DOI: 10.14457/tu.the.2020.59
title: โมเดลประเมินศักยภาพองค์กรในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนในอุตสาหกรรมการเงิน

description: งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาโมเดลประเมินศักยภาพองค์กร (Maturity Model) ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนในองค์กรผู้รับผลประโยชน์และธนาคารพาณิชย์ โดยศึกษาในบริบทของบริการหนังสือค้ำประกัน (Letter of Guarantee, LG) งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งมีขั้นตอนหลักในการศึกษาวิจัยทั้งหมด 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การพัฒนาโมเดลประเมินศักยภาพองค์กรในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชน (Maturity Model Development)ที่ได้ข้อมูลมาจากการทบทวนวรรณกรรมและศึกษางานวิจัยที่เกี่ยวข้อง (Literature Study) เพื่อให้ได้มาซึ่งโมเดลประเมินศักยภาพเบื้องต้น 2) การทดสอบโมเดลประเมินศักยภาพ (Maturity Model Testing) โดยการนำโมเดลประเมินศักยภาพองค์กรมาทดสอบกับข้อมูลการดำเนินงานจริงขององค์กรผู้รับผลประโยชน์ที่เข้าร่วมการใช้งานบริการหนังสือค้ำประกันผ่านเทคโนโลยีบล็อกเชนในประเทศไทย ด้วยวิธีการศึกษาเอกสาร (Documentation) การทำแบบประเมินศักยภาพ (Maturity Level Assessment) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interviews) เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลการดำเนินการขององค์กรในการใช้งานเทคโนโลยีบล็อกเชนในบริการหนังสือค้ำประกัน แล้วจึงนำข้อมูลที่ได้มาตรวจสอบความถูกต้องเชิงเนื้อหา (Content Validity) เพื่อยืนยันความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของโมเดล โดยการศึกษาการดำเนินงานของกรณีศึกษาซึ่งเป็นธนาคารพาณิชย์ รวมไปถึงการทำแบบแบบประเมินศักยภาพและการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ 3) การปรับโมเดลประเมินศักยภาพ (Maturity Model Adjustment) คือขั้นตอนการนำข้อมูลจากการทดสอบผลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เพื่อปรับโมเดลประเมินศักยภาพองค์กรที่สามารถตอบโจทย์และสอดคล้องกับการดำเนินงานขององค์กรที่เข้าร่วมในโครงการบริการหนังสือค้ำประกันผ่านเทคโนโลยีบล็อกเชน โดยผู้วิจัยนำผลที่ได้จากการวิจัยไปอภิปรายผลร่วมกับผู้เชี่ยวชาญเพิ่มเติม เพื่อให้ได้มาซึ่งประสิทธิภาพของข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า โมเดลประเมินศักยภาพองค์กรในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนในอุตสาหกรรมการเงิน ประกอบด้วย 5 กลุ่มปัจจัยหลัก คือ 1) ปัจจัยด้านกฎหมายและบรรษัทภิบาล (Regulation and governance) ได้แก่ กฎระเบียบในกรอบการทำงานของเทคโนโลยีบล็อกเชน (Regulation in Blockchain framework) แผนนโยบายเพื่อการขับเคลื่อนและสนับสนุนโครงการ (Policy driving force) การกำกับดูแลความมือระหว่างองค์กร (Governance of inter-organizational collaboration) 2) ปัจจัยด้านตลาดและอุตสาหกรรมของธุรกิจ (Market and Business industry) ได้แก่ แรงกดดันของตลาด (Market pressure) ลักษณะของอุตสาหกรรม (Industry characteristics) 3) ปัจจัยด้านลูกค้า (Customer) ได้แก่ ความมีนวัตกรรมของลูกค้า (Customer innovativeness) ความตั้งใจใช้งาน (Intention to use) 4) ปัจจัยด้านองค์กร (Organization) ได้แก่ ความพร้อมองค์กรและความสามารถในการยอมรับการใช้งาน (Organization readiness and acceptability) เครือข่ายการเรียนรู้นวัตกรรม (Innovation knowledge networks) ความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีบล็อกเชนของพนักงาน (Employee’s blockchain knowledge) 5) ปัจจัยด้านเทคโนโลยี (Technology) ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานและเครื่องมือ (Infrastructure and tools) วิธีการและการออกแบบ (Methodologies and design) กระบวนการนำไปใช้งาน (Implementation process) การประเมินประสิทธิภาพ (Capabilities evaluation) โมเดลประเมินศักยภาพองค์กรในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนในอุตสาหกรรมการเงินที่ได้จากงานวิจัยนี้ สามารถนำมาปรับใช้ในองค์กรที่ต้องการพัฒนาเทคโนโลยีบล็อกเชนเพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการดำเนินงาน อีกทั้งยังสามารถช่วยให้ผู้บริหารโครงการกำหนดขอบเขตและแผนการดำเนินโครงการพัฒนาเทคโนโลยีบล็อกเชนได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดผลสัมฤทธิ์ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้