Ανθρωπιστικές κρίσεις και ΜΜΕ (πόλεμος και συγκρούσεις), η διαχείριση του σεισμού της Αϊτής από τον ελληνικό τύπο
Creators: name: Λουκοπούλου, Αναστασία-Ελένη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: ανθρωπιστική κρίση
δραματοποίηση
κοινή γνώμη
humanitarian crisis
drama
public opinion

description: Η συγκεκριμένη εργασία αναφέρεται στις ανθρωπιστικές κρίσεις όπως παρουσιάζονται στα ΜΜΕ και ειδικότερα στον σεισμό της Αϊτής και πώς παρουσιάστηκε από τον αθηναϊκό Τύπο. Οι ανθρωπιστικές βοήθειες και η έμφαση που δίνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα στις φυσικές καταστροφές και στα θύματα πάντοτε αποσκοπούν σε κάποιο στόχο. Κι αυτός δεν είναι μόνο να ευαισθητοποιήσουν την κοινή γνώμη ώστε να προσφέρει βοήθεια, αλλά τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, όπως επί παραδείγματι οι στρατιωτικές αποβάσεις με πρόσχημα την αποκατάσταση της τάξης και την παροχή βοήθειας. Υπάρχει μια αμφίδρομη σχέση μεταξύ της ατζέντας των Μέσων και της ατζέντας του κοινού. Τα Μέσα χρησιμοποιώντας τεχνικές εντυπωσιασμού, δραματοποίησης και έκπληξης καθιστούν μια συγκεκριμένη κατηγορία ειδήσεων, σημαντική. Από την άλλη πλευρά, το κοινό παρακολουθώντας τις συγκεκριμένες ειδήσεις και διαβάζοντας τις εξελίξεις από τις εφημερίδες, αυτομάτως τις καθιστά σημαντικές και προσπαθεί να συνεισφέρει οικονομικά και υλικά, αγνοώντας τους πραγματικούς λόγους κάτω από τους οποίους κινητοποιείται η ανθρωπιστική βοήθεια. Οι ανθρωπιστικές «βοήθειες» που αποστέλλονται όταν ξεσπάει μια κρίση σε μια αναπτυσσόμενη χώρα, δεν είναι πάντοτε για καλό. Πίσω από την υποτιθέμενη βοήθεια κρύβονται άλλα συμφέροντα πολιτικά και οικονομικά, δηλαδή κυρίως ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με την εξωτερική πολιτική της εκάστοτε χώρας απέναντι σε κάποια άλλη με κύριο στόχο στο πώς θα μπορέσει να την ελέγξει. Όπως φάνηκε από την έρευνα, ο ελληνικός Τύπος δραματοποίησε υπέρ του δέοντος την κατάσταση στην Αϊτή. Όσον αφορά στην καλλιέργεια της κοινής γνώμης, ο ελληνικός Τύπος, χρησιμοποίησε το βασικότερο «όπλο» του για να κινητοποιήσει την κοινή γνώμη: τον εντυπωσιασμό. Αυτό φάνηκε κι από το γεγονός ότι οι άνθρωποι προσάρμοσαν την στάση τους απέναντι σε έναν λαό (του οποίου ενδεχομένως να μην γνώριζαν την ύπαρξή του) βάσει του εντυπωσιακού και συγκινητικού κλίματος που δημιούργησαν οι τίτλοι και οι επικεφαλίδες των εφημερίδων, σε πρώτο επίπεδο. Προκειμένου να διαπιστωθεί το αν και κατά πόσο προκύπτει σαν αποτέλεσμα η κατασκευή της εικόνας της Αϊτής από την αρθρογραφία, που διοχετεύεται στο αναγνωστικό κοινό, ανάλογα με την ανάγνωση των δημοσιευμάτων της εκάστοτε εφημερίδας, μελετήθηκαν τέσσερις εφημερίδες του ημερήσιου αθηναϊκού Τύπου, ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, το ΒΗΜΑ και η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ και συνολικά 62 άρθρα σχετικά με το υπό εξέταση θέμα. Η επιλογή των συγκεκριμένων εφημερίδων έγινε βάσει των πρώτων θέσεων που κατέχουν στον πίνακα ημερήσιας κυκλοφορίας και επειδή θεωρήθηκε ότι καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα πολιτικών και κοινωνικών απόψεων. Ο ελληνικός Τύπος χρησιμοποίησε μια εντυπωσιακή-αρνητική είδηση (έναν σεισμό) για να την μετατρέψει σε είδηση ημερήσιας θεματολογίας, προκαλώντας την συγκίνηση και το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Ομολογουμένως, από σχεδόν όλες τις εφημερίδες κατακρίθηκε η ανθρωπιστική «βοήθεια» των Αμερικανών, προσπαθώντας να αποκαλύψουν τον πραγματικό λόγο για τον οποίο ενήργησαν έτσι. Όλα τα άρθρα των εφημερίδων εμπεριείχαν την αίσθηση της δραματοποίησης. Σε όλα σχεδόν τα άρθρα βρίσκονταν λέξεις με βαρύνουσα σημασία και αριθμητικά στοιχεία με τον απολογισμό των νεκρών.
description: This paper refers to humanitarian crises and how these are presented by the media. In particular it refers to the Haiti earthquake and it’s presentation by the Greek press. Humanitarian aid and the emphasis given for a long time to natural disasters and their victims always aim at a target. This target is not only to establish public awareness in order to offer help, but it also involves economic and political interests, as for example military landings on behalf of countries on the pretext of “restoring order and peace”. There is a reciprocal relationship between the media agenda and the public agenda. The media using techniques of impression, drama and surprise make a specific news category important. On the other hand, the public that watches these news or reads about it on the newspapers, automatically makes them important and tries to contribute financially and materially, ignoring in several occasions the real reasons why the humanitarian aid was mobilized in the first place. The humanitarian “aid” sent when a crisis erupts in a developing country, is not always for the best. Behind this supposed help hide other political and economic interests, mainly issues that have to do with the foreign policy of a country against another in terms of control. As shown by the survey, the Greek press dramatized over the top the situation in Haiti. Regarding the manipulation of public opinion, the Greek press, used it’s main “weapon” in order to achieve this manipulation: the drama. This is shown by the fact that Greek people had adjusted their attitude towards the Haiti people (whom their existence might not even be aware of so far) on the basis of the impressive and touching climate created by titles and headlines. In order to determine whether and how much this adjustment occurs as a result of the Haiti’s image construction due to given newspaper articles, 4 daily newspapers had been studied (RIZOSPASTIS, ELEYTHEROTYPIA, TO VIMA and KATHIMERINI) along with a total of 62 articles on the above subject in question. The selection of these newspapers was based on their daily circulation and also because it was considered that they cover a wide range of political and social views. The Greek press has used impressive-negative news (an earthquake) and converted it into a daily news agenda, attracting the public’s interest. Most of the newspapers criticized the American humanitarian “assistance”, and tried to reveal the real reasons behind it. All newspaper articles had a great sense of drama and included words of emotional importance along with figures of the victims.