cometadata/datacite-titles-descriptions-related-identifiers huggingface dataset:
DOI: 10.14457/tu.the.2023.968
title: สถาปัตยกรรมโดยกระบวนการมีส่วนร่วม: ศูนย์ส่งเสริมสุขภาวะชุมชนเมืองบางกอกใหญ่ บริเวณพื้นที่ว่างเหนืออุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดิน

description: การขยายโครงข่ายของเส้นทางเดินรถขนส่งสาธารณะมีความจำเป็นสำหรับเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพมหานครและปริมณฑลเป็นอย่างมาก เพื่ออำนวยความสะดวกแก้ไขปัญหาจราจรและตอบสนองความต้องการของประชาชน ในโครงการรถไฟฟ้ามหานครสายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ภายใต้การดูแลของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย หรือ รฟม. ได้มีการก่อสร้างเส้นทางรถไฟฟ้าทั้งบนดินและใต้ดิน หากแต่รอยต่อจากรางลอยฟ้าลงทางใต้ดิน ระหว่างสถานีท่าพระ – อิสรภาพ ซึ่งจำเป็นจะต้องเวนคืนที่ดินกลางชุมชนย่านบางกอกใหญ่ ได้กลายเป็นพื้นลานคอนกรีตขนาดใหญ่ล้อมด้วยรั้วตาข่ายเหล็กเหนืออุโมงค์รถไฟฟ้า พื้นที่ดังกล่าวได้ตัดขาดเส้นทางสัญจรเดิมของชุมชน เป็นผลให้ชุมชนขาดปฏิสัมพันธ์และมีการแบ่งแยกกันอย่างชัดเจน ต่างจากในอดีต โครงการวิทยานิพนธ์นี้จึงมีวัตถุประสงค์ที่จะออกแบบสถาปัตยกรรมและวางผังภูมิทัศน์เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวโดยปรับพื้นที่ว่างบริเวณเหนืออุโมงค์รถไฟฟ้าใต้ดิน ให้เป็นสวนสาธารณะและศูนย์ส่งเสริมสุขภาวะชุมชนเมืองบางกอกใหญ่ ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม ผ่านแนวคิด Co-Creation โดยให้ชุมชนในย่านบางกอกใหญ่มีส่วนร่วมในการเสนอแนวความคิดในการออกแบบ ความต้องการด้านการใช้สอย สร้างความรู้สึกผูกพันและความเป็นเจ้าของพื้นที่เหล่านั้นร่วมกัน จากกระบวนการวิจัยและการออกแบบพบเกณฑ์ในการออกแบบที่สำคัญคือ 1) กระบวนการออกแบบอย่างมีส่วนร่วม 2) การออกแบบพื้นที่สาธารณะสำหรับผู้สูงอายุ 3) การออกแบบโครงสร้างน้ำหนักเบา นำมาสู่แนวคิดในการออกแบบ “สวน สาน สัมพันธ์ (MISSING-LINK PARK)” ที่เชื่อมต่อทางสัญจรของชุมชน เน้นกลุ่มประชากรผู้สูงอายุ เพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ได้ตามมาตรฐาน และออกแบบให้สื่อความหมายของ รฟม. เจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดิน ทั้งในเชิงวัสดุ รูปทรง และเทคนิคการก่อสร้าง ศูนย์ส่งเสริมสุขภาวะชุมชนเมือง แห่งนี้จะเป็นส่วนหนึ่งของการลดช่องว่างทางสังคมและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างชุมชนที่อยู่ใกล้เคียงพื้นที่ว่างดังกล่าวนี้ ให้กลับมาเป็นพื้นที่สาธารณะประโยชน์ อีกทั้งจะช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งในการสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างชุมชนที่อาศัยร่วมกันในย่านบางกอกใหญ่ ทำให้เป็นย่านที่น่าอยู่และมีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น
DOI: 10.14457/tu.the.2023.970
title: สุขภาวะของคนวัยทำงานในโครงการอาคารชุดพักอาศัย

description: การเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศ และการแพร่ระบาดโควิด-19 ส่งผลต่อการตระหนักในเรื่องสุขภาวะของคนทั่วโลก บทบาทของที่อยู่อาศัย และการเติบโตของภาคอสังหาริมทรัพย์เพื่อสุขภาพ อาคารชุดพักอาศัยเพื่อสุขภาวะในไทยมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยโครงการส่วนใหญ่มีกลุ่มเป้าหมายหลักเป็นคนวัยทำงาน เนื่องจากเป็นผู้บริโภคกลุ่มใหญ่ที่มีกำลังซื้อ และมีความเฉพาะด้านพฤติกรรม งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบด้านสุขภาวะของคนวัยทำงาน 2) ศึกษาองค์ประกอบทางกายภาพ การใช้งานพื้นที่ และการบริหารจัดการโครงการที่ส่งเสริมสุขภาวะ 3) ศึกษาแนวคิดด้านสุขภาวะของผู้ประกอบการ และการรับรู้ด้านสุขภาวะของผู้อยู่อาศัยคนวัยทำงาน 4) เสนอแนวทางการส่งเสริมองค์ประกอบด้านสุขภาวะของคนวัยทำงานในโครงการอาคารชุดพักอาศัย ผ่านองค์ประกอบทางกายภาพ การใช้งานพื้นที่ และการบริหารจัดการโครงการ งานวิจัยนี้เป็นวิจัยเชิงสำรวจ ซึ่งมีวิธีการศึกษาทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพจากการเก็บข้อมูลด้วยเครื่องมือแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างคนวัยทำงาน 123 คน จากนั้นได้นำข้อมูลมาวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ ด้วยโปรแกรม SPSS จากการศึกษาพบว่า สุขภาวะของคนวัยทำงาน ประกอบด้วย 9 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิต 2) การใช้ชีวิตได้อย่างสมดุล 3) การเปิดกว้างของการเรียนรู้ 4) ความมั่นคงในการทำงาน 5) การมีสัมพันธภาพกับเพื่อนร่วมงาน 6) การมีสัมพันธภาพที่ดีกับชุมชน 7) การมีสุขภาพแข็งแรง 8) การมีอิสระในการใช้ชีวิต 9) การดูแลตัวเองจากโรคได้ ในภาพรวมพบว่าคนวัยทำงานเห็นความสำคัญกับการมีสัมพันธภาพกับเพื่อนร่วมงานมากที่สุด ในขณะที่เห็นความสำคัญกับการมีสัมพันธภาพที่ดีกับชุมชนน้อยที่สุด เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างการเห็นความสำคัญด้านสุขภาวะระหว่างผู้อยู่อาศัยในโครงการอาคารชุดพักอาศัย บ้านเดี่ยว และทาวน์เฮาส์ พบว่า ผู้อยู่อาศัยในโครงการอาคารชุดพักอาศัยเห็นความสำคัญต่อสุขภาวะมากกว่าผู้อยู่อาศัยในโครงการทาวน์เฮาส์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติใน 3 องค์ประกอบ ได้แก่ การมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิต การมีสัมพันธภาพที่ดีกับชุมชน และการมีสุขภาพแข็งแรง นอกจากนี้ยังพบว่าปัจจัยด้านรายได้มีผลต่อการเห็นความสำคัญด้านสุขภาวะ โดยคนมีรายได้น้อยกว่า 15,000 บาท/เดือน เห็นความสำคัญต่อสุขภาวะน้อยกว่าคนที่มีรายได้มากกว่า 65,000 บาท/เดือน ใน 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิต การใช้ชีวิตได้อย่างสมดุล การเปิดกว้างของการเรียนรู้ ความมั่นคงในการทำงาน และการมีสัมพันธภาพกับเพื่อนร่วมงานจากการเก็บข้อมูลด้วยเครื่องมือแบบสังเกต เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางกายภาพ การใช้งานพื้นที่ และการบริหารจัดการโครงการที่ส่งเสริมสุขภาวะพบว่า สามารถจัดประเภทโครงการเป็น 3 ประเภท ได้แก่ 1) โครงการส่งเสริมสุขภาวะทั่วไป เป็นโครงการที่มีแนวคิดการส่งเสริมสุขภาวะ 2) โครงการเวลเนสเรสซิเดนซ์ เป็นโครงการที่มีการร่วมมือกับสถาบันเพื่อสุขภาพ และเน้นการบริหารจัดการเกี่ยวกับการให้บริการด้านสุขภาพ 3) โครงการที่ได้รับรองมาตรฐาน เป็นโครงการที่ได้รับรองมาตรฐาน WELL หรือ TREES และเน้นการบริหารจัดการกายภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึก เพื่อศึกษาแนวคิดด้านสุขภาวะของผู้ประกอบการ และการรับรู้ด้านสุขภาวะของผู้อยู่อาศัยคนวัยทำงาน พบว่า “การมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิต” และ “การมีสุขภาพแข็งแรงดูแลตัวเองจากโรคได้” เป็นองค์ประกอบที่ผู้ประกอบการให้ความสำคัญมากที่สุด ซึ่งสอดคล้องกับองค์ประกอบที่ผู้อยู่อาศัยในโครงการอาคารชุดพักอาศัยเห็นความสำคัญและรับรู้ในโครงการมากกว่าผู้อยู่อาศัยในโครงการแนวราบ
DOI: 10.14457/tu.the.2023.971
title: การศึกษาแนวทางการออกแบบและจัดตั้งโครงการรีสอร์ตเพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในระเทศไทย

description: การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในปัจจุบันได้รับความนิยมและก่อให้เกิดการจัดตั้งโครงการรีสอร์ตที่มีการให้บริการทางสุขภาพจำนวนมาก จากลักษณะการให้บริการกิจกรรมและที่ตั้งของโครงการในปัจจุบันส่วนใหญ่มีราคาขายที่สูงกว่าความสามารถในการซื้อของนักท่องเที่ยวชาวไทย งานวิจัยนี้จึงทำการศึกษาแนวคิดการออกแบบและจัดตั้งโครงการรีสอร์ตเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพให้เหมาะสมต่อพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวไทยจากการนำโครงสร้างธุรกิจและกิจกรรมของโฮมสเตย์มาปรับใช้ ช่วยสร้างรายได้ให้แก่ผู้ประกอบการและชุมชน และสามารถช่วยลดรายจ่ายในการดูแลสุขภาพประชาชนให้แก่ภาครัฐ โดยมีพื้นที่ศึกษาบริเวณโดยรอบอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่เนื่องจากมีความสอดคล้องต่อการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพจากการเข้าถึงพื้นที่ธรรมชาติ รวมถึงการมีภูมิปัญญาทางการแพทย์ในชุมชนที่สามารถนำมาปรับใช้ได้ จากการลงพื้นที่ภาคสนาม การสัมภาษณ์ผู้ประกอบการโครงการกรณีศึกษา และการสำรวจด้วยแบบสอบถามเพื่อศึกษาพฤติกรรมการท่องเที่ยว ได้นำข้อมูลมาวิเคราะห์เปรียบเทียบ พบว่า นักท่องเที่ยวที่สนใจใช้บริการมากที่สุด คือ กลุ่มอายุ 40 ถึง 60 ปี มีลักษณะการท่องเที่ยวเป็นครอบครัวและกลุ่มเพื่อน มีระยะเวลาเข้าพัก 1 ถึง 2 คืน มีความต้องการบำบัดความเครียด ความเหนื่อยล้า และอาการปวดกล้ามเนื้อ กิจกรรมและการให้บริการทางสุขภาพภายในโครงการต้องมีจำนวนไม่ต่ำกว่าสามกิจกรรม โดยมาจากหมวดการดำเนินกิจกรรมในแต่ละหมวดอย่างน้อยหนึ่งกิจกรรม ได้แก่ 1) กิจกรรมที่ต้องทำด้วยตัวเอง ได้แก่ การปั่นจักรยาน การปีนเขา การทำสมาธิ เป็นต้น 2) การดำเนินกิจกรรมที่มีผู้ช่วยแนะนำ ได้แก่ การฝึกโยคะ การทำศิลปะเพื่อบำบัดสมาธิ การเรียนทำอาหาร การปลูกป่า เป็นต้น 3) การดำเนินกิจกรรมที่มีผู้อื่นเป็นผู้ทำให้ ได้แก่ การนวด การขัดผิว การฝังเข็ม การบำรุงผิวหน้า ซาลอน เป็นต้น โดยมีอัตราค่าบริการของกิจกรรมโดยเฉลี่ย 1,000 ถึง 2,000 บาทต่อคนต่อวัน มีอัตราค่าบริการของห้องพักขนาดสำหรับ 2 ถึง 4 คน คือ 2,000 ถึง 4,000 บาทต่อคืน สามารถจัดแพคเกจที่พักและอาหารร่วมกับกิจกรรมทั้งในและนอกสถานที่ เช่น กิจกรรมการเรียนรู้วิถีชีวิตของชุมชน กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงเกษตร กิจกรรมท่องเที่ยวศึกษาระบบนิเวศในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ เป็นต้น มีอัตราค่าบริการแพคเกจสำหรับ 2 ถึง 4 คน คือ 3,000 ถึง 6,000 บาทต่อคืน
DOI: 10.14457/tu.the.2023.972
title: การศึกษากระบวนการบริหารจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนไผ่ เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรไผ่ในรูปแบบโมเดลธุรกิจ

description: ไผ่เป็นทรัพยากรพื้นถิ่นที่อยู่คู่วิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนาน ด้วยคุณสมบัติที่สามารถกระจายพันธุ์ได้อย่างกว้างขวางและเจริญเติบโตได้รวดเร็ว ในปัจจุบันมีการนำมาใช้ประโยชน์อย่างหลากหลาย โดยเฉพาะด้านการนำมาใช้เป็นวัสดุก่อสร้างในงานสถาปัตยกรรม ซึ่งไผ่สามารถปลูกทดแทนหมุนเวียนได้จึงถือเป็นวัสดุที่มีความยั่งยืน และส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อย อีกทั้งพื้นที่เพาะปลูกไผ่ยังมีส่วนช่วยฟื้นฟูอนุรักษ์ดินและน้ำ ความสำคัญของการวางแผนบริหารจัดการพื้นที่เพาะปลูกไผ่จึงช่วยสร้างประโยชน์จากไผ่ในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพสายพันธุ์ไผ่พื้นถิ่นในประเทศไทย เช่น ไผ่ตง ไผ่ยักษ์น่าน ไผ่เลี้ยง ไผ่ซางหม่น ไผ่สีสุกและไผ่รวก นิยมใช้ในการแปรรูปเพื่อใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ โดยเฉพาะในด้านงานก่อสร้างสถาปัตยกรรมไผ่ เนื่องจากมีคุณภาพได้เกณฑ์มาตรฐาน อีกทั้งนวัตกรรมการแช่น้ำยากันมอดเพื่อยืดอายุใช้งานของลำไผ่ได้หลายเท่าตัว เทคโนโลยีที่สามารถแปรรูปได้อย่างหลากหลายทำให้สะดวกต่อการใช้งาน ซึ่งคุณประโยชน์ของไผ่เหล่านี้เกษตรกรผู้ปลูกไผ่เป็นอาชีพหลักจึงรวมกลุ่มกันจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน เพื่อการระดมทุนพัฒนาศักยภาพทรัพยากรไผ่ในพื้นที่ให้สอดคล้องกับนโยบายส่งเสริมของภาครัฐ เพื่อสร้างรายได้แก่คนในชุมชนอย่างยั่งยืน ซึ่งการปลูกไผ่ของวิสาหกิจชุมชนยังมีข้อจำกัด เกษตรกรบางส่วนยังขาดองค์ความรู้และพัฒนาคุณภาพไผ่ ทำให้พื้นที่เพาะปลูกขาดการบริหารจัดการที่ดี ส่งผลให้ไผ่มีคุณภาพไม่ตรงกับความต้องการของกลุ่มลูกค้า เกิดเป็นพื้นที่ปลูกไผ่ที่ถูกปล่อยรกร้าง หรือไม่ได้ใช้ประโยชน์จากทรัพยากรไผ่ในพื้นที่อย่างเต็มประสิทธิภาพเท่าที่ควร โดยงานวิจัยนี้ได้ศึกษาข้อมูลจากวิสาหกิจชุมชนไผ่กรณีศึกษา ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนไผ่พัฒนา เวียงกาหลง วิสาหกิจชุมชนและแปรรูปผลิตภัณฑ์จากไผ่ วิสาหกิจชุมชนพัฒนาไผ่ดอยตุง และวิสาหกิจไผ่อัด ชุมชนศรีบัวบาน เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการบริหารจัดการวิสาหกิจตั้งแต่กระบวนการผลิต (ต้นน้ำ) กระบวนการแปรรูป (กลางน้ำ) และกระบวนการตลาด (ปลายน้ำ) เพื่อเพิ่มศักยภาพไผ่โดยการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ รวมถึงวัสดุก่อสร้างในงานสถาปัตยกรรม เกิดเป็นโมเดลธุรกิจวิสาหกิจชุมชนไผ่ และนำเสนอเป็นแนวทางการใช้ประโยชน์จากไผ่ที่มีในพื้นที่ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ผลการวิจัย พบว่า เมื่อนำโมเดลธุรกิจวิสาหกิจชุมชนไผ่ที่ได้จากการศึกษา มาปรับใช้กับกระบวนการบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชนไผ่ ซึ่งเป็นพื้นที่กรณีศึกษา ควบคู่กับการส่งเสริมความรู้การเพิ่มศักยภาพของไผ่ พร้อมพัฒนาทักษะทางสถาปัตยกรรมผนวกกับองค์ความรู้ของชุมชน เกิดเป็นรูปแบบการบริหารจัดการไผ่ในวิสาหกิจชุมชน โดยในกระบวนการผลิต (ต้นน้ำ) วิสาหกิจชุมชนกรณีศึกษา สามารถพัฒนาคุณภาพไผ่ได้ตรงตามความต้องการของกลุ่มลูกค้าในตลาด กระบวนการแปรรูป (กลางน้ำ) วิสาหกิจชุมชนกรณีศึกษา มีศักยภาพในการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากไผ่ที่หลากหลาย และกระบวนการตลาด (ปลายน้ำ) วิสาหกิจชุมชนกรณีศึกษา สามารถเพิ่มรายได้ให้แก่คนในชุมชน มีการประชาสัมพันธ์เพื่อขยายกลุ่มลูกค้าที่สนใจในงานสถาปัตยกรรมไผ่ ตามกระแสเรื่องวัสดุธรรมชาติในปัจจุบัน ซึ่งงานวิจัยนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการบริหารจัดการ โดยสามารถนำโมเดลธุรกิจวิสาหกิจชุมชนไผ่จากผลการศึกษา นำไปใช้ในการพิจารณาเป็นแนวทางในการใช้ประโยชน์จากไผ่ ในพื้นที่เพาะปลูกของวิสาหกิจชุมชน สุดท้ายงานวิจัยนี้ก็หวังว่าจะเป็นแรงกระตุ้น และผลักดันให้เกิดการพัฒนาองค์ความรู้ของคนในชุมชน ทำให้วิสาหกิจชุมชนสามารถใช้ประโยชน์จากไผ่ได้อย่างเหมาะสมกับศักยภาพของชุมชนได้อย่างยั่งยืน
DOI: 10.14457/tu.the.2023.973
title: แนวทางการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการใช้แรงงานผสมผสานในโครงการก่อสร้าง

description: งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงจากการใช้แรงงานผสมผสานในโครงการก่อสร้าง โดยวิเคราะห์จากผู้รับเหมาที่มีการใช้แรงงานผสมผสานระหว่างต่างด้าวและไทย เพื่อค้นหาความเสี่ยงที่เกิดจากการใช้แรงงานผสมผสานโดยมีวิธีศึกษาคือ 1) ศึกษาปัญหาแรงงานผสมผสานในอุตสาหกรรมก่อสร้าง 2) ศึกษาทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการบริหารความเสี่ยงในโครงการก่อสร้าง 3) เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์และนำไปวิเคราะห์ด้วยการจัดการความเสี่ยง 4) นำเสนอแนวทางจัดการความเสี่ยงที่มีแรงงานผสมผสาน มีวิธีเก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ผู้รับเหมาที่ใช้แรงงานผสมผสานในโครงการก่อสร้างโดยพบความเสี่ยง 1) ปัญหาด้าน Cash Flow 2) ปัญหาด้านกฎหมายแรงงาน 3) การวางแผนหลังจบโครงการ 4) การจัดหาที่พัก 5) การขาดแคลนแรงงาน 6) การวางแผนก่อนเริ่มโครงการ 7) การเพิ่มทักษะแรงงาน 8) การวางแผนจัดการหลังเกิดอุบัติเหตุ 9) การติดตามความคืบหน้าของงาน 10) การต่อใบอนุญาติ 11) การจ่ายค่าแรงของแรงงาน
DOI: 10.14457/tu.the.2023.974
title: การศึกษากระบวนการพิมพ์สามมิติวัสดุไมซีเลียมคอมโพสิตด้วยแขนหุ่นยนต์เพื่อสร้างองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม

description: งานวิจัยนี้สำรวจศักยภาพของการนำเทคโนโลยีการพิมพ์สามมิติด้วยแขนหุ่นยนต์มาใช้ในการก่อสร้างสถาปัตยกรรม โดยมุ่งเน้นศึกษาการออกแบบและก่อสร้างองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมจากวัสดุไมซีเลียม ซึ่งเป็นวัสดุจากฐานชีวภาพธรรมชาติ สืบเนื่องจากงานวิจัยนี้มุ่งหวังที่จะพัฒนาแนวทางการก่อสร้างอย่างยั่งยืนเพื่อตอบสนองต่อปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยใช้ประโยชน์จากคุณสมบัติของไมซีเลียม ซึ่งเป็นวัสดุทดแทนที่ยั่งยืน ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ และผลิตได้จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร อย่างไรก็ตามระบบและวิธีการก่อสร้างแบบเดิมนั้นประสบปัญหาเกี่ยวกับความไวต่อการปนเปื้อนของวัสดุไมซีเลียม รวมทั้งยังมีข้อจำกัดในการขึ้นรูปทรงที่ซับซ้อน ส่งผลให้ใช้ระยะเวลาในการก่อสร้างนาน การพิมพ์สามมิติด้วยแขนหุ่นยนต์จึงเข้ามาทดแทนข้อจำกัดดังกล่าวเนื่องจากช่วยให้เกิดความแม่นยำในการขึ้นรูปทรง ลดการสัมผัสจากมนุษย์ และสามารถสร้างรูปทรงที่ถูกออกแบบเฉพาะพื้นที่ได้อย่างรวดเร็ว จุดประสงค์งานวิจัยนี้คือ การศึกษาและทดลองเพื่อนำเสนอกระบวนการพิมพ์สามมิติวัสดุไมซีเลียมคอมโพสิตด้วยแขนหุ่นยนต์เพื่อสร้างองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมโดยมีขั้นตอนการวิจัยศึกษาพัฒนาส่วนวัสดุ อุปกรณ์เครื่องมือพร้อมชุดคำสั่ง ทดลองสร้างต้นแบบชิ้นงานองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม ประเมินประสิทธิภาพการผลิต ผลการเติบโตของไมซีเลียมและความเป็นไปได้ของระบบการก่อสร้างโดยผู้วิจัยและผู้เชี่ยวชาญ สรุปผลวิจัยให้เห็นถึงแนวทาง ศักยภาพ ข้อจำกัดของระบบการก่อสร้างดังกล่าว เสริมสร้างองค์ความรู้ เสนอแนวทางการออกแบบและก่อสร้างรูปแบบใหม่ให้กับวงการสถาปัตยกรรม ผลการศึกษาพบว่าหัวเชื้อไมซีเลียมที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในงานวิจัยนี้คือ หัวเชื้อไมซีเลียมจากเมล็ดข้าวฟ่างปั่น ผสมดินเหนียว และน้ำ ก่อนการใช้งานดินเหนียวต้องผ่านการฆ่าเชื้อ เนื่องจากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าการควบคุมความสะอาดในทุกขั้นตอนเป็นสิ่งสำคัญมาก เป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลให้เกิดการติดเชื้อบนชิ้นงานได้แม้ว่าวัสดุนั้นผ่านการฆ่าเชื้อก่อนหน้า นอกจากนี้ยังพบว่าการออกแบบพื้นที่ใส่เชื้อก้อนเห็ดเพิ่มเติมภายในชิ้นงานสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการเติบโตของไมซีเลียมได้ดี แข็งแรง ส่งผลให้เกิดดอกเห็ด เมื่อนำชิ้นงานมาประกอบติดตั้งไมซีเลียมมีการเติบโต และยึดเกาะระหว่างชิ้นงาน นำไปสู่แนวคิดการออกแบบผนังผลิตอาหาร การออกแบบข้อต่อองค์ประกอบสถาปัตยกรรมเพื่อการก่อสร้างติดตั้งโดยไม่ใช้วัสดุผสานเพิ่มเติม จากผลการศึกษาดังกล่าวผู้วิจัยสรุปแนวทางการก่อสร้างได้สามแนวทาง ได้แก่ การพิมพ์สามมิติต่อหนึ่งชิ้นงานโมดูลาร์การพิมพ์สามมิติแบบต่อเนื่องเพื่อผลิตชิ้นงานที่มีขนาดใหญ่มากขึ้น และการพิมพ์สามมิติหน้างานด้วยการบูรณาการหลายแขนหุ่นยนต์เพื่อสร้างสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่ได้อย่างรวดเร็ว และท้ายที่สุดผลประเมินจากผู้เชี่ยวชาญคิดเห็นว่างานวิจัยนี้ไม่เพียงแต่สามารถนำเสนอแนวทางสู่ความยั่งยืน แต่ยังช่วยเพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์จากเห็ดในประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
DOI: 10.14457/tu.the.2023.975
title: ศึกษาความเสี่ยงที่มีผลต่อการพัฒนาโครงการอาคารสำนักงานเก่าสู่ความยั่งยืนตามแนวทางมาตรฐานอาคารเขียว

description: การพัฒนาอาคารสำนักงานมีการให้ความสำคัญกับกระแสอาคารเขียว อาคารสำนักงานเก่ามีความท้าทายที่จะต้องรักษาผู้เช่าเดิมและไม่ให้อาคารล้าสมัยในที่สุด เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันเนื่องจากมีการแข่งขันที่สูง และผู้เช่ามีอำนาจต่อรองมากขึ้น ทำให้ต้องคำนึงถึงคุณสมบัติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยจะเป็นตัวช่วยสร้างความแตกต่าง และลดการใช้พลังงานเพื่อเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์ การวิจัยมีจุดมุ่งหมายเพื่อแสวงหาแนวทางการบริหารจัดการความเสี่ยงในการพัฒนาอาคารสำนักงานเก่าให้มีความยั่งยืนตามแนวทางมาตรฐานอาคารเขียวโดยวิธีศึกษาเชิงผสมผสาน และใช้กรณีศึกษาจากอาคารสำนักงานให้เช่า อายุ 25 ปีขึ้นไปที่ได้รับรองมาตรฐานอาคารเขียว ในเขตย่านศูนย์กลางธุรกิจกรุงเทพมหานคร ซึ่งผู้สัมภาษณ์เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอาคารสำนักงานเก่า ได้แก่ กลุ่มผู้ประกอบการ นักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ จำนวน 5 ท่าน และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านอาคารเขียวมาตรฐาน LEED (LEED Accredited Professional, AP) จำนวน 4 ท่าน การวิจัยนี้มุ่งประเมินโอกาสและผลกระทบของความเสี่ยงที่เกิดขึ้นในกระบวนการพัฒนาอาคารสำนักงานเก่า และได้กำหนดมิติความเสี่ยง ได้แก่ ด้านกลยุทธ์ ด้านปฏิบัติการ ด้านการบริหารจัดการทางการเงิน และด้านที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตามกฎระเบียบ ผลวิจัยพบว่า ความเสี่ยงที่มีค่าความเสี่ยงมากที่สุด คือ ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ รองลงมาคือความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ ความเสี่ยงการบริหารจัดการทางการเงิน และความเสี่ยงด้านที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตามกฎระเบียบ ตามลำดับ เมื่อพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ ที่มีค่าคะแนนความเสี่ยงที่รุนแรงสูงมาก (Extreme) ในการพัฒนาอาคารสำนักงานเก่ามี 5 ปัจจัย ดังนี้ (1) ไม่มีแผนการดำเนินการต่อหลังจากได้รับ Certified (2) คู่แข่งมีการปรับตัวหรือได้รับรองมาตรฐานอาคารเขียว (3) แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของตลาดสำนักงาน (4) ต้นทุนค่าก่อสร้างสูงกว่าอาคารทั่วไป และ (5) การจัดการน้ำใน Cooling Tower เมื่อทราบถึงปัจจัยความเสี่ยงสามารถระบุเป็นแนวทางการบริหารความเสี่ยงด้วยวิธีการลดหรือควบคุมความเสี่ยง โดยการวางแผนและแนวทางในการปรับปรุงอาคารให้พร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้เกิดความเข้าใจระหว่างผู้พัฒนาโครงการกับผู้ใช้อาคาร มีการวางแผนในด้านการเงินให้รอบคอบเพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์งบประมาณที่เกินกำหนด หากต้นทุนไม่เพียงพออาจใช้ Green Loan มาช่วย และงบประมาณสำรองหากเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน การสร้างการตระหนักถึงการใช้น้ำใน Cooling Tower ให้เกิดการประหยัดหรือมีการหมุนเวียนน้ำกลับมาใช้ใหม่ รวมถึงการกำหนดแนวทางในการบริหารจัดการอาคารเขียวอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ก่อนได้รับและหลังจากได้รับรองมาตรฐานอาคารเขียว และสิ่งที่สำคัญคือการมีวิสัยทัศน์ของเจ้าของอาคารเพื่อหวังผลให้เป็นอาคารเขียวในระยะยาว เพื่อจูงใจรักษาผู้เช่าและมีความยั่งยืนพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงของตลาดสำนักงานในอนาคต
DOI: 10.14457/tu.the.2023.976
title: การวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดอุทกภัยและการวางแผนการใช้ที่ดินที่เหมาะสมสำหรับการขยายตัวของเมืองในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อยทะเลสาบสงขลา

description: ลุ่มน้ำย่อยทะเลสาบสงขลา ตั้งอยู่ในพื้นที่เมืองสงขลาและเมืองหาดใหญ่ ซึ่งเป็นหนึ่งในเมืองสำคัญทางเศรษฐกิจและสังคมในภาคใต้ ในปัจจุบันเมืองทั้งสองมีการขยายตัวอย่างรวดเร็วทั้งด้านพื้นที่เมืองและจำนวนประชากร แต่ก็ยังมีข้อจำกัดเนื่องจากเป็นพื้นที่ได้รับผลกระทบของน้ำท่วมอยู่บ่อยครั้งในช่วงฤดูฝน เนื่องด้วยมีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มต่ำ ล้อมรอบด้วยภูเขา และมีลำคลองไหลผ่าน นอกจากนี้การขยายตัวของเมืองก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่เพิ่มความเสี่ยงการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ (1) ศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์ความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วม (2) วิเคราะห์พื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมในบริเวณลุ่มน้ำย่อยทะเลสาบสงขลา (3) เสนอแนวทางหรือมาตรการข้อกำหนดการวางแผนการใช้ที่ดินอย่างเหมาะสม โดยศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเสี่ยงมีปัจจัยหลักที่สำคัญ ได้แก่ภัย ความล่อแหลม ความเปราะบาง และศักยภาพ โดยในแต่ละกลุ่มจะมีปัจจัยย่อยที่มีผลต่อความเสี่ยงทั้งทางด้านกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคม ที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง ต่อการวางแผนการพัฒนาเมืองในอนาคต จำนวน 18 ปัจจัยสำหรับการวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม และใช้วิธีกระบวนการตัดสินใจเชิงลำดับชั้น (AnalysisHierarchy Process: AHP) ในการคำนวณค่าน้ำหนักของแต่ละปัจจัยเพื่อนำมาวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม จากนั้นจึงเสนอแนวทางหรือมาตรการข้อกำหนดการวางแผนการใช้ที่ดินอย่างเหมาะสมผลการศึกษาพบว่า มีขนาดพื้นที่เสี่ยงอุทกภัยระดับสูงทั้งหมด 504.96 ตร.กมครอบคลุม 9 อำเภอ โดยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 55 แห่ง อำเภอที่มีพื้นที่เสี่ยงมากที่สุด คืออำเภอหาดใหญ่ รองลงมาอำเภอควนเนียง และอำเภอรัตภูมิ เมื่อนำเปรียบเทียบกับการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยใช้พื้นที่ที่มีความเสี่ยงระดับสูงมาก เนื่องจากเป็นระดับความเสี่ยงยอมรับไม่ได้เลย มีความสำคัญสูงมากอาจต้องใช้มาตรการฉุกเฉินและต้องดำเนินการทันที พบว่ามีพื้นที่เมืองมีความเสี่ยงสูงกว่าพื้นที่รอบนอกและอยู่ในบริเวณพื้นที่ชุมชนเมืองมากกว่าในพื้นที่เกษตรกรรม และพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมสูงจะอยู่ในบริเวณเขตรอบนอกของเขตเมือง จำเป็นต้องมีการวางแผนการใช้ที่ดินที่เหมาะสม เพื่อรองรับสำหรับการขยายตัวของเมืองที่จะเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงหากในอนาคตมีพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมมากขึ้นจากการศึกษาแนวทางเพื่อการรับมือกับภัยน้ำท่วม แผนการบรรเทาและป้องกันสาธารณภัยในลุ่มน้ำย่อยทะเลสาบสงขลา มีลักษณะที่ครอบคลุมทั้งมาตรการการป้องกันและการลดผลกระทบในพื้นที่เสี่ยงภัย การเตรียมความพร้อม และการแจ้งเตือนภัย ดังนั้นเพื่อเป็นข้อเสนอแนะในการป้องกัน และลดผลกระทบจากภัยน้ำท่วมในเขตเมือง จึงควรประกอบด้วยการใช้มาตรการเชิงโครงสร้างและมาตรการที่ไม่ใช่โครงสร้าง นอกจากนี้ ผู้วิจัยเห็นว่า การใช้มาตรการการควบคุมเขตพื้นที่ซ้อนทับ (Overlay Zoning) เป็นแนวทางในการวางแผนการใช้ที่ดินที่เหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้เมืองขยายตัวเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมได้ และยังมีมาตรการอื่น ๆ เช่น การจัดทำผังเมืองเฉพาะ การจัดย่าน (Zoning) เพื่อจะส่งเสริมการพัฒนาเป็นเมือง การคำนึงถึงการเป็นเมืองยืดหยุ่นรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาวะอากาศ หรือการออกเทศบัญญัติของเทศบาล หรือตำบล ที่ตั้งอยู่ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมสูง โดยการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการป้องกันไม่ให้เมืองขยายตัวเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วมและเตรียมรับมือต่อภาวะภัยที่จะเกิดขึ้นในอนาคตได้
DOI: 10.14457/tu.the.2023.977
title: แนวทางการกาหนดนโยบายการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อรองรับเมืองหดตัว: กรณีศึกษา: เทศบาลนครนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์

description: ปรากฎการณ์เมืองหดตัว (Shrinkage city) เป็นสถานการณ์หนึ่งที่สำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกิจกรรมของเมือง ทั้งการวางผังเมือง การวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินและโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงประชากรและองค์ประกอบของเมืองที่สำคัญ พร้อมเสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมในการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินที่เหมาะสมในทางปฎิบัติ การศึกษานี้ใช้การเก็บข้อมูลปฐมภูมิโดยการสัมภาษณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนกลางและภูมิภาค และข้อมูลทุติยภูมิจากรายงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กำหนดพื้นที่ศึกษาคือ เทศบาลนครนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ เนื่องจากเป็นเมืองรองศูนย์กลางทางเศรษฐกิจสําคัญของภาคเหนือตอนล่าง จากผลการศึกษา พบว่า ปัจจุบันในเขตเทศบาลประชากรสูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และมีการขยายตัวของเศรษฐกิจขนาดใหญ่นอกเขตเทศบาล สถานการณ์ดังกล่าวในระยะยาวอาจส่งผลให้การเติบโตของเมืองไม่เป็นไปตามประเภทของกิจกรรมที่วางผังไว้ ทั้งโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปการไม่ถูกใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ โดยเฉพาะด้านการค้าและบริการในเขตเทศบาล ดังนั้น การวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดินของพื้นที่ จำเป็นต้องกำหนดนโยบายด้านการใช้ที่ดินในเชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ทำให้เกิดการขยายตัวของประชากรและเศรษฐกิจรูปแบบใหม่ที่เหมาะสมต่อพื้นที่ โดยเฉพาะการจ้างงานของประชากรวัยแรงงานและการอยู่อาศัยเพื่อการมีสุขภาวะที่ดีสำหรับวัยสูงอายุ
DOI: 10.14457/tu.the.2023.978
title: การจัดการขยะมูลฝอยตามแนวคิด 3R ในเมืองมหาวิทยาลัย: กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

description: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต เป็นแบบจำลองของเมืองที่มีความหลากหลาย ทางด้านการศึกษา กิจกรรม และการใช้ชีวิตของประชากรในพื้นที่ ด้วยเหตุนี้จึงส่งผลต่อการผลิตขยะมูลฝอย ซึ่งควรมีวิธีการบริหารจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสม การศึกษานี้นำแนวคิดการลดปริมาณขยะมูลฝอย 3R มาเป็นกรอบการศึกษาและวิเคราะห์การบริหารจัดการจัดการขยะมูลฝอยภายในมหาวิทยาลัย โดยมีคำถามงานวิจัย คือแนวทางหรือนโยบายในการบริหารจัดการขยะมูลฝอยภายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ให้เกิดความสอดคล้องภายใต้กรอบแนวคิด 3R ควรเป็นอย่างไร และมีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ คือ1) ศึกษาแนวทางการจัดเก็บ การบริหารจัดการขยะมูลฝอยในปัจจุบัน ภายในคณะ วิทยาลัยศึกษา และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต 2) ศึกษาประเภท ปริมาณของขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นภายในคณะ และวิทยาลัยในมหาวิทยาลัย และ 3) นำเสนอแนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสม และสอดคล้องตามแนวคิด 3R เพื่อนำมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับกลุ่มคณะและมหาวิทยาลัยผู้วิจัยใช้วิธี ศึกษาแบบผสมผสาน โดยการศึกษาเชิงคุณภาพได้ทำการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร รายงานวิชาการ และสอบถามเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบ ว่าภายในมหาวิทยาลัย และคณะการศึกษา ให้ความสำคัญในการลดปริมาณขยะมูลฝอยประเภทขยะพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว และการคัดแยก ขยะมูลฝอย โดยข้อมูลจากโรงคัดแยกขยะและธนาคารขยะรีไซเคิลในปี 2566 รายงานว่ามีปริมาณขยะ 3,175.30 ตัน และแนวโน้มของขยะมูลฝอยที่รีไซเคิลได้มีจำนวนสูงขึ้นในแต่ละปี ส่วนขยะมูลฝอยที่รีไซเคิลไม่ได้ เช่น เศษอาหาร ใบไม้ มีแนวโน้มลดลง ส่วนการศึกษาเชิงปริมาณ ผ่านการสอบถามด้วยแบบสอบถามถึงพฤติกรรมการคัดแยกขยะของนักศึกษาจำนวน 195 คน พบว่า นักศึกษาร้อยละ 62 คัดแยกขยะมูลฝอยตามประเภทของถังขยะก่อนทิ้งเป็นบางครั้ง มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ไม่คัดแยก เนื่องจากไม่มั่นใจในวิธีคัดแยก และไม่มีประเภทถังขยะที่หลากหลาย โดยสรุปแล้ว แนวทางการจัดการขยะมูลฝอยของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สอดคล้องกับแนวคิด การลดปริมาณขยะมูลฝอย 3R ที่ให้ความสำคัญในเรื่องการลดการใช้ เพิ่มการใช้ซ้ำและการรีไซเคิล ทั้งนี้ ได้เสนอแนะแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยที่เหมาะสมในระดับมหาวิทยาลัย ระดับกลุ่มคณะ และระดับบุคลากร นักศึกษา และบุคคล โดยนำแนวคิด 3R มาส่งเสริมด้านการลดการใช้ การใช้ซ้ำ และการรีไซเคิลภายในมหาวิทยาลัย และกลุ่มคณะ