DOI: 10.17026/ar/ptlkej
title: Proefsleuvenonderzoek Ruurlo De Vente (plangebied Everskamp) Rapport archeologisch proefsleuven (IVO-P) met doorstart naar een definitieve opgraving (DO) onderzoek. De Vente (plangebied Everskamp) te Ruurlo in de Gemeente Berkelland

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in opdracht van Gemeente Berkelland een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) met doorstart naar een opgraving (DO) uitgevoerd voor een te ontwikkelen perceel aan De Vente (plangebied Everskamp) te Ruurlo in de gemeente Berkelland. In het plangebied wordt een bedrijfspand gerealiseerd. Bij de daarbij behorende graafwerkzaamheden zal de bodem tot een diepte van minstens 80 cm beneden maaiveld (15,8 m NAP) worden verstoord. Omdat de voorgenomen bodemingrepen eventueel aanwezige archeologische waarden in het plangebied konden verstoren was archeologisch onderzoek noodzakelijk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorafgaand aan onderhavig onderzoek is voor het plangebied een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd door Hamaland advies. Op basis van de bevindingen van dit onderzoek was er een hoge archeologische verwachting voor de periode late Prehistorie tot en met de Nieuwe tijd. In het plangebied werden resten aangetroffen van het historische Erf Wissink en het in de oorsprong middeleeuwse en omgrachte Erf De Vente. De bodem in het plangebied werd bij dit onderzoek grotendeels intact aangetroffen en vervolgonderzoek werd geadviseerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op 27 maart 2023 is een archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P) uitgevoerd voor het plangebied. Hierbij werden sporen en vondsten aangetroffen die konden worden gerelateerd aan de historisch bekende erven daterend uit de Nieuwe tijd. Vermoed werd dat er ook sporen/vondsten aanwezig waren van voorgangers van deze erven, teruggaand tot in de Middeleeuwen. In het veld is in overleg met de adviseur namens de bevoegde overheid en de opdrachtgever, besloten tot een doorstart naar een opgraving. Doel van de archeologische opgraving was het documenteren van gegevens en het veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden. De definitieve opgraving heeft plaatsgevonden gedurende 12 veldwerkdagen in de periode 29 maart tot 21 april.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten: Bij het onderzoek zijn sporen en vondsten aangetroffen behorend bij twee historische erven: Erf De Vente en Erf Wissink. In totaal zijn er 17 structuren herkend waaronder grachten, gebouwen (huis, spiekers/hooimijten) , palenrijen en twee waterputten daterend tussen de 15e en 20e eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het onderzoeksgebied is gelegen binnen een dekzandgebied. Relatief hooggelegen delen van het landschap, zoals dekzandruggen, -welvingen en -plateaus, in de nabijheid van water, vormen gunstige locaties voor bewoning en landgebruik. De lager gelegen vlaktes en laagtes daarentegen, zijn door drassige omstandigheden minder gunstige vestigingslocaties. Het onderzoeksgebied bevindt zich in een relatief laaggelegen deel en zal zeker in vroegere perioden geen voorkeurslocatie geweest zijn, zeker gezien er in de omgeving van het onderzoeksgebied meerdere geschiktere locaties (dekzandkopjes) aanwezig zijn. Er is binnen het onderzoeksgebied dan ook geen bewijs voor gebruik van het terrein voor de 15e eeuw. De bodemopbouw bestond van onder naar boven uit C-horizont, A/C-horizont, Plaggendek en recente bouwvoor.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De resten van Erf De Vente betreffen een omgracht eilandje aan de oostkant van het onderzoeksgebied. De boerderij werd bewoond door de familie De Vente, waarvan meerdere leden de markenrichter van Ruurlo zijn geweest. De markenrichter was meestal verantwoordelijk voor jurisdictie maar ook vaak voor het stemrecht, de armenzorg en de brandbestrijding binnen de marke (gezamenlijke gronden). Een prestigieus beroep, wat ook zeker in de woning van de familie weerspiegeld zal zijn geweest. Uit eerder onderzoek is gebleken dat het erf het karakter van een havezate had en al in de 14e eeuw in gebruik was. De archeologische resten binnen onderhavig onderzoeksgebied dateerden iets later, vanaf eind 15e/ begin 16e eeuw en betroffen alleen de gracht en het eilandje dat door de gracht omsloten werd. Op het eilandje werd geen eenduidige structuur aangetroffen, maar historische bronnen vermelden dat hier ooit een spieker heeft gestaan. De gracht is eind 19e eeuw gedempt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Sporen gerelateerd aan Erf Wissink beslaan de noordwesthoek van het onderzoeksgebied. Een gracht omsloot hier een boerderij opgetrokken uit baksteen en houtwerk, minstens twee schuren en twee waterputten. Een gevlochten waterput was mogelijk al in de 15e eeuw in gebruik: 14C geeft de mogelijke datering van 1432-1520 na Chr. (81,2%) en 1586-1623 na Chr. (14,3%). De gracht en bewoning dateren echter later, vanaf de 17e eeuw. Uit historische bronnen is bekend dat er in de 19e eeuw een schoenmaker op het terrein woonde. Enkele leren schoenen en leerafval, aangetroffen in de gracht lijken deze bron te ondersteunen. Het erf en de gracht werden begin 20e eeuw ontmanteld en het terrein is vervolgens in agrarisch gebruik genomen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tussen de grachten was het terrein in agrarisch gebruik. Binnen deze terreindelen werden enkele palenrijen, spiekers/hooimijten en greppels aangetroffen, typerend voor een meer off-site gebruik van deze terreindelen.&lt;/p&gt;