Το δίκαιωμα στο περιβάλλον: Μία δημοκρατική όψη
Creators: name: Μανωλάκογλου, Κασσιανή Κίμωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: δικαίωμα στο περιβάλλον
περιβαλλοντική δίκη
συμμετοχή
right to environment
environmental litigation
participation

description: Με τη διπλωματική εργασία επιχειρείται μία διαφορετική προσέγγιση του δικαιώματος στο περιβάλλον και της σχετικής νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Η οπτική αυτή εκκινεί από την αντίληψη ότι το είδος των αποκλίσεων από το ιδεώδες της ορθής λειτουργίας της πολιτικής διαδικασίας, το οποίο συνίσταται στην ισοδύναμη εκπροσώπηση και την ακριβοδικαίη στάθμιση των ανταγωνιστικών συμφερόντων, επικαθορίζει το περιεχόμενο και τη λειτουργία των κανόνων δικαίου και διαμορφώνει τα όρια των διορθωτικών παρεμβάσεων του δικαστή. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται εάν τα χαρακτηριστικά και η φύση των περιβαλλοντικών ζητημάτων και ο τρόπος της πολιτικής τους διαπραγμάτευσης, αναδεικνύουν τη σημασία του status activus του άρθρου 24 του Συντάγματος, στο οποίο περιλαμβάνεται μία δέσμη συμμετοχικών και διαδικαστικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων, που συνδέονται με τη δημοκρατική νομιμοποίηση των σχετικών πολιτειακών αποφάσεων. Η επαλήθευση της υπόθεσης αυτής επιχειρείται μέσω της νομολογίας του ΣτΕ σε τρεις επιμέρους κατηγορίες αποφάσεων: στις αποφάσεις που αντιμετωπίζουν τα ζητήματα του χωροταξικού σχεδιασμού, της θέσπισης ατομικών πολεοδομικών ρυθμίσεων με νόμο και της άσκηση αρμοδιοτήτων πολεοδομικού σχεδιασμού. Υποστηρίζεται ειδικότερα ότι στις εξεταζόμενες περιπτώσεις ο ασκούμενος δικαστικός έλεγχος επικεντρώνεται όχι στην ουσία αλλά κυρίως τη διαδικασία λήψης των προσβαλλόμενων αποφάσεων προκειμένου να διαπιστωθεί εάν διαθέτουν επαρκές έρεισμα επί δύο διακριτών νομιμοποιητικών βάσεων: Η πρώτη αφορά την εμπλοκή της επιστημονικής κοινότητας και εξασφαλίζει την πληρότητα της πληροφόρησης και την τήρηση της αρχής της αμεροληψίας ενώ η δεύτερη συνδέεται με τη συμμετοχή και την ισοδύναμη εκπροσώπηση των ανταγωνιστικών συμφερόντων και συμβάλλει στον εκδημοκρατισμό της διαδικασίας. Με τον τρόπο αυτό το δικαστήριο δεν ανάγεται σε τελικό ουσιαστικό κριτή ούτε επιβάλλει πραιτωρικά τη δική του εκδοχή για το δημόσιο συμφέρον αντίθετα αναθέτει τη λύση του ζητήματος στην πολιτική διαπραγμάτευση υπό την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζεται η τήρηση μίας «ανοικτής» σε κάθε ενδιαφερόμενο διαδικασίας. Τα ως άνω στοιχεία αναδεικνύουν τη δημοκρατική φύση και λειτουργία του δικαίωματος στο περιβάλλον.
description: This master thesis attempts a different approach to the right to environment and the relevant jurisprudence of the Council of State (CoE). This point of view originates from the concept that the kind of deviations from the ideal functioning of the political process, consisting of the equivalent representation and fair balancing of all competing interests, shapes the content and the functioning of the legal rules and sets the limits of the judicial review. In this context, it must be examined if the characteristics and the nature of environmental issues and the way these are negotiated in political terms, underline the importance of the “status activus” of Article 24 of the Constitution, which encompasses a bundle of participatory and procedural rights and guarantees, which are connected with the democratic legitimacy of the decisions of the state. This assumption could be verified through the jurisprudence of the Council of State (COE) in the rulings of three sub-categories: the decisions that address issues of: a) land-use planning, b)adoption of individual acts of urban planning by law and c)the division of competence of urban planning. Particularly in the examined cases, it is claimed that the applied judicial review does not focus on the core of the issue but mainly on the procedure in order to determine whether the challenged acts are sufficiently founded on two separate legitimizing bases: The first concerns the involvement of the scientific community and ensures the completeness of the information and the adherence of the principle of impartiality and the second is related to the participation and the equivalent representation of competing interests and contributes to the democratization process. In this way, the Court does not become the ultimate substantial judge nor does it impose any of his own versions of public interest. On the contrary it appoints the final decision to the political negotiation, on the supposition that compliance is ensured with an "open" process to any interested party. These characteristics highlight the democratic nature and functioning of the right to environment.