DOI: 10.14457/tu.the.2024.197
title: ความไม่แน่นอน ทัศนคติ และพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของกลุ่มคนเจเนอเรชันแซดส่งผลต่อการมูเตลูอย่างไร

description: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาวิวัฒนาการและการปรับตัวของความเชื่อหรือการมูเตลูของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด ในยุค Digital transformation 2. เพื่อศึกษาผลของความไม่แน่นอนที่มีต่อพฤติกรรมการบริโภคในเรื่องการมูเตลูของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด และ 3. เพื่อศึกษาทัศนคติ (ความคาดหวังในชีวิต, ความพึงพอใจในชีวิต) และพฤติกรรมการดำเนินชีวิต (การเปิดรับสื่อ, กับการให้ความสำคัญกับตัวตนในโลกออนไลน์) ของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด ที่มีต่อพฤติกรรมการบริโภคในเรื่องการมูเตลู โดยการวิจัยเชิงคุณภาพตั้งอยู่บนแนวคิดและการวิเคราะห์เชิงปรากฏการณ์วิทยาแบบตีความ (Interpretative Phenomenological Analysis) ใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกแบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-Structured Interview) จำนวน 9 คน ด้วยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) โดยกำหนดขอบเขตเป็นกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด (เกิดระหว่างปี พ.ศ. 2539-2555) ที่เคยมีการซื้อสินค้าหรือบริการด้านการมูเตลู โดยผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้ ผลจากการศึกษาวิวัฒนาการและการปรับตัวของความเชื่อหรือการมูเตลูของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด ในยุค Digital transformation ค้นพบประเด็นที่น่าสนใจ 3 ประเด็น คือ 1. ความสามารถในการเข้าถึงความเชื่อในวัฒนธรรมอื่นได้ทั่วทั้งโลกทำให้มีตัวเลือกในการมูเตลูเพิ่มมากขึ้น โดยเป็นความเชื่อจากอีกฟากโลกไม่ได้มีมาแต่ดั้งเดิมในประเทศไทย เช่น Witchcraft หรือศาสนาแม่มด, Manifest, Sound Bath (การใช้คลื่นเสียงบำบัด) เป็นต้น 2. จากความเชื่อเฉพาะกลุ่มสู่ความเชื่อร่วมกันในสังคม จากการเชื่อตามความเชื่อเดิมที่ถ่ายทอดมาใน ชุมชนหรือในกลุ่มเล็ก ขยายเป็นความเชื่อที่มีร่วมกันในสังคม เช่น ไอ้ไข่ที่เป็นของขลังและตำนานของคน ภาคใต้กลายเป็นความเชื่อของผู้ศรัทธาทั่วประเทศ เป็นต้น 3. มูเตลูแบบมินิมอล (Minimalism) คนกลุ่มนี้ไม่ได้ต้องการความขลังอย่างจริงจังดั้งเดิมของวัตถุ แต่ชื่นชอบการ สร้างสรรค์ที่เข้ากับอัตลักษณ์ของตัวเอง เช่น กลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด สามารถเปิดโทรศัพท์เพื่อมองวอลเปเปอร์สายมูเพื่อความสบายใจแทนการต้องเดินทางไปมูที่วัด เป็นต้นผลจากการศึกษาผลของความไม่แน่นอนที่มีต่อพฤติกรรมการบริโภคในเรื่องการมูเตลูของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด พบว่าความไม่แน่นอนจากการที่สถานการณ์ต่าง ๆ มีการเปลี่ยนแปลง ความไม่รู้และการขาดซึ่งข้อมูลที่เพียงพอก่อให้เกิดความรู้สึกไม่สบายทั้งทางร่ายกายและจิตใจทำให้คนกลุ่มนี้ต้องการหาทางหรือวิธีการแก้ไขให้รู้สึกแน่นอน ปลอดภัย และมั่นคงในการใช้ชีวิตโดยค้นพบว่าการปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์ถือเป็นความไม่แน่นอนในรูปแบบหนึ่ง ส่งผลให้กลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด เลือกที่จะหันหน้าหาการมูเตลู หันไปคุยกับองค์เทพหรือสิ่งที่ทำให้รู้สึกมั่นคงมากกว่าที่จะคุยกับมนุษย์ด้วยกันผลจากการศึกษาเรื่องทัศนคติ (ความคาดหวังในชีวิต, ความพึงพอใจในชีวิต) ของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด ที่มีต่อพฤติกรรมการบริโภคในเรื่องการมูเตลู ค้นพบความสอดคล้องกันของความคาดหวังในชีวิตและความพึงพอใจในชีวิต ว่าความคาดหวังทำให้กลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด เริ่มมูเตลูเพื่อเพิ่มความแน่นอนและความเป็นไปได้ให้ความสำเร็จของเป้าหมายที่คาดหวังนั้น และเมื่อได้รับการเติมเต็มจนรู้สึกถึงความพึงพอใจในชีวิตได้ก็มีแนวโน้มพฤติกรรมที่อยากจะได้รับความพึงพอใจนั้นไปเรื่อย ๆ หรือได้รับเพิ่มขึ้นไม่ใช่เพียงชั่วครั้งชั่วคราว แต่ไม่ใช่ว่าความคาดหวังนั้นถูกเติมเต็มด้วยวิธีการอื่นทดแทนการมูเตลูไม่ได้ เพราะผลลัพธ์ชี้ให้เห็นว่าแรงศรัทธาในพ่อแม่, คำพูดที่สร้างแรงขับเคลื่อนให้เกิดความมั่นใจในการกระทำสามารถทดแทนการมูเตลูได้ โดยกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด มีการตัดสินใจเชื่อจนเกิดการซื้อสินค้าหรือบริการด้านมูเตลูด้วยตัวเองหลัก ๆ คือเรื่องประสบการณ์ส่วนตัว ความรู้ และกระแสสังคม ผลจากการศึกษาเรื่องพฤติกรรมการดำเนินชีวิต (การเปิดรับสื่อ, กับการให้ความสำคัญกับตัวตนในโลกออนไลน์) ของกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด ที่มีต่อพฤติกรรมการบริโภคในเรื่องการมูเตลู พบว่ากลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด มีลักษณะเด่นคือ 1. การเปิดรับสื่อด้านการมูเตลูอยู่ทางออนไลน์เป็นหลัก2. ความเชื่อเป็นเสรีภาพส่วนบุคคล 3. ความคิดเห็นของผู้อื่นในเชิงลบไม่ได้ส่งผลต่อการมูเตลู สามารถยึดมั่นในจุดยืนและความเชื่อของตัวเองจากผลการศึกษาที่ว่ามาผู้วิจัยได้สรุปพฤติกรรมของสายมูเตลู เจเนอเรชัน แซด สำหรับภาคธุรกิจที่ต้องการมุ่งเน้นกลุ่มลูกค้าเป็นกลุ่มคนเจเนอเรชัน แซด ไว้ ดังนี้ 1. ทางเลือกในการมูเตลูมีความหลากหลายมากขึ้น โดยไม่จำกัดอยู่เพียงรูปแบบเดิม ๆ 2. ความเชื่อในสิ่งที่มองไม่เห็นกลายเป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากกว่าการพึ่งพามนุษย์ 3. แนวโน้มในการเติมเต็มความพึงพอใจมุ่งไปสู่ความยั่งยืนหรือการยกระดับมากยิ่งขึ้น 4. แพลตฟอร์มออนไลน์เป็นศูนย์กลางของการใช้ชีวิตยุคใหม่