DOI: 10.14457/tu.the.2018.269
title: การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพัสดุของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

description: งานค้นคว้าอิสระประเภทงานให้คำปรึกษาธุรกิจนี้มีจุดประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพัสดุของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) ซึ่งปัจจุบันพบปัญหาพัสดุขาดแคลนเป็นจำนวนมาก ทำให้การดำเนินการในโครงการก่อสร้างหรือปรับปรุงแก้ไขต่างๆ มีความล่าช้าเนื่องจากต้องรอการจัดหาพัสดุ ซึ่งสร้างความไม่พึงพอใจให้แก่ลูกค้า โดยเมื่อตรวจสอบข้อมูลพัสดุขาดแคลนในปี พ.ศ. 2560 และ 2561 พบว่าพัสดุกลุ่มหม้อแปลง แคแปซิเตอร์ โวลเตจเรกูเรเตอร์เป็นกลุ่มพัสดุขาดแคลนที่มีราคาเฉลี่ยสูงที่สุดคิดเป็นร้อยละ 72.19 ของราคาเฉลี่ยพัสดุขาดแคลนทั้งหมด จึงเห็นควรที่จะต้องลดปัญหาพัสดุขาดแคลนของพัสดุกลุ่มนี้เป็นอันดับแรกเมื่อวิเคราะห์หาสาเหตุของปัญหาพัสดุขาดแคลนพบว่าเกิดจาก 3 สาเหตุหลักคือ 1) ขาดความแม่นยำในการพยากรณ์ในขั้นตอนวางแผนจัดหาพัสดุ อันเนื่องมาจากการขาดการการพยากรณ์ความต้องการพัสดุในส่วนของงานบำรุงรักษานอกแผน 2) กระบวนการจัดซื้อที่ล่าช้า โดยสาเหตุที่พบมากที่สุดมาจากขั้นตอนการพิจารณาผลทางเทคนิคที่ใช้ระยะเวลานาน การจัดทำเอกสารทางเทคนิคหรือสเปคเพื่อใช้ในการจัดหาที่ค่อนข้างช้า ซัพพลายเออร์ส่งของให้ช้า และการตรวจสอบคุณภาพที่ช้า และ 3) ขาดหลักเกณฑ์การพิจารณาการยืมใช้งานพัสดุระหว่างคลังสินค้า ซึ่งทำให้คลังพัสดุซึ่งเป็นผู้ให้ยืมไม่มีพัสดุใช้งานถึงกำหนดเริ่มต้นโครงการ ด้วยเหตุนี้จึงเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาพัสดุขาดแคลนของ กฟภ. โดยเสนอเป็น 3 แนวทางตามสาเหตุของปัญหาแต่ละสาเหตุคือ 1) เพิ่มการพยากรณ์ความต้องการพัสดุในส่วนของการบำรุงรักษานอกแผน 2) จัดทำข้อตกลงการให้บริการ (Service level Agreement: SLA) ระหว่างหน่วยงานในสายงานลอจิสติกส์ เพื่อให้สามารถควบคุมกระบวนการต่างๆ ในกระบวนการจัดหาพัสดุได้อย่างมีประสิทธิภาพ แก้ไขปัญหากระบวนการจัดซื้อที่ล่าช้า และ 3) สร้างกระบวนการพิจารณาการยืมพัสดุระหว่างคลังสินค้าสำหรับการพยากรณ์ความต้องการใช้งานพัสดุในงานบำรุงรักษานอกแผน ในโครงการนี้จะเริ่มต้นทดลองกับกลุ่มพัสดุหม้อแปลงไฟฟ้าที่มีการเบิกใช้ในงานบำรุงรักษาเป็นจำนวนมากจำนวน 7 รหัสพัสดุ โดยในการพยากรณ์นั้น จะนำข้อมูลการเบิกใช้พัสดุในงานบำรุงรักษานอกแผนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 ถึงปี พ.ศ. 2561 มาใช้พยากรณ์ความต้องการใช้พัสดุต่อเดือนในปี พ.ศ. 2562 และเปรียบเทียบกับข้อมูลการเบิกใช้จริงในไตรมาสที่ 1 ปี พ.ศ. 2562 ซึ่งพบว่าหม้อแปลงไฟฟ้าจำนวน 5 รหัสพัสดุมีการพยากรณ์ที่ค่อนข้างแม่นยำ โดยพิจารณาจากค่า R-Square ที่อยู่ระหว่าง 80%-90% และมีค่าความคลาดเคลื่อนซึ่งวัดจากค่า MAPE, MAE และ RMSE ที่ต่ำ แต่หม้อแปลงไฟฟ้าจำนวนอีก 2 รหัสพัสดุ มีค่าพยากรณ์กับการเบิกใช้จริงไม่แม่นยำนัก โดยมีค่า R-Square อยู่ที่ 16.26% และ 24.86% และมีค่าความคลาดเคลื่อน MAPE, MAE และ RMSE ค่อนข้างสูง ซึ่งการพยากรณ์ที่มีความคลาดเคลื่อนสูงนี้ มีสาเหตุมาจากการเบิกใช้พัสดุเพื่อใช้ในงานบำรุงรักษานอกแผนนั้นเป็นเหตุการณ์ที่คาดการณ์ได้ยาก เนื่องจากเกิดจากหลายๆ ปัจจัย ได้แก่ การชำรุดเสียหาย หรือเสื่อมสภาพจากอายุการใช้งานของตัวอุปกรณ์เอง การชำรุดเสียหายจากกระบวนการผลิตอุปกรณ์ที่ไม่มีประสิทธิภาพ หรือใช้วัสดุที่ไม่มีคุณภาพ การชำรุดเสียหายจากสัตว์ ต้นไม้ หรือภัยธรรมชาติ การชำรุดเสียหายจากการจ่ายโหลดเกินพิกัด การชำรุดเสียหายจากอุบัติเหตุ หรือยานพาหนะ การชำรุดเสียหายที่เกิดจากบุคคล เป็นต้น ในอนาคตเพื่อให้การพยาการณ์มีความแม่นยำมากขึ้น จึงเห็นควรที่จะต้องมีการเก็บข้อมูลประวัติการชำรุดเสียหายของอุปกรณ์มาใช้พิจารณาร่วมด้วยสำหรับแนวทางการประเมินผล และควบคุมกระบวนการเพื่อแก้ไขปัญหาพัสดุขาดแคลนให้สามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง และบรรลุเป้าหมายนั้น ให้มีการประเมินผลการดำเนินงานจากตัวชี้วัด 3 ตัวชี้วัด ได้แก่ 1) ร้อยละการลดลงของมูลค่าพัสดุขาดแคลนในกลุ่มหม้อแปลงไฟฟ้าที่มีการจัดซื้อเพิ่มเติม เพื่อนำไปขยายผลให้กับกลุ่มอุปกรณ์อื่นๆ 2) ระดับความสำเร็จของการดำเนินงานตาม Service Level Agreement ที่ระบุไว้สำหรับหน่วยงานจัดซื้อ และ 3) ดัชนีความพึงพอใจของลูกค้า นอกจากนี้ ควรจัดฝึกอบรมพนักงานในหลักสูตรต่างๆที่เกี่ยวข้องกับระบบลอจิสติกส์ขององค์กร รวมถึงมีการจัดประชุมเพื่อรายงานผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัด และรายงานปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นรายไตรมาส เพื่อควบคุมกระบวนการให้เป็นไปตามเป้าหมาย และสำเร็จภายในตามระยะเวลาที่ตั้งไว้