Ρύπανση των υδάτινων σωμάτων από τις απορροές αυτοκινητοδρόμων: Η περίπτωση της Εγνατίας Οδού.
Creators: name: Μαλαματάρης, Δημήτριος Αλκιβιάδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Απορροές
Αυτοκινητόδρομοι
Όμβρια
Runoff
Highways
Rain water

description: Η κρισιμότητα της ανάπτυξης των συστημάτων μεταφορών, με ιδιαίτερη έμφαση των οδικών, αυξάνει τα προβλήματα που τα ανωτέρω συστήματα συνοδεύουν. Απόρροια της κατασκευής και λειτουργίας οδικών έργων είναι η πρόκληση προβλημάτων στο περιβάλλον. Τα συγκοινωνιακά έργα, καθώς είναι εκ των υστέρων ενταγμένα στο περιβάλλον, διαταράσσουν την ισορροπία που προϋπήρχε. Αργότερα αποκαθίσταται ένα νέο σημείο ισορροπίας. Οι διαφορές μεταξύ του αρχικού και του μεταγενέστερου σημείου ισορροπίας «μετρούν» τις επιπτώσεις. Το μεγαλύτερο ‘’βάρος’’ της παρούσης εργασίας δίδεται στη μελέτη της ρύπανσης των υδάτινων αποδεκτών από τις απορροές όμβριων υδάτων των αυτοκινητοδρόμων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής έχει αποκτηθεί σημαντική πείρα στην αντιμετώπιση της ρύπανσης από τους αυτοκινητόδρομους. Εντούτοις, στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο ανωτέρω έλεγχος της ρύπανσης αποτελεί νέο αντικείμενο.Οι ρύποι που περιέχονται στις απορροές όμβριων των υπεραστικών οδών είναι στερεά σωματίδια, βαρέα μέταλλα, υδρογονάνθρακες κ.λπ. Η ποιότητα και η ποσότητα των απορροών, οι συγκεντρώσεις των ρύπων που περιέχονται σε αυτές καθώς και το μέγεθος και η κατανομή τους στο χρόνο επηρεάζονται από τον κυκλοφοριακό φόρτο, τα χαρακτηριστικά της βροχόπτωσης, τον τύπο της επιφάνειας του οδοστρώματος και την φύση των ρύπων. Η απορροή που δημιουργείται στα πρώτα στάδια των βροχοπτώσεων περιέχει ρύπους σε συγκεντρώσεις σαφώς μεγαλύτερες σε σχέση με τα ακόλουθα στάδια της. Τα μέτρα αντιμετώπισης διακρίνονται στις δομικές και στις μη δομικές μεθόδους βέλτιστης διαχείρισης (BMPs). Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει τα έργα συγκράτησης, τα έργα διήθησης, τα έργα διύλισης, τα έργα με βλάστηση, τους τεχνητούς υγροτόπους και τις λεκάνες συγκράτησης πετρελαίου. Η αξιολόγηση των μέτρων αυτών γίνεται σε πίνακες που εμφανίζουν την απόδοση αφαίρεσης των ρύπων για κάθε μια από τις παραπάνω μεθόδους, τα κριτήρια που πρέπει να ικανοποιεί μια συγκεκριμένη θέση για την κατασκευή ενός BMPs, τις αποδόσεις αφαίρεσης των ρύπων (%) από τα ανωτέρω ΒΜPs και συγκριτικό πίνακα των διαφόρων δομικών ΒΜPs. Οι μη δομικές μέθοδοι περιλαμβάνουν τον καθορισμό χρήσης γης των παρακείμενων περιοχών, τις φυτικές πρακτικές, τη διαχείριση της χρήσης λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και τον έλεγχο των απορριμμάτων και των φερτών υλών. Συγκεντρωτικά, παρουσιάζονται σε πίνακα τα ανωτέρω έργα σε συνάρτηση με τους ρύπους που το έκαστο έργο μπορεί να αντιμετωπίσει. Η μεγαλύτερη εταιρεία κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης οδικών έργων στη χώρα μας είναι η Εγνατία Οδός Α.Ε η οποία έχει προχωρήσει στην ίδρυση του Παρατηρητηρίου που παρακολουθεί ένα σύστημα πενήντα (50) δεικτών, σχετικών με τις κοινωνικό-οικονομικές και χωροταξικές-πολεοδομικές μεταβολές, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τη μεταφορική υποδομή και λειτουργία του οδικού δικτύου. Ακολούθως, παρουσιάζεται μια εφαρμογή μέτρησης του περιβαλλοντικού δείκτη ‘’Διασταυρώσεις οδικού άξονα με επιφανειακά νερά’’ από την Εγνατία Οδό Α.Ε., μέσω του υπολογισμού εικοσιένα (21) παραμέτρων σε οχτώ (8) διαφορετικά υδάτινα σώματα και σε έξι (6) διαφορετικές χρονικές περιόδους. Τα αποτελέσματα αυτών των μετρήσεων συγκρίνονται με τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια για άρδευση και ανθρώπινη κατανάλωση και παρουσιάζονται μέσω γραφημάτων προς καλύτερη εποπτεία. Από τα ανωτέρω συμπεραίνουμε ότι η απορροή όμβριων από τις υπεραστικές οδούς δεν αποτελεί εκ προοιμίου επιβλαβή, για τα ύδατα, παράγοντα. Ορθότερα μπορούμε να ισχυριστούμε ότι αποτελεί πιθανή απειλή καθώς εάν διαχειριστεί κατάλληλα δεν θα αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα.
description: The importance of developing transport systems, with particular emphasis on the road transport, increases the problems which accompany the above systems. As a result of the construction and operation of the major road works, environmental problems are caused. The transportation projects as they are subsequently integrated into the environment, are therefore logically disrupting the balance that existed before. Later a new balance point is restored. The differences between the initial and the subsequent equilibrium point are the ones that 'measure' the effects. Τhe main point of the present study is the consideration of the polluted water discharges from rainwater that runoff in highways. The United States have gained considerable experience in dealing with that kind of pollution. However, in most European countries the pollution control of the highway runoffs is a new area of research. The pollutants that are contained in stormwater highway runoff are solid particles, heavy metals, hydrocarbons, etc. The quality and quantity of these runoffs, the concentration of the pollutants and their volume and distribution over time are affected by the congestion, the characteristics of rainfall, the type of road surface and the kind of pollutants. The runoff that is generated in the first minutes of rainfall contains higher concentrations of pollutants than later. The remedies are divided into structural and non-structural best management practices (BMPs). The first category includes detention ponds, infiltration wells, infiltration trenches, infiltration basins, sand filters, grass swales, constructed wetlands and retention oil basins. These measures are presented in tables which show the removal rate of pollutants for each of the above methods, the requirements that a position must meet in order to manufacture a BMP, the removal rate of pollutants (%) of these BMPs and a comparative table of the structural BMPs. Non-structural methods include the determination of land use in adjacent areas, plant practices, the use of fertilizers and pesticides and the control of waste and sediment. Aggregated, the above practices are presented in a table in accordance with the pollutants that each practice can face. In Greece, the larger company of manufacturing, operating and maintaining highways is the Egnatia Odos S.A which has establishment an observatory that monitors a system of fifty (50) indicators, relative with the socio-economic and urban-planning changes, the environmental repercussions and also the figurative infrastructure and operation of road network. Finally, an application of measuring the environmental indicator ΄΄Intersections of roads with surface waters΄΄ is presented by Egnatia Odos SA, via measuring twenty (21) parameters in eight (8) different water bodies and six (6) different time periods. The results of these measurements are compared with the maximum permissible limits for irrigation and human consumption and are presented through graphs for better supervision. From the above, we can assume that the highway runoff water is not always a harmful factor for the water. More accurately, we can claim that it is a potential threat because it can cause a serious problem unless it is being managed properly.