DOI: 10.17026/ar/yq2hyf
title: Archeologische opgraving Bennekom Soetendaalseweg 20 Archeologische opgraving aan de Soetendaalseweg 20 te Bennekom in de gemeente Gemeente Ede

description: &lt;p&gt;Econsultancy heeft in opdracht van Bouwbedrijf Leda een opgraving uitgevoerd in het plangebied aan de Soetendaalseweg 20 te Bennekom, in de gemeente Ede. In het plangebied worden drie seniorenwoningen met bijgebouwen ontwikkeld. Het gezamenlijke oppervlakte van de toekomstige bebouwing is circa 285 m2. De bestaande bebouwing werd hiervoor gesloopt.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van het voorgaande bureau- en booronderzoek had het plangebied een hoge verwachting voor de aanwezigheid van archeologische resten. Het verkennend booronderzoek heeft aangetoond dat de bodem in het plangebied gedeeltelijk intact is. Het daaropvolgende proefsleuvenonderzoek heeft aangetoond dat in het plangebied laatmiddeleeuwse sloten aanwezig waren. Deze sloten doorsneden sporen waarvan werd vermoed dat ze in de Bronstijd-Romeinse tijd dateerden. Omdat het niet mogelijk was om deze resten duurzaam in de ondergrond te behouden, heeft de gemeente Ede het selectiebesluit genomen om een opgraving uit te voeren, zodat de resten boven de grond (ex situ) konden worden veilig gesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Doel van de archeologische opgraving was het documenteren van gegevens en het veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden. Voor dit onderzoek is een Programma van Eisen opgesteld door de gemeente Ede.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Methode De opgraving is uitgevoerd door een veldteam van Econsultancy gedurende vier veldwerkdagen tussen 29 februari en 6 maart 2024. Er is in het in het plangebied één werkput aangelegd van circa 31 x 25 m, met een oppervlakte van circa 707 m2. Er is één vlak aangelegd in de top van de C-horizont op de diepte van circa 50 tot 80 cm (12,82 – 13,20 m NAP) beneden het maaiveld. Om meer inzicht in enkele grote sporen te krijgen en wanneer er bij afwerken van sporen er op een dieper niveau nieuwe sporen tevoorschijn kamen, is besloten om een tweede vlak te documenteren. Het ging om vijf kleine werkputten met een gezamenlijk oppervlakte van 32 m2.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten De bodemopbouw in het onderzoek bestond van boven naar beneden uit een recent geroerde bouwvoor met hieronder een homogeen plaggendek. Het plaggendek gaat vrij scherp (een klein beetje bioturbatie daargelaten) over in de C-horizont bestaand uit zeer fijne dekzandafzettingen. Er zijn geen verschillende fasen in het plaggendek aangetroffen en er is geen restant van de natuurlijke bodemopbouw (podzol) aangetroffen in de vorm van een B- en/of BC-horizont.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bij het onderzoek werden sporen en vondsten aangetroffen die behoren tot vijf vindplaatsen 1. bewoning uit de IJzertijd; 2. (ontginning)sloten en mogelijk bewoning/periferie erf uit de (late) Middeleeuwen; 3. (ontginning)sloten en akker (landbewerking) uit de Nieuwe tijd (18e eeuw, begin 19e eeuw)4. (ontginning)sloten en akker (landbewerking) uit de Nieuwe tijd (tweede helft 19e eeuw); 5. Bewoning aan begin 20e eeuw, mogelijk eind 19e eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Een klein aantal sporen was op basis van vondstmateriaal in de vroege tot midden IJzertijd, 800-400 v. Chr. te dateren. Waarschijnlijk horen deze sporen bij een nederzetting die zich, gezien de ligging van de sporen binnen het onderzoeksgebied, ten noorden van het plangebied gezocht moeten worden. Hoewel het mogelijk is dat de sporen - zeker ondiepe sporen - in het onderzoeksgebied in de loop van de tijd verdwenen zijn, was het onderzoeksgebied zelf, dat in een dekzandvlakte ligt, waarschijnlijk niet aantrekkelijk genoeg voor bewoning in de IJzertijd en opvolgende perioden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Pas vanaf de late Middeleeuwen lijkt het terrein ontgonnen te zijn. Enkele sloten met middeleeuws materiaal betreffen waarschijnlijk voorgangers van latere, aan historisch kaartmateriaal te koppelen, sloten uit de Nieuwe tijd. Verschillende losse sporen met middeleeuws vondstmateriaal wijzen er mogelijk op dat het terrein als periferie van een boerenerf in gebruik was. Op een historische kaart uit 1656 staan verschillende erven aangegeven circa 150 m van het plangebied. Het is goed mogelijk dat deze erven al voor 1656 in gebruik genomen waren.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de Nieuwe tijd was het terrein in ieder geval wel ontgonnen. Enkele grote sloten zijn goed te koppelen aan de Kadastrale minuut 1811-1832. Het onderzoeksgebied staat hierop aangegeven als weiland. Een gebruik als weiland kan duiden op nattere omstandigheden binnen het terrein, wat ook de afwezigheid van duidelijke bewoningssporen in eerdere periode kan verklaren. Begin 20e eeuw is het terrein ingericht als woonerf. Vele kleine paalkuiltjes in het noordwestelijk kwadrant van het onderzoeksgebied zijn te relateren aan (Sub)recente schuren behorend bij dit woonerf.&lt;/p&gt;