Φαινολογικά χαρακτηριστικά και αιθέρια έλαια της Δάφνης (Laurus nobilis)
Creators: name: Πολυχρονιάδου, Χρυσάνθη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Δάφνη
Φαινολογικά χαρακτηριστικά
Αιθέρια έλαια
Laurus nobilis
Phenological characteristics
Essential oils

description: Η δάφνη (Laurus nobilis L.) είναι φυτό γνωστό από την αρχαιότητα καθώς αποτελούσε σύμβολο ειρήνης και νίκης. Πρώτη φορά περιγράφηκε ταξινομικά από τον Carl Linnaeus το 1753. Κατατάσσεται στα Αγγειόσπερμα, στην οικογένεια Lauraceae που αριθμεί γύρω στα 50 γένη και 3500 είδη. Τα είδη του γένους Laurus είναι δίοικα, χαρακτηριστικό του 6% των Αγγειόσπερμων. Το γένος Laurus είναι το μοναδικό της οικογένειας Lauraceae που κατάφερε να επιβιώσει από τεκτονικές και κλιματικές αλλαγές και να εξαπλωθεί στη λεκάνη της Μεσογείου, στις περισσότερες περιοχές της οποίας, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, εντοπίζεται ως αυτοφυές. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των φαινολογικών χαρακτηριστικών του Laurus nobilis σε δείγματα που συλλέχθηκαν από το πάρκο του ΑΠΘ και η καταγραφή της μηνιαίας περιεκτικότητας των φύλλων τους σε αιθέριο έλαιο. Επιπρόσθετα, προσδιορίστηκε ταξινομικά φυτικό υλικό που διακινείται εμπορικά στην αγορά της Θεσσαλονίκης με την κοινή ονομασία δάφνη και καταγράφηκε η περιεκτικότητά του σε αιθέριο έλαιο. Τα φαινολογικά στάδια μελετήθηκαν μηνιαία από το Μάρτιο έως το Σεπτέμβριο του 2017 και περιγράφηκαν σύμφωνα με την extended BBCH-scale (Biologische Bundesanstalt, Bundessortenamt und CHemische Industrie). Καθ’ όλη την διάρκεια της μελέτης (Μάρτιος – Σεπτέμβριος) παρατηρήθηκε: α) η έκπτυξη, βλάστηση και ανάπτυξη των οφθαλμών, β) η ανάπτυξη φύλλων στον κύριο βλαστό και γ) ο σχηματισμός πλευρικών βλαστών. Η εμφάνιση ταξιανθιών στον κύριο βλαστό πραγματοποιήθηκε από τον Μάρτιο έως τον Απρίλιο ενώ η ανάπτυξη των αναπαραγωγικών τμημάτων του φυτού από τον Μάρτιο έως και τον Μάιο. Η ανθοφορία διήρκησε τρεις μήνες (Μάρτιος – Μάιος) και ακολούθησε ο σχηματισμός των καρπών (Μάιος – Ιούνιος) και η ωρίμανσή τους (Ιούνιος – Σεπτέμβριος). Η μέση τιμή περιεκτικότητας των φύλλων σε αιθέριο έλαιο είναι 1,26mL/100g d.w. Ειδικότερα, τον Ιούλιο παρατηρήθηκε η μέγιστη τιμή περιεκτικότητας 3,6% (θηλυκό άτομο), ενώ η ελάχιστη τον Ιούνιο 0,29% (αρσενικό άτομο). Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι τα φύλλα των θηλυκών ατόμων εμφάνισαν υψηλότερη περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο για κάθε μήνα, σε σύγκριση με αυτά των αρσενικών. Ο ταξινομικός προσδιορισμός των επτά εμπορικών δειγμάτων έδειξε ότι έξι ανήκουν στο είδος Laurus nobilis και ένα στο Cinnamomum tamala. Η περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο του C. tamala (0,24%) είναι κατά επτά περίπου φορές μικρότερη από αυτή του L. nobilis (1,65%). Τέλος, από πληροφορίες που αναγράφονταν στην ετικέτα της συσκευασίας ή δίνονταν από τους εμπόρους προέκυψε ότι τα δείγματα που ταξινομήθηκαν ως L. nobilis είχαν ως χώρα προέλευσης την Ελλάδα ενώ το C. tamala την Ινδία.
description: Laurus nobilis L. is a plant known as the symbol of peace and victory since ancient times. It was described by Carl Linnaeus for the first time in 1753. The plant is ranked in the Magnoliophytina, in the family Lauraceae, which numbers around 50 general and 3500 species. Species of the genus Laurus are dioecious, characteristic of 6% of the Angiosperms. The genus Laurus is the only one plant from the Lauraceae family that managed to survive the tectonic and climatic changes and to be spreaded in the Mediterranean basin, in most parts of which, including Greece, is identified as a native. The aim of the present study is to identify the phenological growth stages of Laurus nobilis in samples collected from the Aristotle’s University of Thessaloniki campus and to record the monthly content of essential oil derived from their leaves. Furthermore, additional plant material with the common name Laurel was purchased from Thessaloniki’s local markets and was taxonomically identified; its essential oil content was also recorded. The phenological characteristics were monthly studied, namely from March to September 2017 and were described according to the extended BBCH-scale (Biologische Bundesanstalt, Bundessortenamt und Chemische Industrie). Throughout the present project (March - September) the following stages were observed: a) germination, sprouting and bud development b) leaf development (main shoot), and c) formation of side shoots. The inflorescence emergence in the main shoot occurred from March to April, whereas the development of vegetatively propagated organs took place from March to May. Flowering lasted three months (March - May), then, the fruit development was followed (May - June) and as a final stage the fruit ripening or maturity occurred (June - September). The average leaf oil content is 1.26mL/100g d.w. In particular, it was observed that the maximum value was 3.6% (female) in July, while the minimum one was 0.29% (male) in June. In addition, female leaves showed a higher content of essential oil per month, compared to male ones. The taxonomic identification of the seven commercial samples showed that six of them belong to taxon Laurus nobilis and one to taxon Cinnamomum tamala. The C. tamala essential oil content (0.24%) is about seven times less than the one of L. nobilis (1.65%). Finally, information on the packaging label or given by the traders showed that the samples classified as L. nobilis were originated in Greece whereas C. tamala derived from India.