Ζητήματα ανθεκτικότητας αστικών περιοχών που γειτνιάζουν με εγκαταστάσεις Seveso – Η περίπτωση του Ελευθέριου-Κορδελιού
Creators: name: Βέλλιου, Γεωργία Χαρίτωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Αστική Ανθεκτικότητα
Βιομηχανικά Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης
Οδηγία SEVESO
Προληπτική δράση για αύξηση της ανθεκτικότητας
Urban Resilience
Large-Scale Industrial Accidents
SEVESO Directive
Preventive action to increase resilience

description: Οι πόλεις ως πολύπλοκα συστήματα είναι ευάλωτες και επιρρεπείς σε φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές. Η ικανότητα μιας πόλης να απαντά σε συστημικές (εσωτερικές και εξωτερικές) απειλές, που δυνητικά επιφέρουν καταστροφές, περιγράφει την αστική ανθεκτικότητα. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τα ζητήματα ανθεκτικότητας που προκύπτουν σε αστικές περιοχές με αυξημένη έκθεση στον κίνδυνο ενός Βιομηχανικού Ατυχήματος Μεγάλης Έκτασης. Τα συνεχόμενα μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα (μετά το μεγάλο ατύχημα στην εταιρία ICMESA στην πόλη Meda του Δήμου SEVESO της Ιταλίας το 1978) αποτελούν απόδειξη ότι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των ανθρώπων που ζουν σε γειτονικές κατοικημένες περιοχές. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέχθηκε η Δημοτική Ενότητα Ελευθερίου–Κορδελιού του Δήμου Κορδελιού-Ευόσμου, σε σχέση με την άμεση γειτνίασή της με τις εγκαταστάσεις των Ελληνικών Πετρελαίων τα οποία εμπίπτουν στην Κοινοτική Οδηγία SEVESO. Τα κύρια ερευνητικά ερωτήματα έχουν να κάνουν με το πόσο ανθεκτική μπορεί να καταστεί μια πόλη που βρίσκεται υπό την απειλή ενός Βιομηχανικού Ατυχήματος Μεγάλης Έκτασης. Επίσης εάν η ύπαρξη του κινδύνου είναι γνωστή στους άμεσα ενδιαφερόμενους , δηλαδή στους πολίτες και ποιοι ήταν οι μηχανισμοί που δημιούργησαν αυτό το καθεστώς επικινδυνότητας. Τέλος κατά πόσο, το σύστημα ‘θεσμοί – πολίτες’, αναγνωρίζουν τους κινδύνους και ενεργούν προς μια κατεύθυνση πρόληψης και αντιμετώπισης αυτών. Για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας χρησιμοποιήθηκαν η βιβλιογραφική επισκόπηση, η πρωτογενής έρευνα σε μελέτες, υφιστάμενα σχέδια και δημόσια έγγραφα που αφορούν τα προβλήματα που υπάρχουν σχετικά με την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας στην περιοχή, και διαδικτυακό ερωτηματολόγιο που απευθύνθηκε σε κατοίκους και εργαζομένους της περιοχής μελέτης και το οποίο αποτέλεσε το βασικό ερευνητικό εργαλείο. Από τη σύνθεση των αποτελεσμάτων τόσο της βιβλιογραφικής όσο και της πρωτογενούς έρευνας, αναδείχθηκε η κρισιμότητα του ζητήματος της ανθεκτικότητας της περιοχής, και η ανάγκη ανάδειξης προτάσεων ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της πόλης του Ελευθέριου – Κορδελιού έναντι του κινδύνου ΒΑΜΕ. Με στόχο την αύξηση της ανθεκτικότητας του Δήμου Ελευθερίου-Κορδελιού έναντι του κινδύνου ΒΑΜΕ και με οδηγό την ανάγκη προετοιμασίας του εδάφους για την αναγνώριση ενός αόρατου κινδύνου από τους πολίτες και συμπερίληψής τους σε ένα σχέδιο δράσης προτείνεται ένα στρατηγικό σχέδιο προληπτικής [proactive] δράσης (με την έννοια όπως την ορίζει ο Vale [2014]). H στρατηγική προτείνεται να εμπλέξει όλους τους ενδιαφερόμενους, Πολιτεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση , Κοινωνία των Πολιτών και μπορεί να υλοποιηθεί μέσω μιας σειράς δράσεων σε μακρο , μεσο και μικρο-επίπεδο.
description: Cities as complex systems are vulnerable and prone to natural and technological disasters. The ability of a city to respond to systematic (internal and external) threats, which could potentially lead to disasters, describes urban resilience. This paper addresses the issues of resilience that become apparent in urban areas with increased risk of a Large-Scale Industrial Accident. The continuous major industrial accidents (following the ICMESA accident in Meda Italy in the municipality of Seveso in 1978) are proof that they endanger the health and safety of people living in neighboring residential areas. The Municipal Unit of Eleftherio-Kordelio of the Municipality of Kordelio-Evosmos was selected as a case study, in relation to its immediate vicinity with the facilities of Hellenic Petroleum which fall under the Seveso Directive. The main research questions have to do with how resilient a city can become under the threat of a Large-Scale Industrial Accident, if the risk of an accident is known by those directly concerned (i.e. the citizens), and what were the main factors that created this risk. Finally, whether the system of 'institutions - citizens', recognizes these risks and acts in accordance to address and prevent them. Τhe main research tools used for the study were: the literature review, the primary research in studies, existing plans and public documents related to the problems related to the implementation of urban planning in the area and an online questionnaire addressed to residents and employees of the study area. From the compiling of the results of both the bibliographic and the primary research, the urgency of the issue of the resilience of the area emerged, and the need to propose proposals to strengthen the resilience of the city of Eleftherio - Kordelio against the LSIA risk. In order to increase the resilience of the Municipality of Eleftherio-Kordelio against the LSIA risk and the need to increase awareness of an invisible danger for the citizens and their inclusion in an action plan, a strategic plan of preventive [proactive] action is proposed (as established by Vale [2014]). The strategy is proposed to involve all parties of intrest, such as the state, local government, civil society and can be implemented through a series of actions at macro , medium and micro level.