title: The forecast of vulnerability of Belarussian lakes to external impact under the climate change 
Creators: name: Sukhovilo, Nina
Publisher: name: Słupskie Prace Geograficzne, Nr 16 (2019), 149-166
Year: 2019

description: The article is devoted to the forecast of changes in the vulnerability of lakes in
Belarus to external impact in conditions of climate change. The method of E.A. Primak,
adapted for lakes of Belarus, was made use of calculate the integral vulnerability indices.
Based on the analysis of 14 parameters of the natural regime (morphometric indicators and
the rate of external and internal water exchange) and environmental quality characteristics
(hydrochemical indicators), the integral indices of the vulnerability to external impact are
calculated for 149 lakes of different types. The author describes the classification of lakes in
Belarus based on the value of the integral index of vulnerability to external impact, as well as
the characteristics of water exchange, thermal stratification and position in the relief. Among
all the lakes, classes with a high, medium and low degree of vulnerability were identified.
A forecast of the dynamics of the vulnerability of lakes of different types to external impact
in accordance with the climate change scenarios RCP2.6, RCP 4.5 and RCP 8.5 was made.
description: W artykule zaprezentowano prognozę zmian wrażliwości jezior Białorusi na oddziaływania
zewnętrzne w warunkach zmian klimatycznych. Metoda E.A. Primak została wykorzystana
do obliczenia całkowych wskaźników wrażliwości. Na podstawie analizy 14 parametrów reżimu
naturalnego (wskaźniki morfometryczne oraz szybkość zewnętrznej i wewnętrznej wymiany
wody) oraz cech jakości środowiska (wskaźniki hydrochemiczne) obliczono całkowe
wskaźniki podatności na oddziaływanie zewnętrzne dla 149 jezior różnych typów. Spośród
wszystkich jezior wyróżniono klasy o wysokim, średnim i niskim stopniu wrażliwości. Sporządzono
także prognozę dynamiki wrażliwości jezior różnych typów na oddziaływanie zewnętrzne
zgodnie ze scenariuszami zmian klimatycznych RCP2.6, RCP 4.5 i RCP 8.5.
Z badań wynika, że wraz ze wzrostem temperatury wody wywołanym zmianami warunków
klimatycznych rozwój geosystemów jeziornych będzie następował w kierunku zmniejszania
podatności na wpływy zewnętrzne. Zmniejszenie opadów deszczu zwiększy wrażliwość
jezior poprzez zmniejszenie objętości masy wody. Jeśli warunki klimatyczne zmienią się zgodnie
ze scenariuszem RCP2.6, to do końca XXI wieku temperatura wody w jeziorach wzrośnie
o 2°C, co pociągnie za sobą wzrost podatności jezior na wpływy zewnętrzne w wyniku
zwiększonej stratyfikacja o tym samym statusie troficznym. Niektóre jeziora o średnim stopniu
wrażliwości (Bobritsa, Richi) zostaną zaliczone do klasy wysoce wrażliwych, pozycja innych
w klasyfikacji pozostanie bez zmian. Według najbardziej prawdopodobnego scenariusza
RCP4.5 temperatura wody w jeziorach wzrośnie o 2,8–3,3°C. W takim przypadku stan troficzny
jezior mezotroficznych wzrośnie. Jeziora o wysokim stopniu wrażliwości na zewnętrzne oddziaływanie
jeziora pozostaną tylko na wyżynach. Scenariusz RCP8.5 zakłada z kolei wzrost
temperatury wody o 6–8°C. Jeziora Dimiktyczne Białorusi, z wyjątkiem jej północno-wschodniej
części, staną się ciepłymi monomiktami, co pociągnie za sobą całkowitą restrukturyzację
ich ekosystemów ze wzrostem integralnych wskaźników podatności na wpływy zewnętrzne.
Płytkie jeziora Polesia najprawdopodobniej osiągnęły w rozwoju stadium bagien nizinnych.
description: Nr 16  (2019): Słupskie Prace Geograficzne, 149-166