Σχεδιασμός, ανάπτυξη, εφαρμογή, αξιολόγηση πρότασης εκπαιδευτικής επίσκεψης σε Αστεροσκοπείο με αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών
Creators: name: Σπυριδοπούλου, Αννα Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Αστρονομία
Μη τυπική εκπαίδευση
Αστεροσκοπείο
Astronomy
Non-formal education
Observatory

description: Ο έναστρος ουρανός αποτελεί σημείο αφετηρίας της ανθρώπινης ύπαρξης. Εδώ και αιώνες οι άνθρωποι κοιτώντας τον ουρανό αναρωτιόνται «Τι υπάρχει εκεί έξω; Εάν υπάρχει ζωή σε άλλο πλανήτη; Και εάν υπάρχει, θα καταφέρουμε να επικοινωνήσουμε κάποια στιγμή με εξωγήινους πολιτισμους;». Όλες αυτές οι μεταφυσικές ανησυχίες και οι φιλοσοφικοί στοχασμοί απασχόλησαν και συνεχίζουν μέχρι και σήμερα να γοητεύουν τόσο τα παιδιά όσο και τους μεγάλους. Ο ουρανός φαντάζει μυστηριώδης, αλλά και τόσο απόμακρος, αφού περιλαμβάνει εντυπωσιακά φαινόμενα που δεν είναι προσιτά στις ανθρώπινες αισθήσεις και πολλές φορές τα μεγέθη που τον χαρακτηρίζουν ξεπερνούν τα ανθρώπινα μέτρα που μπορεί να αντιληφθεί ο εγκέφαλός μας. Αυτό λοιπόν το «χάσμα» από τα ανθρώπινα μεγέθη δημιουργεί την πρώτη εννοιολογική τροχοπέδη στην προσπάθεια των μαθητών να κατανοήσουν την λειτουργία του μεγάκοσμου και να ενστερνιστούν ιδέες συμβατές με την επιστημονική γνώση. Η διδασκαλία των εννοιών αστρονομίας κινεί το ενδιαφέρον των μαθητών αν και παράλληλα παρουσιάζει δυσκολία, κυρίως επειδή οι μαθητές έχουν ήδη κατασκευάσει εναλλακτικές ιδέες για τα διάφορα αστρονομικά φαινόμενα. Εάν όμως ξεφύγουμε από τα αυστηρά οριοθετημένα πλαίσια των Αναλυτικών Προγραμμάτων και μεταβούμε στο χώρο της μη τυπικής εκπαίδευσης, μήπως τότε η μάθηση εννοιών αστρονομίας επιτευχθεί σε μεγαλύτερο βαθμό, αφήνοντας παράλληλα ένα αίσθημα ικανοποίησης και ευχαρίστησης στους μαθητές και κινητοποιώντας το ενδιαφέρον τους για περαιτέρω εξερεύνηση του Διαστήματος; Στην παρούσα εργασία έγινε προσπάθεια κατασκευής και εφαρμογής μιας διδακτικής παρέμβασης με σκοπό την εκμάθηση εννοιών και φαινομένων αστρονομίας στα πλαίσια της μη τυπικής εκπαίδευσης. Η παρέμβαση αυτή περιλάμβανε ειδικά σχεδιασμένο διδακτικό υλικό με δραστηριότητες (φύλλα εργασίας) πριν και μετά από την επίσκεψη στο Αστεροσκοπείο Θησείου. Οι δραστηριότητες σχεδιάστηκαν με βάση το μοντέλο της καθοδηγούμενης διερεύνησης, όπου οι μαθητές αξιοποιώντας τις νέες εκπαιδευτικές τεχνολογίες με χρήση τάμπλετ μέσω διαδραστικών προσομοιώσεων και κινητών εφαρμογών εμπλέχθηκαν ενεργά στη διαδικασία της μάθησης εργαζόμενοι σε ομάδες. Με ερωτηματολόγια (pre test) πριν από την παρέμβαση ελέγθηκαν οι ήδη υπάρχουσες γνώσεις των μαθητών σε συγκεκριμένα θέματα αστρονομίας και η στάση τους ως προς την αστρονομία. Οι απαντήσεις τους συγκρίθηκαν με αυτές των ερωτηματολογίων που οι μαθητές συμπλήρωσαν μετά το πέρας της συνολικής διδακτικής παρέμβασης. Από τα αποτελέσματα της έρευνας φαίνεται πως η συνολική διδακτική παρέμβαση επέφερε σημαντικά μαθησιακά αποτελέσματα επιδρώντας σε μεγάλο βαθμό στον γνωστικό τομέα των μαθητών, αντιμετωπίζοντας τις εναλλακτικές τους ιδέες σε θέματα αστρονομίας. Όμως, φάνηκε ότι στον συναισθηματικό τομέα των μαθητών δεν υπήρξε κάποια σημαντική επίδραση
description: The starry sky forms the starting point of human existence. For centuries people looking up at the sky have been wondering ‘What’s out there? What if there is life on another planet? And if there is so, will we ever be able to communicate with extraterrestrial civilizations?’ These metaphysical matters and philosophical contemplations concerned people in the past and even nowadays keep fascinating children and adults alike. The sky seems mysterious but also so distant, since it includes impressive phenomena that human senses are not familiar with and often it is defined by magnitudes which exceed human standards that our brain can perceive. It is this ‘gap’ related to human standards of perception that addresses the first conceptual barrier to students’ effort of understanding the Mega-Cosmos function as well as of embracing scientifically compatible ideas. Teaching astronomy concepts engages the students’ interest but may be challenging at the same time, mainly because students have formed pre-existing misconceptions regarding various astronomical phenomena. However, if we don’t apply the strictly defined Analytical Program framework but proceed with a non-formal education model, may then astronomy concepts learning be achieved at a greater extent while students feel satisfied and pleased as well as motivated for further Space exploration? This paper presents an educational intervention attempt processed from formation to application stage, intending to astronomy concepts and phenomena learning in the non-formal education context. The intervention included specifically designed educational material with activities (worksheets) prior and after visiting the Thision Observatory. The activities were planned based upon the guided examination model where students in groups were actively involved in the learning process utilizing new educational technologies which include use of tablets, interactive simulations, and mobile applications. Students’ pre-existing knowledge and attitude on specific astronomy topics and astronomy respectively were checked by completing a questionnaire (pre-test) beforehand. The answers were compared to those of the questionnaires that the students completed after the educational intervention was carried out. From the results of the current research, it appeared that the overall didactic intervention brought about significant learning results, influencing to a large extent the cognitive field of the students, dealing with their misconceptions on astronomy issues. However, it appeared that in the emotional domain of the students there was no significant effect