Οι λειτουργικές κατηγορίες στον ελληνικό αγραμματισμό
Creators: name: Φυνδάνης, Βαλάντης Ι.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Νευρογλωσσολογία/νευροψυχολογία, αφασία,
Αγραμματισμός,
Λειτουργικές κατηγορίες, Χρόνος,
Συμφωνία,
Οψη,
Αρνηση,
Συμπληρωματικός δείκτης, Σύνταξη,
Συντακτική διαταραχή, Ψυχολογική/γνωστική διαταραχή,
Πόροι επεξεργασίας,
Μνήμη εργασίας,
Βραχυπρόθεσμη μνήμη, Ερμηνεύσιμα χαρακτηριστικά, Μη ερμηνεύσιμα χαρακτηριστικά
Neurolinguistics/neuropsychology, Aphasia,
Agrammatism,
Functional categories,
Tense,
Agreement,
Aspect,
Negation,
Complementiser,
Syntax,
Syntactic impairment/deficit, Psychological/cognitive Impairment/deficit, Processing resources,
Working memory,
Short-term memory, Interpretable features, Uninterpretable features

description: Η παρούσα μελέτη, έχοντας ως θεωρητικό πλαίσιο τη Γενετική Γραμματική (Chomsky, 1981, 1995), διερευνά την ικανότητα τριών ελληνόφωνων αγραμματικών αφασικών να χειρίζονται ορισμένες λειτουργικές κατηγορίες: το Συμπληρωματικό Δείκτη (ΣΔ), την Άρνηση (Άρν), τη Συμφωνία (Συμφ), το Χρόνο (Χρν) και την Όψη. Για τον έλεγχο αυτών των κατηγοριών διενέργηθηκε μια σειρά από δομημένες δοκιμασίες. Επιπλέον, εξετάστηκε η επίδραση στην αγραμματική επίδοση και κάποιων άλλων παραμέτρων, όπως η συχνότητα εμφάνισης και η μορφολογική ομαλότητα του ρήματος, καθώς επίσης και η δομική πολυπλοκότητα της πρότασης. Ένας από τους βασικούς στόχους αυτής της μελέτης είναι ο έλεγχος της εγκυρότητας ορισμένων ερμηνειών του αγραμματισμού που έχουν προταθεί ως σήμερα, όπως είναι η Υπόθεση της Αποκοπής του (Συντακτικού) Δέντρου (ΥΑΔ) (Friedmann &amp; Grodzinsky, 1997) και η Υπόθεση της Διαταραχής των Ερμηνεύσιμων Χαρακτηριστικών (ΥΔΕΧ) (Nanousi et al., 2006∙ Varlokosta et al., 2006). Τα αποτελέσματα παρέχουν εμπειρική υποστήριξη στην ΥΔΕΧ, καθώς οι κατηγορίες Χρν, Όψη, Άρν και ΣΔ, που στο σύνολό τους φέρουν ερμηνεύσιμα χαρακτηριστικά, βρέθηκαν σοβαρά διαταραγμένες, ενώ η Συμφ, που φέρει μη ερμηνεύσιμο χαρακτηριστικό, βρέθηκε σε σχετικά καλή κατάσταση. Αντίθετα, δεδομένου ότι η Όψη βρίσκεται χαμηλότερα από το Χρν και τη Συμφ στη συντακτική ιεραρχία της Ελληνικής, αυτά τα αποτελέσματα δεν μπορούν να ερμηνευτούν βάσει της ΥΑΔ. Στη βάση των ποσοτικών και των ποιοτικών στοιχείων που παρέχουν τα προτύπα των αγραμματικών συμμετεχόντων, υποστηρίζεται πως αυτοί έχουν δύο διαταραχές: μια γλωσσική/συντακτική που πλήττει όλες τις λειτουργικές κατηγορίες και μια «ψυχολογική/γνωστική» που αφορά τους περιορισμένους πόρους επεξεργασίας των εν λόγω ατόμων. Υποστηρίζεται πως αυτό που καθιστά τις κατηγορίες με ερμηνεύσιμα χαρακτηριστικά πιο ευάλωτες από τις κατηγορίες με μη ερμηνεύσιμα χαρακτηριστικά είναι η συνδυασμένη δράση τριών παραμέτρων: α) οι αγραμματικοί (αυτής της έρευνας τουλάχιστον) διαθέτουν μειωμένους πόρους επεξεργασίας, β) έχουν μια συντακτική διαταραχή που πλήττει τις λειτουργικές κατηγορίες και γ) οι κατηγορίες με ερμηνεύσιμα χαρακτηριστικά είναι υπολογιστικά πιο απαιτητικές, καθώς απαιτούν ενσωμάτωση γραμματικής και εννοιακής πληροφορίας. Αντίθετα, για τις «μη ερμηνεύσιμες» κατηγορίες όπως η Συμφ επαρκεί η επεξεργασία μόνο της γραμματικής πληροφορίας
description: The present study, conducted within the general framework of Generative Grammar (Chomsky, 1981, 1995), investigates the ability of three Greek-speaking agrammatic aphasics to handle a number of functional categories: Complementiser (C), Negation (Neg), Agreement (Agr), Tense (T), and Aspect (Asp). To test these categories, a series of structured tasks were administered. Furthermore, the effect of some other variables on the agrammatic performance was also explored, such as the frequency of occurrence and the morphological regularity of the verb, as well as the structural complexity of the sentence. One of the principle goals of this study is to test some accounts of agrammatism proposed so far, such as the Tree Pruning Hypothesis (TPH) (Friedmann &amp; Grodzinsky, 1997) and the Interpretable Features’ Impairment Hypothesis (IFIH) (Nanousi et al., 2006; Varlokosta et al., 2006). The results are in line with the IFIH, since T, Asp, Neg and C –which all bear interpretable features– were found severely impaired, while Agr, which bears an uninterpretable feature, was found relatively spared. In contrast, given that Asp is lower than T and Agr in the syntactic hierarchy in Greek, these results cannot be accounted for by the TPH. On the basis of quantitative and qualitative aspects of the patterns of our agrammatic participants, it is argued that they have two deficits: a linguistic/syntactic one affecting functional categories across the board, and a “psychological/cognitive” one, namely a limitation of processing resources. Therefore, it is suggested that what renders the categories with interpretable features more vulnerable than those with uninterpretable features is the synergistic effect of three facts: i) agrammatic speakers (at least the ones participated in the present study) suffer from a reduction of processing resources, ii) they have a syntactic deficit affecting functional categories, and iii) the categories with interpretable features are more demanding in terms of processing resources, as they require integration of grammatical and conceptual knowledge. In contrast, implementation of only grammatical knowledge is sufficient for “uninterpretable” categories like Agr