Αλγοριθμική Εκτίμηση Αντικτύπου σε σχέση με την Τεχνητή Νοημοσύνη - Η εφαρμογή του Νόμου 4961/2022
Creators: name: Θεογνώστου Νικολέτα Ευστρατίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Τεχνητή Νοημοσύνη
Αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου
Νόμος 4961/2022
Artificial Intelligence
Algorithmic Impact Assessment
Law 4961/2022

description: Η διπλωματική εργασία θα ασχοληθεί με το θέμα της αλγοριθμικής εκτίμησης αντίκτυπου κατά την χρήση νέων τεχνολογιών, και ειδικότερα τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, και την εφαρμογή του στην Ελλάδα με βάση το περιεχόμενο του πολύ πρόσφατα δημοσιευμένου νόμου, του Ν. 4961/2022. Η εργασία αναλύει τον όρο της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), των εφαρμογών που την αξιοποιούν, τον θετικό αντίκτυπο που επιφέρουν στην ζωή και τα δικαιώματα των ανθρώπων. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύονται οι σοβαροί προβληματισμοί γύρω από τους κινδύνους που γεννώνται από την αλόγιστη και χωρίς περιορισμούς ή όρους χρήση της, σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες. Γίνεται μια προσπάθεια στη συνέχεια, να εντοπιστούν οι μέχρι σήμερα νομοθετικές προβλέψεις για το ζήτημα σε παγκόσμια κλίμακα, ώστε να γίνει αντιληπτό το επίπεδο προστασίας που είναι σε θέση να παρέχουν αυτές την παρούσα χρονική στιγμή και η εξελικτική τους πορεία. Στη συνέχεια, γίνεται εκτενής ανάλυση της εκτίμησης αντίκτυπου για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 35 του Κανονισμού ΕΕ 2016/679 και στον ελληνικό νόμο 4624/2019, σε συνδυασμό με την υπ’ αρ. 65/2018 απόφαση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών δεδομένων (ΦΕΚ Τεύχος Β’ αρ. φύλλου 1622, 10 Μαίου 2019) που αφορά τον κατάλογο των πράξεων που απαιτείται εκτίμηση αντίκτυπου. Επιπροσθέτως, αναλύονται οι όροι διενέργειας Εκτίμησης Αντίκτυπου σε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης σύμφωνα με τους ανωτέρω νόμιμους όρους. Βασικό κομμάτι της εργασίας αποτελεί ειδικότερα η αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου. Γίνεται προσπάθεια να αναλυθεί ο μηχανισμός αυτός αξιοποιώντας όλα τα στοιχεία που μας δίνει σήμερα η διεθνής βιβλιογραφία σε συνδυασμό με τις επιμέρους νομοθετικές προσπάθειες συγκεκριμένων χωρών, και με παραδείγματα από όλο τον κόσμο. Αναλύονται στοιχεία που εξήχθησαν από νομοθεσίες, αναλύσεις, σχόλια, επίσημες κριτικές και αξιόλογες βιβλιογραφικές αναφορές, σε μια προσπάθεια να απαντηθούν ερωτήματα όπως: Πώς ορίζουμε την αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου; Υπάρχει νομοθετική ρύθμιση για αυτήν; Προβλέπεται και αν ναι με τί όρους σε χώρες του εξωτερικού; Τί θέση παίρνει η Ευρωπαϊκή Ένωση πάνω στο ζήτημα και τι προβλέψεις έχει κάνει έως τώρα; Ποιά η πιθανή εξέλιξη της; Τέλος, η ανάλυση αυτή βρίσκει αναφορά στον πρόσφατα θεσπισμένο και ακόμη πιο πρόσφατα (αρχές του 2023) εφαρμοζόμενο ελληνικό νόμο 4961/2022. Η ανάλυση του συγκεκριμένου νόμου περιορίζεται στο μέτρο που καλύπτει την αλγοριθμική εκτίμηση αντικτύπου, τις προϋποθέσεις που τίθενται για την εφαρμογή της, τη σύγκριση με νομοθεσίες του εξωτερικού και της Ε.Ε. και την έντονη κριτική που συνάντησε πριν τη ψήφιση του. Τέλος, γίνεται προσπάθεια να εξαχθούν συμπεράσματα σε σχέση με τον πολυπόθητο έλεγχο και αξιολόγηση των αλγορίθμων της τεχνητής νοημοσύνης, τους όρους που αυτός μπορεί να επιτευχθεί διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την προστασία ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών αλλά και την ανεμπόδιστη αξιοποίηση της ΤΝ
description: The thesis will deal with the issue of algorithmic impact assessment when using new technologies, and in particular artificial intelligence technologies, and its application in Greece based on the content of the very recently published law, Law 4961/2022. The paper analyzes the term artificial intelligence (AI), the applications that make use of it, the positive impact they bring to people's lives and rights. At the same time, however, the serious concerns surrounding the risks arising from its reckless and unrestricted use, in relation to human rights and freedoms, are highlighted. Subsequently, an attempt is made to identify the legislative provisions on the issue until today on a global scale, in order to understand the level of protection they are able to provide at the present time and their evolutionary course. Then, an extensive analysis of the impact assessment for the protection of personal data is carried out, as provided for in article 35 of EU Regulation 2016/679 and in Greek law 4624/2019, in conjunction with the no. 65/2018 decision of the Personal Data Protection Authority (Government Gazette Issue B, sheet no. 1622, May 10, 2019) regarding the list of transactions requiring an impact assessment. In addition, the conditions for conducting an Impact Assessment on Artificial Intelligence applications are analyzed in accordance with the above legal conditions. A key part of the work is, in particular, the algorithmic impact assessment. An attempt is made to analyze this mechanism utilizing all the evidence that the international literature gives us today in combination with the individual legislative efforts of specific countries, and with examples from all over the world. Evidence extracted from legislation, analyses, commentaries, peer reviews and peer reviewed literature is analyzed in an attempt to answer questions such as: How do we define algorithmic impact assessment? Is there legislation for this? Is it provided and if so under what conditions in foreign countries? What position does the European Union take on the issue and what predictions has it made so far? What is its possible development? Finally, this analysis finds reference to the recently enacted and even more recently (early 2023) implemented Greek law 4961/2022.The analysis of the specific law is limited to the extent that it covers the algorithmic impact assessment, the conditions set for its application, the comparison with foreign and EU legislation and the intense criticism it faced before its passing. Finally, conclusions are drawn in relation to the much-desired control and evaluation of artificial intelligence algorithms, the conditions under which this can be achieved while simultaneously ensuring the protection of human rights and freedoms as well as the unhindered exploitation of AI.