Η αναπαράσταση της εικόνας του μετανάστη στον Τύπο της Θεσσαλονίκης
Creators: name: Παπαδοπούλου, Λαμπρινή Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Μετανάστες
Εφημερίδες
Θεσσαλονίκη
Immigrants
Newspapers
Thessaloniki

description: Το ερευνητικό ερώτημα που θέτει η παρούσα έρευνα και στο οποίο επιχειρείται να δοθεί απάντηση με βάση τις σχετικές βιβλιογραφικές αναφορές και θεωρίες αλλά και με πρωτογενή έρευνα είναι αν και κατά πόσο ο Τύπος της Θεσσαλονίκης καλλιέργησε, ή συναίνεσε στην καλλιέργεια λανθάνοντα ρατσισμού και ξενοφοβικών αντιλήψεων μέσω της στερεοτυπικής απεικόνισης των μεταναστών που βρίσκονται στη χώρα μας. Στο πρώτο μέρος της έρευνας επιχειρείται μία σύντομη ανάλυση του φαινομένου της μετανάστευσης και των παραγόντων που οδήγησαν μέχρι σήμερα εκατομμύρια ανθρώπων μακριά από τις πατρογονικές εστίες τους. Παράλληλα, μέσω στατιστικών στοιχείων και σχετικών μελετών, παρουσιάζονται τα πρώτα μεταναστευτικά ρεύματα στην Ελλάδα καθώς και ο ρόλος που διαδραματίζουν οι μετανάστες μέσα στην κοινωνία. Ακόμη, επιχειρείται μία σύντομη επισκόπηση ορισμένων από τις πλέον επικρατούσες θεωρίες των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης με στόχο να παρουσιασθεί ο ρόλος που διαδραματίζει ο Τύπος και τα ηλεκτρονικά μέσα ως opinion leaders στη διαμόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας έρευνας μελετάται ο τρόπος με τον οποίο οι εφημερίδες της Θεσσαλονίκης προβάλλουν ή κατασκευάζουν την εικόνα των μεταναστών. Η πρωτογενής έρευνα εστιάζεται στα δημοσιεύματα των εφημερίδων που εκδίδονται στη Θεσσαλονίκη, και ειδικότερα των εφημερίδων Μακεδονίας και Αγγελιοφόρου κατά τη διάρκεια του έτους 2000. Ως μέθοδο ανάλυσης χρησιμοποιήθηκε η θεματική ανάλυση περιεχομένου ταξινομώντας και ερμηνεύοντας επιλεγμένα δημοσιεύματα που αφορούσαν σε ζητήματα μετανάστευσης στις δύο εφημερίδες. Ως case study διερευνήθηκε ο τρόπος κάλυψης από τον τοπικό Τύπο της περίπτωσης του αριστούχου Αλβανού μαθητή Οδυσσέα Τσενάι, ο οποίος κλήθηκε να σηκώσει την ελληνική σημαία στην μαθητική παρέλαση προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις στην τοπική – και όχι μόνο- κοινωνία. Για να σχηματιστεί μία συνολική εικόνα σχετικά με τη σχέση μετανάστες-ΜΜΕ παρουσιάζονται τα αποτελέσματα αντίστοιχων ερευνών στον Τύπο της Αθήνας. Ακόμη, κατά τη διάρκεια της έρευνας συγκεντρώθηκαν όλα τα δημοσιεύματα των δύο εφημερίδων που αναφέρονται στους μετανάστες και τα κατηγοριοποιήσαμε σε συγκεκριμένες θεματικές ενότητες (π.χ. εγκληματικότητα, θρησκεία, εργασία, κ.ά.) εξετάζοντας τον τρόπο που προβαλλόταν η εικόνα των μεταναστών μέσα από αυτά. Επειδή ωστόσο η προβληματική σχέση ανάμεσα στο δίπολο μετανάστευση και Τύπος δεν αφορά αποκλειστικά τον ελληνικό χώρο, επιχειρείται η ανίχνευση αντίστοιχων σχέσεων και στα ΜΜΕ άλλων χωρών,. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους λεκτικούς προσδιορισμούς οι οποίοι πλαισιώνουν τα εκάστοτε ρεπορτάζ και είναι χαρακτηριστικοί του τρόπου με τον οποίο το πρόβλημα συγκροτείται στο δημόσιο χώρο. Μέσα από την επισταμένη μελέτη των λέξεων και των εκφράσεων που περιβάλλουν τους μετανάστες αναδεικνύεται μία δεύτερη ατζέντα θεμάτων η οποία φέρει ειδικό βάρος και συχνά συμπληρώνει ή ακόμη και υπερβαίνει το δημοσίευμα. Συμπερασματικά το κυρίαρχο στερεότυπο σχετικά με τους μετανάστες που αναδύεται μέσα από τις σελίδες των ελληνικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, όπως προέκυψε από την έρευνά μας, είναι αυτό που τους παρουσιάζει ως κακοποιούς και εκπροσώπους μίας διαρκούς απειλής για τις αξίες, τα συμφέροντα και την περιουσία των γηγενών κατοίκων.
description: The research question posed by this essay is whether the media of Thessaloniki cultivated xenophobism, or consented to the rise of racist attitudes towards immigrants by creating stereotypical images. The research is based on bibliographic references and theories but also on primary research in the newspapers of Thessaloniki, Aggelioforos and Makedonia.In the first part of the essay we present a brief analysis of the migration phenomenon and the factors that led millions of people away from their homes. Moreover, through statistical data and related studies, we present the first migration flows to Greece and the place that the immigrants took in the society. Also we attempt a brief overview of the media theories about their role as opinion leaders. In the second part we research the way in which Thessaloniki's newspapers view or build the image of immigrants. The research is focused on the publications in newspapers Macedonia and Aggelioforos during the year 2000. To analyse them we used thematic content analysis by classifying and interpreting selected publications related to immigration issues in both newspapers. As a case study we investigated the way the local press covered the story of the Albanian student, Odisseas Tsenai. Because of his excellent grades at school he was asked to raise the Greek flag at a school parade causing various reactions to local - and not only society. To form an overall picture of the relationship between immigrants and media we presented the results of relevant researches at the newspapers of Athens. As a second case study we collected and categorized into specific categories (eg crime, religion, work, etc.) publications in Thessalonikis newspapers that referred to immigrants. However, the problematic relationship between migration and media is not obvious only in Greece. That is why we also presented the way the media in other countries cover stories that have to do with migrants. Finally, we made a particular reference at the verbal expressions used to describe and frame the stories relevant to immigrants. As a result we found out that the words and expressions surrounding immigrants gradually reveal a second agenda of issues often concealed by the newspapers. In conclusion, the dominant stereotype about immigrants that emerges through the pages of the Greek media,is the one the represents them as villains and representatives of a continuing threat to the values, interests and property of indigenous residents.