DOI: 10.14457/tu.the.2015.630
title: การส่งมอบสินค้าไม่ถูกต้องตามจำนวนในสัญญาซื้อขาย

description: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 465 ได้แบ่งการส่งมอบไม่ถูกต้องตามจำนวนในสัญญาซื้อขายไว้เป็น 3 กรณี คือ การส่งมอบสินค้าขาดตกบกพร่อง การส่งมอบสินค้าล้ำจำนวน และการส่งมอบสินค้าระคนกัน ซึ่งบัญญัติให้สิทธิผู้ซื้อแตกต่างกัน ดังต่อไปนี้ กรณีการส่งมอบสินค้าขาดตกบกพร่อง ผู้ซื้อมีสิทธิที่จะบอกปัดไม่รับสินค้าทั้งหมด หรือ ผู้ซื้อจะรับสินค้าที่ผู้ขายส่งมอบไว้แล้วใช้ราคาตามส่วนก็ได้ กรณีการส่งมอบสินค้าล้ำจำนวน ผู้ซื้อมีสิทธิที่จะรับสินค้าตามที่ระบุไว้ในสัญญาแล้วบอกปัดส่วนที่ล้ำจำนวน หรือบอกปัดไม่รับสินค้าทั้งหมดที่ผู้ขายนำมาส่งมอบ หรือจะรับสินค้าไว้ทั้งหมดแล้วใช้ราคาตามส่วนก็ได้ กรณีการส่งมอบสินค้าระคนกัน ผู้ซื้อมีสิทธิเลือกจะรับเอาสินค้าที่ถูกต้องตามสัญญาแล้วบอกปัดสินค้าที่ระคนมา หรือจะบอกปัดไม่รับสินค้าทั้งหมดก็ได้สิทธิของผู้ซื้อตามบทบัญญัติดังกล่าว ผู้เขียนเห็นว่า กรณีการส่งมอบสินค้าล้ำจำนวนที่ให้สิทธิผู้ซื้อในการบอกปัดไม่รับสินค้าทั้งจำนวนนั้นมีความไม่เหมาะสม เนื่องจากการส่งมอบสินค้าล้ำจำนวน คือ การที่ผู้ขายส่งมอบสินค้าส่วนหนึ่งถูกต้องครบถ้วนตามสัญญา อันมีผลทำให้หนี้ของผู้ขายสัญญาซื้อขายนั้นระงับสิ้นไปทั้งหมดแล้ว และอีกส่วนที่ผู้ขายชำระหนี้ไม่ถูกต้อง คือ ส่วนที่เกินจำนวนมาจากที่ระบุไว้ในสัญญาซื้อขาย ซึ่งควรให้สิทธิผู้ซื้อเพียงบอกปัดไม่รับสินค้าดังกล่าวไว้เท่านั้น ดังนั้น จึงเห็นว่า ควรศึกษาถึงประวัติความเป็นมาในการร่างบทบัญญัติมาตรา 465 ประกอบกับหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถใช้บทบัญญัติดังกล่าวได้ถูกต้องตามเจตนารมณ์ในการร่างกฎหมายจากการศึกษาประวัติศาสตร์กฎหมายไทยบทบัญญัติมาตรา 465 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พบว่า บทบัญญัติตามกฎหมายไทยมีความคล้ายคลึงกันกับบทบัญญัติตามกฎหมายอังกฤษ คือ The Sale of Goods Act 1893 Section 30 ซึ่งเป็นการลอกเลียนกฎหมายของต่างประเทศมาใช้โดยมิได้แก้ไขปรับปรุงให้บทบัญญัติดังกล่าวมีความสอดคล้องกับจารีตประเพณีของท้องถิ่นนั้น ทำให้เกิดความไม่เหมาะสม เนื่องจากในแต่ละประเทศมีวิถีชีวิต ประเพณี และวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน ปัญหาที่เกิดขึ้นในกรณีนี้ คือ กฎหมายไทยที่มีการใช้หลักสุจริตในฐานะที่เป็นหลักกฎหมายทั่วไปตามมาตรา 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ แตกต่างจากกฎหมายอังกฤษที่ไม่มีการนำหลักสุจริตมาใช้บังคับในฐานะที่เป็นหลักกฎหมายทั่วไป ดังนั้น การที่กฎหมายอังกฤษบัญญัติสิทธิของผู้ซื้อไว้กว้างจึงมีความเหมาะสมกับประเทศอังกฤษแล้ว เพราะตามกฎหมายอังกฤษบุคคลสามารถใช้สิทธิที่ตนมีได้โดยไม่ต้องคำนึงถึงความสมเหตุสมผลแต่อย่างใด แต่เมื่อนำมาใช้ในประเทศไทยทำให้เกิดปัญหา คือ เป็นการให้สิทธิผู้ซื้อที่กว้างเกินไป และไม่มีความสมเหตุสมผล ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นว่าควรมีการแก้ไขมาตรา 465 (2) โดยการตัดสิทธิของผู้ซื้อในการบอกปัดไม่รับสินค้าทั้งจำนวนในกรณีการซื้อขายสินค้าล้ำจำนวนออกไปนอกจากนี้ตามกฎหมายไทยก็ไม่มีบทบัญญัติเฉพาะมาใช้บังคับกับเรื่องการส่งมอบสินค้าไม่ถูกต้องตามจำนวนในสัญญาซื้อขายระหว่างประเทศ ทำให้บางกรณีศาลไทยอาจต้องใช้มาตรา 465 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาปรับใช้แก่กรณี ซึ่งมีความไม่เหมาะสม เนื่องจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่ได้บัญญัติมาเพื่อใช้กับสัญญาซื้อขายระหว่างประเทศ ดังนั้น ผู้เขียนจึงเห็นว่า ประเทศไทยควรมีการบัญญัติกฎหมายเฉพาะไว้ใช้กับเรื่องดังกล่าว โดยให้มีใจความเหมือนกับบทบัญญัติในอนุสัญญาว่าด้วยการซื้อขายสินค้าระหว่างประเทศ (United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods 1980 หรือเรียกโดยย่อว่าCISG) หรืออาจทำโดยการผลักดันร่างพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายสินค้าทางพาณิชย์ พ.ศ. .... ให้มีผลบังคับใช้ หรืออาจแก้ปัญหาโดยการเข้าเป็นภาคีของอนุสัญญาว่าด้วยการซื้อขายสินค้าระหว่างประเทศก็ได้