Η παρουσία και η λειτουργία της Θεάς Ρώμης στην ποίηση του Κλαυδιανού
Creators: name: Παπανικολάου, Χρύσα Γ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Ρώμη
Rome

description: Η Ρώμη ως ψυχή του ρωμαϊκού imperium και πηγή πολιτισμού δεσπόζει στο έργο του Κλαυδιανού. Σημαντική μάλιστα είναι η παρουσία και η λειτουργία της θεάς Ρώμης, της κορυφαίας θεότητάς του στα ποιήματα με πολιτικό - στρατιωτικό πυρήνα, καθώς εμφανίζεται με λόγο και δράση σε πέντε από αυτά (Prob., Gild., Eutr.i, Stil.ii, VI Cons). Η παρούσα εργασία έρχεται να καλύψει το κενό, όσον αφορά τη βιβλιογραφία, στη συστηματική και λεπτομερή παρουσίαση της συγκεκριμένης θεάς. Εξετάζει μάλιστα τη ρωμαϊκή ιδέα στην ποίηση του Κλαυδιανού, ειδικότερα από τον τρόπο με τον οποίο αυτή προωθείται μέσω του δικού της λόγου. Βαρύτητα έχει δοθεί στην πολιτική και προπαγανδιστική λειτουργία της θεάς, με παράλληλη μελέτη της λογοτεχνικής διάστασης των επεισοδίων της. Ο ποιητής χρησιμοποίησε το σύμβολο της Ρώμης κυρίως για να εξυπηρετήσει τα πολιτικά συμφέροντα των προστατών του, εκμεταλλευόμενος παράλληλα την έξαρση της ρωμαϊκής συνείδησης στην εποχή του, λόγω της συνεχώς αυξανόμενης βαρβαρικής απειλής. Η θεά Ρώμη εκφράζει τη σύνδεση με το ιμπεριαλιστικό ρωμαϊκό παρελθόν, τη διαφορετικότητα των Ρωμαίων από βαρβαρικές εθνότητες και τη διαφοροποίησή τους από τους Βυζαντινούς. Σε καμία περίπτωση όμως δεν προσωποποιεί - τουλάχιστον άμεσα - θρησκευτικές διαμάχες μεταξύ Χριστιανισμού και παγανισμού. Συμφωνώντας στο σημείο αυτό με τον Cameron, που επιχειρηματολόγησε εναντίον παλαιότερων φιλολόγων, η θεά Ρώμη του Κλαυδιανού είναι θρησκευτικά ουδέτερη, αλλά σαφώς πολιτικά προσανατολισμένη στη γραμμή συγκεκριμένων αξιωματούχων του δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας. Αναμφισβήτητα είναι, σύμφωνα άλλωστε με τις παραδοσιακές παραστάσεις, μία πολεμική θεά. Κυρίως όμως πρόκειται για πολιτική θεά που επικεντρώνεται σε θέματα πολιτικού χαρακτήρα. Οι λόγοι της χαρακτηρίζονται ηθοποιίες, εμπεριέχοντας στοιχεία παρακλήσεως, querellae, επιδεικτικής γραφής, επικού και συμβουλευτικού λόγου. Τα επεισόδια στα οποία πρωταγωνιστεί συνιστούν βασικά στοιχεία της δομής των ποιημάτων, χωρίς να αποτελούν απλώς κοσμητικές προσθήκες. Εμπεριέχουν το κύριο ή βασικότερο θέμα του ποιήματος στο οποίο ανήκουν. Υπ'αυτό το πρίσμα η Ρώμη και το επικό σκηνικό της, πέρα από τη λογοτεχνική διάσταση και αξία τους, καθίσταται σημαίνουν μέρη των λόγω στους οποίους εντάσσονται με συγκεκριμένες πολιτικές λειτουργίες
description: Rome dominates in Claudian's work as the soul of roman imperium and as source of culture. The goddess Rome plays a most significant part in his poems with a political - military core, appearing in speech and action in five of them (Prob., Gild., Eutr.i, Stil.ii, VI Cons.). The present work aspires to fill in a gap in the bibliography, concerning the conclusive and detailed presentation of the foretold goddess. It also examines the roman idea in Claudian's work, observing in specific the way it is promoted through her own speech. Emphasis is afforded on the political and propagandistic function of the goddess, while simultaneously paying due attention to the literary dimension of the episodes in which she makes an appearance. Claudian employed Rome as a symbol, mainly in order to serve the political interests of his patrons, taking at the same time advantage of the intensity of the Romans' need in his time to define themselves as such, due to the presence of the increasing barbaric threat. The goddess Rome expresses the connection with the imperialistic roman past, the difference of the Romans from barbaric nations, as well as the Byzantines. She is rather neutral in a religious context, but definitely politically oriented in the line of specific officials of the western part of the empire. Undoubtedly she is a martial goddess, according to traditional representations of her. But she is mostly a political goddess dealing with political issues. Her speeches can be designated as ethopoeia, comprising elements of supplication, querellae, epideictic, epic and consultive oratory. The epic episodes in which she holds the main role, constitute basic elements of the poem's structure, without serving simple ornament purposes. They include the main or basic subject of the poem in which they belong. In these lines, Rome and her epic scenery, beside her literary dimension and worth, becomes a significant part of the speeches in which she is placed exhibiting specific political functions