DOI: 10.17026/ar/zkttgn
title: 50 KV TRACÉ OUDENRIJN VLEUTEN/MONTFOORT , GEMEENTEN UTRECHT, MONTFOORT , WOERDEN EN IJSSELSTEIN
title: Een archeologisch bureauonderzoek (BO)

description: In opdracht van RPS Advies & Ingenieursbureau heeft EARTH Integrated Archaeology in de periode december 2023 – december 2024 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in een plangebied ten zuiden van Oudenrijn en Vleuten en ten noordoosten van Montfoort, gemeenten Utrecht, Woerden, Montfoort en IJsselstein. Hier zijn grondverstorende werkzaamheden ten behoeve
van de aanleg van een 50 kV leiding voorzien. Hierbij gaat het om een verbinding van Oudenrijn naar Vleuten en een verbinding van Oudenrijn naar Montfoort. Voor beide verbindingen worden er in onderhavig onderzoek twee tracés onderzocht.
Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting en het bepalen van archeologische risico’s binnen het plangebied.

Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied ligt in een complex rivierengebied, waarin vanaf 5000 jaar geleden Holocene rivierlopen actief zijn. Over de archeologische potentie van het onderliggende pleistocene vlak, de top van sedimenten afgezet in de ijstijd, door rivieren of wind, is weinig bekend. Dit vlak kan echter relatief ondiep, rond 3 m -mv, aanwezig zijn binnen het plangebied. Vanaf het einde van de jonge
steentijd zijn er stroomgordels in het onderzoeksgebied actief, welke een potentieel archeologisch vlak vormen. Vanaf het einde van de jonge steentijd geldt er daarom voor de stroomgordels een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. De meeste vindplaatsen die in het onderzoeksgebied bekend zijn, dateren vanaf de IJzertijd tot en met de Nieuwe tijd. Vanaf de IJzertijd geldt er daarom een hoge archeologische verwachting. Met name tijdens de Romeinse tijd en Late Middeleeuwen was er veel menselijke activiteit in het gebied, met in het noorden van het plangebied de aanwezigheid van de grens van het Romeinse Rijk (de Limes) en in het westen het middeleeuwse kasteel van Montfoort.
EARTH adviseert voor zowel alle locaties waar open ontgravingen gaan plaatsvinden, als de locaties waar in- en uittrede punten aangelegd gaan worden voor gestuurde boringen, hier de gespecificeerde verwachting te toetsen middels een verkennend booronderzoek. Het verkennend booronderzoek dient bij de stroomgordels voor het precies vast stellen van de locaties van deze stroomgordels en het toetsen van de intactheid van de top van de stroomgordels. Voor de
komgronden dient het booronderzoek voor het toetsen op de aanwezigheid van vegetatiehorizonten en daarmee potentiële archeologische vlakken. Binnen het onderzoeksgebied hebben al een groot aantal vergravingen plaatsgevonden. De locatie en diepte van de precieze verstoringen vast stellen aan de hand van kaart materiaal is echter niet mogelijk. Binnen waarschijnlijk verstoorde gronden dient het booronderzoek daarom voor het vaststellen van de mate van verstoring op de specifieke locaties. Aangezien de ligging van de Limes in het noorden van het plangebied al vastgesteld is, adviseert EARTH in de zone rond de Limes open ontgravingen dan wel in- en uittrede punten te onderzoeken middels een opgraving - variant archeologische begeleiding. De gestuurde boringen vormen met een verwachte diepteligging van 10 tot 25 meter onder maaiveld naar verwachting geen gevaar voor een archeologisch vlak. Bij de in- en uittredepunten is er echter geen sprake van een verticaal de grond ingaande boring, maar van een helling. Daarbij is het mogelijk dat ook buiten de zones van in- en uittredepunten één of meerdere archeologische niveaus worden geroerd. Booronderzoek ter hoogte van de in- en uittredepunten dient een inzicht te geven in de diepteligging van potentiële archeologische niveaus. EARTH adviseert daarom de tracés waar de gestuurde boringen ingezet gaan worden nog niet vrij te geven, maar om op basis van de gegevens van de bodemopbouw ter hoogte van de in- en uittredepunten en de definitieve ontwerpen van de gestuurde boringen het archeologisch risico rondom de in- en uittredepunten nader vast te stellen. Vooralsnog behouden de zones met gestuurde boringen hun archeologische verwachtingswaarden.
Het bovenstaande vormt een selectieadvies en is door opdrachtgever in januari 2025 voorgelegd aan het Bevoegd Gezag, de Gemeenten Utrecht, Montfoort, IJsselstein en Woerden. Op 20 januari 2025 is het selectieadvies door alle betrokken Bevoegde Gezagen overgenomen en is de rapportage na verwerking van enkele opmerinkingen goedgekeurd. Op basis van dit onderzoek zal de bevoegde
overheid een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang met het risico archeologie. Uitvoerder van het te verrichten grondwerk dient daarbij tevens gewezen te worden op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet.