Ρηματική υποκατάσταση. Διαχρονική μελέτη των ρημάτων από την αρχαία έως τη νέα ελληνική
Creators: name: Παπαστεφανάκη, Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Υποκατάσταση-Ρήματα
Διαχρονία
Suppletion-Verbs
Diachrony

description: Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη του φαινομένου της ρηματικής υποκατάστασης στην ελληνική γλώσσα υπό το πρίσμα της ιστορικής γλωσσολογίας. Η υποκατάσταση αποτελεί φαινόμενο της κλιτικής μορφολογίας και συναντάται σε διάφορες γραμματικές κατηγορίες. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερες ρίζες που δεν έχουν ή δεν φαίνεται να έχουν ετυμολογική συγγένεια, αλλά διατηρούν σημασιολογική ομοιότητα, σχηματίζουν ένα κλιτικό παράδειγμα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η υποκατάσταση προσεγγίζεται στην κατηγορία των ρημάτων της ελληνικής, και ειδικότερα στα ρήματα που οι ρίζες τους δεν έχουν ετυμολογική συγγένεια (ολική υποκατάσταση). Αρχικά, παρατίθεται το θεωρητικό πλαίσιο, στο οποίο περιλαμβάνεται η βιβλιογραφική ανασκόπηση και η αναφορά ορισμένων εννοιών, που εμπλέκονται με την υποκατάσταση. Πιο αναλυτικά, στην ανασκόπηση παρουσιάζονται απόψεις και μελέτες που έχουν δημοσιευτεί για το συγκεκριμένο φαινόμενο, ενώ γίνεται μνεία και στη διαχρονία, η οποία παίζει καταλυτικό ρόλο στην ύπαρξη της υποκατάστασης. Ακόμα, γίνεται αναφορά στις κατηγορίες της όψης και του χρόνου, στα καταστασιακά και δυναμικά ρήματα, καθώς και στα χαρακτηρισμένα-μη χαρακτηρισμένα θέματα. Στη συνέχεια, ακολουθεί αναλυτική παρουσίαση των ρημάτων που παρουσιάζουν υποκατάσταση. Συγκεκριμένα, εξετάζονται τα αντίστοιχα ρήματα της αρχαίας ελληνικής και η εξέλιξή τους στην ελληνιστική κοινή, στη μεσαιωνική ελληνική, μέχρι να διαμορφωθούν στη σύγχρονη μορφή τους, στη νέα ελληνική. Πρέπει να σημειωθεί ότι σε όλες τις φάσεις της γλώσσας λαμβάνεται υπόψη η κοινή. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται παραδείγματα από τα κείμενα που μας έχουν παραδοθεί, τα οποία αποδεικνύουν την ιδιομορφία της κάθε περίπτωσης. Τέλος, παρατίθενται τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα, όπως και ένα παράρτημα με συγκεντρωτικούς πίνακες. Συνεπώς, από τη διαχρονική εξέταση των ρημάτων με υποκατάσταση είμαστε σε θέση, αφενός, να παρατηρήσουμε την ιστορική τους διαδρομή και, αφετέρου, να αιτιολογήσουμε τις ανωμαλίες που υφίστανται. Με άλλα λόγια, πρόκειται για τη μελέτη των ρημάτων αυτών στην πορεία της ελληνικής γλώσσας, από εποχή σε εποχή, η οποία, όπως προκύπτει, δίνει την εξήγηση για τη σημερινή τους μορφή
description: The aim of the thesis is the study of verbal suppletion in the Greek language from the viewpoint of historical linguistics. Suppletion constitutes part of inflectional morphology and applies to several grammatical categories. According to the relevant literature, suppletion refers to the construction of a paradigm, which has been built with two or more semantically related roots that are not or seem not to be etymologically related to one other. In this case, Greek suppletive verbs are examined, specifically the verbs constructed with roots that are not related etymologically (total suppletion). In the opening chapter the theoretical framework of the phenomenon of suppletion is given, along with a literature review and the definition of various relevant terms. More specifically, the literature review presents the various views on the phenomenon of verbal suppletion, always from a diachronic perspective, since diachrony plays an essential role in our topic. In addition, there is a discussion of the categories of tense and aspect and the functional distinction between static vs. dynamic verbs and that between marked vs. unmarked stems. In the rest of the work an extended examination of the Greek suppletive verbs is presented. The analysis begins with the ancient Greek suppletive verbs followed by the developments in the Hellenistic and Medieval periods of the language up to their Modern Greek status. Furthermore, relevant textual evidence is provided from literary sources attesting to the irregularity of each verb. The final part of the thesis consists of the conclusions of the research. In the Appendix that follows the distribution of the verbs studied is given in a tabular manner. In short, from this diachronic examination of suppletive verbs we can trace their historical development in the Greek language and provide an explanation of their irregular features and usages