Ο Άγιος Σάββας, πρώτος αρχιεπίσκοπος Σερβίας: η προσωπικότητα, η δράση και η χειρόγραφη παράδοση γύρω από τη ζωή και το έργο του
Creators: name: Πετανίδου, Όλγα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Αρχιεπίσκοπος Σερβίας Σάββας
Χειρόγραφα για τον Άγιο Σάββα Σερβίας
Εκκλησιαστική πολιτική της Σερβίας
Serbian archbishop Sava
Manuscript related Saint Sava
Policy of Serbian Church

description: Η μελέτη κινήθηκε μέσα στο πλαίσιο διερεύνησης για την εξάπλωση της λατρείας του αγίου στον βαλκανικό κόσμο και στη Ρωσία, καθώς και για την ευρύτερη γνώση της προσωπικότητάς του και την ενεργή, αλλά αφανή ανάμιξή του στα πολιτικά δρώμενα της εποχής του. Αποτέλεσμα της έρευνας ήταν, ότι ο άγιος, εκτός από θρησκευτική ηγετική φυσιογνωμία, αποτελούσε και μοχλό πολιτικών εξελίξεων, όπως και μεθοδευμένη δύναμη πίεσης προς την κατεύθυνση της προαγωγής της σερβικής εκκλησίας σε αρχιεπισκοπή, από τη βυζαντινή αυτοκρατορία και το πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Μέσα από τη βιβλιογραφία κυρίως στη σερβοκροατική γλώσσα, αλλά και στην ελληνική, τέθηκε ως στόχος η ανάδειξη της πολιτικής πλευράς της σερβικής αυτής προσωπικότητας και μέσα από παράθεση πολιτικών γεγονότων να καταφανεί, ότι ο άγιος Σάββας έθεσε ως σκοπό της ζωής του την επίτευξη ανεξάρτητης εκκλησίας της Σερβίας. Οι δράσεις του πέτυχαν αυτό που δρομολόγησε ο πατέρας του Στέφανος Νεμάνια. Έγινε φανερό ακόμη, ότι, σε πολλές από αυτές, ο ίδιος ήταν και ο κύριος εμπνευστής αυτής της ιδέας. Συνοπτικά η προσφορά της παρούσας εργασίας εντοπίζεται κυρίως στην απόδειξη ότι ο άγιος ήταν σημαντική ενεργή πολιτική προσωπικότητα με αφανή δράση. Δρούσε πάντα με γνώμονα την ισχυρή αγάπη του για τον θεό και την ορθόδοξη πίστη, αλλά αγωνίστηκε να πετύχει την πολιτική αυτοδυναμία της χώρας του. Με την παράθεση παράλληλων κειμένων από τις πηγές αποδεικνύεται η προσωπική πρωτοβουλία και ανάμειξη σε σημαντικές στιγμές της ιστορίας της Σερβίας. Επιχειρείται να αναδειχθεί το ευφυές διορατικό και πρωτοποριακό πνεύμα που ζούσε πίσω από την ασκητική αυτή μορφή. Με την πλήρη καταγραφή των χειρογράφων που αφορούν τη ζωή και το έργο του πρώτου αρχιεπισκόπου Σερβίας και είναι διάσπαρτα στη βαλκανική, στη Ρωσία και άλλες χώρες‚ επιδιώκεται η συγκέντρωση του υλικού, ικανού να αποδείξει την επιρροή που άσκησε στους συγχρόνους και επόμενους ομοεθνείς του και μη. Η αποδελτίωση των χειρογράφων αυτών, μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μια ευρύτερη μελέτη.
description: This study is in the context of saint Sava’s cult investigation in Balkans and Russia, and also looks into the widest knowledge of his personality and his active but invisible intervention in politic intrigues of his era. The result of this research is that saint Sava, except for his leading religious personality, also played a significant role in political evolution and beared down a well organized pressure towards the promotio of Serbian church and its transformation into an archbishopric, from the Byzantine empire and the Patriarchate of Konstantinopole. The main aim in Serbocroatic and Greek bibliography was to reveal the political side of this Serbian personality and through the description of several political events to underline that saint Sava’ s main life goal was the independence of Serbian church. His actions succeeded in all, his father Nemania has put on, making the later the main inspirer of this idea. In brief, this study offers as a proof that saint Savas was a significant and dynamic political personality but also inconspicuous. He was always acting according to his strong love to Got and orthodoxy while at the same time he struggled for the political independency of his country. The apposition of parallel historical sources is evidence for his personal initiative and interference in many essential moments in Serbian history. In addition, an effort is made to reveal his bright, perceptive and innovative spirit, beyond his ascetic entity. Besides, the thorough recording of the manuscripts, interspersed mostly in Balkans, Russia and other countries, concerning the life and authorship of Saint Sava as the first Serbian archbishop, aimed at the collection of the material needed to show his strong impact to his synchronous and next generation being either of the same nation or not. The indexing of these manuscripts may act as a springboard of a more extensive study.