Αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης Ιερού Ναού Αγίας Σοφίας Δράμας
Creators: name: Τηλιόπουλος, Θωμάς Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αποκατάσταση
Αγία Σοφία
Δράμα
Restoration
Agia Sofia
Drama

description: Αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας αποτελεί ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας Δράμας. H μελέτη περιλαμβάνει την λεπτομερή τεκμηρίωση, ανάλυση των οικοδομικών φάσεων, την καταγραφή της παθολογίας του κτιρίου, την πρόταση αποκατάστασης και ανάδειξής του, καθώς και πρόταση διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας βρίσκεται στο μέσον περίπου της πόλης της Δράμας. Είναι το παλαιότερο υφιστάμενο κτίριο στη Δράμα και στην σημερινή του μορφή αναδεύεται μέσα από τα ερείπια προγενέστερης βασιλικής. Αποτελείται από τον ιστάμενο τρουλαίο ναό, τη δυτική προσθήκη που λειτουργεί ως νάρθηκας που ενσωματώνει την στοά των οθωμανικών χρόνων και το σώμα του μιναρέ μετασκευασμένο σε κωδωνοστάσιο. Η ακριβής χρονολόγηση του παραμένει ανοικτή με προτάσεις που κυμαίνονται από τα πρωτοβυζαντινά έως τα υστεροβυζαντινά χρόνια 10ος αι. Η εργασία διαμορφώνεται γύρω από τέσσερείς κυρίους άξονες οι οποίοι αναπτύσσονται σε αντίστοιχα Μέρη : Στο Α΄ Μέρος μελέτης πραγματοποιείτε η περιγραφή του μνημείου. Ακολουθεί η τυπολογική ανάλυση του ναού και αυτή των μορφολογικών του γνωρισμάτων με την βοήθεια της αποτύπωσης που έγινε με συμβατικό τρόπο παράλληλα, με την υποστήριξη τοπογραφικής και τρισδιάστατης αποτύπωσης. Η ανάλυση ακολουθείται από τη φωτογραφική τεκμηρίωση. Υλοποιείται η λεπτομερή τεκμηρίωση και ανάλυση των οικοδομικών φάσεων που οδηγούν στην κατανόηση της αρχικής μορφής του μνημείου που οδηγεί στην πρόταση αναπαράστασης της αρχικής ογκοπλασίας του. Στο Β΄ Μέρος σκιαγραφείτα η υφιστάμενη κατάσταση του Μνημείου, καθώς παρά τη μέτρια κατάσταση διατήρησής του, ο ναός της Αγίας Σοφίας αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Δράμας. Η σημασία του έγκειται στην σπουδαία ιστορική, αρχαιολογική και αισθητική του αξία όχι μόνο για την περιοχή αλλά και γενικότερα. Στο Γ΄ Μέρος ως απόρροιά των παραπάνω συμπερασμάτων παρουσιάζεται η πρόταση αποκατάστασης και ανάδειξης του Μνημείου. Κύριος άξονας της είναι η ανάδειξη της επαρκέστερα διατηρούμενης και ταυτόχρονα αρχαιότερης μορφής του μνημείου. Η ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας και η επιδίωξη της αισθητικής αρτιότητας σε συσχετισμό με την εξυπηρέτηση της λατρευτικής δραστηριότητας θέτοντας το βασικό πλαίσιο των προτάσεων αποκατάστασης, Προς αυτή την κατεύθυνση απαραίτητη θεωρείται η διατήρηση και η ενδυνάμωση της λατρευτικής λειτουργίας, αλλά και της δημόσιας χρήσης. Απομακρύνονται όλες οι ασύμβατες κατασκευές και τα στοιχεία που έχουν συντελέσει στην υποβάθμιση της σημερινής εικόνας του ναού και υιοθετούνται νέα που θα εντάσσονται αρμονικά στο ιστορικό περιβάλλον. Εν πρώτοις προκρίνεται μια σειρά εργασιών με σκοπό την ανάκτηση περισσότερων στοιχείων της αρχαιότερης μορφής του κτίσματος, τα οποία λανθάνουν κάτω από νεώτερες επεμβάσεις. Κατά αυτόν τον τρόπο προτείνονται ανασκαφικές εργασίες για τον εντοπισμό και ανάδειξη του βόρειου στυλοβάτη του παλαιού ναού στο βόρειο κλίτος, η αφαίρεση του ευρισκόμενου στα δυτικά, όψιμου, προθαλάμου η ταπείνωση της στάθμης του περιβάλλοντος χώρου, η ένταξη με τρόπο διακριτό από τις αυθεντικές των νέων που, εν προκειμένω, αφορά συμπλήρωση τοιχοποιιών, κουφώματα κλπ. αλλά και εναλλακτικές σημειακές τροποποιήσεις και η κατά το μέτρου του δυνατού αναστρεψιμότητα των επεμβάσεων. Στο Δ΄ Μέρος παρουσιάζεται η τεχνική περιγραφή της επέμβασης ,οι προτεινόμενες εργασίες και η σειρά υλοποίησής τους ανά τμήμα του οικοδομικού συγκροτήματος και ανά οικοδομικό στοιχείο.
description: των οικοδομικών φάσεων, την καταγραφή της παθολογίας του κτιρίου, την πρόταση αποκατάστασης και ανάδειξής του, καθώς και πρόταση διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου του. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας βρίσκεται στο μέσον περίπου της πόλης της Δράμας. Είναι το παλαιότερο υφιστάμενο κτίριο στη Δράμα και στην σημερινή του μορφή αναδεύεται μέσα από τα ερείπια προγενέστερης βασιλικής. Αποτελείται από τον ιστάμενο τρουλαίο ναό, τη δυτική προσθήκη που λειτουργεί ως νάρθηκας που ενσωματώνει την στοά των οθωμανικών χρόνων και το σώμα του μιναρέ μετασκευασμένο σε κωδωνοστάσιο. Η ακριβής χρονολόγηση του παραμένει ανοικτή με προτάσεις που κυμαίνονται από τα πρωτοβυζαντινά έως τα υστεροβυζαντινά χρόνια 10ος αι. Η εργασία διαμορφώνεται γύρω από τέσσερείς κυρίους άξονες οι οποίοι αναπτύσσονται σε αντίστοιχα Μέρη : Στο Α΄ Μέρος μελέτης πραγματοποιείτε η περιγραφή του μνημείου. Ακολουθεί η τυπολογική ανάλυση του ναού και αυτή των μορφολογικών του γνωρισμάτων με την βοήθεια της αποτύπωσης που έγινε με συμβατικό τρόπο παράλληλα, με την υποστήριξη τοπογραφικής και τρισδιάστατης αποτύπωσης. Η ανάλυση ακολουθείται από τη φωτογραφική τεκμηρίωση. Υλοποιείται η λεπτομερή τεκμηρίωση και ανάλυση των οικοδομικών φάσεων που οδηγούν στην κατανόηση της αρχικής μορφής του μνημείου που οδηγεί στην πρόταση αναπαράστασης της αρχικής ογκοπλασίας του. Στο Β΄ Μέρος σκιαγραφείτα η υφιστάμενη κατάσταση του Μνημείου, καθώς παρά τη μέτρια κατάσταση διατήρησής του, ο ναός της Αγίας Σοφίας αποτελεί αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Δράμας. Η σημασία του έγκειται στην σπουδαία ιστορική, αρχαιολογική και αισθητική του αξία όχι μόνο για την περιοχή αλλά και γενικότερα. Στο Γ΄ Μέρος ως απόρροιά των παραπάνω συμπερασμάτων παρουσιάζεται η πρόταση αποκατάστασης και ανάδειξης του Μνημείου. Κύριος άξονας της είναι η ανάδειξη της επαρκέστερα διατηρούμενης και ταυτόχρονα αρχαιότερης μορφής του μνημείου. Η ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας και η επιδίωξη της αισθητικής αρτιότητας σε συσχετισμό με την εξυπηρέτηση της λατρευτικής δραστηριότητας θέτοντας το βασικό πλαίσιο των προτάσεων αποκατάστασης, Προς αυτή την κατεύθυνση απαραίτητη θεωρείται η διατήρηση και η ενδυνάμωση της λατρευτικής λειτουργίας, αλλά και της δημόσιας χρήσης. Απομακρύνονται όλες οι ασύμβατες κατασκευές και τα στοιχεία που έχουν συντελέσει στην υποβάθμιση της σημερινής εικόνας του ναού και υιοθετούνται νέα που θα εντάσσονται αρμονικά στο ιστορικό περιβάλλον. Εν πρώτοις προκρίνεται μια σειρά εργασιών με σκοπό την ανάκτηση περισσότερων στοιχείων της αρχαιότερης μορφής του κτίσματος, τα οποία λανθάνουν κάτω από νεώτερες επεμβάσεις. Κατά αυτόν τον τρόπο προτείνονται ανασκαφικές εργασίες για τον εντοπισμό και ανάδειξη του βόρειου στυλοβάτη του παλαιού ναού στο βόρειο κλίτος, η αφαίρεση του ευρισκόμενου στα δυτικά, όψιμου, προθαλάμου η ταπείνωση της στάθμης του περιβάλλοντος χώρου, η ένταξη με τρόπο διακριτό από τις αυθεντικές των νέων που, εν προκειμένω, αφορά συμπλήρωση τοιχοποιιών, κουφώματα κλπ. αλλά και εναλλακτικές σημειακές τροποποιήσεις και η κατά το μέτρου του δυνατού αναστρεψιμότητα των επεμβάσεων. Στο Δ΄ Μέρος παρουσιάζεται η τεχνική περιγραφή της επέμβασης ,οι προτεινόμενες εργασίες και η σειρά υλοποίησής τους ανά τμήμα του οικοδομικού συγκροτήματος και ανά οικοδομικό στοιχείο. The subject of this thesis is the study of the Cathedral Agia Sofia in Drama. The study contains the detailed argumentation and analysis of its blocks the recording of the building pathology, the proposal for its renovation and saliency as well as a proposal for transforming the surrounding environment. The Cathedral of Agia Sofia is located near the city center. It is the older building in the city of Drama and in its contemporary form emerged through the ruins of a pre existing Basilica. It consists of the existing dome, the west addendum that operates as a caliper incorporating the arcade of Othomanic years and the minaret which is reconstructed into a transformed belfry. The exact dating still remains open and the existing estimations wave from first Byzantium years until the later Byzantium years 10 century. The Thesis is constructed around four major topics which are developed in equivalent chapters. In chapter A of the Thesis, the description of the monument is performed. The typological analysis of the cathedral follows together with its morphological characteristics with the aid of the depiction which were performed in an ordinary way together with the support of topographical three dimensional depictions. The analysis is accompanied by the photographical documentation. Additionally, there is presented the detailed documentation and analysis of the blocks that lead to the understanding of the original form of the monument which leads in the proposal of its primary volume.In the second part, there is an analysis of the contemporary condition of the monument where besides the mediocre condition of its preservation the cathedral of Agia Sofia is undoubtedly one of the most important monuments in Drama. The special meaning of the monument is due to the important historical, archaeological and aesthetic value not only for the territory of Drama but for the rest of the country.. In the third part, based on the two previous ones, the proposal of the monument renovation is presented. The basic axon of the thesis is the designation of the most prevalent preserved archeological and ancient form of the monument. The emergence of the historical identity and the pursue of the aesthetic perfection in relation to serving the religious duties set the ground of the basic framework of the reconstruction proposal. Towards this direction, it is considered necessary the preservation and the empowerment of the religious service as well as all the public services. All the discordant constructions and the elements that have contributed to the underestimation of the image of the cathedral are receded and are adapted new ones that embed harmonically to the historic environment. Firstly, it is proposed a series of actions that aim to information retrieval of the ancient form of the building which are unexplored under the newest interference. In this way, they are proposed excavations for the detection and saliency of the north column from the oldest cathedral’s aisle, the subtraction of the old western atrium, the lowering of the surrounding environment level and the induction in a discreet way of the new authentic methods that concern the walls etc. together with alternative changes that will respect the monument and reverse the oldest interferences. In the last part, these is a presentation of the interference made, the suggested proposals for reconstruction in a step by step approach reflecting every single block in the entire block.