DOI: 10.14457/tu.the.2018.747
title: ผลของพลาสมาแบบไดอิเล็กทริคแบริเออร์ดิสชาร์จต่อคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ และสารทุติยภูมิในผักกาดหอม (Lactuca sativa L.)

description: เทคโนโลยีพลาสมาได้มีการนำไปใช้กับเมล็ดพันธุ์ต่าง ๆ เพื่อเพิ่มคุณภาพเมล็ดพันธุ์ โดยพลาสมาแบบไดอิเล็กทริคแบริเออร์ดิสชาร์จ (DBD พลาสมา) เป็นพลาสมาแบบไม่อยู่ในสภาวะสมดุลความร้อนหรือพลาสมาเย็นซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายเพียงเล็กน้อยกับสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ดังนั้นการทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของ DBD พลาสมาต่อคุณภาพของเมล็ด การเจริญเติบโตและสารทุติยภูมิในต้นอ่อนผักกาดหอม (Lactuca sativa) สำหรับการศึกษาผลของ DBD พลาสมาต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์ผักกาดหอม นำเมล็ดสลัดคอส (L. sativa var. longifolia) พันธุ์ Sweet Green และผักกาดหอมใบ (L. sativa var. crispa) พันธุ์ Green Salad Bowl และ Seafresh ไปฉาย DBD พลาสมาความต่างศักย์ไฟฟ้า 20 และ 25 กิโลโวลต์ นาน 15 30 60 120 และ 240 วินาที เปรียบเทียบกับเมล็ดที่ไม่ผ่านการฉายพลาสมาเป็นสิ่งทดลองควบคุม พบว่า การฉาย DBD พลาสมาความต่างศักย์ไฟฟ้าและระยะเวลาต่าง ๆ ไม่สามารถเพิ่มเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ด แต่เพิ่มความแข็งแรงของเมล็ดทั้ง 3 พันธุ์ โดยการฉาย DBD พลาสมาความต่างศักย์ไฟฟ้า 20 กิโลโวลต์ นาน 60 วินาที เมล็ดพันธุ์ Sweet Green และ Seafresh งอกได้เร็วขึ้น มีระยะเวลาเฉลี่ยในการงอกต่ำที่สุด 2.73±0.21 และ 2.77±0.04 วัน ตามลำดับ ซึ่งงอกเร็วกว่าการไม่ฉายพลาสมา 1.23 และ 0.44 วัน ตามลำดับ ส่วนพันธุ์ Green Salad Bowl ที่ผ่านการฉาย DBD พลาสมาความต่างศักย์ไฟฟ้า 20 กิโลโวลต์ ทุกระยะเวลามีระยะเวลาเฉลี่ยในการงอกต่ำสุด 3.00±0.00 วัน โดยงอกเร็วกว่าการไม่ฉายพลาสมา 0.73 วัน จากการศึกษาผลของ DBD พลาสมาต่อการเสื่อมคุณภาพของเมล็ดผักกาดหอม โดยนำเมล็ดพันธุ์ Sweet Green และ Seafresh มาฉาย DBD พลาสมาความต่างศักย์ไฟฟ้า 20 กิโลโวลต์ นาน 0 60 และ 240 วินาที ตามด้วยการเร่งอายุเมล็ดที่อุณหภูมิ 40 oC ความชื้นสัมพัทธ์ 100% นาน 0 24 48 72 และ 96 ชั่วโมง พบว่า เมล็ดที่ผ่านและไม่ผ่านการฉาย DBD พลาสมา มีความงอกและความแข็งแรงลดลง แต่มีปริมาณ malondialdehyde (MDA) เพิ่มขึ้นตามระยะเวลาการเร่งอายุ เมล็ดที่ผ่านการฉาย DBD พลาสมานาน 60 วินาที ตามด้วยการเร่งอายุเมล็ดนาน 24 และ 48 ชั่วโมง ยังคงมีความงอกและความแข็งแรงดี แต่เมื่อเพิ่มระยะเวลาในการเร่งอายุเป็น 72 และ 96 ชั่วโมง เมล็ดจะเสื่อมคุณภาพลงอย่างรวดเร็วไม่ทั้งเมล็ดที่ผ่านและไม่ผ่านการฉายพลาสมา ส่วนการฉายพลาสมานาน 240 วินาที ตามด้วยการเร่งอายุทุกระยะเวลาจะทำให้เมล็ดเสื่อมคุณภาพ การนำเมล็ดที่ผ่านการเร่งอายุที่อุณหภูมิ 40 oC ความชื้นสัมพัทธ์ 100% นาน 72 ชั่วโมง ตามด้วยการฉายพลาสมานาน 60 และ 240 วินาที พบว่า เมล็ดมีเปอร์เซ็นต์ความงอกและความงอกเมื่อนับครั้งแรกต่ำ มีระยะเวลาเฉลี่ยในการงอกและปริมาณ MDA สูง ซึ่งไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับเมล็ดที่ผ่านการเร่งอายุและไม่ฉายพลาสมา การศึกษาผลของ DBD พลาสมาต่อการเจริญเติบโต และสารทุติยภูมิของต้นอ่อนผักกาดหอม โดยนำเมล็ดพันธุ์ Sweet Green และ Seafresh มาฉาย DBD พลาสมาความต่างศักย์ไฟฟ้า 20 กิโลโวลต์ นาน 0 60 และ 240 วินาที พบว่า ต้นอ่อนพันธุ์ Seafresh ที่ได้จากเมล็ดที่ผ่านและไม่ผ่านการฉายพลาสมา มีการเจริญเติบโตไม่แตกต่างกันทางสถิติ ส่วนต้นอ่อนพันธุ์ Sweet Green ที่ผ่านการฉายพลาสมานาน 60 วินาที และ 240 วินาที มีการเจริญเติบโตดีขึ้น โดยมีน้ำหนักแห้งเพิ่มขึ้น 18.28 และ 30.11% ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ฉายพลาสมา นอกจากนี้ต้นอ่อนพันธุ์ Sweet Green ที่ผ่านการฉาย DBD พลาสมานาน 240 วินาที มีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดเพิ่มขึ้น 25% เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ฉายพลาสมา ต้นอ่อนผักกาดหอมทั้ง 2 พันธุ์ที่ผ่านการฉาย DBD พลาสมานาน 60 และ 240 วินาที มีปริมาณสารฟลาโวนอยด์เพิ่มขึ้น 2.67 และ 8.32% ตามลำดับ เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ฉายพลาสมา และการฉาย DBD พลาสมาส่งผลให้ต้นอ่อนมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ DPPH ดีขึ้นแต่ไม่มีผลต่อฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ABTS