DOI: 10.17026/dans-ztz-262s
title: Rotterdam Downtown Baan 14-36. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen.
title: BOORrapporten 703

description: &lt;p&gt;In opdracht van SENS real estate heeft het team Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam in mei-juni 2020 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied Downtown Baan 14-36 te Rotterdam, in de gelijknamige gemeente. Dit onderzoek bestond uit het verrichten, beschrijven en analyseren van twee mechanische boringen. Er is geboord vanaf het maaiveld tot maximaal 10,31 m - NAP (11,00 m - mv). Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het gebied een bureauonderzoek gedaan. De onderzoeken zijn verricht, omdat in het plangebied nieuwbouw zal worden gerealiseerd. Hierbij zullen grondroerende werkzaamheden worden uitgevoerd. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze bij de werkzaamheden worden aangetast of vernietigd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uit het bureauonderzoek, waarbij onder meer is gekeken naar de bodemopbouw ter plaatse, de bekende archeologische waarden in de omgeving van het plangebied en de historische situatie, komt naar voren dat voor het gehele plangebied een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting geldt voor vindplaatsen uit het Mesolithicum en het Neolithicum. Dit hangt samen met de mogelijke aanwezigheid van een fossiele rivierloop in de diepere ondergrond. De bijbehorende stroomgordelafzettingen worden gerekend tot de Formatie van Echteld (voorheen Afzettingen van Gorkum). Mochten in het plangebied enkel komafzettingen van de Formatie van Echteld aanwezig zijn, dan kan de archeologische verwachting naar beneden toe bijgesteld worden. Vindplaatsen uit de Bronstijd worden in het geheel niet verwacht. Daarnaast geldt voor het gehele plangebied een lage archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen (tot in de 12e eeuw). Voor vindplaatsen uit de Middeleeuwen (vanaf de 12e/13e eeuw) geldt wel weer een redelijk hoge tot hoge archeologische verwachting. Dit hangt samen met de bedijkingen vanaf deze periode. In de loop van de 13e eeuw kwam ook het plangebied binnendijks te liggen met de aanleg van de Schielands Hoge Zeedijk, waarvan de Westzeedijk en de Schiedamsedijk deel uitmaken. Verwacht wordt echter dat de bewoning aan de Schiedamsedijk ten oosten van het plangebied heeft gelegen. Aangezien het plangebied is gelegen in het gebied waar vanaf 1600 intensieve stadsuitbreiding heeft plaatsgevonden, geldt tot slot een zeer hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Nieuwe tijd. Archeologische resten vanaf de 12e/13e eeuw en later worden vooral verwacht in en op antropogene ophogingslagen, op de overstromingsafzettingen van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren (voorheen Afzettingen van Duinkerke III). Eventueel aanwezige vindplaatsen kunnen ook gevonden worden net in de top van het natuurlijke pakket.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tijdens het verkennend inventariserend veldonderzoek zijn binnen de maximale boordiepte in boring 1 enkel komafzettingen in de diepere ondergrond aangeboord. De top van de intacte afzettingen is waargenomen op 8,87 m - NAP. Hierboven bevindt zich een pakket veen van de Formatie van Nieuwkoop (voorheen Hollandveen). De top van het veen, aangetroffen op 7,25 m - NAP, is echter aangetast door (sub)recente bodemingrepen. De bovengrond bestaat uit een (sub)recent opgebracht zandpakket zand van meer dan 800 cm dik. Stratigrafische niveaus met archeologische potentie ontbreken in deze boring.&lt;br&gt;In boring 2 zijn dezelfde komafzettingen aangetroffen. De intact top is wel al aangeboord op 6,55 m - NAP. Naar beneden toe, op 8,21 m - NAP, gaan deze zeer geleidelijk over in een pakket stroomgordelafzettingen. Hoogstwaarschijnlijk kunnen deze gekoppeld worden aan de al bekende fossiele rivierloop, die in de nabijheid van het plangebied actief was tussen circa 6300 en 5350 14C-jaren geleden. Duidelijke niveaus die voor bewoning geschikt zijn geweest, zoals bijvoorbeeld oeverafzettingen, zijn echter niet gezien. Op de klastische afzettingen van de Formatie van Echteld is opnieuw een pakket veen waargenomen, waarvan de intacte top zich al bevindt op 4,95 m - NAP. Direct op het veen zijn komafzettingen van een jongere fase van de Formatie van Echteld (voorheen Afzettingen van Tiel I-II) aangetroffen. De top van het pakket, aangetroffen op 4,29 m - NAP, is echter aangetast onder invloed van de laatmiddeleeuwse overstromingen. De top van de natuurlijke sequentie, op 3,48 m - NAP, bestaat uit het laatmiddeleeuwse overstromingsdek van de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Walcheren. In boring 2 is op de natuurlijke ondergrond een antropogeen ophogingspakket aangeboord (BOOR-vindplaatscode 12-106). Ondanks dat het 96 cm dikke pakket nauwelijks vondsten bevat, bestaat het vermoeden dat het (in fasen) in de 17e-18e eeuw is opgeworpen, in het kader van de intensieve stadsuitbreiding in dit deel van Rotterdam. De top, waargenomen op 2,52 m - NAP, is vermoedelijk aangetast door (sub)recente bodemingrepen. De bovengrond bestaat weer uit een (sub)recent opgebracht zandpakket met een dikte van 321 cm.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ondanks dat in boring 2 wel een niveau met archeologische potentie is aangetroffen, vormen de geplande graafwerkzaamheden tot maximaal 1,15 m - NAP geen bedreiging voor de aanwezige archeologische waarden in het plangebied. Dit geldt ook voor het overgrote deel van de geplande heipalen. Enkel in het midden aan de oostzijde is er sprake van een intensief palengrid. In deze zone, met een omvang van circa 300 m2, zijn echter voornamelijk heipalen gepland ter plaatse van een bestaande kelder en ter hoogte van de historisch bekende Bleekersteeg.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Op grond van het bureauonderzoek en het verkennend inventariserend veldonderzoek luidt het (selectie)advies voor het plangebied Downtown Baan 14-36 te Rotterdam dat er in het kader van de voorgenomen werkzaamheden geen voorzieningen hoeven te worden getroffen om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Vervolgonderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg wordt niet aanbevolen.&lt;/p&gt;