Η σύμβαση παραχώρησης δημοσίου έργου και δημόσιας υπηρεσίας στο εθνικό και το ενωσιακό δίκαιο
Creators: name: Σιώλου, Χαρά Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: σύμβαση παραχώρησης
διοικητική σύμβαση
δημόσια υπηρεσία
δημόσιο έργο
concession contract
administrative contract
public service
public work

description: Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί η μελέτη της ιδιαίτερης νομικής κατηγορίας της σύμβασης παραχώρησης, υπό τις δύο μορφές της ως σύμβασης παραχώρησης δημοσίου έργου και ως σύμβασης παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας, η οποία αναγνωρίζεται στην εσωτερική δικαιική τάξη αλλά και διεθνώς ως ένα διαχρονικό και συνάμα εναλλακτικό μοντέλο υλοποίησης της δημόσιας πολιτικής των κρατών, στο πεδίο της κατασκευής σημαντικών δημοσίων έργων υποδομής και παροχής δημοσίων υπηρεσιών. Τα σύγχρονα κράτη επιδεικνύουν ξεχωριστό ενδιαφέρον για τις εναλλακτικές αυτές συμβάσεις, που καταδεικνύεται από την συστηματική προσπάθεια ρυθμιστικής τους επέμβασης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την έννομη τάξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει περάσει από μια μακρά πορεία μέχρι τη νομική ρύθμιση των διαδικασιών κατάρτισης των ανωτέρω συμβάσεων, σε συμφωνία με τις θεμελιώδεις ενωσιακές αρχές της ίσης μεταχείρισης, της διαφάνειας, του ανταγωνισμού, που αποτελούν sine qua non ερείσματα της αποτελεσματικής πραγμάτωσης των ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς. Στη μελέτη επιχειρείται καταρχάς ένας ιστορικός αλλά και σύγχρονος καθορισμός των συμβάσεων παραχώρησης, οι οποίες εξετάζονται κατά τη διαχρονική πορεία τους και επισημαίνεται η σύγχρονη σημασία τους, σχετιζόμενες και εντασσόμενες στην κατηγορία των διοικητικών συμβάσεων, των οποίων επίσης η έννοια εξειδικεύεται. Στο τμήμα αυτό η σύμβαση παραχώρησης νοηματοδοτείται από το χαρακτηριστικό της ως εναλλακτικής δημόσιας σύμβασης (ΜΕΡΟΣ Α).Στο επόμενο τμήμα της μελέτης, η ανάλυση εξειδικεύεται και επιχειρείται εννοιολογικός καθορισμός και η επισκόπηση του νομικού πλαισίου πρώτα της σύμβασης παραχώρησης δημοσίων έργων και έπειτα της σύμβασης παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας, για την ανάδειξη των μεταξύ τους διαφορών τόσο σε επίπεδο περιεχομένου όσο και σε επίπεδο νομικής ρύθμισής τους διαχρονικά στο εθνικό και ενωσιακό δίκαιο. Ιδιαίτερη σημασία καταλαμβάνει η έννοια της δημόσιας υπηρεσίας, τα όρια παραχώρησής της και οι διέπουσες αυτή αρχές (ΜΕΡΟΣ Β).Στο τελευταίο τμήμα (ΜΕΡΟΣ Γ) σκοπείται κατ’ αρχάς η αναφορά και η αποτίμηση των νέων νομικών ρυθμίσεων για τις συμβάσεις παραχώρησης, που υιοθετήθηκαν στην ενωσιακή έννομη τάξη, με την Οδηγία 2014/23 ΕΚ και Συμβουλίου για τις συμβάσεις παραχώρησης. Ακολουθεί η συνοπτική επισκόπηση του νέου εθνικού νομοθετήματος Ν 4281/2014, στο μέρος Β’ του οποίου κωδικοποιείται το σύνολο των ρυθμίσεων του εθνικού δικαίου στο πεδίο των δημοσίων συμβάσεων και των συμβάσεων παραχώρησης, στο οποίο όμως δεν ενσωματώνονται οι ρυθμίσεις της ανωτέρω νέας ενωσιακής οδηγίας. Στη συνέχεια, επιχειρείται η ανάπτυξη ενός ειδικού προβληματισμού που αφορά τους κινδύνους προσβολής του ανταγωνισμού κατά το στάδιο της εκτέλεσης διοικητικών συμβάσεων γενικά και συγκεκριμένα των συμβάσεων παραχώρησης, που ανακύπτουν εξαιτίας πραγματοποιούμενων τροποποιήσεων/μονομερών μεταβολών της σύμβασης παραχώρησης κατά το στάδιο εκτέλεσής τους, πλήττοντας συχνά τα συμφέροντα των τρίτων μη συμβαλλόμενων ανταγωνιστών του παραχωρησιούχου.Τέλος, αναπτύσσονται συγκεκριμένα νομικά και πολιτικά ζητήματα αναφορικά με τα εναλλακτικά μοντέλα δημοσίων συμβάσεων, όπως η προβληματική της καταβολής διοδίων τελών από τους χρήστες ελληνικών αυτοκινητοδρόμων, δεδομένου και του πρόσφατου κινήματος αντίδρασης στα έργα παραχώρησης με τον τίτλο «δεν πληρώνω».
description: The purpose of the thesis is the study of the specific legal category of concession contracts, under their two forms- as public works concessions and public service concessions, which are recognized in domestic law and internationally as a timeless yet alternative model of public policy implementation in the fields of important public works construction and public service provision. Modern states take a great interest in these alternative contracts, which is obvious by the systematic effort of their regulatory intervention, among which European Union, as a typical example, that has been through a long course to the legal regulation of the contract drafting process, in accordance with the fundamental European values of equal treatment, transparency, competition, which are considered as ‘sine qua non” foundation of an effective implementation of the freedoms of the internal market. At first, what is attempted, is both an historic and a contemporary definition of concession contracts, the development of which through time and their importance is studied and pointed out, as they are meanwhile related to and classified as a category of administrative contracts, whose meaning is defined, too. In this part, concession contracts are conceptualised by their special feature as alternative public contracts-alternative means of public procurement(PART A). In the next part of the thesis, the analysis is specialized, as an attempt is made towards the conceptual definition and the overview of the legal framework, firstly of public works’ concessions and secondly of public services’ concessions, in order to demonstrate the difference among them, in terms of both content and legal regulation in domestic and European law. Great importance is given to the notion of public service, the limits of its concession and its principles (PART B). The last part (PART C) aims at the reference and the evaluation of the new rules adopted in the European Union concerning the concession contracts through Directive 2014/23 EU/EC. What follows, is an overview of the new domestic law (Law 4281/2014), which, in part B, codifies the overall national legal framework as far as public procurement and concession contracts are concerned, although without incorporating the rules of the new Directive. Subsequently, an attempt is made to develop a specific problem about the dangers of the impairment of competition during the implementation of the contract generally and especially during the implementation of a concession contract, (dangers) which may appear due to changes made/unilateral alterations of concession contracts at the implementation phase, that may often be damaging to the interests of third-non contracting parts/ concessionaire’s competitors. Finally, particular legal and political issues are developed about alternative public procurement models, such as the issue of toll rates payment of greek motorway users, given the latest “ i refuse to pay” reaction movement against concessions.