Ανάπτυξη πρόσθετου εργαλείου σε Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών για την αυτοματοποίηση διαδικασιών στην ανάλυση πιέσεων – επιπτώσεων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα ύδατα 2000/60
Creators: name: Κουρλίτη, Ελευθερία Πασχάλη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Γεωγραφικά Σύστημα Πληροφοριών
Λεκάνη απορροής
Ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο για τα ύδατα 2000/60
Geographical Information Systems
River basin
European Water Framework Directive 2000/60

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η ανάπτυξη ενός εργαλείου, με τη μορφή προσθέτου (plugin), σε Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα, συγκεκριμένα στο Quantum GIS 2.10.1 Pisa, με στόχο την εφαρμογή του στην ανάλυση πιέσεων – επιπτώσεων, βάσει προδιαγραφών της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2000/60 και συστάσεων του IMPRESS Working Group. Το εργαλείο αναπτύχθηκε με χρήση του προσθέτου Plugin Builder, και εμφανίζεται στο κυρίως μενού ως κουμπί (button). Η φόρμα επικοινωνίας του εργαλείου με το χρήστη σχεδιάστηκε στο περιβάλλον του Qt Designer (QGIS 2.10.1 Custom Widgets) και οι σχετικές λειτουργίες προγραμματίστηκαν με χρήση της γλώσσας Python 2.7 και των PyQt bindings (Qt4). Η μεθοδολογία ανάλυσης πιέσεων – επιπτώσεων, η οποία αυτοματοποίηθηκε είναι αυτή που εφαρμόστηκε στη λεκάνη απορροής του Γαλλικού ποταμού, στο πλαίσιο του ΔΠΜΣ και στοιχεία της μεθοδολογίας προέρχονται από τους: Ioannou et al. (2009), Andreadakis et al. (2007), UK Environment Agency (2005), Fribourg Blanc, B. &amp; Courbet C. (2004), Castro et al. (2005), LAWA (2003), Raven et al. (1998), Economopoulos et al. (1993). Συγκεκριμένα, εκτιμήθηκαν πιέσεις από ρύπανση (εκτίμηση ρυπαντικών παραμέτρων BOD, TN, TP και TSS), από μορφολογικές αλλοιώσεις (ποσοστά καλλιεργήσιμων και αστικών εκτάσεων στην έκταση της υπολεκάνης, ποσοστό μήκους υδρογραφικού δικτύου που διέρχεται μέσα από καλλιεργήσιμες εκτάσεις) και από υδρομορφολογικές τροποποιήσεις (River Habitat Survey-δείκτης HMS). Η εκτίμηση των επιπτώσεων, του κινδύνου μη επίτευξης των στόχων της Οδηγίας 2000/60 αλλά και η επιλογή της κατάλληλης διαχείρισης του κινδύνου, έγιναν βάσει της μεθόδου των Catrso et. al. (2005) μετά την τροποποίηση από Ioannou et al. (2009). Από την ίδια μελέτη προέρχονται και τα δεδομένα για τα οποία αναπτύχθηκε το εργαλείο και σε αυτά συμπεριλαμβάνονται δεδομένα από 14 δειγματοληψίες πεδίου κατά μήκος του Γαλλικού ποταμού που αφορούσαν στη συλλογή βιολογικών, φυσικο-χημικών και υρομορφολογικών στοιχείων (δειγματοληψίες Μαϊου, 2013). Το εργαλείο είναι χρήσιμο για την ανάλυση πιέσεων – επιπτώσεων, καθώς πετυχαίνει, μέσω μιας φιλικής προς το χρήστη φόρμας επικοινωνίας, την αυτοματοποίηση των σχετικών υπολογιστικών, λογικών &amp; χαρτογραφικών διαδικασιών και την παραγωγή αποτελεσμάτων ακρίβειας σε σύντομο χρόνο, μειώνοντας τις πιθανότητες λάθους. Τα αποτελέσματα αφορούν στην προσθήκη νέας πληροφορίας στους πίνακες περιγραφικής πληροφορίας (attribute tables), νέων shapefiles και επιπέδων πληροφορίας (layer) στον καμβά καθώς και συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων σε αρχείο κειμένου (.txt). Επιπλέον, στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας έλαβε χώρα επισκόπηση των αναφορών από τα πρώτα Σχέδια Διαχείρισης, που αφορούν στις πιέσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και της ανάλυσης πιέσεων – επιπτώσεων έτσι όπως εφαρμόστηκε στα ελληνικά Σχέδια Διαχείρισης. Για τα ζητήματα που εντοπίστηκαν στα τελευταία, όπως η απουσία βιβλιογραφικών αναφορών και η έλλειψη κοινών μεθοδολογικών προσεγγίσεων ως προς την ανάλυση πιέσεων – επιπτώσεων, υπάρχουν ειδικές συστάσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα για την επίλυσή τους κατά το δεύτερο κύκλο εφαρμογής της ΟΠΥ και την 1η αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης
description: The aim of the present study was the development of a plugin tool in Quantum Geographical Information System - QGIS 2.10.1 Pisa, for pressures – impacts analysis, according to the specifications of the European Water Framework Directive 2000/60 (WFD) and the recommendations of the WFD Common Implementation Strategy IMPRESS Working Group. The methodology that was automated, was first applied in Gallikos River basin during a case study about its ecological status that was carried out in the context of the Interdisciplinary Postgraduate Program of Studies Ecological quality and water management at a River basin level. The data on which the tool was developed come also from the aforementioned study, in which in situ data are also included (biological, physico-chemical and hydromorphological elements) from 14 field samples along the Gallikos River (May 2013). The tool calculates pollution pressures and pressures from morphological alterations, estimates the significant ones by comparing them to thresholds, coming from legislation and literature, and assesses impacts and risk of not achieving WFD environmental objectives per surface water body each time applied. The tool was developed using the QGIS Plugin Builder, while the graphical user interface (GUI) was designed in Qt Designer (with QGIS 2.10.1 Custom Widgets) and the related functions were programmed using Python 2.7 programming language and the PyQt bindings (Qt4). The tool is accessed through a button on the main QGIS Menu and a user friendly GUI. Data on which it can be applied must be of a certain format and should refer to one surface water body each time. Addition of new fields and attributes in the attribute tables of shapefiles, area and length calculations, application of spatial analysis method (intersect), selection by attributes, addition of new shapefiles and drawing of new layers on the QGIS canvas and exporting results in text file (.txt) are the basic functions on which the tool was developed. The tool is useful during the pressures – impacts analysis as, it achieves automation of the relative computational, logical and cartographical processes and produces accurate results in a short time, thus reducing the human and time effort as well as the chances of error when applying the methodology.