DOI: 10.14457/tu.the.2017.1562
title: ความต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุในเขตชุมชนเมือง กรุงเทพมหานคร

description: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการรับรู้ของผู้สูงอายุต่อการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐาน และศึกษาความต้องการของผู้สูงอายุต่อการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกในที่สาธารณะของผู้สูงอายุ ระเบียบวิธีวิจัย เป็นการศึกษาแบบสำรวจ ประชากรที่ศึกษา คือ ผู้สูงอายุที่อายุ 60 ปีขึ้นไป อาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 250 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test ค่า F-test และค่าไคสแควร์ โดยมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.001,0.01 และ 0.05ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง พบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย มีอายุระหว่าง 60-69 ปี อายุเฉลี่ยเท่ากับ 68.5 ปี มีสถานภาพสมรสแล้ว ระดับการศึกษาจบประถมศึกษา อาชีพกลุ่มตัวอย่างจะอยู่ในวัยเกษียณอายุการทำงานหรือว่างงาน รายได้ของกลุ่มตัวอย่างต่ำกว่า 5,000 บาท รายได้โดยเฉลี่ยเท่ากับ 9,250 บาท ด้านที่อยู่อาศัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีบ้านเป็นของตนเอง กลุ่มตัวอย่างส่วนมากไม่พิการ จะมีเพียงส่วนน้อยที่พิการ ประเภททางการมองเห็น และทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่ใช้กายอุปกรณ์ แต่ก็ยังมีกลุ่มตัวอย่างส่วนน้อยที่ใช้กายอุปกรณ์ ได้แก่ แว่นตา/แว่นขยาย และรถเข็น การช่วยเหลือตนเองของกลุ่มตัวอย่าง พบว่า ส่วนมากสามารถช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันได้ ที่พักอาศัยของกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่พักอาศัยกับบุตร และอัตราการใช้บริการสิ่งอำนวยความสะดวกในที่สาธารณะส่วนมากใช้บริการ 1-3 ครั้ง/เดือน ผลการศึกษาภาพรวบการรับรู้ของผู้สูงอายุต่อการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐาน พบว่า มีการรับรู้อยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะด้านความหมายการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุในประเด็นการบริการสาธารณะให้กับผู้สูงอายุสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์กับการใช้ชีวิตประจำวันได้ เช่น ทางเดิน ทางลาด ราวจัด ลิฟต์ ห้องน้ำ เป็นต้น และผลการศึกษาความคิดเห็นภาพรวมด้านความต้องการของผู้สูงอายุต่อการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกในที่สาธารณะของผู้สูงอายุ พบว่า เห็นด้วยในระดับมากที่สุดใน 5 ด้าน ได้แก่ บริการข้อมูล ห้องน้ำ ป้ายสัญลักษณ์ ที่จอดรถ และ ทางลาด โดยเฉพาะความต้องการด้านบริการข้อมูล ประเภทเอกสารหรือข้อมูลสำหรับเผยแพร่ในรูปแบบของสื่อเสียงและตัวอักษร ผลการศึกษาเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างกับการรับรู้ของผู้สูงอายุต่อการจัดสิ่งอำนวยความสะดวก และข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างกับความต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกในที่สาธารณะสำหรับผู้สูงอายุ พบว่า ข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้ ที่อยู่อาศัย ความพิการ การใช้กายอุปกรณ์ การช่วยเหลือตนเอง การพักอาศัย และอัตราการใช้บริการสิ่งอำนวยความสะดวกในที่สาธารณะที่แตกต่างกัน มีการรับรู้สิ่งอำนวยความสะดวกและความต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกในที่สาธารณะสำหรับผู้สูงอายุไม่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05ข้อเสนอแนะ กรุงเทพมหานครควรมีการปรับปรุงการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกตามประกาศการจัดสิ่งอำนวยความสะดวก ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2552 เรื่อง การจัดสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุ และผู้พิการ ใน 5 ด้าน ได้แก่ ทางลาด ห้องน้ำ ที่จอดรถ ป้ายสัญลักษณ์ และการบริการข้อมูล ควรให้ความสำคัญกับการจัดทำทางลาดในที่สาธารณะ โดยการทำชานพักในทางลาดยาว 6 เมตร ซึ่งมีความสำคัญสำหรับผู้สูงอายุ ห้องน้ำสำหรับผู้สูงอายุ ควรมีระบบสัญญาณแจ้งเตือนฉุกเฉินในห้องน้ำ และควรแสดงป้ายหรือสัญลักษณ์การใช้งานที่สามารถเข้าใจได้ง่ายและมองเห็นได้ชัดเจนให้ผู้สูงอายุรับทราบ และบริการข้อมูล สถานที่จัดให้บริการข้อมูลควรคำนึงถึงผู้สูงอายุที่นั่งรถเข็นให้สามารถใช้บริการได้อย่างสะดวก อีกทั้งอาคารหรือสถานที่สาธารณะควรมีการจัดทำสื่อหรือแผนผังการใช้บริการของอาคารสถานที่สามารถเข้าใจได้ง่าย และควรมีการติดตามประเมินผลหน่วยงานของกรุงเทพมหานคร ว่ามีการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกใน 5 ด้าน มากน้อยเพียงใด และควรกำหนดระยะเวลาการบังคับใช้ให้มีความครอบคลุม ครบถ้วนต่อไป