Η ανοσοθεραπεία στο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα προχωρημένου σταδίου: Σύγκριση των διεθνών κατευθυντήριων κλινικών οδηγιών
Creators: name: Γιανκάκη, Χρυσάνθη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ανοσοθεραπεία
Μη μικροκυτταρικός καρκίνος πνεύμονα
Κατευθυντήριες οδηγίες
Immunotherapy
Non-small cell lung cancer
Guidelines

description: Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως, με το μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα να αποτελεί τον πιο συχνό τύπο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 85% των διαγνώσεων. Ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας καρκίνου του πνεύμονα είναι το κάπνισμα. Η διάγνωσή του καθυστερεί εξαιτίας της απουσίας χαρακτηριστικών συμπτωμάτων στα πρώιμα στάδια και γίνεται, συνήθως, όταν έχει φτάσει σε προχωρημένο-μεταστατικό στάδιο. Μέχρι περίπου πριν από μία πενταετία που εγκρίθηκαν οι πρώτοι αναστολείς σημείων ελέγχου (immune checkpoint inhibitors) από τον U.S Food and Drug Administration, η χημειοθεραπεία αποτελούσε τη μόνη διαθέσιμη θεραπευτική επιλογή για τους ασθενείς με μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα , των οποίων οι όγκοι χαρακτηρίζονταν από απουσία στοχεύσιμων μεταλλάξεων. Η ανακάλυψη της ανοσοθεραπείας, με τη χρήση των αναστολέων σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος, αναμένεται ότι θα αλλάξει ριζικά τη θεραπευτική προσέγγιση του μη μικροκυτταρικού καρκινώματος του πνεύμονα. Σκοπός της ανοσοθεραπείας είναι να κινητοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα προκειμένου να αναγνωρίσει και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα. Οι όγκοι δεσμεύοντας τα μονοπάτια σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος, τα οποία αποτελούν ένα φυσιολογικό ρυθμιστικό μηχανισμό περιορισμού της ανοσολογικής απόκρισης, διαφεύγουν από την επιτήρηση του ανοσοποιητικού συστήματος και πολλαπλασιάζονται ανενόχλητοι. Οι αναστολείς σημείων ελέγχου αποτελούν μονοκλωνικά αντισώματα τα οποία μπλοκάρουν αυτά τα μονοπάτια με αποτέλεσμα να επανενεργοποιούν τα Τ-λεμφοκύτταρα και να αποκαθίσταται η αντικαρκινική ανοσολογική απόκριση. Προς το παρόν, πέντε αναστολείς σημείων ελέγχου έχουν λάβει έγκριση από τον U.S Food and Drug Administration για χορήγηση σε ασθενείς με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα: το nivolumab και το pembrolizumab που στοχεύουν τον υποδοχέα προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου-1, το atezolizumab και το durvalumab που στοχεύουν το πρόσδεμα του υποδοχέα προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου-1 και το ipilimumab που στοχεύει τον υποδοχέα του κυτταροτοξικού αντιγόνου-4 των Τ-λεμφοκυττάρων. Τα pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab και ο συνδυασμός nivolumab/ipilimumab χορηγούνται ως θεραπεία πρώτης ή/και δεύτερης γραμμής στο μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (σταδίου IV), με ή χωρίς συνοδεία χημειοθεραπείας. Το durvalumab χορηγείται μετά τη χημειοακτινοθεραπεία σε επιλεγμένους ασθενείς με ανεγχείρητο τοπικά εκτεταμένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (σταδίου III). Η ταχεία υιοθέτηση των ανοσοθεραπευτικών παραγόντων στην κλινική πράξη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη παροχής κατευθυντήριων οδηγιών. Οι κατευθυντήριες οδηγίες παρέχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες συστάσεις, αποτελώντας αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης για τους κλινικούς γιατρούς, τους οποίους βοηθούν στην ενσωμάτωση των νέων θεραπειών στο θεραπευτικό πλάνο των ασθενών με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Στην εργασία αυτή, συνοψίζονται και συγκρίνονται οι συστάσεις για χορήγηση ανοσοθεραπείας στο τοπικά εκτεταμένο και μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, όπως αυτές διατυπώνονται από τις πιο πρόσφατα δημοσιευμένες κατευθυντήριες οδηγίες τριών επιστημονικών εταιρειών [European society of medical oncology (2019), American society of clinical oncology and Ontario health (2019), Japan lung cancer society (2018)], και μίας μη κερδοσκοπικής συμμαχίας 30 κορυφαίων Αμερικανικών κέντρων καρκίνου [National comprehensive cancer network (2020)]. Η σύγκριση αναδεικνύει αρκετά κοινά σημεία μεταξύ των συστάσεων των κατευθυντήριων οδηγιών. Οι διαφορές που προκύπτουν αποδίδονται κυρίως στη διαθεσιμότητα των δημοσιευμένων κλινικών μελετών τη χρονική περίοδο σύνταξής τους. Εμφανής, λοιπόν, γίνεται η ανάγκη συχνής επικαιροποίησης των κατευθυντήριων οδηγιών προκειμένου να ακολουθούν τον ταχέως εξελισσόμενο τομέα της ανοσοθεραπείας
description: Lung Cancer is the leading cause of cancer-related mortality worldwide. Non-small cell lung cancer is the most common type, accounting for 85% of all cases. Tobacco smoking is the main cause for lung cancer. Lung cancer remains undetectable at the early stages due to the absence of typical symptoms and is often diagnosed at an advanced stage. Five years ago, the first immune checkpoint inhibitors were approved by the U.S Food and Drug Administration for use in patients with non-small cell lung cancer. Until then, chemotherapy was the only available treatment option for patients with metastatic non-small cell lung cancer, whose tumors lacked targetable genetic mutations. The breakthrough of immunotherapy, with the use of immune checkpoint inhibitors is anticipated to dramatically change the treatment approach of patients with non-small cell lung cancer. The goal of immunotherapy is to mobilize the immune system to recognize and destroy cancer cells. Immune checkpoint pathways are being exploited by tumors allowing them to escape from immunosurveillance. Immune checkpoint inhibitors are monoclonal antibodies which have been designed to block the inhibitory pathways in order to liberate deactivated T cells and resume normal antitumor immune response. To date, five immune checkpoint inhibitors have been approved by the U.S Food and Drug Administration for use in patients with non-small cell lung cancer: nivolumab and pembrolizumab which both target the programmed death-1 receptor, atezolizumab and durvalumab that target programmed death ligand-1 and ipilimumab that targets cytotoxic T-lymphocyte-associated antigen 4 receptor. Pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab and combination of nivolumab/ipilimumab are being used as first and/or second line treatment for selected patients with advanced non-small cell lung cancer, with or without chemotherapy. Durvalumab following chemoradiotherapy has been approved for the treatment of patients with locally advanced unresectable stage III non-small cell lung cancer. The rapid adoption of immune checkpoint inhibitors in clinical practice as well as their special features has highlighted the need for clinical guidance on the use of these agents. Clinical practice guidelines are evidence-based statements that include recommendations intended to distribute knowledge among clinicians and help them integrate immune checkpoint inhibitors into the treatment plan for patients with non-small cell lung cancer. In this paper, we reviewed and compared the recommendations about the use of immune checkpoint inhibitors in the latest version of four clinical practice guidelines published by three scientific societies [European society of medical oncology (2019), American society of clinical oncology and Ontario health (2019), Japan lung cancer society (2018)], and one not-for-profit alliance of 30 of the leading American cancer centers [National comprehensive cancer network (2020)]. Comparison of clinical guidelines shows that the recommendations provided by European society of medical oncology, American society of clinical oncology and Ontario health, Japan lung cancer society and National comprehensive cancer network have a high degree of concordance, with differences that can be attributed to the literature available at the time of their development. The critical role of updated guidelines is especially evident in rapidly evolving fields such as immunotherapy