DOI: 10.14457/tu.the.2022.645
title: การคุ้มครองผู้บริโภคผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์

description: ผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ หมายถึง สินค้า หรือผลิตภัณฑ์ ซึ่งไม่มีรูปร่าง (Intangible) โดยผู้ให้บริการหรือผู้พัฒนาเกมออนไลน์นั้นเป็นผู้ทำขึ้นโดยการเขียนโปรแกรม ผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์จึงเป็นเพียงข้อมูลรหัสที่ถูกผู้ให้บริการหรือผู้พัฒนาเกมออนไลน์เขียนขึ้นเท่านั้น ซึ่งผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์นั้นจะมีความคงอยู่ตัวตนอยู่ในเพียงโลกเกมออนไลน์เท่านั้นจึงไม่สามารถที่จะแยกออกจากเกมออนไลน์ได้ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสบการณ์และอรรถรสในการเล่นเกมออนไลน์ให้แก่ผู้ใช้บริการแกมออนไลน์และอาจเพื่อออกขายแก่ผู้ใช้บริการออนไลน์โดยสินค้าดังกล่าวนี้อาจทำให้ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์หรือตัวละครของผู้ใช้บริการเกมออนไลน์มีความสามารถมากกว่าผู้ใช้บริการเกมออนไลน์รายอื่น หรืออาจเป็นเพียงแค่เพื่อสิ่งประดับให้ความสวยงามในการตกแต่งตัวละครเท่านั้น หรืออาจเป็นการทำให้ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์ได้รับคุณสมบัติบางอย่างที่ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์รายอื่นไม่มี การเกิดขึ้นของผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ทำให้หลายประเทศ เช่น สาธารณรัฐประชาชนจีน สาธารณรัฐเกาหลีใต้ สหรัฐอเมริกา ประเทศญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร ราชอาณาจักรเบลเยียม เป็นต้น ได้คำนึงถึงปัญหาที่เกิดขึ้นของผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ โดยเฉพาะปัญหาการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม บางประเทศได้มีการออกบทบัญญัติเพื่อควบคุมผู้ให้บริการเกมออนไลน์ในการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และกำหนดถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม บางประเทศต้องนำบทบัญญัติที่มีอยู่มาปรับใช้ถึงการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และกำหนดถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม รวมทั้งคำพิพากษาของศาลในประเทศไทยแม้ว่าอุตสาหกรรมเกมออนไลน์จะมีการเติบโตและมีขนาดใหญ่เป็นอันดับหนึ่งในอาเซียนแต่ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายหรือบทบัญญัติเป็นการเฉพาะเพื่อควบคุมการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และกำหนดถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม จากการศึกษาพบว่าการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มยังมีปัญหาทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังนี้ ประการแรก เกมออนไลน์ที่มีการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ยังไม่มีกฎหมายใดควบคุม กำหนดหน้าที่ให้ต้องปฏิบัติตามทำให้ผู้ให้บริการเกมออนไลน์มีอิสระในการกำหนดการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์นำมาซึ่งการเอาเปรียบผู้ใช้บริการเกมออนไลน์เกินสมควร ประการที่สอง สิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มที่ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์คาดหวังจะซื้อขายเพื่อทำกำไรต่อนั้นไม่ได้มีกฎหมายบัญญัติถึงสิทธิดังกล่าวไว้โดยเฉพาะแต่อย่างใด ดังนั้นกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในปัจจุบันของประเทศไทยสามารถนำมาปรับใช้ถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มได้อย่างไร ดังนั้น วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงเสนอแนะแนวทางในการแก้ปัญหาข้างต้นดังนี้ ในการควบคุมการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ออกกฎหมายเพื่อควบคุม กำกับ ดูแลการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์โดยผู้ให้บริการจำต้องแสดงข้อความให้ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์ได้ทราบเกมออนไลน์ดังกล่าวมีการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์เป็นส่วนหนึ่งของเกมออนไลน์ รวมทั้งผู้ให้บริการเกมออนไลน์ต้องมีการบอกรายละเอียดการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ โดยกำหนดให้เป็นหน้าที่ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์ที่จำต้องทำการบอกรายละเอียดการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ และสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ รวมทั้งพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540 มาปรับใช้