Τα όνειρα στην Κρητική λογοτεχνία, όνειρο και ποιητική στην πρώιμη και αναγεννησιακή Κρητική λογοτεχνία:
Creators: name: Γεωργούλα, Αναστασία Θεόδωρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Όνειρο-ενύπνιο
Κρήτη
Αναγέννηση
Dream
Crete
Renaissance

description: Στην παρούσα εργασία, επιχειρείται μια διαδρομή στα όνειρα της πρώιμης και όψιμης αναγεννησιακής κρητικής λογοτεχνίας. Ως αφετηρία ορίζονται τα ερωτικά όνειρα του εκκρητισμένου Βένετου, Μαρίνου Φαλιέρου, τα όνειρα του κάτω κόσμου, στον Απόκοπο του Μπεργαδή και στη Ρίμα του Ι. Πικατόρου, και τα μαντικά όνειρα του Ιωσήφ, στην Κοσμογέννηση του Γ. Χούμνου. Ακολουθούν τα ενύπνια του αναγεννησιακού κρητικού θεάτρου στις τραγωδίες, Ερωφίλη, Ροδολίνος και Ζήνων, στις κωμωδίες, Κατζούρμπος και Στάθης, και στο ποιμενικό ειδύλλιο, Βοσκοπούλα. Δεν απουσιάζει ούτε η ερωτική μυθιστορία της Κρήτης, με το όνειρο της Αρετούσας στον Ερωτόκριτο. Ειδικότερα, εστιάζουμε στην ποιητική των ονείρων και, κυρίως, στην επιλογή εναρκτήριων και καταληκτικών λέξεων και φράσεων που απαντώνται στο εκάστοτε όνειρο. Σημειώνεται, εκτός των άλλων, η πιστή ή μη «μίμηση» των υλικών ενός ονείρου, κατά πόσο δηλαδή τα λογοτεχνικά όνειρα ανταποκρίνονται στην πραγματική φύση των ονείρων ή όχι, και ποιους σκοπούς εξυπηρετεί κάθε φορά ένα όνειρο: αν ο συγγραφέας προσπαθεί μέσω των ονείρων να περάσει μηνύματα «απαγορευμένα» και να εκφράσει σκέψεις που διαφορετικά, εκτός ονείρου, θα λογοκρίνονταν, αν προωθείται ή όχι η αφήγηση, αν βοηθά στην οικονομία του έργου ή αν απλά ο συγγραφέας σκοπεύει να «φωτίσει», μέσω του ονείρου, τον χαρακτήρα ενός προσώπου. Τέλος, μετά από ένα μεγάλο ποσοστό ενυπνίων των οποίων οι θεατές είναι γυναίκες, θεώρησα σκόπιμο να αναφερθώ στους λόγους που οι γυναίκες της κρητικής λογοτεχνίας, από την πρώιμη ως και την όψιμη Αναγέννηση, ονειρεύονται περισσότερο. Σημειώνεται, επίσης, ο τρόπος δεξίωσης των ονείρων από τους ενυπνιαζόμενους, κατά φύλο – άνδρας, γυναίκα– και κατά ηλικία – νέος, γέρος – και κατά πόσο η υποδοχή του εκάστοτε ονείρου αντανακλά τον τρόπο αντιμετώπισης των δυσκολιών στην άναρη ζωή, σε μια εποχή μάλιστα που ακολουθεί με προσήλωση τα όνειρα ως δείκτες του μέλλοντος.
description: At the present work, we ‘trip’ to the dreams of the first and the later epoch of the Cretan Renaissance Literature. At the beginning of this effort, I refer to the love dreams of the Cretan-Venetian, M. Falieros, the dreams of death in Bergadis’ Apokopos and Picatoros’ Rime and, then, to Joseph’s prophetic dreams in Houmnos’ Cosmogenesis. The dreams, that follow, belong to the Cretan theatre, such as the tragedies: Erofili, Rodolinos and Zenon, the comedies: Katzourbos and Stathis, and the pastoral poem: Voskopoula. Ι, of course, don’t forget to refer to Aretousa’s dream in the love novel, Erotokritos. I especially focus on the ‘making’ of dreams and the chose of words and phrases which are usually being ‘used’ at the beginning and at the end of every dream. Beyond this, I refer to if and how literature dreams have common things with the true nature of dreams. I continue with the narrative purposes of every dream and their conclusions: if the writer intends to speak of ‘forbidden’ themes and wishes to express thoughts without censorship, if the narration is being promoted or not and if the writer’s only purpose is to ‘light out’ the character he wants, by expressing feelings and thoughts in a dream form. At last, after having noticing a big percent of women dreams, I thought it right to speak of those reasons which make women of Cretan literature, through Renaissance, dream more than men. I examine the way a dream is being received from the dreamers themselves, dividing them according to sex–man, woman– and age–young, old. I continue by claiming that the way one reckons the dream seems to reflect the way that he or she faces the difficulties of real life and especially in an era which follows, almost blinded, the dreams, as future–tellers.