DOI: 10.17026/ar/vpc61g
title: Plangebied kasteel Huys ter Horst te Horst, gemeente Horst aan de Maas; archeologisch vooronderzoek: een waarderend booronderzoek
title: archeologisch vooronderzoek: een waarderend booronderzoek
title: RAAP Rapport 5322

description: &lt;p&gt; In opdracht van de gemeente Maas heeft RAAP in juni 2021 een archeologisch vooronderzoek
uitgevoerd voor het plangebied kasteel Huys ter Horst te Horst in de gemeente Horst aan de Maas. Het
onderzoek vond plaats in het kader van een vergunningsverlening voor het restaureren en consolideren
van kasteel Huys ter Horst.
&lt;p&gt; Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Horst aan de Maas ligt het plangebied een zone
met een hoge archeologische verwachting. Het gemeentelijk beleid schrijft voor dat bij bodemingrepen
op het kasteel een archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd.
&lt;p&gt; De gemeente Horst aan de Maas had met Stichting kasteel Huys ter Horst afgesproken dat zij zou
worden ingeseind wanneer (graaf)werkzaamheden aan de brug tussen de voor- en hoofdburcht zouden
worden uitgevoerd, zodat een profielopname van de grond achter beide brugmuren kon worden
genomen. In het kader van consolidatiewerkzaamheden zijn de losse delen van het metselwerk in juni
2021 verwijderd en opnieuw opgemetseld. Doordat de gemeente niet is ingeseind, konden de profielen
niet worden gedocumenteerd. In aanvulling daarop is op 19 juni 2021 een waarderend booronderzoek
naar de bodemopbouw ter plekke uitgevoerd. Dit had als doel de bodemkundige opbouw in een strook
grond grenzend aan de brug tussen de voor- en hoofdburcht van het kasteel in kaart te brengen. Dit is
namelijk de enige strook grond van het kasteel waar nog intacte grachtvullingen aanwezig kunnen zijn,
aangezien de gehele kasteelgracht in 1967-1968 machinaal diep is uitgediept.
&lt;p&gt; De bodemkundige opbouw ter plaatse van de boorraai bestaat uit een veldpodzol die grotendeels is
verstoord door latere graaf-/bouwactiviteiten. Zeer waarschijnlijk is een onbekende voorganger van de
huidige kasteelgracht onder het zuidelijke grachttalud aangeboord. Deze dateert vermoedelijk tussen
de vroege 14e
 eeuw en de periode 1661-1664. De aanwezigheid van leisteen- en baksteenpuin in de
grond waarmee de gracht is opgevuld, impliceert dat het kasteel in deze fase (gedeeltelijk) uit baksteen
was opgetrokken en een leistenen dakbedekking had. Verder is gebleken dat de kasteelgracht in 1967-
1968 volledig is uitgediept en geen vullingsresten van deze of oudere grachten bewaard zijn gebleven
onder de huidige gracht. De aanwezigheid van deze oude grachtvulling betekent immers niet alleen dat
de bodem van kasteel Huys ter Horst nog vele geheimen herbergt, maar ook dat de kans aanwezig is
op goed geconserveerde organische resten.
&lt;p&gt; Het wordt opgemerkt dat de manier waarop onderhavig onderzoek tot stand is gekomen in een patroon
past. Het handelen van de Stichting kasteel Huys ter Horst heeft tot direct gevolg dat de afgelopen
jaren veel kansen zijn gemist om informatie over de geschiedenis van het kasteel te verzamelen. De
resultaten van onderhavig onderzoek onderstrepen nog maar eens hoe belangrijk het is om
graafwerkzaamheden op kasteel Huys ter Horst niet zonder enige vorm van archeologisch onderzoek
uit te voeren en dat vastgehouden wordt aan het gemeentelijk beleid dat voorschrijft om bij
bodemingrepen op het kasteel een archeologisch onderzoek uit te laten voeren. Bovendien is het
kasteel een rijksmonument, waarmee zorgvuldig en voorzichtig dient te worden omgegaan.