Πρόληψη και ικανότητα ταχείας ανάκαμψης παράκτιων περιοχών από φαινόμενα μετεωρολογικής παλίρροιας
Creators: name: Παπαθωμάς, Εφραίμ Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Ταχεία ανάκαμψη - ελαστικότητα
Ήπιες μέθοδοι προστασίας
Μετεωρολογική παλίρροια
Διαχείριση πλημμυρικής επικινδυνότητας
Κλιματική αλλαγή
Resilience
Soft engineering protection methods
Storm surge
Flood risk management
Climate change

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εξετάζει την πρόληψη πλημμυρικών κινδύνων και την ικανότητα ταχείας ανάκαμψης παράκτιων περιοχών από φαινόμενα μετεωρολογικής παλίρροιας. Συγκεκριμένα διερευνάται η έννοια της ταχείας ανάκαμψης ή ελαστικότητας στο πλαίσιο της διαχείρισης πλημμυρικής επικινδυνότητας, καθώς και η εφαρμογή νέων μέσων προστασίας των παράκτιων περιοχών υπό τον κίνδυνο πλημμύρας ή διάβρωσης. Η άνοδος της μέσης στάθμης της θάλασσας και η εμφάνιση επικίνδυνων καιρικών φαινομένων σε όλες τις γωνιές του πλανήτη, αποτελούν προϊόν της κλιματικής αλλαγής η οποία συντελείται τις τελευταίες δεκαετίες. Παρά την διάσταση απόψεων στην προέλευση αυτής της αλλαγής, ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού, το οποίο κατοικεί στην παράκτια ζώνη, η οποία και είναι πυκνά δομημένη και αστικοποιημένη, βρίσκεται σε κίνδυνο. Στην κατεύθυνση αυτή αναλύονται αρχικά οι σημαντικότερες επιπτώσεις της μεταβολής του κλίματος στις ακτογραμμές και εξετάζονται εκτενέστερα φαινόμενα όπως οι μετεωρολογικές καταιγίδες και η διάβρωση των ακτών. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η έννοια της ταχείας ανάκαμψης ή ελαστικότητας, όπως αυτή ορίζεται στην ελληνική και ξενόγλωσση ακαδημαϊκή και διαδικτυακή βιβλιογραφία. Η έννοια εισάγεται στη διαχείριση πλημμυρικής επικινδυνότητας, όπου και υπογραμμίζονται τα κύρια χαρακτηριστικά της, όπως ο ρυθμός ανάκτησης ή ο βαθμός σταδιακής απόκρισης του συστήματος σε μία εξωτερική διαταραχή. Αναφέρεται επίσης η σχέση της έννοιας της ταχείας ανάκαμψης με έννοιες όπως η αντίσταση ενός συστήματος, η τρωτότητα και η προσαρμοστικότητα, ενώ τέλος καθορίζεται το πλαίσιο για τη διαμόρφωση μίας στρατηγικής αντιμετώπισης των ακραίων φαινομένων μέσω του σχεδιασμού και την εφαρμογή νέων μεθόδων. Στο επόμενο κεφάλαιο περιγράφονται οι δημοφιλέστερες «ήπιες» μέθοδοι προστασίας περιοχών από πλημμύρες, οι οποίες δεν αντιμάχονται αλλά συνεργάζονται με την φύση. Ο σχεδιασμός των ήπιων μεθόδων προστασίας είναι απόλυτα συμβατός με την έννοια της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης των Παράκτιων Ζωνών (ICZM) που αποτελεί και Ευρωπαϊκό πρότυπο Περιβαλλοντικής Διαχείρισης των Ακτών. Τα νέα αυτά μέσα προστασίας έρχονται να αντικαταστήσουν τις λεγόμενες «σκληρές» μεθόδους κατασκευής και διαμόρφωσης τους παραλιακού μετώπου, οι οποίες ευθύνονται για την περαιτέρω διάβρωση των ακτών και για αναποτελεσματικότητα απέναντι στην αύξηση της έντασης των μετεωρολογικών καταιγίδων. Τέλος, μέσω της χρήσης των νέων αυτών τεχνικών προστασίας και των αρχών της ταχείας ανάκαμψης, παρουσιάζεται μία πρόταση αναδιαμόρφωσης ενός μέρους του παραλιακού μετώπου της πόλης της Αλεξανδρούπολης, η οποία και βρίσκεται στο βόρειο κομμάτι του Αιγαίου πελάγους, το οποίο έχει πληγεί από σημαντικά πλημμυρικά φαινόμενα την τελευταία δεκαετία.
description: The current master diploma thesis examines flood risk prevention and the ability of coastal areas to recover rapidly from storm tides and floods due to storm surges. More specifically, it explores the concept of resilience in flood risk management, as well the implementation of new safety measures against coastal flooding or erosion. Sea level rising and the appearance of extreme weather events around the globe, are attributed to climate, undergoing change during the last decades. Despite the difference of opinion on the origin of this change, much of the world’s population, which resides in densely urbanized coastal areas, is currently in danger. In this direction, initially the main aspects of climate change impact on coastlines are analyzed and then extreme natural events, such as storm surges and beach erosion are examined thoroughly. Secondly the concept of resilience is defined, based on Greek and foreign academic literature and web sources related to this matter. The concept is introduced in flood risk management and its main characteristics are highlighted, such as the recovery rate of a system or the graduality of response to a disturbance. The relationship between resilience and other concepts like the resistance of a system, vulnerability and adaptability is also discussed, and lastly a framework for the development of response strategies is set, through design and implementation of new protection methods. Turning to the next chapter “soft” engineering methods against flooding are described, which do not conflict but cooperate with nature. The design of such “soft” protection methods is fully compatible with the concept of Integrated Coastal Zone Management (ICZM) which also follows the European standard for Coastal Environmental Management. These new protection measures come to replace the so-called “hard” engineering methods which were used for shaping the seafront and are responsible for further coastal erosion and inefficiency towards the increasing intensity of storm surges. Finally, through the usage of these new protection techniques and resilience’s main principles, a proposal for the redevelopment of Alexandroupoli’s waterfront is presented, a city located in the northern part of Aegean Sea, while the latter is being hit by major floods during the last decade.