Το Ζήτημα των Εικόνων στην Επιστολογραφία του 8ου αιώνα
Creators: name: Δεμέστιχα, Άννα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Εικονομαχία
Επιστολογραφία
Εικόνες
Iconoclasm
Epistolary
Images

description: Η παρούσα εργασία ασχολείται με το ζήτημα της εικονομαχίας (726 μ.Χ.-843 μ.Χ.). Πιο συγκεκριμένα εξετάζουμε την πρώτη φάση της (726 μ.Χ.-787 μ.Χ.) Σκοπός είναι να αποκτηθεί μία σαφής εικόνα για την εν λόγω περίοδο μέσα από τις επιστολές των «πρωταγωνιστών» τηςδιαμάχης. Αρχικά παρατίθεται το ιστορικό,πολιτικό και θρησκευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η αντιπαράθεση μεταξύ εικονόφιλων και εικονομάχων. Στη συνέχεια εξετάζονται τα βιογραφικά στοιχεία των επιστολογράφων, η αφορμή και ο σκοπός για τον οποίο κάθε φορά γράφουν. Αντικείμενο προς μελέτη είναι επιστολές οι οποίες υποστηρίζουν τόσο την μία πλευρά όσο και την άλλη, αν και εν τέλει τα επιχειρήματα των εικονοφίλων αναιρούν εκείνα των εικονοκλαστών. Η εικονομαχία, όπως διαγράφεται και μέσα από τις Επιστολές αλλά και από τις ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις, χωρίζεται σε δύο περιόδους: την πρώτη (χαρακτηρίζεται ως πιο οξεία λόγω της εικονοκλαστικής αυτοκρατορικής πολιτικής) και στην δεύτερη πιο σύντομη η οποία χαρακτηρίζεται από την αλλαγή στάσης εκ μέρους του αυτοκρατορικού θεσμού καθώς ο Κωνταντίνος ΣΤ’ και η μητέρα του Ειρήνη Αθηναία συνέδραμαν στο να λήξειη πρώτη φάση της Εικονομαχίας με την Ζ’ Οικουμενική Σύνοδο το 787 μ.Χ. Όσον αφορά στις Επιστολές, ανταλάσσονται τόσο μεταξύ εκκλησιαστικών παραγόντων (Επιστολές Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γερμανού Α’ και Πατριάρχη Κωνταντινουπόλεως Ταρασίουπρος επισκόπους αλλά και μεταξύ του Πάπα Ρώμης Ανδριανού Α’ προς τον Ταράσιο και το αντίστροφο) όσο και μεταξύ της πολιτικής εξουσίας και των επικεφαλής του Πατριαρχείου και της Παπικής έδρας (Επιστολές μεταξύ Λέοντος Γ’ και Παπα Ρώμης Γρηγόριο Β’ και Πάπα Ρώμης Γρηγόριο Γ’ αλλά και μεταξύ Ταρασίου και Κωνταντίνου ΣΤ’ και Ειρήνης Αθηναίας). Μέσα από την εξέταση των παραπάνω καταλήγουμε στην συγκεντρωτική καταγραφη των επιχειρημάτων των εικοκλαστών τα οποία είναι τα εξής: Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη απαγορεύεται η απεικόνιση του θείου, μάλιστα η οργή του θεού έπεσε στο ανθρώπινο είδος λόγω των ειδολολατρικών του τάσεων.Οι εικόνες αναπληρώνουν τα είδωλα τα οποία είναι ανθρώπινα κατασκευάσματα. Άρα όσοι τα προσκυνούν είναι ειδωλολάτρες.Επισης, κατά τους πρώτους χρόνους του Χριστιανισμού δεν αναφέρεται λατρεία εικόνων άρα δεν υπαγορεύεται από την παράδοση. Τέλος οι εικόνες αναπαριστούν Αγίους και εφόσον κάποιοι τις λατρεύουν, λατρεύουν μαζί και εκείνους θεοποιώντας τους. Ο Θεός όμως είναι ενας. Και στα επιχειρήματα των υπερασπιστών των εικόνων τα οποία είναι τα εξής: Η Εκκλησία είναι εναντίον κάθε υπερβολικής έκφρασης τιμής απέναντι στις εικόνες και κατάχρησης από τους πιστούς διαχωρίζοντας τη λατρεία από την πίστη.Η λατρεία αναφέρεται αποκλειστικά προς τον Θεό ενώ η έκφραση πίστης αποδίδεται στις εικόνες. Τα θαύματα που έγιναν μέσω αυτών αλλά και πραγμάτων των αγίων (λείψανα), γίνονται πάντα με τη Χάρη και τη συγκατάβαση του Θεού. Για τους υπερασπιστές της προσκυνήσεως των εικόνων, η δυνατότητα εικονογραφήσεως συνδέεται ακριβώς με την πραγματικότητα της ιστορίας του Ευαγγελίου και την αλήθεια της Σαρκώσεως. Η προσκύνηση των εικόνων δε συνιστά ειδωλολατρία γιατί δεν προσκυνούμε τα χρώματα και το ξύλο της εικόνας. Προσεγγίζουμε μέσω των εικόνων καλύτερα το Θεό-Πατέρα και τον προσκυνούμε μαζί με τον Υιό. Ο λαός του Θεού προσφέρει σεβασμό και λατρεία μόνο στην Αγία και Ζωαρχική Τριάδα. Τέλος, έχουν παιδαγωγικό χαρακτήρα γιατί μας βοηθάει να γίνουμε μιμητές των αγίων.
description: This paper deals with the issue of iconoclasm (726 AD - 843 AD). More specifically, we examine its first phase (726 A.D.-787 A.D.) The aim is to gain a clear picture of this period through the letters of the "protagonists" of this controversy. First, the historical, political and religious context in which the confrontation between iconoclasts and iconoclasts unfolded is set out. The biographical details of the Epistle writers, the occasion and the purpose for which they write are then examined. The object for study are letters which support both one side and the other, although ultimately the arguments of the iconophiles negate those of the iconoclasts. The iconoclasm, as seen both through the Epistles and through wider political developments, is divided into two periods: the first (characterized as more acute due to the iconoclastic imperial policy) and the second, shorter one, which is characterized by the change of attitude on the part of the imperial institution as Constantine VI and his mother Irene of Athens contributed to the ending of the first phase of Iconoclasm with the Seventh Ecumenical Council in 787 AD. Regarding the Epistles, they were exchanged both between ecclesiastical agents (Letters of Patriarch Germain I of Constantinople and Patriarch Tarasio of Constantinople to bishops and between Pope Andrian I of Rome and Tarasio and vice versa) as well as between the political power and the heads of the Patriarchate and the Papal See (Letters between Leo III and Pope Gregory II of Rome and Pope Gregory III of Rome and between Tarasius and Pope Constantine VI and Irene of Athens).Through the examination of the above, we arrive at a summary of the arguments of the iconoclasts, which are the following: According to the Old Testament the depiction of the divine is forbidden, indeed the wrath of God fell upon mankind because of his idolatrous tendencies. The images make up for the idols which are human constructs. So those who worship them are idolaters. Also, in the early days of Christianity there is no mention of icon worship so it is not dictated by tradition. Finally, icons represent saints and if some people worship them, they worship them along with them, deifying them. But God is one. And to the arguments of the defenders of icons which are the following: The Church is against any excessive expression of honor towards icons and abuse by the faithful by separating worship from faith. Worship refers exclusively to God, while the expression of faith is attributed to icons. The miracles performed through them and through the things of the saints (relics) are always done by the grace and condescension of God. For the defenders of the veneration of icons, the possibility of iconography is precisely linked to the reality of the Gospel story and the truth of the Incarnation. The veneration of icons does not constitute idolatry because we do not venerate the colors and wood of the icon. We approach God the Father better through the images and worship Him together with the Son. God's people offer reverence and worship only to the Holy and Fleshly Trinity. Finally, they have a pedagogical character because they help us to become imitators of the saints.