Ερευνητική Δημοσιογραφία και Διεθνείς Σχέσεις: η περίπτωση των Cyprus Papers
Creators: name: Καπελάκη, Μαρίνα Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ερευνητική Δημοσιογραφία
Επενδυτική Ιθαγένεια
Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα
Al Jazeera Media Network
“Cyprus Papers”
Cypriot Citizenship by Investment

description: Το αντικείμενο της παρούσης διπλωματικής εργασίας είναι «Η Ερευνητική Δημοσιογραφία» και ειδικότερα «Το Ερευνητικό Ρεπορτάζ και οι Διεθνείς Σχέσεις: Η περίπτωση των “Cyprus Papers”». Το 2020, η “Investigative Unit” του διεθνούς ειδησεογραφικού πολυμέσου Al Jazeera, το οποίο εδρεύει στην πρωτεύουσα του Κατάρ, αποκάλυψε με «διαρροές» και ερευνητικό ντοκιμαντέρ πώς ένα παράνομο δίκτυο "αγοραίας" ιθαγένειας υπήρχε και λειτουργούσε στην Κυπριακή Δημοκρατία, εντοπίζοντας: σκοτεινές δοσοληψίες, εύκολο κέρδος, αισχροκέρδεια, χρηματισμό, φοροδιαφυγή και θεσμική διαφθορά για τα μέλη της τοπικής ελίτ! Τα «πρώτα σύννεφα» είχαν, ήδη, απλωθεί από το 2014. Ωστόσο, η Κύπρος δεν ήταν η μοναδική Δημοκρατία, στο διεθνές στερέωμα, που διατηρούσε ένα τέτοιου είδους "Πρόγραμμα πολιτογράφησης ξένων επενδυτών", εξασφαλίζοντας μια ζωτικής σημασίας πηγή εσόδων για την εθνική της οικονομία. Σήμερα, υπάρχουν πολλές κυβερνήσεις στον κόσμο, περισσότερες από εξήντα, που διατηρούν προγράμματα “χρυσών διαβατηρίων” ή “χρυσής βίζας”, και συνηθέστερα πρόκειται για κατ’ εξοχήν «μικρά νησιά με πληθυσμό λιγότερο από ένα εκατομμύριο» κατοίκους (Surak, 2022). Εύλογα για τα κράτη, που πουλούν «υπηκοότητα και διαμονή», διανοίγεται μια νέα ‘προοπτική’ για να βελτιώσουν τους δείκτες της οικονομίας τους, κυρίως βραχυπρόθεσμα, εμπορευματοποιώντας την κυριαρχία τους (Abrahamian στον Kosolosky, 2023)! Για το, δε, πελατειακό κοινό, τις εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων, που ενδιαφέρονται να «αγοράσουν» ένα τέτοιο προϊόν, συνιστά μια διέξοδο, ενδεχομένως και προσφυγική, και πάντως μια «ασφαλή» επιλογή, σ’ έναν αβέβαιο κόσμο, στον 21ο αιώνα, όπου είναι «πιο εύκολο να φανταστείς το τέλος του κόσμου παρά το τέλος του καπιταλισμού» (Fisher, 2009). Και αφού, στις παγκόσμιες κοινωνίες, υπάρχουν ριζικές και οξυνόμενες ανισότητες, μεταξύ ανθρώπων και κρατών, φυσικό επακόλουθο είναι να υφίστανται και «ανισότητες μεταξύ ιθαγενειών»! Την παραπάνω οπτική, τη λάβαμε σοβαρά υπόψη, εξετάζοντας σκιές ενός επενδυτικού προγράμματος, που ολοκλήρωσε τον κύκλο του, το 2020, αλλά το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο διατηρείται ακόμα ενεργό ("Ρέιντερς για πολιτογραφήσεις: Δεν θα υπάρξουν άλλες αιτήσεις", 2023).
description: The present study is a composite research project focusing on “Investigative Journalism” and, notably the reports conducted by the international Al Jazeera Audiovisual Media Network I 2020, concerning the illicit use of the “Cyprus Investment Program” (2017 -2019). A clandestine network for “buying” citizenship was also revealed to exist in the Republic of Cyprus! Through audio, video and investigative reporting, its hidden and inaccessible aspects were brought to light: shady, dealings, easy profit for those involved, bribery, illegal transactions, tax evasion, local elite and institutional corruption! The “first clouds” had already appeared since 2014.Cyprus is not the only country in the international community that maintained such a “Citizenship by Investment Programme” (CIP), securing a vital source of revenue for its national economy. Today, there are more than sixty governments around the world that maintain “Citizenship Programs” and these typically tend to be "small islands with populations of less than one million" inhabitants (Surak, 2022). Acknowledging the challenges of our research endeavor, it is important to note that this is merely a preliminary study based on print and electronic media archives, television and radio program archives, interviews, podcasts, committee reports, and some “data” from social media platforms. Each “source” was cross – checked multiple times for reliability before the results were accepted and documented, sometimes invalidating our estimates and other times confirming our initial hypotheses. Indeed, for states which commodify “citizenship and residency”, a new “prospect” emerges to improve their economic indicators, primarily in the short term, by concurrently commercializing their sovereignty (Abrahamian in Kosolosky, 2023)! For the target audience, the hundreds of thousands of people interested in “buying” such a product, it represents a "safe" option in an uncertain world, in the 21st century, where it is “easier to imagine the end of the world than the end of capitalism” (Fisher,2009). And since there are radical inequalities in global societies, between people and states, it is a natural consequence that there are “inequalities between citizens’! We took the above perspective seriously when examining the shadows of an investment program that recently completed its cycle, with a political promise of further restructuring and reopening in the future.