DOI: 10.17026/dans-zp2-9fs4
title: Eindrapportage archeologisch vooronderzoek (6667.002) Kleine Enkweg 4 te Voorst

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting Vanuit het bureauonderzoek is de verwachting hoog voor de perioden vanaf het (Laat-)Paleolithicum. Het plangebied ligt namelijk binnen een dekzandrug, waarbij wel gemeld dient te worden dat een iets lager gelegen dekzandrug betreft vergeleken met de grotere, aaneengesloten dekzandruggen waar onder andere waarop de bebouwde kom van Voorst is ontstaan. Dekzandruggen vormde geschikte (tijdelijke) bewoningslocaties voor zowel Jagers-Verzamelaars (Laat-Paleolithicum t/m Midden-Neolithicum) als voor Landbouwers (vanaf het Laat-Neolithicum). Binnen het onderzoeksgebied zijn archeologische vindplaats bekend die dateren vanaf de IJzertijd. Opgravingen ten behoeve van de aanleg van de rondweg van Voorst hebben nabij het plangebied hebben nederzettingsresten uit de Middeleeuwen, een huisplaats uit de Late-Prehistorie, een grafveld uit de Late-IJzertijd/Romeinse tijd en een losse vondst uit het Neolithicum opgeleverd. Verder heeft het plangebied deel uitgemaakt van de Voorster Enk, een groot oud bouwlandcomplex, waar veelal plaggenbemesting werd toegepast. Opbrengen van dit plaggendek heeft plaatsgevonden vanaf in ieder geval de tweede helft van de 18e eeuw, maar waarschijnlijk eerder (mogelijk al aan het einde van de Late-Middeleeuwen-/begin Nieuwe tijd, samen met het ontstaan van de historische dorpskern van Voorst verder ten noorden van het plangebied). Er zijn geen aanwijzingen dat het plangebied heeft behoort/heeft gelegen binnen de begrenzing van een historisch erf. Voor de periode Nieuwe tijd wordt de trefkans dan ook laag geacht. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek De resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase) bevestigen de ligging op een dekzandrug en dat er een dik plaggendek is opgebracht. Het plaggendek is gemiddeld 60 cm dik en bestaat uit donkerbruingrijs gekleurd, matig humeus, matig siltig, zeer fijn zand (Aap1-/Aa2-horizont). Hieronder is een overgangslaag aanwezig tussen het plaggendek en de natuurlijke dek-zandafzettingen (AaC-horizont). Vanaf gemiddeld 80 cm -mv begint de C-horizont. Binnen het merendeel van het zuidwestelijk gelegen terreindeel komt nog 20 tot 30 cm dikke, afdekkende halfverhardings-/stabilisatielaag van gebroken puin voor. Het aanbrengen van deze laag heeft niet geleid tot verstoring van de oorspronkelijke bodemopbouw. Er is dan ook sprake van een hoge bruine enkeerdgrond als bodemprofiel. Agrarische bewerking heeft plaatsgevonden tot minimaal de oorspronkelijke top van de C-horizont, echter diepgaande verstoringen lijken niet te hebben plaatsgevonden binnen het plangebied. De verwachting is dan ook dat het potentiële archeologisch sporenniveau slechts beperkt zal zijn aangetast en dat zeker diepgaande archeologische sporen nog intact kunnen worden aangetroffen, indien aanwezig.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie Geconcludeerd wordt dat, op basis van hooguit een beperkte aantasting van het potentiële archeologisch sporenniveau, het plangebied zijn hoge verwachting behoud op het voorkomen van archeologische resten en/of sporen daterend uit de perioden Laat-Neolithicum t/m Late-Middeleeuwen. Er kunnen archeologische vindplaatsen voorkomen met een lage, matige dan wel een hoge spoor-/vondstdichtheid. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Voor de periode (Laat-)Paleolithicum t/m Midden-Neolithicum, waarvan archeologische vindplaatsen zicht meestal kenmerken door middel van vuursteenstrooiingen, kan de verwachting wel naar beneden worden gesteld. Doordat er onder het eerddek geen natuurlijke podzolbodem is aangetroffen zal de archeologisch potentiele vondstlaag zijn opgenomen in het plaggendek, waardoor vuursteenstrooiingen niet meer in situ zullen voorkomen. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Advies Op grond van de aangetroffen bodemopbouw, waarbij sprake is van een intacte hoge bruine enkeerdgrond en door agrarische bewerking in het verleden het potentiële archeologisch sporenniveau slechts beperkt zal zijn aangetast, adviseert Econsultancy om een vervolgonderzoek te laten uitvoeren. Omdat archeologische vindplaatsen kunnen worden verwacht met een lage, matige dan wel een hoge spoor-/vondstdichtheid, wordt geadviseerd het vervolgonderzoek te laten uitvoeren door middel van een IVO karterende en waarderende fase, proefsleuven (IVO-P). Karterend booronderzoek is niet geschikt om vindplaatsen met een lage spoor-/vondstdichtheid op te sporen. Op grond van het inrichtingsplan dient het proefsleuvenonderzoek vooralsnog alleen uitgevoerd te worden in het noordoostelijke deel van het plangebied, waar de nieuwe bedrijfswoning zal worden gerealiseerd. Voor de uitvoering van een proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld, dat voor aanvang van de werkzaamheden moet worden goedgekeurd door het bevoegd gezag, de gemeente Voorst.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Behoud van eventueel aanwezige archeologische waarden is alleen mogelijk als er archeologievriendelijk gebouwd wordt door niet dieper ontgraven wordt dan 30 cm onder het huidige maaiveld (bijvoorbeeld door het terreindeel op te hogen waar de nieuwe bedrijfswoning zal worden gerealiseerd). Daarmee wordt een bufferzone gehanteerd van 30 cm van het plaggendek als beschermde laag van het onderliggende potentiële archeologisch sporenniveau. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Het westelijke tot zuidwestelijke deel van het plangebied behoud wel zijn dubbelbestemming archeologie. Dit betekend dat wanneer hier in de toekomst bouw-/graafwerkzaamheden zullen gaan plaatsvinden, er voorafgaand ook een proefsleuvenonderzoek zal moeten worden uitgevoerd.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2018-05-30