Captain Marvel και φεμινισμός. Μία σημειωτική ανάλυση της υπερηρωίδας της Marvel μέσα από τα κόμικς και την ταινία Captain Marvel (2019)
Creators: name: Αργυρίου, Μαρία Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Captain Marvel, Carol Danvers
Κόμικς
Φεμινισμός, σημειωτική
Comics
Feminism, semiotics

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική επιχειρεί μια σημειωτική ανάλυση της υπερηρωίδας των κόμικς Captain Marvel που αποβλέπει στην αποτίμηση της σχέσης της με το κίνημα του φεμινισμού. Καταρχάς, εξετάζεται ο κόσμος των υπερηρώων όπως τον συναντάμε στα κόμικς, τα κινούμενα σχέδια, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, εστιάζοντας στις πιο γνωστές υπερηρωίδες, την υπερσεξουαλικοποίησή τους αλλά και στην προβληματικοποίηση των έμφυλων στερεοτύπων. Αναλύονται οι μορφές και μεταμορφώσεις της Carol Danvers/Captain Marvel, από την πρώτη της εμφάνιση στα κόμικς, το 1968, μέχρι το 2019, στα κόμικς αλλά και τον κινηματογράφο. Εμφανώς επηρεασμένοι από τις κοινωνικοπολιτισμικές συνθήκες κάθε εποχής, όπως το δεύτερο κύμα φεμινισμού και τον μεταφεμινισμό, οι δημιουργοί της Captain Marvel τής προσδίδουν κάθε φορά διαφορετικά χαρακτηριστικά, δυνάμεις και κοινωνικές ανησυχίες. Ο αντίκτυπος αυτών των εξελίξεων γίνεται εμφανής και στην ενδυμασία της υπερηρωίδας, η οποία αναλύεται σημειωτικά. Αρχικά, όταν το κοινό των κόμικς είναι κυρίως ανδρικό, τα κοστούμια της είναι υπερβολικά σέξι, ενώ αργότερα, αυτά γίνονται γιούνισεξ, στοχεύοντας τόσο σε γυναικείο, όσο και σε ανδρικό κοινό. Η συνδυαστικά σημειωτική και φεμινιστική οπτική στη διαδρομή της Captain Marvel εκτείνεται και πέρα από τα κόμικς, στον κινηματογράφο. Στην ανάλυση, συγκεκριμένα, της ταινίας Captain Marvel (2019) εφαρμόζεται το αφηγηματικό σχήμα των Greimas και Courtés. Συνολικά, η μελέτη αναδεικνύει τη συνομιλία της μυθοπλαστικής περσόνας της Captain Marvel με τη μεταβαλλόμενη θέση της γυναίκας στη νεωτερική κοινωνία τόσο σε συμβολικό επίπεδο, συμπυκνώνοντας το πρότυπο της αυτόνομης, δυναμικής και ανεξάρτητης γυναίκας, όσο και σε θεσμικό, καθώς την ευθύνη της δημιουργίας των κόμικς και της ταινίας της Captain Marvel έχουν πλέον κυρίως γυναίκες. Η Captain Marvel έχει, συνεπώς, έναν καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός νέου πολιτισμικού κώδικα για την αναπαράσταση και σημασιοδότηση των υπερηρωίδων και στον ριζικό μετασχηματισμό της μυθολογίας και ιδεολογίας της σύγχρονης δημοφιλούς κουλτούρας.
description: This master’s thesis attempts a semiotic analysis of the comic book superheroine Captain Marvel aimed at evaluating her relationship with the feminist movement. Firstly, the world of superheroes, as seen in comics, cartoons, television and cinema is examined, focusing on the most well-known superheroines, their hypersexualization, but also the problematization of gender-based stereotypes. The forms and transformations of Carol Danvers/Captain Marvel are analyzed, from her first appearance in comics in 1968, up to her appearance in 2019, in both comics and the cinema. Clearly affected by the socio-cultural factors of each period, such as secondwave feminism and postfeminism, the creators of Captain Marvel give her different characteristics, powers and social concerns each time. The impact of these developments is also evident in the superheroine’s costumes, which are analyzed semiotically. Initially, when the comics’ audience is mostly male, her costumes are overly sexy, while later, they become unisex, targeting both female and male audiences. The combined semiotic and feminist perspective on Captain Marvel’s journey extends beyond comics to the cinema. Specifically, in the analysis of the film Captain Marvel (2019), the narrative scheme of Greimas and Courtés is applied. Overall, the study highlights the conversation of the fictional persona of Captain Marvel with the changing position of women in modern society both on a symbolic level, including the model of the autonomous, dynamic and independent woman, as on an institutional level, since the responsibility of the creation of comics and the Captain Marvel movie now lies mostly with women. Captain Marvel, thus, plays a catalytic role in shaping a new cultural code on the representation and signification of superheroines and on the radical transformation of the mythology and ideology of contemporary popular culture