Η απουσία του κατηγορουμένου στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο.
Creators: name: Σαργιώτης, Βασίλειος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Κατηγορούμενος
Έφεση
Δευτεροβάθμιο δικαστήριο
Accused
Appeal
Appellate Court

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η ερμηνεία του άρθρου 501 Κώδικα Ποινικής Δικονομία;, το οποίο αναφέρεται στη δικονομική μεταχείριση της απουσίας του εκκαλούντος κατηγορουμένου στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Μετά από μια συνοπτική αναφορά στη σημασία της αυτοπρόσωπης εμφάνισης του κατηγορουμένου στο δικαστήριο, κατά τη συζήτηση της ουσίας της εναντίον του κατηγορίας, καθώς και στις προϋποθέσεις για την άσκηση του δικαιώματος εκπροσώπησης από συνήγορο της επιλογής του, επιχειρείται η αναλυτική παρουσίαση των δικονομικών ζητημάτων, που έχουν προκύψει, μέχρι σήμερα, από την πρακτική εφαρμογή του άρθρου 501 ΚΠΔ. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στις προϋποθέσεις για την αναβολή της συζήτησης της υπόθεσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο και στη νομολογιακή πορεία που ακολουθεί ο Άρειος Πάγος. Από την τελευταία προκύπτει μια εκ των προτέρων αρνητική προδιάθεση του ανωτάτου ακυρωτικού για τον παρελκυστικό χαρακτήρα των αιτημάτων αναβολής, που υποβάλλονται από την πλευρά των διαδίκων, και ιδίως από τον κατηγορούμενο. Στη συνέχεια της εργασίας, αναλύεται, σε γενικό επίπεδο, η δικονομική μεταχείριση της απουσίας του εκκαλούντος κατηγορουμένου, κατά την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης, στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Ακολούθως, παρουσιάζεται η αλληλεπίδραση της ανυποστήρικτης έφεσης του κατηγορουμένου με άλλους θεσμούς και διατάξεις της Ποινικής Δικονομίας. Έτσι, στην εργασία, τίθεται το ερώτημα αν το επεκτατικό αποτέλεσμα του ενδίκου μέσου της έφεσης εφαρμόζεται και στην περίπτωση που αυτή απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη. Στη συνέχεια εξετάζεται η εξαίρεση του κανόνα της απόρριψης της έφεσης ως ανυποστήρικτης. Στο άρθρο 501 παρ. 3 ΚΠΔ ορίζονται οι περιπτώσεις όπου το δικαστήριο υποχρεούται να εκδώσει απόφαση, παρά την απουσία του εκκαλούντος κατηγορουμένου. Το ερώτημα στο οποίο επιχειρείται να δοθεί απάντηση είναι αν η συγκεκριμένη διάταξη μπορεί να εφαρμοσθεί αναλογικά και σε άλλες, μη προβλεπόμενες ρητά, περιπτώσεις, οι οποίες εμφανίζουν ομοιότητα με όσες ρυθμίζονται ήδη από το άρθρο 501 παρ. 3 ΚΠΔ και συγκεκριμένα αν πρέπει να εφαρμόζεται όταν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος εξάλειψης του αξιοποίνου, πέραν των αναφερόμενων στην παραπάνω διάταξη, αλλά και όταν μετά τη δημοσίευση της πρωτόδικης απόφασης τίθεται σε ισχύ ευμενέστερος για τον κατηγορούμενο ποινικός νόμος. Εν συνεχεία, αφού εξεταστεί η σχέση της ανυποστήρικτης έφεσης με την αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης του κατηγορουμένου, θα ερευνηθούν οι συνέπειες από την απουσία του κατηγορουμένου στην μετ’ αναίρεση δίκη. Ένα ακόμη εξεταζόμενο ζήτημα, είναι η δικονομική μεταχείριση της έφεσης του κατηγορουμένου, στην περίπτωση που εκείνος εμφανίστηκε κατά την έναρξη της συζήτησης στο εφετείο αλλά στη μετ’ αναβολή δικάσιμο ήταν απών και δεν εκπροσωπήθηκε από συνήγορο. Το ερώτημα, αν η έφεση πρέπει να απορριφθεί ως ανυποστήρικτη ή αν ο κατηγορούμενος πρέπει να δικαστεί ωσεί παρών, δίχασε για πολλά χρόνια τη νομολογία ώσπου η διαφωνία επιλύθηκε από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Ένα ακόμη ζήτημα, με ιδιαίτερο θεωρητικό και πρακτικό ενδιαφέρον, αφορά την απόρριψη της έφεσης του κατηγορουμένου ως απαράδεκτης ή ανυποστήρικτης, όταν αυτός απουσιάζει κατά την έναρξη της συζήτησης της υπόθεσης στο εφετείο αλλά ταυτόχρονα η έφεση του δεν είναι τυπικά παραδεκτή. Στην τελευταία ενότητα της εργασίας εκτίθενται οι δυνατότητες, δηλαδή τα ένδικα βοηθήματα και ένδικα μέσα, που έχει ο κατηγορούμενος στη διάθεσή του για την ανατροπή της απόφασης με την οποία απορρίφθηκε η έφεσή του ως ανυποστήρικτη.
description: The scope of this paper is the interpretation of Article 501 of the Code of Criminal Procedure, which refers to the procedural treatment of the absence of the accused appellant in the appellate court. After a brief reference to the importance of the appearance of the accused in person in court, during the discussion of the substance of the accusation against him/her, and the conditions for exercising the right of representation by counsel of his/her choice, a detailed presentation of the procedural issues, which have arisen up to this day, by applying Article 501 CCP in practice, is attempted. In particular, reference is made to the conditions for the postponement of the matter discussed in the appellate court and the jurisprudential path that the Supreme Court follows. The latter shows a prior negative predisposition of the Court of Cassation to the dilatory nature of postponement requests submitted by the parties and in particular by the accused. Further in the paper, the procedural treatment of the absence of the accused appellant, at the beginning of the discussion of the case in the appellate court is analyzed in general. Subsequently, the interaction of an unsupported appeal by the accused person by other institutions and provisions of the Criminal Procedure is presented. So in this paper, the question is whether the expansionary effect of the legal remedy of appeal is applicable also in case the appeal is rejected as unsupported. Then the exception to the rule of rejecting the appeal as unsupported is examined. In par. 3 of Article 501 of the CCP the cases are defined in which the court is required to issue a decision despite the absence of the accused appellant. The question we attempted to answer is whether this provision may be proportionally applied to other, not specifically provided for, cases, which are similar to those already regulated by par 3 of Article 501 CCP and specifically whether it should be applied when there is any reason for the eradication of the offence, other than those stated in the above provision, and when after the publication of the judgment at first instance a more advantageous criminal law for the accused takes effect. Then, after examining the relationship of the unsupported appeal with the principle of non-deterioration of the position of the accused, the consequences of the absence of the accused in the appeal proceeding will be investigated. Another matter at issue is the procedural treatment of the accused person’s appeal, in case s/he appeared at the beginning of the discussion in the court of appeal but was absent during the adjourned hearing and not represented by counsel. The question whether the appeal should be rejected as unsupported or if the accused should be tried as being present, divided for many years until the dispute was resolved by the Plenum of the Supreme Court. Another issue of particular theoretical and practical interest, refers to the refusal of the defendant's appeal as inadmissible or unsupported when s/he is absent at the beginning of the discussion of the case in the appellant court, but at the same time the appeal is formally not admissible. In the final section of the paper, possibilities, i.e. the remedies and appeals the defendant has at his/her disposal to overturn the decision by which his appeal was rejected as unsupported, are presented.