Ο κινηματογράφος ως πεδίο μεταφοράς ιδεολογικοπολιτικών μηνυμάτων: Εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα κριτικών [πολυ]γραμματισμών σε μαθητές της Στ’ δημοτικού για τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος
Creators: name: Ντουφεξιάδη, Πελαγία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: πολυγραμματισμοί
Ολοκαύτωμα
κινηματογράφος
multiteracies
Holocaust
film

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν ο σχεδιασμός, η οργάνωση και η εφαρμογή μιας διδακτικής παρέμβασης για τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος, η οποία θα βασίζεται στις αρχές των κριτικών πολυγραμματισμών. Συγκεκριμένα, στόχος της παρέμβασης ήταν μέσω της αξιοποίησης του κινηματογράφου ως κειμενικού είδους και μέσου μεταφοράς ιδεολογικοπολιτικών μηνυμάτων, οι μαθητές να αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στο ιστορικό γεγονός του Ολοκαυτώματος και να στοχαστούν αναφορικά με ζητήματα δημοκρατικής, ισότιμης αντιμετώπισης του ‘άλλου’ όπως και να καλλιεργήσουν δεξιότητες γλωσσικού και οπτικού/πολυτροπικού γραμματισμού. Κατά τη διάρκεια της παρέμβασης, μια ευρεία ποικιλία πολυτροπικών κειμένων, όπως είναι οι αφίσες, οι φωτογραφίες, οι ταινίες μικρού μήκους κλπ, λειτούργησαν συνεπικουρικά ώστε να κατανοήσουν καλύτερα οι μαθητές την ιδεολογία της προπαγανδιστικής πολιτικής. Επομένως, η εμπλοκή των μαθητών σε δραστηριότητες κριτικών πολυγραμματισμών ήταν από τις βασικές επιδιώξεις της παρέμβασης. Η παρούσα μελέτη, η οποία συνιστά έρευνα παρέμβασης εντασσόμενης εντός του πλαισίου της έρευνας δράσης, πραγματοποιήθηκε στην Στ τάξη του 7ου Δημοτικού Σχολείου Αμπελοκήπων Θεσσαλονίκης, στο οποίο φοιτούσαν 13 παιδιά. Ως ερευνητικά εργαλεία, αξιοποιήθηκαν η τήρηση του ημερολογίου από την ερευνήτρια και ένα ερωτηματολόγιο που συμπλήρωσαν οι μαθητές στο τέλος της παρέμβασης. Ως εργαλεία ανάλυσης χρησιμοποιήθηκαν η “οπτική γραμματική” και η ποιοτική ανάλυση [του] περιεχομένου των λεκτικών κειμένων. Στη διδακτική παρέμβαση, φάνηκε ότι ο κινηματογράφος συνέβαλε προκειμένου οι μαθητές να νοηματοδοτήσουν την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα και να στοχαστούν κριτικά. Μέσα από την κινηματογραφική ταινία αναδείχθηκαν ποικίλα και φλέγοντα θέματα, όπως για παράδειγμα, η προκατάληψη και το μίσος εναντίον των Εβραίων, η φίμωση της ελευθερίας της σκέψης και της έκφρασης, ο ρατσισμός κλπ, με αποτέλεσμα οι μαθητές να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη και να συνειδητοποιήσουν την αδικία. Τέλος, συνεισέφερε στην κατανόηση του μοναδικού ιστορικού γεγονότος του Ολοκαυτώματος, η προσέγγιση του οποίου αποτελεί ένα δύσκολο εγχείρημα. Συνεπώς, μέσα και από την παρούσα μελέτη, η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών με την ευρεία χρήση πολυτροπικών/πολυκαναλικών κειμένων είναι εφαρμόσιμη στην καθημερινή παιδαγωγική πράξη και χρήσιμη για τους μαθητές, υποδηλώνοντας την αναγκαιότητα ότι θα έπρεπε να χρησιμοποιείται ευρύτερα στο σύγχρονο Ελληνικό σχολείο
description: The aim of this study was to design, organize and implement a Holocaust teaching, based on the principles of critical multiteracies. Specifically, the aim of the intervention was to explore the extent to which, through the use of film, that occupied the central position in this intervention, with the movie ‘The Book Thief’, students are developing a critical attitude towards the image and to decipher ideological messages. During the intervention, a wide variety of multimodal texts, such as posters, photographs, short flims, etc., worked together to help students better understand the ideology of propaganda policy. Therefore, students involvement in critical multiteracies activities was one of the main aims of the intervention. The present study, which constitutes an intervention research that falls within the scope of the action research, was conducted in the 6th grade of the 7th Primary School at Ampelokipoi Thessaloniki, which was attended by 13 children. As a research tool, the researcher maintained a daily diary and a questionnaire was completed by the students at the end of the intervention. Visual grammar and content qualitative analysis of the verbal texts were used as analytical tools. The intervention, showed that the film helped students to sense the socio-political reality and to think critically. Throughout the film, a variety of burning issues were raised, such as prejudice and hate against Jews, restriction freedom of thought and expression, racism, etc., so that students could develop their critical thinking and realize the injustice. Finally, it contributed to understanding the unique historical event of the Holocaust, whose approach is difficult undertaking. Therefore, through the present study, the pedagogy of multiteracies with the widespread use of multimodal/multichannel texts is applicable to daily pedagogical practice and useful to students, suggesting that it should be used more widely in the modern Greek school