DOI: 10.17026/ar/g5ooau
title: Archeologisch onderzoek OS Knuttelweg, gemeente Ede. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen

description: In opdracht van Qirion B.V. heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventarisend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie onderstation Knuttelweg te Ede, gemeente Ede (zie bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de uitbreiding van het bestaande onderstation.

Op basis van de bodemkaart en geomorfologische kaart werden Holtpodzolbodems in gordeldekzandglooiingen verwacht en in het oosten van het plangebied Duinvaaggronden in verstoven gronden (landduinen). Voor intacte podzolbodems geldt een hoge archeologische verwachting. Onder verstoven gronden kunnen paleosols aanwezig zijn. Dekzandglooiingen hebben een hoge archeologische verwachting voor resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Late Middeleeuwen. Uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum bestaan de verwachte resten uit kleine tijdelijke (jacht)kampementen met een strooiing van vuursteen en houtskool. Uit latere perioden kunnen nederzettingsresten/huisplaatsen voorkomen met vondsten bestaand uit aardewerk, vuursteen, metaal, natuursteen en bouwmateriaal. Dieper ingegraven sporen kunnen bestaan uit greppels, paalgaten, waterputten en afvalkuilen. Resten van grafvelden (grafheuvels, urnenvelden en vlakgraven) uit het Neolithicum tot aan de Romeinse Tijd kunnen aanwezig zijn. Daarnaast gold in het noorden van het plangebied de verwachting voor resten van Celtic Fields. Archeologische resten kunnen vanaf het maaiveld worden verwacht. Resten uit de Vroege en Late Middeleeuwen t/m Nieuwe tijd kunnen bestaan uit losse huiserven, historische wegen, sloten, greppels, water- en beerputten en afvalkuilen. Langs historische wegen kunnen graven met grafvondsten aanwezig zijn uit de Vroege Middeleeuwen. Op basis van historisch onderzoek geldt er een lage archeologische verwachting voor resten uit de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens het veldonderzoek op 24 november 2022 is een bodemopbouw aangetroffen van verstoorde grond op een C-horizont. Enkel in boring 15 is restant van een BC-horizont aanwezig vanaf 0,7 m -mv. Plaatselijk is de grond verstoord tot 1,2 m -mv. Enkel in de top van de C-horizont kunnen diepere archeologische sporen aanwezig zijn. Op basis van de gespecificeerde archeologische verwachting werden Duinvaaggronden of Moderpodzolen verwacht in gordeldekzand.

Aangezien er geen aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van bijvoorbeeld plaatselijke omzetting van podzolbodems, kan er geconcludeerd worden dat er sprake is geweest van slecht ontwikkelde bodems zoals Duinvaaggronden of dat eventuele Moderpodzolgronden op zeer grote schaal verdwenen zijn in het plangebied. De aanwezigheid van een BC-horizont op 0,7 m -mv in boring 15 en de aanwezigheid van C-horizont vanaf circa 0,1 m -mv in andere boringen kan duiden op reliëf in het dekzandlandschap. Door egalisatie is dit reliëf niet meer zichtbaar. Een hoge verwachting voor archeologische resten kan daarom naar beneden toe worden bijgesteld naar laag.

Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.

Dit rapport is ter goedkeuring voorgelegd aan de bevoegde overheid. De gemeente Ede ’onderschrijft het advies van Sweco dat eventuele archeologische resten in het plangebied niet (meer) aanwezig zijn. De bodem is grotendeels verstoord. De geplande werkzaamheden kunnen zonder archeologisch onderzoek worden uitgevoerd.
De meldingsplicht bij Onze minister, namens deze de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, van een zaak die in het plangebied wordt aangetroffen en waarvan redelijkerwijs kan worden vermoed dat het een archeologische vondst betreft, blijft van kracht (Erfgoedwet 2016, artikel 5.10).’