Η δικαιοπολιτική αντιμετώπιση του φαινομένου της διαφθοράς ανωτέρων δημοσίων λειτουργών: Εθνική και διεθνής διάσταση
Creators: name: Μπαλάσκας, Αριστομένης Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Διαφθορά
Δίκτυα Διαφθοράς
Δημόσιοι Λειτουργοί
Corruption
Corruption Networks
Public Officials

description: Στο Πρώτο Κεφάλαιο εξετάζεται η δικαιοπολιτική προσέγγιση του φαινομένου με ιδιαίτερη αναφορά στη νομική έννοια της διαφθοράς, καθώς επιχειρείται η ανάδειξη του ευρύτερου χαρακτήρα της εν σχέσει προς τη δωροδοκία/δωροληψία. Εντοπίζονται διαφοροποιήσεις τόσο ως προς το εύρος της βλάβης του εννόμου αγαθού όσο και ως προς την ένταση της χρησιμοποίησης των μηχανισμών και λειτουργιών του δημοσίου τομέα για την επίτευξη των εγκληματικών στόχων των δραστών. Στο Δεύτερο Κεφάλαιο εντάσσεται σε συστηματικά πλαίσια η ανάλυση των εγκληματικών δικτύων διαφθοράς με παράθεση των διεθνών ακαδημαϊκών θεωριών για το δικτυακό φαινόμενο, με εστίαση στην τυπολογία και στα ουσιώδη στοιχεία της ανάλυσης των δικτύων, τα οποία αποτελούνται από πυρήνες (cores) και περιφέρειες (peripheries) δραστών, αλλά και στα λειτουργικά στοιχεία των εγκληματικών δικτύων ως παραγόντων που δημιουργούν και συντηρούν τη διαφθορά. Στο Τρίτο Κεφάλαιο ακολουθεί η ανάλυση του οικονομικού εγκλήματος εν σχέσει προς τη δικτυακή διαφθορά, με ανάπτυξη της εννοιολογίας και της περιπτωσιολογίας αυτού, όπως και των πραγματολογικών συσχετίσεων, συναφειών και αποκλίσεων του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος με τη δικτυακή διαφθορά. Στο Τέταρτο Κεφάλαιο αξιολογούνται και παρατίθενται δημοσίου δικαίου και θεσμικές πτυχές της δικτυακής διαφθοράς με ιδιαίτερη αναφορά στην πολιτική και υπηρεσιακή διαφθορά των ανωτέρων κρατικών λειτουργών, των πολιτικών αξιωματούχων, των δημοσίων υπαλλήλων και την ποινική ευθύνη των μελών της Κυβέρνησης. Ευσύνοπτα αναπτύσσονται οι αποχρώσεις ως προς τις εννοιολογικές και θεσμικές διαστάσεις του φαινομένου της δικτυακής διαφθοράς. Στο Πέμπτο Κεφάλαιο διατυπώνονται οι εξαιρετικά σημαντικές προσωποπαγείς και πραγματοπαγείς θεωρήσεις για τη δικτυακά οργανωμένη εγκληματικότητα, ενώ καταχωρούνται κρίσεις και αναφορές για τη σπονδύλωση της έννοιας του οργανωμένου εγκλήματος με άξονα αναφοράς τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του διασυνοριακού οργανωμένου εγκλήματος. Αναδεικνύονται οι κρίσιμες αντιστίξεις μεταξύ της στοχοθεσίας, της δομής και της λειτουργίας των εγκληματικών οργανώσεων σε σχέση με τα δίκτυα διαφθοράς. Στο Έκτο Κεφάλαιο αποτυπώνεται η απάντηση του ευρωπαϊκού και διεθνούς ποινικού δικαίου στη δημόσια διαφθορά, με παράθεση και αναφορές στην ελληνική έννομη τάξη, στην κοινοτική – ενωσιακή νομοθεσία, στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ, του Συμβουλίου της Ευρώπης και του ΟΗΕ. Επιπλέον παρατίθενται οι σχετικές ρητές αναφορές των ως άνω Συνθηκών ή των Προοιμίων τους σε δίκτυα διαφθοράς ή σε δομολειτουργικά στοιχεία που περιγράφουν δικτυακές μορφές εγκληματικότητας, χωρίς όμως να ορίζονται και να αναλύονται με επάρκεια. Στο Έβδομο Κεφάλαιο δε θα μπορούσε να παραλειφθεί η συσχέτιση της δημόσιας δικτυακής διαφθοράς με τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και την παραβίαση των διατάξεων περί πόθεν έσχες, ιδίως σε ποινικοδογματικό επίπεδο, όπως επίσης και με έννοιες συμπλεκόμενες και συνυφαινόμενες στην δικτυακή διαφθορά, ήτοι του ξεπλύματος χρήματος των πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων και των συναφών ρυθμίσεων για τη συμμετοχή δημοσίων λειτουργών και κρατικών αξιωματούχων σε υπεράκτιες εταιρείες ή του ελέγχου της επιχορήγησης και χρηματοδότησης ΜΚΟ. Στο Όγδοο Κεφάλαιο οριοθετούνται οι ποιοτικές διαστάσεις της δημόσιας δικτυακής διαφθοράς ως υπηρεσιακού εγκλήματος, με αναφορές ιδίως στα ποινικοδογματικά στοιχεία της δωροδοκίας/δωροληψίας πολιτικών-κρατικών αξιωματούχων και δημοσίων λειτουργών-υπαλλήλων, κατά την παράθεση της ανάλυσης των επιμέρους νομοτυπικών υποστάσεων των παραπάνω εγκλημάτων, ειδικώς όπως ισχύουν μετά την τροποποίηση του ΠΚ με το Ν. 4619/2019 με τις επενεχθείσες έκτοτε αλλαγές. Στο Ένατο και τελευταίο Κεφάλαιο της διατριβής επιδιώκεται η άρθρωση και η συστηματική διατύπωση της πρότασης εισαγωγής ποινικής διάταξης για τα δίκτυα διαφθοράς. Αναζητούνται οι σχέσεις μεταξύ θεσμικής και νομολογιακής επιβεβαίωσης της δομής και λειτουργίας εγκληματικών δικτύων διαφθοράς –ιδίως σε διαχρονική διάσταση βάσει πορισμάτων αρμοδίων Κοινοβουλευτικών Επιτροπών και αποφάσεων του Αρείου Πάγου– και της ιχνηλάτησης των διαφορετικών χαρακτηριστικών που προσδιορίζουν το οργανωμένο έγκλημα. Με βάση την ως άνω μεθοδολογία, η νομοτυπική υπόσταση και η ποινικοδογματική ratio εντάσσονται ως αναγκαίες προϋποθέσεις, προκειμένου να προσεγγιστεί κατά τρόπο εννοιολογικά και πραγματολογικά άρτιο η χρησιμότητα της εισαγωγής της νομοτυπικής μορφής των δικτύων διαφθοράς στο corpus του ΠΚ.
description: a. The submitted - as doctoral thesis - presentation aims to approach the Penal Law science through enrichment of ongoing penal dogma, concerning crimes of corruption committed by actors or groups under the management of organized criminal networks. The presented legal basis approaches the sense and concept of public corruption at crimes of official misconduct, bribery and fraud against the financial interests of EU, that aim to specify the wide range of economic criminality, along with corporate offences, money laundering and crimes of corruption on private sector. The presented structure and function of ΄΄criminal corruption networks΄΄ intends to explain and compare crucial penal terms, that are used as isolated terms on International and European Law Conventions and Statutories against corruption (European Union – Anti-fraud and anti-corruption legislation, Organization for Economic Cooperation and Development – Anti-Bribery Convention on International Business Transactions, United Nations – Convention against Corruption, Council of Europe – Penal Law Convention against Corruption) but they are not yet codified as a penal scheme, and furthermore as a certain criminal role for each participant who acts by particular crimes but obeys or gives account to a distinct criminal network, a corruption network. b. The established opinion of that thesis is about combating successfully the corruption phenomenon mainly on public sector of administration and finance. Both the penal and criminal conclusions or solutions are intersected, as they join between the grey areas of illicit/delinquent behavior and illegal/criminal action, their causes and consequences. It seems that creation, development and establishment of uncontrollable gangs, groups and networks and the antisocial opposition to state institutions, so as civil and economic form and structure, at a given society, favors corruption to function and dwell onto agile corruption networks, which easily turn - following a complicate and dangerous procedure of social engineering - to wide, oversocial and spread criminal corruption networks with main accesses, instruments and goals organized crime, money laundering, bribery, illicit enrichment crimes, in which are involved public or state officials and members of political parties. It also concerns the criminal relation between them and media owners or corporate executives, illegal offshore companies, trade of influence and embezzlement . c. This emphasis on criminal networks reflects a growing acknowledgment, among researches into crime, and the realization by law enforcement agencies, as they detect patterns of organized crime that do not fit the past analyses or implementations. The German BKA (BundesKriminalAmt) for example has observed a few years ago that most of the criminal organizations it investigates are ΄΄loose networks΄΄. Their pervasiveness, their capacity to coexist both within and outside hierarchies, establishing what is considered as heterarchy, their ability to make markets more efficient by facilitating directed flows of information and commodities, give networks an elusive quality. They are plastic organizations that can be molded in many different ways. Through technological means and communications, transaction networks facilitate the operation of larger and more dispersed criminal corruption networks as their critical force multiplier.