DOI: 10.17026/ar/rgrel5
title: Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Diependaalselaan (ong) te Hilversum, gemeente Hilversum (NH)

description: Laagland Archeologie heeft in juli/augustus een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Diependaalselaan (ong) te Hilversum. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom een woningbouwproject.
Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.
Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.
Op basis van het bureauonderzoek ligt het plangebied in de overgang van de stuwwal (Utrechtse Heuvelrug) met het kustveen en ligt volgens de geomorfologische kaart op gordeldekzanden. Omdat het plangebied in de bebouwde kom van Hilversum ligt, staat het als een ongekarteerd gebied aangegeven op de bodemkaart. Omdat het begin 20ste eeuw nog deel uitmaakte van een heidegebied, was het bodemtype waarschijnlijk veldpodzolgronden. De heuvels die tot begin 20ste eeuw in de omgeving van het plangebied lagen bestonden wellicht uit (holocene) stuifduinen. Begin 20ste eeuw zijn binnen een groot gebied, waarbinnen ook het plangebied lag, vloeivelden aangelegd. Voor de aanleg van deze vloeivelden is het voorheen geaccidenteerde terrein geëgaliseerd. Later zijn in de zuidelijke hoek van het plangebied bezinkbassins van een waterzuiveringsinstallatie aangelegd. In het noordelijke plangebied zijn na het verdwijnen van de vloeivelden een kerk en school gebouwd. Deze bebouwing is ergens rond 2004 verdwenen. In het onderzoeksgebied is slechts één vondstlocatie bekend daterend uit het Mesolithicum. Vanwege de aanleg van de vloeivelden met grootschalige egalisaties, bezinkbassins en latere bebouwing zijn eventuele archeologische vindplaatsen heel waarschijnlijk verstoord. Afhankelijk van het oorspronkelijke, geaccidenteerde terrein kunnen in de voormalige laagten archeologische resten bewaard zijn gebleven. Om die reden kunnen eventuele archeologische vindplaatsen niet geheel worden uitgesloten. Ook omdat niet duidelijk is wat de aanlegdiepte van de bassins van de vloeivelden was. Ondanks deze en latere bodemingrepen kunnen archeologische resten worden verwacht vanaf het Laat-Paleolithicum. De archeologische verwachting is dan ook middelhoog vanaf het Laat-Paleolithicum.
Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.
Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat voor een deel van het plangebied de archeologische verwachting naar beneden kan worden bijgesteld aan de hand van de profielopbouw (profielen afgetopt tot in de C-horizont/op grote diepte gestuit in opgebracht grondlagen: boring 5). Daar waar (afgetopte) podzolprofielen zijn aangetroffen wordt de middelhoge archeologische verwachting gehandhaafd. Aan de hand van een GIS-modellering konden zones worden vastgesteld waar bodemingrepen nog net tot in de natuurlijke ondergrond zullen reiken en zones waar de bodemingrepen niet meer tot daarin zullen reiken. De archeologische verwachting is laag waar de bodemingrepen de natuurlijke ondergrond nog zullen raken omdat deze daar tot grotere diepte is afgetopt en het oorspronkelijke bodemprofiel daar geheel is verdwenen. Daar waar de archeologische verwachting gehandhaafd kan worden bevindt de natuurlijke
ondergrond zich dieper dan het niveau waar de bodemingrepen worden voorzien. De archeologische verwachting kan daar gehandhaafd worden omdat daar het oorspronkelijke bodemprofiel geheel en deels bewaard is gebleven. Op het niveau waar de top van het geheel of gedeeltelijk bewaarde bodemprofiel is aangetroffen bevindt zich het potentiële archeologische niveau waar vindplaatsen zijn te verwachten. Om die reden wordt een behoud in-situ aanbevolen. In Bijlage 14 staat de ‘Handreiking fundering op staal in een archeologie-vriendelijk bouwplan’. Aan de hand daarvan kan behoud in-situ makkelijker worden gerealiseerd. Algemeen zijn de bodemingrepen beperkt tot minder dan 80 cm -mv. De oppervlakken waar diepere bodemingrepen (twee liftputten) zijn voorzien zijn verder zeer beperkt.
Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Hilversum. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevrouw Annette Koenders, gemeentelijk archeoloog.
Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).