Η αξία της κατανάλωσης στη διαμόρφωση των κοινωνικών διαδικασιών και των σχέσεων εξουσίας
Creators: name: Κωνσταντίν, Μανταλίνα Έλενα Ιόν
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Κατανάλωση
Σχέσεις Εξουσίας
Καταναλωτισμός
Consumption
Power Relations
Consumerism

description: Η παρούσα εργασία ασχολείται με το ζήτημα της κατανάλωσης και τις κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες που εμφανίζει. Η ανάλυση έχει ως αφετηρία την αξία της κατανάλωσης στην διαμόρφωση των κοινωνικών διαδικασιών από τις οποίες παράγονται οι ταυτότητες, οι πολιτισμικές αξίες, ο κοινωνικός έλεγχος και οι σχέσεις εξουσίας. Η διαδικασία της κατανάλωσης αποτελεί μια συστηματική δραστηριότητα, η οποία δεν περιορίζεται στο οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, αλλά εκφράζει μια μορφή κοινωνικής συμπεριφοράς. Η ανάλυση της έννοιας του καταναλωτή και της αξίας του χρήματος, προσφέρει μια εικόνα για τη διαμόρφωση της κοινωνικής συμπεριφοράς μέσω της κατανάλωσης. Κεντρικό ρόλο για τον έλεγχο και τη διατήρηση της κοινωνικής συμπεριφοράς έχει η εργαλειοποίηση του χρήματος και του χρέους, τα οποία αξιοποιούνται για την ανάδειξη των συγκρούσεων και την παραγωγή πολιτικών λόγων. Η εργασία προσπαθεί να παρουσιάσει τους τρόπους διαμόρφωσης της καταναλωτικής διαδικασίας και τη σημασία της για τη δημιουργία των σχέσεων εξουσίας. Κεντρικό ζήτημα της ανάλυσης αποτελεί η ανάδειξη της κατανάλωσης στη δημιουργία ταυτοτήτων, αξιών και πολιτικών λόγων, όπως επίσης και η ανάδειξη της κριτικής στον σύγχρονο καταναλωτισμό, η οποία εκφράζει την αμφισβήτηση των κέντρων εξουσίας. Η κατανάλωση ορίζεται ως βασικό παράγοντα στην διαδικασία της κοινωνικής αναπαραγωγής αλλά και στις αντιστάσεις που εμφανίζονται σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Στα θεωρητικά πλαίσια της εργασίας εντάσσονται οι έννοιες του καταναλωτή, η κοινωνική αξία του χρήματος, η κατανάλωση ως μέσο έκφρασης αλλά και η ιδεολογία του καταναλωτισμού και αναγκών. Τα παραπάνω αποτελούν βάση για την ανάλυση της κατανάλωσης και τον τρόπο που διαμορφώνει τις κοινωνικές διαδικασίες. Στην εξέταση του τρόπου που η κατανάλωση συμβάλλει στο οικονομικό και πολιτικό πεδίο, σημαντική αναφορά είναι η έννοια του καταναλωτισμού και η αξιολόγηση νέων προσεγγίσεων στις μορφές κατανάλωσης. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, παρουσιάζεται η κριτική που ασκείται στον καταναλωτισμό και στα κέντρα εξουσίας που παράγουν την ιδεολογία του καταναλωτισμού. Τα θεωρητικά εργαλεία που χρησιμεύουν στην ανάλυση αυτή είναι η ψυχαναλυτική θεωρία για την δημιουργία των επιθυμιών και τη διατήρηση των φαντασιακών αναγκών, αλλά και η έννοια της αποανάπτυξης, η οποία ασκεί κριτική στα καταναλωτικά πρότυπα. Με τις παραπάνω αναλύσεις η κατανάλωση κατέχει πρωταρχικό ρόλο στην προσέγγιση των πολιτικών λόγων και της ανάπτυξης των σχέσεων εξουσίας, το οποίο αποτελεί και σκοπό της εργασίας.
description: The thesis examines the phenomenon of consumption and the underlying social and political consequences that emerge. The central analysis focuses on the value of consumption in shaping the social processes and power relations, such as identity, cultural values, and social control. The process of consumption appears as a systemic activity which not only acts as an economic and political force but it encapsulates a certain social behavior. The analysis on the concept of the consumer and on the value of money, show a clear picture on the way consumption shapes social behavior. An integral part on the control and preservation of social behavior is the instrumentalization of money and debt, which promote conflicts and produce political speeches. The analysis focuses on the ways the process of consumption is being determined and how it produces the power relations. The core analysis offers a presentation on the importance of consumption in shaping identities, values and political narratives, and at the same time, is being critical and challenges the meaning of modern consumption. Consumption is being defined as the primary factor in the process of social reproduction but also on the various forms of resistance on a social and political level. The theoretical background of the thesis is based around the concept of the consumer, the social value of money, consumption as a way of expression in society and the ideology of consumerism and needs. All of the above are being examined in determining the various ways consumption is the main actor in shaping the current political and social world. In determining the way consumption contributes to the economic and political spheres an important factor is the examination of the concept of consumerism and the evaluation of the new approaches on the process of consumption. It’s in this context that the critique on consumerism and the centralized power that creates the ideology of consumerism is being presented. For such an assessment, the analysis utilizes the psychoanalytical theory regarding the creation and the preservation of the imaginative needs along with the degrowth’s movement ideas and critique on consumption standards. Such an analysis presents the importance of consumption in approaching political speeches and the development of power relations in modern society.