title: Το φαινόμενο της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) στον εργασιακό χώρο της δημόσιας διοίκησης - Μελέτη περίπτωσης: Το διδακτικό προσωπικό στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης
title: The phenomenon of occupational exhaustion (burnout) in the workplace of public administration - Case study: Burnout in university teaching staff
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Ματσούκη, Αγγελική
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2022
Subjects: Επαγγελματική εξουθένωση
Ψυχική υγεία
Δημόσια διοίκηση
Ανώτατη Εκπαίδευση
Διδάσκοντες
Εργαζόμενοι
Εκπαιδευτικοί
Burnout

description: Ο σύγχρονος κόσμος της εργασίας απαιτεί ολοένα και περισσότερα από τους εργαζόμενους. Ευέλικτες μορφές απασχόλησης, υπερβολικά ωράρια εργασίας, αλλαγές θέσεων, απαιτήσεις σε αυξημένα προσόντα και δεξιότητες, δημιουργούν φαινόμενα άγχους, στρες και επαγγελματικής εξουθένωσης που επενεργούν αρνητικά στη σωματική και ψυχική υγεία. Το φαινόμενο της επαγγελματικής εξουθένωσης έχει απασχολήσει ιδιαίτερα τους ερευνητές, καθώς παρατηρείται μια αυξητική πορεία που ταλανίζει πλήθος εργαζομένων από όλες τις κοινωνικές τάξεις. Το σύνδρομο αυτό επιδρά και στο διδακτικό προσωπικό των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ενώ κρίνεται σημαντική η κατανόηση και η ανάπτυξη στρατηγικών αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων που θα βοηθήσουν τα άτομα να αναπτύξουν κατάλληλες στάσεις και δεξιότητες που θα τους οδηγήσουν στην επιτυχημένη προσαρμογή και διαχείριση δυσκολιών που ίσως κάνουν την εμφάνισή τους. Στη σημερινή εποχή της υγειονομικής κρίσης και του ψηφιακού μετασχηματισμού η υγεία των ανθρώπων αποτελεί αδιαμφισβήτητο αγαθό για τη διασφάλιση του οποίου όλες οι κοινωνίες δαπανούν σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων τους. Οι ραγδαίες οικονομικές και κοινωνικοπολιτικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών, η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας και της παγκοσμιοποίησης, αλλά και οι πιο πρόσφατες όπως η δημοσιονομική και υγειονομική κρίση που έπληξαν τον παγκόσμιο κοινωνικό ιστό τα τελευταία χρόνια, έχουν συντελέσει στη διαμόρφωση νέων συνθηκών στην αγορά εργασίας: εκτεταμένη ανεργία, υποαπασχόληση, ελαστικές μορφές εργασίας, υπερβολικά ωράρια, εντεινόμενες εργασιακές απαιτήσεις, τηλεργασία, γενικευμένη εργασιακή ανασφάλεια. Ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι παρουσιάζουν συμπτώματα εργασιακού άγχους, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που αυτό μεταλλάσσεται και καταλήγει σε σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout). Το άτομο καλείται πλέον να ανταπεξέλθει στις αντίξοες συνθήκες εργασίας ξεπερνώντας τα όρια της επαγγελματικής ανθεκτικότητας. Τα τελευταία χρόνια το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) συναντάται όλο και συχνότερα στο χώρο της δημόσιας διοίκησης και ιδιαίτερα στο διδακτικό προσωπικό της ανώτατης εκπαίδευσης, με τους εργαζόμενους να προσπαθούν να ανταποκριθούν όσο πιο αποτελεσματικά γίνεται στα καθήκοντά τους, αντιμετωπίζοντας πλήθος προβλημάτων προκειμένου να οργανώσουν την εργασία τους, που στην πράξη, αδυνατεί να κατανοήσει την εκτίμηση της επικινδυνότητας και να τους προσφέρει την κατάλληλη υποστήριξη μέσω σχεδίων δράσης και παρεμβάσεων για την αποφυγή οποιονδήποτε αρνητικών εξελίξεων. Το στρες, το άγχος, οι υπερβολικές ώρες εργασίας, η αντίσταση στην αλλαγή, τα πολλαπλά καθήκοντα που ταλανίζουν όχι μόνο τους δημοσίους υπαλλήλους αλλά και τους διδάσκοντες στην ανώτατη εκπαίδευση και κυρίως, αυτούς που εργάζονται με αυταπάρνηση και συνείδηση για να ανταποκριθούν όσο το δυνατόν πιο επάξια στο καθήκον των δημόσιων λειτουργιών που τους έχει ανατεθεί από το κράτος, λειτουργούν ως ωρολογιακή βόμβα που μπορεί να τους οδηγήσει σε πολλαπλά προβλήματα. Επιλέγοντας να ασχοληθούμε με το φαινόμενο της επαγγελματικής κόπωσης στη δημόσια διοίκηση με έμφαση στο διδακτικό προσωπικό της ανώτατης εκπαίδευσης, κρίνεται αναγκαίο να επισημάνουμε πως η αντιμετώπισή του πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τις πολιτικές υγείας, καθώς αποτελεί έναν κίνδυνο, όχι μόνο για τους εργαζόμενους-διδάσκοντες, αλλά για το ίδιο το κράτος και τα συστήματα υγείας που πρέπει να ανταποκριθούν στο δύσκολο και δαπανηρό έργο της αντιμετώπισής του.