Umiarkowany konserwatysta wobec XIX-wiecznych przemian socjopolitycznych w Europie Zachodniej w świetle piśmiennictwa Henryka Lisickiego
Creators: name: Nowak, Mariusz
Publisher: name: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
Year: 2022

description: SPIS TREŚCI Wstęp ................................................................................................... 11 ROZDZIAŁ I Henryk Lisicki (1839–1899) – życie, twórczość, światopogląd i jego związki z krakowskimi konserwatystami 1. Droga Henryka Lisickiego do obozu stańczyków i umiarkowanego konserwatyzmu – główne epizody z życia oraz twórczość pisarska i publicystyczna .................................................. 35 2. Konserwatyzm reakcją na zagrożenia dla „powinnego – tradycyjnego porządku” w XIX-wiecznej Europie. Dualizm postaw – nurt tradycjonalistyczny i umiarkowany .......... 70 3. Środowisko „stańczyków” wobec wielonurtowości ideowej XIX-wiecznego konserwatyzmu ........................................................ 101 ROZDZIAŁ II Porewolucyjne XIX-wieczne dzieje Francji egzemplifikacją idei „egalitarnego republikanizmu” sprzecznego z monarchizmem (konserwatywnym konceptem ładu socjopolitycznego) 1. Wczesny „demokratyczny republikanizm” – formowanie konceptu: schyłek XVIII – pierwsza połowa XIX wieku ................. 129 2. Konsekwencje rewolucji lutowej 1848 – „kwestia socjalna” przyczyną sporu ideowego w ramach republikanizmu i łagodzenie jego programu w czasach cezaryzmu Napoleona III (do 1870 roku). ........................................................... 172 3. La républicanisme w czasach Trzeciej Republiki (lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte XIX wieku) ........................... 205 ROZDZIAŁ III Refleksje nad funkcjonowaniem monarchii konstytucyjnych w XIX-wiecznej Europie 1. Walory angielskiej monarchii konstytucyjnej i fenomenu „moralnego porządku społecznego” (w zestawieniu konfrontatywnym do realiów socjopolitycznych postrewolucyjnej Francji) ................................................................... 243 2. Prusy i zjednoczone Niemcy epoki Bismarcka – niespełniona nadzieja konserwatystów kontynentalnej Europy ................................................................................................. 273 3. Bezrefleksyjne adaptowanie rozwiązań angielskich w monarchiach Europy Zachodniej zagrożeniem dla ich porządku socjopolitycznego .................................................. 290 ROZDZIAŁ IV W poszukiwaniu optymalnego ustroju dla państw zachodnich: „konserwatywna” republika, „zmodernizowany” cezaryzm i recydywa monarchii konstytucyjnej 1. „Konserwatywna” republika północnoamerykańska alternatywą dla „egalitarnej” republiki francuskiej .......................... 311 2. Rządy silnej ręki – „zmodernizowany cezaryzm” jako antidotum na zagrożenia dla status quo XIX-wiecznej Europy Zachodniej ............................................................................. 330 3. Monarchia konstytucyjna „powinnym” ładem socjopolitycznym w ocenie umiarkowanego konserwatysty schyłku XIX wieku ............................................................................. 364 Zakończenie ............................................................................................... 393 Bibliografia ............................................................................................ 411 Indeks osób ................................................................................................ 447 Indeks nazw geograficznych ..................................................................... 463
description: Przedmiotem rozprawy jest prezentacja poglądów przedstawiciela krakowskich konserwatystów – publicysty Henryka Lisickiego (1839–1899) wobec procesu przemian społeczno-politycznych w Europie Zachodniej dokonujących się w ciągu XIX w. Praca obejmuje kluczowe zagadnienie będące obiektem jego refleksji, tj. źródeł wskazanych przeobrażeń, identyfikując je w upowszechnieniu republikańskiego dziedzictwa rewolucji francuskiej 1789 r. Było ono punktem wyjścia do określenia kierunku przemian ustrojowych w krajach zachodnich. Z pozycji umiarkowanie konserwatywnych Lisicki wskazywał na nieuchronność przemian demokratycznych monarchii Okcydentu; w swych rozważaniach, opierając się na przykładzie współczesnej mu niestabilnej sytuacji wewnętrznej Francji, wskazywał, że optymalnym modelem społeczno-politycznym była dla Zachodu monarchia konstytucyjna. Dla Lisickiego – podobnie jak dla reprezentowanego przez niego środowiska krakowskich zachowawców – uosobieniem tego było państwo angielskie doby królowej Wiktorii.