DOI: 10.17026/ar/lum2w7
title: Foppenpolder 22, Maasland (gemeente Midden-Delfland)
title: Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

description: ADC ArcheoProjecten heeft in oktober 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Foppenpolder 22, Maasland, gemeente Midden Delfland. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop en nieuwbouw van het woonhuis.

Op basis van het bureauonderzoek werden geulafzettingen, daterend uit het Laat-Neolithicum, verwacht op tenminste 5 m -mv. Mogelijk waren de oeverzones van de actieve kreken en de kreekruggen geschikt voor bewoning. Over de exacte ligging van deze kreken zijn weinig gegevens bekend. Indien aanwezig, kunnen in de top van deze zandige geulafzettingen archeologische resten voorkomen uit het Midden- en Laat-Neolithicum. Deze resten manifesteren zich vermoedelijk als een sporenniveau en een vondstenspreiding.

Vanaf het Laat-Neolithicum lag het plangebied vermoedelijk in een moerasgebied waarin zich een dik pakket veen vormde en was het plangebied waarschijnlijk niet geschikt voor bewoning.

In de IJzertijd raakte de Gantel actief. Nabij het plangebied waren geulen van de Gantel aanwezig. Nadat deze geulen verland waren, rond 100 n. Chr., lagen de afzettingen relatief hoog in het landschap, waardoor deze een gunstige vestigingslocatie vormde. Nabij het plangebied zijn geulen van de Gantel aanwezig. Ca. 150 m. ten zuiden van het plangebied zijn aanwijzingen voor resten uit de Romeinse tijd aangetroffen in de vorm van een cultuurlaag. Het is mogelijk dat ook in het plangebied resten uit de Romeinse tijd aanwezig zijn. Vanwege het ontbreken van concrete aanwijzingen voor geulen worden in het plangebied echter met name off-site structuren (gerelateerd aan landbouw) verwacht. Deze kunnen vanaf direct onder de bouwvoor aanwezig zijn.

Na de Romeinse tijd vond ontvolking plaats en trad weer vernatting op. De omgeving van het plangebied werd vrijwel onbewoonbaar tot in de Late Middeleeuwen en er ontstond weer een veenpakket. De omgeving van het plangebied werd vermoedelijk ontgonnen in de 12e eeuw. Op het geraadpleegde kaartmateriaal zijn geen aanwijzingen voor bewoning in het plangebied aangetroffen. De kans op de aanwezigheid van bewoningsresten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd is klein maar kan niet volledig worden uitgesloten.

Teneinde de hierboven beschreven verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. 

In de ondergrond van het plangebied ligt het laagpakket van Wormer / Laagcomplex van Delfland. Deze laag karakteriseert zich als een (licht)grijze, sterk tot uiterst siltig kleipakket. In de klei zijn zand- en siltlagen aanwezig van dunne tot wisselende diktes. Het pakket begint op 150-200 cm -mv (of 2,8 tot 3,0 m -NAP) en bevat schelpgruis/fragmenten en in de top rietresten. De zandlagen in dit pakket duiden erop dat het sediment is afgezet onder wisselende stroomsnelheden. Wisselende stroomsnelheden komen voor in de eb- en vloedkreken (geulen) van een krekensysteem. Dit pakket is afgetopt met een ca 10 cm dikke moerige laag. Bovenop de laag veen ligt een donkergrijs tot blauwgrijze laag van matig siltige tot sterk siltige klei, waarbij de top kalkloos is en onderin kalkrijk is en waarin zandlaagjes voorkomen. Dit pakket, wat tot het Laagpakket van Walcheren gerekend kan worden, omvat kalkrijke geulafzettingen (onderin de laag, met enkele zandlagen) van de Gantel Laag en kalkloze dekafzettingen (bovenin) van de Poeldijk Laag. De bovenste 80 cm van het profiel waren zichtbaar verstoord. De verstoringen bestaan uit puinfragmenten (baksteenfragmenten en spikkels) en onnatuurlijke zandlagen.

Zowel in het Laagpakket van Wormer als Walcheren zijn geen archeologisch relevante niveaus (vegetatiehorizonten, cultuur- of bewoningslagen) aangetroffen. De puinfragmenten in het verstoorde pakket zijn vermoedelijk gerelateerd aan het gebruik van het plangebied voor tuinbouw. De puinfragmenten hebben daarom geen archeologische waarde.