DOI: 10.17026/dans-xwq-mpkw
title: 15043383 NIJ.RHO.ARC Eindrapportage archeologisch bureauonderzoek Jachthaven De Zuidwal te Nijkerk

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Het plangebied maakt deel uit van een terrein dat is opgespoten met materiaal van elders en met een laagdikte van circa 4 meter. Dit opgespoten terrein ligt in het Nijkerkernauw. Het Nijkerkernauw is één van de randmeren, maar maakte vroeger deel uit van het IJsselmeer. In het opgespoten materiaal zijn met zekerheid geen in situ liggende archeologische vindplaatsen te verwachten. Indien de verstoringen van de bodem dieper reikt dan de top van de Pleistocene dekzandafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), die naar verwachting onder een klei- op veenpakket liggen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren op Hollandveen en Basisveen van de Formatie van Nieuw¬koop), kunnen eventueel aanwezige archeologische vindplaatsen verwacht worden. Bewoning in het plangebied was mogelijk tot het begin van de veenvorming aan het begin van het Laat-Neolithicum. Hierbij heeft het plangebied in het algemeen een middelhoge verwachting, waarbij mogelijk aanwezige dekzandruggen en -koppen binnen het plangebied een hoge verwachting zullen hebben en dekzandvlakten en -laagten een lage verwachting. Deze verwachting geldt voor het voorkomen van archeologische resten van Jagers-Verzamelaars en Vroege-Landbouwers (meeste kans nog op Swifterbant- en Trechterbekercultuur, op basis van aangetroffen vindplaatsen in het binnendijkse gebied, ten zuiden van het plangebied). De top van het dekzand wordt tussen 4 m -mv (dekzandruggen en -koppen) en 6 m -mv (dekzandvlakten en -laagten) verwacht. Hierdoor zal het eventueel aanwezige klei- op veenpakket maximaal 2 meter dik zijn.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Na de veenvorming in het Laat-Neolithicum en de Bronstijd leidt de invloed van de zee er in de IJzertijd en Romeinse tijd toe dan het Flevomeer kon ontstaan. Dit breidde zich later uit tot het Almere. Nadat er een open verbinding met de zee tot stand kwam ontstond de Zuiderzee. Tijdens deze perioden stond het plangebied onder invloed van het water en was er geen bewoning mogelijk. De verwachting voor archeologische vindplaatsen uit het Laat-Neolithicum t/m de Vroege-Middeleeuwen is daarom nihil.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de Late-Middeleeuwen werd de Zuiderzee bedijkt, maar was de omgeving van het plangebied enkel bewoonbaar indien huizen op terpen werden gebouwd. Er zijn geen aanwijzingen dat binnen het plangebied een huisterp aanwezig is. In het binnendijkse gebied ten zuiden van het plangebied zijn tijdens eerder uitgevoerd archeologisch onderzoek wel diverse huisterpen aangetroffen. Voor het plangebied geldt dan ook een lage verwachting voor de perioden Late-Middeleeuwen en Nieuwe tijd. De aanwezigheid van scheepswrakken kan niet worden uitgesloten, maar er zijn geen historische vermeldingen van vergane schepen die binnen het plangebied zouden kunnen liggen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;De huidige vorm van het plangebied is door menselijk handelen aangelegd in de jaren ’60 van de 20e eeuw, waarna een jachthaven werd aangelegd en het plangebied verder deel ging uitmaken van het recreatiegebied Hulckesteijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Op grond van de resultaten van het archeologisch bureauonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek geadviseerd indien de voorgenomen bodemverstorende ingrepen niet dieper reiken dan 4 meter beneden het huidige maaiveld. Volgens de initiatiefnemer zullen bodemingrepen worden uitgevoerd tot maximaal 2,5 meter onder maaiveld. Hierdoor zal de waterbodem (top van het klei- op veenpakket) bedekt blijven met een minimaal 1,5 meter dik pakket opgespoten materiaal als conserverende laag (bijvoorbeeld voor eventueel aanwezige scheepswrakken).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Indien (toekomstige) verstoringen toch dieper dan 4 meter beneden het huidige maaiveld gaan plaatsvinden, tot in het Pleistocene dekzand, dan wordt geadviseerd een vervolgonderzoek te laten uitvoeren door middel van een karterend booronderzoek. Voor het booronderzoek wordt aanbevolen een boordichtheid te hanteren van ten minste 20 boringen per hectare, conform de Leidraad Inventariserend Veldonderzoek. Hiermee is het onderzoek karterend voor zowel vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum als voor nederzettingsresten uit latere perioden. De oppervlakte van het plangebied is circa 4,5 hectare, zodat er in totaal 90 boringen zullen worden gezet.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor zover de terreinomstandigheden (bebouwing, verhardingen, begroeiingen etc.) het toelaten, zal een verspringend boorgrid van 20 x 25 meter worden gehanteerd. Er wordt geadviseerd om mechanisch te boren tot minimaal 25 cm in de Pleistocene ondergrond (dekzand) met behulp van een avegaarboor met een diameter van 15 cm. Het opgeboorde materiaal zal worden verbrokkeld/versneden en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Omdat het plangebied ook nog een verwachting heeft op de aanwezigheid van scheepswrakken (kan niet worden uitgesloten) zullen toekomstige graafwerkzaamheden/civieltechnische werkzaamheden dieper dan 4 m -mv ook archeologisch begeleid moeten worden. Voor de archeologische begeleiding is een Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk, dat voor aanvang van de werkzaamheden moet worden goedgekeurd door het bevoegd gezag, de gemeente Nijkerk. Daarmee zal het PvE ook inzicht geven welke risico’s er zijn gedurende de uitvoering van de graafwerkzaamheden/civieltechnische werkzaamheden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevals-vondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Nijkerk (de heer J.H. Schuurman, adviseur Cultuurhistorie, Monumenten en Welstandsbeleid) hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2015-11-10