Η εννοιοποίηση της ΖΩΗΣ: κυριολεκτικός και μη κυριολεκτικός λόγος
Creators: name: Φιλίππου, Μαρία Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Γνωσιακή Γλωσσολογία
Μη κυριολεκτική γλώσσα
Ζωή
Cognitive linguistics
Figurative language
Life

description: Στόχος της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της εννοιοποίησης της ΖΩΗΣ μέσα από τη μελέτη των συμφράσεων της λέξης ζωή, όπως εμφανίστηκε στις απαντήσεις αντρών και γυναικών, 20 ως 30 ετών. Οι ερωτήσεις τέθηκαν μέσω ερωτηματολογίου, το οποίο αποτελούνταν από τις εξής ερωτήσεις: α) ‘τι είναι η ζωή’ και β) ‘πώς βλέπεις τη δική σου τη ζωή’. Κατά συνέπεια, η εργασία μελετά τη χρήση κυριολεκτικού και μη κυριολεκτικού λόγου κατά την ελεύθερη παραγωγή γραπτού λόγου με σκοπό α) τη διερεύνηση της γλώσσας που χρησιμοποιείται και επομένως τον έλεγχο των δυο εκδοχών της Θεωρίας της Εννοιακής Μεταφοράς (ακραία και ασθενής εκδοχή∙ Lakoff 1987, Kövecses 1990, 2000, Barsalou &amp; Wiemer-Hastings 2005, Haser, V. 2005, Sauciuc 2013), β) τη σχέση μη κυριολεκτικού λόγου και εμπλοκής των υποκειμένων, ώστε να ελεγχθεί αν ισχύει η άποψη που έχει υποστηριχθεί για τα συναισθήματα και αφορά στη σύνδεση μεταφοράς και ανάδειξης του προσωπικού βιώματος ή βιωματικών στοιχείων (Θεοδωροπούλου 2004∙ Foolen 2012) και γ) τις πιθανές διαφορές ανάμεσα στα φύλα, καθώς έχει υποστηριχθεί ότι το φύλο είναι ένας από τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσει τη χρήση μεταφορικού λόγου (Kövecses 2005). Οι εννοιοποιήσεις της ΖΩΗΣ έχουν συστηματικά καταγραφεί σε άλλες γλώσσες ωστόσο δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο για την ελληνική γλώσσα. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι τα υποκείμενα προβαίνουν σε μια μίξη κυριολεκτικών και μη κυριολεκτικών γλωσσικών επιλογών, γεγονός που καταρχήν αμφισβητεί την ακραία εκδοχή της Θεωρίας της Εννοιακής Μεταφοράς. Όσον αφορά τις μεταφορές χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους άντρες και γενικά σε μεγαλύτερο ποσοστό από τις μετωνυμίες, ενώ οι μετωνυμίες, κατηγοριοποιούνται σε παγιοποιημένες και μη παγιοποιημένες. Γενικά, φαίνεται να υπάρχει μια τάση για συχνότερη χρήση της μη κυριολεκτικής γλώσσας στην ερώτηση α), αν και θα αναμενόταν η τάση αυτή να εμφανίζεται στην ερώτηση β). Εάν όμως γίνει διάκριση μεταξύ μεταφοράς και μετωνυμίας, τότε η μεταφορά έχει μεγαλύτερη συχνότητα από τη μετωνυμία τόσο στην ερώτηση α) όσο και στην ερώτηση β). Τέλος, οι μεταφορές χρησιμοποιούνται πιο συχνά από τους άντρες, ενώ οι μετωνυμίες από τις γυναίκες
description: The main objective of this MA thesis is to identify the conceptualization of LIFE through the examination of the word life in the answers of men and women, from 20 to 30 years old. The subjects were asked to answer the following questions in a questionnaire: a) “What is life?” and b) “How do you see your own life?”. Therefore, the thesis searches for the use of figurative and non-figurative language in the spontaneous production of written speech aiming at a) finding the kind of language (metaphor, metonymy, non-figurative) and checking the two versions of the Conceptual Metaphor Theory [CMT] (weak version and strong version∙ Lakoff 1987, Kövecses 1990, 2000, Barsalou &amp; Wiemer-Hastings 2005, Haser, V. 2005, Sauciuc 2013), b) the comparison of figurative language and the subject’s involvement, a point of view that had been supported in the field of emotions (Θεοδωροπούλου 2004∙ Foolen 2012) and finally c) the potential differences between men and women, as it is claimed that gender plays an important role in figurative language use (Kövecses 2005). The conceptualizations of LIFE in other languages have been recorded in many cases, but there is no evidence for the Greek language. To identify metaphor and metonymy, the research followed the method of MIPVU (Steen et al. 2010) The results of this thesis showed that the subjects use both figurative and non-figurative language, a fact that, first of all, goes along with the weak version of CMT. What is more, metaphors are used at a higher rate than metonymies, which are categorized as consolidated and non-consolidated. In general, it seems that there is a tendency for more frequent use of non-figurative language in question a), although such a result was expected for question b). But, if we separate metaphors and metonymies, then metaphors are used more frequently both in question a and question b). Finally, metaphors are more often used by men and metonymies by women