DOI: 10.17026/dans-zf9-sfvs
title: Oss. Winmolenpark, Bedrijventerrein Elzenburg-de Geer. Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).

description: &lt;p&gt;Uit het veldonderzoek is gebleken dat het gehele plangebied binnen de&lt;br&gt;contouren van de Rijn-Maas delta ligt. Er zijn geen terrestrische afzettingen&lt;br&gt;(dekzand, beekzand, fluvioperiglaciale afzettingen) aangetroffen. De&lt;br&gt;deelgebieden 1, 2, het oostelijke deel van deelgebied 3 en het zuidelijke deel van&lt;br&gt;deelgebied 4 liggen op afzettingen behorende tot het Pleniglaciaal rivierterras&lt;br&gt;(bijlage 6). Binnen dit rivierterras zijn kleine hoogteverschillen (max 80 cm)&lt;br&gt;waargenomen in de top van het aangetroffen zand. In het westelijke deel van&lt;br&gt;deelgebied 3 en in het zuidelijke deel van deelgebied 4 komen (rest)geul-, oeveren/&lt;br&gt;of beddingafzettingen voor van de actieve Maasloop ten tijde van het Laat-&lt;br&gt;Glaciaal (meer specifiek de Bølling-Allerød periode). In het noord(west)elijke deel&lt;br&gt;van deelgebied 4 komen (rest)geul, oever- en/of beddingafzettingen voor van de&lt;br&gt;Haren stroomgordel.&lt;br&gt;Het Pleniglaciaal rivierterras wordt vrijwel overal afgedekt door relatief stugge&lt;br&gt;oeverafzettingen, die op hun beurt in de deelgebieden 1, 3 en 4 worden afgedekt&lt;br&gt;door komafzettingen. In het oostelijke deel van deelgebied 2 liggen de oever- op&lt;br&gt;beddingafzettingen direct aan het maaiveld. In het uiterst westelijke deel wordt&lt;br&gt;het Pleniglaciaal rivierterras afgedekt door jonge komklei. In deelgebied 2 zijn in&lt;br&gt;de top van het oeverpakket aanwijzingen van menselijke activiteit aangetroffen&lt;br&gt;(historische weg, sloot, houtskool). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ter hoogte van de Allerød meandergordel is sprake van een (al dan niet met veen&lt;br&gt;opgevulde) restgeul, die zich ter hoogte van de Megensebaan vertakt in een&lt;br&gt;noordwestelijke en noordoostelijke tak. Het is onduidelijk of deze twee geulen&lt;br&gt;tegelijkertijd of afzonderlijk van elkaar als actieve geul hebben gefungeerd.&lt;br&gt;Vooralsnog wordt uitgegaan van een genese gedurende het Laat-Glaciaal. Op 3,5&lt;br&gt;m –mv is in boring 124 sprake van een vegetatiehorizont of laklaag wat duidt op&lt;br&gt;een stilstand van sedimentatie. De vulling van de restgeul duidt op twee&lt;br&gt;stromend waterfases gescheiden door een fase van vrijwel stilstaand water&lt;br&gt;(vorming van veen in het zuidelijke deel en de ontwikkeling van een laklaag in&lt;br&gt;het noordelijke deel). Tijdens de jongste stromende waterfase (reactiveringsfase)&lt;br&gt;van de restgeul heeft erosie van de buitenbocht plaatsgevonden, waardoor in de&lt;br&gt;zuidoostelijke buitenbocht een deel van het Pleniglaciale rivierterras is&lt;br&gt;geërodeerd en aan de overzijde een 60 cm dikke eik is aangetroffen in de top van&lt;br&gt;een veenpakket. De laat-glaciale restgeulen worden van elkaar gescheiden door&lt;br&gt;kronkelwaardvlaktes met zandhoogtes die variëren tussen 2 en 3 m +NAP. Ook&lt;br&gt;hier wordt het zand afgedekt door een stug oeverpakket en een circa 1 tot 1,5 m&lt;br&gt;dik, relatief slap komkleipakket.&lt;br&gt;In het noord(west)elijke deel van deelgebied 4 komen geul-, kronkelwaard- en&lt;br&gt;oeverafzettingen voor van de Haren-stroomgordel. Het fijne zand ligt op vrijwel&lt;br&gt;dezelfde hoogte als dat van de Allerød meandergordel, maar wordt niet afgedekt&lt;br&gt;door vroeg-holocene oeverafzettingen. Ter hoogte van het AMK-terrein in het&lt;br&gt;noordelijke deel van deelgebied 4 komt bovenop de oeverafzettingen een (licht)&lt;br&gt;verweerd kleidek voor met veel houtskoolspikkels, verbrand leem, archeologisch&lt;br&gt;puin en gedraaid en handgevormd aardewerk. Dit kleidek is als oude woongrond&lt;br&gt;geclassificeerd en is mogelijk gedeeltelijk opgebracht. Het vondstmateriaal duidt&lt;br&gt;op menselijke activiteit vanaf de (midden-ijzertijd/)vroeg-Romeinse tijd tot en met&lt;br&gt;de vroege middeleeuwen. Het nagenoeg ontbreken van archeologische resten uit&lt;br&gt;de ijzertijd kan worden verklaard door het feit dat vrijwel al het gedetermineerde&lt;br&gt;vondstmateriaal afkomstig is vanaf het maaiveld. Mogelijk dat de oudere&lt;br&gt;vondstlaag uit de ijzertijd niet wordt aangesneden door de bouwvoor.&lt;br&gt;In het noordelijke deel van deelgebied 2 is een smalle strook met verstoorde&lt;br&gt;bodemprofielen tot in het beddingzand waargenomen. Tevens komt in het&lt;br&gt;zuidwestelijke deel van deelgebied 3 maximaal 80 cm dik ophoogzand voor op&lt;br&gt;afzettingen van de Allerød restgeul. Hier hebben vermoedelijk tijdens de&lt;br&gt;ruilverkavelingen egalisatiewerkzaamheden plaatsgevonden. Verder zijn geen&lt;br&gt;noemenswaardige bodemverstoringen waargenomen in de boringen.&lt;br&gt;Op basis van de veldwaarnemingen kan de tijdens de beknopte bureaustudie&lt;br&gt;opgestelde archeologische verwachting op het aantreffen van archeologische&lt;br&gt;resten vanaf het laat-paleolithicum tot en met de middeleeuwen voor vrijwel het&lt;br&gt;gehele plangebied gehandhaafd blijven (circa 22,5 ha; bijlage 10). Uitzondering&lt;br&gt;hierop vormt een smalle strook in het noordelijke deel van deelgebied 2. Hier&lt;br&gt;hebben vermoedelijk tijdens de ruilverkaveling diepreikende bodemverstoringen&lt;br&gt;plaatsgevonden tot in de pleniglaciale beddingafzettingen. Voor dit gedeelte&lt;br&gt;geldt een lage archeologische verwachting (2900 m2; bijlage 10). Tevens bestaat&lt;br&gt;een aanzienlijk deel van het plangebied uit restgeulen, waarbij de kans op&lt;br&gt;bewoningsresten laag wordt geacht (8,5 ha; bijlage 10). Wel kunnen binnen de&lt;br&gt;contouren van deze restgeulen bijzondere water gerelateerde complextypen&lt;br&gt;worden verwacht (boten, voorden, visfuiken beschoeiingen, bruggen etc.).&lt;br&gt;In de deelgebieden 1 en 2 worden eventueel aanwezige archeologische resten&lt;br&gt;direct onder de bouwvoor of onder een dun overstromingsdek verwacht vanaf&lt;br&gt;0,25 à 0,45 m –mv in de top van de laat-glaciale of vroeg-holocene&lt;br&gt;oeverafzettingen. In de deelgebieden 3 en 4 ter hoogte van het pleniglaciale rivierterras (bijlage 6 en 10) worden archeologische resten verwacht direct onder&lt;br&gt;de bouwvoor vanaf 0,1 à 0,3 m –mv in de top van de relatief stugge&lt;br&gt;oeverafzettingen. De top van de laat-glaciale of vroeg-holocene oever heeft in&lt;br&gt;deze gebieden echter een hogere kans op het aantreffen van archeologische&lt;br&gt;resten. Deze komt in dit gedeelte van het plangebied voor vanaf circa 0,5 tot 1 m&lt;br&gt;–mv.&lt;br&gt;Ter plekke van de Allerød meandergordel (bijlage 6) worden archeologische&lt;br&gt;resten verwacht vanaf 0,80 à 1,55 m –mv. De meandergordel wordt afgedekt door&lt;br&gt;een dik pakket overstromingsklei, waarbinnen geen archeologische resten meer&lt;br&gt;worden verwacht. Binnen de contouren van de Allerød restgeul worden water&lt;br&gt;gerelateerde resten verwacht vanaf 0,55 à 1,60 m –mv.&lt;br&gt;Binnen de contouren van de Haren-meandergordel (bijlage 6 en 10) worden&lt;br&gt;archeologische resten verwacht vanaf 0,2 à 0,35 m –mv. Ter hoogte van de&lt;br&gt;boringen met een woongrond is vermoedelijk sprake van meerdere gestapelde&lt;br&gt;archeologische loopvlakken. Ter plekke van de zuidelijk gelegen&lt;br&gt;(kronkelwaard)geul worden water gerelateerde vondsten vanaf het neolithicum&lt;br&gt;verwacht vanaf 1,25 m –mv. Binnen de contouren van de jongere restgeul ter&lt;br&gt;hoogte van de Hertogwetering worden water gerelateerde resten verwacht&lt;br&gt;vanaf 1 à 1,35 m –mv.&lt;/p&gt;