Les réfugiés en tant que bénéficiaires du droit à l’éducation en Europe – le cas spécifique de la Grèce
Creators: name: Δοκανάρη, Δήμητρα Σταματίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Δικαίωμα στην εκπαίδευση
Πρόσφυγες
Κοινωνικά δικαιώματα
Right to education
Refugees
Social rights

description: Η προσφυγική κρίση των τελευταίων ετών ανέδειξε καίρια ερωτήματα αναφορικά με την προστασίακαι την άσκησητωνκοινωνικών δικαιωμάτων. Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναιαναλύοντας το θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα στην εκπαίδευση, να διασαφηνιστούν οι υποκειμενικές προϋποθέσεις για την απόλαυσή του. Με άλλες λέξεις, σκοπός είναι να εξεταστεί αν οι πρόσφυγες είναι υποκείμενα του εν λόγω δικαιώματος στις χώρες υποδοχής παρουσιάζοντας παραδείγματα από τη σύγχρονη ελληνική πρακτική. Καταρχάς, όσον αφορά στα κοινωνικά δικαιώματα εν γένει, γίνεται μνεία της κανονιστικής τους φύσης και της προστασίας τους στις εθνικές έννομες τάξεις των ευρωπαϊκών κρατών, λαμβάνοντας υπόψη τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες κάτω από τις οποίες εμφανίστηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο. Ως ο καρπός των διεκδικήσεωντης εργατικής τάξης,τα κοινωνικά δικαιώματα με το πέρασμα των χρόνων κατέστησαν θεμελιώδη. Μετά το Β’Π.Π., παρουσιάστηκε επιτακτική η ανάγκη προστασίαςτους και ρητής κατοχύρωσής τους σε διεθνείς συνθήκες και νομικά δεσμευτικά κείμενα. Ακόμη, εξετάζεται η αγωγιμότητά / επικλησιμότητάτους. Μπορεί, για παράδειγμα, ο άνεργος να προσφύγει ενώπιων δικαστικών αρχών κατά του Κράτους επειδή του παραβιάζει το θεμελιώδες δικαίωμα στην εργασία;Εκτός αυτού, μελετάται αν τίθενται όρια και ποια είναι αυτά, ώστε να οριστούν οι φορείς, οι δικαιούχοι των δικαιωμάτων αυτών. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, αναλύεται το κοινωνικό δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκπαίδευση αναγνωρίστηκε ως δικαίωμα από τοσύνολο των κρατών με την Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (1948) και πληθώρα άλλων διεθνών και ευρωπαϊκών κειμένων, και έκτοτε η πρόσβαση σ’ αυτήν αποτελεί αναφαίρετο, αναπαλλοτρίωτο και αδιαίρετο δικαίωμα. Το δικαίωμα στην εκπαίδευση δεν είναι πάντα απόλυτο, καθώς σε κάποιες περιπτώσεις τίθενται έμμεσοι περιορισμοί στην άσκησή του. Στο παρελθόν, το υπό εξέταση κοινωνικό δικαίωμα, όπως και τα υπόλοιπα, ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιθαγένεια. Στις μέρες μας, ο κύκλος των φορέων των κοινωνικών δικαιωμάτων διαρκώς μεγαλώνει για ποικίλους λόγους συμπεριλαμβανομένων των προσφυγικών ροών. Το συγκεκριμένο δε δικαίωμα, λόγω της φύσης του, ερμηνεύεται υπό το πρίσμα της αρχής του ύψιστου συμφέροντος του παιδιού.Τα ζητήματα που προκύπτουν, με βάση τα παραπάνω, αφορούν ενδεικτικά στις περιπτώσειςδιερχόμενων προσφύγων, στην ένταξήτους στην εθνική εκπαιδευτική διαδικασία ή στην παρακολούθηση ειδικών τμημάτων στα κέντρα υποδοχής, αλλά και στη δια βίου μάθηση ενηλίκων. Επιπροσθέτως, δεδομένου ότι η εκπαίδευση αποτελεί μία έκφανση της αρχής της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, συντελεί στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου, αλλά συνδέεται και με τον αγώνα για επιβίωση στη σημερινή κοινωνία. Αναφορές γίνονται τόσο στη θεωρία από την απαρχή της τριμερούς διάκρισης των δικαιωμάτων (Jellinek) μέχρι σήμερα, όσο και στη σύγχρονη νομολογία (ΕΔΔΑ, ΔΕΕ, εθνικά δικαστήρια) και πρακτική, καθώς τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας έχουν γίνει και συνεχίζουν να γίνονται σημαντικά βήματα για την προάσπιση των δικαιωμάτων των προσφύγωνκαι των αιτούντων άσυλο.
description: In recent years, the refugee crisis has raised crucial questions concerning the protection and the enjoyment of social rights. The aim of the present thesis is, through an analysis of the fundamental social right to education, to clarify the subjective conditions of its exercise. Namely, by drawing on examples from the actual Greek practice, the thesis examines if refugees in host countries are beneficiaries of this right. Initially, through the prism of international sociopolitical circumstances, the thesis refers to the regulatory nature of social rights in general and to their protection in European national legal orders. As a result of the working class’ struggles, these rights have become fundamental over the years. After WWII, it had become imperative to protect them by formally recognising them in international conventions and legally binding texts. Their justiciability / inviolability is also examined. Is it possible, for example, that the unemployed issue an appeal because of a violation of the right to work? Moreover, this paper considers the different conditions that need to meet in order to qualify as a social right holder. The thesis then moves on to an analysis of the social right to education. This right was recognised as a human right for the first time in 1948 by the UDHR, after which numerous legal texts reiterated it. Since then, the right to education is inalienable, inviolable and indivisible. It is not always absolute, as there are indirect restrictions to its enjoyment. Whereas it used to be inextricably linked with citizenship, refugee flows have in recent years led the scope of social rights holders to constantly grow. Because of its nature, the right to education ought to respect the best interests of the child principle. Multiple issues arise, such as the transiting of refugees, the special schools in camps, the integration of student refugees in the national education system and lifelong learning, to cite a few. Education, as a means to achieve human dignity, contributes to the development of human personality and is connected with the struggle for survival in contemporary society. The references made include Jellinek’s theory of tripartite separation of human rights and recent theories, as well as relevant case-law (ECHR, CEE, national courts) which shows, in the case of Greece, some progress in the field of asylum seekers’ and migrants’ rights in the last few years.
description: Σε συνεργασία με: Πανεπιστήμιο Τουλούζης (Γαλλία)