DOI: 10.14457/tu.the.2021.627
title: ปัญหาการอุดหนุนการส่งออกสินค้าเกษตร: กรณีศึกษาการอุดหนุนน้ำตาลเพื่อการส่งออกของประเทศไทย

description: ในอดีตจนถึงปัจจุบันสินค้าภาคเกษตรกรรมเป็นสินค้าที่มีความสำคัญต่อประเทศประเทศอย่างมาก แม้จะได้มีการจัดตั้ง WTO เพื่อให้การค้าระหว่างประเทศเป็นไปอย่างเป็นธรรม เพื่อลดอุปสรรคในการค้าระหว่างประเทศและให้ประเทศคู่ค้าปฏิบัติต่อรัฐคู่ค้าของตนอย่างเท่าเทียม อันประสงค์ให้การค้าระหว่างประเทศเป็นไปอย่างเสรีตามกลไกตลาด แต่อย่างไรก็ดีเนื่องจากสินค้าภาคเกษตรเป็นสินค้าที่มีความสำคัญ ประเทศต่าง ๆ จึงได้มีการอุดหนุนการส่งออกในสินค้าดังกล่าว ซึ่งกรกระทำดังกล่าวนี้เป็นการกระทำที่ถือว่าเป็นการบิดเบือนทางการค้าอย่างมาก ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการสร้างเม็ดเงินในกับเศรษฐกิจ และ เกษตรกรในประเทศของตน เมื่อ WTO เล็งเห็นปัญหาดังกล่าวในการเจรจารอบอุรุกวัยจึงได้มีการออกความตกลง SCM และ AOA เพื่อมุ่งหวังที่จะแก้ไขปัญหาเรื่องการอุดหนุนการส่งออกสินค้าเกษตรประเทศไทยเป็นประเทศมีการส่งออกสินค้าเกษตรเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก ทั้งนี้น้ำตาลยังเป็นสินค้าเกษตรที่มีความสำคัญในการส่งออกของประเทศไทยอีกด้วย แต่อย่างไรก็ดีเมื่อปีพ.ศ. 2560 ทางประเทศบราซิลได้มีการยื่นฟ้องร้องประเทศต่อ WTO ในกรณีการอุดหนุนการส่งออกน้ำตาลทราย โดยเป็นการอุดหนุนการส่งออกที่ไม่สอดคล้องกับความตกลง AOA และ SCM ซึ่งการฟ้องร้องดังกล่าวส่งผลกระทบต่อประเทศไทยอย่างมาก แต่อย่างไรก็ดีตามกลไกการระงับข้อพิพาทของ WTO ได้มีการกำหนดให้คู่กรณีได้มีการเจรจากับในข้อพิพาทก่อนซึ่งทางประเทศบราซิลได้มีการเรียกร้องให้รัฐบาลไทยยุติการแทรกแซงการกำหนดราคา รวมไปถึงการกระทำอื่น ๆ อันเป็นการอุดหนุนการส่งออกน้ำตาลของประเทศไทย ด้วยเหตุนี้ประเทศไทยจึงได้มีการประกาศยกเลิกโครงสร้างอ้อยและน้ำตาลแบบเดิม และสร้างโครงสร้างใหม่ อีกทั้งได้มีการออกประกาศต่าง ๆ รวมไปถึงการแก้ไขพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาล พ.ศ. 2527 ซึ่งจากการศึกษาค้นคว้าระบบโครงสร้างอ้อยและน้ำตาล และกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง จะเห็นได้ว่าในส่วนของการอุดหนุนการส่งออกน้ำตาลภายใต้ข้อผูกพันในความตกลง SCM และ AOA ได้มีการกำหนดว่าการที่รัฐ หรือ องค์กรของรัฐหากได้มีการสนับสนุนราคา หรือ รายได้ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม รวมไปถึงการให้การสนับสนุนทางด้านการเงินไม่ว่าลักษณะใด ๆ หากปรากฏอยู่รับประโยชน์เช่นนี้การนั้นคือการอุดหนุนที่อยู่ภายใต้ขอบเขตการอุดหนุนตามพันธกรณีดังกล่าว ซึ่งตามโครงสร้างของประเทศไทย และ กฎหมายต่าง ๆ เช่น พระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทราย พ.ศ. 2527 ยังคงมีการสนับสนุนราคา รวมไปถึงการให้การอุดหนุนทางด้านการเงิน ในสินค้าที่มีเงื่อนไขการส่งออกไม่ว่างทางตรงหรือทางอ้อม อันไม่สอดคล้องกับความตกลง SCM และ AOA ภายใต้ WTOแม้ว่าประเทศไทยจะได้มีการปรับโครงสร้างระบบน้ำตาล รวมไปถึงการแก้ไขพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทราย พ.ศ. 2527 และ ได้มีการแก้ไขที่สำคัญได้แก่เงินได้ของกองทุนอ้อยและน้ำตาลทราย รวมไปถึงคณะกรรมการต่าง ๆ รวมไปถึงหลักเกณฑ์บางประการให้สอดคล้องกับ WTO โดยการแก้ไขนี้ปรากฏในร่างพระราชบัญญัติอ้อยและน้ำตาลทราย (ฉบับที่...) พ.ศ.... แต่อย่างไรก็ดีจากการศึกษาค้นคว้าประเทศไทยยังคงมีการออกมติคณะรัฐมนตรีในการกำหนดราคาอ้อยขั้นต้น อันอาจเป็นการเข้าข่ายการอุดหนุนการส่งออกอันไม่สอดคล้องพันธกรณี อีกทั้งร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวยังคงอยู่ในกระบวนการออกกฎหมายภายใต้ระบบนิติบัญญัติของประเทศไทยซึ่งยังไม่อาจทราบได้แน่ชัดว่าผลสุดท้ายร่างพระราชบัญญัตินี้จะมีการแก้ไขใด ๆ เพิ่มเติม หรือ ยกเลิกข้อกฎหมายในประการใด อีกทั้งจะมีการประกาศใช้ร่างพระราชบัญญัตินี้เมื่อใด ดังนั้นประเทศไทยจะต้องมีการเร่งการตรากฎหมาย รวมไปถึงยกเลิกมาตรการที่เข้าข่ายการอุดหนุนการส่งออกเพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาการอุดหนุนการส่งออกน้ำตาลทรายได้