Ιεράρχηση διαχειριστικών προτεραιοτήτων και ζωνών δραστηριοτήτων μέσω εφαρμογής συστηματικού σχεδιασμού για τη διατήρηση της φύσης: Η περίπτωση του Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου
Creators: name: Παπαζέκου, Μαρία Κοσμά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Θαλάσσια βιοποικιλότητα
Συστηματικός σχεδιασμός προστασίας της φύσης
Θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές
Marine biodiversity
Systematic conservation planning
Marine protected areas

description: Το ανθρώπινο αποτύπωμα έχει επηρεάσει ριζικά τα θαλάσσια οικοσυστήματα του πλανήτη. Η εντατικοποίηση και επέκταση των θαλάσσιων δραστηριοτήτων σε συνδυασμό με τις αναδυόμενες απειλές της κλιματικής αλλαγής, της ρύπανσης και των εισβολικών ειδών, δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις σε είδη και οικοτόπους, οδηγώντας σε ραγδαίες μειώσεις πληθυσμών και υποβάθμιση απαραίτητων οικολογικών διεργασιών. Οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές αποτελούν το πιο σημαντικό εργαλείο στην προσπάθεια ανάσχεσης της απώλειας της βιοποικιλότητας, ωστόσο, παρουσιάζουν αδυναμίες στη διαχείριση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στη θάλασσα. Η δημιουργία ζωνών που παρέχουν διαφορετικά επίπεδα προστασίας εντός μιας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής, μπορεί να μεγιστοποιήσει τα οφέλη για τη βιοποικιλότητα και να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της εκμετάλλευσης του θαλάσσιου χώρου. Βασικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη των διαχειριστικών προτεραιοτήτων εντός του Εθνικού Πάρκου Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων με τη χρήση εργαλείων του συστηματικού σχεδιασμού προστασίας της φύσης. Με τη βοήθεια του λογισμικού χωρικής ιεράρχησης Zonation και τη χρήση χωρικών δεδομένων κατανομής οικολογικών στοιχείων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων, υπολογίστηκε η αξία διατήρησης τμημάτων εντός της προστατευόμενης περιοχής. Αποτέλεσμα της ανάλυσης ήταν η ανάδειξη ζωνών προτεραιότητας για τη διατήρηση. Για πολλές από τις ζώνες προστασίας που προτείνονται, απουσιάζουν μέχρι και σήμερα περιορισμοί ως προς τη χρήση των θαλάσσιων πόρων. Tα αποτελέσματα της ανάλυσης, όπως αυτά προκύπτουν με βάση τα διαθέσιμα οικολογικά δεδομένα, αναδεικνύουν ότι με στοχευμένες παρεμβάσεις και χωρικές προσαρμογές οι υφιστάμενες προστατευτικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται μπορούν να μεγιστοποιήσουν τα επίπεδα προστασίας ειδών και οικοτύπων. Τα αποτελέσματα της εργασίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως οδηγός για το σχεδιασμό δράσεων παρακολούθησης και τη διερεύνηση εναλλακτικών διαχειριστικών επιλογών με τελικό στόχο τη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και την ευημερία της τοπικής κοινωνίας.
description: The human impact has profoundly altered the world’s marine ecosystems. The intensification of marine activities along with the emerging threats of climate change, pollution and invasive species exert suffocating pressures on species and habitats, leading to rapid population declines and degradation of essential ecological processes. Marine protected areas are the most important tool in the effort to halt biodiversity loss, however, their effectiveness in managing human activities in the sea has been disputed. Creating zones that provide different levels of protection within a marine protected area can maximize biodiversity benefits and meet the challenges of marine space use. The aim of this dissertation is the identification of conservation priorities for the National Marine Park of Alonissos and Northern Sporades using Systematic Conservation Planning tools. With the help of the spatial prioritization software Zonation and by using spatial data on the distribution of biodiversity features and marine activities, we calculated the conservation value of individual zones within the protected area. The main output of our analysis was the identification of priority zones for conservation. To date, no restrictions have been applied on the use of marine resources in many of the proposed protection zones. The results of the analysis, based on the available ecological data, highlight the need for targeted interventions and spatial adaptation of conservation measures in order to maximize the protection of species and habitats. The results can be used as a guide for the design of monitoring actions and the investigation of alternative management options with the ultimate goal of protecting marine biodiversity and safeguarding the well-being of the local community.