DOI: 10.17026/ar/cribrx
title: Rotterdam Leidingbrug Oude Maasweg 5. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen.
title: BOORrapporten 755

description: In opdracht van KTB2 heeft het team Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam (BOOR) in mei 2022 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Leidingbrug Oude Maasweg 5 te Rotterdam, in de gelijknamige gemeente. Dit onderzoek bestond uit het verrichten, beschrijven en analyseren van twee mechanische boringen. Er is geboord vanaf het maaiveld tot maximaal 18,54 m - NAP (23,00 m - mv). Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het gebied een bureauonderzoek gedaan. De onderzoeken zijn verricht, omdat in het plangebied een leidingbrug met incidentele betonfundaties op palen zal worden gerealiseerd. Hierbij zullen grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd in een gebied waar mogelijk rivierduinafzettingen voorkomen. Op basis van beide onderzoeken kan antwoord gegeven worden op de vraag of archeologische waarden aanwezig kunnen zijn, die bij de werkzaamheden worden aangetast of vernietigd.


Uit het bureauonderzoek, waarbij onder meer is gekeken naar de bodemopbouw ter plaatse, de bekende archeologische waarden in de omgeving van het plangebied en de historische situatie, komt naar voren dat voor het hele plangebied in principe een lage (en grotendeels zelfs geen) archeologische verwachting geldt voor vindplaatsen uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd. Dit hangt onder meer samen met de verwachting dat tot grote diepte alleen geulafzettingen (Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Wormer en/of Laagpakket van Walcheren) en/of beddingafzettingen (Formatie van Echteld) aanwezig zijn. Deze zijn afgezet door respectievelijk grote getijdengeulen of de Oude Maas, die zich diep hebben ingesneden in de onderliggende afzettingen. Hierdoor zijn oorspronkelijk aanwezige stratigrafische niveaus volledig geërodeerd. Daarnaast is de top van de natuurlijke ondergrond, waarin eventuele sporen uit de Nieuwe tijd van inrichting en agrarisch gebruik gevonden kunnen worden, zeer waarschijnlijk vergraven bij de aanleg van het industrie- en havengebied Botlek in de jaren vijftig van de vorige eeuw.
Alleen voor vindplaatsen uit het Mesolithicum geldt een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting. Dit hangt samen met de mogelijke aanwezigheid van een laag rivierduinafzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen) in de diepe ondergrond. Uit de bestudeerde niet-archeologische sonderingen blijkt namelijk dat in het noordoostelijke deel van het plangebied, tussen circa 17,5 en 14,5 m - NAP, een zandlaag aanwezig is. Op basis van het bureauonderzoek is het echter niet duidelijk of het daadwerkelijk om rivierduinzand gaat. Juist op deze eolische afzettingen kunnen archeologische resten uit de steentijd aangetroffen worden.

Uit het verkennend inventariserend veldonderzoek is gebleken dat de ondergrond in het plangebied bestaat uit een metersdik pakket bedding- en geulafzettingen (Formatie van Echteld). De werkelijke dikte van het pakket is niet bekend, omdat de onderkant niet is bereikt. De waargenomen gemiddelde dikte bedraagt 1775 cm. De fluviatiele afzettingen zijn zeer waarschijnlijk door de Oude Maas in het gebied afgezet. De top van het pakket bestaat uit zogenaamde verlandingsafzettingen (eveneens Formatie van Echteld). Deze zijn afgezet nadat de stroomsnelheid van de Oude Maas, ter plaatse van de onderzoekslocatie, was afgenomen. De top van de natuurlijke ondergrond is op een gemiddelde diepte van 0,77 m - NAP (5,25 m - mv) aangeboord. De natuurlijke bodemlagen worden afgedekt door een antropogeen pakket met een gemiddelde dikte van 525 cm. Dit pakket is in de jaren vijftig van de vorige eeuw, tijdens de aanleg van het Botlekgebied, opgebracht.
De verwachte rivierduinafzettingen zijn tijdens het veldonderzoek niet aangetroffen. Het zandige traject dat zichtbaar is in de niet-archeologische sonderingen is wel waargenomen in de boorkernen. Dit kalkrijke zand kan echter geïnterpreteerd worden als beddingafzettingen, die zijn afgezet door de Oude Maas. In het plangebied zijn verder ook geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen. Concluderend kan gesteld worden, dat de kans klein is dat bij de voorgenomen werkzaamheden in het plangebied archeologische resten verstoord zullen worden.


Op grond van het bureauonderzoek en het verkennend inventariserend veldonderzoek luidt het (selectie)advies voor het plangebied Leidingbrug Oude Maasweg 5 te Rotterdam dat er geen voorzieningen hoeven te worden getroffen om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Vervolgonderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg wordt niet aanbevolen.