Die Finanzkrise und ihre Auswirkung auf die deutschgriechischen Beziehungen: Das Beispiel der Metapher im Mediendiskurs.:
Creators: name: Σιδηροπούλου, Ειρήνη Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Κριτική Ανάλυση Λόγου
δημοσιογραφικός Λόγος
εννοιακή μεταφορά
Critical Discourse Analysis
Media discourse
Conceptual metaphor

description: Σκοπός της διατριβής ήταν μέσω άρθρων ελληνικών εφημερίδων του διαδικτύου να διαπιστωθεί ποιες μεταφορές χρησιμοποιήθηκαν αναφορικά με την οικονομική κρίση, το πακέτο διάσωσης και τα μέτρα λιτότητας σε συσχετισμό με την στάση των γερμανών πολιτικών. Η περίοδος κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η έρευνα περιλαμβάνει τους μήνες Φεβρουάριο ως Μάιο του 2010. Τα άρθρα προέρχονται από την αριστερή εφημερίδα «Ριζοσπάστης», η οποία είναι και η εφημερίδα του κουμμουνιστικού κόμματος, και από την συντηρητική εφημερίδα «Καθημερινή». Επιλέχτηκε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ο δημοσιογραφικός λόγος, γιατί αυτό το είδος λόγου περιλαμβάνει παραφράσεις δηλώσεων πολιτικών. Ως προς την μέθοδο ανάλυσης των μεταφορών επιλέχτηκε η μέθοδο της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου, γιατί η συγκεκριμένη μέθοδος εξετάζει την σχέση γλώσσας με την εξουσία, καθώς και τον συσχετισμό γλώσσας και κοινωνικών φαινομένων. Συγκεκριμένα η Κριτική Ανάλυση Λόγου εξετάζει την εξέλιξη της γλώσσας και πως κοινωνικά θέματα παρουσιάζονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, καθότι η γλωσσική παρουσίαση των κοινωνικών φαινομένων στα μέσα μαζικής ενημέρωσης οδηγεί σε εντάσεις και συγκρούσεις. Ως προς την μεταφορά ως φαινόμενο έλαβα υπόψη μου την γνωστική θεωρία των Lakoff/Johnson, οι οποίοι κάνουν λόγο για την «εννοιακή μεταφορά». Στην παρούσα διατριβή η ταξινόμηση των μεταφορικών εκφράσεων βασίζεται στην «εννοιακή μεταφορά». Η «εννοιακή μεταφορά» αποτελείται από την πηγή και τον στόχο. Οι μεταφορές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τον πολιτικό λόγο, γιατί μέσω αυτών προσπαθούν οι πολιτικοί να πείσουν τους ακροατές τους και να τους χαλιναγωγήσουν, παρουσιάζοντας τα επιχειρήματα τους ως λογικά, ενώ οι πραγματικές τους προθέσεις κρύβονται στο παρασκήνιο. Εξετάζοντας τις μεταφορές προέκυψαν οι εξής κατηγορίες: η μεταφορά του παιχνιδιού, η μεταφορά του πολέμου/ στρατού, η μεταφορά του σώματος, η μεταφορά του κτιρίου, η μεταφορά του μηχανισμού, η μεταφορά του δρόμου και η μεταφορά των εργαλείων. Αναφέρω ενδεικτικά κάποια παραδείγματα. Για παράδειγμα στην μεταφορά του παιχνιδιού η οικονομική κρίση παρουσιάζεται ως ένα παιχνίδι ντόμινο, που ξεκίνησε από την Ελλάδα και επεκτείνεται στις υπόλοιπες χώρες. Στην μεταφορά του πολέμου παρουσιάζονται τα μέτρα λιτότητας ως επίθεση κατά του λαού. Στην κατηγορία μεταφορές ως σώμα, αναφέρεται η οικονομική κρίση ως κολλητική ασθένεια, από την οποία κινδυνεύουν η Γερμανία και τα υπόλοιπα κράτη. Εξετάζοντας και κατηγοριοποιώντας τις μεταφορές φάνηκαν κάποιες διαφορές ως προς την προσέγγιση του θέματος από τις δυο εξεταζόμενες εφημερίδες. Η εφημερίδα «Ριζοσπάστης» για παράδειγμα παρουσιάζει την οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας ως ένα πρόβλημα του λαού, για το οποίο υπεύθυνοι είναι όλοι οι πολιτικοί είτε είναι Έλληνες είτε όχι. Ενδιαφέρον έχει επίσης ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται οι χώρες, γίνεται λόγος παραδείγματος χάριν για την «Γερμανία» ή την «Μέρκελ», άρα προσωποποιείται η χώρα Γερμανία και μια γυναίκα εμφανίζεται ως υπεύθυνη για την όλη κατάστασης. Επομένως οι μεταφορές που χρησιμοποιήθηκαν για την οικονομική κρίση, τα πακέτα στήριξης και τα μέτρα λιτότητας είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια εσφαλμένη εικόνα για τους Γερμανούς και να επιβεβαιωθεί αυτό που ειπώθηκε από την Kirchhoff (2010:65) «τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μας παρέχουν πληροφορίες, που δεν θα μπορούσαμε να αποκτήσουμε μόνοι μας, και κατά αυτόν τον τρόπο δημιουργούν την εικόνα, που έχουμε για την πραγματικότητα».
description: The aim of the dissertation was to find out, through articles from Greek newspapers online, which metaphors were used with relation to financial crisis, financial support and cuts. Specifically I tried to find out how metaphors are associated with the attitude of German politicians. The research includes the months February to May 2010. The articles were taken from the left newspaper “Rizospastis”, which is the newspaper of the communist party, and from the conservative newspaper “Kathimerini”. For the research I chose the media discourse, because this kind of discourse includes paraphrases of political statements. The method I used was the Critical Discourse Analysis because this method examines the relation between language and power, language and social problems. Actually Critical Discourse Analysis studies how language changes and how social phenomena appear linguistically in the media, because the way they appear leads to conflicts. As far as the metaphors are concerned I took into consideration the cognitive theory of Lakoff and Johnson, who have spoken about the “conceptual metaphor”. According to this theory a metaphor consists of the “source” and the “target”. Metaphors are important for the political speech, because through them politicians try to persuade the listeners and present their arguments as logical, while their real intentions are hiding in the background. I classified the metaphors in categories which are the following: the game metaphor, the war metaphor, the body metaphor, the building metaphor, the mechanism metaphor, the road metaphor and the tool metaphor. In the “game metaphor”, for example, the financial crisis is presented like a domino game which started from Greece and spread to the other European countries. In the “war metaphor” the cuts appear like an attack against the people. In the category “body metaphor” the financial crisis occurs like a contagious disease which Germany and the other countries are in danger of contracting. While I was examining and categorizing the metaphors I found out that there are some differences between the two newspapers. For example in the newspaper “Rizospastis” the financial crisis and the cuts appear like a problem of the people for which all the politicians, regardless of being Germans or Greeks, are responsible. Interesting is the way countries are presented in the newspapers; for example reporters refer to Germany as a person or to Merkel as a woman who is responsible for everything. Therefore the metaphors which were used created an image about German people which is not right. So Kirchhoff’s (2010:65) statement was true: “the media provide us with information which we would never find out on our own and therefore they create the image we have about reality”.