DOI: 10.14457/tu.the.2015.918
title: ปัญหากฎหมายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในบริบทอิเล็กทรอนิกส์

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาถึงความจำเป็นในการมีกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งมีบทบัญญัติคุ้มครองถึงข้อมูลส่วนบุคคลในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ และศึกษาแนวทางการให้ความคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของประเทศต่างๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศสหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรปเนื่องจากในปัจจุบันเทคโนโลยีต่างๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งอินเตอร์เน็ตได้ก้าวเข้ามาเป็นส่วนสำคัญในชีวิตของทุกคนในทุกเพศทุกวัย ไม่ว่าจะเป็นการติดต่อสื่อสาร การสืบค้นข้อมูล หรือพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ แต่หลายๆคนกลับมิได้ตระหนักถึงการละเมิดความเป็นส่วนตัวที่เทคโนโลยีดังกล่าวอาจกระทำได้ เทคโนโลยีในปัจจุบันนี้สามารถก่อให้เกิดการละเมิดความเป็นส่วนตัวได้ง่าย กล่าวคือ ข้อมูลเกี่ยวกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ได้แก่Mac Address และ IP Address สามารถนำมาใช้เพื่อติดตามการกระทำของเจ้าของอุปกรณ์ทราบผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ตของเจ้าของอุปกรณ์ หรือทราบพื้นที่ที่มีการเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตได้ ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีทำให้เจ้าของข้อมูล Pseudonymous หรือ Anonymous อาจถูกค้นพบได้ในด้านการทำ Profiling และการตัดสินใจโดยระบบอัตโนมัติซึ่งเป็นการติดตามพฤติกรรมของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลจะก่อให้เกิดความรำคาญแก่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลและทำให้เกิดการเลือกปฏิบัติต่อเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้ นอกจากนี้ เทคโนโลยีไบโอเมตริก (Biometric) ซึ่งนำมาใช้ทางการค้าเพื่อยืนยันตัวเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เช่น การชำระเงิน เป็นต้น ทำให้ข้อมูลไบโอเมตริก (Biometric) ถูกเก็บรวบรวมได้ง่ายจึงอาจละเมิดความส่วนตัวของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล ที่มากไปกว่านั้นเนื่องจากข้อมูลส่วนบุคคลมักถูกเก็บรวบรวมในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์และเป็นสิ่งที่มีค่าจึงควรเปิดโอกาสให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลสามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลส่วนบุคคลของตนโดยการโอนข้อมูลส่วนบุคคลของตนไปยังผู้ประกอบการอื่น (Right to data portability) ได้ย่อมทำให้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลสามารถเปลี่ยนผู้ให้บริการได้ง่ายอันเป็นการส่งเสริมการแข่งขันทางการค้าอีกด้วยร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... มีบทบัญญัติควบคุมการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล ภายใต้ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าวผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องแจ้งวัตถุประสงค์ในการเก็บรวบรวม ใช้ และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลแก่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลและต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลในเวลาทำการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล การนำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้เป็นประการอื่นนอกจากที่ได้แจ้งไว้จะกระทำมิได้เว้นแต่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล หากผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์ในการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลต้องแจ้งและได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล นอกจากนี้เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลมีสิทธิเพิกถอนความยินยอมในการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลได้เว้นแต่มีกฎหมายหรือสัญญาซึ่งให้ประโยชน์แก่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลห้ามไว้ จากการศึกษาร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... ประกอบกับกฎหมายของต่างประเทศแล้วจะเห็นได้ว่าร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... ยังมิได้ครอบคลุมไปถึงเทคโนโลยีในปัจจุบัน คือ ข้อมูล Mac Address หรือ IP Address ข้อมูล Pseudonymous ข้อมูลไบโอเมตริก (Biometric) การทำ Profiling รวมถึงการตัดสินใจโดยระบบอัตโนมัติ และสิทธิในการโอนข้อมูลส่วนบุคคล ทำให้ต้องอาศัยการตีความร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... เพื่อให้ครอบคลุมถึงเทคโนโลยีเหล่านี้ การตีความดังกล่าวนำมาซึ่งปัญหาความไม่แน่นอนและทำให้ความเป็นส่วนตัวของประชาชนอาจไม่ได้รับความคุ้มครองอย่างครอบคลุมได้ นอกจากนี้ยังมีข้อบกพร่องของร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. .... เช่น เนื่องจากการติดต่อสื่อสารและการทำธุรกรรมสามารถเกิดขึ้นไม่ว่าอยู่ ณ ที่ใดในโลก ทำให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลที่อยู่ต่างประเทศสามารถเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลของคนไทยได้ แต่ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว ไม่สามารถนำมาบังคับใช้แก่ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลที่อยู่ในต่างประเทศแต่ได้เก็บรวบรวม ใช้หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนภายในประเทศ ด้วยเหตุนี้ร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว ควรกำหนดบทบัญญัติให้ครอบคลุมถึงเทคโนโลยีที่นำมาใช้บนอินเตอร์เน็ต และแก้ไขข้อบกพร่องเพื่อให้สามารถคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของประชาชนได้อย่างดีที่สุด