DOI: 10.14457/tu.the.2019.589
title: ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการทดสอบและการใช้งานยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติบนถนนสาธารณะ

description: วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาเกี่ยวกับการทดสอบและการใช้งานยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติบนถนนสาธารณะ เพื่อศึกษาแนวทางและเสนอข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการทดสอบและการใช้งานยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติในการจราจรทางบก เนื่องจากการเกิดอุบัติเหตุทางถนนส่วนมากมักจะมีสาเหตุมาจากความผิดพลาดของมนุษย์ เช่น ผู้ขับขี่มีอาการเหนื่อยล้าหรือเสียสมาธิ ความไม่มีระเบียบวินัยในการจราจรของผู้ขับขี่ หรือเพียงแต่การมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสถานการณ์ที่ไม่รวดเร็วพอของผู้ขับขี่ ดังนั้นการมีรถยนต์หรือยานพาหนะที่สามารถขับเคลื่อนได้โดยระบบอัตโนมัติจึงน่าจะเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและลดการสูญเสียได้ดียิ่งกว่าจากการศึกษาปรากฏว่า หลังจากที่มีการแก้ไขอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการจราจรบนถนน ค.ศ.1968 โดยอนุญาตให้ยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติสามารถนำออกใช้งานบนถนนสาธารณะได้แล้ว ในต่างประเทศมีการตื่นตัวและเตรียมพร้อมในด้านต่าง ๆ กับการที่จะมียานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติเคลื่อนที่บนท้องถนนสาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นด้านกฎเกณฑ์ที่บัญญัติขึ้นมาเพื่อใช้บังคับ มาตรการด้านความปลอดภัย หรือการเตรียมสถานที่เอาไว้ทดสอบการเคลื่อนที่ของยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติโดยเฉพาะ เช่น มลรัฐแคลิฟอร์เนียในสหรัฐอเมริกา แคนาดา สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และสาธารณรัฐสิงคโปร์ ที่มีการกำหนดหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบและบัญญัติกฎเกณฑ์ในการกำกับดูแลการทดสอบและการใช้งานยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติบนถนนสาธารณะเอาไว้ โดยในมลรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา หน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบ ได้แก่ กรมยานยนต์แห่งมลรัฐแคลิฟอร์เนีย และได้บัญญัติหลักเกณฑ์ในการควบคุมการทดสอบและการใช้งานยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติบนถนนสาธารณะไว้ในส่วนที่ 16.6 ว่าด้วยยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติ ของกฎหมาย California Vehicle Code และในบรรพที่ 13 หมวดที่ 1 ลักษณะที่ 1 ของ California Code of Regulations สำหรับแคนาดามีกระทรวงคมนาคมแห่งรัฐออนแทริโอเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบ มี Highway Traffic Act, R.S.O.1990 และ Ontario Regulation 306/15 เป็นกฎหมายที่ใช้ในการดำเนินโครงการนำร่องในการทดสอบยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติ กรณีสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี หน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบได้แก่กระทรวงคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และในการกำกับดูแลการใช้งานยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี มีคณะกรรมการการจราจรและการขนส่งทางถนน แห่งกรมการขนส่งทางบก ภายใต้สังกัดของกระทรวงคมนาคมและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบ โดยมี the German Road Traffic 2003 ได้รับการแก้ไขเพิ่มเติมในปี ค.ศ.2017 เป็นกฎหมายที่ใช้บังคับ และสาธารณรัฐสิงคโปร์มีสำนักงานการขนส่งทางบกสิงคโปร์เป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบ และมี Road Traffic Act 2004 และ Road Traffic (Autonomous Motor Vehicles) Rules 2017 เป็นกฎหมายที่ใช้กำกับดูแลกรณีของประเทศไทย เมื่อพิจารณาแล้วไม่พบว่ามีบทบัญญัติใดที่บัญญัติถึงรถยนต์หรือยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติแบบไร้คนขับ ด้วยเหตุว่ายังไม่มีผู้ผลิตยานพาหนะรายใดในปัจจุบันที่มีความประสงค์จะผลิตยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติออกมาเพื่อทำการทดสอบการเคลื่อนที่และนำออกใช้งานบนท้องถนนสาธารณะในประเทศไทย แต่เนื่องจากประเทศไทยเป็นประเทศที่มีประสบการณ์ในด้านอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต์ รวมถึงชิ้นส่วน หรืออะไหล่ยานยนต์มาเป็นเวลายาวนาน และมียอดส่งออกของผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับยานยนต์ในปี พ.ศ.2561 สูงถึง 950,000 ล้านบาท ซึ่งมากกว่าปี พ.ศ.2560 ที่มียอดส่งออกผลิตภัณฑ์ยานยนต์ 941,000 ล้านบาท อีกทั้งยังเป็นประเทศที่เป็นฐานในการผลิตรถยนต์ที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 12 ของโลก ทำให้เชื่อได้ว่าในอนาคตอันใกล้นี้จะมีผู้ผลิตยานพาหนะนำยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติออกมาทดสอบอย่างแน่นอน ดังนั้น เพื่อเป็นการเตรียมพร้อมแก่เหตุการณ์ดังกล่าวที่จะเกิดขึ้นในอนาคต จึงมีความจำเป็นที่จะต้องทำการศึกษาเพื่อหามาตรการทางกฎหมาย ให้สามารถนำยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติออกทดสอบการเคลื่อนที่และใช้งานบนถนนสาธารณะในประเทศไทยได้ และกำหนดอำนาจหน้าที่ให้แก่กรมการขนส่งทางบกให้มีหน้าที่ควบคุมดูแลการนำยานพาหนะขับเคลื่อนอัตโนมัติออกทดสอบและใช้งานยานพาหนะดังกล่าว เพื่อรองรับการพัฒนาทางเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมรถยนต์ที่จะเกิดขึ้น และเพื่อพัฒนาระบบการคมนาคมและการขนส่งทางบกของประเทศไทยให้มีความสะดวก ปลอดภัยและลดการสูญเสียจากการเกิดอุบัติเหตุทางบก รวมทั้งเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับประเทศไทยในการก้าวเข้าสู่ยุคสังคมไร้คนขับดังเช่นนานาประเทศ