Κοινωνικές συνιστάμενες της εγκατάστασης θρησκευτικών μειονοτήτων και εθνοφυλετικών ομάδων στα ευρωπαϊκά́́ περιβάλλοντα (1960- έως σήμερα) με επίκεντρο έρευνας την Ελλάδα και τη Γαλλία
Creators: name: Θεοδώρου, Γεώργιος Εμμανουήλ Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Θρησκεία
Γεωπολιτική
Διεθνής Ασφάλεια
Religion
Geopolitics
International Security

description: Από το 1960 ακόμα, αλλά με μεγάλη ένταση από το 2011, η Ελλάδα και η Γαλλία αλλά και η Ευρώπη στο σύνολό της, έχουν βιώσει αυξημένες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές. Η αύξηση των μεταναστευτικών ροών κορυφώθηκε το 2015-2016, όταν τα κύματα αυτών των ανθρώπων που προέρχονταν κυρίως από την περιοχή της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, αναζητούσαν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Έκτοτε, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν κληθεί να αντιμετωπίσουν τη μεγαλύτερη προσφυγική και μεταναστευτική κρίση από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα νότια μέλη της ΕΕ, όπως η Ελλάδα η Ιταλία και Γαλλία, αναγκάστηκαν να σηκώσουν το βάρος αυτής της κρίσης, καθώς λειτουργούσαν ως συνδετική γέφυρα μεταξύ των εκτοπισμένων και του τελικού τους προορισμού, τις πλουσιότερες δηλαδή βορειοευρωπαϊκές χώρες. Από την αρχή της κρίσης, η ΕΕ προσπάθησε να αντιμετωπίσει τις αυξημένες μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές, όχι μόνο ως ανωμαλία αλλά και ως ζήτημα ασφάλειας που πρέπει να επιλυθεί. Για το λόγο αυτό, ανέπτυξε μια ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική για να εξασφαλίσει και να προστατεύσει την Ευρώπη από πιθανές απειλές, που δημιουργούνται από τις ανεξέλεγκτες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές. Η ΕΕ είχε αρχίσει να διαμορφώνει μια μεταναστευτική πολιτική από τη δεκαετία του 1980 με τη Συμφωνία του Σένγκεν, όταν το πρόβλημα έγινε αντιληπτό στο πλαίσιο της ασφάλειας και με συνεργασία σε διακυβερνητικό επίπεδο. Ωστόσο, η μεταναστευτική κρίση του 2015-2016 ανάγκασε την ΕΕ να επαναξιολογήσει τις πολιτικές της. Προσπάθησε να οχυρώσει τα σύνορά της βελτιώνοντας και εξελίσσοντας συνεχώς τον έλεγχο και την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων και των σημείων εισόδου της. Ωστόσο, στην προσπάθειά της να δημιουργήσει ένα δίκαιο αλλά αυστηρό σύστημα ασύλου, η ΕΕ απέτυχε να καθιερώσει ένα ενιαίο σύστημα, για την έγκαιρη εκδίκαση των αιτήσεων ασύλου, καθιστώντας την ευάλωτη. Επιπλέον, η ΕΕ προώθησε ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ανάπτυξη σχέσεων με τρίτες χώρες, με στόχο τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και την εξάλειψη ή τον έλεγχο της μετανάστευσης στα σημεία προέλευσής τους. Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας ήταν η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, που υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2016. Ο ρόλος της Τουρκίας στη ρύθμιση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών, κυρίως προς την Ελλάδα αλλά κατ΄ επέκταση και ολόκληρης της Ευρώπης, είναι καθοριστικός, καθώς είναι το τελευταίο σημείο διέλευσης πριν από τα σύνορα της ΕΕ. Αυτή η συμφωνία αρχικά μείωσε τις προσφυγικές ροές. Ωστόσο, η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει ξένους μετανάστες και πρόσφυγες που διαμένουν στο έδαφός της, για να αποσπάσει πολιτικά και οικονομικά οφέλη από την ΕΕ, να αμφισβητήσει την ελληνική εθνική ασφάλεια και να επιτύχει περιφερειακούς πολιτικούς στόχους (π.χ. τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία). Η ευρωπαϊκή συνοχή και ασφάλεια, αμφισβητούνται από αυτές της συνεχώς αυξανόμενες ροές μεταναστών και προσφύγων από τις περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής (MENA). Η Ελλάδα με τη Γαλλία, έπρεπε να αντιμετωπίσουν μια νέα πραγματικότητα και να προσαρμόσουν τις πολιτικές τους, για να αντιμετωπίσουν αυτή την κρίση. Οι νότιες αυτές χώρες της ΕΕ, έπρεπε να σηκώσουν και να συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τα βάρη της μεταναστευτικής κρίσης, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης. Οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές έχουν προκαλέσει αστάθεια στην περιοχή, ενώ ανησυχίες για την ασφάλεια έχουν εκφραστεί σε εθνικό επίπεδο. Οι ώριμες ευρωπαϊκές κοινωνίες, όπως της Ελλάδας και της Γαλλίας, με τις σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις τους, έπρεπε να προσαρμοστούν στις νέες προκλήσεις και να φέρουν εις πέρας νέα καθήκοντα και αποστολές στην εσωτερική διαχείριση αυτής της μεταναστευτικής κρίσης και των προκλήσεων εθνικής ασφάλειας που αυτή έθετε. Από το 2015, συγκεκριμένα η χώρα μας, αντιμετωπίζει τις συνέπειες των αυξημένων μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών. Η εγγύτητά της με την Τουρκία και η γεωστρατηγική της θέση που συνδέει τρεις ηπείρους, την έχει κάνει τον πιο επιθυμητό ενδιάμεσο προορισμό για τους μετανάστες που αναζητούν μια καλύτερη ζωή στην Ευρώπη. Σε αυτό το εγχείρημα, οι ελληνικές ΕΔ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο από την αρχή της κρίσης. Εκτός από τον πρωταρχικό τους ρόλο στην υπεράσπιση και προστασία της ελληνικής εδαφικής ακεραιότητας, έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης. Το Μάρτιο του 2020, ο ΕΣ και οι ελληνικές δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας, απέτρεψαν με επιτυχία την παράνομη είσοδο στο ελληνικό έδαφος, χιλιάδων μεταναστών και προσφύγων στα χερσαία σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας. Αυτοί οι μετανάστες και πρόσφυγες που διέμεναν στην Τουρκία, ενθαρρύνθηκαν ενεργά και βοηθήθηκαν από την τουρκική κυβέρνηση να παραβιάσουν βίαια τα ελληνικά σύνορα, σε μια μορφή υβριδικού πολέμου κατά της ελληνικής εθνικής ασφάλειας. Η μεταναστευτική και προσφυγική κρίση που αντιμετωπίζει η Ευρώπη την τελευταία δεκαετία, έχει εγείρει την ανάγκη για μια συνεκτική στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής πρόκλησης. Η έλλειψη ενός αποτελεσματικού διεθνούς μηχανισμού προστασίας για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες μάζες εκτοπισμένων να μετακινούνται προς την Ευρώπη, ιδίως μέσω και προς τις νότιες χώρες της, όπως η Ελλάδα και η Γαλλία. Για το λόγο αυτό, η ΕΕ θα πρέπει να διαμορφώσει μια νέα διαδικασία άμυνας και ολοκλήρωσης, και να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός «ευρωπαϊκού στρατού», που θα αποτελείται από τις εθνικές ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών της, για την αντιμετώπιση απειλών ή κρίσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και προς το κοινό συμφέρον. Ο ζωτικός ρόλος των ΕΔ των Ευρωπαϊκών κρατών, στη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης, κυρίως σε εθνικό επίπεδο, τόνισε τη σημασία της πολιτικοστρατιωτικής συνεργασίας. Η ποικιλία των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί στις ευρωπαϊκές κυρίως εθνικές στρατιωτικές δυνάμεις, η προστασία της πατρίδας και η υποστήριξη της κυβερνητικής προσπάθειας για τη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης, ανέδειξε την ανάγκη για ενισχυμένους δεσμούς μεταξύ του στρατού και των κυβερνητικών θεσμών, των δημοσίων υπηρεσιών, των ΜΚΟ και άλλων συναφών οργανισμών. Αν και οι ΕΔ, ως καλά οργανωμένη επιχείρηση, διαθέτουν την πείρα και το άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό για τον συντονισμό πολυποίκιλων και πολύπλοκων επιχειρήσεων, απαιτείται περαιτέρω μελέτη και ανάλυση, για την καλύτερη ενσωμάτωση των πολιτικών αποστολών στον στρατιωτικό επιχειρησιακό τομέα.
description: The European cohesion and security are challenged by the increased migrant and refugee flow from the Middle East and North Africa (MENA) region. The European Union (EU) had to face a new reality and adjust its policies to deal with the crisis. The EU Southern countries such as Greece, Italy and France had to bear and continue to face the burdens of the migration crisis, because of their geographic location. The uncontrolled migration flows have produced instability in the region, while security concerns have been raised at the national level. The Armed Forces of the European countries, had to adapt in the face of the new challenges and accomplished new tasks and missions in the domestic management of this migration crisis and the national security challenges that it posed. Since 1960,and especially since 2012 Greece, France and Europe as a whole have experienced yet unseen increased refugee and migration flows. The rise in migrant flows peaked in 2015-2016, when waves of those people coming primarily from the MENA region and other areas (e.g., Afghanistan, Africa), mainly affected by ongoing armed conflicts and political and social unrest, migrated and headed to Europe in search of better living conditions. Since then, the EU and its member states have been challenged by the largest refugee and migrant crisis since the Second World War. The Southern EU members, such as Greece, France and Italy, were forced to bear the burden of this crisis, as they acted as the connecting bridge between the displaced people and their final destination, the richer Northern European countries of the continent. From the outset of the crisis, the EU tried to tackle the increased migrant and refugee flows, not only as an abnormality but also as a security issue that must be resolved. For that reason, it developed an integrated immigration policy in to secure and protect Europe from potential threats posed by the uncontrolled refugee and migrant flows. The EU had started to formulate an immigration policy since the 1980s with the Schengen Agreement when the problem was perceived in a security framework and with cooperation at the intergovernmental level. However, the 2015-2016 migration crisis forced the EU to reevaluate its policies. It tried to fortify its border by constantly improving and evolving the control and surveillance of its external borders and entry points. However, in its quest to establish a fair but strict asylum system, the EU failed to establish a uniform system for timely adjudicating asylum applications, making it vulnerable. Additionally, the EU promoted an ambitious plan to develop relations with third countries aiming at managing migration flows and eliminating or controlling migration at their originating points. One of the outcomes of this effort was the EU – Turkey agreement, signed in March 2016. Turkey’s role in regulating the refugee and migrant flows, mainly to Greece, is crucial since it is the last transit point before the EU borders. This agreement initially decreased the refugee flows. However, Turkey has utilized foreign migrants and refugees residing within its territory to extract political and economic benefits from the EU, challenge European security,(especially Greek national security), and achieve regional political aims (e.g., Turkish military intervention in Syria). Since 2015, Greece has been facing the consequences of the increased migrant and refugee flows. Its proximity with Turkey and its geostrategic location, connecting three continents, has made Greece the most desirable intermediate destination for migrants looking for a better life in Europe. In this endeavor, the Hellenic Armed Forces have been playing a crucial role since the beginning of the crisis. In addition to their primary role in defending and protecting Greek territorial integrity, they have played a major role in managing the migration crisis. In March 2020, the Hellenic Army and Greek domestic security forces successfully prevented the unlawful entrance to Greek territory by thousands of migrants and refugees at the Greek-Turkish land border. These migrants and refugees who resided in Turkey, were actively encouraged and assisted by the Turkish government to forcefully breach the Greek frontier in a form of hybrid warfare against Greek national security. The migrant and refugee crisis that Europe has been facing during the last decade has raised the need for a coherent EU strategy to tackle the immigration challenge. The lack of an efficient international protection mechanism for migrants and refugees has resulted in large masses of displaced people moving to Europe, especially through and to its Southern countries such as Greece and France. For that reason, the EU should formulate a new defense and integration process and consider establishing a “Euro military” consisting of the national armed forces of its member states to deal with threats or crises at the European level and in the common interest. The Armed Forces’ vital role in the migration management crisis, mainly at the national level, accentuated the importance of civil-military cooperation. The diversity of assigned tasks to the European military forces, protecting the homeland and supporting the government's effort in managing the migration crisis, highlighted the necessity for reinforced links between the military and governmental institutions, civil services, NGOs, and other related organizations. Although the Armed Forces, as a well-organized enterprise, possesses the experience and well-trained personnel to coordinate multi-scale and complex operations, further study and analysis are required to better integrate civilian oriented missions into the military operational domain.