DOI: 10.17026/dans-xfg-cner
title: Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Oldenhuisterrein, Borculoseweg 14-18 te Groenlo, Gemeente Oost Gelre

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van Koopmans Projecten, ten behoeve van de woningbouw-ontwikkeling op het voormalige ‘Oldenhuisterrein’ aan de Borculoseweg 14-18 te Groenlo een archeologisch bureau- en karterend booronderzoek onderzoek uitgevoerd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De toekomstige woningbouwplannen en exacte verstoringsdiepte zijn tijdens het opstellen van deze rapportage nog niet bekend. Het plangebied heeft een omvang van 44.700 m² en vele grote gebouwen. Het onbebouwde deel heeft een oppervlakte van ca. 30.000 m². De bodemingrepen zullen dieper zijn dan 0,30 cm-mv door funderingen van woningen, riolering, wadi’s en kabels- en leidingen. De archeologische verwachting van het plangebied, conform Archeologische beleidskaart van de gemeente Oost Gelre, is laag voor het grootste deel in het beekdal gelegen gedeelte, (AWV categorie 10). Er is echter een verhoogde trefkans op beekdal gerelateerde vindplaatsen. De verwachting is hoog voor het meest zuidelijke deel dat op de enk ligt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;((AWG categorie 6) Vanwege de ligging in twee zones, geldt de hoogste zone. Hiervoor geldt een verplichting voor onderzoek als, voor bodemingrepen, de diepte van 30 cm-mv en oppervlakte van 100 m² wordt overschreden. Het plangebied heeft in het verleden deel uitgemaakt van archeologisch onderzoek in de noordrand van Groenlo. Er is in 2004 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd. Het plangebied is zelf destijds ook door ADC ArcheoProjecten onderzocht door middel van verkennende boringen en aansluitend gerapporteerd. De boordichtheid was volgens het bevoegd gezag te gering om een selectiebesluit op te kunnen nemen, waardoor er alsnog voor gekozen is om een karterend booronderzoek binnen het plangebied uit te voeren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Het bureauonderzoek toont aan dat het aanwezige dekzand behoort tot de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden) en tevens is er sprake van een beekdal dat is ingesleten in het dekzand. Er is een kans op bodemverstoring door, agrarische bewerking (ploegen, frezen, egaliseren, sloten graven-dichten) en de (voorheen) aanwezige bebouwing van de meubelfabriek. Door deze verstoringen en de erosieve werking van de Slinge in de afgelopen eeuwen kan tot aantasting van vindplaatsen hebben geleid, waarbij spoor- en/of vondstniveaus geheel of gedeeltelijk zijn verdwenen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Door de ligging in een beekdal is dat deel van het plangebied minder geschikt voor permanente bewoning vanaf de late prehistorie als de hoger gelegen dekzanden (dekzandruggen). Permanente bewoning is echter op voorhand niet uit te sluiten. De waarnemingen in Archis3 geven een bevestiging dat er in de directe omgeving al bewoning voorkomt. Uit de resultaten van het uitgevoerde karterende booronderzoek kan het volgende worden herleid. Bij de boringen met een beekvulling van de Slinge komt de beekvulling direct onder de antropogene lagen voor. De top van de beekvulling is op minimaal 25 cm-mv (boring 35) en maximaal 100 cm-mv (boring 3, 4, 8 en 16) aangetroffen. De laag is gemiddeld 55 centimeter dik. De basis komt op minimaal 50 cm-mv (boring 20) en maximaal 200 cm-mv (boring 3) voor. De beekvulling gaat scherp over in de onderliggende ondergrond. In een aantal boringen betreft dit grof zand dat is geïnterpreteerd als beekbedding van eerdere lopen van de Slinge en in een aantal boringen betreft dit fijn tot matig fijn zand dat in overeenstemming met de geomorfologische is geïnterpreteerd als (verspoeld) dekzand van de Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de boringen waarin geen beekvulling aangetroffen is, komt de natuurlijke ondergrond direct onder de geroerde en/of opgebrachte lagen voor. De top van de C-horizont is in deze boringen op minimaal 20 cm-mv (boring 22) en maximaal 210 cm-mv (boring 7) aanwezig. In één boring (boring 21) bestaat de ondergrond uit grof zand (beekbedding van de Slinge). In de overige boringen is sprake van fijn tot matig fijn dekzand. In boring 22 en 35 zijn overstromingsafzettingen aangetroffen, die bestaan uit een afwisseling van zand en kleilaagjes. In boring 22 komt dit pakket tussen 20 en 80 cm-mv voor en in boring 35 tussen 25 en 55 cm-mv. De overgang met de onderliggende afzettingen is geleidelijk.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op basis van het verrichte karterend booronderzoek kon de mate van intactheid van de bodem en de bodemsamenstelling worden bepaald. Vindplaatsen van landbouwende samenlevingen zijn niet aangetoond. Echter, een booronderzoek is niet de meest geschikte methode voor het opsporen van vuursteenvindplaatsen. Deze kunnen vooralsnog niet geheel uitgesloten worden, maar de kans hierop is klein, omdat de afwisselende meanderende loop van de Slinge in de loop der eeuwen de meeste oudere sporen grotendeels vernietigd heeft. Op basis van de resultaten van het karterend booronderzoek adviseert Hamaland Advies daarom om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen. De kans dat met de geplande bodemingrepen archeologische waarden verloren gaan, wordt gering geacht. Wij adviseren wel om amateurarcheologen de mogelijkheid te bieden om bij het ontgraven van de ondergrond waarnemingen te verrichten om eventuele steentijdvindplaatsen te kunnen documenteren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectiebesluit&lt;br&gt;Op 7 mei 2019 heeft dhr. D. Kastelein (ODA), adviseur namens het bevoegd gezag (gemeente Oost Gelre) het selectieadvies van Hamaland Advies onderschreven om in het plangebied geen vervolgonderzoek uit te voeren. Tevens wordt de aanbeveling om amateurarcheologen mee te laten kijken tijdens de bodemwerkzaamheden overgenomen, maar daarbij wordt opgemerkt dat dit in het kader van de vergunningverlening niet verplicht gesteld kan worden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de RCE te Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Oost Gelre (dhr. P. Ballast) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;