Δόγμα και Ιδιόμελο κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό:
Creators: name: Αντωνίου, Γεώργιος Σπυρίδωνος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Δόγμα
Ιδιόμελο
Δαμασκηνός
Doctrine
Idiomel
John

description: Η αγιότητα του προσώπου του αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού, είναι γεγονός και αναδύεται μέσα από τα έργα του και μέσα από τους ιδιόμελους ύμνους του. Η συμβολική διάσταση των έργων του (πεζά και ποιητικά και του συναξαρίου του δηλώνει τη χαρισματικότητα και αγιότητα, τόσο του αγίου Ιωάννη όσο και των ιερών συναξαριστών και των ερμηνευτών – μελωδών των ύμνων του. Το «ιδιόμελο» είναι είδος τροπαρίου, κορυφαίο ως υμνογραφικό έργο μεταξύ των άλλων υμνογραφημάτων των ακολουθιών του Εσπερινού, Όρθρου, Μεγάλων Ωρών, Νεκρωσίμου ακολουθίας, Μεγάλου αγιασμού κτλ. Τα ιδιόμελα ψαλλόμενα κατά την παράδοση του Στιχηραρίου, ανυψώνουν τα γεγονότα και νοήματα των εορτών, ερμηνεύουν τα περιστατικά της Θείας Οικονομίας και ολοκληρώνουν εντός τους μία «κατ’ είδος» ερμηνεία της πίστεως, με ποικιλία ρυθμών και πλούσιο μέλος κατά τη δεινότητα των υμνογράφων και μελωδών και όχι με πεζό λόγο, όπως βιαστικά συμπέραναν ορισμένοι ξένοι μελετητές. Τα ιδιόμελα του αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού βρίθουν από μεθυστικές εναλλαγές ρυθμών και χρήσεις κατάλληλων λεκτικών τύπων, αποδίδοντας το δόγμα μετ’ επιστήμης και γνώσης φωτισμένης, το δε μέλος των ύμνων του κατά παράδοση, είναι μεστό σε μελωδικές εξάρσεις και μουσικό ενθουσιασμό κατά την απόδοση των σωτηριωδών δογμάτων. Η χειρόγραφη παράδοση διασώζει πλήθος αγνώστων στη σημερινή λατρεία, δαμασκήνιων ιδιομέλων, τα οποία κάλλυναν μεγάλες εορτές της ορθοδόξου πίστεως, κυρίως όμως της Κυριακής του Πάσχα και της Διακαινησίμου εβδομάδος. Η αναζήτηση της πατρότητας ενός ιδιομέλου είναι πολλές φορές, «σχολαστικός τύφος», ενώ η εύρεσή της δεν προσφέρει πολλά πράγματα. Τα Ανατολικά ιδιόμελα ανήκουν στην παράδοση του Παναγίου Τάφου, όπως μαρτυρούν τα ίδια τα κείμενα τρεις φορές στα Αναστάσιμα στιχηρά Ανατολικά της Παρακλητικής. Επίσης το πρώτο δοξαστικό των αναστασίμων αποστίχων της Παρακλητικής ά ήχου, δηλώνει ως τόπο πρώτης λατρευτικής χρήσης του, το ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου, καθολικού της μονής αγίου Σάββα. Οι υφομετρικές τεχνικές, που χρησιμοποιούνται στον κλάδο της υπολογιστικής γλωσσολογίας, είναι χρήσιμες στην αναζήτηση της πατρότητας των ιδιομέλων ύμνων. Η δογματική διδασκαλία των ιδιομέλων μαρτυρεί ακριβή πίστη, ως να πρόκειται για ακριβές δογματικό κείμενο. Τα υμνογραφικά κείμενα, και κατεξοχήν τα πλούσια σε θεολογία ιδιόμελα τροπάρια του Δαμασκηνού, οδηγού προς θεογνωσία. Σε αυτήν οδηγούν όλα τα είδη των ιερών τεχνών που εναγκαλίζεται η Εκκλησία, δηλαδή η αρχιτεκτονική ναοδομία, η αγιογραφία και ότι ως δίαυλος μέσω του αγιασμού των μυστηρίων οδηγεί στη θέωση του ανθρώπου. Την πορεία αυτή προς τη θέωση χαρακτηρίζει και η αγιαστική θεοπραξία, δηλαδή η κατάφαση στο Λόγο του Θεού, η τήρηση των εντολών Του, η μίμησή του στην αγιότητα και η ακατάπαυστη δοξολογία. Η υμνογραφία και η υμνωδία είναι θεοπραξία, καθώς η γνώση του Θεού μέσω της θεολογίας των ύμνων μεταβάλλεται από το θείο έρωτα σε δοξολογία. Στην Ορθοδοξία ήθος και δόγμα δεν διαφέρουν, για’ αυτό θεοπραξία και θεογνωσία είναι ένα και το αυτό. Ο θεολογικός λόγος του Δαμασκηνού δηλώνει την κάθαρση και το φωτισμό του. Μεταφέρει στους πιστούς τη θεογνωσία και οδηγεί σε θεοπραξία. Η δογματική διδασκαλία των ύμνων του Δαμασκηνού έχει παράλληλη ανάπτυξη με τη διδασκαλία στα δογματικά του κείμενα, πεζά και ομιλητικά. Το τριαδικό δόγμα έχει κοινή ερμηνευτική προσέγγιση στα διαφορετικά είδη του λόγου του Δαμασκηνού.
description: The holiness of St John of Damascus his which the Church commemorates and celebrates, however, is a fact that irradiates through his works and especially through his idiomela hymns. The symbolic dimension of his works (both prose and poetry) and his vita testifies to the giftedness and godliness, both of St. John and the authors of his synaxarion as well as of those who rendered in melody–by setting to music- his hymns. The idiomela is a type of hymn (troparion), chanted according to the Stichiraric tradition, “lifting” the events and disclosing the meaning of the holy feasts, interpreting the events of Divine Economy, completing within them in this way with otherwise means an interpretation of the faith, with a variety of rhythms and a rather rich melodic lines. The idiomela of Saint John of Damascus are flooded with intoxicating inter-variable rhythms and use of the appropriate choices and types of words, yielding the doctrine in a scientifically nuanced and enlightened knowledgeable way, while its rendering to music, set according to tradition, is characterized by melodic elation and music enthusiasm during the sonic interpretation of the doctrines of salvation. The doctrine can be defined and experienced through the imbued in theology idiomela hymns and hymns in general. The hymns of the Eastern Orthodox Church are complete sharing as their content the authentic teaching for the salvation of man in Christ making this reality perceptible by expressing the doctrine in various mediums and by all means. The dogmatic teaching of the idiomela witnesses the accurate and wholesome faith in creeds that go beyond reason, while the church declares based on Her spiritual experience. The hymnographic texts and especially the rich in theology idiomela troparia by John of Damascus, lead to the “knowledge of theology”, that is to say to the ontological knowledge of God. To this knowledge lead all the arts in service to and for this reason embraced by the Church, namely church architecture, iconography which draw the faithful and aid to their sanctification through the sacraments of the Church, facilitating their deification. This journey towards deification characterizes also the “sanctifying theopraxia”, namely the affirmation of the Word of God, the keeping of the commandments, the imitation of His Holiness and the ceaseless praise. Hymnography and hymnody is theopraxia as the knowledge of God through the theology of the hymns is progressively transfigured to Divine Love and thanksgiving. In Orthodoxy ethos and doctrine do not differ, so theopraxia and knowledge of God is one and the same. The theological words of John of Damascus, declares the catharsis and illumination of the spirit. Conveys to the believers theognosia (knowledge of God) and leads to theopraxia (Godly practice). The dogmatic teaching of the hymns of Saint John of Damascus has parallel growth with his doctrinal works both in prose and his homilies. The Trinitarian doctrine has a common interpretative approach and treatment in the different literary kinds in the works of the Damascene.