Στρατός και εκκλησία στην Ελλάδα. Θεσμικές αλληλεπιδράσεις:
Creators: name: Μητσιοπούλου, Δέσποινα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Στρατός
Εκκλησία
θεσμός
Armed forces
Church
Institution

description: Ο στρατός ως θεσμός, φαίνεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτιστική συνέχεια του έθνους. Αποτελεί μια θεσμική ομάδα με παγιωμένες σχέσεις εξουσίας και διοίκησης. Οι έννοιες της ιεραρχίας, της πειθαρχίας και της υπακοής, καθώς και αυτές της διοίκησης και της ηγεσίας, συνθέτουν τους βασικούς άξονες, γύρω από τους οποίους κλιμακώνεται η στρατιωτική κουλτούρα, απορρέει και καθορίζεται η εν γένει στρατιωτική νοοτροπία και συμπεριφορά. Η θεώρηση του στρατού ως κοινωνικής ομάδας, ως γραφειοκρατικού οργανισμού, ως θεσμού, παρουσιάζει μια διαφορετική κάθε φορά διάστασή του, εντοπίζοντας τα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά που δικαιολογούν την κάθε θεώρηση. Η ουσιώδης αλλαγή, που σήμερα αναμφίβολα έχει συντελεστεί επί της όλης δομής του στρατού, ως και του τρόπου διοίκησης και οργάνωσης αυτού, οφείλεται εν πολλοίς στο γεγονός, ότι η έννοια της εθνικής ασφάλειας έχει τεθεί σε νέα, ευρύτερη βάση, περιλαμβάνοντας όχι μόνο την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, αλλά και την κοινωνική ευημερία των πολιτών. Η εκκλησία από την άλλη μεριά, εμφανίζεται στην πορεία της ιστορίας με έναν διττό χαρακτήρα, αυτόν του θεσμού, προοπτική που συνυπάρχει με τη θεώρησή της ως Σώματος του Χριστού. Η σχέση των δύο μεγεθών, στρατού και εκκλησίας, προσεγγίζεται μέσα από επιμέρους περιπτώσεις θεσμικών αλληλεπιδράσεων, από την ανάλυση των οποίων καταδεικνύεται η αμοιβαία εξάρτησή τους από το έθνος-κράτος. Η τακτική χρήσης στρατιωτικών όρων από την εκκλησία, αποτελεί ένα βασικό σημείο σύνδεσης, και απαντάται για πρώτη φορά στον Απόστολο Παύλο, ενώ επεκτείνεται σε όλη τη μετέπειτα χριστιανική γραμματεία, σε συμβολικό κυρίως επίπεδο. Η ανάδειξη αγίων προστατών για τις ένοπλες δυνάμεις και η καθιέρωση θρησκευτικών εορτών στο στράτευμα, αποτελεί ένα ακόμη σημείο σύνδεσης των δύο θεσμών και γίνεται αιτία να καλλιεργηθεί η σχέση ανάμεσα στο στρατό και τον εκκλησιαστικό χώρο. Η δημιουργία τέλος, και λειτουργία του σώματος των στρατιωτικών ιερέων, αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο σύνδεσμο στρατού και εκκλησίας, και ο ρόλος του, μολονότι φαίνεται να περιορίζεται στο συμβολικό-ιδεολογικό πεδίο, θέτει ωστόσο εύλογα ερωτήματα σχετικά με την αναγκαιότητα της ύπαρξής του και τη μορφή του.
description: The Armed Forces, as an institution, seem to play a significant role in the social and cultural continuity of the nation. This is an institutional group with a consolidated relationship between authority and command. The notions of hierarchy, discipline and obedience, as well as those of command and leadership are the mane keystones for the military culture development and the determination of both military mentality and behaviour. Considering the armed forces as a social group, a bureaucratic organization and an institution, are being presented all the different aspects of the armed forces, while emphasizing at the same time the main features of each aspect. The fundamental change that has undoubtedly affected, not only the whole structure, but also the command and the organization of the armed forces is mainly due to the fact that the traditional notion of the national security has changed into a wider base, including apart from the territorial integrity of the country, the social welfare of the citizens. As far as the church is concerned, it preserves, as the time passes by, a twofold character, the one of an institution, a perspective that coexists with the consideration of the church as the Body of the Christ. The relationship between the armed forces and the church can be considered through the cases of institutional interactions, while their analysis proves their mutual dependence by the nation-state. The military terminology was frequently used by the church, composing a basic interaction point, while the Apostle Paul used it for the first time. In addition, it was widely used in the ensuing Christian literature, mainly in a symbolic level. Not to mention the fact that both the patron saints of the armed forces and the religious celebrations in the army are another interaction point for the two institutions, contributing at the same time to the development of the relationship between the army and the church. Last but not least, the army priests maybe constitute the most typical interaction point between the armed forces and the church. Their role, although seems to be limited to the symbolic-ideological level, it sets however, some reasonable questions regarding the necessity of their existence and their structure.