DOI: 10.17026/ar/kswphp
title: Gemeente Ommen Plangebied Balkerweg 48 te Witharen
title: Archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) BAAC-rapport V-24.0205

description: In opdracht van Friso Civiel B.V. heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd in het 
plangebied Balkerweg 48 te Witharen (gemeente Ommen). Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied in het Oost-Nederlandse dekzandgebied ligt. Specifiek ligt het plangebied op dekzandwelvingen waarin zich 
podzolgronden hebben gevormd. Het plangebied is pas in het begin van de 19de eeuw in cultuur gebracht en in de jaren 30 van de 20ste eeuw verder ontwikkeld, deels met bebouwing en deels als bos en bouwland. De inrichting als 
waterwingebied zal de bodem lokaal tot onbekende diepte hebben verstoord. In de omgeving van het plangebied zijn slechts twee archeologische vondsten bekend, een vuurstenen bijl en een bronzen lanspunt. 

Voor het plangebied geldt voor de meeste archeologische periodes een middelhoge verwachting. Deze verwachting is 
gebaseerd op de middenpositie die dekzandwelvingen innemen in het dekzandlandschap. Deze middelhoge 
verwachting geldt voor de archeologische periodes tot de volle middeleeuwen. Omstreeks de 13de eeuw werden de 
nederzettingen verplaatst naar de overgang van de hogere naar de lagere delen, langs of in de beekdalen. Ook 
trokken veel mensen naar dorps- en stadskernen. Aangezien het plangebied pas in de 19de eeuw in cultuur is gebracht 
wordt de kans op het aantreffen van archeologische resten vanaf de volle middeleeuwen laag geacht. 

Uit het veldonderzoek blijkt dat in het hele plangebied nog vrijwel intacte podzolbodems voorkomen. Daarom kan 
gesteld worden dat er nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn. In vier boringen in het zuidoosten van het 
plangebied zijn deze podzolbodems overstoven met een laag stuifzand. Hierbij is sprake van een afgedekt landschap, 
wat zeer gunstig is voor de conservering van archeologische resten.
Er zijn op een aantal plekken binnen het plangebied volledig verstoorde bodems aangetroffen en plekken waar enkel 
nog een C-horizont aanwezig is. Deze plekken zijn dusdanig verstoord dat de kans op het aantreffen van 
archeologische resten hier laag is.

In het grootste deel van het plangebied kunnen nog archeologische resten voorkomen aangezien de bodem nog 
intact is. Vervolgonderzoek is daarom noodzakelijk. Geadviseerd wordt om een karterend booronderzoek uit te voeren 
op de locaties waar nog een (deels)intacte podzolbodem is aangetroffen. De geplande werkzaamheden zullen niet in 
het gehele plangebied plaatsvinden. Daarom wordt geadviseerd om het vervolgonderzoek alleen uit te voeren waar 
de daadwerkelijke verstoring zal plaatsvinden. Voor de overige delen van het plangebied blijft de middelhoge 
verwachting gehandhaafd en mochten er in de toekomst nieuwe bodemverstorende werkzaamheden plaatsvinden, 
dan dient daar ook vervolgonderzoek plaats te vinden. In bijlage 4 is een advieskaart opgenomen met de voorgestelde 
locaties voor vervolgonderzoek.