Διερεύνηση αντιλήψεων και πρακτικών σχετικά με τον εμβολιασμό ενηλίκων: Μια συγχρονική μελέτη στην Κύπρο
Creators: name: Κωνσταντίνου, Χριστοθέα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Εμβόλιο
Εμβολιασμός ενηλίκων
Διστακτικότητα εμβολιασμού
Ασφάλεια εμβολίων
Αποτελεσματικότητα εμβολίων
Vaccine
Adult immunization
Vaccine hesitancy
Vaccine safety
Vaccine effectiveness

description: Εισαγωγή: Παρά το ότι ο εμβολιασμός αποτελεί μια αδιαμφισβήτητη επιτυχία στο χώρο της δημόσιας υγείας, παρατηρούνται διεθνώς χαμηλά επίπεδα εμβολιαστικής κάλυψης, ιδιαίτερα μεταξύ ενηλίκων. Είναι φανερό ότι, προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η διστακτικότητα ή και η άρνηση προς τον εμβολιασμό είναι σημαντικό να διερευνηθούν οι σχετικές στάσεις, αλλά και οι πρακτικές του πληθυσμού της κάθε χώρας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των αντιλήψεων σχετικά με τον εμβολιασμό ενηλίκων και η καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης έναντι εποχικής γρίπης, τετάνου, πνευμονιόκοκκου, έρπητα ζωστήρα και COVID-19 σε τυχαίο δείγμα πολιτών που επισκέπτονται φαρμακείο στην Κύπρο. Υλικό και μέθοδος: Πρόκειται για μια συγχρονική μελέτη, που πραγματοποιήθηκε με την ανώνυμη και προαιρετική συμπλήρωση ερωτηματολογίου από τυχαίο δείγμα ενηλίκων πολιτών που προσέρχονταν σε φαρμακείο της Πάφου στην Κύπρο, από 08.2022 έως 03.2023. Οι συμμετέχοντες, μετά από ενυπόγραφη συγκατάθεση κατόπιν ενημέρωσης συμπλήρωναν το ερωτηματολόγιο της μελέτης, στο οποίο συμπεριλήφθηκε και η έγκυρη και αξιόπιστη Ελληνική Κλίμακα «Αντιλήψεων σχετικά με τον Εμβολιασμό Ενηλίκων» (ATAVAC). Αποτελέσματα: Συνολικά, συμμετείχαν 260 άτομα (ποσοστό ανταπόκρισης 86,7%), μέσης ηλικίας 35,9 έτη (±15,6, ελάχιστο 19, μέγιστο 87), άνδρες στο 39,6% (103). Το 86,6% (226) δήλωσε ότι είχε κάνει τουλάχιστον έναν εμβολιασμό στην ενήλικο ζωή του. «Υπέρ» του συνόλου των εμβολίων ενηλίκων δήλωσε το 35,8% (93), ενώ κάποιος βαθμός διστακτικότητας καταγράφηκε στο 64,2% (167) -αναλυτικότερα 37,7% (98) τάχθηκαν «υπέρ των εμβολίων, όχι βέβαιοι για όλα», 21,9% (57) «υπέρ κάποιων εμβολίων, αλλά κατά κάποιων άλλων», 4,6% (12) «κατά των εμβολίων, όχι βέβαιοι για όλα»- ενώ δεν υπήρχαν μεταξύ των συμμετεχόντων αρνητές των εμβολίων. Σύμφωνα με την κλίμακα ΑTAVAC, ιδιαίτερα χαμηλά ευρήματα καταγράφηκαν στην υποκλίμακα σχετικά με την αξία του εμβολιασμού ενηλικών. Το ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης έναντι της γρίπης κατά το προηγούμενο έτος ήταν 37,7% (86,4% στους ≥60 ετών), έναντι του τετάνου 47,3% (27,3% στους ≥60 ετών), έναντι του πνευμονιόκοκκου 16,1% (36,6% στους ≥60 ετών), έναντι του έρπητα ζωστήρα στους ≥60 ετών ήταν 4,6%, ενώ έναντι του SARS-CoV-2 ατελώς εμβολιασμένοι (μια/δύο) δόσεις ήταν το 46,1% (13,6% στους ≥60 ετών) και πλήρως εμβολιασμένοι (τρεις/τέσσερις δόσεις) στο 40,7% (81,8% στους ≥60 ετών). Οι επαγγελματίες υγείας (ιατροί, φαρμακοποιοί) επιβεβαιώθηκε ότι διαδραματίζουν τον σημαντικότερο ρόλο στη διαμόρφωση των απόψεων και στάσεων των πολιτών προς τα διαφορετικά εμβόλια, με τον ρόλο του οικογενειακού ιατρού να ξεχωρίζει έχοντας τα υψηλότερα ποσοστά καθοριστικότερης επιρροής για το σύνολο των εμβολίων (από 26,9% έως 38,5%). Έλλειψη γνώσεων δηλώθηκε σε ποσοστό 10% (26) για το εμβόλιο της εποχικής γρίπης, 8,5% (22) για του τετάνου, 16,9% (44) για του πνευμονιόκοκκου, 26,9% (70) για του έρπητα ζωστήρα και 1,9% (5) για το εμβόλιο έναντι της νόσου COVID-19. Τέλος, σε ποσοστό 85,1% (222) δήλωσαν ότι θα ήθελαν να λάβουν καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τα εμβόλια που προβλέπονται για την ηλικία και την κατάσταση της υγείας τους. Συζήτηση: Τα χαμηλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης και τα υψηλά ποσοστά δισταγμού που καταγράφηκαν στην παρούσα μελέτη αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένες δράσεις στον Κυπριακό πληθυσμό. Η ενίσχυση της πίστης των Κυπρίων πολιτών στην αξία, την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του εμβολιασμού ενηλίκων, μπορεί να επιτευχθεί να ενισχυθεί με προσεκτικό στρατηγικό σχεδιασμό.
description: Introduction: Despite the enormous public health success of vaccination, global vaccination coverage remains low, especially among adults. Investigating relevant public attitudes and behaviors in each country is critical to effectively address vaccination hesitancy or denial. Purpose: The purpose of this study was to record vaccine coverage against seasonal influenza, tetanus, pneumococcus, herpes zoster, and COVID-19 in a random sample of Cyprus residents who visited a pharmacy as well as to explore their perceptions of adult immunization. Material and method: This is a cross-sectional study, carried out with the anonymous and optional completion of a questionnaire from a random sample of adult citizens who visited a pharmacy in Paphos, Cyprus, from 08.2022 to 03.2023. The participants, after signing informed consent, completed the study questionnaire, which included the valid and reliable Greek “Attitudes Towards Adult VACcination'' scale (ATAVAC). Results: Overall, 260 subjects participated (response rate 86,7%), with mean age 35.9 years (±15.6, min 19, man 87), males at 39.6% (103). Among them 86.6% (226) declared that they had been vaccinated at least once in their adult life. “In favor” of all adult vaccines were 35.8% (93), while some degree of hesitancy was recorded at 64.2% (167) -more specifically 37.7% (98) were “in favor of vaccines, not sure about all”, 21.9% (57) “in favor of some vaccines but against some others'', 4.6 (12) “against vaccines, not sure about all”- while there were no vaccine deniers among the participants. According to the ATAVAC scale particularly low scores were recorded in the subscale regarding the value of adult vaccination. The vaccination coverage rate against influenza in the previous year was 37.7% (86.4% in ≥60 years), 47.3% against tetanus (27.3% in ≥60 years), 16.1% against pneumococcus (36.6% in ≥60 years) and 4.6% against herpes zoster in ≥60 years. Incompletely vaccinated against COVID-19 (one/two doses) were 46.1% (13.6% in ≥60 years), while and fully vaccinated (three/four doses) in 40.7% (81.8% in ≥60 years). Healthcare professionals (doctors, pharmacists) were confirmed to play the most important role in shaping citizens' opinions and attitudes towards different vaccines, with the role of the family physician standing out with the highest rates of most decisive influence for all vaccines (from 26.9% to 38.5%). Lack of knowledge was reported in 10% (26) for seasonal influenza vaccine, 8.5% (22) for tetanus, 16.9% (44) for pneumococcus, 26.9% (70) for herpes zoster and 1.9% (5) for COVID-19 vaccine. Finally, 85.1% (222) declared they would like to get better informed about the vaccines suggested for their age and health status. Conclusion: The low rates of vaccination coverage and the high rates vaccine hesitancy recorded in this study, highlight the need for coordinated actions in the Cypriot population. Strengthening the faith of Cypriot citizens in the value, effectiveness and safety of adult vaccination can be achieved through careful strategic planning.