The EU and the Migrant Crisis: Risks and Challenges for an Aging Continent
Creators: name: Κελιαφάνος, Ιωάννης Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ευρωπαϊκή Ένωση
Μεταναστευτική Κρίση
Κίνδυνοι και Προκλήσεις
Γηράσκουσα Ήπειρος
Migrant Crisis
European Union

description: Οι λαοί των κρατών που απαρτίζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ανέκαθεν είχαν στενή σχέση με την μετανάστευση. Οι χώρες που παρείχαν μετανάστες σταδιακά έγιναν χώρες υποδοχής μεταναστών. Από το 2015 και μετά όμως οι μεταναστευτικές ροές προς την ΕΕ απόκτησαν πρωτόγνωρο μέγεθος. Η μαζική άφιξη εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών έφερε την ΕΕ μπροστά σε νέες προκλήσεις. Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, επέτειναν το πρόβλημα ενός ήδη ισχυρού μεταναστευτικού κύματος. Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ότι οι ροές θα αυξηθούν δραματικά τα επόμενα 30 χρόνια, για μια πλειάδα λόγων πέραν του ελέγχου της ΕΕ. Με βάση τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να παρέχουν άσυλο στους πρόσφυγες. Κάτω από την πίεση τόσο μαζικών ροών όμως, η ΕΕ φαίνεται να αμφιταλαντεύεται στο κατά πόσο αντέχει να δέχεται τόσους μετανάστες και πρόσφυγες. Οι κανονισμοί της ΕΕ για τη παροχή ασύλου αποδεικνύονται ανεπαρκείς για κρίσεις τέτοιου μεγέθους ενώ είναι πια εμφανές ότι οι χώρες της ΕΕ δυσκολεύονται να κάνουν υποχωρήσεις με σκοπό την επίτευξη κοινά αποδεκτών λύσεων. Προς το παρόν οι εθνικές κυβερνήσεις της ΕΕ φαίνονται να προκρίνουν την επιβάρυνση των συνεταίρων τους παρά τον επιμερισμό του βάρους. Οι φυγόκεντρε δυνάμεις ενισχύονται και η συνοχή της ΕΕ δείχνει να απειλείται. Η δυστοκία αυτή απαξιώνει την εικόνα της ΕΕ τόσο στα μάτια των πολιτών της όσο και στα μάτια συμμάχων και αντιζήλων. Η ΕΕ σύρεται σε συμφωνίες που αντιβαίνουν στην έως τώρα πολιτική της και ζωτικά συμφέροντα κρατών μελών της θυσιάζονται στο βωμό αμφίβολων λύσεων. Το ζήτημα περιπλέκεται περισσότερο καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των μεταναστών και προσφύγων είναι μουσουλμάνοι. Σε καιρούς όπου ο ισλαμικός φονταμενταλισμός επιτίθεται στην ΕΕ, η μαζική εισδοχή μουσουλμάνων δημιουργεί ανησυχίες στους πολίτες της. Είναι φανερό ότι σε αρκετές περιπτώσεις γίνεται εκμετάλλευση του θέματος από λαϊκιστές. Παρόλα αυτά ορισμένες ανησυχίες είναι δικαιολογημένες. Οι μέχρι τώρα προσπάθειες ενσωμάτωσης των μουσουλμάνων μεταναστών του παρελθόντος δεν ικανοποίησαν τις ελπίδες τόσο των πολιτών της ΕΕ όσο και των μεταναστών. Κοινωνικός διαχωρισμός και ανεργία έχουν οδηγήσει τους μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς σε δυσπιστία απέναντι στις δυτικές κοινωνίες και το αντίστροφο. Οι κοινωνίες μεταναστών και πολιτών της ΕΕ μάλλον αποκλίνουν παρά συγκλίνουν. Τα νέα προγράμματα της ΕΕ για αρμονικότερη συμβίωση των διαφόρων πολιτισμών προς το παρόν δεν έχουν καρποφορήσει. Αναντίρρητα η μετανάστευση στο παρελθόν έδωσε ώθηση στην οικονομία και μελλοντικά θα αναπληρώσει το μειούμενο και γηράσκων εργατικό δυναμικό της ΕΕ. Παρόλα αυτά το επιδιωκόμενο όφελος είναι σημαντικό μόνο εάν οι μετανάστες είναι μορφωμένοι, ενώ η αρμονική συμβίωση με τις τοπικές κοινωνίες αποτελεί προϋπόθεση. Δυστυχώς η αυξανόμενη επιρροή της ισλαμικής θρησκείας στις μουσουλμανικές κοινότητες της ΕΕ, έχει δημιουργήσει αίσθημα “σύγκρουσης πολιτισμών” όπως αυτό καταγράφεται από μετρήσεις. Τέλος, η δημογραφική αποδυνάμωση των γηγενών πληθυσμών και η μαζική εισαγωγή πληθυσμών με διαφορετικούς πολιτισμούς, θα δημιουργήσει κοινωνίες με μικρή συνοχή. Η μεταναστευτική κρίση θα επιδεινωθεί και η διατήρηση του χαρακτήρα αλλά και η επιβίωση της ΕΕ είναι ζητούμενο. Πάνω από όλα όμως η ΕΕ χρειάζεται χρόνο για να προετοιμάσει τις κοινωνίες της για τις αναπόφευκτες αλλαγές.
description: The people of the EU member states have always had a close relation with migration. From countries of emigration they have become countries of immigration. Since 2015 however, the migratory flows have seen an unprecedented increase. The massive arrival of hundreds of thousands of migrants has brought the EU in face with new challenges. The conflicts in the Middle East and Northern Africa, have accentuated the problem of an already strong migratory flow. The predictions are that these flows will dramatically increase in the next 30 years, for many reasons beyond the EU control. According to the fundamental values of the EU, its member states are obliged to grant asylum to refugees. However, under the pressure of these massive flows, the EU seems to linger whether it can take in that many migrants. The regulations for the provision of asylum prove inadequate for crises of such magnitude, while the EU member states find it difficult to make concessions for reaching commonly acceptable solutions. For the time being, EU governments seem to opt for a burden dumping instead of a fair burden sharing. Centrifuge forces are intensified and the cohesion of the EU seems to be threatened. This failure is discrediting to the eyes on the EU citizens and also to the eyes of allies and competitors. The EU is dragged in agreements that contradict to its established policy and vital national interests are sacrificed for the sake of doubtful solutions. The issue becomes more complex as the vast majority of the arriving migrants are Muslims. In times when Islamic fundamentalism attacks the EU countries, the massive arrival of Muslims worries the EU citizens. It is obvious that in many cases the issue has been exploited by populists. Some of these worries however are justified. The efforts made so far for the integration of past migrants, have not met the hopes both of the EU citizens and migrants. Social segregation and unemployment have led the second generation migrants to mistrust against Westerners and vice versa. The societies of the EU indigenous citizens and migrants seem more diverging than converging. The new projects of the EU, aiming to the harmonious coexistence of cultures have not yet brought results. Beyond any doubt, migration in the past has given a boost to the economy and in the future it will make up for the declining and aging EU labor force. Nevertheless these benefits will be significant only if migrants are skilled while the envisaged harmonious coexistence with the local societies is a precondition. Unfortunately the increasing influence of the Islamic religion on the EU muslim communities has created the feeling of a clash of civilizations, as this becomes evident in polls. Finally the demographic decline of the indigenous populations and the massive arrival of populations of distinct cultures will create societies with little cohesion. The migration crisis will deteriorate and it is absolutely vital for the EU to overcome its internal problems, avoid disintegration and prepare EU societies for the inevitable changes to come.