Ζητήματα σχετικά με τη μεταβίβαση της κυριότητας των res mancipi – Ιστορική και Κοινωνιολογική προσέγγιση μέχρι το κλασικό ρωμαϊκό δίκαιο
Creators: name: Βότσαρη, Δήμητρα Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ρωμαϊκό Δίκαιο
Κυριότητα
Τυπικές εμπράγματες δικαιοπραξίες
Roman Law
Dominium (Ownership)
Res mancipi

description: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής ήταν η μελέτη της ανάπλασης της έννοιας της κυριότητας, με παράλληλη ιστορική και κοινωνιολογική εξέταση του περιεχομένου της ανά χρονική περίοδο, κρίσιμη για τη ρωμαϊκή κοινωνία. Η συστηματική ρύθμιση κανόνων δικαίου, που άπτονται του εμπράγματου δικαίου καταδεικνύει τη σημασία που προσέδιδαν οι Ρωμαίοι στην επίτευξη της οικονομικής ευμάρειας και την προώθηση των συναλλακτικών δραστηριοτήτων τους. Ειδικότερα, αναλύθηκαν οι προκλασικές τυπικές δικαιοπραξίες μεταβίβασης ex iure civile του “dominium”, ήτοι της “mancipatio” και της “in iure cessio”, με την κυριαρχία της πρώτης στον ρωμαϊκό κόσμο, δεδομένου ότι προώθησε και ενίσχυσε την εγκυρότητα των εμπορικών συναλλαγών, χάριν του πανηγυρικού τύπου της και της παρουσίας των μαρτύρων. Παράλληλα, διαγράφεται η ιστορική εξέλιξη και συγκεκριμένα η επιγενόμενη απλούστευση της διαδικασίας μεταβίβασης της κυριότητας μέσω της απλής-άτυπης παράδοσης της νομής των πραγμάτων (traditio). Στη συνέχεια, επιχειρείται η σύνδεση των προκείμενων ιστορικοδικαιικών μεταβολών με τα οικονομικά και γεωπολιτικά μεγέθη της κλασικής ρωμαϊκής κοινωνίας. Έμφαση δε δίδεται στις περιπτώσεις δυσλειτουργιών του ius civile ως προς τη μεταβίβαση του dominium, τόσο ως προς το ενοχικό όσο και το εμπράγματο σκέλος της δικαιοπραξίας. Τέλος, αναλύεται η νομή χρησικτησίας (“possessio ad usucapione”) ως πρωτότυπος τρόπος κτήσης κυριότητας των res mancipi. Η νομική πρόβλεψη της usucapio ανάγεται σε δικαίωμα κυριότητας ex iure Quiritium, αν και αποτελεί την εξαίρεση στο γενικό κανόνα της παράγωγης μεταβίβασης, ήτοι της απόκτησης κυριότητας επί ορισμένου πράγματος από τον πραγματικό κύριο.
description: The aim of the present thesis was to study the reshaping of the concept of ownership, with a parallel historical and sociological examination of its content over time, crucial to Roman society. The systematic regulation of legal rules pertaining to property law, demonstrates the importance the Romans placed on achieving economic prosperity and promoting their commercial activities. Specifically, the pre-classical customary legal procedures for transferring "dominium" ex iure civile were analyzed, namely “mancipatio” and “in iure cessio”, with the predominance of the former in the Roman world, as it promoted and reinforced the validity of commercial transactions, thanks to its solemn form and the presence of witnesses. Additionally, the historical evolution is delineated, particularly the subsequent simplification of the process of transferring ownership through the simple and informal delivery of possession of things (traditio). Furthermore, an attempt is made to connect these historical and legal changes with the economic and geopolitical dimensions of classical Roman society. Emphasis is placed on cases of dysfunction of the ius civile regarding the transfer of dominium, both in terms of the formal and the material aspects of the legal process. Finally, the concept of possessio ad usucapione is analyzed as an original method of acquiring ownership of res mancipi. The legal provision of usucapio is attributed to the right of ownership ex iure Quiritium, although it constitutes an exception to the general rule of derivative transfer, i.e., the acquisition of ownership over a specific thing by the real owner.