Προσδιορισμός των περιεκτικοτήτων ασβεστίτη και δολομίτη σε ελληνικά μάρμαρα με την μέθοδο του ασβεστόμετρου
Creators: name: Σαράφης, Δημήτριος Αστέριου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Μάρμαρο
Ασβεστίτης
Δολομίτης
Ασβεστόμετρο
Περιθλασιμετρία ακτίνων-Χ
Marble
Calcite
Dolomite
Calcimeter
X-ray diffraction

description: Στην παρούσα εργασία μελετήθηκαν εργαστηριακά με τη μέθοδο του ασβεστόμετρου 55 δείγματα μαρμάρων από θέσεις αρχαίων λατομείων καθώς και από ενεργά και αδρανή σύγχρονα λατομεία με στόχο τον προσδιορισμό των κύριων ανθρακικών ορυκτών, του ασβεστίτη και του δολομίτη. Τα δείγματα προέρχονται από τις παρακάτω περιοχές: Μαρώνεια Ροδόπης, Ακρόπολη, Αλυκή και Βαθύ Θάσου, Ζαρκαδιά και Φίλιπποι Καβάλας, Βώλακας Δράμας, Μονή Χιλανδαρίου Άγιου Όρους, Ολυμπιάδα Χαλκιδικής, Άγιος Χαράλαμπος Κιλκίς, Αραβησσός Πάικου, Βρία Πιερίων, Βέρμιο, Τρανόβαλτος Καμβουνίων, Τέμπη, Αρχαία Άτραξ, Χασάμπαλη, Καλοχώρι, Καστρί, Γόννοι, Κουτσόχερο, Μύρα και Τύρναβος Λάρισας, Τισαίον όρος, Γορίτσα, Δημητριάδα και Φερές Μαγνησίας, τα νησιά του Αιγαίου Σκύρος, Πάρος, Νάξος και Ηρακλειά, Πεντέλη και Διόνυσο Αττικής, Θορικό και Στεφάνι Λαυρίου, Κάρυστο Εύβοιας και Μάνη Πελοποννήσου. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η πλειονότητα των εξετασμένων μάρμαρων, 47 στο σύνολο, είναι ασβεστιτικά με μέση περιεκτικότητα σε ασβεστίτη από 77 έως 100%, σε δολομίτη από 0 έως 11% και σε μη ανθρακικά ορυκτά από 0 έως 16%. Τα δολομιτικά-ασβεστιτικά μάρμαρα είναι τέσσερα (Βαθύ Θάσου, Βώλακας Δράμας, Γόννοι Λάρισας και Ηρακλειά) με σύσταση σε δολομίτη 13-68% και σε ασβεστίτη 32-79%, ενώ τα τρία σιπολινικά μάρμαρα περιέχουν 62-87% ασβεστίτη, 1-3% δολομίτη και 12-36% μη ανθρακικά ορυκτά. Τέλος, αυτό από την περιοχή Κυπάρισσος της Μάνης από 42-43% ασβεστίτη, 1-2% δολομίτη και 56% από μη ανθρακικά ορυκτά. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ποσοτικών αναλύσεων περίθλασης ακτίνων-Χ, για τα 43 από τα 55 δείγματα, εντοπίστηκαν διαφοροποιήσεις για 5 από αυτά ως προς την σύστασή τους σε ασβεστίτη και δολομίτη. Συγκεκριμένα τα δείγματα από το Βαθύ (VATH) και την Ηρακλειά (IRAK) αφορούν δύο καθαρά δολομιτικά πετρώματα, καθώς αποτελούνται από 97% και 95% δολομίτη αντίστοιχα. Επίσης τα δείγματα Verm5Β και Vry 1 αφορούν δολομιτικά-ασβεστιτικά μάρμαρα, καθώς αποτελούνται από 87% και 83% ασβεστίτη και από 10% και 16% δολομίτη αντίστοιχα. Επιπλέον το δείγμα Kastri 1 πρόκειται για ένα σιπολινικό μάρμαρο καθώς αποτελείται από 81% ασβεστίτη, 9% δολομίτη, 5% μαρμαρυγία, 3% χλωρίτη και 2% χαλαζία. Τέλος, πολύ ικανοποιητικά εμφανίζονται τα αποτελέσματα σε όλα τα δείγματα σχετικά με το συνολικό ποσοστό συμμετοχής των ανθρακικών κλασμάτων του ασβεστίτη και δολομίτη.
description: In the present project, 55 samples of marbles from ancient quarries, as well as, from active and inactive modern quarries, were studied by the method of calcimeter in order to determine the main carbonate mineral fractions, calcite and dolomite. The samples were collected from the following areas: Maronia (Rhodopi), Acropolis, Aliki and Vathi (Thassos), Zarkadia (Kavala), Filippoi (Kavala), Volakas (Drama), Chilandari Monastery (Mount Athos), Olympias (Ckalkidiki), Agios Charalambos (Kilkis), Aravissos (Paikon), Vria (Pieria), Vermion mountain, Tranovalto (Kozani), ancient Atrax, Chassanbali, Kalochori, Kastri, Koutsochero, Myra and Tyrnavos (Larissa), Mount Tisaion, Goritsa, Dimitriada and Ferres (Magnesia), the Aegean islands Skyros, Paros, Naxos and Heraklia, Penteli and Dionysos (Attica), Thoriko and Stefani (Lavrion), Karystos (Evoia) and Mani (Peloponissos). The results of the research showed that the majority of the examined marbles, 47 samples in total, are calcitic with an average composition of 77-100% calcite, 0-11% dolomite and 0-16% non-carbonate minerals. Dolomitic-calcitic marbles are only represented with three samples, with an average composition of 13-68% dolomite and 32-79% calcite, while the three cipollinic samples appear with an average composition of 62-87% calcite, 1-3% dolomite and 12-36% non-carbonated minerals. Finally, the sample from Kyparissos of Mani consists of 42-43% calcite, 1-2% dolomite and 56% of non-carbonated minerals. According to the results of the quantitative X-ray Diffraction (XRD) analysis, in 43 out of 55 samples, differentiations in the composition of calcite and dolomite, were identified in 5 samples, when were compared with the calcimeter method. Specifically, the samples from Vathi (Vath) and Iraklia (IRAK) are dolomite marbles, and are consisted of 97% and 95% dolomite, respectively. Also, the samples Verm5B and Vry 1 are dolomitic-calcitic marbles, consisting of 87% and 83% calcite and 10% and 16% dolomite respectively. Furthermore, the sample Kastri 1 is a cipollinic marble and consists of 81% calcite, 9% dolomite, 5% mica, 3% chlorite and 2% quartz. The results are very satisfactory in all samples regarding the total percentage of carbonate fractions of calcite and dolomite