Ιατρικά διλήμματα σε περιόδους πανδημίας
Creators: name: Παπαδανιήλ, Χάιδω Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ταξινόμηση ασθενών
Σύγκρουση καθηκόντων
Αποσύνδεση ασθενούς από μηχάνημα τεχνητής υποστήριξης της ζωής
Patient’s classification
Conflict of duties
Disconnection of a patient from an artificial life support machine

description: Η ιατρική ευθύνη και δη στο πλαίσιο του ποινικού δικαίου συνιστά μια προβληματική, η οποία τα τελευταία χρόνια τυγχάνει εκτεταμένης θεωρητικής έρευνας και νομολογιακής προσέγγισης. Η έξαρση, ωστόσο, της πανδημίας του κορωνοϊού και η ανάδειξη εξαιτίας αυτής των υγειονομικών ελλείψεων των κρατών, έδωσε στο θέμα της ευθύνης των ιατρών νέες εφιαλτικές διαστάσεις, καθώς οι τελευταίοι ήλθαν αντιμέτωποι με συγκρουσιακές καταστάσεις ωθούμενοι στη λήψη ψυχοφθόρων αποφάσεων, πολλές φορές σε βάρος ορισμένων ασθενών. Το πρώτο ζήτημα που εξετάσαμε , λοιπόν, ήταν το κατά πόσο η πανδημία του κορωνοϊού συνδέεται με τον τομέα της ιατρικής των καταστροφών, το τμήμα, δηλαδή, της ιατρικής επιστήμης που εστιάζει στις περιπτώσεις που είναι αναγκαία η ταυτόχρονη ιατρική αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών με πολυάριθμα θύματα. Στο πλαίσιο αυτό αναφερθήκαμε στα κριτήρια που έχουν προταθεί για την ταξινόμηση των θυμάτων της καταστροφής, ώστε να παρασχεθεί εγκαίρως η καλύτερη δυνατή βοήθεια στο μέγιστο αριθμό ατόμων, όπως επίσης και στην κατεύθυνση που χαράσσει ο ελληνικός Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας. Δεύτερο κεντρικό πυλώνα της εργασίας αποτέλεσε η νομική αξιολόγηση της παράλειψης του ιατρού να παράσχει ιατρική φροντίδα σε ασθενή, καθώς, δεδομένου ότι τα ιατρικά μέσα δεν επαρκούν για τη διάσωση όλων, επιλέγει να περιθάλψει άλλον ασθενή που αντιμετωπίζει ισοδύναμο κίνδυνο ζωής. Παρουσιάσαμε, έτσι, αναλυτικά την προβληματική της σύγκρουσης καθηκόντων, τις επιμέρους εκφάνσεις της και τη νομική αντιμετώπιση μίας εκάστης, ώστε να μπορέσουμε να εξάγουμε ασφαλές συμπέρασμα για τη λειτουργία της σύγκρουσης καθηκόντων ως λόγου άρσης του αδίκου ή του καταλογισμού στην περίπτωση του ιατρού που παραλείπει. Τέλος, ένα άλλο θέμα που θίξαμε ήταν η νομική αντιμετώπιση της αποσύνδεσης από μηχάνημα τεχνητής υποστήριξης της ζωής ασθενούς που βρίσκεται πολύ κοντά στο θάνατο για να τοποθετηθεί άλλος με περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης. Ασχοληθήκαμε με τη δυνατότητα οριοθέτησης του ιατρικού καθήκοντος λήψης μέτρων παράτασης της ζωής, δηλαδή με τη δυνατότητα του ιατρού να απέχει από θεραπευτικές αγωγές που επιμηκύνουν τη ζωή του ασθενούς, καθώς και με τα κριτήρια που έχουν προταθεί στην επιστήμη για να ληφθεί μία τέτοια απόφαση. Ακόμη, αναφερθήκαμε στη συζήτηση που επικρατεί αναφορικά με το χαρακτήρα της αποσύνδεσης ασθενούς από μηχάνημα τεχνητής διατήρησης της ζωής ως πράξης ή παράλειψης, τις νομοθετικές προβλέψεις γύρω από το θέμα και τη λύση που δίδεται στο δίλημμα του ιατρού που καλείται να επιλέξει αν θα αποσυνδέσει από το μηχάνημα κάποιον ασθενή, ώστε να τοποθετήσει άλλο με σοβαρές ελπίδες επιβίωσης
description: Doctor’s liability, specifically in the field of criminal law, is an issue for which extensive theoretical research and jurisprudential approach have taken place in recent years. The outbreak of the coronavirus pandemic, however, and the emergence due to this of the deficiencies in the health systems of the States, has given new nightmarish dimensions to the matter of doctor’s liability, as the latter dealt with confrontational situations that forced them to make heart-wrenching decisions, often at some patient’s expense. So, the first matter that we examined was whether the coronavirus pandemic is linked to the field of disaster medicine, that is, the part of medical science that focuses on cases where urgent medical attention is needed simultaneously because of the numerous victims. In relation to this, we analyzed the criteria that have been proposed for the victim’s classification, in order to be provided in time as effectively as possible medical care to the maximum number of people, as well as the direction set by the Greek Code of Medical Ethics. The second central pivot of the present thesis was the legal assessment of the doctor's omission to provide medical care to a patient, as, due to the insufficiency of medical equipment , he selects to save another patient who faces an equivalent risk of life. Then, we presented in detail the issue of the conflict of duties, its individual aspects and the legal treatment of each one, so that we infer a well-grounded conclusion about the operation of the conflict of duties as a reason of removal of unjust or imputation in the case of the doctor that omits a specific action. Finally, another issue that we examined was the legal treatment of disconnection from an artificial life support machine of a patient who is very close to death to place another with better chances of survival. We examined the potential of delimiting the medical duty to take life-prolonging measures, that is, the potential of the doctor to abstain from medical treatments that prolong the life of the patient, as well as the criteria that have been proposed in science to make such a decision. Furthermore, we referred to the debate over the nature of disconnecting a patient from an artificial life support device as an act or an omission, the legal provisions as far as this matter is concerned and the solution given to the dilemma of the doctor that has been forced to choose whether to disconnect one patient from the machine to place another one with major possibilities of survival