DOI: 10.14457/tu.the.2022.974
title: การพัฒนาตัวแบบประเมินวุฒิภาวะแอไจล์ในบริบทอุตสาหกรรม 4.0

description: ในปัจจุบัน โลกธุรกิจได้เกิดแนวคิดการทำงานใหม่สองแนวคิดเพื่อปรับตัวให้สามารถตอบสนองความต้องการลูกค้าได้ตามที่ต้องการ คือการทำงานแอไจล์ที่ถูกพัฒนาขึ้นจากอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ และการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 หรืออุตสาหกรรม 4.0 ในอุตสาหกรรมการผลิต ถึงแม้ว่าแนวคิดการทำงานทั้งสองจะได้รับการศึกษาและนำไปใช้อย่างแพร่หลาย แต่ยังขาดงานศึกษาร่วมกันถึงแนวทางการทำงานของแอไจล์ในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 งานวิจัยนี้จึงจัดทำขึ้นเพื่อพัฒนาตัวแบบประเมินวุฒิภาวะแอไจล์ในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 โดยมีคำถามงานวิจัยทั้งหมด 3 ข้อที่ต้องตอบ 1. คุณค่าจากการทำงานแบบแอไจล์ และคุณค่าจากการทำงานในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 มีความสอดคล้องกันหรือไม่ 2. หากแนวคิดทั้งสองมีความสอดคล้องกัน ตัวแบบในการชี้วัดและประเมินระดับวุฒิภาวะของการทำงานแอไจล์ของบริษัทในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 เป็นอย่างไร และ 3. ผลจากการวัดระดับแอไจล์ของบริษัทผู้ให้ข้อมูลเป็นอย่างไร และอะไรคืออุปสรรคในการพัฒนาเพื่อที่จะตอบคำถามงานวิจัยข้อที่ 1 คุณค่าจากการทำงานแบบแอไจล์ และคุณค่าจากการทำงานในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 มีความสอดคล้องกันหรือไม่ ผู้วิจัยศึกษาโดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูล (Content analysis) เพื่อหาความสอดคล้องระหว่างคุณค่าของแอไจล์ที่ได้จากกรอบทฤษฎีของ Madi et al. (2011) กับข้อมูลที่ได้จากการจัดทำสัมภาษณ์กลุ่ม (Focus group interview) จำนวน 4 กลุ่ม สมาชิกกลุ่มละ 4 ท่าน ซึ่งแต่ละกลุ่มมาจากบริษัทผู้ให้ข้อมูล 3 บริษัทที่มีการใช้งานแอไจล์และใช้เทคโนโลยีอุตสาหกรรม 4.0 หลังจากการเก็บข้อมูลและนำมาเข้ารหัสวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่ามี 11 คุณค่าการทำงานแอไจล์และอุตสาหกรรม 4.0 ที่สอดคล้องกัน ได้แก่ คุณค่าด้านการเรียนรู้ (Learning), การยึดลูกค้าเป็นศูนย์กลาง (Customer centric), การใช้ความคิดสร้างสรรค์ (Creative & technical excellence) และความสนุก (Fun), ความเรียบง่าย (Simplicity), กระบวนการเปิดเผยและโปร่งใส (Openness & Transparency), ความเร็วในการส่งมอบ (Speed), การมีความยืดหยุ่น (Flexibility), การประยุกต์ใช้ (Adaptability) และ การมีประสิทธิผล (Effectiveness) ทั้ง 11 คุณค่าที่สอดคล้องนี้ ช่วยยืนยันว่าการทำงานแอไจล์และอุตสาหกรรม 4.0 นั้นสนับสนุนซึ่งกันและกันได้ และผู้วิจัยนำคุณค่าทั้ง 11 นี้ไปเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาตัวชี้วัดตัวแบบประเมินวุฒิภาวะแอไจล์ในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 ต่อไปเพื่อที่จะตอบคำถามงานวิจัยข้อที่ 2 ตัวแบบในการชี้วัดและประเมินระดับวุฒิภาวะของการทำงานแอไจล์ของบริษัทในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 เป็นอย่างไร และข้อที่ 3 ผลจากการวัดระดับแอไจล์ของบริษัทผู้ให้ข้อมูลเป็นอย่างไร และอะไรคืออุปสรรคในการพัฒนา ผู้วิจัยดำเนินตามระเบียบวิจัยวิทยาศาสตร์เชิงออกแบบ (Design science research) ซึ่งเป็นการออกแบบโดยมีลักษณะเป็นรอบ วนซ้ำ (Iteration) ในแต่ละรอบการออกแบบ ผู้วิจัยจะนำเสนอตัวแบบประเมินให้แก่กลุ่มผู้ให้ข้อมูลทั้ง 4 กลุ่ม ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ให้ข้อมูลเดียวกันกับคำถามงานวิจัยข้อที่ 1 เพื่อประเมินการใช้งานในแต่ละรอบการออกแบบ จากการปรับแก้และออกแบบรอบวนซ้ำทั้งหมด 2 รอบ สามารถสรุปตัวแบบประเมินวุฒิภาวะแอไจล์ในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 ได้ ประกอบด้วย 5 ระดับและ 5 มิติ พร้อมทั้งตัวชี้วัดซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่มาจากการผนวกกันของแนวปฏิบัติการทำงานแอไจล์, แนวปฏิบัติอุตสาหกรรม 4.0 และคุณค่าการทำงานแอไจล์กับอุตสาหกรรม 4.0 ที่สอดคล้องจากการตอบคำถามงานวิจัยข้อที่ 1 เมื่อได้ตัวแบบฉบับสมบูรณ์แล้ว ผู้วิจัยจึงนำไปวัดผลกับทีมแอไจล์ของบริษัทผู้ให้ข้อมูล และนำมาสรุปอุปสรรคในการพัฒนาแอไจล์จากการประเมินตัวแบบ สามารถสรุปได้หลัก 4 ประเด็นใหญ่ คืออุปสรรคจากการขาดการสนับสนุนจากองค์กร, อุปสรรคจากการขาดการติดตามงาน, อุปสรรคการขาดการใช้เทคโนโลยีบางประเภท, อุปสรรคด้านการสร้างความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้เสีย ซึ่งได้มีการอภิปรายรายละเอียดในเนื้อหาจากการตอบคำถามงานวิจัยทั้ง 3 ข้อ ทำให้ได้คุณค่าที่สอดคล้องของการทำงานแอไจล์และอุตสาหกรรม 4.0, ตัวแบบประเมินวุฒิภาวะแอไจล์ในบริบทอุตสาหกรรม 4.0 และการทดลองการประเมินจริง และได้อุปสรรคในการพัฒนาจากการประเมินขึ้นมา ซึ่งเกิดประโยชน์เชิงวิชาการสำหรับการต่อยอดการศึกษา และเกิดประโยชน์เชิงธุรกิจจากการศึกษาและนำตัวแบบประเมินไปใช้งานจริง