Καταγραφή πρόσφατων περιστατικών τοξίκωσης ζώων συντροφιάς και ανθρώπων εξαιτίας γεωργικών φαρμάκων
Creators: name: Αυλιώτης, Γεώργιος Αριστείδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ζώα Συντροφιάς
Δηλητηρίαση -Γεωργικά Φάρμακα
Παρασιτοκτόνα-Εντομοκτόνα
Τρωκτικοκτόνα
Κουμαρίνη
Βαρφαρίνη
Στρυχνίνη
Μεταλδεΰδη
Παρακουάτ
Παράγοντες νεύρων
Δημόσια Υγεία-Φόλες
Companion Animals
Poisoning-Agricultural Chemicals-Pesticides-Insecticide- Organophosphates-Carbamates- Rodenticides
Coumarin
Warfarin
Strychnine
Metaldehyde
Paraquat
Nerve Agents
Public Health-Poison Baits

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία έχει ως θέμα τη μελέτη των δηλητηριάσεων των ζώων συντροφιάς από γεωργικά φάρμακα και τη συσχέτιση του φαινομένου με τη δημόσια υγεία. Αρχικά, αναλύθηκαν οι μηχανισμοί δράσης των γεωργικών φαρμάκων που ανιχνεύονται συχνότερα στα περιστατικά δηλητηρίασης ανθρώπων και ζώων, καθώς επίσης και οι βασικές αρχές κλινικής διαχείρισης αυτών των περιστατικών υπό το πρίσμα των νέων επιστημονικών δεδομένων. Η αναδρομική καταγραφή των δηλητηριάσεων αφορούσε σε περιστατικά ζώων συντροφιάς από το αρχείο του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής του Τμήματος Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τα έτη 2017-2018 και σε ανθρώπινα περιστατικά από το αρχείο του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του Τμήματος Ιατρικής του ίδιου ακαδημαϊκού ιδρύματος. Η διενέργεια των ιατρικών και κτηνιατρικών πράξεων και η ολοκλήρωση των διαδικασιών διενεργήθηκε από κατάλληλα εκπαιδευμένο και εξουσιοδοτημένο προσωπικό και η ταυτοποίηση των κατηγοριών γεωργικών φαρμάκων πραγματοποιήθηκε με την εφαρμογή συνδυασμού μεθόδων χρωματογραφίας και φασματομετρίας μάζας σε αναγνωρισμένα εργαστήρια. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων κατέδειξε πως στο 52% των ύποπτων για δηλητηρίαση περιστατικών κατοικιδίων ζώων ολοκληρωνόταν η διερεύνηση τους με την διενέργεια τοξικολογικής ανάλυσης, ενώ στο υπόλοιπο 48% η απροθυμία ή η οικονομική αδυναμία των ιδιοκτητών και η διακοπή των διαδικασιών από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές δεν επέτρεπε την περαιτέρω διερεύνηση τους. Από τα περιστατικά στα οποία κατέστη δυνατή η διενέργεια τοξικολογικής ανάλυσης, το 60% αφορούσε γάτες και το 40% σκύλους. Ταυτοποιήθηκαν καρβαμιδικά μόρια σε ποσοστό 53%, οργανοφωσφορικά 20%, οργανοχλωρικά 7%, βαρβιτουρικά 7% ενώ σε ένα ποσοστό 13% δεν ανιχνεύθηκε καμία τοξική ουσία. Στα δύο ανθρώπινα περιστατικά ταυτοποιήθηκε το απαγορευμένο καρβαμιδικό μόριο carbofuran. Τα δεδομένα που προέκυψαν συγκρίθηκαν με ανάλογα διαθέσιμα στοιχεία από την διεθνή βιβλιογραφία, που ανέδειξαν ως κύριες υπαίτιες ουσίες δηλητηριάσεων των ζώων σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες τα οργανοφωσφορικά και καρβαμιδικά μόρια (εντομοκτόνα), τα παράγωγα της κουμαρίνης και της βαρφαρίνης (τρωκτικοκτόνα), τη μεταλδεΰδη (μαλακιοκτόνο), τη στρυχνίνη (μεικτό πεδίο δράσης) και το παρακουάτ (ζιζανιοκτόνο). Κατέστη, έτσι, εμφανής η αδυναμία του υφιστάμενου συστήματος ελέγχου της διακίνησης και χρήσης των γεωργικών φαρμάκων να αποτρέψει την κακόβουλη χρήση τους και η ανάγκη εφαρμογής ενός αυστηρού νομοθετικού πλαισίου και εντατικοποίησης της εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας (ιατρών, κτηνιάτρων, νοσηλευτών, εποπτών δημόσιας υγείας) προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι που απορρέουν από την κακοπροαίρετη χρήση των γεωργικών φαρμάκων, τα οποία παραμένουν αναμφισβήτητα αναγκαία στην βιομηχανία τροφίμων. Το αποτέλεσμα της εργασίας συμβάλλει, εν γένει, στην επιστημονική ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας σχετικά με το είδος των δηλητηριάσεων που απαντούν συχνότερα στην κτηνιατρική κλινική πράξη και τους πιθανούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία
description: The subject of the present postgraduate master thesis is to study companion animals' poisoning cases from agricultural chemicals (or pesticides) and their correlation with public health. Initially, the mechanisms of action of pesticides most commonly detected in human and animal poisoning cases were analyzed, as well as the basic principles of clinical management of these cases in the light of new scientific data. The retrospective search for poisonings in dogs and cats was based on the records of the Laboratory of Pathology, School of Veterinary Medicine, Faculty of Health Sciences, Aristotle University of Thessaloniki for the years 2017-2018 and for human cases on the respective records of the Laboratory of Forensic-Toxicology, School of Medicine of the same academic institution. Medical and veterinary acts and procedures were conducted by appropriately trained and authorized personnel and the identification of the categories of pesticides was carried out using a combination of chromatography and mass spectrometry methods in authorized laboratories. Statistical analysis of the data showed that 52% of cases in pets suspected for poisoning were followed by toxicological analysis, while the remaining 48% cases were not thoroughly investigated due to the reluctance or financial restrictions of the pet owners or interruption of the survey initiated by the public authorities. In the cases when toxicological analysis was conducted, 60% implicated cats and 40% dogs. Carbamate molecules were identified in 53% of the cases, organophosphates in 20%, organochlorines in 7%, barbiturates in 7%; in 13% of the cases no toxic substances were detected. In two human cases, the banned carbofuran molecule was identified. The resulting data were compared with similar evidence available from international literature, which highlighted organophosphate and carbamate molecules (insecticides), coumarin and warfarin derivatives (rodenticides), metaldehyde (molluscicide), strychnine (mixed field of action) and paraquat (herbicide) as the main culprits of animals’ poisoning cases in other European countries. Thus, the inability of the existing system for the control of the transportation and use of pesticides, to prevent their malicious use, was made clear and the need to implement a rigorous legislative framework and intensify the educational procedure of health professionals (doctors, veterinarians, nurses, public health supervisors) has become apparent, in order to reduce the risks arising from the malicious use of agricultural chemicals, which remain undoubtly essential in the food industry. The result of the thesis generally contributes to the scientific awareness of health professionals of the type of poisonings most commonly encountered in veterinary clinical practice and the potential risks to public health