DOI: 10.14457/tu.the.2019.621
title: มาตรการการกำกับและดูแลการออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชน

description: การออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชน (Security Token Offering: STO) เป็นการเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลหรือเหรียญเสมือนจริงโดยผ่านเครือข่ายออนไลน์รูปแบบหนึ่ง ที่เรียกว่าเทคโนโลยีบล็อกเชน (Blockchain) ยกตัวอย่างเช่น การออกหุ้นเป็นโทเคนดิจิทัลและเสนอขายผ่านระบบบล็อกเชน ดังนั้น การออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชนจึงมีลักษณะคล้ายคลึงกับการเสนอขายหลักทรัพย์ใหม่แก่ประชาชนทั่วไปครั้งแรก (Initial Public Offering) แต่มีการเสนอขายหลักทรัพย์ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่มีลักษณะการจัดเก็บข้อมูลแบบกระจายศูนย์ รวมทั้งรูปแบบหรือลักษณะของหลักทรัพย์ที่เสนอขายจะอยู่ในรูปของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ โดยระบบบล็อกเชนเป็นเครือข่ายที่มีคุณสมบัติพิเศษเป็นผลให้การเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลผ่านระบบบล็อกเชนมีความน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ คุณสมบัติของระบบบล็อกเชนยังช่วยลดขั้นตอนตัวกลางระหว่างบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์และผู้ซื้อหลักทรัพย์ (Peer-to-Peer) และเพิ่มความรวดเร็วให้แก่กระบวนการตั้งแต่การออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในตลาดแรก ตลอดจนการซื้อขาย ชำระราคา และส่งมอบหลักทรัพย์ในตลาดรอง อีกทั้ง เป็นการเสนอขายหลักทรัพย์ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่เชื่อมต่อกันทั่วโลก จึงเป็นการผลักดันให้ตลาดทุนไทยก้าวสู่การแข่งขันในตลาดทุนโลกและเป็นการส่งเสริมการลงทุนให้แก่ผู้ลงทุนให้สามารถซื้อขายหลักทรัพย์ระหว่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และต้นทุนต่ำทั้งนี้ การออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชน หรือ Security Token Offering (STO) ได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นในต่างประเทศ เนื่องจากในหลายประเทศพิจารณาว่า เหรียญดิจิทัลประเภทหลักทรัพย์ที่เสนอขายผ่านระบบบล็อกเชน มีลักษณะเป็นไปตามนิยามของหลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์ของแต่ละประเทศ จึงต้องนำกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องมาใช้บังคับด้วย ทำให้การออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชนมีมาตรการกำกับดูแลที่ชัดเจนและมุ่งคุ้มครองผู้ลงทุนเป็นสำคัญ อย่างไรก็ดี กฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์ รวมทั้งกฎหมายอื่น ๆ และกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องของประเทศไทยยังมีความไม่เหมาะสมและไม่เพียงพอต่อการกำกับดูแลการออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัล อีกทั้ง การลดขั้นตอนตัวกลางระหว่างบริษัทผู้ออกหลักทรัพย์และผู้ลงทุนของระบบบล็อกเชน ทำให้จำต้องพิจารณาหลักเกณฑ์เกี่ยวกับผู้ที่เกี่ยวข้องในธุรกิจหลักทรัพย์ที่จะนำมาใช้บังคับเท่าที่จำเป็น เพื่อสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการนำระบบบล็อกเชนมาประยุกต์ใช้กับการเสนอขายหลักทรัพย์ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ได้มุ่งศึกษาปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับกระบวนการออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในกรณีปัญหาหรือความเสี่ยงที่เกี่ยวกับมาตรการกำกับดูแลการออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลผ่านระบบบล็อกเชน โดยทำการพิจารณาสถานะทางกฎหมายของโทเคนดิจิทัลประเภทหลักทรัพย์ และศึกษาพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 รวมทั้งกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องว่า มีความเหมาะสม ชัดเจน และครอบคลุมเพียงพอที่จะใช้บังคับกับการออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชนหรือไม่ อีกทั้ง วิเคราะห์เปรียบเทียบกฎหมายของประเทศไทยกับกฎหมายต่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อหาแนวทางการกำหนดมาตรการกำกับดูแลที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการกำกับดูแลการออกและเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลโดยผ่านระบบบล็อกเชนในประเทศไทยต่อไปจากการศึกษาพบว่า พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 รวมทั้งกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องยังมีความไม่เหมาะสมและเพียงพอในการกำกับดูแลการเสนอขายหลักทรัพย์โดยการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ อีกทั้ง ยังไม่สามารถส่งเสริมให้ผู้ลงทุนสามารถลงทุนในระบบบล็อกเชนและตลาดทุนในต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยผู้เขียนเห็นว่าจำเป็นต้องมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 ให้รองรับและก้าวทันเทคโนโลยีมากยิ่งขึ้น รวมทั้งกำหนดหลักเกณฑ์เป็นการเฉพาะสำหรับบังคับใช้กับการเสนอขายหลักทรัพย์ในรูปแบบดิจิทัลผ่านระบบบล็อกเชน เพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาด้านเทคโนโลยีต่อไปในอนาคต