DOI: 10.17026/ar/uwgixw
title: Bureauonderzoek Ten Boer, Diverse locaties Gemeente (GR)

description: Ten Boer is op de geomorfologische kaart gesitueerd op twee getij-inversieruggen. Plangebied 4 bevindt zich in een vlakte van getij-afzettingen en plangebieden 1 tot 3 en 5 tot 8 bevinden zich in een ongekarteerde zone. De laagopvolging bestaat uit een bouwvoor of opgebrachte laag zand of klei met daaronder diverse kleiafzettingen. Ter hoogte van plangebied 1 tot 3 worden geen vegetatiehorizonten in het klei-pakket verwacht. Ter hoogte van plangebied 5 tot 8 is niet bekend of vegetatiehorizonten aanwezig zijn. Op een diepte van 4 tot 8 m -mv bevindt zich het pleistocene niveau dat onder een dik pakket klei is verdwenen. Uit een boring uit DINOloket bevindt het pleistocene dekzand ter hoogte van plangebied 1 tot 3 op 6.75 m-mv. 
Binnen het onderzoeksgebied staan 5 AMK-terreinen geregistreerd en zijn 42 onderzoek meldingen en 24 vondstmeldingen uit Archis bekend. Op basis van de onderzoek- en vondstmeldingen bevinden alle plangebieden zich buiten een van de twee wierden waarop Ten Boer is ontstaan. 
Op de historische kaart van HISGIS is binnen plangebied 5 bebouwing zichtbaar uit de 19e eeuw. De huidige bebouwing binnen het plangebied stamt uit 1880.

Deelgebied 1 tot 3 en 6 tot 8 blijven tot de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw onbebouwd. 
Op basis van het bureauonderzoek geldt een middelhoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de ijzertijd tot en met de middeleeuwen binnen plangebied 5 tot 8 en een hoge verwachting voor resten uit de nieuwe tijd binnen plangebied 5. Eventuele resten hebben betrekking tot ontginningsactiviteiten of off-site activiteiten van een van de wierden van Ten Boer. Tevens dient rekening gehouden te worden met mogelijke vegetatieniveaus binnen de klei-afzettingen waarop bewoning uit de perioden ijzertijd en middeleeuwen kan hebben plaatsgevonden. Binnen deelgebied 5 dient eveneens rekening gehouden te worden met de bekende historische bebouwing van de kaart van HISGIS.

Voor het pleistocene oppervlak geldt voor alle deelgebieden, inclusief plangebied 4, een middelhoge verwachting voor resten uit het laat-paleolithicum tot de bronstijd.
Indien de geplande bodemingrepen breder en dieper reiken dan de huidige bebouwing dient de archeologische verwachting te worden getoetst door middel van het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek (verkennende fase). Hierbij worden 6 boringen gezet op de locatie. Resten van historische bebouwing uit de nieuwe tijd kunnen direct vanaf het maaiveld worden verwacht. Resten uit de ijzertijd of Romeinse tijd met betrekking tot ontginningsactiviteiten, off-site activiteiten gerelateerd aan een wierde of eventuele vegetatiehorizonten kunnen onder de bouwvoor in de klei-afzettingen worden verwacht. Tijdens het verkennend booronderzoek dienen boringen tot 0,3 m in de kwelderwal of getij-inversierug gezet te worden.

Indien bodemingrepen dieper dan 4 m -mv reiken dient binnen plangebied 1 tot 8 eveneens rekening gehouden te worden met resten uit het laat-paleolithicum tot en met het neolithicum. Dit geldt ook voor plangebied 4 dat op basis van het archeologische beleid van de gemeente Groningen afgeschreven is. Eventuele resten kunnen worden verwacht in de top van het pleistocene oppervlak. Tijdens het verkennend booronderzoek dient in dit geval tot minimaal 0,3 m in het pleistocene vlak geboord te worden. De top van het pleistoceen oppervlak bevindt zich op ca. 4 tot 8 m beneden maaiveld.

Indien de geplande bodemingrepen dieper reiken dan 4 m beneden maaiveld kan eveneens geadviseerd worden om archeologievriendelijk te bouwen. Doormiddel van het plaatsen van heipalen op een onderlinge afstand van 4 bij 4 meter, wordt het pleistocene vlak zo gering mogelijk aangetast.