Τα σημεία στίξης στο Facebook: δεδομένα από τις αναρτήσεις "Τοίχου" εφήβων μαθητών/τριών
Creators: name: Κωνσταντινίδης, Αντώνιος Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: σημεία στίξης
ψηφιακός λόγος
κοινωνική σημειωτική
punctuation
digital discourse
social semiotics

description: H παρούσα εργασία συνιστά μια προσπάθεια χαρτογράφησης του στικτικού τοπίου σε ένα ελληνόγλωσσο ψηφιακό περιβάλλον. Πιο συγκεκριμένα, υλικό της έρευνας αποτελούν αναρτήσεις μαθητών και μαθητριών γυμνασίου στον «Τοίχο» τους στο Facebook. Με βάση αυτό το υλικό, τα ερωτήματα τα οποία τέθηκαν ήταν τα εξής: α) Ποιες λειτουργίες φαίνεται να αναλαμβάνει κάθε σημείο στίξης στο συγκεκριμένο ψηφιακό περιβάλλον; και β) Πώς συσχετίζονται οι λειτουργίες αυτές με εκείνες που αποδίδονται σε κάθε σημείο στίξης από τις γραμματικές του έντυπου λόγου; Η ανάλυση των δεδομένων στηρίζεται, όσον αφορά το θεωρητικό πλαίσιο, στην κοινωνική σημειωτική και την έρευνα της τεχνολογικά διαμεσολαβημένης επικοινωνίας. Επίσης, για την παρουσίαση παραδειγμάτων αξιοποιούνται και όροι της ανάλυσης συνομιλίας. Όσον αφορά τη σύγκριση των λειτουργιών των σημείων στίξης με τους κανόνες για στίξη στον γραπτό λόγο, μελετήθηκαν γνωστές γραμματικές αναφοράς (των: Τριανταφυλλίδη (α΄ έκδοση 1941)˙ Holton, Mackridge &amp; Φιλιππάκη-Warburton 1999˙ Κλαίρη &amp; Μπαμπινιώτη 2004) και οι ισχύουσες -κατά τον χρόνο συλλογής του υλικού- σχολικές, δημοτικού και γυμνασίου. Κάθε σημείο στίξης μελετάται ως σημειωτικός πόρος ο οποίος συμμετέχει στην κατασκευή του νοήματος βάσει της θέσης του στο εκφώνημα και το περιεχόμενο της συνεισφοράς. Από την ανάλυση προκύπτει ότι η χρήση των σημείων στίξης από τους μαθητές και μαθήτριες καθορίζεται, εν πολλοίς, από τον εκάστοτε χρήστη. Συνιστά συνειδητή επιλογή στην προσπάθεια του χρήστη για το Σχεδιασμό του νοήματος (Kress 2010). Εντοπίζονται ορισμένες συμβατικοποιημένες λειτουργίες, κάποιες από τις οποίες συνιστούν αναπλαισίωση των κανόνων της στίξης στον γραπτό λόγο, ενώ κάποιες άλλες αποτελούν καινοφανή ψηφιακή πρακτική. Υπάρχουν, ωστόσο, και λειτουργίες οι οποίες απαντούν σπανιότερα και ίσως υποδηλώνουν μια τάση που δεν έχει γενικευθεί ακόμη. Τέλος, από την έρευνα προκύπτει ότι στο σύνολο των σημείων στίξης δεν περιέχονται τα ίδια γραφήματα ανάμεσα στον γραπτό και τον ψηφιακό λόγο. Χαρακτηριστικά, η άνω τελεία απουσιάζει από τα δεδομένα, ενώ ο αστερίσκος, γραφηματικό στοιχείο που δεν κατατάσσεται στα σημεία στίξης από τις γραμματικές, αξιοποιείται συστηματικά στα εκφωνήματα των χρηστών
description: Τhis study constitutes an attempt to map the punctuation landscape in a Greek-based digital environment. More specifically, the data consists of postings of high school students on their Facebook Wall. On the basis of this material, the questions asked were: a) What functions does each punctuation mark seem to perform in this digital environment? and b) How do these functions relate to those assigned to each punctuation mark by the grammars for written discourse? The analysis of the data relies, in terms of theoretical framework, on social semiotics and the research of technologically mediated communication. Conversation analysis terms are also used to present examples. In comparing punctuation functions with punctuation rules in written language, well-known reference grammars have been studied (Triantafyllidis (first edition 1941); Holton, Mackridge &amp; Philippaki-Warburton 1999; Clairis &amp; Babiniotis 2004), together with both school grammar books, for elementary and high school respectively. Each punctuation mark is studied as a semiotic resource involved in constructing meaning based on its position in the utterance and the content of the current turn. The analysis shows that the use of punctuation by students is largely determined by the user: it comprises a conscious choice in the user's effort to design meaning (Kress 2010). Additionally, conventionalized functions are identified -some of which evidence the repositioning of punctuation rules in written discourse- while others are an innovative digital practice. Furthermore, functions that occur less frequently are also pinpointed, which may indicate a trend that has not yet been generalized. Finally, research findings indicate a discrepancy in the set of punctuation marks between written and digital discourse: the semicolon is absent from the data, while the asterisk, a graphical element that is not considered a punctuation mark by the grammars, is systematically employed in user utterances