Leiderschap en vertrouwen binnen de relatie franchisegever-franchisenemer.
Creators: name: Halters, Richard
Publisher: name: Zenodo
Year: 2018
Subjects: Franchise Leiderschap

description: Franchising is een groeiende, populaire vorm van ondernemen. De franchisenemer maakt tegen betaling gebruik van een (bewezen) formule en de franchisegever kan als organisatie sneller groeien. Toch staat de relatie franchisegeverfranchisenemer staat steeds vaker onder druk (conflicten). Er is opvallend weinig onderzoek naar de contractuele relatie gedaan, en al helemaal beperkt vanuit het perspectief van de franchisenemer. Dit terwijl het aantal franchisenemers al jaren, en daarmee ook het economisch belang fors toe neemt. Genoeg reden om er als wetenschap aandacht aan te besteden. In dit onderzoek is getracht exploratief de kennis te vergroten van de complexe contractuele relatie tussen franchisegever en franchisenemer op het gebied van leiderschap en vertrouwen. Er is door het exploratief verbinden van theorieën gebaseerd op leiderschap (Bass, 1990) en vertrouwen (Gillespie, 2004) binnen de contractuele relatie franchisegever-franchisenemer (Lumineau, 2017), in een onderzoekmodel, onderzocht wat het effect is van een (eventuele) leiderschapsstijl (stijl die franchisenemer ervaart) op het vertrouwen dat een individuele franchisenemer in haar franchisegever heeft. Mede ook omdat leiderschap niet verondersteld is aanwezig te zijn in de formele contractuele relatie tussen franchisegever en franchisenemer, terwijl de praktijk anders doet vermoeden. Na uitvoerig literatuuronderzoek zijn de binnen de relatie (het contract tussen franchisegever en franchisenemer) te verwachten relaties tussen transformationele- en transactionele leiderschapsstijl en vertrouwen beargumenteerd, en als hypothesen voor dit onderzoek opgenomen. Deze hypothesen zijn in de praktijk a.d.h.v. van gevalideerde en alom gerespecteerde vragenlijsten (kwantitatief onderzoek) getoetst, en daarmee is de onderzoeksvraag beantwoord. Er is sprake van een representatieve steekproef onder de totale populatie van Nederlandse franchisenemers. Het belangrijkste resultaat is dat de franchisenemer een vorm van aansturing ervaart. De resultaten van de regressieanalyse tonen verder aan dat transformationeel leiderschap een significant sterk negatief effect heeft op vertrouwen. Dit was vanuit de literatuurstudie niet verwacht. Transactioneel leiderschap heeft een verwacht significant positief effect op vertrouwen. Een verklaring zou kunnen zijn dat franchisenemers wel transformationeel leiderschap ervaren, maar dat het in de praktijk veelal bij retoriek blijft. Akremi, Mignonac &amp; Perrigot (2010) geven aan dat als bij transformationeel leiderschap passende zaken zoals training, onderzoek en ontwikkeling niet goed geregeld zijn, er al snel opportunisme en afnemend vertrouwen ontstaat. Verder zou een verklaring kunnen zijn dat naarmate de franchisenemer succesvoller is deze meer autonomie en minder afhankelijkheid wenst. Bemoeienis (lees leidinggeven) kan dan leiden tot afnemend vertrouwen. Bij franchisenemers die mindere resultaten boeken zal een afnemend vertrouwen logischerwijs eveneens niet vreemd zijn. Vooral transactioneel leiderschap blijkt het vertrouwen van franchisenemer in de franchisegever te versterken. De aanbeveling is dan ook aan het contract tussen franchisegever en franchisenemer veel tijd te besteden en dit, qua leiderschap, adequaat op te volgen. Daarbij is het van belang te kiezen voor “leidinggevenden” die vooral sturen op het contractuele; transactionele leiders. Verder is het aan te bevelen het contract, gezien steeds veranderende omstandigheden, dynamischer te maken. Het bijvoorbeeld opnemen in het contract van manieren hoe met elkaar te overleggen, en hoe te komen tot adequate en geaccepteerde besluitvorming. Tot slot is te concluderen dat franchiseorganisaties en hun franchisenemers gezien het stijgende economische belang veel meer aandacht verdienen als tot nu toe is gekregen vanuit het wetenschappelijke domein