Devenir moine à Byzance: coutumes sociales, règles monastiques et rituels liturgiques
Creators: name: Oltean, Leonard-Daniel
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Βυζαντινός μοναχισμός
Τελετουργικό της μοναχικής κουράς
Μοναχικό σχήμα
Είσοδος στο μοναστήρι
Byzantine monasticism
Ritual of the monastic habit
Monastic tonsure
Monastic σχήμα

description: Η διατριβή, με το τίτλο Μοναχός στο Βυζάντιο. Κοινωνικά έθιμα, μοναχικοί κανόνες και τελετουργικές πράξεις, είναι μια διεπιστημονική προσέγγιση των θρησκευτικών και κοινωνικών βυζαντινών εθίμων σε σχέση με την είσοδο στο μοναστήρι και τη μοναχική κουρά. Η μελέτη έχει ως στόχο να εξηγήσει καλύτερα συγκεκριμένες πτυχές λιγότερο κατανοητές της ιστορίας του τελετουργικού ή των κοινωνικών πρακτικών. Μεταξύ αυτών, εξετάστηκαν η ορολογία που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα στάδια της μοναστικής ζωής, η προέλευση του μικρού μοναχικού σχήματος, η εισαγωγή της κουράς μεταξύ των πρακτικών που χρησιμοποιούνται για την είσοδο στο μοναστήρι, ο αριθμός και τα ονόματα των ενδυμάτων που ο μοναχός λαμβάνει την ημέρα της μοναχικής κούρας, οι κοινωνικοί κανόνες που διέπουν την ένταξη η σ’ αυτή τη νέα μορφή ζωής, κ.λπ. Η έρευνα επικεντρώνεται στη συνολική εξέλιξη αυτών των μοναχικών πρακτικών σε όλη τη βυζαντινή ιστορία. Χρησιμοποιεί ένα ευρύτατο φάσμα πηγών από τις ιστορικές, κανονικές, γραμματειακές, λειτουργικές και εικονογραφικές μαρτυρίες. Το σημείο-κλειδί της ερμηνείας μας είναι η διάκριση ανάμεσα σε δύο μοναχικές παραδόσεις, η μία από την Ιερουσαλήμ, και η άλλη από την Κωνσταντινούπολη. Υπό αυτό το πρίσμα, στην ιστορία των πρακτικών που μελετήθηκαν παρουσιάζεται η "ιστορία δύο πόλεων", ένας όρος που χρησιμοποιείται ήδη σε ένα αυστηρά λειτουργικό πλαίσιο από τον R. Taft, αλλά δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί στην μοναστική ζωή. Ο διάλογος μεταξύ αυτών των δύο διαφορετικών μοναχικών παραδόσεων είναι η πηγή ενός μεγάλου αριθμού ορολογιών και λειτουργικών διευκρινίσεων. Παρατηρούμε τη σύγκρουση αλλά και την συμπόρευση αυτών των διαφορετικής προέλευσης πρακτικών, την αμοιβαία επιρροή τους και μια αξιοσημείωτη σύνθεση εντός της βυζαντινής ασκητικής ζωής. Πολλά από τα χαρακτηριστικά της μοναχικής ζωής αυτής της περιόδου εξακολουθούν να βρίσκονται στις μέρες μας στο μοναχισμό της βυζαντινής επιρροής.
description: The thesis, entitled Becoming a monk in Byzantium: Social customs, monastic rules and liturgical rituals, is a multidisciplinary approach to the Byzantine religious and social customs in relation to the entrance into the monastery and the monastic profession. The study aims to better explain some aspects of the history of the liturgical ritual or the history of social practices that remain little understood. Among these, we discuss the terminology used to describe the stages of the monastic life, the origin of the small monastic habit, the introduction of the tonsure among the practices used at the entrance to the monastery, the number and the names of habits received on the day of monastic profession, the social rules that governed the start of this new form of life. The research focuses on the overall evolution of these monastic practices throughout the Byzantine history. In so doing, it uses the historical, canonical, literary, liturgical and iconographic sources. The key point of our interpretation is the distinction between two monastic traditions, one from Jerusalem and another from Constantinople. From this perspective, the history of the practices studied here becomes a "tale of two cities", a term already used in a strictly liturgical context by R. Taft, but not yet applied to the monastic life. The dialogue between these two different monastic traditions is the source of a large number of terminological and liturgical clarifications. We observe the non-conflictual coexistence of these practices of different origins, their mutual influence and a remarkable capacity for synthesis within the Byzantine ascetic life. Some features of the monastic life during this period are still found in the nowadays monasticism of Byzantine influence.