Ο χρονικός περιορισμός των αποτελεσμάτων διάγνωσης της αντισυνταγματικότητας από το Συμβούλιο της Επικρατείας: τι αλλάζει στο ελληνικό σύστημα ελέγχου;
Creators: name: Λαμπροπούλου, Ελισάβετ Αλέξανδρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: χρονικός περιορισμός
έλεγχος αντισυνταγματικότητας
Συμβούλιο της Επικρατείας
temporal limitation
control of constitutionality
Council of State

description: The temporal limitations of judicial review of constitutionality, as an expression of dissociation between the unconstitutionality and the effects of the decision, is attached to the european model of judicial review, where the control conducted by the Constitutional Courts results in the annulment of the declared as unconstitutional law. However, the Council of State by two judgments (No 4147/2014 and 2187, -88, -89, -90) given in plenary session concerning the unconstitutionality of dispositions adopted under the Memorandum of Understanding II (Law No 4093/2012), decided to declare the erga omnes unconstitutionality of these dispositions, setting as a point of inauguration its effects the date of publication of its decision and at the same time restricting the right of all those to whom these dispositions are applied to declare retroactive damages from the application of the unconstitutional law. These judgments are an attempt of the Council of State to minimize the damages caused to the state budget in times of deep financial crisis. Nevertheless, empowered by a quasi-erga omnes effect, they are resulting into profoundly altering the basic characteristics of the judicial review of constitutionality, obliging the administrative courts to violate the art. 93 par. 4 of the Constitution. A multi-speed control of constitutionality is established, as well as an asymmetric protection of human rights, depending on which court is each time competent of resolving the case. The Supreme Court of Annulment has actually turned into a Constitutional Court and this case-law along with other competences given to the Court and used towards this direction is the final step towards the total concentration of the judicial review of constitutionality into the hands of the Council of State.
description: Ο χρονικός περιορισμός των αποτελεσμάτων διάγνωσης της αντισυνταγματικότητας, ως έκφραση αποσύνδεσης μεταξύ της αντισυνταγματικότητας και των αποτελεσμάτων της απόφασης, είναι συνδεδεμένη με το ευρωπαϊκό μοντέλο, όπου ο διενεργούμενος έλεγχος από τα Συνταγματικά Δικαστήρια έχει ως συνέπεια την ακύρωση του κηρυχθέντος ως αντισυνταγματικού νόμου. Ωστόσο, με δύο αποφάσεις της Ολομέλειας σχετικά με την αντισυνταγματικότητα νομοθετικών διατάξεων που υιοθετήθηκαν στα πλαίσια του Μνημονίου ΙΙ (Ν. 4093/2012), το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισε να κηρύξει την έναντι όλων αντισυνταγματικότητά τους, θέτοντας ως χρονικό σημείο έναρξης των αποτελεσμάτων της την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασής του και ταυτόχρονα, περιορίζοντας το δικαίωμα όσων εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων αυτών να διεκδικήσουν αναδρομικά αποζημίωση λόγω εφαρμογής αντισυνταγματικού νόμου. Αυτές οι αποφάσεις αποτελούν μία απόπειρα του ΣτΕ να περιορίσει τις δαπάνες που προκαλούνται στον κρατικό προϋπολογισμό σε περίοδο εκτεταμένης δημοσιονομικής κρίσης. Όμως, καθώς μία οιονεί erga omnes ισχύ, καταλήγουν στο να μεταβάλλουν ουσιωδώς τα βασικά χαρακτηριστικά του ελέγχου αντισυνταγματικότητας των νόμων, υποχρεώνοντας τα κατώτερα διοικητικά δικαστήρια να παραβιάσουν το άρ. 93 παρ. 4 του Συντάγματος. Καθιερώνεται ένας έλεγχος πολλών ταχυτήτων και μία ασύμμετρη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, εξαρτώμενη από το ποιο δικαστήριο είναι κάθε φορά αρμόδιο για την επίλυση μίας διαφοράς. Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έχει στην ουσία μετατραπεί σε ένα Συνταγματικό Δικαστήριο και η νομολογία αυτή, μαζί με λοιπές αρμοδιότητες τις οποίες χρησιμοποιεί το δικαστήριο προς την ίδια κατεύθυνση, αποτελούν το τελευταίο σκαλοπάτι προς τη συγκέντρωση του ελέγχου αντισυνταγματικότητας των νόμων στα χέρια του ΣτΕ.