Ο Φάρος του Κόσμου και η Κοιν.Σ.Επ. “Kherel” ως διέξοδοι για την υπέρβαση του κοινωνικο-χωρικού αποκλεισμού και την ανάπτυξη της κοινοτικής ανθεκτικότητας των Ρομά του Δενδροποτάμου
Creators: name: Κανούλας, Δημήτριος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ρομά
Κοινωνικός αποκλεισμός
Ρομά του Δενδροποτάμου
Φάρος του Κόσμου
Κοιν.Σ.Επ. “Kherel”
Roma
social exclusion
Roma of Dendropotamos
Faros tou Kosmou
Soc.Coop.Ent. "Kherel"

description: Τα τελευταία χρόνια η κοινωνική ένταξη των Ρομά αποτελεί μείζων θέμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της. Τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε τοπικό επίπεδο, οι Ρομά βιώνουν ακόμα διακρίσεις, ανισότητες, περιθωριοποίηση και αποκλεισμό. Ο κοινωνικός αποκλεισμός αποτελεί ένα αρχέγονο φαινόμενο το οποίο συνεχίζει να υφίσταται σε μεγάλο βαθμό σε όλα τα είδη κοινωνιών ακόμη και σήμερα. Η αντιμετώπιση της κοινωνικής περιθωριοποίησης των Ρομά αποτελεί ηθικό καθήκον της Ε.Ε και υποχρέωση της πολιτείας, βάσει διεθνών συνθηκών για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να διερευνήσει την άρση του κοινωνικό-χωρικού αποκλεισμού και την ανάπτυξη της κοινοτικής ανθεκτικότητας των Ρομά του Δενδροποτάμου μέσα από το «Φάρο του Κόσμου» και την κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση “Kherel”. Οι προβληματισμοί και τα ερωτήματα που τίθενται προς διερεύνηση και μελέτη είναι: α) τί είναι ο κοινωνικός αποκλεισμός, β) πώς προέκυψε ιστορικά και ποιες είναι οι διαστάσεις του, γ)υφίστανται οι Ρομά του Δενδροποτάμου κοινωνικό αποκλεισμό, δ) ποια ήταν η αντιμετώπιση της τοπικής κοινωνίας για το «Φάρο του Κόσμου» και την Κοιν.Σ.Επ. “Kherel” και ε) αν υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση στις δύο μελέτες περίπτωσης, τί είναι αυτό που την προκαλεί. Τα ερωτήματα αυτά τροφοδότησαν το εννοιολογικό πλαίσιο της εργασίας και καθοδήγησαν την μεθοδολογία εξέτασης των απόψεων και των αντιλήψεων των δύο Δημοτικών Ενοτήτων των μελετών περίπτωσης. Έτσι λοιπόν, γίνεται μια εννοιολόγηση του όρου του κοινωνικού αποκλεισμού και αναδεικνύονται όχι μόνο οι κοινωνικές αλλά και οι χωρικές του διαστάσεις. Ακόμα, επιχειρείται η εννοιολόγηση της κοινοτικής ανθεκτικότητας και η σύνδεση της με τον κοινωνικο-χωρικό αποκλεισμό των Ρομά του Δενδροποτάμου. Επιπλέον, παρουσιάζεται το Ευρωπαϊκό πλαίσιο για την κοινωνική ένταξη των Ρομά, όπως και τα σχέδια δράσης της πολιτείας σε Εθνικό, Περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Επιπρόσθετα, μελετάται η περιοχή του Δενδροποτάμου και αναδεικνύεται ο χωρικός της αποκλεισμός από τις γειτνιάζουσες περιοχές. Η μεθοδολογία της έρευνας για τον κοινωνικο-χωρικό αποκλεισμό και την ανάλυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας θα βασιστεί σε ανασκόπηση επιστημονικών άρθρων, βιβλιογραφικών πηγών, δευτερογενών πηγών τεκμηρίωσης, θεσμικών εγγράφων και θα διερευνηθεί με ποιοτικές μεθόδους κοινωνικής έρευνας και ειδικότερα με συνεντεύξεις με άτομα της περιθωριοποιημένης ομάδας των Ρομά, αλλά και με εκπροσώπους φορέων της τοπικής κοινωνίας, όπως και με ποσοτική έρευνα με τη χρήση ερωτηματολογίου στις περιοχές των δύο εγχειρημάτων.
description: In recent years, the social inclusion of Roma has become a major issue for the European Union and its Member States. Both at European and local level, Roma still experience discrimination, inequalities, marginalisation and exclusion. Social exclusion is a primordial phenomenon which persists to a large extent in all kinds of societies even today. Addressing the social marginalisation of the Roma is a moral duty of the EU and an obligation of the state under international treaties to respect human rights. This thesis attempts to explore the removal of socio-spatial exclusion and the development of community resilience of the Roma of Dendropotamos through the "Faros tou Kosmou" and the social cooperative enterprise "Kherel". The concerns and questions that are posed for investigation and study are: a) what is social exclusion, b) how it emerged historically and what are its dimensions, c) do the Roma of Dendropotamos suffer from social exclusion, d) what was the attitude of the local society towards the "Faros tou Kosmou" and "Kherel" and (e) if there is a difference in treatment in the two case studies, what is the cause of this difference? These questions informed the conceptual framework of the study and guided the methodology for examining the views and perceptions of the two Municipalities in the case studies. Thus, a conceptualisation of the term social exclusion is thus made and not only its social but also its spatial dimensions are highlighted. Furthermore, an attempt is made to conceptualize community resilience and to link it to the socio-spatial exclusion of the Roma of Dendropotamos. Furthermore, the European framework for the social inclusion of Roma is presented, as well as the state's action plans at national, regional and local level. In addition, the area of Dendropotamos is studied and its spatial exclusion from neighbouring areas is highlighted. The methodology of the research on socio-spatial exclusion and the analysis of social resilience will be based on a review of scientific articles, bibliographical sources, secondary sources of documentation, institutional documents and will be explored by qualitative social research methods, in particular by interviews with people from the marginalized Roma group, as well as with representatives of local society, and by quantitative research using a questionnaire in the areas of the two projects.