Διατροφή του γαύρου (Engraulis encrasicolus) και της σαρδέλας (Sardina pilchardus) στον Θερμαϊκό κόλπο και του σαρδελόγαυρου (Etrumeus golanii)
Creators: name: Συρρή, Μάρθα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Γαύρος
Σαρδέλα
Σαρδελόγαυρος
Engraulis encrasicolus
Sardina pilchardus
Etrumeus golanii

description: Τα είδη Engraulis encrasicolus (γαύρος) και Sardina pilchardus (σαρδέλα) είναι μικρά πελαγικά ψάρια, με μικρή διάρκεια ζωής, που αυξάνονται σε μέγεθος πολύ γρήγορα και έχουν συνεχείς αποθέσεις αβγών. Έχουν πολύ σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα καθώς μεταφέρουν ενέργεια από τα χαμηλότερα στα υψηλότερα τροφικά επίπεδα. Πρόκειται για είδη τα οποία σε πολλές χώρες έχουν σημαντική οικονομική αξία, καθώς μεγάλο μέρος της αλιευτικής τους παραγωγής βασίζεται σε αυτά. Σε πολλές περιπτώσεις λόγω υπεραλίευσης, καθώς και περιβαλλοντικών αλλαγών, υπήρξε κατάρρευση των αποθεμάτων τους. Επιπλέον τα τελευταία χρόνια λόγω της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής, η εμφάνιση των λεσσεψιανών μεταναστών στην Ανατολική Μεσόγειο έχει αυξηθεί, καθώς και η επιτυχημένη εγκατάσταση τους. Η μετακίνηση και η εγκατάσταση των αλλόχθονων ειδών επηρεάζει τα νέα τους περιβάλλοντα λόγω των ανταγωνιστικών αλληλεπιδράσεων με τα αυτόχθονα είδη. Έτσι, πληροφορίες σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες των αλλόχθονων ειδών είναι πολύ σημαντικές για να αξιολογηθεί μια επαρκής κατανόηση των επιδράσεών τους στη δυναμική της αυτόχθονης θαλάσσιας κοινότητας. Ένα είδος μικρού λεσσεψιανού πελαγικού ψαριού, το οποίο μπορεί πιθανά να αλληλεπιδρά με το γαύρο ή/και τη σαρδέλα, είναι το Etrumeus golanii (σαρδελόγευρος) το οποίο βρέθηκε για πρώτη φορά στη Μεσόγειο Θάλασσα στον κόλπο της Χάιφα, στο Ισραήλ, το 1961, ενώ στο Αιγαίο Πέλαγος (Ελλάδα) εντοπίστηκε το 2003, στη θαλάσσια περιοχή της Ρόδου Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να αναλύσει τη διατροφή των ειδών E. encrasicolus και S. pilchardus στο Θερμαϊκό κόλπο καθώς και του είδους E. golanii που συλλέχθηκε στο Κρητικό Πέλαγος. Τα δείγματα των ειδών E. encrasicolus και S. pilchardus συλλέχθηκαν σε δύο εποχικές δειγματοληψίες (άνοιξη και καλοκαίρι του 2023) από τον Θερμαϊκό κόλπο με το αλιευτικό εργαλείο γρι-γρί. Τα δείγματα του είδος E. golanii αλιευτήκαν με πειραματική πελαγική τράτα στο Κρητικό Πέλαγος σε μία δειγματοληψία, την άνοιξη του 2021. Συνολικά, εξετάστηκαν ως προς το στομαχικό τους περιεχόμενο 416 άτομα (202 Engraulis encrasicolus, 174 Sardina pilchardus, 40 Etrumeus golanii). Ο δείκτης κενότητας για το είδος E. encrasicolus ήταν 17,82%, ενώ για το είδος S. pilchardus ήταν μόλις 2,29%. Και στις δύο περιπτώσεις ο δείκτης κενότητας ήταν μεγαλύτερος την άνοιξη. Για το είδος E. golanii ο δείκτης κενότητας ήταν ίσος με 50%. Επιπλέον οι κύριες κατηγορίες τροφής που βρέθηκαν να καταναλώνουν τα είδη E. encrasicolus και S. pilchardus ήταν τα μαλακόστρακα, κωπήποδα, γαστερόποδα και κλαδοκερωτά. Αντίστοιχα, το είδος E. golanii βρέθηκε να καταναλώνει μαλακόστρακα, αμφίποδα και κωπήποδα. Επιπλέον στο στομαχικό περιεχόμενο του είδους S. pilchardus εντοπίστηκαν θηλυκά άτομα του αλλόχθονου κωπηπόδου Pseudodiaptomus marinus. Από την παρούσα έρευνα φαίνεται πως δεν υπάρχουν διαφορές στις διατροφικές συνήθειες των αυτόχθονων ειδών E. encrasicolus και S. pilchardus, ενώ παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των διατροφικών συνηθειών του E. golanii και των E. encrasicolus και S. pilchardus.
description: Engraulis encrasicolus (European anchovy) and Sardina pilchardus (European pilchard, sardine) are small pelagic fish that have a short life span, increase in size very quickly and can deposit egg continuously. They play a crucial role in the ecosystem by transferring energy from lower to higher trophic levels. These species have significant economic value in many countries, as a large part of their fishery production depends on them. However, due to overfishing and environmental changes, there have been instances of stock collapses. Additionally, in recent years, global climate change has led to an increase in the occurrence and successful establishment of Lessepsian migrants in the Eastern Mediterranean. The movement and establishment of non-native species affect their new environments due to competitive interactions with native species. Therefore, information about the dietary habits of non-native species is vital for adequately understanding their impacts on the dynamics of the native marine community. One small Lessepsian pelagic fish species that may interact with anchovies and/or sardines is Etrumeus golanii, which was first found in the Mediterranean Sea in Haifa Bay, Israel, in 1961, and in the Aegean Sea (Greece) in 2003, in the marine area of Rhodes. The purpose of this study was to analyze the diet of E. encrasicolus and S. pilchardus in the Thermaikos Gulf and E. golanii in the Cretan Sea. Samples of E. encrasicolus and S. pilchardus were collected during two seasonal samplings (spring and summer 2023) from the Thermaikos Gulf using purse seine fishing gear. Samples of E. golanii were caught with an experimental pelagic trawl in the Cretan Sea during a single sampling in spring 2021. In total, the stomach contents of 416 individuals were examined (202 Engraulis encrasicolus, 174 Sardina pilchardus, and 40 Etrumeus golanii). The vacuity index for E. encrasicolus was 17.82%, while S. pilchardus, had a total vacuity index of just 2.29%. In both cases, the vacuity index was higher in spring. For E. golanii, the vacuity index was 50%. Furthermore, the main food categories found to be consumed by E. encrasicolus and S. pilchardus were crustaceans, copepoda, gastropoda and cladocera. E. golanii consumes crustaceans, amphipods and copepods. In addition, the non-indigenous copepod Pseudodiaptomus marinus was found in the stomach contents of S. pilchardus. More specifically, only female individuals were found. From the present research it appears that there are no significant differences in the feeding habits of the indigenous species E. encrasicolus and S. pilchardus. Differences were observed between the feeding habits of the non-indigenous species E. golanii and the native species.