Οι φοιτητές ιατρικής ως αποδέκτες του μάρκετινγκ των φαρμακευτικών εταιρειών
Creators: name: Φιλιππιάδου, Μαγδαληνή Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Φοιτητές ιατρικής
Φαρμακευτικές εταιρείες-μαρκετινγκ
Φαρμακευτικοί αντιπρόσωποι-αλληλεπίδραση
Κώδικας ιατρικής δεοντολογίας
Medical students and marketing of pharmaceutical companies
Relationships between pharmaceutical sales representatives and medical students

description: Σύμφωνα με τεκμηριωμένες έρευνες, το μάρκετινγκ που χρησιμοποιούν οι φαρμακευτικές εταιρείες για την προώθηση των προϊόντων τους επηρεάζει τη συμπεριφορά συνταγογράφησης των ιατρών. Όπως οι ιατροί, έτσι και οι φοιτητές ιατρικής, συχνά εκτίθενται σε αυτού τους είδους τις αλληλεπιδράσεις, ενώ περιορισμένος είναι ο αριθμός των μελετών που διερευνούν τον αντίκτυπο αυτών των αμφίδρομων σχέσεων στη συμπεριφορά και στη νοοτροπία τους. Στόχος της παρούσας μελέτης είναι η καταγραφή των αλληλεπιδράσεων μεταξύ φοιτητών ιατρικής και φαρμακευτικών αντιπροσώπων, η συχνότητα αποδοχής αυτού του είδους παροχών, καθώς και ο σχολιασμός των ηθικών διαστάσεων και προβληματισμών του φαινομένου αυτού. Για τη συλλογή των απαντήσεων των φοιτητών χρησιμοποιήθηκε ένα ηλεκτρονικό, ανώνυμο, αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο που εστάλη σε ένα τυχαιοποιημένο δείγμα 1000 φοιτητών από το σύνολο των φοιτητών που είναι εγγεγραμμένοι τα τελευταία 8 έτη στο σύστημα e-learning της σχολής. Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPPS ενώ για τη συμπερασματολογία το x2-τεστ του Pearson. Στο ερωτηματολόγιο απάντησαν 412 άτομα εκ των οποίων το 52.7% ήταν γυναίκες και το 47.3% άνδρες. Το 13.3% του πληθυσμού μας ήταν πρωτοετείς φοιτητές, το 13.1% δευτεροετείς, το 21.4% τριτοετείς, το 15.8% τεταρτοετείς, το 11.7% πεμπτοετείς, το 16.5% εκτοετείς και το 8.4%, φοιτητές μεγαλύτερων ετών. Όσο αυξάνονται τα έτη σπουδών τόσο πιο συχνά εκτίθενται και οι φοιτητές στο μάρκετινγκ των φαρμακευτικών εταιρειών. Στα πιο συχνά είδη μάρκετινγκ των φαρμακευτικών εταιρειών συγκαταλέγονται τα δώρα μικρής αξίας αλλά μη εκπαιδευτικού χαρακτήρα, όπως τα στυλό και οι κούπες, με το 59.0% των φοιτητών να δηλώνουν πως έχουν αποδεχτεί παρόμοιο δώρο, καθώς και η παρακολούθηση σεμιναρίου/ημερίδας που διοργανώθηκε από φαρμακευτική εταιρεία, με το 45.6% των φοιτητών να δηλώνουν πως έχουν συμμετάσχει. Ένα αρκετά μεγάλο ποσοστό των φοιτητών (40.3%) θεωρεί πως η πλειοψηφία των στρογγυλών τραπεζών που επιχορηγούνται από τις φαρμακευτικές εταιρείες είναι χρήσιμες και εκπαιδευτικές, ενώ η πλειοψηφία των φοιτητών δεν θεωρεί ηθικά αποδεκτή την αποδοχή δώρων και γευμάτων από τις φαρμακευτικές εταιρείες με γνώμονα το χαμηλό τους εισόδημα. Παρόλα αυτά, το 24.5% του συνόλου των φοιτητών και ειδικότερα το 47.1% των φοιτητών του 6ου έτους έχουν αποδεχτεί δωρεάν γεύματα από τις φαρμακευτικές εταιρείες ενώ το 59% έχει αποδεχτεί δώρα μικρής αξίας. Αντικρουόμενα ήταν τα αποτελέσματα αναφορικά με το εάν θα έπρεπε η σχολή τους να απαγορεύει τις συναντήσεις με τους φαρμακευτικούς αντιπροσώπους και κατά πόσο το ενημερωτικό υλικό που παρέχεται από τις φαρμακευτικές εταιρείες είναι ένας πολύ καλός τρόπος εκμάθησης πληροφοριών για τα νέα φαρμακευτικά σκευάσματα. Τέλος, το 50% περίπου των φοιτητών διαφωνούν ως προς το ότι η αποδοχή κάποιου δώρου ή γεύματος από φαρμακευτικούς αντιπροσώπους θα αυξήσει και την πιθανότητα να συνταγογραφήσουν οι ίδιοι μελλοντικά τα προϊόντα της συγκεκριμένης φαρμακευτικής εταιρείας. Το εντυπωσιακό είναι όμως ότι το 43.4% συμφώνησαν εν μέρει με τη δήλωση αυτή, ενώ απόλυτη συμφωνία εξέφρασε το 12.1%. Συνεπώς, ένα αρκετά σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού θεωρούν ότι οι συμφοιτητές τους πράγματι θα συνταγογραφούσαν πιο συχνά τα προϊόντα μιας συγκεκριμένης φαρμακευτικής εταιρείας εάν αποδέχονταν δώρα ή γεύματα από αυτήν. Αν και η πλειοψηφία των φοιτητών ιατρικής του Α.Π.Θ δεν θεωρεί ηθικά αποδεκτή την αποδοχή δώρων και γευμάτων από τις φαρμακευτικές εταιρείες, ωστόσο, διαπιστώσαμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό του συνόλου των φοιτητών έχουν αποδεχτεί γεύματα ενώ ένα εξίσου μεγάλο ποσοστό αυτών έχουν αποδεχτεί δώρα μικρότερης αξίας. Παράλληλα, σημειώνεται μία αντίφαση στις απαντήσεις των συμμετεχόντων καθώς ενώ η πλειοψηφία αυτών δεν πιστεύει πως το μάρκετινγκ των φαρμακευτικών εταιρειών θα επηρέαζε τη δική τους τακτική ως προς τη συνταγογράφηση, ωστόσο, φαίνεται πως διαμορφώνουν αντίθετη άποψη για τους συναδέλφους τους. Τέλος, διαπιστώνεται, πως πιθανόν οι φοιτητές ιατρικής του ΑΠΘ να μην είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για αυτού του είδους τις αλληλεπιδράσεις, γεγονός που δημιουργεί την ανάγκη προσθήκης κάποιου σχετικού σεμιναρίου ή μαθήματος στα πλαίσια του εκπαιδευτικού προγράμματος της σχολής.
description: According to evidence-based studies, marketing strategies used by drug companies in order to promote their products affect eventually the prescription behavior of physicians. Likewise, the medical students are often exposed to this kind of interactions, whereas limited are the studies investigating the impact of these interactive relationships on students’ behavior, mentality and beliefs. The aim of this study was to assess the interactions between medical students and pharmaceutical sales representatives, to detect the rate of this kind of benefits, and finally to comment and study the moral dimensions and the concerns raised by this phenomenon. To record the students’ responses, we used an online, anonymous, self-administered questionnaire which was sent to a randomized sample of 1000 students who were registered during the last 8 years in the e-learning system of the Medical Faculty of the Aristotle University of Thessaloniki. For the statistical analysis, we used the statistical package SPPS and Pearson's chi-squared test. Our questionnaire was replied by 412 medical students. Women constituted 52.7% of the study’s population whereas men 47.3%. The 13.3% of our population was first year students, 13.1% second year students, 21.4% third year students, 15.8% fourth year students, 11.7% fifth year students, 16.5% sixth year students and finally 8.4% was constituted by students who have passed the sixth year of their studies. Over the years, the students are exposed more frequently in the pharmaceutical marketing. The most common kinds of pharmaceutical marketing are non-educational gifts of small value, such as pens and cups. Specifically, 59.0% of students stated that they have accepted a similar gift, while 45.6% of students admitted of participating in seminars or workshops organized by pharmaceutical companies. A fairly large percentage of students (40.3%) believe that the majority of the roundtable discussions sponsored by pharmaceutical companies are helpful and educational, while the majority of students do not consider accepting gifts and meals from drug companies as a morally acceptable behavior justified by their low income status. However, 24.5% of all students and particularly 47.1% of 6th year students have accepted free lunches from pharmaceutical companies while 59% of them have accepted gifts of small value. Conflicting seemed to be the results as to whether the medical school should prohibit meetings with pharmaceutical sales representatives and whether the information material provided by pharmaceutical companies is a satisfactory way to gain information regarding new medications. Finally, about 50% of students disagree with the statement according to which, accepting a gift or meal from pharmaceutical sales representatives will also increase their likelihood to prescribe products of the pharmaceutical company in the future. Interestingly, 43.4% of the population agreed partially with this statement, while absolute agreement was expressed by 12.1% of the students. Therefore, an essential percentage of the population believe that their fellow students would actually prescribe more often products of a particular drug company if they accepted gifts or free meals from it. Although the majority of medical students of AUTH do not consider accepting gifts and meals from drug companies as morally, we documented that a large percentage of all students have accepted meals while an equally large percentage of them have accepted gifts of small value. Furthermore, we noted a contradiction in the participants' answers• the majority of them, did not believe that accepting gifts from pharmaceutical companies would affect their own prescription behavior, however, they seem to form a different view for their colleagues. Finally, we concluded that probably the medical students of AUTH are not adequately prepared for such interactions, phenomenon which creates the need for including an extra course in the educational program of AUTH’s Medical School.