Η αναφορά των αντωνυμικών πληθυντικού αριθμού στην Ελληνική γλώσσα
Creators: name: Ελευθεριάδου, Συμέλα Σολομώντα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: επίλυση αναφοράς
πληθυντικός αριθμός
κενά/μη-κενά αντωνυμικά
anaphora resolution
plural number
null/overt pronouns

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία έχει ως στόχο να εξετάσει τις προτιμήσεις των φυσικών ομιλητών της ελληνικής γλώσσας σχετικά με την επίλυση της αναφοράς των αντωνυμικών αναφορικών εκφράσεων πληθυντικού αριθμού. Τα τελευταία χρόνια έχει απασχολήσει εκτενώς τη βιβλιογραφία το φαινόμενο της αναφοράς, το οποίο σε γλώσσες κενού υποκειμένου, όπως είναι και η ελληνική, παρουσιάζει αρκετό ενδιαφέρον. Ωστόσο, οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί μέχρι στιγμής έχουν επικεντρωθεί κατά κύριο λόγο σε αναφορικές εκφράσεις που βρίσκονται στον ενικό αριθμό. Στόχος της παρούσας μελέτης είναι να διαπιστωθεί αν και στον πληθυντικό αριθμό η επίλυση της αναφοράς σε μια γλώσσα κενού υποκειμένου μπορεί να επηρεαστεί από τη διαφορετική μορφή των αντωνυμικών αναφορικών εκφράσεων (κενών και μη-κενών). Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε ένα μη-χρονομετρικό πείραμα, με τη μορφή ερωτηματολογίου, στο οποίο εξετάστηκαν διαφορετικές δομές με τα δύο είδη αντωνυμικών. Συγκεκριμένα, στους συμμετέχοντες παρουσιάστηκαν δύο κύριες ασύνδετες προτάσεις, με την πρώτη από αυτές να περιέχει τρεις χαρακτήρες (είτε οι δύο πρώτοι από αυτούς παρουσιάζονταν σε θέση Υποκειμένου συνδεόμενοι με τον σύνδεσμο και, είτε οι δύο δεύτεροι από αυτούς παρουσιάζονταν σε μεταρηματική θέση, και πάλι συνδεόμενοι με το και) και τη δεύτερη να ξεκινά με ένα αντωνυμικό πληθυντικού αριθμού, κενό ή εκπεφρασμένο. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αποφασίσουν σε ποιους από τους τρεις χαρακτήρες επιλυόταν η αναφορά του αμφίσημου αντωνυμικού της δεύτερης πρότασης. Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι σε προτάσεις, όπου το αντωνυμικό ήταν κενό και οι χαρακτήρες που συνδέονταν με το και δεν βρίσκονταν σε θέση Υποκειμένου, οι συμμετέχοντες επέλεξαν ως σημείο αναφοράς του αντωνυμικού τη μη-ατομική οντότητα που περιλάμβανε το σύνολο και των τριών χαρακτήρων, επιβεβαιώνοντας, έτσι, την υπόθεση της ισοδυναμίας (Koh &amp; Clifton, 2002). Στις προτάσεις, όμως, όπου και πάλι οι δύο δεύτεροι χαρακτήρες βρίσκονταν σε μεταρηματική θέση Αντικειμένου-Προσαρτήματος, αλλά το αντωνυμικό πληθυντικού αριθμού ήταν εκπεφρασμένο, η υπόθεση της ισοδυναμίας φάνηκε να ισχύει στον ίδιο σχεδόν βαθμό με τις θεωρίες της Επικέντρωσης, της Ariel (1990, 2001) και της Carminati (2002), οι οποίες, όπως έχει διαπιστωθεί, ισχύουν σε πολύ μεγάλο βαθμό και για την επίλυση της αναφοράς στον ενικό αριθμό. Συγκεκριμένα, η παρουσία του μη-κενού αντωνυμικού φάνηκε να ωθεί την επίλυση της αναφοράς μόνο στους δύο χαρακτήρες που εμφανίζονταν μετά το ρήμα της πρώτης εκ των δύο προτάσεων. Στις δομές όπου οι δύο πρώτοι χαρακτήρες ήταν σε θέση Υποκειμένου, το γεγονός ότι οι χαρακτήρες βρίσκονταν στην εξέχουσα αυτή θέση φάνηκε να μην επηρεάζει τις επιλογές των συμμετεχόντων, αφού και πάλι προτιμήθηκε η επίλυση της αναφοράς να γίνει στη μη-ατομική οντότητα που αποτελούνταν από το σύνολο όλων των χαρακτήρων. Το ενδιαφέρον στοιχείο που προέκυψε από το παρόν πείραμα ήταν ότι στις προτάσεις όπου οι δύο πρώτοι χαρακτήρες βρίσκονταν σε θέση Υποκειμένου, η προτίμηση για επίλυση της αναφοράς σε αυτούς ήταν μεγαλύτερη όταν στις πειραματικές προτάσεις υπήρχε εκπεφρασμένο αντωνυμικό. Το αποτέλεσμα αυτό φαίνεται να αντικρούει σε κάποιο βαθμό της Θεωρίες της Επικέντρωσης και αυτές των Ariel και Carminati, σύμφωνα με τις οποίες, τα μη-κενά αντωνυμικά δεν σχετίζονται συνήθως με σημεία αναφοράς σε θέση Υποκειμένου
description: The present thesis aims to examine the preferences of the native speakers of Greek regarding the resolution of plural anaphora. Over the last decades anaphora resolution has been extensively studied, especially in null subject languages, such as Greek. Research to date has shown that in Greek anaphora resolution depends on the type of the pronoun used (null/overt). These studies, however, have focused primarily on singular anaphoric expressions, but very little, peripheral work has been done on plural referential expressions. The aim of the present study, therefore, is to determine whether the type of the plural pronoun affects the choice of its antecedent, just as is the case with singular anaphoric expressions. For the purpose of this study an off-line task was created, in which different structures with plural pronouns were examined. Specifically, participants were presented with two sentences, the first of which contained three characters (either the first two were presented in Subject position linked with and, or the last two were presented after the main verb again linked with and) and the second started with a plural pronoun, null or overt. Participants had to decide which of the three characters were the antecedent of the ambiguous plural pronoun of the second sentence. The results showed that in sentences, where the plural pronoun was null and the conjoined NPs were not in Subject position, participants were more willing to choose the non-atomic discourse entity that included the maximal group of the previously introduced characters as the antecedent of the plural pronoun, confirming the equivalence hypothesis (Koh &amp; Clifton, 2002). However, in sentences where the conjoined NPs were not in Subject position but the pronoun was overt, the equivalence hypothesis applied to almost the same extent as the Centering Theory and the theories proposed by Ariel (1990, 2001) and Carminati (2002), which have been proven to be valid for singular anaphora in null subject languages, as well. Specifically, the presence of the overt pronoun in these sentences restricted the creation of the non-atomic discourse entity consisting of all the three characters and forced participants to take the conjoined entities after the verb as the antecedent of the plural pronoun. In sentences where the first two characters were in Subject position, the fact that the characters were presented in this salient position seemed not to affect participants’ preferences to a great extent, since the creation of a non-atomic entity consisting of all the three characters took place again. An interesting result was the fact that in sentences where the first two characters were in Subject position, the preference for an antecedent in this position was bigger when the pronoun was overt. This result seems to contradict the Centering Theory and the theories proposed by Ariel and Carminati, according to which overt pronouns usually don’t choose antecedents in salient Subject position