DOI: 10.14457/tu.the.2018.1379
title: การปรับเปลี่ยนโครงสร้างและพัฒนาการการจัดการปัญหาการทุจริตของสำนักงาน ป.ป.ช.

description: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงพัฒนาการของโครงสร้างและบทบาท อำนาจ หน้าที่ ในการขับเคลื่อนงานการจัดการปัญหาการทุจริตของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (สำนักงาน ป.ป.ช.) ศึกษาวิเคราะห์ถึงปัญหาที่เป็นอุปสรรค หรือปัจจัยเกื้อหนุนที่ส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนงานการจัดการปัญหาการทุจริตของสำนักงาน ป.ป.ช. และเพื่อแสวงหาข้อเสนอแนะแนวทาง ในการขับเคลื่อนดำเนินการจัดการปัญหาการทุจริต จากข้อค้นพบที่ได้จากการวิจัยโดยมุ่งเน้นไปที่กระบวนการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตด้านการป้องกันการทุจริต (Prevention of Corruption) ในมิติของกระบวนการขับเคลื่อนงานการจัดการปัญหาการทุจริตภายในองค์กรอันถือเป็นปัจจัยภายใน ซึ่งทำการศึกษาตั้งแต่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ถึงรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปัจจุบัน (พุทธศักราช 2560) โดยได้ทำการศึกษาเทียบเคียงกับองค์กรต่อต้านการทุจริตในต่างประเทศ ได้แก่ องค์กรต่อต้านการทุจริตของฮ่องกง เกาหลีใต้และอินโดนีเซีย ผลจากการวิจัยพบว่า การขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตของประเทศไทย ภายหลังจากที่มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรจากส่วนราชการในกำกับบังคับบัญชาของอำนาจฝ่ายบริหาร มาสู่องค์กรระบบราชการที่มีความเป็นอิสระในการบริหารจัดการองค์กรตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะของการจัดโครงสร้างองค์กรต่อต้านการทุจริตของประเทศต้นแบบทั้ง 3 ประเทศ แต่การขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตของประเทศไทยยังคงต้องเผชิญกับความรุนแรงของปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน และปัญหาของกระบวนการขับเคลื่อนงานจัดการปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน ที่สะท้อนให้เห็นได้จากการจัดการปัญหาเรื่องร้องเรียนการทุจริตที่ยังขาดประสิทธิภาพและประสิทธิผล และสถานการณ์การทุจริตผ่านการประเมินผลการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index) ที่ไม่ได้แสดงให้เห็นถึงพัฒนาการที่ดีขึ้นมากนักจากกระบวนการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันขององค์กร ป.ป.ช. ตั้งแต่ในอดีตจนกระทั่งในปัจจุบัน เหตุนี้เองจึงเป็นที่มาของการทำการวิจัยว่าถึงแม้องค์กร ป.ป.ช. จะได้รับการปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรให้มีความเป็นอิสระ แต่การที่องค์กร ป.ป.ช. ยังคงขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันด้วยการติดยึดความเป็นระบบราชการ เป็นเงื่อนไขที่ส่งผลให้ความมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ของการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริต โดยเฉพาะกระบวนการป้องกันการทุจริตลดน้อยลงไปหรือไม่ ผู้วิจัยจึงใช้วิธีการศึกษาในเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ประกอบด้วย การศึกษาเชิงพรรณนา (Descriptive) และใช้วิธีการศึกษารวบรวมข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า ถึงแม้ว่าการปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรและพัฒนาการของการจัดการปัญหาการทุจริตของสำนักงาน ป.ป.ช. จะมีความเป็นอิสระในการบริหารจัดการองค์กรและการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริต ซึ่งได้แก้ไขปัญหาการทำงานต่อต้านการทุจริตที่มีมาในอดีตจากการเป็นองค์กรต่อต้านการทุจริตที่ไม่มีความเป็นอิสระ และอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของอำนาจฝ่ายบริหาร แต่การที่องค์กร ป.ป.ช. ยังคงติดยึดการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตในระบบงานราชการ (Bureaucratization) โดยเฉพาะงานป้องกันการทุจริต (Prevention of Corruption) ได้สร้างเงื่อนไขให้การขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน มีกระบวนการขั้นตอนการดำเนินการที่เป็นอุปสรรคปัญหาในการจัดการปัญหาการทุจริต ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ซึ่งเมื่อได้ทำการศึกษาเทียบเคียงกับองค์กรต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชันในต่างประเทศ จากประเทศต้นแบบที่ได้หยิบยกขึ้นทำการศึกษาแล้วก็พบว่า ในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรต่อต้านการทุจริตของแต่ละประเทศ ที่ได้ก่อให้เกิดความเป็นอิสระในการบริหารจัดการองค์กรนั้นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นอันนำไปสู่การจัดการปัญหาการทุจริตที่มีประสิทธิภาพเท่านั้น แต่การขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตที่มุ่งเน้นไปที่การปรับลดความเป็นระบบราชการ ด้วยการปรับลดขนาดองค์กรก็ดี หรือการมุ่งเน้นความร่วมมือในการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตจากทุกภาคส่วน และความสามารถในการดำเนินการจัดการปัญหาการทุจริตได้แบบเบ็ดเสร็จ ในองค์กรต่อต้านการทุจริตของประเทศต้นแบบอย่างเกาหลีใต้ ฮ่องกงและอินโดนีเซียตามลำดับ ได้สะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการของการจัดการปัญหาการทุจริตที่ดีขึ้นในแต่ละประเทศอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตามการที่การวิจัยในครั้งนี้ได้มุ่งเน้นการทำการศึกษาไปที่ปัจจัยภายใน ของการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตขององค์กร ป.ป.ช. โดยเฉพาะด้านการป้องกันการทุจริตอย่างที่ได้กล่าวมาแล้วในข้างต้น ดังนั้น ในการศึกษาเพื่อให้ทราบข้อเท็จจริงเพิ่มเติมถึงการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและพัฒนาการการจัดการปัญหาการทุจริต จึงควรทำการศึกษาเชิงลึกถึงปัจจัยภายนอกที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริต และบริบทแวดล้อมที่เกี่ยวข้องในประการอื่น ๆ ที่อาจส่งผลต่อการจัดการปัญหาการทุจริตในประเด็นต่าง ๆ จึงจะทำให้สามารถทราบได้อย่างแน่ชัดถึงปัญหาอุปสรรคหรือปัจจัยเกื้อหนุน ที่ทำให้สามารถขับเคลื่อนงานต่อต้านการทุจริตได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล อันเป็นไปตามความต้องการของประชาชนและสอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของกระแสโลกาภิวัตน์ได้อย่างแท้จริง