Τα συναισθήματα στην εκπαίδευση
Creators: name: Μαραγκουδάκη, Αναστασία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Συναισθήματα
Εκπαίδευση
Συναισθήματα εκπαιδευτικών
Emotions
Education
Teachers’ emotions

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το ρόλο των συναισθημάτων στην εκπαίδευση, με βασικό άξονα την συναισθηματική στροφή που παρατηρείται από την δεκαετία του 90. Τα δεδομένα της μελέτης αντλήθηκαν από μια σειρά επισκοπήσεων, μετα-αναλύσεων και ερευνών. Σε θεωρητικό επίπεδο, τα συναισθήματα στην εκπαίδευση διερευνώνται μέσα από τα κυρίαρχα εννοιολογικά μοντέλα που προτείνει η ψυχολογία και η κοινωνιολογία και αναγνωρίζονται ως δυναμικές διεργασίες μέσω της αλληλεπίδρασης ατομικών, κοινωνικών, και πολιτισμικών παραγόντων. Αρχικά επιχειρούμε μία σύντομη ιστορική αναδρομή, όπου παρουσιάζονται οι κυριότερες ερμηνείες για την απουσία ερευνητικού ενδιαφέροντος ως προς τα συναισθήματα στην εκπαίδευση. Ακολουθεί η συζήτηση γύρω από τη συναισθηματική στροφή στην εκπαίδευση και τις ερευνητικές μελέτες που τη σηματοδότησαν από τη δεκαετία του 1990 και μετά Στη συνέχεια, στην προσπάθεια ορισμού των συναισθημάτων παρουσιάζουμε διάφορες προσεγγίσεις που διακρίνουν τα συναισθήματα με βάση την προέλευση, τη δομή και τη λειτουργία τους. Οι προσεγγίσεις που φαίνεται να κυριαρχούν στην ψυχολογία του συναισθήματος είναι οι εξελικτικές, οι θεωρίες γνωστικής εκτίμησης και οι θεωρίες κοινωνικής κατασκευής του συναισθήματος, ενώ είναι συχνή και η διάκριση των συναισθημάτων σε βασικά/ κοινωνικά, δυσδιάστατα, πολυπαραγοντικά, πρωτογενή/ δευτερογενή/ τριτογενή, ενδοπροσωπικά/ διαπροσωπικά. Στο τρίτο κεφάλαιο υιοθετούμε την διάκριση των συναισθημάτων με βάση τις εξής προσεγγίσεις: α)Ψυχολογικές, β) Κοινωνικές κονστρουκτιβιστικές - κοινωνικοπολιτισμικές, γ) Μεταδομικές. Αρχικά, επεξηγούμε και αναλύουμε τις συγκεκριμένες προσεγγίσεις ως προς τα βασικά τους σημεία. Στη συνέχεια, κάνουμε μια ανασκόπηση των παραγόντων με βάση τους οποίους μελετήθηκαν τα συναισθήματα στην εκπαίδευση. Ακολουθεί ένα υποκεφάλαιο ως προς τη μεθοδολογία που ακολουθούν οι περισσότερες έρευνες για τα συναισθήματα την εκπαίδευση. Στο τέλος, προσπαθούμε να ανασκοπήσουμε κριτικά ορισμένες μελέτες που διερεύνησαν τον ρόλο των συναισθημάτων στην εκπαίδευση, και είναι ενδεικτικές των προσεγγίσεων που κυριάρχησαν. Στο τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας συζητάμε κριτικά τις δυνατότητες και τις δυσκολίες από την αναγνώριση των συναισθημάτων στην εκπαίδευση μέσω των ερευνών. Αναγνωρίζουμε τις πιθανές συγκλίσεις και αποκλίσεις των ποικίλων προσεγγίσεων στην έρευνα για τα συναισθήματα στην εκπαίδευση, και αναφερόμαστε συνοπτικά στις επιπτώσεις αντίστοιχων ερευνητικών προσπαθειών και σε προτάσεις για περαιτέρω διερεύνηση και εφαρμογή στο συγκεκριμένο πεδίο.
description: The present study examines the role of emotions in education, and specifically how emotions are researched in teachers’ and students’ relationships, in schools, in educational policy and research. The study data are drawn from a series of reviews, meta-analyses and research studies. Our interest in emotions is based upon the dominant conceptual models in the field of psychology and sociology. Initially we attempt a brief historical review, showing the main explanations for the lack of research interest regarding emotions in education. Following, we present significant research studies that mark the emotional turn in education from the 1990s till today. In our attempt to define emotions, we present several approaches that distinguish emotions according to their origin, structure and function. The evolutionary approaches, cognitive assessment theories and social construction theories of emotion are mainly presented along some dominant typologies of emotion (e.g. basic / social, dimensional, multidimensional, primary/secondary/, intrapersonal/interpersonal emotions). In the third chapter, we present the theoretical approaches involved in research on teacher and teaching emotion adopting the following approaches: a) Psychological theories b) Social constructionist/socio-cultural theories and c) Poststructuralist theories. We elaborate the key issues of these conceptual models and we review researches involving a number of factors affecting emotions and teaching. In the next subchapter, we highlight the methodology followed by the majority of relevant researches on emotions and education. Following are specific studies representing the psychological, social constructionist and poststructuralist approaches to the study of emotion. In the last chapter of the present review, we discuss the diversity and significance of the research on emotion and teaching and illustrate the trends and gaps, in addition to describing future directions for research on the topic.