DOI: 10.17026/dans-zet-r4yr
title: Plangebied Voorstraat 45 te Brielle, gemeente Brielle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

description: &lt;p&gt;In opdracht van Frame Vastgoed heeft RAAP in september 2018 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Voorstraat 45 te Brielle in de gemeente Brielle.&lt;br&gt;Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.&lt;br&gt;Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Deze geeft inzicht in de aard en de ouderdom (inclusief omvang en uiterlijke kenmerken), (diepte)ligging, en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het huidige landschap rondom en onder de stadsophoging van Brielle is ontstaan tijdens het Holoceen en is beïnvloed door de zee. Het landschap is voortdurend veranderd en dat heeft een grote invloed gehad op de keuze voor bewoningslocaties voor met name de prehistorische mens.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het pleistocene zandoppervlak dat het archeologische niveau voor vuursteenvindplaatsen uit het laat-paleolithicum en vroeg-mesolithicum vormt, ligt op grote diepte (meer dan 18 m diep). Door de grote diepteligging is het landschap uit die periode onbekend en is ook de verwachting voor vuursteenvind-plaatsen onbekend. Dit niveau wordt vanwege de diepteligging niet verder betrokken bij het onderzoek.&lt;br&gt;In de loop van het mesolithicum is het gebied onderdeel geworden van een veenmoeras. De veenvorming werd afgewisseld met perioden van mariene invloed waarbij vanuit kreeksystemen klei en zand werd afgezet. Bewoning vond plaats op relatief hooggelegen droge locaties, zoals langs oevers van kreken en rivieren of verlaten zandlichamen van kreken en rivieren. De oudere kreeksystemen (Laagpakket van Wormer) worden vanaf circa 4,0 m -NAP verwacht. Deze dieper gelegen kreeksystemen zijn niet (gedetailleerd) in kaart gebracht. Op basis hiervan is ook voor de periode midden-mesolithicum – neolithicum een onbekende verwachting aan het plangebied toegekend.&lt;br&gt;In de bronstijd is het plangebied onderdeel geworden van een uitgestrekt veenmoeras dat ongeschikt (te nat) was voor bewoning. Daarom is een lage verwachting toegekend voor nederzettingsresten uit de bronstijd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In de ijzertijd nam de mariene invloed toe en vonden inbraken vanuit zee plaats. Er ontstonden kreeksystemen die het veenmoeras op natuurlijke wijze ontwaterden. Hierdoor werd het veengebied droger en geschikt voor bewoning. In de top van het veen en op de oevers van de kreken kunnen dan ook archeologische resten uit de late-ijzertijd – Romeinse tijd worden verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Door inklinking kwam het veen geleidelijk lager te liggen, zodat het in het begin van de middeleeuwen natter werd en ongeschikt voor bewoning. Aan het plangebied is daarom een lage verwachting toegekend voor nederzettingsresten uit de vroege-middeleeuwen.&lt;br&gt;Vanwege de ligging van het plangebied in een stads- en dorpskern met bewoning vanaf de late middeleeuwen, geldt voor het plangebied een zeer hoge kans op het aantreffen van archeologische sporen vanaf de late middeleeuwen. Op historisch kaartmateriaal uit de 16e eeuw staat binnen het plangebied zelf geen bebouwing aangegeven, maar in de directe, langs de Voorstraat wel. Elders in de stadskern zijn resten uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd aangetroffen. Bijvoorbeeld aan de Coppelstockstraat, waar resten van het Begijnhof uit de 16e eeuw en mogelijk al vanaf de 14e eeuw zijn opgegraven. De Voorstraat ligt op een dijklichaam. Op grond van deze gegevens geldt voor het plangebied een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen vanaf de late middeleeuwen. Hierbij gaat het met name om erfstructuren zoals water-/beerputten, (afval)kuilen en dergelijke, evenals losse gebruiksvoorwerpen, die in de ophoging kunnen worden verwacht.&lt;br&gt;Omdat uit de boringen blijkt dat het Hollandveen binnen het plangebied is geërodeerd door de zee kan worden geconcludeerd dat eventueel in het Hollandveen aanwezige archeologische resten uit de ijzertijd en de Romeinse tijd zeer waarschijnlijk verloren gegaan. Op grond van dit gegeven, gecombineerd met de zeer kleine oppervlakte van het plangebied worden er geen vindplaatsen uit deze periode binnen het plangebied verwacht.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hoewel er geen dateerbare archeologische indicatoren zijn aangetroffen wekken de boorgegevens de indruk dat de oude stadsophoging van Brielle vrij ondiep onder het huidige maaiveld nog intact aanwezig is. Er zijn geen aanwijzingen van recente verstoring van de ondergrond dieper dan 35 à 65 cm waargenomen. Daarom blijft de hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd gehandhaafd.&lt;br&gt;Aangezien planaanpassing gezien de aard van de plannen (aanbouw aan bestaande bebouwing zeer waarschijnlijk niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Geadviseerd wordt om de graafwerkzaamheden ten behoeve van het realiseren van de aanbouw onder archeologische begeleiding (conform protocol opgraven) te laten plaatsvinden.&lt;/p&gt;