Παραστάσεις Θεοφανειών στους Ψαλμούς:
Creators: name: Σουμάνη, Ελένη Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Θεοφάνεια
Ψαλμοί
Τρόποι αποκάλυψης
Εμφάνιση Θεού
Theophany
Psalms
Modes of revelation
God's appearance

description: Η διατριβή αυτή είναι μια προσπάθεια από τη σκοπιά της σύγχρονης έρευνας να προσεγγιστεί το θέμα των θεοφανειών στους Ψαλμούς. Σκοπός είναι να διαφανούν οι αντιλήψεις του Ισραήλ για τους τρόπους αποκάλυψης του Θεού, όπως αυτοί προβάλλονται από το βιβλίο των Ψαλμών. Για την ολοκληρωμένη εξέταση του θέματος στην αρχή δίνονται κάποια γενικά στοιχεία για το βιβλίο των Ψαλμών. Εξηγείται η ονομασία του, σημειώνεται η θέση του στον κανόνα και η αρίθμηση των ψαλμών. Δηλώνεται η χρονολόγηση των διαφόρων ψαλμών και οι συνθέτες τους, ο τρόπος διαμόρφωσης του Ψαλτηρίου και γίνεται κατηγοριοποίηση των ποιητικών συνθέσεων σε έξι λογοτεχνικά είδη. Ακολουθεί η παρουσίαση της ιστορίας της έρευνας, ο τρόπος δηλαδή που οι ερευνητές προσέγγισαν το θέμα των θεοφανειών της Παλαιάς Διαθήκης. Η συζήτηση ξεκινά το 1895, όταν παρατηρείται ότι οι παλαιοδιαθηκικές περιγραφές θεοφανειών εξαρτώνται από το βαβυλωνιακό μύθο για τη δημιουργία ή από το γεγονός της αποκάλυψης του Θεού στο Σινά. Με την ανακάλυψη των κειμένων της Ούγγαριτ και έπειτα από τη μετάφρασή τους οι ερευνητές αρχίζουν στα μέσα στου 20ου αιώνα να λαμβάνουν υπόψη τα ευρήματα αυτά στην εξέταση του θέματος. Το 1965 γράφεται η πρώτη μονογραφία που ασχολείται αποκλειστικά με το θέμα των θεοφανειών. Σε αυτήν οι περιγραφές θεοφανειών αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητο λογοτεχνικό είδος. Τελικά, η έρευνα των τελευταίων δεκαετίων ενδιαφέρεται να δείξει την εξέλιξη των θεοφανικών παραστάσεων στη σκέψη του Ισραήλ. Στη συνέχεια της μελέτης γίνεται ανάλυση των ψαλμικών χωρίων που περιέχουν περιγραφές θεϊκών εμφανίσεων. Οι θεοφάνειες εξετάζονται μέσα στα πλαίσια των ψαλμών στους οποίους ανήκουν, γίνεται ανάλυση των στίχων που έχουν τις περιγραφές και προκύπτουν κάποια συμπεράσματα σχετικά με τις μορφές αποκάλυψης του Γιαχβέ. Η ανάλυση αυτή οδηγεί σε συστηματοποίηση των παραστάσεων. Ξεχωρίζουν πέντε διαφορετικές παραστάσεις: οι θεοφάνειες με τη μορφή φυσικών φαινομένων και οι έννοιες του θεϊκού προσώπου, της μορφής, του ονόματος και της δόξας. Οι θεοφάνειες με τη μορφή φυσικών φαινομένων περιλαμβάνουν τρεις διαφορετικές τρόπους εκδήλωσης της θεϊκής εμφάνισης: την ηφαιστειακή έκρηξη, τη θύελλα και το σεισμό. Το θεϊκό πρόσωπο είναι ένας τρόπος αποκάλυψης του Θεού, και η φανέρωση του προσώπου αυτού στο χώρο του ναού αφορά μόνο τους δίκαιους. Η θεϊκή μορφή εκφράζει έναν πιο ξεχωριστό τρόπο εμφάνισης που περιορίζεται στους λίγους. Το θεϊκό όνομα προϋποθέτει την παρουσία του Θεού στον τόπο επίκλησής του. Με την επίδραση της δευτερονομιστικής θεολογίας το όνομα του Γιαχβέ παρουσιάζεται να έρχεται ή να είναι παρόν στο ναό στη γη. Η δόξα του Γιαχβέ αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος ο Θεός μπορεί να είναι παρών ανάμεσα στο λαό του και εκδηλώνεται σαν μια λάμψη που περιβάλλεται από τη νεφέλη. Όλες αυτές οι παραστάσεις στην Καινή Διαθήκη αποκτούν νέο νόημα, καθώς έχει συντελεστεί η κατεξοχήν θεοφάνεια, η παρουσία του Ιησού Χριστού στον κόσμο. Στα συμπεράσματα γίνεται ανακεφαλαίωση και επαναλαμβάνονται σε γενικές γραμμές οι τρόποι θεϊκής αποκάλυψης, όπως παρουσιάζονται από τους Ψαλμούς.
description: This dissertation is an attempt from the standpoint of contemporary research to ap-proach the theme of theophanies in the Psalms. The goal is to project Israel’s concep-tions concerning God’s modes of revelation, as they are presented in the book of Psalms. For a complete examination of the theme, in the beginning some general in-formation about the book of Psalms is given. The title of the book, its place in the canon as well as the numbering of the psalms is pointed out. The date of the different psalms along with their composers, the compilation of the Psalter and the division of the psalms in six literary genres is mentioned. The presentation of the history of re-search is given next, that is the way the scholars approached the theme of theophany in the Old Testament. The discussion begins in 1895, when it is noted that the Old Testament descriptions of theophany depend on either the Babylonian myth of crea-tion or the event of God’s revelation on Sinai. After the discovery and the translation of the texts from Ugarit scholars begin in the middle of the 20th century to take into consideration these findings in the examination of the theme. In 1965 the first mono-graph which is focused exclusively on theophany is released. In it theophany descrip-tions are viewed as an independent literary genre. Finally, research in the last decades is interested in showing the evolution of theophany representations in Israel’s thought. In the course of this study those sections from the Psalms which contain theophany descriptions are analyzed. Theophanies are examined in the context of the psalms to which they belong, the verses with the descriptions are analyzed and some conclu-sions are drawn concerning Jahwe’s modes of revelation. This analysis leads to sys-tematization of the representations. Five different representations come to the fore: theophanies in the form of natural phenomena and the concepts of the divine face, form, name and glory. Theophanies in the form of natural phenomena include three different manifestations of divine appearance: volcanic eruption, storm and earth-quake. The divine face is a mode of God’s revelation, and its appearance in the sanc-tuary concerns only the righteous. The divine form expresses a special manifestation that is revealed only to the few. The divine name presupposes God’s presence in the place of invocation. Influence by the deuteronomistic theology suggests that Jahwe’s name comes or is present in the earthly sanctuary. God’s glory is a gloss that is sur-rounded by the cloud and it is the form in which God is able to be present in the midst of his people. All these representations take on a new meaning in the New Testament, as the presence of Jesus Christ in the world is the theophany par excellence. The con-clusions sum up and trace out the general lines of the modes of divine revelation, as they are presented by the Psalms.