Λειτουργικές μαρτυρίες στους βίους των Οσίων
Creators: name: Βουτσή, Θεοφανή Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: όσιοι
βίος
λειτουργία
Saint
Life
Liturgy

description: Οἱ λειτουργικὲς σπουδὲς στὴ χώρα μας, ὅπως καὶ εὐρύτερα στὸν ὀρθόδοξο κόσμο, δὲν προήγαγαν μόνο τὴ λεγόμενη λειτουργικὴ θεολογία ἀλλὰ ἔφεραν στὸ προσκήνιο πολλὲς σημαντικὲς πηγές. Ἀνάμεσα σὲ αὐτὲς ἐντάσσονται καὶ οἱ ἁγιολογικές, οἱ ὁποῖες ἐντελῶς περιστασιακὰ καὶ σποραδικὰ περιέχουν σημαντικὲς πληροφορίες γύρω ἀπὸ τὴ λειτουργικὴ πράξη τῆς περιόδου ποὺ ζοῦσαν οἱ βιογραφούμενοι ἅγιοι ἢ οἱ συγγραφεῖς τῶν συγκεκριμένων κειμένων. Ἡ ἀποσπασματικότητα τῶν πληροφοριῶν δὲν περιορίζει τὴν ἀξία τους, οὔτε τὶς θέτει σὲ δεύτερη μοίρα. Ἀντίθετα, δὲν εἶναι σπάνιες οἱ περιπτώσεις ποὺ κάποια πληροφορία καθίσταται ἀπόλυτα καθοριστικὴ γιὰ τὴ διευκρίνιση δυσνοήτων ἢ ἀκατανοήτων πτυχῶν τῆς λειτουργικῆς πράξεως. Ἡ σύγχρονη διεθνὴς ἔρευνα ἔχει ἐπισημάνει τὴ σπουδαιότητα τῶν ἁγιολογικῶν πηγῶν στὴ γνώση τῆς ἱστορικῆς ἐξελίξεως τῆς λατρείας. Ἐνδεικτικὰ ὁ R. Taft σὲ ἕνα σύντομο ἄρθρο ἀξιοποίησε τὶς λειτουργικὲς μαρτυρίες ποὺ ἀνευρίσκονται στὸν Βίο τοῦ ἁγίου Μαρκιανοῦ Οἰκονόμου τῆς Ἐκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως († μετὰ τὸ 471) καὶ μᾶς ἔδωσε ἕναν ἀξιόλογο σχολιασμὸ ἰδίως ὅσον ἀφορᾶ στὴ θ. κοινωνία . Ἐπίσης ὁ ἴδιος ἐρευνητὴς πρόσφατα (τὸ 2006) σὲ μία εἰδικὴ μελέτη ἀξιοποίησε πολὺ σημαντικὲς πληροφορίες τῶν ἁγιολογικῶν πηγῶν γιὰ νὰ ἐπιβεβαιώσει τὴ διάκριση μεταξὺ ἐνοριακῆς καὶ μοναστικῆς πράξεως. Ὁ π. Χρυσόστομος Νάσσης ἀκολούθησε παρόμοια ὁδὸ καὶ ἐρεύνησε τὸν Βίο τοῦ ἁγίου Φαντίνου († 974), ἀπὸ ὅπου ἐντόπισε καὶ μελέτησε σὲ βάθος διάσπαρτες λειτουργικὲς πληροφορίες . Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς στενοῦ ἁγιολογικοῦ χαρακτήρα πηγές, ὁ R. Taft στράφηκε καὶ σὲ συγγενικές, ὅπως π.χ. στὴ ∆ιήγησι ἀπὸ τὸ Λειμωνάριον τοῦ Ἰωάννου Μόσχου γιὰ τὴν τάξη τῆς ἀγρυπνίας τῶν ἐρημιτῶν στὸ ὄρος Σινᾶ. Ἡ Β. Λεονταρίτου κατέφυγε καὶ αὐτὴ στὶς ἁγιολογικὲς πηγὲς γιὰ νὰ ἀντλήσει ὅμως πληροφορίες ποὺ σχετίζονται μὲ τὸ Ἐκκλησιαστικὸ ∆ίκαιο, πολλὲς ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἔχουν ἄμεση σχέση καὶ μὲ τὴ λατρεία . Τὸ ἴδιο ἔπραξε καὶ ἡ Κ. Μπουρδάρα σὲ δύο εἰδικὲς μονογραφίες. Τέλος σὲ ἕνα συλλογικὸ συνεδριακὸ τόμο περιέχονται στὰ διάφορα ἄρθρα-εἰσηγήσεις διάσπαρτες πληροφορίες γιὰ τὴν ἱστορικότητα τῶν ἁγιολογικῶν κειμένων καὶ γιὰ τὴν ἀξία τους καὶ γιὰ τὴ γνώση τῆς ἱστορίας τῆς θ. λατρείας . Οἱ πολὺ σημαντικὲς μελέτες ποὺ μνημονεύσαμε ποὺ προέρχονται ἀπὸ νέους καὶ παλαιότερους κορυφαίους ἐπιστήμονες ἄνοιξαν ἕνα δημιουργικὸ δρόμο γιὰ νὰ γίνει σὲ βάθος ἀξιοποίηση τῶν ἁγιολογικῶν κειμένων ἀπὸ τοὺς λειτουργιολόγους. Στὴν πραγματικότητα οι πιὸ πάνω ἔδειξαν ὅτι ἕνα πολὺ σπουδαῖο «ἀνεκμετάλλευτο» ὑλικὸ ἀναμένει μιὰ συλλογικὴ προσπάθεια γιὰ νὰ ἐντοπισθοῦν, νὰ καταγραφοῦν συστηματικὰ καὶ νὰ μελετηθοῦν σὲ βάθος οἱ μαρτυρίες λειτουργικοῦ περιεχομένου. Ἡ ἀνὰ χεῖρας μελέτη φιλοδοξεῖ νὰ προσθέσει ἕνα ἀκόμα λιθαράκι στὴ μελέτη τῶν πηγῶν μὲ εὐρύτερο λειτουργικὸ περιεχόμενο
description: Functional studies in our country, as they did more in the Orthodox world, promoted only so-called functional theology, have not been the focus of many important sources. These are among the most important and the most important of which are important information about the operative act of the period, which were written by the writers and writers of these texts. The fragmentation of information does not restrict their value, and the latter places a second degree. On the contrary, it is rare for cases where some information becomes absolutely decisive for clarifying the dysfunctional aspects of the operative act. Ἡ contemporary international research has highlighted the importance of religious sources in the knowledge of the historical development of worship. In the short article, Mr. Taft used the functional testimonies found in the Church of Constantinople's Church († 471), in the Life of St. Mark, and he gave us an important commentary, particularly concerning the society. The same researcher recently (in 2006), in a specific study, used a great deal of information on religious resources to confirm the distinction between a frontier and a monastic act. Chrysostomos Nassa followed a similar journey and explored the life of Aghios Fantinos († 974), from where he studied and deeply scrutinized functional information. In the case of narrow religious sources, Mr Taft turned to relatives, for example, the Divine of the Lemmon of Yoannos Moschos for the order of the wailing of the worshipers in Sinai. B. Leontaritus resorted to these sources, but he used information relating to Church Law, many of whom have a direct relationship and worship. The same was done by K. Bourdaras in two special monographs. Finally, in a collective conference volume, various articles of inscription contain scattered information about the historicity of religious texts and their value, as well as the knowledge of the cult of worship. The many important studies we have mentioned that come from younger and older leading scientists have opened up a creative path in order to make a profound use of religious texts by these practitioners. In reality, the figures above showed that a very large "untapped" person still has a collective effort to find, systematically record, and study the contents of the work. This study is intended to add to the study of the sources with the most functional content