Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού της Παναγίας του Αιτωλικού: Συμβολή στην εκκλησιαστική ξυλογλυπτική του 18ου αιώνα
Creators: name: Μυλωνά, Σοφία του Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: ξυλόγλυπτο τέμπλο
Αιτωλικό
ξυλογλυπτική
wood-carved iconostasis
Aitoliko
wood-carving

description: Ερευνητικός στόχος της παρούσας εργασίας είναι η ανάλυση του ξυλόγλυπτου τέμπλου του ναού της Παναγίας Αιτωλικού, που χρονολογείται στον 18ο αιώνα και ανήκει στη μεταβυζαντινή τέχνη. Όπως έχει επισημανθεί πολλές φορές στη βιβλιογραφία, τα έργα της περιόδου είναι έντονα επηρεασμένα από το μπαρόκ και τη δυτική τέχνη, με αποτέλεσμα μια έντονη διακοσμητική διάθεση και εκφραστικότητα. Έρευνες για το μεταβυζαντινό ξυλόγλυπτο τέμπλο έχουν γίνει σε πολλές περιοχές, αλλά όχι μέχρι στιγμής στην Αιτωλοακαρνανία. Το Αιτωλικό είναι μια πόλη που βρίσκεται στην περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας, στην Ελλάδα. Ο σημαντικότερος ναός της πόλης είναι ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που όμως είναι πιο γνωστός ως «Παναγία του Αιτωλικού». Ο ναός αυτός έχει αποδειχθεί πολύ ενδιαφέρων για τη μελέτη των ξυλόγλυπτων τέμπλων του 18ου αιώνα, καθώς διαθέτει ένα εξαιρετικό δείγμα αυτής της τέχνης, που χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Η διακόσμηση αυτού του τέμπλου αποτελεί εκδήλωση του μπαρόκ στυλ, όπως τελικά αφομοιώθηκε από τους ξυλογλύπτες στην Ελλάδα, με μια πληθώρα φυτικών διακοσμήσεων και μια τάση για φυσιοκρατική απεικόνιση αυτών των θεμάτων. Εκτός από την ανάλυση του συγκεκριμένου τέμπλου, πραγματοποιήθηκε αναλυτική βιβλιογραφική ανασκόπηση για την εξέλιξη του μεταβυζαντινού τέμπλου στην Ελλάδα, καθώς και τις ιδιαιτερότητες του Αιτωλικού τοπίου. Μέσα από τη μελέτη της δομής και διακόσμησης του τέμπλου αυτού του ναού, σε σύγκριση με άλλα τέμπλα της περιοχής, στόχος της ερευνήτριας ήταν να διατυπώσει μοτίβα και κοινά σημεία που χαρακτηρίζουν τα τέμπλα του Αιτωλικού και της ευρύτερης περιοχής ως ξεχωριστή ενότητα, υπογραμμίζοντας τα κοινά στοιχεία τόσο μεταξύ τους όσο και με άλλα ξυλόγλυπτα τέμπλα του ελληνικού χώρου.
description: The research objective of this study is the analysis of a wood-carved iconostasis from the region of Aitoliko, which dates to the 18th century and belongs to post-Byzantine art. As has been noted many times in the literature, the works of the period are strongly influenced by Baroque and Western art, resulting in a strong decorative mood and expressiveness. Research on the post-Byzantine wood-carved iconostasis has been done in many areas, but so far not in Aitoloakarnania. Aitoliko is a town located in the region of Aitoloakarnania, Greece. The most important temple of the town is the Church of the Dormition of the Virgin, but it is most commonly known as “The Panagia of Aitoliko”. This temple has proved very interesting towards the study of wood-carved iconostases in the 18th century, as it possesses a fine example of this art, dated in the second half of the 18th century. The decoration of this iconostasis is a manifestation of the baroque style, as it was ultimately assimilated by the sculptors in Greece, with a plethora of floral decorations and a tendency towards a natural depiction of these items. In addition to the analysis of this particular iconostasis, a detailed bibliographic review was carried out on the evolution of the post-Byzantine iconostasis in Greece, as well as the peculiarities of the Aetolian landscape. Through the study of the structure and decoration of the iconostasis in this temple, in comparison to other iconostases in the region, the researcher's goal was to formulate patterns and common points that characterize the Aetolian iconostases in general, as a distinct unit, underlining the common elements both among themselves and with other iconostases of the Greek landscape.