Ο προσδιορισμός του εισοδήματος με έμμεσες τεχνικές ελέγχου
Creators: name: Γκέκα, Βασιλική-Ελένη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Έμμεσες τεχνικές ελέγχου
Φορολογικός έλεγχος
Μη δηλωθείσα φορολογητέα ύλη
Φοροδιαφυγή
Indirect audit methods
Tax audit
Undeclared taxable income
Tax evasion

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα του προσδιορισμού του εισοδήματος με έμμεσες τεχνικές ελέγχου. Αρχικά, προσπαθήσαμε να συστηματοποιήσαμε τους προβλεπόμενους τρόπους προσδιορισμού του εισοδήματος στην ελληνική έννομη τάξη. Εκκινώντας από τον προσδιορισμό κατόπιν διενέργειας φορολογικού ελέγχου και ειδικότερα από τον λογιστικό προσδιορισμό, που αποτελεί τον κατά κανόνα εφαρμοζόμενο, προχωρήσαμε στον προσδιορισμό με τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου, τις οποίες διακρίναμε στις πέντε «επίσημες» έμμεσες τεχνικές ελέγχου - ήτοι την τεχνική της ανάλυσης ρευστότητας του φορολογουμένου, της καθαρής θέσης του φορολογουμένου, των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά, της αρχής των αναλογιών και της σχέσης της τιμής πώλησης προς τον συνολικό όγκο κύκλου εργασιών - και στις «ανεπίσημες», στις οποίες περιλαμβάνεται ο έλεγχος προσαύξησης περιουσίας και η ειδικότερη περίπτωση του ελέγχου εμβασμάτων, περιπτώσεις που συνεχίζουν να απασχολούν έντονα μέχρι και σήμερα τη νομολογία. Τέλος, ολοκληρώνοντας τη συστηματοποίηση των τρόπων προσδιορισμού εξετάσαμε τον εναλλακτικό (τεκμαρτό) τρόπο υπολογισμού της ελάχιστης φορολογίας, καθώς επίσης και τον καταργηθέντα εξωλογιστικό προσδιορισμό. Κοινός τόπος όλων των παραπάνω είναι ο εντοπισμός της μη δηλωθείσας φορολογητέας ύλης. Για τον λόγο αυτό, δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε την ανάλυση των φαινομένων, τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την απόκρυψη φορολογητέας ύλης, δηλαδή της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και της παραοικονομίας. Ακολούθως, εισαγόμαστε στο κυρίως μέρος της παρούσας με την απαραίτητη ιστορική αναφορά στη διαμόρφωση των «επίσημων» έμμεσων τεχνικών ελέγχου στο αμερικανικό δίκαιο, καθώς επίσης και με την παράθεση των διεθνών κατευθυντήριων γραμμών που εκπονήθηκαν από τον ΟΟΣΑ και το ΔΝΤ για την εφαρμογή τους. Εν συνεχεία, αναλύουμε το προϊσχύον και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τις έμμεσες τεχνικές ελέγχου, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 27 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και στο άρθρο 28 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και στις πολυάριθμες κανονιστικές πράξεις της διοίκησης, εστιάζοντας ιδίως την προσοχή μας στα ποικίλα ζητήματα συνταγματικότητας που ανακύπτουν. Τέλος, προβαίνουμε σε ανάλυση του περιεχομένου και του τρόπου εφαρμογής των πέντε «επίσημων» έμμεσων τεχνικών ελέγχου, ενσωματώνοντας και τη διοικητική τους αντιμετώπιση σύμφωνα με τις αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ). Μάλιστα, για την ευχερέστερη κατανόησή τους, στο παράρτημα της παρούσας προσπαθήσαμε να απεικονίσουμε τον τρόπο εφαρμογής τους σε πίνακες με αριθμητικά δεδομένα
description: The present thesis addresses the issue of indirect audit methods of determining taxable income. At first, we tried to examine the range of ways existing in Greek legal system for determining and verifying a taxpayer’s income. We started from the direct audit techniques based on the examination of books and records of taxpayers and then we presented the indirect audit methods, which are the five “formal” indirect methods and the “informal” ones. The “formal” indirect audit methods, which are not a substitute for the direct audit techniques, are as follows: the source and application of funds method, net worth method, bank deposits and cash expenditure method, mark-up method, unit and volume method. The “informal” ones include the audit of “wealth increase” and more specifically the audit of “exchange transactions”, which constitute an ongoing case in the courts. We examined, also, the alternative (presumptive) way of determining the minimum tax, as well as the abolished way based on legislative indicators of determining income. The ways of determining income have the same purpose, the detection of undeclared and unreported income. For that reason, we could not omit the analysis of the problems of the tax evasion, tax avoidance and shadow economy. Furthermore, the main part of the present thesis includes a necessary historical reference to the formulation of "formal" indirect methods in the USA legal system, as well as a reference to the OECD and IMF international guidelines. In addition, we examined the tax legislation for the indirect audit techniques, as set out in Article 27 of the Greek Code of Tax Procedures (L. 4174/2013) and 28 of the Greek Income Code (L. 4172/2013) and the numerous regulations of the administration, focusing in particular on the various constitutional issues that arise. Finally, we analyzed the form, the content and the practical application of the five "formal" indirect techniques, incorporating their administrative treatment in accordance with the decisions of “Directorate for Settlement of Disputes” (D.E.D.). In fact, in order to make it easier to understand, in the appendix of the present thesis we tried to incorporate accounting examples