DOI: 10.17026/ar/txxhro
title: Gemeente Opmeer Archeologisch rijksmonument ‘t Hoog te Aartswoud
title: Inventariserend veldonderzoek

description: In opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft het onderzoeksen
adviesbureau BAAC een inventariserend veldonderzoek (waarderend booronderzoek)
uitgevoerd in het plangebied ‘t Hoog te Aartswoud. Het plangebied
betreft een wettelijk beschermd archeologisch rijksmonument waar sporen van
de bewoning uit de (late) Enkelgrafcultuur, omstreeks 2650 – 2450 voor Chr.
aanwezig zijn. Het booronderzoek had primair tot doel inzicht te krijgen in de
aanwezigheid van onverkoold botanisch materiaal in de kreek(vulling) en het
conserverend vermogen van de bodem. Daarnaast is onderzocht of de fysieke
kwaliteit van de cultuurlaag ten opzichte van 2000 is gewijzigd. Bovendien is de
vraagstelling gericht op de aard en ouderdom van de kreek en zijn relatie met
de bewoningsporen op de kreekoever.
Het inventariserend veldonderzoek bestond uit een raai boringen haaks op de
aanwezige kreekruggen en de hier tussen gelegen kreekgeul. De raai is WZWONO
georiënteerd en heeft een totale lengte van 110 meter. De onderlinge
boorafstand is 5 meter. Ten zuiden van de raai zijn bovendien twee mechanische
boringen gezet. De boringen zijn bemonsterd voor botanisch onderzoek,
micromorfologisch onderzoek, zoölogisch onderzoek en analyse van de
zuurgraad en het koolzuur kalkgehalte van de cultuurlaag.
Uit de boorgegevens blijkt dat het terrein bestond uit een kwelderlandschap.
Hierin heeft zich een geul ingesneden, die geleidelijk is opgevuld met sediment.
De randzones van de geul zijn aangetroffen in boringen 17 en 34. Vanuit de geul
zijn tijdens overstromingen oeverafzettingen afgezet. Deze oeverafzettingen
vormden een gunstige locatie voor de mens om zich te vestigen. Dat men dit
ook daadwerkelijk deed, blijkt uit het dikke cultuurpakket dat zich op de oevers
heeft gevormd. Dit cultuurpakket bestaat voornamelijk uit verkoold organisch
materiaal en bevat een zeer grote hoeveelheid schelpfragmenten. Dit duidt
er waarschijnlijk op dat men van de nabijheid van de geul gebruik maakte
om schelpdieren te verzamelen en dat men het consumptie afval ter plaatse
achterliet. In boring 34 en 37 zijn aanwijzingen gevonden dat ook delen van de
cultuurlaag ten tijden van de bewoning of direct hierna verspoeld zijn. Naast de
boringen blijkt dit ook uit het slijpplatenonderzoek en het onderzoek van een
schelpenlaagje uit boring 37.
Uit het macrobotanische laboratoriumonderzoek blijkt dat onverkoold botanisch
materiaal afwezig is. Dit betekent waarschijnlijk dat de bemonsterde lagen
aan zuurstof zijn blootgesteld waardoor onverkoold materiaal niet bewaard is.
Dergelijk materiaal wordt namelijk alleen goed bewaard in milieus die constant
nat en zuurstofarm zijn. Het slijpplaten onderzoek laat dit ook zien.
Uit het zoölogisch onderzoek blijkt dat het dierlijk botmateriaal zeer goed is
geconserveerd en optisch niet tot weinig verweerd. Het botmateriaal is klein van
stuk, de zoogdierbotten kennen een hoge fragmentatiegraad en de visresten
zijn vrij compleet. De dierlijke resten vertonen onder de microscoop geensporen van microbiële aantasting. Dit wordt ook door het slijpplatenonderzoek
bevestigd.
De gemeten pH waardes van de cultuurlaag zijn hoger dan 7 en wijzen daarmee
op een basische bodem waarin zowel dierlijk als menselijk bot en textiel van
plantaardig materiaal goed tot zeer goed geconserveerd zullen blijven.
description: adobe acrobat document
description: JPEG
description: GIS-bestand
description: microsoft excel-werkblad