Ιστορικό - Κανονική Προσέγγιση του Αβάτου του Αγίου Όρους
Creators: name: Τσόλκας, Ευθύμιος Ταξιάρχη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Άβατο
Άγιο Όρος
Σύνταγμα
Impassable Area
Mount Athos
Constitution

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το καθεστώς του Αβάτου του Αγίου Όρους, το οποίο αποτελεί έναν από τους πιο ιδιαίτερους και ενδιαφέροντες θεσμούς του ορθόδοξου χριστιανισμού, που έχει αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου και συνεχίζει να αποτελεί σημείο συζήτησης τόσο για τη θρησκευτική όσο και για τη νομική του διάσταση. Η μελέτη αναλύει τις ιστορικές, θρησκευτικές και νομικές διαστάσεις του Αβάτου, όπως αυτή διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η μεθοδολογία της έρευνας συνδυάζει την ιστορική και κοινωνιολογική προσέγγιση, με τη χρήση πηγών. Συγκεκριμένα, αναλύονται κείμενα που αφορούν την ιστορία και την πολιτική του Αγίου Όρους. Τα κύρια ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η απαγόρευση των γυναικών στο Άγιο Όρος έχει βαθιές θρησκευτικές και παραδοσιακές ρίζες, που συνδέονται με την αντίληψη του μοναχισμού και της αγιότητας και την οποία την σεβάστηκαν και κατακτητές του Αγίου Όρους όπως οι Οθωμανοί. Το Άβατο του Αγίου Όρους, που απαγορεύει την είσοδο γυναικών και την παραμονή τους στην περιοχή, αποτελεί μοναδική περίπτωση στο διεθνές δίκαιο, καθώς συνδυάζει το θρησκευτικό και πολιτικό πλαίσιο με την αυτονομία της μοναστικής κοινότητας. Η εργασία αναλύει το ιστορικό υπόβαθρο της ίδρυσης του Αβάτου, από την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι τις σύγχρονες δηλώσεις και την αναγνώριση του καθεστώτος του από την Ελληνική Πολιτεία και το διεθνές δίκαιο. Μέσα από τη μελέτη της ιστορικής εξέλιξης και του κανονικού δικαίου, η εργασία προσεγγίζει τη σημασία του Αβάτου για την πνευματική ζωή των μοναχών και την προστασία της μοναστικής παράδοσης του Αγίου Όρους. Επιπλέον, αναδεικνύει τις προκλήσεις και τις συζητήσεις γύρω από τη συμβατότητα του Αβάτου με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις σύγχρονες κοινωνίες. Η διπλωματική εργασία εξετάζει τον θεσμό του Αβάτου στο Άγιο Όρος και τις νομικές, θρησκευτικές και κοινωνικές διαστάσεις του. Η απαγόρευση διαμονής και εισόδου των γυναικών σε μοναστήρια αποτελεί θεμελιώδη αρχή του μοναχισμού και προστατεύει την ακεραιότητα και τον ασκητικό βίο των μοναχών. Η παραβίαση του Αβάτου επιφέρει ποινές, το θεσμό αυτό υποστηρίζουν και προστατεύουν το Ελληνικό Σύνταγμα και οι διεθνείς κανονισμοί, καθώς είναι αναπόσπαστο μέρος της θρησκευτικής μοναδικότητας του Αγίου Όρους. Η Αθωνική Πολιτεία, ως ένας μοναδικός χώρος θρησκευτικής και ιστορικής αξίας, διατηρεί το Άβατο για να προστατεύσει την πνευματική ζωή των μοναχών και να διασφαλίσει την επικοινωνία τους με τον Θεό, μακριά από κοσμικές επιρροές. Αν και υπάρχουν αντιρρήσεις σχετικά με την αντισυνταγματικότητα του θεσμού, η εργασία υποστηρίζει ότι ο θεσμός του Αβάτου είναι συμβατός με τις σύγχρονες νομικές αρχές και υπάρχει ως διασφάλιση της θρησκευτικής ελευθερίας και της ιστορικής συνέχειας. Η διατήρηση του θεσμού του Αβάτου είναι κρίσιμη για την προστασία της μοναστικής ζωής και της ταυτότητας του Αγίου Όρους ως χώρου προσευχής και πνευματικής άσκησης. Οποιαδήποτε κατάργηση του θεσμού θα αλλοιώσει τη λειτουργία του και θα μετέτρεπε τον Άγιο Όρος σε τουριστικό αξιοθέατο, με απώλεια της ιερότητάς του. Αντίθετα, ο σεβασμός στον θεσμό του Αβάτου είναι επιβεβαιωμένος, όπως το έκαναν ιστορικά ηγεμόνες και κατακτητές, προκειμένου να διατηρηθεί η αυθεντικότητα και η ιερότητα του.
description: This thesis examines the status of the Impassable Area&lt;&gt; of Mount Athos, which is one of the most unique and interesting institutions of Orthodox Christianity, which has withstood the test of time and continues to be a point of discussion for both its religious and legal dimensions. The study analyzes the historical, religious and legal dimensions of this Impassable Area&lt;&gt;, as it has developed over the centuries. The research methodology combines the historical and sociological approach, with the use of sources. Specifically, texts concerning the history and politics of Mount Athos are analyzed. The main findings of the research demonstrate that the ban on women on Mount Athos has deep religious and traditional roots, linked to the perception of monasticism and holiness, and which was respected by the conquerors of Mount Athos, such as the Ottomans. The Impassable Area &lt;&gt; of Mount Athos, which prohibits women from entering and staying in the area, is a unique case in international law, as it combines the religious and political context with the autonomy of the monastic community. The paper analyzes the historical background of the establishment of this Impassable Area&lt;&gt;, from the time of the Byzantine Empire to modern declarations and the recognition of its status by the Greek State and international law. Through the study of historical development and canon law, the paper approaches the importance of the Impassable Area&lt;&gt; for the spiritual life of the monks and the protection of the monastic tradition of Mount Athos. Furthermore, it highlights the challenges and discussions surrounding the compatibility of the Impassable Area &lt;&gt; with human rights and modern societies. The thesis examines the institution of the Impassable Area&lt;&gt; on Mount Athos and its legal, religious and social dimensions. The prohibition of women from residing and entering monasteries is a fundamental principle of monasticism and protects the integrity and ascetic life of monks. Violation of this Impassable Area&lt;&gt; carries penalties, this institution is supported and protected by the Greek Constitution and international regulations, as it is an integral part of the religious uniqueness of Mount Athos. The Athonite State, as a unique place of religious and historical value, maintains the Impassable Area&lt;&gt; to protect the spiritual life of the monks and to ensure their communication with God, away from secular influences. Although there are objections regarding the unconstitutionality of the institution, the paper argues that the institution of the Impassable Area&lt;&gt; is compatible with modern legal principles and exists as a guarantee of religious freedom and historical continuity. The preservation of the institution of the Impassable Area&lt;&gt; is crucial for the protection of monastic life and the identity of Mount Athos as a place of prayer and spiritual exercise. Any abolition of the institution would alter its function and would turn Mount Athos into a tourist attraction, with a loss of its sanctity. On the contrary, respect for the institution of the Impassable Area&lt;&gt; is affirmed, as was historically done by rulers and conquerors, in order to preserve its authenticity and sanctity.