Το Χρώμα στον Κινηματογράφο: Η περίπτωση της ταινίας «Η Αιώνια Λιακάδα ενός Καθαρού Μυαλού» (2004)
Creators: name: Καλύβα, Σοφία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Σημειωτική
Κινηματογράφος
Χρώμα
Αφήγηση
Διασημειωτική Μετάφραση
Εικόνα
Semiotics
Cinema
Color
Narration
Intersemiotic Translation
Image

description: Στην παρούσα εργασία μελετάται η σημειωτική του κινηματογράφου και συγκεκριμένα η περίπτωση της ταινίας «Η Αιώνια Λιακάδα ενός Καθαρού Μυαλού» (2004), σε σκηνοθεσία Michel Gondry. Ο σκοπός της ανάλυσης είναι να δοθεί η δυνατότητα στον θεατή να κατανοήσει τα μηνύματα που προβάλλονται στην παρούσα ταινία σε επίπεδο σημαινόντων πρώτου και δευτέρου επιπέδου. Κατ’αυτόν τον τρόπο, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ύπαρξη του χρώματος, την ενδεχόμενη διασημειωτική μετάφραση και τον ρόλο της αφήγησης. Με σκοπό τη διευκόλυνση του αναγνώστη, η συγγραφέας διαίρεσε την ταινία σε τρία μέρη (παρόν, παρελθόν, παρόν) και κατηγοριοποίησε σε ομάδες τα στιγμιότυπα προς ανάλυση ανάλογα με τη θεματική τους. Η εργασία αποτελείται από πέντε κεφάλαια, με το πρώτο να παρουσιάζει τα εισαγωγικά στοιχεία με τη θεωρία του χρώματος ως οπτικό σημείο, τις προγενέστερες σχετικές εργασίες και τον σκοπό της μελέτης. Το δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο χωρίζεται σε έξι υποενότητες, περιλαμβάνει τις βασικές θέσεις για τη σημειωτική, το σημαίνον και σημαινόμενο, την έννοια της εικόνας, τον ορισμό του χρώματος, τη σημειωτική του κινηματογράφου και τη σχέση της σημειωτικής με τη μετάφραση. Στο τρίτο κεφάλαιο παρατίθεται η μεθοδολογία της έρευνας και ανάλυσης και στο τέταρτο κεφάλαιο θα γίνει η μελέτη και ανάλυση της ταινίας μέσω στιγμιοτύπων. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συμπεράσματα όπως προέκυψαν και στο τέλος αναφέρονται όλες οι βιβλιογραφικές αναφορές. Τα συμπεράσματα της ανάλυσης δείχνουν πως το χρώμα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην πλοκή και την αφήγηση της συγκεκριμένης ταινίας, καθώς βοηθά τον θεατή να τοποθετείται στη χρονική ροή της, κατά τ’άλλα, ανορθόδοξης αφηγηματικής πορείας των σκηνών. Το χρώμα καταφέρνει να μεταφράσει διασημειωτικά τα συναισθήματα των πρωταγωνιστών, με τα μαλλιά της πρωταγωνίστριας να αλλάζουν απόχρωση όταν αλλάζει ο χρόνος διάδρασης των γεγονότων αλλά και με την αλλαγή των συναισθημάτων. Παρόλο που στην ταινία εμφανίζονται διάφορα χρώματα, η συγγραφέας μελέτησε τα τέσσερα μείζονα για την πλοκή: μπλε, κόκκινο, πορτοκαλί και πράσινο. Στο τέλος της εργασίας παρουσιάζονται ενδεικτικά κάποιες προτάσεις για τους μελλοντικούς ερευνητές που θα θελήσουν να ασχοληθούν με πολυτροπικά κείμενα με παρόμοιο ερευνητικό περιεχόμενο.
description: The paper examines the semiotics of cinema and in particular the case of «Eternal Sunshine of the Spotless Mind» (2004), directed by Michel Gondry. The purpose of the analysis is to enable the viewer to understand the messages displayed in this film in first and second level signified. In this way, the focus is on the existence of color, its possible intersemiotic translation and the role of narration. In order to facilitate the reader, the author divided the film into three parts (present, past and present) and categorized the snapshots in groups to be analyzed according to their subject. The paper consists of five chapters, with the first one presenting the introductory elements with the theory of the color as visual sign, the previous relevant works and the purpose of the study. The second chapter, which is divided into six subsections, includes the key points for semiotics, the signifier and the signified, the meaning of the image, the definition of color, the semiotics of cinema and the aspects of translation. The third chapter presents the methodology of research and analysis and the fourth chapter will study and analyze the film through snapshots. The fifth chapter presents the conclusions as they emerge and at the end, all the bibliographic references are mentioned. The analysis's findings show that color is the cornerstone of the film's plot and narrative, as it helps the viewer navigate the flow of the otherwise unorthodox narrative course of the scenes. The color manages to translate intersemiotically the emotions of the protagonists, with the protagonist's hair changing color when the time of the events changes and also with the change of emotions. Although the film shows different colors, the author has nonetheless studied four major elements of the plot: blue, red, orange and green. At the end of the paper, some suggestions are presented for future researchers who would like to deal with multimodal texts with similar research content.