Μεταφράσεις και αναμεταφράσεις του Charles Dickens στην για παιδιά και νέους: η περίπτωση του David Copperfield
Creators: name: Κόρκα, Νικολέττα Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Διαγλωσσική μετάφραση κλασικών έργων
Διασκευές για παιδιά και νέους
Μεταφράσεις και αναμεταφράσεις του Charles Dickens στην Ελληνική
Διασκευές του μυθιστορήματος David Copperfield στην Ελληνική για παιδιά.
Ιnterlingual Translation of Classic Literary Works
Adaptations for Children
Translations and Retranslations of Charles Dickens Modern Greek
Adaptations of David Copperfield into Greek for Children.

description: Η μετάφραση κλασικής λογοτεχνίας των περασμένων αιώνων για το σύγχρονο ανήλικο αναγνωστικό κοινό καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο χώρο, ως εκδοτική πρακτική, στην συνολική παραγωγή έργων παιδικής λογοτεχνίας. Η ανάδειξη των έργων αυτών ως «καθαγιασμένων», υψηλού κύρους, κειμένων εγείρει αντιδράσεις ως προς το θεμιτό διασκευής τους, ενώ ταυτόχρονα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί η συμβολή των απλοποιημένων αποδόσεών τους στη διάδοση διαχρονικών πολιτισμικών αξιών. Τέτοιο παράδειγμα αποτελούν τα έργα του Charles Dickens, τα οποία χαίρουν καθολικής αναγνώρισης και έχουν καταφέρει να παρεισφρήσουν σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής. Στόχος της παρούσας έρευνας είναι ο εντοπισμός των μεταφράσεων του μυθιστορήματος David Copperfield στην Ελληνική για το παιδικό αναγνωστικό κοινό και των μεταφραστικών ελιγμών, στους οποίους έχουν καταφύγει οι μεταφραστές για την απόδοσή του. Οι διαφορετικές μεταφράσεις του ίδιου έργου από διαφορετικούς μεταφραστές, ή αλλιώς οι αναμεταφράσεις διαχρονικές και συγχρονικές, μπορούν να μας οδηγήσουν σε συμπεράσματα σχετικά με τον ρόλο του μεταφραστή, τις μεταφραστικές επιλογές του, τις επιλογές των εκδοτικών οίκων, τις αντιλήψεις που φέρουμε για την παιδική ηλικία και το παιδικό ανάγνωσμα. Σημείο εξέτασης και κριτικής προσέγγισης αποτελούν και οι τυχόν εικονογραφικές αναπαραστάσεις και τα περικειμενικά δεδομένα των βιβλίων, καθώς λειτουργούν διαμορφωτικά για το τελικό νόημα της εξιστόρησης, αποκαλύπτουν σημαντικές για την εξέταση πληροφορίες ως προς τις στρατηγικές μετάφρασης και τους λόγους για τους οποίους έγιναν, κατά περίπτωση, συγκεκριμένες γλωσσικά και ιδεολογικά μεταφραστικές επιλογές. Η μετάφραση της παιδικής λογοτεχνίας και, δη, η θεωρία των διασκευών αποτελεί ένα σχετικά αχαρτογράφητο ερευνητικό πεδίο, το οποίο τα τελευταία έτη συγκεντρώνει το ερευνητικό ενδιαφέρον λόγω των σημαντικότατων παρατηρήσεων που αντλούμε τόσο για τα λογοτεχνικά ήθη, όσο και για τις επικρατούσες παιδαγωγικές αντιλήψεις τις εκάστοτε εποχής για το «ορθό» ανάγνωσμα για ανηλίκους. Η εξέταση αντλεί μεθοδολογικά εργαλεία από το πεδίο της διαγλωσσικής μετάφρασης και των «Περιγραφικών Μεταφραστικών Σπουδών», καθώς το κέντρο βάρους μετατοπίζεται από το κείμενο-πηγή στο κείμενο-στόχος. Ακόμα, αξιοποιείται το μοντέλο του Gérard Genette, για τη μελέτη των περικειμενικών δεδομένων.
description: The translation of classic literature of the past centuries for the modern juvenile readership is a publishing practice that holds an increasingly large space in children's literature. We tend to consider classic works as “sanctified” texts of high prestige to such an extent that some scholars doubt the legitimacy of their adaptations, while others insist that their simplified interpretations contribute to the transmission of timeless cultural values. Such an example are the works of Charles Dickens, which receive universal recognition and have intruded into every aspect of our everyday life. The aim of this research is to identify the translations of the novel David Copperfield into Greek for children and to analyze the translation techniques used by translators for its adaptation for children. Different translations of the same work by different translators, or, in other words, diachronic and synchronic retranslations, can lead us to conclusions about the role of the translator, his/her translation choices, the choices of publishing houses and the perceptions we bear about childhood and children's book. Great focus was also put into iconographic representations and paratextual data of the books, as they contribute to the narration and reveal important information regarding the translation techniques, which were adopted based on specific linguistic and ideological translation choices. The translation of children's literature and, in particular, the theory of adaptation is a relatively uncharted research field. However, in recent years it has gathered research interest due to important observations we can draw both on literary norms and on the prevailing pedagogical concepts about the “appropriate” children’s book in each era. To that end, the research derives methodological tools from the field of interlingual translation and "Descriptive Translation Studies", while Gérard Genette's model is used to examine paratextual data of the books.
description: Γνωστικό αντικείμενο της έρευνας: Συγκριτική λογοτεχνία, παιδική λογοτεχνία, μεταφρασεολογία