DOI: 10.14457/tu.the.2017.643
title: ความได้เปรียบทางการแข่งขันในระดับธุรกิจของธุรกิจที่ตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตาก

description: เขตเศรษฐกิจพิเศษตากเป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนไทย-เมียนมาที่มีมูลค่าการส่งออกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังถูกคาดหวังให้การเติบโตนี้ส่งเสริมความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจผ่านเครื่องมือที่สำคัญอย่างสิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่ถูกกำหนดขึ้นเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการดำเนินงานของธุรกิจ แต่ผลตอบรับจากธุรกิจที่ตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากกลับเป็นไปในทิศทางตรงกันข้ามขัดแย้งกับสิ่งที่ภาครัฐมุ่งหวัง ทั้งการที่ธุรกิจในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากทยอยกันปิดตัวลงหรือชะลอการขยายธุรกิจ แม้กระทั่งการเปลี่ยนแปลงการตัดสินใจลงทุนในโครงการขนาดใหญ่เพื่อไปลงทุนในเมียนมาแทนการค้นคว้าอิสระ เรื่อง “ความได้เปรียบทางการแข่งขันในระดับธุรกิจของธุรกิจที่ตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตาก” นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิประโยชน์กับความได้เปรียบทางการแข่งขันในระดับธุรกิจของธุรกิจที่ตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตาก อ้างอิงตามทฤษฎี ฐานทรัพยากร (The resource based view of the firm) โดยให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับการลงทุน  สิทธิประโยชน์จากการบริการจุดเดียวแบบเบ็ดเสร็จ สิทธิประโยชน์จากมาตรการสนับสนุนการใช้แรงงานต่างด้าว และสิทธิประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานและด่านศุลกากรในพื้นที่เปรียบเสมือนทรัพยากรที่สนับสนุนความได้เปรียบด้านการแข่งขัน (The Competitive Advantage) ที่ส่งผลต่อความสามารถในการทำกำไรและสะท้อนผ่านอัตราการเติบโตของอัตรากำไรสุทธิของธุรกิจ งานวิจัยนี้กำหนดขอบเขตของกลุ่มตัวอย่างเป็นธุรกิจที่ดำเนินกิจการอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากและมีงบการเงินสมบูรณ์ติดต่อกัน 3 ปี (พ.ศ. 2557-2559) โดยใช้มาตรวัดลิเคิร์ทแบบห้าตัวเลือกในการกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างที่เหมาะสมในกรณีที่ทราบจำนวนประชากรที่แน่นอน ณ ระดับความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 ทำให้ได้กลุ่มตัวอย่างขั้นต่ำที่ 117 กลุ่มตัวอย่าง ด้วยการเก็บข้อมูลแบบสอบถามทางอีเมล์ ร่วมกับการสอบถามทางโทรศัพท์และการใช้แบบสอบถามออนไลน์ทำให้สามารถรวบรวมข้อมูลแบบสอบถามกลับมาได้ทั้งสิ้น 117 ชุดซึ่งเท่ากับจำนวนขั้นต่ำของแบบสอบถามที่ควรใช้ในการวิเคราะห์ครั้งนี้ แล้วจึงนำข้อมูลคะแนนความคิดเห็นต่อตัววัดสิทธิประโยชน์และข้อมูลทั่วไปของธุรกิจที่ได้จากแบบสอบถาม รวมถึงอัตราการเติบโตของอัตรากำไรสุทธิของธุรกิจที่คำนวณจากอัตรากำไรสุทธิของธุรกิจจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ และบริษัท บิซิเนสออนไลน์ จำกัด (มหาชน)เนื่องจากจำนวนธุรกิจที่ตอบแบบสอบถาม 99 ราย เป็นธุรกิจขนาดย่อมที่ไม่ได้มีลักษณะการดำเนินงานเป็น BOI และกิจการเป้าหมาย ทำให้ผลของงานวิจัยนี้มุ่งเน้นไปที่การรับรู้ของกลุ่มธุรกิจดังกล่าวต่อสิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งพบว่าสิทธิประโยชน์หลักในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากทั้ง 4 สิทธิประโยชน์ล้วนแล้วแต่ไม่มีความสัมพันธ์ต่อความสามารถในการทำกำไรที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 ซึ่งสะท้อนผ่านอัตราการเติบโตของอัตรากำไรสุทธิ ส่งผลให้กลุ่มธุรกิจนี้ไม่สามารถสร้างความสามารถในการแข่งขันอันเกิดจากสิทธิประโยชน์ดังกล่าวในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากได้ และผลของการสัมภาษณ์ผู้ประกอบการในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากเพิ่มเติม 3 รายก็เป็นไปในทิศทางเดียวกัน หรือกล่าวได้ว่า 4 สิทธิประโยชน์ข้างต้นไม่สอดคล้องกับลักษณะการดำเนินงานของธุรกิจขนาดย่อมที่ไม่ได้มีลักษณะการดำเนินงานที่เป็นทั้ง BOI และกิจการเป้าหมายที่ตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตาก ทำให้กลุ่มธุรกิจดังกล่าวไม่ได้รับรู้ถึงสิทธิประโยชน์ที่ธุรกิจได้รับจากการตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจพิเศษตาก ทั้งนี้เพื่อให้กลุ่มธุรกิจขนาดย่อมที่ไม่ได้มีลักษณะการดำเนินงานที่เป็นทั้ง BOI และกิจการเป้าหมายสามารถใช้ประโยชน์จากสิทธิประโยชน์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษได้อย่างมีประสิทธิภาพจำเป็นต้องพึ่งพาความร่วมมือจากทั้งสองภาคส่วน คือ ภาคธุรกิจที่ต้องพยายามพัฒนาและปรับปรุงให้ธุรกิจของตนมีความสอดคล้องกับสิทธิประโยชน์ด้านต่างๆ ขณะเดียวกันภาครัฐก็ควรที่จะให้ความสนใจและศึกษาเกี่ยวกับสิทธิประโยชน์ที่มีความเหมาะสมกับธุรกิจขนาดย่อมที่ไม่ได้มีลักษณะการดำเนินงานที่เป็นทั้ง BOI และกิจการเป้าหมายเพื่อให้สิทธิประโยชน์ต่างๆ ที่ถูกกำหนดขึ้นสามารถส่งเสริมให้ธุรกิจกลุ่มนี้มีความสามารถในการทำกำไร และสามารถสร้างความสามารถในการแข่งขันอันเกิดจากสิทธิประโยชน์ดังกล่าวในเขตเศรษฐกิจพิเศษตากได้