DOI: 10.14457/tu.the.2016.929
title: การขาดรายได้จากการยกเว้นภาษีจากมาตรการทางภาษีเพื่อการส่งเสริมการลงทุน

description: การพัฒนาระบบเศรษฐกิจให้มีความน่าลงทุนมีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับประเทศที่กำลังพัฒนา สำหรับประเทศไทยมีวิวัฒนาการของการส่งเสริมการลงทุนมาอย่างยาวนาน จนปัจจุบัน ได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศเป็นพระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2560 ซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์การให้สิทธิประโยชน์แก่ภาคเอกชนมากยิ่งขึ้น ซึ่งหากพิจารณาในด้านของผู้รับประโยชน์ อาจเป็นการที่เอกชนได้รับการอุดหนุน ผ่านจำนวนภาษีที่น้อยลงเมื่อต้องเสียให้แก่รัฐ หรือที่เรียกว่า Tax Incentive แต่หากพิจารณาในอีกด้านหนึ่งแล้ว เงินจำนวนเดียวกันคือรายได้ที่รัฐต้องสูญเสียไปจากการจัดเก็บภาษี เนื่องจากเป็นการให้เอกชนไม่ต้องนำภาษีส่งเข้ารัฐ หรือที่เรียกว่า Tax Expenditure ซึ่งมีความจำเป็นที่จะต้องได้รับการพินิจพิจารณาถึงคุณค่าของผลประโยชน์ที่จะได้รับกับจำนวนรายได้ที่ต้องสูญเสียไป และจะต้องมีการจัดทำและเปิดเผยข้อมูลปริมาณการขาดรายได้จากการยกเว้นและลดหย่อนอัตราภาษีจากมาตรการต่าง ๆ โดยจะต้องมีการรายงานต่อรัฐสภาและสาธารณชน เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบเช่นเดียวกับการตรวจสอบการใช้จ่ายทางตรงของรัฐบาล จากการศึกษาทำให้พบปัญหาหลายประการ ดังนี้1.ปัญหาความโปร่งใสในการจัดทำรายงานการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษี จากกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันพบว่าไม่มีบทบัญญัติของกฎหมายที่กำหนดให้จัดทำรายงานการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษี เหมือนดังเช่นรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 นอกจากนี้ ยังพบปัญหาไม่มีรายละเอียดอย่างเพียงพอในการจัดทำรายงานดังกล่าว จึงอาจพบปัญหาว่าไม่สามารถบรรลุเป้าหมายเพื่อความโปร่งใสทางการคลังได้อย่างที่หวัง 2.ปัญหาการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานของระบบภาษีสูงเกินไป เนื่องจากประเทศไทยยังไม่มีการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานของระบบภาษีไว้อย่างชัดแจ้ง และจากการตีความถ้อยคำที่ปรากฏในเรื่องที่เกี่ยวกับการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษี ทำให้ตีความได้ว่าประเทศไทยถือประมวลรัษฎากรหรือกฎหมายภาษีที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันเป็นเกณฑ์มาตรฐานตาม ส่งผลให้มาตรการทางภาษีที่จะได้รับการคำนวณหาค่าการสูญเสียรายได้ของรัฐนั้นหมายถึงมาตรการทางภาษีตามกฎหมายส่งเสริมการลงทุนเท่านั้น เพราะเป็นการให้ประโยชน์เป็นการเฉพาะราย อย่างไรก็ดี เกณฑ์มาตรฐานดังกล่าวนั้น สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานซึ่งเป็นสากล ทำให้การรายงานมีความคลาดเคลื่อนไปจากปริมาณรายได้ภาษีที่รัฐต้องสูญเสียไปอย่างมาก 3.ปัญหาความเสมอภาคระหว่างผู้เสียภาษีที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนกับผู้เสียภาษีที่ไม่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่บุคคลเป็นการเฉพาะรายนั้นอาจมีปัญหาความไม่เสมอภาคกับผู้เสียภาษีรายอื่น ทำให้อาจเกิดความได้เปรียบเสียเปรียบในการแข่งขันระหว่างกิจการประเภทเดียวกันได้ 4.ปัญหาการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษีจากการให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อส่งเสริมการลงทุน เนื่องจากมาตรการทางภาษีแต่ละมาตรการก็มีทั้งข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป ดังนั้นจึงควรต้องมีการทบทวนถึงความเหมาะสม และประสิทธิภาพของแต่ละมาตรการเพื่อนำไปสู่การปรับปรุงการกำหนดมาตรการทางภาษีเพื่อส่งเสริมการลงทุนที่เป็นประโยชน์แก่นักลงทุนอย่างแท้จริง และมีความคุ้มค่าต่อการสูญเสียรายได้จากการจัดเก็บภาษีด้วย 5.ปัญหาความสับสนต่อการตีความกฎหมายที่ไม่สอดคล้องกันของหน่วยงานภาครัฐ ในกรณีที่สำคัญคือการคำนวณกำไรและขาดทุนสุทธิของกิจการก่อให้เกิดปัญหาแก่นักลงทุน เพราะย่อมเกิดความไม่มั่นใจในกฎหมายของประเทศไทย และอาจทำให้บรรยากาศในการลงทุนเสียไปได้จากปัญหาที่พบจากการศึกษา ประเทศไทยควรปรับปรุงกฎหมายและวิธีปฏิบัติที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน โดยการเพิ่มเติมบทบัญญัติในกฎหมายว่าด้วยวินัยการเงินการคลังของรัฐ ให้มีการจัดทำรายงานการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษีและจะต้องปรากฏรายละเอียดตามที่กำหนด โดยเฉพาะอย่างยิ่งต้องระบุเกณฑ์มาตรฐานให้ชัดแจ้ง โดยศึกษาการจัดทำรายงานการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษีของประเทศออสเตรเลียและประเทศแคนาดา ควบคู่ไปกับการทบทวนและยกเลิกมาตรการทางภาษีที่ไม่เหมาะสม คงไว้เพียงมาตรการทางภาษีที่ให้ประโยชน์แก่นักลงทุนอย่างแท้จริง ซึ่งหากดำเนินการได้ดังนี้จะสามารถสร้างบรรยากาศที่ดีในการลงทุน ลดความสับสนในการปฏิบัติตามกฎหมาย อีกทั้งยังก่อให้เกิดความโปร่งใสทางการคลังและลดปริมาณการสูญเสียรายได้ลงอีกด้วย