Σχήμα γενετικής διαχείρισης και βελτίωσης φυλών προβάτων με μικρό πληθυσμό – εφαρμογή στη φυλή Κατσικά:
Creators: name: Κοτσαφτίκη, Ασημίνα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: γενετική διαχείριση
γενετικοί πόροι αγροτικών ζώων
βιώσιμη ανάπτυξη
genetic management
animal genetic resources
sustainable development

description: Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν, να εξεταστούν οι παράμετροι που παίζουν ρόλο στη διατήρηση και ανάπτυξη των φυλών αγροτικών ζώων με μικρό πληθυσμό. Ειδικότερα διερευνήθηκε η γενετική διαχείριση φυλών με μικρό πληθυσμό, αναλύοντας τα δεδομένα της φυλής προβάτων Κατσικά που εκτρέφεται στην Ήπειρο και προτείνονται μέτρα για την αξιοποίηση και ανάπτυξη του πληθυσμού. Στην εργασία γίνεται επίσης, ανασκόπηση της σημασίας των γενετικών πόρων των αγροτικών ζώων στην αγροτική ανάπτυξη και των δράσεων διατήρησης σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Ακόμα, γίνεται αναφορά σε βιώσιμα σχήματα διαχείρισης και βελτίωσης, στην αξιοποίηση και προώθηση των προϊόντων της φυλής και τέλος στην οργάνωση του δικτύου των κτηνοτρόφων και εμπλεκομένων στον κλάδο. Για τη συγκέντρωση των δεδομένων, αναπτύχθηκε ένα ερωτηματολόγιο με στόχο τη συγκέντρωση των απαραίτητων δεδομένων, για την ανάπτυξη προγράμματος in situ διατήρησης της φυλής Κατσικά. Η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων, έγινε σε συνεργασία με την Ένωση Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου. Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν με συνεντεύξεις των πέντε κτηνοτρόφων που εκτρέφουν τη φυλή. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τα ερωτηματολόγια, αφορούσαν στη περιοχή εκτροφής των ζώων, το μέγεθος του ζωικού κεφαλαίου, όπως ο συνολικός αριθμός ενήλικων ζώων, εγκύων προβατίνων, αρνιών κάτω των 12 μηνών, κλπ. Επίσης, συγκεντρώθηκαν στοιχεία που αφορούσαν το σύστημα εκτροφής, τη μετακίνηση του κοπαδιού, την εποχή τοκετών, τη διατροφή. Τέλος, συγκεντρώθηκαν και αναλύθηκαν τα δημογραφικά και γενεαλογικά δεδομένα της φυλής με στόχο τον υπολογισμό το μεγέθους ενεργού πληθυσμού (Ne) και του ρυθμού μεταβολής της αιμομιξίας (ΔF). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το μέγεθος του δραστικού πληθυσμού και η αιμομιξία σε γενικές γραμμές είναι σε ικανοποιητικά επίπεδα για τη φυλή Κατσικά. Είναι όμως απαραίτητο να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα που να επιτρέψουν τη γενετική βελτίωση του πληθυσμού χωρίς την απώλεια γενετικής παραλλακτικότητας. Σχετικά με τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας της φυλής, είναι απαραίτητο να γίνουν συστηματικές προσπάθειες προώθησης των προϊόντων της φυλής. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα, ως προς την ανθεκτικότητα σε ασθένειες, μακροζωία και άλλα χαρακτηριστικά, με στόχο την αξιοποίησή της σε εκτατικά συστήματα χαμηλών ή μέσων εισροών.
description: The aim of the present thesis was to examine the factors that play an important role in the development of heritage sheep breeds with small populations, in particular to investigate the genetic management of breeds with small populations, analyzing the data of the sheep breed of Katsika, reared on Epirus and to propose measures for the utilization and development of the breed. This thesis reviews the importance of genetic resources of farm animals in rural development, conservation actions in local, national and European level and sustainable management schemes. For data collection, was developed a questionnaire for the sheep breed Katsika, with the aim of development in situ conservation program. Completion of the questionnaires was done in collaboration with the Pastoral Farmers Association of Epirus. The questionnaires were filled in by interviews with the five farmers of breed Katsika. The data gathered from the questionnaires, were referred to the breeding area, the size of population, such as the total number of adult animals, pregnant ewes, lambs under 12 months, etc. We also collected data concerning the farming system, the season of births, nutrition. Finally, we collected and analyzed demographic and genealogical data of the breed Katsika, in order to calculate the active population size (Ne) and the rate of inbreeding (ΔF). The results showed that the size of the active population and inbreeding are at satisfactory levels for the breed Katsika. We must take specific measures which allow the genetic improvement of the population without the loss of genetic variability. The Katsika breed, due to its adaptation in the specific environment and its production system, could be a successful model for the development of a sustainable breeding program that will aim to the recognition of the breed contribution to the environment, the diversification of the production and the products typicality.