DOI: 10.17026/ar/unkt2r
title: Archeologisch bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Antoinette Kleynstraat 6, Leiden Gemeente Leiden

description: IDDS Archeologie heeft in augustus 2024 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Antoinette Kleynstraat 4 in Leiden, gemeente Leiden. De doel- en vraagstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Met het inventariserend veldonderzoek wordt deze verwachting getoetst en zo nodig aangevuld. 
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied in de noordelijke oeverzone van de Stevenshof Rijngeul ligt, welke actief was tussen de Late Bronstijd en Vroege IJzertijd (3000 v. Chr. tot 750 v. Chr.). De oeverzone was een gunstige locatie om in te wonen vanwege de relatief drogere omstandigheden. Uit de archeologische opgraving die is uitgevoerd in de oeverzone aan de zuidkant van deze geul blijkt dat er verschillende huisplaatsen aanwezig waren uit de IJzertijd en dat het gebied vermoedelijk nog bewoond was in de Romeinse tijd toen de geul verlandde en het landschap natter werd. Er zijn namelijk meerdere greppelsystemen uit de Romeinse tijd aangetroffen. Lokaal zouden de oeverafzettingen afgedekt kunnen zijn met crevasseafzettingen, aangezien er direct ten noorden van het plangebied een crevasse aanwezig is.
Op de historische kaarten uit de 17e en 19e eeuw staat in het plangebied geen bebouwing weergeven, en uit de kaarten uit de 20e eeuw blijkt dat het plangebied tot aan de realisatie van de wijk Stevenshof in gebruik was als weiland en tuinbouwgrond. Wel worden er uit deze periode perceleringssloten verwacht die op de historische kaarten uit de 20e eeuw zijn afgebeeld. 
Op basis hiervan heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting voor archeologische sporen uit de periode Late Bronstijd tot aan de Vroege Middeleeuwen en een lage archeologische verwachting voor sporen uit de periode Late Middeleeuwen tot Nieuwe Tijd. Deze sporen worden verwacht in de top van kleiige oeverafzettingen van de Stevenshof Rijngeul. Naar verwachting behoren deze sporen tot bewoningscomplexen, maar er kunnen ook sporen die duiden op agrarisch gebruik worden verwacht. Het gaat hierbij om paalkuilen, kuilen, greppels en/of sloten, waarbij aardewerk, vuursteen, metaal en hout kunnen voorkomen. Vanaf de IJzertijd zou er ook glas kunnen worden aangetroffen en vanaf de Romeinse tijd is het mogelijk om bouwkeramiek aan te treffen. Uit eerder uitgevoerd archeologisch booronderzoek blijkt dat de wijk Stevenshof voorafgaand aan de bouw is opgehoogd met een zandpakket van ca. 0,5 tot 1 m dik. 
Het veldwerk heeft uitgewezen dat het plangebied niet op de oever van de Oude Rijn ligt, maar in de delta, waardoor het onder invloed van de getijden lag in de loop van de Bronstijd. De delta verlandde in de Bronstijd-IJzertijd, waardoor het gebied droog kwam te liggen. In de top van het siltige kleipakket kon vervolgens een bouwvoor ontstaan. De bouwvoor is grotendeels afgegraven, maar de onderkant op circa -0,9 m NAP (1,4 m -mv) is nog vaak intact. Op dit niveau kunnen nog resten worden aangetroffen vanaf het droogvallen van het gebied in de Bronstijd-IJzertijd tot en met de Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd. 
Indien de graafwerkzaamheden dieper reiken dan -0,9 m NAP (circa 1,4 m -mv) is het mogelijk dat archeologische resten worden verstoord. IDDS Archeologie adviseert om vervolgonderzoek uit te laten voeren bij ondergrondse ingrepen dieper dan -0,6 m NAP (1,1 m -mv). De meest geschikte methode is een proefsleuvenonderzoek.