Verb production and comprehension in dementia: a verb argument structure approach
Creators: name: Ζημιανίτη, Ελένη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Νόσος Αλτσχάιμερ, Ήπια Γνωστική Διαταραχή
ψυχολογικά ρήματα
θεματικοί ρόλοι
Alzheimer’s Disease, Mild Cognitive Impairment
psychological verbs
thematic roles

description: Αυτή η μεταπτυχιακή διατριβή ερευνά τη δυσκολία των ατόμων με Ήπια Γνωστική Διαταραχή (ΗΓΔ), με ήπια και μέτρια Νόσο Αλτσχάιμερ (ΝΑ) στην παραγωγή και κατανόηση των ρημάτων ψυχικού πάθους, όπου η κατανομή των θεματικών ρόλων απαιτεί τόσο την κανονική όσο και τη μη κανονική πραγματοποίηση επιχειρημάτων. Έχει αποδειχθεί ότι η ανάθεση των θ-ρόλων είναι δύσκολη για άτομα με ΝΑ. Ωστόσο, ελάχιστες μελέτες έχουν εξετάσει το συγκεκριμένο (σημασιο-) συντακτικό φαινόμενο για άτομα με ΗΓΔ. Επιπροσθέτως, η ανάθεση των θεματικών ρόλων σε προτάσεις, οι οποίες εμπεριέχουν ρήματα ψυχικού πάθους, αποδεικνύεται μια διεργασία με ιδιαίτερη δυσκολία για άτομα με ΝΑ (Manouilidiou et al., 2009). Στόχος της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει αν υπάρχει έκπτωση στην ικανότητα αντιστοιχίας των σημασιολογικών και συνακτικών αναπαραστάσεων των θεματικών ρόλων, που ανατίθενται από ρήματα ψυχικού πάθους, από άτομα με ΝΑ και ΗΓΔ. Ένας ακόμα στόχος της παρούσας έρευνας είναι να εξετάσει εάν υπάρχει έκπτωση των γλωσσικών ικανοτήτων, που άπτονται στο (σημασιο-) συνταντικό φαινόμενο της παρούσας μελέτης, όσο η νόσος προχωρά. Λαμβάνοντας υπόψιν το καθημερινό γλωσσικό ερέθισμα, ο ρόλος της συχνότητας των ρημάτων υπό εξέταση είναι ένας επιπρόσθετος παράγοντας που ερευνάται. Δεδομένης της καθοδικής πορείας που σημειώνει οι νοητικές/γνωστικές ικανότητες των ατόμων με ΝΑ και ΗΓΔ, εξετάζεται η επίδραση της εργαζόμενης μνήμης (working memory) στην ανάθεση των θεματικών ρόλων. Για αυτούς τους ερευνητικούς σκοπούς, χορηγήθηκαν στους συμμετέχοντες ένα τεστ εργαζόμενης μνήμης (Wechsler, 1981) με δύο σκέλη, ένα ευθείας και ένα αντίστροφης ανάκλησης ψηφίων, και δύο δοκιμασίες αντιστοιχείας προτάσεων-εικόνων (Sentence-Picture Matchings Tasks) για να εξετασθεί η παραγωγή και η κατανόηση των θεματικών ρόλων σε προτάσεις με ρήματα ψυχικού πάθους. Οι δύο δοκιμασίες περιέχουν ρήματα ψυχικού πάθους, τα οποία ακολουθούν την κανονική θεματική ιεραρχία (θ-ρόλοι: δράστης &amp; θέμα), και ρήματα ψυχικού πάθους, που ακολουθούν τη μη-κανονική θεματική ιεραρχία αναθέτοντας πρώτα το θ-ρόλο του θέματος από εκείνον του βιώνοντα μιας κατάστασης σε επιφανειακό προτασιακό επίπεδο. Φυσικοί ομιλητές της ελληνικής με ΗΓΔ (Ν= 20), με ήπια ΝΑ (Ν=16), με μεσαίου επιπέδου ΝΑ (Ν=11) και υγιή άτομα (Ν=47) συμμετείχαν στις προαναφερθείσες δοκιμασίες. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δείχνουν ότι υπάρχει σταδιακή έκπτωση της ικανότητας ανάθεσης των θ-ρόλων, καθώς η ασθένεια χειροτερεύει, ειδικά σε προτάσεις με ρήματα ψυχικού πάθους. Η συχνότητα εμφάνισης των ρημάτων στην καθημερινή ζωή των ατόμων με ΗΓΔ και ΝΑ παίζει σημαντικό ρόλο στην συνολική επίδοση των συμμετεχόντων, τόσο στην παραγωγή όσο και στην κατανόηση. Τέλος, η επιρροή της εργαζόμενης μνήμης είναι μικρής σημαντικότητας στην γλωσσική επίδοση των ατόμων με ΗΓΔ και ΝΑ
description: This thesis investigates the difficulty of people with Mild Cognitive Impairment (MCI), mild and moderate Alzheimer’s Disease (AD) in the production and comprehension of psychological verbs, where thematic realization requires both the canonical and non-canonical realization of arguments. Assignment of θ-roles has been proven to be problematic for people with AD. However, for people with MCI even less studies have examined this issue. Moreover, the assignment of thematic roles in constructions with psychological verbs contains an advanced level of difficulty for people with AD (Manouilidou et al., 2009). Hence, this issue remains open for investigation cross-linguistically and for the different levels of (pre-) dementia. In this study, I aim to examine whether there is a deficit in the mapping of syntactic and semantic representations in psych verbs in people with MCI and AD. Another goal of this study is to investigate whether the linguistic abilities in the aforementioned issue decrease as the disease progresses. Furthermore, I take into account a factor stemming from our everyday lives, the frequency of occurrence of the examined verbs, aiming to investigate whether the language performance is influenced by frequency. Moreover, considering the decline of the cognitive abilities in people with MCI and AD, I address the issue of Working Memory influencing the assignment of the thematic roles. To this aim, a Working Memory test with both the digit forward and backwards tasks (Wechsler, 1981) was administered and two Sentence-Picture Matchings Tasks (SPMTs) were used, one to assess the comprehension and one for the production of thematic-roles. These tasks included verbs that follow the canonical thematic hierarchy (employing the Agent and Theme roles) and verbs that follow non-canonical thematic hierarchy, that is psychological verbs with primary role the Experiencer, assigning the Theme before the Experiencer at the surface level of the sentence. Greek-speaking people with MCI (N=20), mild AD (N=16), moderate AD (N=11) and healthy individuals (N=47) participated in the tasks resulting to confirmation of previous findings. The deficit in the thematic role assignment is evident; with greater difficulty in sentences involving the Experiencer thematic role. The findings of this study suggest that there is gradual degradation of assigning thematic roles as the disease progresses, especially in sentences involving psychological verbs. Frequency influences the overall linguistic performance in the tasks in a significant level. Lastly, results regarding the influence of Working Memory show that the linguistic performance is not strongly affected by the function of the Working Memory