DOI: 10.17026/dans-26y-abh9
title: Archeologisch vooronderzoek in het kader van de voorgenomen natuurontwikkeling aan de Beukenlaan 61 te Odiliapeel, gemeente Uden

description: &lt;p&gt;Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied aan de Noordlaan te Odiliapeel, gemeente Uden (kaart 1; afbeelding 1). Het perceel in het plangebied is eigendom van het bedrijf Peka Kroef, gesitueerd aan de Beukenlaan 61. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bureau Verkuylen is betrokken bij de voorbereidingen voor de geplande natuurontwikkeling op het perceel aan de Beukenlaan 61 in Odiliapeel. Deze werkzaamheden zijn onderdeel van de geplande uitbreiding van het aangrenzend bedrijf en eigenaar van de grond Peka Kroef. Voor de natuurontwikkeling word het voormalig agrarisch perceel omgezet naar een ven van 1 tot 1,5 meter diepte omringd door heide en enkele bomen (afbeelding 2). &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Doel van het archeologisch onderzoek was vast te stellen of er in het plangebied sprake is (of kan zijn) van archeologische resten die door de ingrepen verstoord dreigen te worden en, indien mogelijk, uitspraken te doen over de waarde hiervan in termen van fysieke en inhoudelijke kwaliteit zoals zeldzaamheid en gaafheid. Hiertoe is eerst een bureauonderzoek verricht, waarbij voor het plangebied een specifiek archeologisch verwachtingsmodel is opgesteld. Vervolgens is er voor een deel van het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd, en is een advies geformuleerd in het kader van de cyclus van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.0), protocol 4002 Bureauonderzoek en protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek heeft het westelijke plangebied (dat op de beleids- en verwachtingskaart tot Archeologische Categorie 5 behoort) een middelhoge archeologische verwachting vanaf het Paleolithicum tot de Late Middeleeuwen, vanwege de ligging op een hoger gelegen (en drogere) dezkandrug. Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie adviseerde daarom in het westelijk deelgebied een inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uit te voeren om het archeologisch verwachtingsmodel te toetsen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor het oostelijke deel van het plangebied heeft op basis van het landschap (en de archeologische beleidskaart) een lage archeologische verwachting; hier adviseert Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie geen vervolgstappen in het kader van de cyclus van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Wel heeft het bureauonderzoek uitgewezen dat er schaapskooien in de 2e helft van de 19e eeuw aanwezig waren in dit oostelijk deel; deze schaapskooien geven echter geen aanleiding tot vervolgonderzoek (zie Advies).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het verkennend booronderzoek heeft uitgewezen dat, met uitzondering van boring 4150008, in de uiterste zuidwesthoek van het onderzochte gebied, de bodemopbouw volledig verstoord is. Eventuele resten van het oorspronkelijke profiel zijn opgenomen in de bovengrond en/of vergraven. Alleen in boring 4150008 is een deel van het oorspronkelijke bodemprofiel nog aanwezig (in de vorm van een Bs- en BC-horizont).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gezien de aangetroffen verstoringen in bijna het gehele onderzochte gebied kan worden gesteld dat de kans op het aantreffen van een (intacte) archeologische vindplaats in het grootste deel van het plangebied klein is, en kan de archeologische verwachting voor het plangebied daarom bijgesteld naar ‘laag’ en adviseert Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie dan ook geen vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Voor het uiterste zuidwesten van het plangebied geldt dat er nog een deels intact bodemprofiel aanwezig, waardoor de archeologische verwachting gehandhaafd blijft. Voor dit deel van het plangebied adviseert Archeologie & Cultuurhistorie mitigerende maatregelen in de vorm van een aanpassing van het beplantings/inrichtingsplan. Dit kan door struiken of heide aan te planten in plaats van diepwortelende bomen en/of door het tot maximaal 1,5 m ophogen van dit deel van het plangebied, zodat de wortels van de geplande aan te planten bomen niet tot het mogelijk archeologisch relevante niveau (nu op 0,5 m -mv) reiken. Indien het niet mogelijk is om mitigerende maatregelen te treffen is het aan de gemeente Uden om te bepalen of er vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) nodig zijn. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het oostelijke deel van het plangebied heeft op basis van het landschap zoals geformuleerd in het bureauonderzoek een lage archeologische verwachting; hier adviseert Vestigia Cultuurhistorie & Archeologie geen vervolgstappen in het kader van de cyclus van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Archeologisch vervolgonderzoek naar de schaapskooien, die zich hier in de 2e helft van de 19e eeuw hebben bevonden, wordt niet geadviseerd. De informatiewaarde van dergelijk archeologisch vervolgonderzoek is gering omdat schaapskooien historisch goed gedocumenteerd zijn en een zeer beperkt residu in de bodem hebben; er is hier sprake van stallocaties en niet van bewoning. Schaapskooien en bijbehorende activiteiten komen niet voor in de onderzoeksvragen van de NOaA/NOaA 2.0 en andere provinciale en lokale onderzoeksagenda’s.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Uden, om op basis van dit rapport en het daarin geformuleerde advies een besluit te nemen ten aanzien van het voortzetten of beëindigen van het onderzoeksproces. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ook nadat het archeologisch onderzoek is afgerond, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische toevalsvondst wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij het bevoegd gezag, de gemeente Uden en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.&lt;/p&gt;
description: Issued: 2021-03-29