Der Körper als Schauplatz von Totalitarismen in ausgewählten Werken von Marcel Beyer und Jenny Erpenbeck:
Creators: name: Πατσικαθεοδώρου Λάζαρος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Απολυταρχισμός
Σώμα
Φωνή
Totalitarianism
Body
Voice

description: Το θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η προσέγγιση απολυταρχικών ιδεολογιών και καθεστώτων στη σύγχρονη γερμανική λογοτεχνία, μέσα από τα επιλεγμένα μυθιστορήματα Flughunde (Marcel Beyer), Wörterbuch και Geschichte vom alten Kind (Jenny Erpenbeck). Το κοινό στοιχείο αυτών των κειμένων είναι η έμφαση στην περιγραφή και στην αντίληψη του σώματος, από την οποία αντλείται, παράλληλα με άλλα στοιχεία, η σκιαγράφηση μιας κριτικής στάσης απέναντι σε αυτά τα καθεστώτα. Στην εισαγωγή περιγράφονται οι βασικές κατευθύνσεις των κειμένων, ενώ δίνονται και κάποια στοιχεία για την ζωή και το έργο των συγγραφέων. Ακόμη, γίνεται μια γενική περιγραφή της δομής της εργασίας, όπως αυτή αναπτύσσεται στα επόμενα κεφάλαια. Στο πρώτο μέρος αναλύεται η θεωρητική βάση της εργασίας, ενώ δίνεται επίσης έμφαση στην αναξιόπιστη αφήγηση, σύμφωνα με τον ορισμό των Liptay και Wolf. Στο δεύτερο μέρος, το οποίο ασχολείται με το Flughunde, θεματοποιείται το μέσο της φωνής, το οποίο βρίσκεται και στο επίκεντρο της υπόθεσης. Η τροποποίηση της φωνής, σαν κύριο μέσο επίδρασης πάνω στο ανθρώπινο σώμα, αποτελεί έργο ζωής για τον πρωταγωνιστή. Η προβαλλόμενη χρησιμοθηρία όπως και η ατμόσφαιρα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, είναι τα κύρια μέσα του συγγραφέα για την δημιουργία μιας διαφαινόμενης κριτικής απέναντι στο Τρίτο Ράιχ. Αυτή η κριτική, αφήνει αρκετά περιθώρια προβληματισμού στον αναγνώστη, χωρίς ωστόσο να έχει συγκεκριμένη πολιτική κατεύθυνση. Τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν και το επίκεντρο αυτού του μέρους της εργασίας, καθώς παρουσιάζονται μέσα από την πλοκή του μυθιστορήματος. Το τρίτο μέρος ασχολείται με το Wörterbuch. Εδώ η περιγραφή ενός βίαιου δικτατορικού καθεστώτος, το οποίο εμφανίζει κυρίως ομοιότητες με την Δικτατορία της Αργεντινής του 1976-1983, εκφράζεται μέσα από τις σκέψεις της νεαρής πρωταγωνίστριας, η οποία υιοθετήθηκε σε βρεφική ηλικία από τον δολοφόνο των πραγματικών της γονιών. Στην αφήγηση, το σώμα λειτουργεί ως μέσο, καθώς η συχνή εναλλαγή σκηνών βασανιστηρίων με αυτές μιας ήσυχης καθημερινότητας, όπου νους και σώμα βρίσκονται σε μια σχετική ισορροπία, δημιουργούν εξ’ αρχής προβληματισμό στον αναγνώστη. Το τέταρτο μέρος καταπιάνεται με το Geschichte vom alten Kind. Εδώ θεματοποιείται η προσποιητή παιδικότητα της ενήλικης πρωταγωνίστριας, η οποία ζει έγκλειστη σε ένα ίδρυμα για ορφανά παιδιά. Η αδιαφορία της κοινωνίας, αλλά και η παθητική και άβουλη στάση της πρωταγωνίστριας, παραπέμπουν κατά πολλούς στην κατάσταση μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, ως προς την προβληματική ένταξη Ανατολικογερμανών πολιτών στον κοινωνικό ιστό της Δυτικής Γερμανίας. Στο τελευταίο μέρος συνοψίζονται τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας, ως προς τα κύρια σημεία ανάλυσης των τριών έργων, της θεωρίας, τις διαφορές αλλά και τα κοινά σημεία ως προς την αντίληψη στο επίπεδο του σώματος.
description: The subject of this thesis is the approach of totalitarian ideologies and regimes in modern German literature, through the selected novels Flughunde (Marcel Beyer), Wörterbuch and Geschichte vom alten Kind (Jenny Erpenbeck). The common feature of these texts is the emphasis on the description and perception of the body, from which, along with other elements, the delineation of a critical attitude towards these schemes is drawn.The introduction outlines the main directions of the texts, while some basic information about the life and work of the authors is also given. Furthermore, a general description of the structure and development of the following chapters is included. The first part analyzes the theoretical part of the study, while also placing emphasis on the unreliability of narration, according to the definition of Liptay and Wolf. In the second part, which deals with Flughunde, the medium of the voice becomes the centre of attention, as it is located at the heart of the plot. The modification of the voice, as the main way of manipulating the human body 'inside out', constitutes a life's work for the protagonist. The 'due purpose' attitude coupled with the atmosphere of the Second World War, constitutes the primary 'weapon' of the author to create a looming criticism of the Third Reich, which leaves enough room for reflection to the reader, without however including a specific political direction. These elements constitute the focus of this part of the study, and are presented through the plot of the novel. The third part deals with Wörterbuch. Here the description of a violent dictatorship, which mainly displays similarities with the Argentine Dictatorship of 1976-1983, is expressed through the thoughts of a young woman, who was adopted in infancy by the killer of her real parents. In the narrative, the body functions as a nexus, as the frequently switching scenes, between torture and a quiet everyday life, where mind and body are in balance, create a disconcerting view for the reader at the very beginning. The fourth part deals with Geschichte vom alten Kind. Here, the pretence of childhood by a 30-year-old woman, who lives incarcerated in an institution for orphans, makes up the main story. The indifference of society and the passive and spineless attitude of the protagonist are considered by many as a reference to the state after the fall of the Berlin Wall in 1989, and the problematic integration of East German Citizens in the social fabric of Western Germany. The final part summarizes the results of this thesis, as the main points of the analysis of all three novels are discussed according to the theory, including differences and commonalities in terms of perception at the level of the body.