Διαστημικά υπολείμματα και ζητήματα ευθύνης στο διεθνές δίκαιο
Creators: name: Παπαδοπούλου, Αναστασία Μαρία Μιχαήλ Στέργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Διαστημικά υπολείμματα
Ζητήματα ευθύνης
Διεθνές Δίκαιο
Space debris
Liability issues
International law

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ευθύνη για τις ζημίες που προκαλούνται από τα διαστημικά υπολείμματα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Στο Πρώτο Μέρος παρουσιάζεται το φαινόμενο των διαστημικών υπολειμμάτων, ώστε να γίνει αντιληπτό το ζήτημα που εξετάζουμε. Επιχειρείται ο ορισμός τους, προσδιορίζεται η προέλευσή τους, οι συνέπειες της ύπαρξής τους, οι κίνδυνοι που εγκυμονούν και το ποιος είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία τους. Στο Δεύτερο Μέρος παρατίθενται τα Διεθνή Διαστημικά Συμβατικά Κείμενα που συνθέτουν το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για το διάστημα γενικά και εντοπίζονται οι διατάξεις που προσδιορίζουν και θεμελιώνουν την ευθύνη για τις ζημίες από τα διαστημικά υπολείμματα, που ενδέχεται να ή έχουν ήδη προκληθεί, τόσο στη Γη όσο και στο Διάστημα. Γίνεται αναφορά στο Διεθνές Εθιμικό Δίκαιο και εξετάζεται το κατά πόσο μπορεί να γίνει λόγος για ένα Ειδικό Εθιμικό Δίκαιο του Διαστήματος αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης για ζημίες από διαστημικά υπολείμματα. Επικροτείται η αναλογική εφαρμογή του Γενικού Εθιμικού Διεθνούς Δικαίου. Γίνεται ειδική αναφορά για το αν μπορεί να στοιχειοθετηθεί ευθύνη στη βάση του Διεθνούς Δικαίου του Περιβάλλοντος και αναλύεται ο ρόλος των Γενικών Κατευθυντήριων Γραμμών για την προστασία του Περιβάλλοντος που υπάρχουν σε έγγραφα – Κείμενα Soft Law στον τομέα των διαστημικών υπολειμμάτων. Αξιολογείται, το κατά πόσο αυτό το νομικό πλαίσιο –όπως συντίθεται από τα παραπάνω- είναι επαρκές ή όχι. Στο Τρίτο Μέρος γίνεται λόγος για το καθεστώς της ευθύνης στο Διεθνές Δίκαιο γενικά και ακολούθως αντιπαραβάλλεται και διακρίνεται αυτό από το ιδιάζον καθεστώς της «διαστημικής ευθύνης». Στη συνέχεια, εκτίθεται το καθεστώς στο οποίο εντάσσονται οι διαστημικοί ισχυρισμοί. Στο Τέταρτο Μέρος αναλύεται το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο και οι προϋποθέσεις για τη θεμελίωση της κρατικής ευθύνης για ζημίες από τα διαστημικά υπολείμματα, όπως αυτό διαφοροποιείται για τη ζημία που προκαλείται στη Γη και αυτήν που προκαλείται στο Διάστημα. Διαπιστώνονται οι ατέλειες και η ανεπάρκειά του. Στο Πέμπτο Μέρος παρατίθενται οι τρόποι αντιμετώπισης του ζητήματος των «διαστημικών υπολειμμάτων», τόσο αυτοί που προτάθηκαν στο παρελθόν όσο και οι τρέχοντες. Αυτοί αφορούν τόσο στην τροποποίηση του νομικού πλαισίου όσο και στις μεθόδους αποζημίωσης. Αξιολογείται το κατά πόσο η καθεμία από αυτές είναι επαρκής ή όχι. Τέλος, στο Έκτο Μέρος ανακεφαλαιώνονται τα όσα εκτέθηκαν προηγουμένως και παρατίθενται τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγουμε. Εκφράζεται η ανάγκη για την πολυμερή προσέγγιση του ζητήματος και προτείνεται η δημιουργία εξειδικευμένων συνθηκών στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών. Ήρθε η ώρα τα κράτη να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Ζούμε στην εποχή του διαστήματος.
description: The subject of the present master thesis is the liability for damages caused by states’ space debris in accordance with International Law. The First Part presents the space debris phenomenon, in order to become understood the following issues discussed. We attempt to pose a definition for the term “space debris”, to determine their origin, the consequences of their existence, the risks posed, as well as who is responsible for their creation. The Second Part presents the International Space Instruments that constitute the existing legal framework for Space in general. We identify the provisions that set the liability basis for damages that may be or have already occurred, both on Earth and in Space. Reference is made to Customary International Law. We examine whether it can be said to be Special Customary Space Law on the issue of liability for damages caused by space debris. The analog implementation of General Customary International Law is applauded. Specific reference is made to whether liability can be based on International Environmental Law and we analyze the role of the General Guidelines for the Protection of the Environment found in documents - Texts Soft Law in the field of space debris. Finally, it’s being evaluated whether this legal framework -as composed of the above- is sufficient or not. The Third Part refers to the general responsibility regime in international law. Then we collate this one and we distinguish it from the special regime of "space liability”. We also expose the regime in which space allegations are included. The Fourth Part analyzes the existing legal framework, as well as the conditions, that establish states’ liability for damages caused by space debris, as it’s being differentiated for damages caused on Earth and those in Space. We also identify the existing deficiencies, imperfections and inefficiency of this regime. The Fifth Part sets out ways of addressing the “space debris” problem, as they’ve been offered both in the past and in present. These suggestions concern the legal framework’s modification, as well as the compensation methods. We assess, whether each one of them is adequate or not. Finally, in the Sixth Part, we summarize the foregoing considerations and we present the conclusions reached. The need for a multilateral approach to the issue is expressed and the creation of specialized conventions into the United Nations framework is recommended. It's time, states, to face their space activities’ consequences. We live in the era of space.