Μια πρώτη χαρτογράφηση των ιδεολογικών και αισθητικών αναζητήσεων του Σωτήρη Σκίπη
Creators: name: Δροσοπούλου, Τασία Ηλία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Γαλλικός και Ρωμαίικος Συμβολισμός
Θεατρικά έργα στην Ελλάδα στα τέλη του 19ου αιώνα
Διαμόρφωση εγχώριας λογοτεχνίας
French and Romaic Symbolism
Theatrical plays in Greece at the end of the 19th century
The molding of the indigenous literature

description: Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια πρώτη χαρτογράφηση των ιδεολογικών και αισθητικών αναζητήσεων του ποιητή, θεατρικού συγγραφέα, δημοσιογράφου, εκδότη και ακαδημαϊκού Σωτήρη Σκίπη (1881-1952). Η έρευνα στοχεύει στο να φέρει στο φως θεωρητικά κείμενα και θεατρικά έργα του συγγραφέα που παραμένουν άγνωστα μέχρι τώρα ή ελάχιστα γνωστά. Εξαιτίας του αχαρτογράφητου τοπίου της έρευνας και του όγκου των πηγών, η εργασία εστιάζει την προσοχή της κυρίως στις δύο πρώτες δεκαετίες τις λογοτεχνικής παραγωγής του συγγραφέα, δηλαδή από το 1900 μέχρι το 1920. Σύμφωνα με τους μελετητές της εποχής, ο Σωτήρης Σκίπης ανήκει σε μια πλειάδα διανοούμενων και λογοτεχνών που έχουν ανδρωθεί μέσα στο πλαίσιο του νεορομαντισμού και της «πολυεπίπεδης διαμάχης ορθολογισμού - ανορθολογισμού, νατουραλισμού - συμβολισμού». Υπήρξε πρωτοπόρος στην προσπάθεια δημιουργίας ενός συμβολισμού «ανυποχώρητα ευρωπαϊκού και ταυτόχρονα απολύτως ρωμαίικου». Η πραγμάτευση του θέματος της εργασίας ξετυλίγεται σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο γίνεται μια συνοπτική αναφορά στο κίνημα του Γαλλικού Συμβολισμού, εστιάζοντας κυρίως στη σχέση του Σωτήρη Σκίπη με τον Ζαν Μορεάς, εισηγητή του κινήματος στη Γαλλία. Επίσης, διερευνάται η επαφή τού ποιητή με την ευρωπαϊκή πρωτοπορία, καθώς ο Σκίπης ανήκε σε αυτούς που έζησαν από κοντά τις εξελίξεις στη γαλλική πρωτεύουσα και υπήρξε φίλος του Ανατόλ Φρανς, του Πωλ Φορ και του Φρειδερίκου Μιστράλ. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες κατά την έλευση του Συμβολισμού στην Ελλάδα τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και την πρόσληψή του από την εγχώρια λογοτεχνία. Επίσης, παρουσιάζεται το περιοδικό του Σωτήρη Σκίπη Ακρίτας, στο οποίο ο ποιητής διατυπώνει τις απόψεις του για την ανάγκη δημιουργίας μιας εθνικής λογοτεχνίας. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο, η εργασία εστιάζει στα θεατρικά έργα του Σωτήρη Σκίπη και στη σχέση του γενικότερα με το θέατρο της εποχής. Αν και η δραματουργική παραγωγή του είναι πιο ισχνή σε σχέση με την ποιητική του, είναι όμως χαρακτηριστική τόσο για το πνεύμα όσο και για τις ιδιαίτερες συνθήκες που διαμορφώθηκαν στην ελληνική δραματουργία της εποχής, κυρίως μέσα στον κύκλο των δημοτικιστών. Βασικό συμπέρασμα της παρούσας μελέτης είναι ότι ο Σωτήρης Σκίπης αποτελεί για τα ελληνικά γράμματα μιας μεταβατικής και ενδιαφέρουσας εποχής ιδιαίτερη περίπτωση. Ζει με εγρήγορση στο επίκεντρο των εξελίξεων της εποχής του και δεν παρακολουθεί απλώς, μετέχει στις ευρωπαϊκές εξελίξεις του κόσμου γύρω του και στις λογοτεχνικές ζυμώσεις -μέσα από τις επαφές και τη φιλία του με σημαντικά πρόσωπα- που διαμορφώνουν τους όρους και το όραμα, τα οποία δίνουν ώθηση, έμπνευση και ρυθμό στην Τέχνη. Απώτερος στόχος και υψηλή Ιδέα του «απέθαντου ποιητή» ήταν η σύνδεση της σύγχρονης ευρωπαϊκής τέχνης με τη εγχώρια προσπάθεια για πνευματική αναγέννηση της πατρίδας του
description: The present paper attempts to chronicle the ideological and aesthetic inclinations of the poet, theatrical writer, journalist, editor and scholar Sotiris Skipis (1881-1952). The study aims to bring into light the theoretical texts and the theatrical plays of the writer, still unknown or merely known. Due to the uncharted field of study and the volume of the sources, the paper focuses mostly on the two first decades of his literary production that is from 1900 up to 1920. According to the researchers of the time, Sotiris Skipis belongs to a plethora of intellects and literaries who matured into the context of neo-romantism and the “multi-level conflict between rationalism and irrationalism, naturalism and symbolism”. He was a pioneer of the effort to create a symbolism “adamantly European and at the same time absolutely Romaic”. The analysis of the topic is undertaken in three chapters. In the first chapter, the movement of French Symbolism is comprehensively presented, focusing mostly on the relation between Sotiris Skipis and Jean Moréas who introduced the movement in France. Moreover, the contacts of the poet with the European avant-guard are scrutinized, as Skipis was among those who experienced firsthand the developments in the French capital and was a friend of Anatole France, Paul Fort and Frédéric Mistral. The second chapter refers to the particular historical context that prevailed when Symbolism was introduced into Greece during the first two decades of the 20th century and its perception by the indigenous literature. Furthermore, Sotiris Skipis’ review Akritas is presented, in which the poet expresses his views on the question of the necessary establishment of a national literature. Finally, the third chapter is devoted to the theatrical plays of Sotiris Skipis and to his broader relation with the theatre of the time. Even though his dramatic production is meager compared to his poetic one, however is typical of the spirit and the particular conditions established in the Greek dramatic art of the time, particularly within the circle of demoticists. The basic conclusion of the present study is that Sotiris Skipis consists a particular case of a transitional and interesting era of the Greek literature. He remains vigilant in the epicenter of the trends of his time and is not simply a viewer but a participant of the European developments in the world around him, as well as of the literary unrest – through his contacts and his friendship with important persons – that shape the conditions and the vision, which provide impulse, inspiration and rhythm to the Art. The ultimate goal and the exalted Idea of the “undead poet” was the link between the modern European art and the indigenous effort for the spiritual rebirth of his motherland.