Η προγνωστική αξία των ογκογονιδίων του τίτλου των μονοκλωνικών αντισωμάτων και της συστάσεως των ορμονικών υποδοχέων στο καρκίνωμα του μαστού
Creators: name: Ιωσηφίδου, Ροδονίκη Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2005
Subjects: Ογκογονίδια
Ορμονικοί υποδοχείς
Oncogenes
Hormonal receptors

description: Ο καρκίνος του μαστού εξακολουθεί να αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο των γυναικών παγκοσμίως. Το γεγονός ότι από την αρχή της εμφάνισης του αποτελεί μια συστηματική νόσο τον κάνει αντικείμενο μελέτης πολλών ειδικοτήτων. Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές έχουν εστιαστεί στην ανίχνευση της βιολογίας του καρκίνου. Όπως ήταν επόμενο λοιπόν η έρευνα της βιολογίας του καρκίνου του μαστού αποτελεί αντικείμενο πολλών μελετών τα τελευταία χρόνια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναζήτηση παραγόντων που θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν πιο πρώιμα την υποτροπή της νόσου. Ήδη στη συνήθη κλινική πράξη χρησιμοποιούνται κλασικοί προγνωστικοί παράγοντες όπως οι ορμονικοί υποδοχείς, καρκινοεμβρυικό αντιγόνο (CEA) και το μονοκλωνικό αντίσωμα CA15-3. Στην παρούσα μελέτη έγινε προσπάθεια να ανιχνευτούν νέοι δείκτες, που θα μπορούν να προβλέψουν πρώιμα την υποτροπή και να συνδυαστούν με τους κλασικούς προγνωστικούς παράγοντες. Από την ανάλυση της διεθνούς βιβλιογραφίας οι περισσότερες μελέτες αφορούν μέτρηση των παραγόντων με τη μέθοδο της ανοσοϊστοχημείας, ενώ εκείνες που μετρούν τους παράγοντες αυτούς στον ορό του αίματος αφορούν κυρίως ασθενείς με μεταστατική νόσο. Ωστόσο από αυτές τις μελέτες φαίνεται ότι μετά από περισσότερες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην παρακολούθηση των ασθενών. Σε 200 ασθενείς με καρκίνο του μαστού μετρήθηκαν με 5 μετρήσεις (στο νεοπλασματικό ιστό, στον ορό του αίματος προεγχειρητικά, μετεγχειρητικά, τον πρώτο χρόνο και το δεύτερο χρόνο της παρακολούθησης τους) η πρωτεινική έκφραση των ογκογονιδίων c-erb-B2, p53m, bcl-2 και του αγγειογενετικού αυξητικού παράγοντα VEGF. Για τις μετρήσεις χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος ELISA. Επίσης μετρήθηκαν το καρκινοεμβρυικό αντιγόνο (CEA) και το μονοκλωνικό αντίσωμα CA15-3 με έξη διαδοχικές μετρήσεις (κάθε 4 μήνες), ενώ για την μέτρηση της έκφρασης των οιστρογονικών και προγεστερονικών υποδοχέων χρησιμοποιήθηκε η βιοχημική μέθοδος του ζωικού άνθρακα (DCC). Τα αποτελέσματα αυτών των μετρήσεων επεξεργάστηκαν στατιστικά . Για να εκτιμηθεί αν οι δείκτες αυτοί μπορούν να ανιχνεύσουν πρώιμα την υποτροπή χρησιμοποιήθηκαν οι καμπύλες ROC ενώ για τις συσχετίσεις οι στατιστικές μέθοδοι Pearson και 2-tailed sig. Από τη στατιστική ανάλυση των αποτελέσματων της μελέτης όσον αφορά τις συσχετίσεις προέκυψαν τα παρακάτω: α. Η ηλικία έχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση με το μέγεθος του όγκου και τη διήθηση των λεμφαδένων β. Η διήθηση των λεμφαδένων έχει στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την έκφραση των bcl-2, p53m, VEGF προεχειρητικά γ. Οι οιστρογονικοί υποδοχείς έχουν ισχυρή συσχέτιση με τους προγεστερονικούς υποδοχείς δ. Η έκφραση του c-erb-B2 και του bcl-2 προεγχειρητικά έχουν ισχυρή συσχέτιση. Η έκφραση του p53m και του bcl-2 τόσο προεγχειρητικά όσο και το δεύτερο χρόνο έχουν ισχυρή συσχέτιση. ζ.Καμία συσχέτιση μεταξύ των c-erb-B2, bcl-2, p53m, VEGF στο νεοπλασματικό ιστό δεν ήταν στατιστικά σημαντική η. Τον πρώτο και το δεύτερο χρόνο υπάρχει σημαντικά στατιστική συσχέτιση των τιμών του CEA και CA15-3. Από την ανάλυση με τις καμπύλες ROC φαίνονται τα παρακάτω: 1. Όσον αφορά το καρκινοεμβρυικό αντιγόνο (CEA) και το μονοκλωνικό αντίσωμα (CA15-3) αποτελούν όπως ήταν αναμενόμενο παράγοντες ανίχνευσης της υποτροπής αλλά μεταγενέστερα από τους υπόλοιπους της μελέτης. 2. Οι οιστρογονικοί και προγεστερονικοί υποδοχείς κατατάσσονται και σε αυτή τη μελέτη στους κλασικούς προγνωστικούς δείκτες. 3. Η έκφραση των ογκογονιδίων c-erb-B2, p53m, bcl-2 και του αγγειογενετικού παράγοντα VEGF με τη μέθοδο της ELISA στο νεοπλασματικό ιστό δεν αποτελεί σημαντικό προγνωστικό παράγοντα. Επομένως η μέτρηση αυτών των παραγόντων στον ιστό θα πρέπει να γίνεται με τη μέθοδο της ανοσοϊστοχημείας. Στον ορό του αίματος όλοι οι παράγοντες αυτοί αποτελούν σημαντικό προγνωστικό παράγοντα σε κάποιες από τις μετρήσεις. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα την υποτροπή μπορεί να την ανιχνεύσει το bcl-2 πιο πρώιμα, αφού η προεγχειρητική του έκφραση αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανίχνευσης της υποτροπής. Ακολουθούν η έκφραση του VEGF και του bcl-2 που μπορούν να ανιχνεύσουν μετεγχειρητικά την υποτροπή ενώ το c-erb-B2 και το p53m ανιχνεύουν την πιθανή υποτροπή μεταγενέστερα , αλλά αρκετά πριν αυτή εκδηλωθεί. Το πρωτοογκογονίδιο bcl-2 αποδεικνύεται εξαιρετικά σημαντικό καθώς οι μετρήσεις του τόσο προεγχειρητικά όσο και μετεγχειρητικά καθώς και το δεύτερο χρόνο αποτελούν εξαιρετικά σημαντικούς παράγοντες ανίχνευσης της υποτροπής. Σημαντική είναι επίσης η παρατήρηση ότι προεγχειρητικά η έκφραση του p53m αποτελεί σχετικά σημαντικό παράγοντα αποτέλεσμα που θα ήταν χρήσιμο στην κλινική πράξη. Σύμφωνα με αυτά τα αποτελέσματα μετά από περισσότερες μελέτες θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα μοντέλο παρακολούθησης των ασθενών με τη μέτρηση αυτών των δεικτών στο χρονικό διάστημα που αποδεικνύονται σημαντικοί , δηλαδή, να μετράται στον ορό του αίματος το πρωτοογκογονίδιο bcl-2 προεγχειρητικά, μετεγχειρητικά και το δεύτερο χρόνο , ο αγγειογενετικός παράγοντας VEGF μετεγχειρητικά και τα ογκογονίδια c-erb-B2 και p53m τον πρώτο χρόνο της παρακολούθησης των ασθενών
description: Breast cancer is the first reason of death among the women and also is the most frequent cancer of the women. The detection of the disease has become very interesting the last years. The most studies are about the biology of the disease. The detection of tumor markers in an effort to find earlier the recurrence of the disease is very interesting. From the systemic review of the literature the most studies measures these markers with immunohistochemical methods. In serum the most studies concerns the metastatic disease. From these studies appears that these markers can be used after further studies for the follow-up of the patients. In our study 200 patients with breast cancer are enrolled. We measured c-erb-B2, p53m, bcl-2 and VEGF at tumor tissue and in serum before the operation, after the operation, one year after the operation and two years afterwards (method of measurement: ELISA). Also we measured CEA and CA15-3 every 4 months and estrogen and progesterone receptors (ER-PR) with DCC method. The purpose of our study was to examine if these markers can detect the recurrence of the disease and if they have correlations with the classic prognostic tumor markers. The results have been analyzed with statistical methods (ROC curves, Pearson, 2-tailed sig). From the Pearson and 2-tailed analysis we found that: 1. Age has significant correlation with tumor size, node status, er and pr receptors and with values of c-erb-B2, p53m, bcl-2, VEGF before the operation, 2 Node status has significant correlation with expression of bcl-2, p53m, VEGF before the operation, 3 ER has significant correlation with PR, 4 Expression of c-erb-B2 and bcl-2 before the operation has significant correlation, 5 Expression of p53m and bcl-2 before the operation and during the second year of their follow-up has significant correlation, 6There is no correlation between c-erb-B2, bcl-2, p53m, VEGF in tumor tissue, 7 there is significant correlation between CEA and CA15-3 the first and second year of the follow-up. The result of ROC curves shows that: 1.CEA and CA15-3 are as we expected markers of detection of the recurrence 2. ER and PR are also independent prognostic markers 3.The expression of c-erb-B2 , p53m, bcl-2 and VEGF in neoplastic tissue with the method of ELISA cannot detect the recurrence of the disease and so we have to measure them with immunohistochemical methods. In serum all the markers can detect the recurrence in some of the measurements. From the results we found that bcl-2 can detect earlier the recurrence (before the operation). VEGF and bcl-2 are the second markers as they can detect the recurrence after the operation. C-erb-B2 and p53m detect the recurrence later of the other two markers but much earlier of the recurrence. Τhe expression of bcl-2 before and after the operation and also at second year is significant marker to detect the recurrence and so bcl-2 can be used during the follow-up to detect the recurrence. Further studies may be can establish a model of follow-up of the patients with the measurement of these markers in the time they are prognostic.