Η δυναμική έννοια της ύλης στην προκριτική και κριτική φιλοσοφία του I. Kant
Creators: name: Μπάσδος, Παναγιώτης Αργυρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Καντ
Ύλη
Φιλοσοφία της φύσης
Kant
Matter
Philosophy of nature

description: Στην παρούσα διπλωματική εργασία αντικείμενο πραγμάτευσης αποτελεί η δυναμική έννοια της ύλης, έτσι όπως αυτή αναπτύσσεται τόσο στα προκριτικά, όσο και στα κριτικά έργα του Immanuel Kant. Το πόνημα αποτελείται από μία εισαγωγή και δύο κεφάλαια. Στην Εισαγωγή ο συγγραφέας παραθέτει μία σύντομη ερμηνεία του προλόγου του κριτικού έργου του Kant Μεταφυσικές αρχές της φυσικής επιστήμης (1786), στο οποίο επιχειρείται η ανάπτυξη του καθαρού μέρους της εν λόγῳ επιστήμης εντός του πλαισίου του υπερβατολογικού ιδεαλισμού. Τα θέματα, τα οποία αναπτύσσονται εδώ, είναι τα εξής: α) η προτεραιότητα του χώρου (μορφής της εξωτερικής κατ’ αίσθησιν εποπτείας) έναντι του χρόνου ως προς την σύσταση της εμπειρίας (και όχι αναφορικά προς την μορφή των φαινομένων)· αποτέλεσμα αυτής της προτεραιότητας αποτελεί το γεγονός ότι η θεωρία περί του σώματος μπορεί να αποτελέσει γνήσια ή πραγματική επιστήμη. β) Η διαμάχη του Isaac Newton και του G. W. Leibniz σχετικά με την φιλοσοφία της φύσης. γ) Η ανάγκη ύπαρξης μεταφυσικών αρχών σε κάθε επιστήμη, η οποία διατείνεται καθολική και αναγκαία ισχύ των νόμων της. δ) Η σχέση της μεταφυσικής και των μαθηματικών στο πλαίσιο της διαμόρφωσης μιας ειδικής επιστήμης του σώματος. To πρώτο κεφάλαιο διαιρείται σε δύο ενότητες. Στην πρώτη εξετάζεται η δυναμική έννοια της ύλης, έτσι όπως αυτή εκφράζεται στον μακρόκοσμο, τουτέστιν στο σύμπαν. Ο Kant εδώ προσφέρει τόσο μία κοσμολογική, όσο και μία κοσμογενετική εξήγηση του τελευταίου. Βασικό χαρακτηριστικό αποτελεί το επαναλαμβανόμενο μοτίβο της συγκρότησης ολοένα και μικρότερων κοσμικών συναφειών. Το έργο, στο οποίο εκτίθενται οι απόψεις αυτές ονομάζεται Φυσική ιστορία του σύμπαντος (1755). Στην δεύτερη ενότητα εκτίθεται η μοναδολογική θεωρία του 1756 από το έργο Φυσική Μοναδολογία. Σε αυτήν ο Kant επιχειρεί να συνδυάσει την λεϊβνίτεια μεταφυσική με την νευτώνεια φυσική επιτελώντας τις κατάλληλες αλλαγές των συστημάτων αυτών. Κεντρικό στόχος είναι η ανάδειξη της θεωρίας περί της φυσικής μονάδας, η οποία καθ’ εαυτήν είναι άτομη και απλή, ενώ οι εξωτερικές σχέσεις της (φαινομενικά εκφραζόμενες ως δυνάμεις της άπωσης και της έλξης) συγκροτούν μία εκτατή οντότητα, η οποία πληροί τον χώρο. Τέλος, στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται η κριτική δυναμική έννοια της ύλης και, πιο συγκεκριμένα, το κεφάλαιο Δυναμική από τις Μεταφυσικές αρχές της φυσικής επιστήμης (1786). Στο πλαίσιο πλέον της φιλοσοφίας του υπερβατολογικού ιδεαλισμού αναπτύσσεται η εμπειρική έννοια της ύλης ως το κινητό στον χώρο και προκρίνεται το δυναμικό μοντέλο εξήγησης της φύσης έναντι του μηχανικού μοντέλου τoυ Lambert και άλλων
description: The object of inquiry in the present master’s thesis is the dynamical concept of matter, as it is formulated both in the pre-critical, as in the critical works of Immanuel Kant. This essay consists of one introduction and two chapters. In the Introduction the author presents a brief interpretation of the prologue of Kant’s work Metaphysical foundations of natural science (1786), in which the philosopher articulates the pure part of this science in the context of transcendental idealism. Here, certain philosophical themes are being discussed: a) the priority of space (the form of outer sensuous intuition) in respect with time regarding the constitution of experience (and not regarding the form of all appearances in general)· consequent to this priority is the fact that only the doctrine of body can be established as a proper science. b) The dispute of Isaac Newton and G. W. Leibniz concerning the philosophy of nature. c) The necessity of metaphysical principles in every science that claims universal and necessary validity of its laws. d) The relation of metaphysics and mathematics in the context of the formulation of a special science of the body. The first chapter is divided into two sections. In the first section I enquire into the dynamic notion of matter, as it is expressed in the macroscopic world, that is, in the universe. Kant here offers both a cosmological and a cosmogenetic explanation of the latter. One of the most fundamental characteristics of this theory is the universal law that is repeated in all cosmic systems. The work, in which these theories are exposed is the Universal natural history (1755). In the second section, I present the monadological theory of 1756 (Physical Monadology). In the latter work, Kant struggles to combine Leibnizian metaphysics with Newtonian physics, while revising them properly. The main purpose is the designation of the theory of the physical monad, which is in itself simple, whereas its external relations (phenomenally expressed as forces of repulsion and attraction) constitute a space-filling extended entity. Finally, in the second chapter, I examine the dynamical concept of matter in the critical period and, more specifically, the chapter titled Dynamics of the Metaphysica foundations of natural science (1786). Now in the context of transcendental idealism, Kant develops the empirical concept of matter as the movable in space and he promotes the dynamical model of nature in spite of the mechanistic one of Lambert and others