DOI: 10.17026/dans-z45-hc8x
title: Bureauonderzoek Archeologie Plangebied Bringenborg te Gendringen Gemeente Oude IJsselstreek

description: &lt;p&gt;Hamaland Advies heeft in opdracht van de heer B. Frericks van de Gemeente Oude IJsselstreek, ten behoeve van de vervanging van het riooltracé een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied “Bringenborg” te Gendringen. Het plangebied ligt in het oostelijk deel van het centrum van Gendringen. Het plangebied betreft een lijnelement met een lengte van circa 200 meter. Er wordt een nieuw infiltratieriool met een diameter van 630mm aangelegd op een maaiveldhoogte van 13,00-13,60m+NAP. Het bestaande riool ligt op een maaiveldhoogte van 13.17-14.92m+NAP. Het nieuwe IT-riool heeft een nieuw te plegen bodemverstoring van 0,17m-1,32m. Op basis van het bestemmingsplan en de archeologische beleidskaart van gemeente Oude IJsselstreek, blijkt dat met de geplande bodemingreep mogelijk archeologische waarden kunnen worden verstoord. Het gehele plangebied ligt in het archeologisch waardevolle gebied “Dorpskern 1850” (cat 3.), waardoor sprake is van een archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Er geldt een verplichting voor onderzoek als de ondergrens van 100m² en -30cm-mv voor bodemingrepen wordt overschreden. Daarnaast heeft dhr. M. Kocken voor een soortgelijk werk in Silvolde (het Centrumplan) aangegeven dat eerst een bureauonderzoek dient te worden opgesteld om de te verwachten archeologische waarden in kaart te brengen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Het bureauonderzoek toonde aan dat er een lage kans is op archeologische waarden vanaf het Neolithicum tot de Vroege Middeleeuwen en een hoge kans op sporen van bewoning (Huis Bringenborg, cultuurlagen) vanaf de Late Middeleeuwen tot de Nieuwe Tijd. Er is een gerede kans op verstoring tot onder het archeologisch waardevol niveau door de aanleg van riolering in de ’60-‘70ger jaren van de vorige eeuw.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van de vergelijking van de op 25 juni 2015 door gemeente Oude IJsselstreek verstrekte ontwerpen van het bestaande riooltracé en het nieuwe riooltracé kan geconcludeerd worden dat er nieuwe bodemingrepen gaan plaatsvinden buiten het al bestaande riooltracé, die 0,17m-1,32m dieper reiken dan de bestaande aanlegdiepte. Omdat deze diepere bodemingrepen slechts op enkele delen van het tracé plaatsvinden, adviseren wij om geen formele archeologische begeleiding van de geplande graafwerkzaamheden uit te laten voeren. Wel dienen schriftelijk afspraken te worden gemaakt met de amateurarcheologen om de graafwerkzaamheden te volgen t.b.v. het doen van waarnemingen en het verzamelen van losse vondsten. Contactpersoon en veldwerkcoördinator is Nico van Dalfsen, n.vandalfsen@kpnmail.nl.” Indien sporen zoals (deels) intacte graven en andere sporen en/of structuren worden aangetroffen dient dit direct te worden gemeld bij de regionaal archeoloog die vervolgens beoordeelt of KNA-conform documentatie moet plaatsvinden. Eventueel dient hiervoor alsnog een Programma van Eisen te worden opgesteld.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voorbehoud&lt;br&gt;Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (Gemeente Oude IJsselstreek), die vervolgens een selectiebesluit neemt. Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Beoordeling conceptrapport&lt;br&gt;Het conceptrapport en het selectieadvies zijn voorgelegd aan dhr. B. Frericks van gemeente Oude IJsselstreek en diens adviseur (mw. A. Lugtigheid-Hendriks, Regionaal Archeoloog van Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) en op 21 augustus 2015 beoordeeld (ODA Zaaknummer 2015EAA0010). Uit deze beoordeling blijkt dat het plangebied Bringenborg geheel valt in de archeologische categorie 3; Dorpskern 1850. Hierdoor is de kans groot dat binnen het plangebied archeologie aanwezig is. Uit het bureauonderzoek blijkt dat in de directe omgeving van het plangebied meerdere vindplaatsen bekend zijn die dateren uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. De kans dat in het plangebied Bringenborg archeologie uit deze periode wordt aangetroffen, is groot. Mw. Lugtigheid adviseert daarom om een intensieve archeologische begeleiding van de graafwerkzaamheden uit te laten voeren, door een hiervoor bevoegd archeologisch bedrijf. Voorafgaand aan de archeologische begeleiding zal een Programma van Eisen (PvE) voor de archeologische begeleiding opgesteld moeten worden. Dit PvE moet goedgekeurd worden door de regionaal archeoloog, de heer drs. M. Kocken van de ODA. In reactie op de beoordeling van het rapport is op 25 augustus 2015 een aanvullende e-mail reactie ontvangen van de heer B. Frericks van gemeente Oude IJsselstreek. Hierin laat dhr. Frrericks het volgende weten: “Er is vorige week besloten om af te zien van de aanleg van een infiltratieriool in de Bringenborg. Het enige dat nog in de ondergrond wordt uitgevoerd is het vervangen van de riool-huisaansluitingen”. Selectiebesluit (herzien) Naar aanleiding van deze e-mailreactie heeft opnieuw telefonische afstemming plaatsgevonden met mw. A. Lugtigheid. Indien de vervanging van de huisaansluitingen niet tot noemenswaardige nieuwe bodemingrepen leidt, kan afgezien worden van vervolgonderzoek. E.e.a. zal worden beoordeeld door mw. A. Lugtigheid op basis van de geplande ingrepen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bijonze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de Gemeente Oude IJsselstreek hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;