Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Ιστορία - Γραμματεία:
Creators: name: Βρακά, Χριστίνα Παύλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Κοίμηση
Θεοτόκος
Ομιλίες
Dormition
Theotokos
Homilies

description: Στην παρούσα εργασία καταβάλαμε προσπάθεια να προσεγγίσουμε κατά το δυνατό το θέμα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου από πλευράς ιστορικής και γραμματολογικής.Για ένα θέμα όπως είναι η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, θα μπορούσαν να γραφτούν πολλά, ταυτόχρονα όμως και λίγα• στα Ευαγγέλια οι αναφορές στη ζωή της Θεοτόκου είναι ελάχιστες, κυρίως δε σε ό,τι αφορά στο τέλος της. Το κενό αυτό καλύπτουν, όπως είδαμε, οι απόκρυφες διηγήσεις, που παρά τις όποιες επιφυλάξεις μπορεί να διατυπώνονται, είναι τελικά αυτές που επιδρούν και διαμορφώνουν τη μεταγενέστερη περί την εορτή εγκωμιαστική και ομιλητική παράδοση.Ελάχιστες είναι και οι μαρτυρίες που αφορούν στην πορεία της εορτής, από τη δημιουργία έως την καθιέρωσή της. Ως προς το ζήτημα αυτό, και με βάση τα όσα σποραδικά καταγράφονται στις πηγές, είτε σ᾽ αυτές που σχετίζονται άμεσα με την Κοίμηση της Παναγίας, είτε σ᾽ εκείνες που εμμέσως αναφέρονται σ᾽ αυτήν, η σύγχρονη έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εορτή δημιουργήθηκε στα Ιεροσόλυμα και ετελείτο στο λεγόμενο Κάθισμα της Θεοτόκου. Από τον 5ο αιώνα και εξής η εορτή τείνει προς την καθιέρωσή της: ο αυτοκράτορας Μαρκιανός κτίζει ναό προς τιμή της Θεοτόκου στη Γεθσημανή, ενώ τρία έτη μετά το θάνατό του τελείται κατά τη 15η Αυγούστου η εορτή της Κοιμήσεως στην εκκλησία της Γεθσημανή. Ο ημερολογιακός αυτός προσδ¬ορισμός δε καθιερώνεται με διάταγμα τον 6ο αιώνα και συγκεκριμένα επί αυτοκράτορος Μαυρικίου και σταδιακά, κυρίως από τον 7ο αιώνα και εξής, διαδίδεται στον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο.Ως προς τα κείμενα που μελετήσαμε, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι όλα, με εξαίρεση τις απόκρυφες διηγήσεις, κατατάσσονται στο είδος είτε του εγκωμιαστικού Λόγου είτε της Ομιλίας. Τα περισσότερα από αυτά συνετέθησαν με σκοπό να εκφωνηθούν κατά την ημέρα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Σ᾽ αυτούς τους Λόγους και τις Ομιλίες δεν θα διαβάσει κανείς μία βιογραφία της Θεοτόκου• οι συγγραφείς τους εξάλλου δεν αποσκοπούσαν μέσα από τα κείμενα αυτά να παραδώσουν μία βιογραφία της Θεομήτορος, αλλά πρωτίστως να Την υμνήσουν και εν συνεχεία να διδάξουν το ποίμνιό τους. Για το λόγο αυτό οι Λόγοι αυτοί ή ακόμη και οι Ομιλίες συχνά μοιάζουν με ύμνους• οι προσευχές και κυρίως οι χαιρετισμοί, που στα περισσότερα κείμενα που εξετάσαμε αποτελούν ένα σταθερό δομικό στοιχείο τους, προσδίδουν στα κείμενα ποιητικές αποχρώσεις.Η παρατήρηση, τέλος, του καθηγητή Γ. Φίλια, ότι οι συγγραφείς των πανηγυρικών Λόγων και των Ομιλιών ενδιαφέρονται για την ποιμαντική διάσταση των εορτών, ισχύει και στην περίπτωση της εορτής της Κοιμήσεως. Μέσα από αυτά τα κείμενα παρουσιάζεται εναργώς η περί της Θεοτόκου πίστη της Εκκλησίας.
description: The present research is an attempt to approach the topic of the Feast of Theotokos’ Dormition both historically and scholarly. For a feast, such as the dormition of Theotokos much could be written but at the same time little as well. In the gospels the mentions in Theotokos life are few and especially when her ending is concerned. This void, as we have seen, is filled with the apocryphal narratives, that despite any reservations, are those that affected and formed the later celebratory tradition. We don’t have enough evidence concerning the course of the feast from its beginning to its establishment. As far as this question is concerned and based on sporadically facts, that are documented either directly or indirectly, the contemporary research has concluded that the celebration was created in Jerusalem and took place in the ancient church of Theotokos “Kathisma”. From the 5th century and on the celebration heads to its establishment: the emperor Markianos builds an temple in honor of Theotokos in Gethsemane, while three years after his death on August15th the feast of dormition took place at Gethsemane church. The date was determinated with a 6th century degree, in the years of Maurice, and from the 7th century and on was spread to the rest of the Christian world.As far as our examined texts, it must be noted that all, excluding the apocryphal narratives, are celebratory speeches. The purpose of most of the speeches was to be delivered on the day of the feast. You won’t find any biography of Holly Mother in these speeches’ after all the writers did not intend to provide a biography of Holly Mother. They mostly wanted to praise her and then teach their congregation. That is why those speeches resemble hymns. The prayers and the greetings, which in most f the examined texts, are a vital part, provide them with shades of poetry. Finally, the observation of professor Fillia that the writers of celebratory speeches are concerned with the pastoral aspect of feasts, seems to apply to the feast of Dormition. Through these texts is presented the church’s worship of Holly Mary Mother of God.