DOI: 10.17026/dans-x8j-kt46
title: Proefsleuvenonderzoek en opgraving HIVA fase 2 te Son
title: Antea Group Archeologie 2017/39

description: &lt;p&gt;Deze rapportage vormt de verslaglegging van het archeologisch onderzoek ter plaatse van HIVA fase 2 dat in opdracht van CRA Vastgoed B.V. is uitgevoerd door Antea Group. In 2015 heeft Antea Group een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd op het terrein. &lt;br&gt;Op basis van de resultaten van dit onderzoek werd geconcludeerd dat beide aangelegde proefsleuven sporen en vondsten bevatten die behoorden tot een behoudenswaardige vindplaats. Op grond van deze conclusie werd geadviseerd de vindplaats in zijn geheel op te graven, daar waar een behoud in situ door de herontwikkeling niet mogelijk is. &lt;br&gt; &lt;br&gt;Tijdens de veldfase van het proefsleuvenonderzoek was het grootste gedeelte van het plangebied nog bebouwd en was een in oppervlakte beperkt gedeelte van de bebouwing gesloopt. De veldfase in 2017 begon met een archeologische begeleiding van de ondergrondse sloop. Vanaf 16 februari 2017 werden deze werkzaamheden in overleg met de opdrachtgever en sloopaannemer uitgevoerd. Gelet op de beperkte ruimte die in het plangebied aanwezig was gedurende de ondergrondse sloop bleek al snel dat het doen van archeologische waarnemingen niet op een inhoudelijk zinvolle en praktische wijze kon worden gedaan. In overleg tussen opdrachtgever, Antea Group en de adviseur van de bevoegde overheid werd besloten de strategie aan te passen en op 20 en 21 februari enkele proefsleuven aan te leggen op van te voren bepaalde locaties. Op basis van de resultaten uit deze proefsleuven is door dezelfde betrokkenen vervolgens een op te graven contour bepaald. Inhoudelijk kan het archeologisch onderzoek van Antea Group uit 2017 niet los gezien worden van de resultaten van de opgraving aan de oostzijde van voorliggend plangebied uit 2008 en 2009.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten&lt;br&gt;De bodemopbouw in het plangebied kenmerkt zich door een sterk verstoord bovenlaag met veel puin, wat hoogstwaarschijnlijk het gevolg is van de sloop van de verschillende historische woonhuizen die hier hebben gestaan. In werkput 2 is naast een BC-horizont nog een restant van het laatmiddeleeuwse of nieuwe tijdse plaggendek zichtbaar. Dit is in werkput 1, 3 en 4 niet het geval, daar is alleen het restant van de BC-horizont nog zichtbaar. De C-horizont (het natuurlijke dekzand) bestaat uit zeer fijn, zwak siltig, licht beigegeel zand. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Verspreid over het terrein zijn diverse kuilen en paalkuilen aangetroffen. Kuilen zijn daarbij sporen die na het couperen geen duidelijke paalkern bevatten. Daarnaast gaat het bij deze sporen vaak alleen nog om de diepte gedeelten, wat determinatie soms bemoeilijkt. Het bovenste gedeelte van het oorspronkelijke spoor bleek tijdens de veldfase al opgenomen te zijn in het bovenliggende dek of verloren zijn gegaan bij bouw- of sloopwerkzaamheden van de historische bebouwing op deze plaats. Het geheel aan (paal) kuilen en ander sporen maakt deel uit van een erf uit de bronstijd en/of de jonge ijzertijd, waarbij moet worden gedacht aan (erf)afscheidingen of ander functioneel gebruik.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Binnen het plangebied zijn archeologische resten aangetroffen die dateren in de bronstijd, waarbij mogelijk enige continuering te zien is vanaf de vroege bronstijd tot de late bronstijd en de vroege ijzertijd. Het gaat hierbij voornamelijk om paalkuilen en een aantal grote diepe kuilen. Er konden drie bijgebouwen worden gereconstrueerd uit de aanwezige paalkuilen, hoewel de analyse werd bemoeilijkt door een groot aantal aanwezige recente verstoringen. Het is aannemelijk dat de aangetroffen vindplaats van bewoningssporen uit de metaaltijden in noordelijk en westelijke richting doorloopt, maar dit viel buiten het onderhavige plangebied. Naar het zuiden en het oosten werden lege zones aangetroffen maar gelet op de verstoringsgraad van het plangebied als geheel is deze afwezigheid van sporen niet direct te duiden als een duidelijke begrenzing van een grotere vindplaats.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het ensemble van aangetroffen sporen uit het onderzoek uit 2017 betreft een (achter)erf, waarbij de hoofdbebouwing (woonhuis) niet binnen het onderzochte plangebied heeft gelegen of reeds eerder als gevolg van bodemroering verloren is gegaan. Het aangetroffen handgevormde aardewerk past binnen het aardewerk dat uit deze periode uit Son in het bijzonder, en Oost-Brabant in het algemeen, bekend is. De reconstructie van het aardewerk tot groot vaatwerk uit de bronstijd en kleiner vaatwerk uit de ijzertijd is van belang binnen ons regionale beeld van aardewerk uit dergelijke vindplaatsen. Het archeobotanisch onderzoek is regionaal van belang omdat de opgravingen rondom de huidige kern van Son in de regel geen of enkel slecht geconserveerd archeobotanisch materiaal oplevert. Het nu op HIVA aangetroffen materiaal is niet alleen divers in soortenrijkdom, maar ook goed genoeg van kwaliteit om daadwerkelijk diverse gewassen en anderszins te kunnen onderscheiden. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies&lt;br&gt;Met het gravend onderzoek heeft de opdrachtgever een behoud ex situ gerealiseerd van de archeologische vindplaats binnen het plangebied. De waarde archeologie mag daarmee blijvend van het plangebied gehaald worden bij een eerstvolgende actualisatie van het betreffende bestemmingsplan of erfgoedkaart.&lt;/p&gt;
description: &lt;p&gt;Antea Group Archeologie 2017/39&lt;/p&gt;