DOI: 10.17026/dans-zer-xrmp
title: Maastricht Museum aan het Vrijthof
title: Archeologisch bureauonderzoek voor de uitbreiding van Museum aan het Vrijthof (gemeente Maastricht, provincie Limburg

description: &lt;p&gt;Reden voor het bureauonderzoek is het concept uitbreidingsplan van het Museum aan het Vrijthof (tot voor kort bekend onder de naam Museum Spaans Gouvernement), gelegen aan Vrijthof 18 in het centrum van Maastricht. Onderdeel van de planvorming is het aankopen van het voormalige achterhuis van het Spaans Gouvernement (Papengracht 2), de bouw van een nieuw paviljoen op het binnenterrein met eventueel een 4 m diepe onderkeldering en ten slotte een glazen overkapping van de rest van de binnenplaats. Romeinse tijd: laag De locatie bevond zich in de Romeinse tijd buiten de bebouwde kom. Misschien lag vanaf de laat-Romeinse tijd in de buurt een doorgaande weg of lokale weg. De naastgelegen bouwput uit 1920 leverde geen Romeins materiaal op. Mogelijk worden vondsten gedaan van beginnend en incidenteel terreingebruik. Vrijwel uitgesloten is dat nog sprake kan zijn van een 'verdwaald' graf van het nabijgelegen grafveld onder en om de Servaaskerk vanwege de lage ligging. Mogelijk bevinden eventuele Romeinse resten zich in een van de door Goossens geconstateerde 'zwarte lagen'. Het is van belang te onderzoeken of dit een als akker gebruikte cultuurlaag is of een geleidelijk opgebouwde bewoningslaag met sporen. De kans is ook aanwezig dat Romeinse sporen zijn verstoord door latere middeleeuwse bouwactiviteiten. De maximale diepte waarop Romeinse sporen kunnen voorkomen wordt geschat op 5 m onder straatniveau. Vroege-Middeleeuwen: middelhoog &lt;/p&gt;&lt;p&gt; Door de vondst van tal van vroeg-middeleeuwse scherven en sporen dicht bij het plangebied is er een reele kans dat materiaal uit deze periode wordt aangetroffen. Mogelijk bevinden de vroeg-middeleeuwse resten zich in een 'zwarte laag'. Het is van belang te onderzoeken of dit een als akker gebruikte cultuur-laag is of een geleidelijk opgebouwde bewoningslaag. Ook deze sporen kunnen zijn verstoord door latere middeleeuwse graafactiviteiten. Verder bestaat een kleine kans op de aanwezigheid van begravingen, gezien de kleine clusters begravingen uit de Merovin-gische periode die op het zuidelijk deel van het Vrijthof zijn gevonden en de oudere vondstmeldingen in de omgeving. De maximale diepte waarop vroeg-middeleeuwse sporen kunnen voorkomen wordt ge-schat op 5 m onder straatniveau. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Volle-Middeleeuwen: hoog Zwaar muurwerk dat in 1920 naast het museum is waargenomen, wijst erop dat rekening moet worden gehouden met resten van stenen gebouwen uit de 11e-12e eeuw. De kans dat men binnen het plangebied complete stenen structuren aantreft is klein. Het zal eerder om deelstructuren gaan, die de kans bieden om de waarnemingen van Goossens in 1920 opnieuw te interpreteren, waardoor wel een beeld van de oorspronkelijke complete structuren kan ontstaan. Hierbij dient zich ook de mogelijkheid aan om het castrummodel van Theuws te toetsen, door te kijken of er sporen zijn die in verband kunnen worden gebracht met een versterking. Naar verwachting zal het muurwerk zich vooral bevinden onder de huidige bebouwing langs de straatzijde van Vrijthof en Papenstraat en gedeeltelijk onder het binnen-terrein. Hier kunnen voorts afvalkuilen, lichtere bouwsels en oude plaveisels verwacht worden. De vond-sten kunnen ook een nieuw licht werpen op de kennis over de nabije gasthuizen. De maximale diepte waarop sporen uit de Volle-Middeleeuwen kunnen voorkomen wordt geschat op 4 tot 5 m onder straat-niveau. &lt;/p&gt;&lt;p&gt;Late-Middeleeuwen en Nieuwe tijd: hoog Vanaf de Late-Middeleeuwen maakt men gebruik van beerputten voor de verzameling van beer en ander afval. Deze bevonden zich meestal op het achter- of binnenterrein van de huizen. De kans is groot dat op de binnenplaats van het museum één of meer beerputten aanwezig zijn. Gezien de functie van het pand is de kans groot om inzicht te krijgen in de materiële rijkdom van de elite die van dit huis gebruik heeft gemaakt, wellicht zelfs sporen van de verblijven van de Spaanse vorst zelf. Verder moet rekening worden gehouden met oude afvoeren/rioleringen, lichte (stenen) bouwsels en oude bestratingsniveaus. De maximale diepte waarop sporen uit de Late-Middeleeuwen en Nieuwe tijd kun-nen voorkomen wordt geschat op 3 tot 4 m onder straatniveau.&lt;/p&gt;