Ο τηλεθεατής των ειδήσεων στην Ελλάδα: συζητώντας για τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο
Creators: name: Μπάκα, Αφροδίτη Σ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2004
Subjects: Ψυχολογία του λόγου
Εθνικισμός
Discursive phychology
Nationalism

description: Η έρευνα, στηριζόμενη θεωρητικά και μεθοδολογικά στην ψυχολογία του λόγου, μελετά το λόγο για τον τηλεθεατή των ειδήσεων του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο, όπως αυτός διατυπώθηκε σε 24 ομάδες εστίασης που αποτελούνταν από νέους που ζουν στην Ελλάδα. Η ανάλυση ανέδειξε την ύπαρξη ποικιλίας τόσο ως προς τα ερμηνευτικά ρεπερτόρια όσο και ως προς τις θέσεις υποκειμένων, ποικιλία που είναι αντίστοιχη με αυτή που παρουσιάζεται στο λόγο των επιστημονικών θεωριών για τον πόλεμο και τον τηλεθεατή. Ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο κατασκευάζεται ως ένας πόλεμος για την διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας και ως επιθετικός πόλεμος για την εδραίωση της ηγεμονίας των ΗΠΑ. Τα ρεπερτόρια αυτά εκφράζονται τόσο από τη θέση των Ελλήνων όσο και από τη θέση των πολιτών της Ευρώπης και του κόσμου. Οι τηλεθεατές καθίστανται στο λόγο τόσο κριτικοί όσο και παθητικοί απέναντι στις τηλεοπτικές ειδήσεις του πολέμου. Στην πρώτη περίπτωση οι συνομιλητές ταυτίζονται με τη θέση του κριτικού τηλεθεατή, ενώ στη δεύτερη οι συνομιλητές υιοθετούν την αυτοκριτική θέση ενός αναστοζαστικού παρατηρητή. Ωστόσο, γίνονται και κατηγοριοποιήσεις των τηλεθεατών με βάση την εθνική ταυτότητα. Οι Ελληνες παρουσιάζονται ως κριτικοί τηλεθεατές ενώ οι τηλεθεατές με άλλη εθνική ταυτότητα ως παθητικοί αποδέκτες της προπαγάνδας της τηλεόρασης της χώρας τους. Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, οι συνομιλητές υιοθετούν στο λόγο τους τη θέση των ορθολογικών παρατηρητών της πραγματικότητας. Στο επίπεδο της ιδεολογίας διαπιστώθηκε ότι ο δυτικός εθνικισμός και ο ελληνικός εθνικισμός διατρέχει το λόγο για τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο και τον τηλεθεατή του. Ωστόσο οι περιορισμοί που επιφέρει η εθνικιστική ιδεολογία δεν αποκλείουν και την άρθρωση εναλλακτικών γραμμών επιχειρηματολογίας που πληροφορούνται από το λόγο των δικαιωμάτων του πολίτη και της σημασίας της κριτικής σκέψης και της αντίστασης στην χειραγώγηση
description: Following the theory and method of discursive psychology, the research studies Greek youth discourse about the television viewer of the war in Kosovo in 24 focus groups. The research shows that the discourse is characterised by variety regarding both the interpretive repertories as well as the subject positions. Moreover, this variety is in accordance with the variety presented in the scientific discourses about the war and the television audience. The war in Kosovo is constructed either as a war for the protection of nation state's sovereignty or as a war for the establishment of U.S. global heremony. The subject positions are these of the "Greek" citizens but also of the European citizens and the cosmopolitan citizens. The television viewers of the Kosovo war, are constructed in the discourse either as critical or as pasive. The speakers either identify with the critical viewers or, when they acknowledge being passive viewers, they adopt a self critical subject position. Viewers are also categorized based on their national identity. In this case, Greeks are presented as critical viewers whereas viewers with different national identities as oassive recipients of national media propaganda. However in every case, the speakers take the position of the rational subjects who disavow prejudice. Finally the research shows that, the young Greeks' discourse about the war and the television viewer is realised into the context of Western nationalism ideology and the more specific context of Greek nationalism. However, restrictions imposed by these ideologies do not totally exclude the articulation of alternatives lines of argumentation that are informed by the discourse of civil rights and critical thinking