Το σκανδιναβικό κράτος πρόνοιας στη σκιά των θεσμικών οδών αντιμετώπισης της μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης
Creators: name: Σαξώνη, Κωνσταντίνα Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: σκανδιναβικό κράτος πρόνοιας
μεταναστευτική πολιτική
προσφυγική κρίση
Nordic Welfare State
immigration policy
refugee crisis

description: Στο επίκεντρο της ανά χείρας μελέτης βρίσκεται η συνάντηση των εννοιών του σκανδιναβικού μοντέλου εθνικής κάλυψης, της εκδηλωθείσας μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης εν έτει 2015 και της μεταναστευτικής πολιτικής που χάραζαν διαχρονικά τρεις σκανδιναβικές χώρες, η Σουηδία, η Δανία κι η Νορβηγία, προκειμένου να αναδειχθεί ο τρόπος αντιμετώπισης της κρίσης, υπό το πρίσμα της δοκιμασίας που τούτη έθεσε για το σκανδιναβικό κράτος πρόνοιας. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 υπήρξε προβληματισμός εν σχέσει με το αν πρέπει να εφαρμοστεί μια συγκλίνουσα μεταξύ των σκανδιναβικών χωρών περιοριστική “είσοδος του αλλοδαπού πολίτη” στη σκανδιναβική χερσόνησο ή αν το εθνικό μοντέλο κράτους πρόνοιας μπορεί να παραμείνει ανθεκτικό, ακόμη και σε περιόδους μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης. Με άλλη διατύπωση, τέθηκε το ερώτημα αν η μεταναστευτική πολιτική των σκανδιναβικών κρατών πρόνοιας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιτυχής, ακόμη και υπό καθεστώς μη φυσιολογικών συνθηκών. Προκειμένου να απαντηθεί το ερώτημα τούτο, στην παρούσα μελέτη, αφού οριοθετήθηκε η έννοια του σκανδιναβικού κράτους πρόνοιας, επισημάνθηκαν οι προσεγγίσεις της Σουηδίας, της Δανίας και της Νορβηγίας, αναφορικά με την πρόσβαση των αλλοδαπών στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, τη σχέση μεταξύ δικαιωμάτων κι υποχρεώσεων των αλλοδαπών στο πλαίσιο των προγραμμάτων κοινωνικής ενεργοποίησης και τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνική ενεργοποίηση συνδέθηκε με τις απαιτήσεις πολιτογράφησης, σε συνάρτηση με τις διαφορετικές ρυθμίσεις των χωρών αυτών για την εθνική ταυτότητα. Οι παρατηρήσεις που έγιναν συνθέτουν μια μάλλον πολύπλοκη εικόνα, καθώς εντοπίστηκαν τόσο κοινές, όσο και αποκλίνουσες τάσεις. Κι ενώ θα περίμενε κάποιος ότι το σκανδιναβικό κράτος πρόνοιας μετασχηματίστηκε κι επανακαθορίστηκε, προκειμένου να προσαρμοστεί στη δοκιμασία που έθεσε η μεταναστευτική και προσφυγική κρίση, τούτο ούτε αυτοπεριορίστηκε, ούτε συρρικνώθηκε. Αυτό σημαίνει ότι οι μεταρρυθμίσεις των πολιτικών ενεργοποίησης που έλαβαν χώρα δε μπορούν να ερμηνευθούν ως υποχώρηση από το εθνικό μοντέλο με ελιγμό προς μια ξεχωριστή εστίαση. Αντ' αυτού, έχουμε να κάνουμε με ένα κοινό χαρακτηριστικό αυτογνωσίας των σκανδιναβικών χωρών που αποτυπώνεται στα αντίστοιχα παραδοσιακά πρότυπα ενσωμάτωσης των μεταναστών και των προσφύγων, θέτοντας μάλιστα υπό αμφισβήτηση την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας σε μεταναστευτικά ζητήματα. Αυτή είναι και η θεμελιώδης αντίφαση των χωρών του Βορρά με τις λοιπές ευρωπαϊκές χώρες
description: The main focus of the present study, is the meeting of notions, of the Scandinavian model of the national coverage, of the emerging migration and refugee crisis in 2015 and the immigration policy, which has been set out over time, by three Nordic countries, Sweden, Denmark and Norway, for the purpose of featuring the way of how to handle the crisis, in the regard of challenge, posed on the Nordic Welfare State. Already in the late 1990s, have emerged concerns, over whether there should be legislated a converging among the Nordic countries restrictive “entrance of the third-country citizen” into the Scandinavian peninsula or if the national model of the welfare state can remain resistant, even in period of migration and refugee crisis. In other words, was raised the question if the Scandinavian welfare immigration policy could be described as successful, even under abnormal conditions. In order to answer this question, in the present study, after defining the concept of the Nordic Welfare State, were the approaches of Sweden, Denmark and Norway highlighted, regarding the access of the third-country citizen to the welfare system, the relation between the rights and obligations of the foreign citizen, within the framework of social activation was linked to naturalization requirements, in accordance with the different regulations of those countries regarding national identity. The remarks made, compose a rather complex image, as both common and diverging trends have been noticed. And while one would expect that the Nordic Welfare State has been reformed and set out, for the purpose of adapting to the challenge, posed by the migration and refugee crisis, neither has this been restricted nor downscaled. That means that the activation policy reforms that took place, cannot be interpreted as a retreat from the national model, maneuvering towards a separate focus. Instead, we have to deal with a common feature of Scandinavian self-awareness, reflected in the corresponding traditional models of the integration of immigrants and refugees, casting even doubt on the common European security policy on migration issues. This is also the fundamental contradiction between the countries of the North and the other European countries