DOI: 10.14457/tu.the.2017.1002
title: การวางกรอบความร่วมมือการบริหารและการซ่อมบำรุงทาง R3A ตามแนวทางของสหภาพยุโรปและหลักนิติเศรษฐศาสตร์

description: การศึกษานี้มีประเด็นสำคัญในการวางกรอบความร่วมมือการบริหารและการซ่อมบำรุงทาง R3A ตามแนวทางของสหภาพยุโรป เพื่อให้เกิดระบบการบริหารจัดการสินค้าสาธารณะ เนื่องจากเส้นทาง R3A นั้นเป็นสินค้าสาธารณะท้องถิ่น ควรมีการปรับเป็นสินค้าสาธารณะภูมิภาค และควรที่จะมีการวางกรอบกติการะหว่างประเทศ โดยหลักการแล้วทั้งสามประเทศควรต้องมีหน่วยความร่วมมือระหว่างประเทศขึ้นมาเพื่อจัดการบริหารและบำรุงรักษาเส้นทาง R3A นี้ มิเช่นนั้น ภาระจะตกแก่ประเทศที่เป็นเจ้าของถนนสาธารณะท้องถิ่นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าประเทศผู้รับภาระอาจจะไม่มีงบประมาณมากพอที่จะบำรุงรักษาในระยะยาว และอาจจะปล่อยให้ถนนนั้นเสื่อมโทรมไป โดยจะส่งผลกระทบต่อผู้ใช้ทาง R3A ในภูมิภาค และเศรษฐกิจระหว่างประเทศก็ได้รับผลกระทบตามไปด้วยงานศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการค้นคว้าจากเอกสาร การรวบรวมข้อมูลดำเนินการ ตลอดจนการสัมภาษณ์เชิงลึก มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการจัดตั้งหน่วยงานความร่วมมือระหว่างประเทศขึ้นมาเพื่อจัดการบริหารและบำรุงรักษาทาง R3A และข้อเสนอแนะในการวางกรอบความร่วมมือการบริหารและการซ่อมบำรุงทาง R3A ตามแนวทางของสหภาพยุโรป โดยมีการวิเคราะห์ในมุมมองทางกฏหมายและมุมมองทางเศรษฐศาสตร์ดังนี้ในมุมมองทางกฎหมาย กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการขนส่งที่เกี่ยวข้องกับเส้นทาง R3A ต่างมุ่งหวัง ที่ต้องการให้เกิดความเชื่อมโยงเศรษฐกิจระหว่างประเทศ ส่งผลให้เกิดตลาดการค้าใหม่ๆ ดังนั้นหากกล่าวถึงความร่วมมือด้านการขนส่งและโครงสร้างพื้นฐานของไทยที่เกี่ยวข้องกับเส้นทาง R3A มีทั้งหมด 4 ฉบับ มีความต้องการให้เกิดการเชื่อมโยงของเส้นทาง ควรสร้างความตกลงให้เกิดมาตรฐานถนน เงื่อนไข น้ำหนักบรรทุก เป็นต้น เพื่อให้อยู่บนมาตรฐานเดียวกันในทุกประเทศสมาชิกในมุมมองทางเศรษฐศาสตร์ ถนนจัดเป็นสินค้าสาธารณะที่สมาชิกทุกคนของสังคมสามารถบริโภคและใช้บริการร่วมกันได้ เพราะไม่มีการกีดกันและไม่เป็นปฏิปักษ์ในการบริโภค หากมีการเก็บค่าบริการก็จะเกิดการกีดกันขึ้น หรือหากมีความแออัดเกิดขึ้น ถนนก็จะถูกจัดเป็นสินค้ากึ่งสาธารณะซึ่งถนน R3A ในปัจจุบันเป็นสินค้าสาธารณะท้องถิ่นที่แต่ละประเทศต้องการยกระดับให้เป็นสินค้าสาธารณะภูมิภาค แต่ทว่าการบริหารจัดการเส้นทาง R3A ของทั้ง 3 มีความแตกต่างกัน โดยรูปแบบการบริหารจัดการถนนของแต่ละประเทศต่างมีข้อดีข้อด้อยที่แตกต่างกันออกไป กล่าวคือประเทศไทยมีรูปแบบการบริหารจัดการถนนโดยไม่มีการเก็บค่าผ่านทางทำให้มีต้นทุนด้านการขนส่งที่ต่ำ ส่งผลดีต่อผู้ใช้เส้นทาง R3A ช่วงที่อยู่ในประเทศไทย แต่หากมองในระยะยาวเมื่อมีการขนส่งที่มากขึ้น พบว่า การขนส่งจะใช้เวลามากขึ้น และสามารถเกิดความแออัดได้ ดังนั้นหากเกิดความแออัดของเส้นทาง R3A ช่วงที่อยู่ในประเทศไทยจะถือว่าถนนเป็นสินค้ากึ่งสาธารณะ และถนน R3A ช่วง สปป.ลาว และประเทศจีน มีการเรียกเก็บค่าผ่านทาง สามารถกล่าวได้ว่าเส้นทาง R3A เป็นสินค้ากึ่งสาธารณะแม้ว่าประเทศไทยจะมีการบริหารจัดการเส้นทาง R3A แบบไม่เรียกเก็บค่าผ่านทาง แบบใน สปป.ลาวและประเทศจีน แต่เส้นทาง R3A ช่วงที่อยู่ในประเทศไทยมีความสมบูรณ์ของเส้นทางในภาพรวมที่ดี เนื่องจากประเทศไทยมีการจัดงบประมาณเพื่อมาใช้ในการบริหารจัดการถนนอย่างเหมาะสม แต่ทว่าช่วงในประเทศจีน และ สปป.ลาว มีรูปแบบการบริหารจัดการแบบเรียกเก็บค่าผ่านทางแต่ให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน กล่าวคือ สปป.ลาว มีการเรียกเก็บค่าผ่านทาง แต่พบว่าถนนมีการชำรุดเสียหายและรัฐบาลไม่มีงบประมาณที่เพียงพอในการซ่อมบำรุง ซึ่งต่างกับประเทศจีนที่มีการเรียกเก็บค่าผ่านทาง แต่กลับให้ผลลัพธ์ในการบริหารจัดการเส้นทางที่ดีกว่า ซึ่งรูปแบบการบริหารจัดการของประเทศจีนมีความใกล้เคียงกับรูปแบบการบริหารจัดการของ สหภาพยุโรปมากที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศไทยและ สปป.ลาวสหภาพยุโรปมีการบริหารจัดการซ่อมบำรุงทาง ตามขั้นตอน Road Asset Management : RAM เพราะการบำรุงรักษาถือเป็นกุญแจสำคัญของการบริหารจัดการสินทรัพย์ถนน ซึ่งเป็นกระบวนการที่เป็นระบบ และมุ่งเป้าไปที่การจัดการต้นทุนการบำรุงรักษาที่มีประสิทธิภาพ การปรับปรุงเส้นทางให้ทันสมัย ตลอดจนการดำเนินงานสินทรัพย์ถนนที่สามารถตรวจสอบได้ ด้วยกระบวนการ RAM สามารถช่วยให้บรรลุการจัดการอย่างยั่งยืน ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพของเครือข่ายถนนเส้นทาง R3A เป็นสินค้าสาธารณะในช่วงของประเทศไทยและเป็นสินค้ากึ่งสาธารณะในช่วง สปป.ลาว และประเทศจีน ซึ่งเส้นทาง R3A ต้องได้รับการบริหารจัดการที่ดี เพราะเส้นทางดังกล่าว สามารถเกิดการชำรุดจากการใช้งาน ดังนั้นจึงต้องมีการซ่อมบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่องและใช้งบประมาณที่สูง จึงควรมีการจัดตั้งองค์กร เพื่อการบริหารจัดการซ่อมบำรุงทาง ตามขั้นตอน Road Asset Management : RAM ซึ่งเป็นแนวทางของสหภาพยุโรป เพื่อให้การบริหารจัดการของประเทศไทย สปป.ลาว และประเทศจีน ให้อยู่บนพื้นฐานมาตรฐานเดียวกัน