Δίγλωσσοι Ηλικιωμένοι και Εκτελεστικές Λειτουργίες
Creators: name: Κεραμιδά, Ευαγγελία Αθανάσιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Γήρας
Διγλωσσία
Εκτελεστικές λειτουργίες
Aging
Bilingualism
Executive functions

description: Είναι ευρέως γνωστό ότι, από τη μία πλευρά, το γήρας συσχετίζεται με συγκεκριμένα γνωστικά ελλείμματα, ενώ, από την άλλη πλευρά, η διατήρηση του γνωστικού αποθέματος μπορεί να ισοσταθμίσει σε κάποιο βαθμό τα ελλείμματα αυτά. Ένας από τους παράγοντες που θεωρούνται ευεργετικοί για τη διατήρηση του γνωστικού αποθέματος στην υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι η διγλωσσία. Πράγματι, συμπτώματα άνοιας εμφανίζονται στους δίγλωσσους πιο αργά σε σύγκριση με τους μονόγλωσσους αντίστοιχης ηλικίας. Πιο συγκεκριμένα, η διγλωσσία έχει συσχετιστεί με τις πιο καλοδιατηρημένες εκτελεστικές λειτουργίες στο γήρας, αλλά και με χαμηλότερου επιπέδου επίδοση στις λεξικές διεργασίες, σε σύγκριση με τη μονογλωσσία. Η πρώτη υπόθεση της παρούσα έρευνας ήταν ότι οι δίγλωσσοι ηλικιωμένοι θα εμφανίσουν υψηλότερη επίδοση σε έργα υψηλότερης τάξης γνωστικών ικανοτήτων, δηλαδή, σε έργα εκτελεστικών λειτουργιών. Θεωρήθηκε, ακόμα, ότι οι μονόγλωσσοι ηλικιωμένοι θα ξεπεράσουν τους δίγλωσσους σε μετρήσεις γνωστικής ικανότητας που απαιτούν λεξικές διεργασίες. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε μία ομάδα 10 κυρίαρχων δίγλωσσων ηλικιωμένων, ομιλητών της ελληνικής και μίας άλλης αλφαβητικής γλώσσας, και σε μια δεύτερη ομάδα 10 μονόγλωσσων ηλικιωμένων της ελληνικής γλώσσας. Οι δύο ομάδες ήταν εξισωμένες ως προς την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και το φύλο. Η εκτελεστική λειτουργία εξετάστηκε μέσω μίας δοκιμασίας για την εργαζόμενη μνήμη, ενός έργου που μετρά τον μακροπρόθεσμο χωροταξικό σχεδιασμό και μέσω υπο-έργων μίας σύντομης δοκιμασίας για τη γενική γνωστική ικανότητα, η οποία περιλαμβάνει, επίσης, υπο-έργα που απαιτούν λεξικές διεργασίες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι δίγλωσσοι είχαν την τάση να εμφανίσουν υψηλότερη επίδοση στα έργα εκτελεστικής λειτουργίας. Ωστόσο, αναφορικά με τη γενική γνωστική ικανότητα, οι μονόγλωσσοι ηλικιωμένοι σημείωσαν σημαντικά υψηλότερη επίδοση. Ως εκ τούτου, το πλεονέκτημα των δίγλωσσων όσον αφορά τη διατήρηση των εκτελεστικών λειτουργιών στο γήρας δεν υποστηρίχθηκε με σαφήνεια. Από την άλλη πλευρά, ένα μειονέκτημα στη γενική γνωστική ικανότητα πιθανώς λόγω των ελλειμμάτων στις λεξικές διεργασίες, σε σύγκριση με τους μονόγλωσσους, αναδύθηκε και συζητήθηκε.
description: It is well-known that on the one hand, aging is accompanied with specific cognitive deficits while, on the other hand, cognitive reserve can compensate for these decrements to some extent. One of the factors that are considered beneficial for the cognitive reserve in the extant literature is bilingualism. Indeed, symptoms of dementia appear to bilinguals later compared to their monolingual peers. In particular, bilingualism has been associated with well-preserved executive functions in aging but a lower-level lexical processing performance, as compared to monolingualism. The first hypothesis of the present study was that bilingual older adults would display higher score in higher-order cognitive abilities’ tasks that is, in executive functioning tasks. It was also assumed that monolingual older adults would outperform bilinguals in cognitive ability measures that require lexical processing. The participants were divided into an older adult group of 10 dominant bilingual speakers of Greek language and of another alphabetic language, and a second older adult group of 10 monolingual speakers of Greek language, matched in age, educational level and gender. Executive functioning was examined via a working memory test, a task measuring long-term spatial planning, and subtasks of a short test of general cognitive ability which also includes subtasks requiring lexical processes. The results showed that bilinguals tended to display higher performance in executive functioning tasks. However, in relation to general cognitive ability, monolingual older adults had significantly higher performance. Hence, the bilinguals’ advantage as regards the maintenance of executive functions in aging was not clearly supported. On the other hand, a disadvantage in general cognitive ability probably due to deficits in lexical processes, as compared to monolinguals was emerged and discussed.