Συμβολή στην μελέτη του βίου και του έργου του Ιωαννικίου Καρτάνου
Creators: name: Βρέττα Ελπίς Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ιωαννίκιος Καρτάνος
Κέρκυρα
Παλαιά και Καινή Διαθήκη
Ioannikios Kartanos
Kerkyra
Old and New Testaments

description: Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να συμβάλει στη μελέτη του βίου και του έργου του μοναχού και λόγιου Ιωαννίκιου Καρτάνου, με ιδιαίτερη βαρύτητα να δίνεται στην εξέταση της Παλαιάς τε καί Νέας Διαθήκης, του γνωστότερου και σημαντικότερου έργου του. Η προσωπικότητα του Ιωαννίκιου Καρτάνου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την μελέτη του ελληνικού 16ου αιώνα και τις αρχές της ελληνικής τυπογραφίας. Στον Καρτάνο αποδίδονται από πολλούς τα εύσημα του πρώτου συγγραφέα της ελληνικής δημώδους διαλέκτου και του δημιουργού του πρώτου ελληνικού “best seller”. Μέχρι τώρα η περίπτωσή του έχει απασχολήσει την επιστημονική έρευνα με έναν μάλλον μονόπλευρο τρόπο. Οι φιλόλογοι έχουν ασχοληθεί αρκετά με την περίπτωσή του και τα τελευταία χρόνια το έργο του γνώρισε και μια φροντισμένη επανέκδοση, ως του πρώτου εντύπου στη δημώδη ελληνική. Μάλιστα από αυτούς τους ερευνητές ο Καρτάνος παρουσιάζεται ως ένας πρόδρομος του Δημοτικισμού, ο οποίος, όπως και οι μεταγενέστεροι δημοτικιστές υπέστη διώξεις για τις γλωσσικές του θέσεις, ενώ ο απλός λαός αγκάλιασε με θέρμη το έργο του. Αντίθετα με τους φιλολόγους, οι θεολόγοι και γενικότερα η θεολογική επιστημονική έρευνα έχει αγνοήσει επιδεικτικά την περίπτωση του Καρτάνου. Ακόμα και ο Gerhard Podskalsky στο μνημειώδες έργο του για την ελληνική θεολογία στα χρόνια της Τουρκοκρατίας αρκείται στο να αναφέρει απλώς το όνομά του δυο φορές, στην ενότητα που αφιερώνει στον Παχώμιο Ρουσάνο και στις πηγές του έργου του Δαμασκηνού Στουδίτη. Αυτό το κενό προσπαθούμε να καλύψουμε με την παρούσα εργασία, που σκοπό έχει να παρουσιάσει την περίπτωση του Ιωαννίκιου Καρτάνου, την προσωπικότητά του και την αξία του έργου του Παλαιά τε καί Νέα Διαθήκη. Η οπτική με την οποία επιχειρούμε να το παρουσιάσουμε είναι ιστορική και θεολογική. Σκοπός μας είναι να φανερωθεί αυτή η προσωπικότητα, απαλλαγμένη τόσο από το φωτοστέφανο του μάρτυρα της Δημοτικής που του απέδωσαν οι φιλόλογοι, όσο και από τον χαρακτηρισμό του αιρεσιάρχη που του απέδωσαν οι σύγχρονοί του θεολόγοι. Πρόθεσή μας λοιπόν είναι να τον παρουσιάσουμε χωρίς προκατασκευασμένες ιδέες. Όργανα σε αυτήν μας την εργασία είναι τα ίδια τα κείμενα του Καρτάνου και όσα η πρόσφατη αρχειακή έρευνα μας αποκάλυψε για το πρόσωπό του
description: The present work aspires to contribute to the study of the life and work of the monk and scholar Ioannikios Kartanos, with special emphasis given to the examination of the Old and New Testaments, of his most famous and important work. The personality of Ioannikios Kartanos is of particular interest for the study of Greek 16th century and the beginnings of Greek typography. Kartanos is considered by many as the first author of the modern Greek vernacular and the creator of the first Greek “best seller”. So far scientific research has dealt with his case in a rather one-sided way. Philologists have been occupied extensively with his case and in recent years his work has undergone a careful reprint, as the first publication in Modern Greek vernacular. In fact, by these researchers, Kartanos is presented as a forerunner of popular Greek vernacular, who, like the later promoters of the modern language, was persecuted for his linguistic positions, while the common people embraced his work. Unlike philologists, theologians and theological science in general have ostentatiously ignored the case of Kartanos. Even Gerhard Podskalsky in his monumental work on Greek theology during the Turkish occupation simply suffices to mention his name twice, in the section he dedicates to Pachomius Rousanos and in the sources of the work of the Damascus Studite. The present essay attempts to fill this gap by highlighting the case of Ioannikios Kartanos, his personality and the value of his work Old and New Testaments. His case is examined from both a historical and a theological perspective. His personality is portrayed free from the halo of the “Populist martyr” attributed to him by the philologists, and from the characterization as a “heretic” attributed to him by his contemporary theologians. The purpose of this essay is to present Kartanos and his work without preconceived notions. The instruments used in this work are the original texts of Kartanos and what recent archival research has revealed regarding him