Στάσεις εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής απέναντι στον σχολικό εκφοβισμό παιδιών με αναπηρίες και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες που φοιτούν σε τμήματα γενικής εκπαίδευσης και στρατηγικές αντιμετώπισης του φαινομένου
Creators: name: Τσακίρογλου, Φωτεινή Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Σχολικός εκφοβισμός
Παιδιά με αναπηρία και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες
Στάσεις &amp; στρατηγικές αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού
School bullying
Children with disabilities and Special Educational Needs
Αttitudes &amp; coping strategies

description: Ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) είναι ένα πολυδιάστατο, παγκόσμιο φαινόμενο που βρίσκεται σε έξαρση τα τελευταία χρόνια και έχει σοβαρές ψυχοσυναισθηματικές επιπτώσεις στα θύματά του. Ο εκφοβισμός ξεκινά από το Νηπιαγωγείο και κορυφώνεται στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου (Οwleus, 1993). Η συνεκπαίδευση μαθητών με αναπηρίες και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΕΕΑ) και μαθητών χωρίς αναπηρίες στα νηπιαγωγεία γενικής εκπαίδευσης, αυξάνει την κοινωνική αλληλεπίδραση τους, ωστόσο το ποσοστό θυματοποίησης των παιδιών με αναπηρία και ΕΕΑ είναι σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα μεγαλύτερο σε σχέση με τους τυπικά αναπτυσσόμενους συνομηλίκους τους. Οι στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στον σχολικό εκφοβισμό καθώς και οι στρατηγικές που επιλέγουν να εφαρμόσουν, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, τόσο στην πρόληψη, όσο και στην αντιμετώπιση εκφοβιστικών περιστατικών στο σχολικό περιβάλλον. Σκοπός της παρούσας εργασίας, ήταν να διερευνήσει τις στάσεις εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής απέναντι στον σχολικό εκφοβισμό παιδιών με αναπηρίες και ΕΕΑ που φοιτούν σε τμήματα γενικής εκπαίδευσης και τις στρατηγικές αντιμετώπισης του φαινομένου. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 100 εκπαιδευτικοί προσχολικής αγωγής, που υπηρετούσαν σε τμήματα γενικής εκπαίδευσης των νηπιαγωγείων (Ν=50 νηπιαγωγοί ειδικής αγωγής &amp; Ν=50 νηπιαγωγοί γενικής εκπαίδευσης). Οι νηπιαγωγοί ειδικής αγωγής εργάζονταν είτε στα τμήματα ένταξης, είτε στα τμήματα γενικής εκπαίδευσης ως παράλληλη στήριξη. Όλοι οι εκπαιδευτικοί συμπλήρωσαν: α) μια κλίμακα δημογραφικών χαρακτηριστικών, β) το Ερωτηματολόγιο Στάσεων απέναντι στον Σχολικό Εκφοβισμό-Bullying Attitudes Questionnaire (Craig, Henderson &amp; Murphy, 2000; Byers, Caltabiano &amp; Caltabiano, 2011; Σίμος &amp; Στέφου, 2015) παιδιών με αναπηρίες και Ε.Ε.Α. που φοιτούν σε τμήματα γενικής εκπαίδευσης, εξετάζοντας 3 παράγοντες: την αποδιδόμενη σοβαρότητα, την ενσυναίσθηση &amp; την πρόθεση για παρέμβαση των εκπαιδευτικών και γ) το Ερωτηματολόγιο Στρατηγικών Χειρισμού του Σχολικού Εκφοβισμού-Handling Bullying Questionnaire (Bauman, Rigby &amp; Hoppa, 2008; Σίμος &amp; Στέφου, 2015) το οποίο περιλαμβάνει 5 διαφορετικούς τρόπους χειρισμού του φαινομένου. Κατά τη στατιστική ανάλυση, οι διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων για κάθε παράγοντα αναλύθηκαν χρησιμοποιώντας t-tests για ανεξάρτητα δείγματα (p≤ 0.05). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, οι εκπαιδευτικοί προσχολικής αγωγής εμφάνισαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μόνο ως προς τον παράγοντα «ενσυναίσθηση» στο Ερωτηματολόγιο BAQ και στους παράγοντες «ενασχόληση με τον θύτη» και «εμπλοκή ενηλίκων» στο Ερωτηματολόγιο HBQ. Συμπερασματικά, οι εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής εμφάνισαν μεγαλύτερη ενσυναίσθηση στα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, από τους εκπαιδευτικούς γενικής εκπαίδευσης, ενώ οι εκπαιδευτικοί γενικής αγωγής εμφάνισαν μεγαλύτερες βαθμολογίες στους παράγοντες «ενασχόληση με τον θύτη» και «εμπλοκή ενηλίκων» στο Eρωτηματολόγιο των Στρατηγικών Xειρισμού του Σχολικού Εκφοβισμού. Τα αποτελέσματα της έρευνας δύνανται να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη σύγχρονων πρακτικών στην εκπαίδευση των νηπιαγωγών και την εξέλιξη κατάλληλων προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού στην προσχολική ηλικία. Λέξεις κλειδιά: σχολικός εκφοβισμός, τάξεις ένταξης, παιδιά με αναπηρία και ΕΕΑ, στάσεις, στρατηγικές αντιμετώπισης σχολικού εκφοβισμού
description: School-bullying is a multifaceted, global phenomenon that is on the rise in recent years and has serious psycho-emotional effects on victims. Bullying begins in kindergarten and culminates in the first classes of primary school. The coexistence of children with and without disabilities and Special Educational Needs (SEN) in general education preschool, increases their social interaction, however, according to research data, children with disabilities and SEN are victimized more than their peers. The attitudes of teachers towards school bullying and the strategies they choose to implement, have a key role, both in prevention and in addressing harassment incidents in the school environment. The purpose of this study was to investigate the attitudes of preschool-teachers towards school bullying of children with disabilities and SEN attending integrated classes in general education preschools and strategies to tackle the phenomenon. The study involved a total of 100 preschool teachers, who worked in general education kindergartens (n = 50 special-education preschool teachers &amp; n = 50 general-education preschool teachers). Special education preschool teachers worked either in integrated classes, or in general education classes as parallel support. All preschool teachers completed; a) a scale of demographic characteristics, b) the Bullying Attitudes Questionnaire (Craig, Henderson &amp; Murphy, 2000; Byers, Caltabiano &amp; Caltabiano, 2011; Simos &amp; Stefou, 2015), examining preschool teachers attitudes towards school bullying of children with disabilities and SEN, attending integrated classes (attributed seriousness, empathy, intention of intervention) and c) the Handling Bullying Questionnaire (Bauman, Rigby &amp; Hoppa, 2008; Simos &amp; Stefou, 2015) examining five different ways of handling school bullying. The differences between the two groups for each factor were analysed using t-tests for independent samples (p≤ 0.05). The results showed that, preschool teachers appeared statistical important differences only towards the factor “empathy” in the Bullying Attitudes Questionnaire και towards the factors “working with the bully” and “enlisting other adults” in the Handling Bullying Questionnaire. In conclusion, Special-education preschool teachers showed more empathy in school-bullying incidents than general-education preschool teachers, while general-education preschool teachers demonstrated higher scores in the factors “working with the bully” and “enlisting other adults” in the Handling Bullying Questionnaire. Findings from this study provide grounds for concern regarding current practices in the training of educators and the development of appropriate programs to prevent and deal effectively with school bullying at pre-school age. Keywords: school bullying, integration, children with disabilities and Special Educational Needs, preschool teachers, attitudes, coping strategies of school bullying