DOI: 10.14457/tu.the.2019.1575
title: ผลของการออกกำลังกายปรับท่าทางที่ถูกต้องด้วยตนเองต่อท่าศีรษะยื่นไปข้างหน้า และสมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวส่วนบนในผู้ใช้สมาร์ทโฟน

description: ภูมิหลัง: ผู้ใช้สมาร์ทโฟนส่วนใหญ่จะพยายามก้มหรือโค้งศีรษะและคอไปข้างหน้าเพื่อจ้องมองหน้าจอสมาร์ทโฟนที่อยู่ต่ำกว่าทำให้เกิดภาวะศีรษะยื่นไปทางข้างหน้า (Forward head posture) ซึ่งจะมีความเกี่ยวข้องกับการตึงตัวร่วมกับการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อบางส่วน สามารถบ่งบอกได้ว่าสมรรถภาพไม่ว่าจะเป็นความแข็งแรง ความทนทานของกล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ส่วนบนจะลดลง และความยาวของกล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ส่วนบนจะเพิ่มขึ้นอาจจะส่งผลให้เกิดปัญหาการบาดเจ็บได้ง่ายเมื่อทำกิจกรรมที่ทำให้กล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ส่วนบนใช้งานมาก ดังนั้นจากปัญหาดังกล่าวจึงเป็นเหตุผลในการศึกษาหาความสัมพันธ์ของผู้ที่ใช้สมาร์ทโฟนเป็นประจำต่อการเกิดภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า สมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ส่วนบน และอาการปวดคอซึ่งภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้าในผู้ใช้สมาร์ทโฟน เป็นท่าทางที่ไม่ดีและพบในผู้ใช้สมาร์ทโฟนเป็นประจำมีผลต่อสมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ส่วนบนรวมถึงอาการปวดคอ การออกกำลังกายด้วยตนเองโดยการยืดและการเคลื่อนไหวร่างกายส่วนบนที่เกี่ยวข้องกับกล้ามเนื้อทุกส่วนในผู้ที่มีภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า จะสามารถช่วยปรับท่าทางให้ดีขึ้น ปัจจุบันไม่พบหลักฐานการศึกษาวิจัยที่เกี่ยวกับการออกกำลังกายด้วยตัวเองและสามารถปรับปรุงท่าทางภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า เพิ่มสมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวส่วนบน ลดอาการปวดคอได้ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการใช้สมาร์ทโฟนเป็นประจำต่อการเกิดภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า (Forward head posture) สมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ ส่วนบน และอาการปวดคอ และเพื่อศึกษาผลการเกิดภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า (Forward Head posture), สมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวและรยางค์ส่วนบน และอาการปวดคอ ในผู้ที่มีภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า (Forward head posture) ที่ใช้สมาร์ทโฟนเป็นประจำและมีการออกกำลังกายด้วยตนเองตามสื่อวีดีทัศน์วัสดุและวิธีการ: การศึกษาวิจัยเฟส 1 จะใช้แบบสอบถามและการทดสอบภาวะศีรษะ ยื่นไปข้างหน้าโดยการทดสอบจะเป็นการประเมินมุมคอ มุมตา และมุมไหล่ รวมถึงประเมินสมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวส่วนบน ประเมินความแข็งแรง ความทน ทาน และความยาวของกล้ามเนื้อ และใช้แบบสอบถาม NDI เพื่อประเมินอาการปวดคอในกลุ่มตัวอย่างจ านวน 183 ซึ่งอยู่ในช่วงอายุ 18 - 25 ปี ในการศึกษาเฟส 2 จะนำกลุ่มตัวอย่างในเฟส 1 ที่มีภาวะศึรษะยื่นไปข้างหน้ามาเข้าร่วมวิจัย โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างที่มีมุมคอ น้อยกว่า 45 องศา และความยาวกล้ามเนื้อPectominus minor มากกว่า 6 เซนติเมตร โดยกลุ่มทดลองจะต้องออกกำลังกายด้วยตนเองตามท่าทางการออกกำลังกายในสื่อวีดีทัศน์ ซึ่งมีจำนวน 23 คน และในกลุ่มควบคุม 23 คน จะได้รับสื่อสิ่งพิมพ์ที่ให้ความรู้ และการป้องกันไปอ่านและปฏิบัติตาม โดยกลุ่มทดลองจะท่าการออกกำลังกายใช้เวลา 45 นาที / ครั้ง 3 ครั้งต่อสัปดาห์ เป็นเวลา 6 สัปดาห์ เมื่อครบ 6 สัปดาห์ทั้ง 2 กลุ่มจะต้องมาทดสอบท่าทางภาวะศีรษะไปข้างหน้า สมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวส่วนบน และระดับอาการปวดคออีกครั้งผลการศึกษา:พบว่าการใช้สมาร์ทโฟนมากกว่า 7 ชั่วโมงมีโอกาสเกิด Rt.lower trapezius อ่อนแรง 0.50 เท่า (Adjust OR 0.50 , 95%CI : 0.90-3.38 ) ของ Rt. lower trapezius แข็งแรง ปัจจัยดังกล่าวเป็นปัจจัยเชิงป้องกันจากการใช้สมาร์ทโฟน การศึกษาวิจัยระยะที่ 2 พบว่าผู้ที่มีภาวะศีรษะยื่นไปข้างหน้า หลังออกกำลังกายด้วยตัวเองตามสื่อวิดีทัศน์มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงมุมคอ (CVA) เพิ่มขึ้นจากก่อนการออกกำลังกายเฉลี่ย 47.33+-5.78 องศา, สมรรถภาพของกล้ามเนื้อคอ ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอขณะก้ม (Neck flexion strength) เพิ่มขึ้นเฉลี่ย17.62+-3.32 นิวตัน, ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอขณะ เหยียด (Neck extension strength) เพิ่มขึ้นเฉลี่ย23.61+-3.06 นิวตัน , ความทนทานของกล้ามเนื้อคอขณะก้ม (Neck flexion endurance) เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 40.72+-22.89 วินาทีอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติน้อยกว่า 0.05 แต่ความยาวของกล้ามเนื้อ Lt.Pectominus minor ลดลงเฉลี่ย 5.42+-1.15 เซนติเมตรอย่างมีนัยส าคัญทางสถิติน้อยกว่า 0.05 และพบว่า ค่ามุมคอ (CVA),ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอขณะก้ม (Neck flexion strength), ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อคอขณะเหยียด (Neck extension strength), ความทนทานของกล้ามเนื้อคอขณะก้ม (Neck flexion endurance) และความยาวของกล้ามเนื้อ Lt. Pectoralis minor มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในกลุ่มออกกำลังกายผ่านสื่อวีดีทัศน์หลังออกกำลังกายเมื่อเทียบกับกลุ่มได้รับความรู้จากสื่อสิ่งพิมพ์สรุป: การใช้สมาร์ทโฟนเป็นประจำมากกว่า 7 ชั่วโมงต่อวันมีความสัมพันธ์กับสมรรถภาพกล้ามเนื้อลำตัวส่วนบน ในส่วนของความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหลังส่วนล่างด้านขวา (Rt. Lower Trapezius strength) การให้ความรู้และการออกกำลังกายแก้ท่าทางด้วยตนเองช่วยเพิ่มมุมคอให้ดีขึ้น เพิ่มสมรรถภาพของกล้ามเนื้อลำตัวส่วนบน คือ ความแข็งแรงกล้ามเนื้อขณะก้ม ความแข็งแรงกล้ามเนื้อคอขณะเหยียด ความทนทานของกล้ามเนื้อคอที่ก้ม และลดการตึงตัวของกล้ามเนื้อ Lt. Pectoralis minor การออกกำลังกายแก้ท่าทางด้วยตนเองควบคู่ไปกับการให้ความรู้ด้วยสื่อวีดีทัศน์ให้ผล แตกต่างกับการให้ความรู้ด้วยสื่อสิ่งพิมพ์อย่างเดียว