Το Ονομαστικό της Αμφίπολης
Creators: name: Παπανικολάου, Ξένια Θεωνά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Αμφίπολη
Ονομαστικό
Ανθρωπωνύμια
Amphipolis
Onomasticon
Anthroponymies

description: Σκοπός της μελέτης αυτής υπήρξε η παρουσίαση των ανθρωπωνυμίων της Αμφίπολης υπό την έννοια που όρισε ο L. Robert, όχι δηλαδή η δημιουργία ενός αλφαβητικού καταλόγου ονομάτων, αλλά η αναζήτηση της ιστορίας των ονομάτων και η ανίχνευση μέσω αυτών της ιστορίας της πόλης, στο βαθμό που αυτά μπορούν να αποτελέσουν τεκμήρια για την «εθνική» σύνθεση μιας κοινωνίας και αντανακλούν ενδεχόμενες δημογραφικές μεταβολές που εκδηλώνονται μετά από στρατιωτικά και πολιτικά γεγονότα, ή την βαθμιαία διείσδυση ξένων στοιχείων μέσα από επιγαμίες ή πολιτογραφήσεις. Η διάρθρωση του κύριου μέρους της εργασίας υπαγορεύθηκε από την «εθνική» καταγωγή των ανθρωπωνυμίων που απαντούν στην πόλη. Η μεγαλύτερη αριθμητικά ομάδα ονομάτων περιλαμβάνει ελληνικής ετυμολογίας ανθρωπωνύμια, τα οποία σύμφωνα με την αρχαία ταξινόμηση του Κλεάρχου του Περιπατητικού διακρίνονται σε θεοφόρα και σε άθεα, με τα τελευταία να ταξινομούνται σε διάφορες σημασιολογικές ομάδες. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τα μακεδονικά ανθρωπωνύμια (θεοφόρα και άθεα), ενώ η τρίτη «εθνική» κατηγορία καταλέγει τα ρωμαϊκά ανθρωπωνύμια, δηλαδή τα praenomina, τα nomina gentis και τα cognomina που απαντούν στην πόλη. Η τελευταία κατηγορία περιλαμβάνει άλλα ξένα μη ελληνικής ετυμολογίας ονόματα, θρακικά, προελληνικά-γηγενή, μικρασιατικά, “Lallnamen”, ιλλυρικά, ανθρωπωνύμια που αποδίδονται στη δακική, την ιρανική ονομαστική ή αποτελούν εξελληνισμένα εβραϊκά, καθώς και άλλα μη ελληνικά ονόματα, τα οποία δεν μπορούν να προσγραφούν σε μια συγκεκριμένη «εθνική» ονομαστική. Για να ανιχνευθούν οι ενδεχόμενες μεταβολές στην «εθνική» σύνθεση του πληθυσμού της Αμφίπολης όλα τα ανθρωπωνύμια έχουν καταμεριστεί σε ομάδες οι οποίες αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα την περίοδο κατά την οποία η Αμφίπολη αποτελούσε μια ανεξάρτητη πόλη, την περίοδο κατά την οποία η Αμφίπολη αποτελούσε μια πόλη του μακεδονικού βασιλείου και τέλος την περίοδο κατά την οποία η Αμφίπολη αποτελούσε μια πόλη της ρωμαϊκής επαρχίας Μακεδονίας.
description: The purpose of the study is the presentation of the names of Amphipolis as L.Robert defined, that is not by creating of an alphabetical name catalog, but by searching the history of the names and tracing the city’s history through them, in the extend that these can testify the “ethnic” composition of a society and reflect potential demographic alterations which occur following military and political events, or the gradual penetration of foreign elements through intermarriages or naturalizations. The diarthrosis of the main part of the study was dictated by the “ethnic” origin of the names that occur in the city. The largest group includes names of greek etymology, which according to the ancient classification of Clearchus the Peripatetic are divided into theophora and athea (non theophora), and the last are classified in variant semantic groups. The second category includes the macedonian names (theophora and athea) and the third “ethnic” category includes the roman names, that is the praenomina, the nomina gentis and the cognomina that occur in the city. The last category includes other foreign names, Thracian, pre-greek/ indigenous, names of Asia Minor, “Lallnamen”, Illyrian, names that have been attributed to the dacian or the iranian onomastic or are hellenized Hebraic, and other not-greek names that cannot be attributed to a particular “ethnic” onomastics. For the tracing of the potential transitions of the “ethnic” composition of the population of Amphipolis, all the names have been allocated in groups, each one representing the period of the independence of the city, the period in which Amphipolis was a city of the Macedonian kingdom and finally the period in which Amphipolis was a city of the roman province “Macedonia”.