Το δικαίωμα της αντίστασης στην πολιτική εξουσία στον John Locke και στον Philippe Mornay συγγραφέα του επαναστατικού φυλλαδίου Vindiciae Contra Tyrannos
Creators: name: Πανανός, Κωνσταντίνος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Δικαίωμα
Πολιτική εξουσία
Αντίσταση
Right
Political power
Resistance

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των παραγόντων που καθιστούν νόμιμη την αντίσταση από ένα λαό προς τους κυβερνώντες του. Στο πρώτο μέρος της εργασίας παρουσιάζονται οι απόψεις του John Locke σχετικά με τη φύση της πολιτικής εξουσίας στο έργο του Δεύτερη Πραγματεία Περί Κυβερνήσεως. Ο Locke, o οποίος ήταν μεγάλος υποστηρικτής του φιλελευθερισμού, εξετάζει την έννοια της πολιτικής εξουσίας σε σχέση με την προστασία της ιδιοκτησίας. Αρχικά, περιγράφει πώς ζούσαν οι άνθρωποι πριν οργανωθούν σε πολιτική κοινωνία. Δηλαδή γίνεται περιγραφή της φυσικής κατάστασης, που ήταν μια κατάσταση ελευθερίας αλλά και ασυδοσίας και την αντιπαραβάλλει με την κατάσταση πολέμου που συνεπάγεται μόνο καταστροφή. Στη συνέχεια, διακρίνει τρία είδη εξουσίας: τη δεσποτική, που ασκεί ένας τύραννος σε ένα λαό που έχει κατακτήσει με τη βία, την πατρική, που είναι η εξουσία που έχει ένας άνθρωπος πάνω στη ζωή κάποιου άλλου και τέλος, την πολιτική εξουσία που είναι το δικαίωμα θέσπισης νόμων και επιβολής ποινών για τη διασφάλιση της ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τον Locke, η πολιτική εξουσία είναι καταπίστευμα, δηλαδή δίνεται με εξουσιοδότηση προς ορισμένα πρόσωπα και πρέπει να ασκείται πάντα προς όφελος όσων την έχουν παραχωρήσει. Έπειτα, γίνεται αναφορά στη διάκριση των εξουσιών σε μια πολιτική κοινωνία. Σε μια οργανωμένη πολιτική κοινότητα η εξουσία διακρίνεται σε νομοθετική, εκτελεστική και ομοσπονδιακή. Στην επομένη ενότητα γίνεται αναφορά σε παράνομες μορφές εξουσίας: πρώτα, στην κατάκτηση που σημαίνει υποδούλωση κι άρα εκ των πραγμάτων νομιμοποιείται η αντίσταση του λαού, στον σφετερισμό και στην τυραννία. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ο Locke υποστηρίζει ότι τα μέλη της κοινωνίας μπορούν να αντιστέκονται ακόμα και με τη βία. Στην τελευταία ενότητα του πρώτου μέρους, αναφέρονται οι αίτιες που μπορούν να προκαλέσουν τη διάλυση της κυβέρνησης. Όμως αναφέρεται ρητά πως διάλυση της κοινωνίας μπορεί να συμβεί μόνο σε περίπτωση κατάκτησης. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας ασχοληθήκαμε με το κείμενο του Philippe Duplessis-Mornay Vindiciae Contra Tyrannos, το οποίο έγραψε κατά την περίοδο των θρησκευτικών πολέμων στη Γάλλια, επιθυμώντας να εκφράσει το αίτημα για αντίσταση ενάντια στις αυθαιρεσίες οποιασδήποτε κεντρικής εξουσίας. Το Vindiciae Contra Tyrannos στοχεύει στην παρουσίαση μιας θεωρίας ενάντια στην εκκοσμικευμένη θεωρία της πολιτικής που ενστερνίστηκε ο Machiavelli. Διαιρείται σε τέσσερα κεφάλαια αποτελούμενα το καθένα από ερωτήσεις. Ο Μοrnay, υποστηρικτής του Καλβινισμού, διατύπωσε μια θεωρία αντίστασης ενάντια στο γαλλικό στέμμα που ήθελε να επιβάλλει σε όλους τους υπηκόους τον Καθολικισμό για να διατηρήσει την ακεραιότητα της πνευματικής συνείδησης των ανθρώπων. Στόχος του ήταν η δημιουργία ανεξάρτητων κρατών, στα οποία θα είναι ελεύθεροι οι άνθρωποι να εγκαθιδρύσουν τη δική τους μορφή κοινωνίας και να επιβάλλουν τη θρησκεία τους.
description: The aim of this essay is to look into the factors that render legal the resistance of the people against its governors. In the first section of the essay we present John Locke’s views on the nature of political power as they are expressed in his book Second Treatise of Government. Locke, who was a great supporter of liberalism, examines the meaning of political power in correlation with the protection of property. At first, he describes how people lived before forming a political society. In other words, he describes the natural state, where freedom as well as impunity prevailed, and he compares it to war, which can only lead to disaster. Then on, he says there are three forms of power: despotical power, which a tyrant exerts on the people that he has conquered by force, paternal power, which is the power one has over someone’s life and finally, political power, which refers to the right of passing laws and imposing sentences for the protection of property. According to Locke political power is a trust, which means that there are some delegates and it must always be exerted to the benefit of those who have granted this power. In addition to this, he also mentions the different types of power that exist in a political society. In an organized political society there is legislative power, executive power and federal power. In the next chapter he refers to illegal forms of power. First of all, he refers to conquest which means enslavement and thus, renders legal the people’s resistance, misappropriation and tyranny. In all of these cases Locke claims that the members of the society can resist even using violence. In the last chapter of the first section he mentions the causes that can lead to the overthrow of a government. However, he clearly says that social breakdown is possible only in the case of conquest. In the second section of this essay, we focus on the Philippe Duplessis-Mornay’s Vindiciae Contra Tyrannos, which he wrote during the religious wars in France, in an effort to express the demand for resistance against the arbitrary actions of any central power. The text Vindiciae Contra Tyrannos aims at presenting a theory against the secularized theory of politics that Machiavelli supported. It is divided into four chapters with questions. Mornay, advocate of Calvinism, formed a theory of resisting against the French king who wanted to impose Catholicism on everyone so as to preserve the integrity of people’s spiritual conscience. His goal was the creation of independent states where people will be free to organize their own type of society and impose their own religion.