paleolithicum – mesolithicum) gehandhaafd. Voor de daaropvolgende periode van meer sedentaire bewoningsvormen met robuustere sporen kan worden gesteld dat deze naar verwachting nog goed aangetroffen kunnen worden en blijft de (middel)hoge verwachting voor de periode neolithicum – nieuwe tijd gehandhaafd. Er is een proefsleuvenonderzoek geadviseerd. 
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Land van Cuijk). Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.