DOI: 10.17026/ar/vm22ov
title: Gemeente Nuenen. Plangebied De Tienden 1 te Nuenen.
title: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).
title: BAAC-rapport V-24.0113

description: Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied op deel uitmaakt van een dekzandrug langs het beekdal van de Rul. Binnen deze dekzandrug was van nature sprake van een afwisseling van laagtes en hogere ruggen. Dergelijke gebieden waren van oudsher aantrekkelijk voor bewoning. In de omgeving van het plangebied zijn aanwijzingen voor bewoning en begraving uit de steentijd tot heden. Het plangebied maakte aan het begin van de 19e eeuw nog deel uit van de randzone van de bouwlanden rond Eeneind en was, voor zover bekend, onbebouwd. Hoewel sprake is van hoge zwarte enkeerdgronden is, gezien deze relatief recente ontginning, geen sprake van een eeuwenoud plaggendek. Desondanks kan ook het jongere cultuurdek, dat naar verwachting in een deel van het plangebied aanwezig is, de bodem en daarmee eventueel aanwezige archeologische resten hebben beschermd.

In de jaren ’80 is ter hoogte van het plangebied een bedrijventerrein aangelegd, waarvoor egalisatie heeft plaatsgevonden. Vermoedelijk is daarbij het iets lager gelegen oostelijke deel van het plangebied opgevuld. Mogelijk is het iets hoger gelegen zuidwestelijke deel afgetopt. De bedrijfshal (en daarmee gerelateerde kabels en leidingen) die vervolgens in het plangebied is gerealiseerd, heeft slechts lokaal de bodem verstoord.

Op basis van het bureauonderzoek is aan het plangebied een middelhoge verwachting toegekend voor onverstoorde vindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum tot neolithicum en een hoge verwachting voor resten van landbouwers uit het neolithicum tot en met de volle middeleeuwen geldt een hoge verwachting. Aan de late middeleeuwen en nieuwe tijd (inclusief Tweede Wereldoorlog) is een lage verwachting toegekend. 

Uit veldonderzoek blijkt dat het plangebied deel uitmaakt van een dekzandgebied dat globaal in oostelijke richting afhelt. Ter hoogte van de boringen 2 en 5 is, gezien het voorkomen van gleyverschijnselen en de hoge grondwaterstand, sprake van een relatief natte laagte. De rand van deze laagte (boringen 1, 3 en 4) was relatief droog. Het natuurlijke bodemprofiel is echter door verploeging in de humeuze bovengrond opgenomen. Bovendien heeft, gezien het dikke cultuurdek, plaggenbemesting plaatsgevonden. Ter hoogte van boring 3, dat deel uitmaakt van een zone die al in het begin van de 19e eeuw was ontgonnen als bouwland, bestond de basis van het cultuurdek uit een zeer lichte (mogelijke) oude akkerlaag. Voorafgaand aan de aanleg van het bedrijventerrein is het gebied geëgaliseerd, waardoor in de laagte sprake is van een dikker cultuurdek dan op de hogere delen. Voor de aanleg van verharding e.d. is vervolgens op het cultuurdek een laag cunetzand aangebracht. Lokaal is de bodem verstoord, maar er zijn geen aanwijzingen voor grootschalige verstoringen. 

Op basis van deze gegevens wordt de verwachting voor de laagte bijgesteld naar een lage verwachting voor alle perioden. De (middel)hoge verwachting blijft voor de rest van het plangebied van toepassing. BAAC adviseert om bij bodemverstorende activiteiten die dieper reiken dan 55 cm -mv in het gebied met een (middel)hoge verwachting een vervolgonderzoek uit te laten voeren in de vorm van proefsleuven. Voor het gebied met een lage verwachting wordt geen vervolgonderzoek aanbevolen.