DOI: 10.17026/dans-xuj-8wjm
title: Een proefsleuf en twee boomgaten in 2003 (03WAA)
title: Huizen, haven en handel. Opgravingen bij de Waag en onder het Waagplein (1997-2003)

description: &lt;p&gt;Gelegen in het historische centrum vervult het Waagplein de functie van bruisend stadshart. Het plein ligt centraal tussen de winkelgebieden en is al eeuwen de plaats voor de kaasmarkt. De laatste jaren worden behalve de kaasmarkt veel andere evenementen op het plein georganiseerd zoals de Landbouwdag, Culinair Plaza, taptoes, kerstmarkten, etc. Het multifunctionele karakter dat het plein de laatste jaren kreeg was de aanleiding tot het herinrichten van de aansluiting op de Marktstraat, opnieuw bestraten van het gehele plein, plaatsing van bomen en aanbrengen van nieuwe verlichting, met respect voor het historische karakter van het plein. Ten behoeve van de uitstalling van de kazen had het plein ooit bol gelegde stroken bestrating met verdiepte goten ertussen. Dit reliëf is niet terug gebracht maar wel is het patroon van de stroken en goten in de bestrating weergegeven door middel van brede lijnen ongeveer haaks op de Mientgracht.&lt;br&gt;In de voorbereiding was er discussie met de omliggende horecabedrijven over de wens om een podium annex opslagkelder op het plein te creëren. Deze kelder moest ondergronds worden aangelegd waarbij het podium eventueel in de kelder kon worden geïntegreerd. Vanwege tijdsdruk en gebrek aan financiële middelen werd het plan in 2003 overigens voor onbepaalde tijd uitgesteld. In de voorbereiding van die plannen drong zich de vraag op, welke archeologische verwachtingen men op het Waagplein kon hebben. Wellicht zou het behoud in situ van deze archeologische resten kunnen prevaleren boven andere belangen. Zo niet, dan moet er t.z.t. een indicatie te geven zijn van de eventuele tijdsduur en kosten van een opgraving.&lt;br&gt;In de periode van 10 tot en met 24 oktober 2003 werd door de afdeling monumentenzorg en archeologie een proefsleuf (werkput 1) aangelegd tegenover de huidige panden Houttil 24 t/m 28. De eerste 5 meter gerekend vanaf de Houttil werd aangelegd met een breedte van 8 meter om daarna te versmallen tot 4 meter. De proefsleuf werd over de gehele breedte van het Waagplein doorgezet om de bodemopbouw te bestuderen. De proefsleuf werd gesitueerd ter hoogte van de zuidgevel van het grote pand, dat van 1605/1606 tot 1681 de noordzijde vormde van het Waagplein.&lt;br&gt;De beide boomgaten, werkput 2 en 3, bevonden zich aan de noordkant van het huidige plein, tegen de verlengde Markstraat. Voor het verplanten van volwassen bomen waren de gaten van een flinke omvang, namelijk circa 5 tot 6 meter bij 4 meter en 1 meter diep. Hoewel het de bedoeling was dat beide gaten op archeologische wijze zouden worden gegraven, was er door de aannemer al voortijdig begonnen met beide gaten. Hierdoor waren er allerlei sporen verstoord en kon alleen de kuil door de archeologen nog afgewerkt worden.&lt;br&gt;Het onderzoek vond plaats in nauwe samenwerking met de gemeentelijke collega’s die de herinrichting van het plein voorbereidden, met name Wim Hanraeds die op het werk de directie voerde. Het veldwerk werd onder de dagelijkse leiding van Rob Roedema uitgevoerd door Cor Prins en Sjaak Waterlander van de gemeente Alkmaar, (destijds) studente Nancy Lambregts van de Universiteit van Amsterdam en de vrijwilligers Marcel Corbié, Jan Klinkert en Cees Tiebie.&lt;br&gt;Bij de uitwerking is de determinatie van de keramiek en de sporenanalyse gedaan door Peter Bitter en Rob Roedema, leervondsten zijn beschreven door Karin Beemster en metaalvondsten door Cor Prins, schriftelijk bronnenonderzoek door Peter Bitter. Voorts is aan de publicatie meegewerkt door vrijwilligers Marianne Bruggeman (restauratie), Jeannet Rezelman en Wiezel Huisinga (tekenwerk).&lt;/p&gt;