Παραλλαγές της σφηνοϋπερώιας αρτηρίας και χειρουργική προσπέλασή της. Βιβλιογραφική ανασκόπηση
Creators: name: Σαχανίδου, Μαρία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Σφηνουπερώια αρτηρία
Ανατομικές παραλλαγές
Επίσταξη
Ενδοσκοπικός Καυτηριασμός
Απολίνωση
Sphenopalatine artery
SPA
Anatomic variations
Epistaxis
Ligation
Endoscopic cauterization

description: Η σφηνοϋπερώια αρτηρία (sphenopalatine artery – SPA), ως τελικός κλάδος της γναθιαίας αρτηρίας, προερχόμενη από το αρτηριακό δίκτυο της έξω καρωτίδας, αποτελεί την σημαντικότερη πηγή αιμάτωσης της ρινικής κοιλότητας· εντοπίζεται στο οπίσθιο τμήμα της ρινικής κοιλότητας, και συμμετέχει στην μεγάλη πλειοψηφία των σοβαρών περιστατικών επίσταξης. Με την παρούσα ανασκόπηση της βιβλιογραφίας μελετήθηκαν οι ανατομικές παραλλαγές της SPA καθώς και ο ρόλος που αυτή διαδραματίζει στις νεότερες θεραπευτικές τεχνικές της ενδοσκοπικής απολίνωσης και καυτηριασμού. Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι στην μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων η SPA δίνει τουλάχιστον δύο αρτηριακούς κλάδους στο επίπεδο του σφηνοϋπερώιου τρήματος – πρόκειται για τον οπίσθια-έξω ρινικό και τον οπίσθιο διαφραγματικό κλάδο, με πολλαπλές ανατομικές παραλλαγές σε σχέση τόσο με την πορεία, όσο και με την διακλάδωσή τους. Σημαντικοί επιπλέον, κλάδοι, είναι η ανωτάτη φαρυγγική καθώς και η αρτηρία του πτερυγοειδούς πόρου. Σε όλες τις περιπτώσεις η ηθμοειδής ακρολοφία του υπερώιου οστού (crista ethmoidalis) χρησιμεύει ως ένα σταθερό ανατομικό ορόσημο το οποίο μπορεί να βοηθήσει στον προσανατολισμό εντός της ρινικής κοιλότητας ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε ανατομικές παραλλαγές εντοπιστούν. Ο ενδοσκοπικός καυτηριασμός και / ή απολίνωση των κλάδων της SPA αποτελούν εξαιρετικά αποτελεσματικές τεχνικές ελέγχου της ανθεκτικής στην συντηρητική αγωγή επίσταξη – χρειάζεται σαφώς περαιτέρω έρευνα προκειμένου να διαπιστωθεί αν κάποια από τις τεχνικές αυτές υπερτερεί έναντι της άλλης.
description: The sphenopalatine artery (SPA), as a terminal branch of the maxillary artery, originating from the external carotid artery, is the most important source of blood supply to the nasal cavity; it is located in the posterior part of the nasal cavity and participates in the great majority of serious nosebleed incidents. The present literature review studies the anatomical variations of SPA as well as the role it plays in the newer therapeutic techniques of endoscopic ligation and cauterization. The main conclusion of the study is that in the vast majority of cases the SPA gives at least two arterial branches at the level of the sphenoid foramen – these are the posterior – lateral nasal branch (PLNB) and the posterior septal branch (PSB), with multiple anatomic variations to both their route and branching. Additional branches are the superior pharyngeal and the vidian artery. In all cases the crista ethmoidalis, as a stable anatomical landmark, can aid in orientation within the nasal cavity regardless of any anatomical variations identified. Endoscopic cauterization and/or ligation of the SPA branches are highly effective control techniques for conservatively resistant epistaxis – further research is clearly needed to determine whether one of these techniques outmach the other.