Μελέτη της ατμοσφαιρικής σωματιδιακής ρύπανσης σε χώρους μουσείου και επιπτώσεις στα υλικά έργων τέχνης
Creators: name: Παγωνά, Ευαγγελία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ατμοσφαιρική σωματιδιακή ρύπανση
Χώροι μουσείου
Επιπτώσεις σε υλικά έργων τέχνης (βερνίκια)
Atmospheric particulate pollution
Indoor air of museum
Impacts on materials of artworks (varnishes)

description: Στην παρούσα διπλωματική εργασία, γίνεται μελέτη της ατμοσφαιρικής σωματιδιακής ρύπανσης σε χώρους μουσείου και των επιπτώσεών της στα υλικά έργων τέχνης, και δη στα βερνίκια. Συγκεκριμένα, στην πρώτη φάση της εργασίας, πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες των ατμοσφαιρικών αιωρούμενων σωματιδίων PM10 (dp&lt;10μm) σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης για δύο περιόδους (θερινή και χειμερινή) ενώ πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες και σε χώρους της αποθήκης του μουσείου με σκοπό τη σύγκριση της ατμόσφαιρας στους εσωτερικούς χώρους. Ακολούθησε ποσοτικός προσδιορισμός των αιωρούμενων σωματιδίων καθώς και προσδιορισμός της χημικής τους σύστασης όσον αφορά τα όξινα συστατικά (Cl-, NO3-, SO4=) με τη μέθοδο της Ιοντικής Χρωματογραφίας. Η δεύτερη φάση της διπλωματικής εργασίας, περιλαμβάνει μετρήσεις που αφορούν στις επιπτώσεις της σωματιδιακής ρύπανσης σε υλικά έργων τέχνης και πιο συγκεκριμένα σε βερνίκια. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν αντικειμενοφόρες πλάκες (Microscope Slides) στις οποίες έγινε επικάλυψη με διάφορα είδη βερνικιών (φυσικά και συνθετικά) τα οποία τοποθετήθηκαν σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του μουσείου όπου παρέμειναν για 50 ημέρες. Μετά το πέρας των 50 ημερών, ακολούθησαν αναλύσεις για τον ποσοτικό προσδιορισμό της σκόνης που εναποτέθηκε στην επιφάνειά των αντικειμενοφόρων πλακών αλλά και τον προσδιορισμό της χημικής της σύστασης. Επιπλέον, με σκοπό την παρατήρηση της επιφάνειας των βερνικιών και της αποτιθέμενης σκόνης, ελήφθησαν φωτογραφίες με Οπτικό Μικροσκόπιο, με μεγένθυση x50, ενώ υπολογίστηκαν και οι τιμές L*a*b στον χρωματικό χώρο CIE 1976 (L*a*b) για την μέτρηση της γυαλάδας στα βερνίκια και πιθανή μείωση αυτής. Τέλος, έγιναν αναλύσεις στα ίδια τα βερνίκια ώστε να διαπιστωθεί πιθανή αλλοίωσή της χημικής τους δομής και πιο συγκεκριμένα ελήφθησαν φάσματα Φασματοσκοπίας Υπερύθρου (FTIR).
description: The object of the present thesis is the study of atmospheric particulate pollution in a museum and its impact on artwork materials. Specifically, in the first phase, sampling of particulate matter PM10 (dp&lt;10μm) took place indoors and outdoors of the Thessaloniki Museum of Byzantine Culture for two seasons (summer and winter), while samples have also been taken in places of storage of the museum in order to compare the indoor atmosphere. This was followed by quantification of the particulate matter as well as determination of their chemical composition regarding the acidic components (Cl-, NO3-, SO4=) by the method of Ion Chromatography. The second phase of the thesis includes analyses in order to identify effects of particulate air pollution on materials of artworks and particularly to varnishes. For this purpose, Microscope Slides which were coated with various types of varnish (natural and synthetic) were placed in indoor and outdoor museums places where they remained for 50 days. After the 50 days, analyses was performed for the quantification of the dust deposited on the surface of the slides and for the determination of dust’s chemical composition. Furthermore, in order to observe the varnish surface and the deposited dust, photographs were taken with an Optical Microscope with a magnification x50, while the values L*a*b were calculated in the color space CIE 1976 (L*a*b) for measuring the gloss of the varnishes and a possible reduction of this. Finally, measurements were made on the varnishes in order to determine a possible alteration of their chemical structure by using spectra of Infrared Spectroscopy (FTIR).