DOI: 10.17026/ar/julixp
title: Archeologisch bureauonderzoek Kanaaldijk 77 ong. te Wapenveld, gemeente Heerde (GD)

description: Laagland Archeologie heeft in februari 2023 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Kanaaldijk 77 ong. te Wapenveld. Het onderzoek vond plaats in verband met de benodigde bestemmingsplanwijziging voor de geplande bouw van 109 nieuwe woningen. Het onderzoek is uitgevoerd conform protocollen SIKB KNA 4002.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Het plangebied ligt in het Utrechts-Gelders zandgebied. Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied in een vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie. Op de meer gedetailleerde archeologische landschappenkaart ligt het plangebied op een dekzandvlakte of – laagte. Noordoostelijke en zuidoostelijk komen dekzandruggen voor. Bodemkundig ligt het terrein in een zone met veldpodzolgronden. In het westelijke deel is een eerddek aanwezig (laarpodzolgrond). De aard van dit dek is niet bekend. 
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit en Neolithicum en de Middeleeuwen bekend. Deze bevinden zich op minstens 380 m van het plangebied ter hoogte van de woonkern van Wapenveld. Rond 1832 lag direct ten zuidwesten van het plangebied een boerenerf. De ouderdom hiervan is niet bekend
In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als bos (hakhout). Met uitzondering van het meest westelijke deel is het plangebied aldoor onbebouwd geweest. In het meest westelijke deel van het gebied is tussen 1900 en 1931 bebouwing aangegeven, waarschijnlijk een boerenerf. 
Op basis van het bureauonderzoek geldt een lage tot middelhoge verwachting voor de periode Midden-Neolithicum tot en met Nieuwe Tijd. Er zijn op dit moment een aantal onduidelijkheden die van invloed zijn op de archeologische verwachting. We adviseren daarom een beperkt aantal verkennende boringen in het plangebied te zetten. 
Selectiebesluit
Op basis van het uitgevoerde onderzoek kan worden geconcludeerd dat in het plangebied mogelijk nog sprake is van archeologische waarden (figuur 1). Ten eerste heeft in de westelijke hoek van het plangebied een erf gelegen en is er een gerede verwachting op een (conserverend) plaggendek in de westelijke zone van het plangebied. Daarnaast is sprake van twee (delen van) dekzandruggen in de uiterste noordoostelijke en zuidoostelijke hoek van het plangebied, maar lijkt de kans ook aanwezig dat hier en in een grotere radius sprake is van vroegere ontgravingen. 
Zeker voor een bestemmingsplantraject is het belangrijk om direct een goed, actueel beeld te hebben van het complete bestemmingsplangebied teneinde daar fatsoenlijke dubbelbestemmingen aan te kunnen hangen. Hoewel dit met dit bureauonderzoek al deels gedaan is nog wel een adequate veldtoets nodig van het hele gebied. Daarom wordt geadviseerd om in het plangebied een volledig verkennend booronderzoek uit te voeren bestaande uit een grid van 21 boringen (7 boringen per ha). 
Dit selectiebesluit is opgesteld door de bevoegde overheid, de gemeente Heerde. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, de heer H.G. Pape-Luijten (regio-archeoloog Stedendriehoek).
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).