Σχέσεις χωρικών προτύπων βιοποικιλότητας και πρωτογενούς παραγωγικότητας σε λιβαδικά οικοσυστήματα προστατευόμενων περιοχών
Creators: name: Χατζητριανταφύλλου, Μαίρη Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Πρωτογενής παραγωγικότητα
Βιοποικιλότητα
Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Primary productivity
Biodiversity
Environmental factors

description: Η αμφίδρομη σχέση βιοποικιλότητας – παραγωγικότητας αποτελεί κύριο ερώτημα έρευνας εδώ και δεκαετίες. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της σχέσης πρωτογενούς παραγωγικότητας – βιοποικιλότητας συνυπολογίζοντας τους περιβαλλοντικούς παράγοντες (κλιματικές μεταβλητές, λιθολογικά δεδομένα, αποστάσεις δρόμων) σε φυτικές κοινότητες λιβαδικών οικοσυστημάτων προστατευόμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000. Στις αναλύσεις χρησιμοποιήσαμε τον μέσο όρο και την τυπική απόκλιση της καθαρής και της μεικτής πρωτογενούς παραγωγικότητας, των ετών 2001-2005, ως όψεις της παραγωγικότητας, ενώ ως όψεις της βιοποικιλότητας υπολογίσαμε δείκτες ταξινομικής, λειτουργικής και φυλογενετικής ποικιλότητας. Χρησιμοποιήσαμε μοντέλα στατιστικής συσχέτισης gamm (Γενικευμένα Προσθετικά Μοντέλα Συσχέτισης) για την διερεύνηση της σχέσεις και από τις δύο κατευθύνσεις. Ερευνήσαμε αν η πρωτογενής παραγωγικότητα επηρεάζει την σύνθεση των φυτικών κοινοτήτων με Ανάλυση Κανονικοποιημένης Αντιστοιχίας (CCA - Canonical Correspondence Analysis) και ελέγξαμε αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των λειτουργικών χαρακτηριστικών των ειδών με την πρωτογενή παραγωγικότητα μέσω της ανάλυσης “Fourth Corner”. Παρατηρήσαμε οι περιβαλλοντικοί παράγοντες να επηρεάζουν σημαντικά τόσο την πρωτογενή παραγωγικότητα, όσο και την βιοποικιλότητα. Ο αυξημένος λειτουργικός πλούτος και ο αριθμός ειδών παρατηρήθηκε να επηρεάζουν αρνητικά την καθαρή πρωτογενή παραγωγικότητα, ενώ ο δείκτης Shannon θετικά. Η επίδραση της παραγωγικότητα στην βιοποικιλότητα παρουσιάστηκε μέσω της συσχέτισης των μέσων όρων της πρωτογενούς παραγωγικότητας με τους δείκτες εντροπίας του Ράο (FRao’s), Φυλογενετικής Ποικιλότητας (PD), αριθμού ειδών και Shannon, παρουσιάζοντας μονοκόρυφη σχέση, όπως επίσης, και των τυπικών αποκλίσεων της πρωτογενούς παραγωγικότητας με τον δείκτη Μέσης Κατά Ζεύγη Φυλογενετική Απόσταση (MPD) που συσχετίστηκαν θετικά. Οι σύνθεση των φυτικών κοινοτήτων παρατηρήσαμε να συσχετίζεται με τις όψεις της καθαρής πρωτογενούς παραγωγικότητας, αλλά περισσότερο με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά δεν παρουσιάζουν κάποια συσχέτιση με τις όψεις της καθαρής πρωτογενούς παραγωγικότητας.
description: The two-way biodiversity-productivity relationship has been a major research question for decades. The purpose of this work is to investigate the primary productivity-biodiversity relationship, considering a range of environmental factors (climatic variables, lithological data, road distances) in plant communities of grassland ecosystems of the network for protected areas, Natura 2000. In the analyses, we considered the mean and standard deviation of the net and gross primary productivity of the years 2001-2005 as aspects of productivity, and as aspects of biodiversity we calculated indices of taxonomic, functional, and phylogenetic diversity. We used gamm (Generaliazed additive Mixed Models) to investigate relationships from both directions. We tried to understand the relationship of net primary productivity’s aspects with the composition of plant communities through Canonical Correspondence Analysis (CCA) and tested the correlation between the functional traits of species and primary productivity through the "Fourth Corner" analysis. We observed that environmental factors significantly affect both primary productivity and biodiversity. Additionally, we observed that increased functional richness, and number of species, affects negatively the? net primary productivity, while the Shannon index affects net primary productivity positively. The effect of productivity on biodiversity was presented through the correlation of the averages of net primary productivity with the entropy indices of Rao's (FRao's), Phylogenetic Diversity (PD), number of species and Shannon index, presenting a unimodal relationship, as well as the standard deviations of the primary productivity with the Mean Pairwise Phylogenetic Distance (MPD) index that were positively correlated. The composition of plant communities we observed was correlated with aspects of primary productivity, but the correlation was stronger with environmental factors. Functional traits didn’t show any correlation with aspects of net primary productivity.