DOI: 10.14457/cu.the.2012.1745
title: การปรับปรุงงานระบบอาคารในระหว่างที่มีการใช้งาน : กรณีศึกษาอาคารวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

description: อาคารวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นอาคารสูง 15 ชั้น ใช้งานเพื่อประกอบกิจกรรมการเรียนการสอนและการวิจัยที่มีการใช้สารเคมีในการทดลอง เมื่อผ่านการใช้งาน 14 ปี สภาพอาคารและระบบประกอบอาคารเสื่อมสภาพ ก่อให้เกิดปัญหาต่อการใช้อาคาร ผู้บริหารวิทยาลัยฯจึงมีแผนในการปรับปรุงอาคารและงานระบบฯ เพื่อฟื้นสภาพ ในระหว่างที่อาคารยังใช้งาน และดำเนินงานเสร็จสิ้น เป็นที่เรียบร้อยเมื่อปีพ.ศ.2551 การดำเนินโครงการลักษณะนี้ จัดเป็นโครงการแรกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาขั้นตอนการดำเนินงานโครงการ การวางแผนระยะเวลาและงบประมาณ การตรวจงานให้ได้คุณภาพที่ต้องการและการป้องกันผลกระทบจากการดำเนินงานโครงการฯ ใช้แนวทางกรณีศึกษา ทำการศึกษาโครงการปรับปรุงฯในช่วงปีพ.ศ.2548 – 2551 การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสัมภาษณ์ผู้ดำเนินงานโครงการฯและสืบค้นเอกสาร จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาทำการวิเคราะห์และอภิปรายผล จากการศึกษาพบว่า โครงการปรับปรุงอาคารและงานระบบฯ มีขั้นตอนการดำเนินงานประกอบด้วย การกำหนดความต้องการปรับปรุงพื้นที่ จึงติดต่อผู้ออกแบบเพื่อทำการออกแบบกั้นห้อง ทำการสำรวจงานระบบประกอบอาคารโดยวิศวกรผู้เชี่ยวชาญและจัดทำรายงานความเสียหาย และสรุปให้ทำการซ่อมแซมใหญ่ ผู้ออกแบบจัดทำรูปแบบรายการและประมาณราคาให้เจ้าของอาคารเสนอขออนุมัติแบบ และของบประมาณ เมื่อได้รับงบประมาณ ทำการปรับปรุงรูปแบบรายการให้สอดคล้องกับงบประมาณที่ได้รับและวางแผนเตรียมการปรับปรุงโดยทำการสื่อสารทำความเข้าใจกับผู้ใช้อาคาร วางแผนจัดเตรียมพื้นที่สำรองและวางแผนโยกย้ายพื้นที่ เมื่อปรับปรุงรูปแบบรายการแล้วเสร็จเจ้าของอาคารทำการจัดจ้างผู้รับเหมาและผู้ควบคุมงานโดยปฏิบัติตามระเบียบ นร. ว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ.2535 จนได้รับผู้รับเหมาและผู้ควบคุมงานมาดำเนินงานก่อสร้าง โดยเริ่มจากการวางแผนการก่อสร้าง โดยมีผู้ประสานการใช้พื้นที่ร่วมวางแผน ในขณะที่ผู้รับเหมาเตรียมการก่อสร้างขออนุมัติแบบและวัสดุ ก่อนปฏิบัติงานก่อสร้างผู้ประสานงานฯ ประสานงานในการปิดกั้นพื้นที่ การป้องกันผิวพื้นที่และเครื่องมือ ตรวจนับครุภัณฑ์ ส่งมอบพื้นที่และโยกย้าย เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ ผู้รับเหมา ผู้ควบคุมงานและผู้ประสานงานฯ ตรวจรับงานแต่ละชั้น คืนพื้นที่ ตรวจรับครุภัณฑ์ และโยกย้ายกลับ เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จทุกพื้นที่ ผู้รับเหมาและผู้ควบคุมงานทดสอบระบบ ตรวจรับและส่งมอบงาน ผู้รับเหมาอบรมการใช้อาคารส่งมอบเอกสาร และแบบสร้างจริง จึงเป็นอันแล้วเสร็จ การดำเนินงานใช้ระยะเวลาโดยรวมประมาณ 2 ปี 6 เดือน ประกอบด้วย การสำรวจระบบฯ 6 เดือน การออกแบบ 3 เดือน การของบประมาณ 6 เดือน การจัดจ้าง 6 เดือน และก่อสร้าง 9 เดือน การวางแผนก่อสร้างวางแผนตามข้อกำหนดในสัญญาจ้างและทำการปิดปรับปรุงทีละชั้นโดยมีลำดับตามแผนการโยกย้ายพื้นที่ มีค่าใช้จ่ายในการสำรวจระบบฯและค่าออกแบบประมาณ 4.5%ของค่าใช้จ่ายทั้งโครงการ การแบ่งงวดงานเดิมแบ่งเป็นระบบตามหมวดงานในสัญญาจ้าง ภายหลังมีการแบ่งงวดงานและตรวจรับงานตามพื้นที่เป็นชั้น มีผลกระทบต่อการใช้อาคาร 3 ด้าน คือด้านการสูญเสียพื้นที่ การปิดใช้งานระบบฯ และเสียงรบกวน โดยมีวิธีการป้องกันผลกระทบ 3 วิธีโดยการเตรียมพื้นที่สำรอง การต่อระบบสำรองและการกำหนดเวลาทำงานเลี่ยงเวลาใช้อาคาร จากการศึกษาสรุปได้ว่า โครงการลักษณะนี้มีกระบวนการดำเนินงานแตกต่างจากการปรับปรุงอาคารและงานระบบฯทั่วไป โดยขั้นตอนสำคัญที่ทำให้อาคารมีการใช้งานต่อเนื่องประกอบไปด้วย การเตรียมการปรับปรุงโดยการสื่อสารกับผู้ใช้อาคารให้เข้าใจถึงความจำเป็นในการปรับปรุง การจัดเตรียมพื้นที่สำรอง และการวางแผนโยกย้ายผู้ใช้อาคาร ด้านการวางแผนระยะเวลาเจ้าของอาคารมีความจำเป็นเริ่มพิจารณาจัดทำโครงการเมื่ออาคารมีอายุประมาณ 10 -15 ปี โดยอาจวางแผนในการสำรวจระบบฯล่วงหน้าประมาณ 6 เดือน การกำหนดระยะเวลาในการก่อสร้างคำนึงถึงพฤติกรรมในการใช้อาคารเป็นหลัก เจ้าของอาคารจะมีการจัดเตรียมงบประมาณในการสำรวจระบบฯและออกแบบ การแบ่งงวดงานแบ่งตามรูปแบบวิธีการก่อสร้างตามพื้นที่ การปรับปรุงอาคารและงานระบบฯมีความจำเป็นในการวางแผนป้องกันผลกระทบต่อการใช้อาคาร