DOI: 10.17026/dans-zdx-v8dk
title: Archeologisch bureauonderzoek en gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek; Abelenlaan (ong.) te Ouderkerk aan den IJssel in de gemeente Ouderkerk

description: &lt;p&gt;Gespecificeerde archeologische verwachting&lt;br&gt;Op basis van de verzamelde landschappelijke gegevens heeft het plangebied vanaf het Laat-Paleolithicum t/m de Midden-IJzertijd een ligging gehad binnen een komgebied waar vooral veengroei plaatsvond. Periodiek werden (dunne) lagen (kom)klei afgezet. Het plangebied lag binnen een relatief laaggelegen en nat/drassig gebied en vormde geen gunstige bewoningslocatie. Vanaf circa 240 voor Chr. (Late IJzertijd) ontstond de Hollandse IJssel en werden naast de stroomgordel smalle oeverwallen gevormd. Het plangebied ligt binnen deze oeverwalzone. De naastgelegen rivier vormde een natuurlijke ‘snelweg’ door het landschap, waarbij de oeverwalzones direct naast de rivier aantrekkelijke bewoningslocaties vormden. Na de bedijking van de Hollandse IJssel neemt het plangebied een ligging in binnen de ontginningsas, van waaruit de Krimpenerwaard werd ontgonnen. Langs de dijk ontstond lintbebouwing (ontginningsboerderijen). Eerder uitgevoerde archeologische onderzoeken binnen de historische dorpskern van Ouderkerk aan den IJssel hebben archeologische indicatoren opgeleverd uit de 17e eeuw en later. Het aantal archeologische onderzoek ter plaatse van Ouderkerk aan den IJssel en directe omgeving is tot op heden beperkt. Geraadpleegd kaartmateriaal laat wel zien dat vanaf halverwege de 17e eeuw binnen het plangebied geen historische (lint)bebouwing heeft gestaan. Het plangebied ligt dan ook niet direct langs de dijk waar binnendijks historische lintbebouwing heeft gestaan.&lt;br&gt; &lt;br&gt;Voor het plangebied is de archeologische verwachting voor resten uit de perioden Laat-Paleolithicum t/m de Midden-IJzertijd laag, voor de perioden Late-IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege-Middeleeuwen middelhoog en voor de perioden Late-Middeleeuwen (vanaf het moment van bedijking in de 11e-13e eeuw) en Nieuwe tijd hoog. Archeologische resten uit de perioden Late-IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege-Middeleeuwen worden verwacht in de top van het veenpakket en het afdekkende (dunne) kleipakket (oeverwalafzettingen afgezet door de Hollandse IJssel). Archeologische resten uit de perioden Late-Middeleeuwen (vanaf het moment van bedijking in de 11e-13e eeuw) en Nieuwe tijd worden verwacht in de top van het afdekkende (dunne) oeverwalpakket. Het te verwachten complextype bestaat uit nederzettingssporen, infrastructuur en losse vondsten in relatie tot de Hollandse IJssel.&lt;br&gt; &lt;br&gt;Resultaten inventariserend veldonderzoek&lt;br&gt;Uit de resultaten van het inventariserend veldonderzoek (IVO, verkennende fase direct gecombineerd met de karterende fase) blijkt dat de bodemopbouw binnen het plangebied vrij eenduidig is en dat er recentelijk bodemverstorende ingrepen hebben plaatsgevonden. Er is vanaf het maaiveld tot gemiddeld 70 cm -mv sprake van een sterk geroerde/verstoorde laag met veel resten/brokken puin en baksteen. Vermoed wordt dat het plangebied vrij recentelijk nog in gebruik is geweest als tijdelijk opslagterrein, wellicht voor de ontwikkeling van het industrieterrein ten westen van het plangebied. Er is een halfverhardings-/stabilisatielaag voor de opslag en het kunnen rijden met zware machinerie. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Onder het verstoringsniveau bestaat de onverstoorde bodem tussen gemiddeld 70 en 100 cm -mv uit een sterk siltige kleilaag met gleyvlekken. Dit betreft het kleidek dat is afgezet door de Hollandse IJssel voordat bedijking plaatsvond. De oorspronkelijke humeuze bouwvoor lijkt binnen het merendeel van het plangebied te zijn afgegraven en/of opgenomen in de bovenliggende halfverhardings-/stabilisatielaag. Vanaf gemiddeld 100 cm -mv komt veen voor tot in ieder geval 400 cm -mv. De bovenste 20 cm is veraard, maar deze veraarding is eerder het gevolg van de gereguleerde grondwaterstanden en daarom van vrij recente datum. Het veen behoort tot de Formatie van Nieuwkoop, Hollandveen Laagpakket. Het bovenliggende kleidek behoort tot Formatie van Echteld. Dit kleidek is wel onder perimariene invloed afgezet. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Vanwege de vrij dikke aangebrachte halfverhardings-/stabilisatielaag is de grens van de overgang van klei naar veen dieper komen te liggen ten opzichte van huidig maaiveld. Deze lag oorspronkelijk ondieper, binnen 80 cm -mv. Het oorspronkelijke bodemprofiel dient dan ook geclassificeerd te worden als een drechtvaaggrond.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;In het versneden en verbrokkelde materiaal zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Er is dan ook geen aanleiding om een archeologische vindplaats binnen het plangebied te verwachten. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Conclusie&lt;br&gt;Op basis van het ontbreken van archeologische indicatoren kan worden geconcludeerd dat archeologische waarden niet aanwezig zullen zijn. Er zijn dus geen gevolgen voor de archeologie door de voorgenomen bodemingrepen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;De gespecificeerde archeologische verwachting, zoals die is weergegeven tijdens het bureauonderzoek, wordt door het booronderzoek bevestigd voor wat betreft de landschappelijke ligging en bodemkundige opbouw. Het plangebied ligt op de oeverwal/overgang van oeverwal naar kom langs de loop van de Hollandse IJssel, waar het oorspronkelijke bodemprofiel een drechtvaaggrond betreft. De middelhoge verwachting voor resten daterend uit de perioden Late-IJzertijd, Romeinse tijd en Vroege-Middeleeuwen en de hoge verwachting voor resten uit de perioden Late-Middeleeuwen (vanaf het moment van bedijking in de 11e-13e eeuw) en Nieuwe tijd wordt echter niet bevestigd door het ontbreken van archeologische indicatoren in de boringen.&lt;br&gt; &lt;br&gt;Selectieadvies&lt;br&gt;Op grond van het ontbreken van archeologisch indicatoren, adviseert Econsultancy om, ten aanzien van de geplande bodemingrepen, in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) geen vervolgonderzoek te laten plaatsvinden.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Dit selectieadvies is voorgelegd aan het bevoegd gezag in kwestie, Burgemeester en Wethouders van de gemeente Ouderkerk en door middel van een selectiebesluit als zodanig bekrachtigd (beoordeeld door de Omgevingsdienst Midden Holland). Met bovenstaand selectieadvies wordt ingestemd.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Wel dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevals-vondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Ouderkerk hiervan per direct in kennis te stellen.&lt;/p&gt;
description: Date Accepted: 2014-09-05