DOI: 10.17026/ar/lrjcks
title: ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK PARKEERGARAGE JAARBEURS P6, UTRECHT
title: Een inventariserend veldonderzoek (IVO-O verkennende en karterende fase) door middel van boringen

description: In opdracht van Ballast Nedam Park & Connect hebben EARTH Integrated Archaeology B.V. en T&A Survey in augustus 2023 een verkennend en karterend booronderzoek (IVO-O) uitgevoerd in een plangebied ter hoogte van parkeerplaats P6 en P4 van de Jaarbeurs Utrecht, gemeente Utrecht. Aanleiding voor het onderzoek is de geplande bouw van een parkeergarage in het plangebied.
Volgens de nog ongepubliceerde gemeentelijke archeologische waardenkaart ligt het plangebied grotendeels in een gebied van hoge archeologische verwachting. Volgens bestemmingsplan ‘Chw bestemmingsplan Algemene regels Utrecht’ ligt het plangebied grotendeels in een zone ‘archeologische verwachting 4’. Hierbij geldt een vergunningsplicht bij grondwerkzaamheden groter dan 100 m2 of dieper dan 30 cm -mv. Door de gemeente Utrecht is in een selectiebesluit vastgelegd dat archeologisch vervolgonderzoek uitgevoerd dient te worden.

Het doel van het verkennend en karterend booronderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde verwachting zoals geformuleerd in het bureauonderzoek. Meer specifiek is binnen dit booronderzoek gelet op de diepteligging en de staat van de top van de Oude Rijn stroomgordel. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de eisen die in de KNA 4.1 worden gesteld aan een inventariserend veldonderzoek verkennende fase door middel van boringen (protocol 4003 IVO-O), volgens de KNA-Leidraad Karterend booronderzoek en het PvA. De boringen zijn uitgevoerd met behulp van een edelman- en gutsboor. In totaal zijn in het plangebied 12 boringen gezet tot een diepte van maximaal 3 meter onder maaiveld. Binnen het plangebied werden er, gelijktijdig met het
booronderzoek, ten behoeve van milieukundig onderzoek 15 proefputten aangelegd van 2 x 0,3 meter en 1,5 meter diep. Deze werden ook in het kader van het archeologisch onderzoek geïnspecteerd ten behoeve van aanvullende informatie.

De resultaten van het booronderzoek geven aan dat er in het plangebied een oude meandergordel van de Oude Rijn in de ondergrond aanwezig is. Het gaat hier om een in zuidwestelijke richting uitgebreide meanderbocht, die tot de tweede helft van de 20e eeuw aan het oppervlakte zichtbaar is geweest als sloot. Enkel het hoogst gelegen stuk van de binnenbocht is daarbij mogelijk historisch /
landschapsarcheologisch gezien een goede locatie geweest voor menselijke bewoning of activiteiten. Voor de zone direct rond de oude sloot geldt dat het landschap waarschijnlijk te nat geweest is om een bruikbare locatie voor een nederzetting te vormen. Daarbij heeft de geul zich langzaam in zuidwestelijke richting verplaatst en daarbij oudere archeologische lagen geërodeerd. Mogelijk heeft de top van de natuurlijke afzettingen ooit een potentieel archeologisch niveau gevormd, maar deze zijn door alle bouwwerkzaamheden in de 20ste eeuw niet langer intact aanwezig. De kans op archeologische vondsten in het plangebied is daarmee klein. Van de niet-natuurlijke lagen met veel puin boven de natuurlijke sedimenten is het meest waarschijnlijke dat deze gerelateerd kunnen worden aan de voormalig COQ fabriek. Aan de hand van het booronderzoek is vastgesteld dat er geen intact archeologisch niveau aanwezig is binnen het plangebied. EARTH adviseert derhalve om geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor verdere ontwikkeling. Het bovenstaande vormt een selectieadvies en is voorgelegd aan de bevoegde overheid, de Gemeente Utrecht. De gemeente Utrecht heeft het selectieadvies op 16 oktober 2023 overgenomen en vastgelegd in een selectiebesluit. Dit neemt echter niet weg dat de uitvoerder van het grondwerk gewezen dient te worden op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet. De melding kan worden gedaan bij de afdeling Erfgoed via archeologie@utrecht.nl of tel. 14030.