Σιωπηλά έμφρακτα εγκεφάλου και θρομβοφιλική διάθεση σε παιδιά, έφηβους και νεαρούς ενήλικες με ενδιάμεση β μεσογειακή αναιμία και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες
Creators: name: Τέλη, Αικατερίνη Γ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Σιωπηλά έμφρακτα εγκεφάλου
Θρομβοφιλική διάθεση
Ενδιάμεση μεσογειακή αναιμία
Αιμοσφαιρινοπάθειες
Silent cerebral infarcts
Thrombophilic status
Thalassemia intermedia
Haemoglobinopathies

description: Η αναγνώριση επιπλοκών στη β μεσογειακή αναιμία (ΜΑ) που παλαιότερα δεν ήταν γνωστές, όπως τα θρομβοεμβολικά επεισόδια και η διαπίστωση διαταραχών αιμόστασης σε ασυμπτωματικούς ασθενείς, οδήγησε στην αναγνώριση μίας χρόνιας κατάστασης υπερπηκτικότητας. Επιπρόσθετα τα τελευταία χρόνια αναφέρεται ανίχνευση σιωπηλών εγκεφαλικών εμφράκτων (ΣΕΕ) σε νευροαπεικονιστικό ελέγχο ασυμπτωματικών ασθενών με ενδιάμεση ΜΑ. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση παρουσίας ΣΕΕ σε νεαρούς ασθενείς με ενδιάμεση ΜΑ και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες και η χρήση νευροφυσιολογικών και νευροψυχολογικών μεθόδων, πλην των συνήθως χρησιμοποιούμενων νευροαπεικονιστικών (MRI -MRA), στην ανίχνευση υποκλινικών διαταραχών του ΚΝΣ. Σκοπός της μελέτης επίσης ήταν ο καθορισμός της συχνότητας των κληρονομικών ή επίκτητων διαταραχών πήξης και η διερεύνηση πιθανής συσχέτισης μεταξύ βλαβών του ΚΝΣ και διαταραχών της πήξης. Μελετήθηκαν 32 ασθενείς ηλικίας 4-21 ετών, 25 ασθενείς με ενδιάμεση ΜΑ (ομάδα Α), 6 ασθενείς με αιμοσφαιρινοπάθεια Η (ομάδα Β) και ένας ασθενής με αιμοσφαιρινοπάθεια Ο (ομάδα Γ). Διενεργήθηκε έλεγχος κληρονομικών και επίκτητων διαταραχών πήξης, μαγνητική τομογραφία και αγγειογραφία εγκεφάλου, ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ), ακουστικά (BAEP), οπτικά (VEP), σωματοαισθητικά (SEP) προκλητά δυναμικά και διακρανιακό Doppler (TCD). Οι ασθενείς 6-16 ετών υποβλήθηκαν σε έλεγχο νοητικού πηλίκου με τη μέθοδο WISCIII. Ο έλεγχος του πηκτικού μηχανισμού ανέδειξε χαμηλή δραστικότητα πρωτεΐνης C και S και αυξημένα επίπεδα συμπλέγματος θρομβίνης – αντιθρομβίνης (TAT) και τμήματος προθρομβίνης (F1+2). Στον έλεγχο των θρομβοφιλικών μεταλλάξεων MTHFR C677T, FVLeiden και FII G20210A, τα ποσοστά μεταλλάξεων που ανιχνεύθηκαν στους ασθενείς της ομάδας Α, ήταν υψηλότερα από αυτά που αναφέρονται στον Ελληνικό πληθυσμό. Ο νευροαπεικονιστικός έλεγχος των ασθενών δεν ανέδειξε βλάβες συμβατές με ΣΕΕ. Παθολογικό ΗΕΓ εμφάνισαν οι 9/25 ασθενείς της ομάδας Α, 1/6 ασθενής της ομάδας Β και ο ασθενής της ομάδας Γ. Οι ασθενείς της ομάδας Α με παθολογικό ΗΕΓ είχαν μειωμένα επίπεδα PC (p=0,012) και περισσότερες διαταραχές πηκτικού μηχανισμού ανά ασθενή (p=0,032), σε σχέση με τους υπόλοιπους ασθενείς. Παθολογικά BAEP παρουσίασαν οι 4/25 ασθενείς της ομάδας Α και 1/6 ασθενής της ομάδας Β. Τα VEP ήταν φυσιολογικά σε όλους τους ασθενείς. Παθολογικά SEP εμφάνισε 1/21 ασθενής της ομάδας Α και 2/6 ασθενείς της ομάδας Β. Στο TCD 19/21 ασθενείς της ομάδας Α και 4/6 ασθενείς της ομάδας Β παρουσίασαν αυξημένες μέγιστες ταχύτητες αιματικής ροής. Οι ασθενείς της ομάδας Α με αυξημένη μέγιστη ταχύτητα ροής στην οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία είχαν υψηλότερα επίπεδα F1+2 σε σχέση με τους υπόλοιπους ασθενείς (p=0,015). Επιπρόσθετα μειωμένες μέσες ταχύτητες αιματικής ροής παρουσίασαν οι 7/21 ασθενείς της ομάδας Α και οι 3/6 ασθενείς της ομάδας Β. Ο νευροψυχολογικός έλεγχος των ασθενών ανέδειξε χαμηλό πηλίκο Γενικής Νοημοσύνης σε 2/18 ασθενείς της ομάδας Α, σε 2/6 ασθενείς της ομάδας Β και στον ασθενή της ομάδας Γ. Επιπρόσθετα στην ομάδας Α, οι 6/18 παρουσίασαν μαθησιακές δυσκολίες ή ήπια νευρολογική δυσλειτουργία. Συμπερασματικά, στην παρούσα μελέτη διαπιστώθηκε η ύπαρξη διαταραχών αιμόστασης ήδη από την παιδική ηλικία, σε ασθενείς με μη μεταγγισιοεξαρτώμενα μεσογειακά σύνδρομα και υποκλινικές διαταραχές της εγκεφαλικής λειτουργίας, σε πάσχοντες με αρνητικό νευροαπεικονιστικό έλεγχο. Τα παραπάνω δεδομένα υποδεικνύουν την ανάγκη θέσπισης πρωτοκόλλων ελέγχου και παρακολούθησης των ασθενών αυτών, ήδη από την παιδική ηλικία, προκειμένου διαταραχές αιμόστασης και διαταραχές της εγκεφαλικής δραστηριότητας να γίνουν έγκαιρα αντιληπτές, με στόχο την έγκαιρη παρέμβαση, όπου αυτή είναι δυνατή και απώτερο σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών αυτών.
description: The recognition of previously undescribed complications in Beta thalassemia, such as thromboembolic events (TE) and the presence of disorders of haemostasis in asymptomatic patients with beta thalassemia, led to identification oηf a hypercoagulable state. Also, according to recent bibliographic data, thalassemia intermedia patients present with suclinical central nervous findings in neuroimaging examination. The aim of the present study was to evaluate subclinical involvement of the central nervous system in young non transfusion - dependent thalassemic patients, with the use of neurophysiological and neuropsyhological methods, in addition to commonly used neuroimaging methods. Also, to estimate the frequency of coagulation abnormalities and their possible correlation with central nervous system lesions. Thirty two patients aged 4-21 years participated in the study, 25 patients (Group A) with thalassemia intermedia, 6 patients (Group B) with haemoglobinopathy H disease and one patient (Group C) with haemoglobinopathy O. All patients underwent inherited and acquired coagulation defect testing, neuroimaging evaluation with magnetic resonance imaging and angiography, neurophysiologic evaluation with electroencephalogram (EEG), brain auditory (BAEP), visual (VEP) and somatosensory (SEP) evoked potentials, as well as transcranial Doppler (TCD). Also, patients aged 6-16 had intelligence scores measured with the method of WISC III. With regards to coagulation, a decrease in protein C and protein S activity was found and increased thrombin-antithrombin complex (TAT) and prothrombin fragment (F1 + 2 values were found. As regards to the thrombophilic mutations for the MTHFR C677T, FV Leiden and FII G20210Α, increased prevalence was found in patients of Group A as compared to Greek population. The neuroimaging evaluation presented no pathological findings. Neurophysiologic evaluation revealed abnormal findings in 9/25 patients in Group A, in 1/6 patients in Group B and in the patient in Group C on EEG. A statistically significant difference was found between low protein C values and number of thrombophilic factors per patient with abnormal EEG findings in Group A (p=0.012 and p=0.032, respectively). Abnormal findings were present in 4/25 patients in Group A and 1/6 patients in Group B on BAEPs and in 1/21 in Group A and 2/6 patients in Group B on SEPs. VEPs were normal in all patients. TCD measurements revealed increased peak systolic velocities in 19/21 patients in Group A and in 4/6 patients in Group B and decreased mean velocities in 7/21 patients in Group A and 3/6 patients in Group B. Patients with pathological findings on TCD study in Group A had statistically significant increase of F1+2 levels (p = 0.015) compared to patients with normal measurements. With regards to intelligence scores, 2/18 patients in Group A, 2/6 patients in Group B and the patient of Group C demonstrated IQ below 85. Additionally, 6/18 patients in Group A and 1/6 patients in Group B presented mild neurological dysfunction. In conclusion the study results confirm the early presence of haemostatic changes in young patients with non transfusion- depended thalassemic syndromes. Additionally, they demonstrate subclinical CNS involvement starting at childhood. For such involvement detection, neurophysiological and neuropsychological evaluation is warranted, in order to early intervent and improve the quality of life in thalassemic patients.