Μελέτη των στεφανιαίων αρτηριών και των ανατομικών τους παραλλαγών με τη μέθοδο της αξονικής στεφανιογραφίας
Creators: name: Χάβαρη, Χριστιάνα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Στεφανιαίες αρτηρίες
Παραλλαγές
Ανωμαλίες
Αιφνίδιος καρδιακός θάνατος
Αξονική στεφανιογραφία
Coronary arteries
Variations
Anomalies
Sudden cardiac death
CT coronary angiography

description: Εισαγωγή: Οι παραλλαγές της τυπικής ανατομίας των στεφανιαίων αρτηριών έχουν τη βάση τους στην εμβρυολογία και απαντώνται σε μικρό ποσοστό στον γενικό πληθυσμό. Αν και συνήθως ασυμπτωματικές, η γνώση τους έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία, καθώς η στεφανιαία νόσος αποτελεί κορυφαία και αυξανόμενη αιτία νοσηρότητας και θνητότητας στον Δυτικό κόσμο. Λίγες από τις ανωμαλίες αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε κλινική σημειολογία, πολλές φορές ακόμη και σε θάνατο. Ειδικά, ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος σε νεαρούς ενήλικες και σε αθλητές, οφείλεται στην παρουσία συγγενούς ανωμαλίας στο δίκτυο των στεφανιαίων αρτηριών και αποτελεί τη δεύτερη σε συχνότητα αιτία. Στην ταυτοποίηση των ανωμαλιών αυτών σημαντικός αρωγός είναι η μέθοδος της αξονικής στεφανιογραφίας, που παρέχει την πιο ολοκληρωμένη και λεπτομερή απεικόνιση του στεφανιαίου αγγειακού δικτύου, συγκριτικά με άλλες απεικονιστικές τεχνικές, και επιπλέον πλεονεκτεί επειδή είναι μη επεμβατική μέθοδος. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η αναγνώριση της τυπικής μορφής του στεφανιαίου αγγειακού δικτύου και των παραλλαγών του. Επιπλέον διερευνάται η επίδραση του φύλου στα παραλλαγμένα πρότυπα της στεφανιαίας αρτηρίας και των βασικών κλάδων της. Ειδικότερα, οι ανωμαλίες που μελετώνται σχετίζονται με την έκφυση, την πορεία, τον τερματισμό και με τη δομή του στελέχους του κάθε αγγείου. Η εκτίμησή τους γίνεται με τη μέθοδο της αξονικής στεφανιογραφίας, της οποίας τα οφέλη τονίζονται στην παρούσα μελέτη. Υλικό &amp; Μέθοδος: Το δείγμα αποτελείται από 311 αξονικές στεφανιογραφίες ασθενών που διενεργήθηκαν σε βάθος χρόνου ενός έτους (2018) στο Ακτινολογικό Εργαστήριο του Γ.Ν.Θ. «Παπαγεωργίου». Πρόκειται για 198 άνδρες ασθενείς και 113 γυναίκες. Το πρότυπο ταξινόμησης των ανωμαλιών των στεφανιαίων αρτηριών που επιλέχθηκε να ακολουθηθεί βασίσθηκε στη μελέτη των Angelini και συν. (2007). Αποτελέσματα: Ανωμαλίες στις στεφανιαίες αρτηρίες εντοπίσθηκαν σε 76 περιπτώσεις (24,44%), εκ των οποίων 50 άνδρες και 26 γυναίκες. Συχνότερα απαντήθηκαν οι εγγενείς ανωμαλίες (20,58%) με συχνότερη εξ αυτών την παρουσία μυοκαρδιακής γέφυρας (16,40%) στον αριστερό πρόσθιο κατιόντα κλάδο. Ακολούθησαν οι ανωμαλίες έκφυσης και πορείας (2,57%), στις οποίες συχνότερη ήταν η έκτοπη υψηλή θέση του στομίου εντός του σύστοιχου κόλπου του Valsalva (2,25%, 7 περιστατικά). Ανωμαλίες κατάληξης, με τη μορφή της αρτηριοφλεβώδους επικοινωνίας ταυτοποιήθηκαν σε 2 περιπτώσεις (0,64%). Συμπεράσματα: Η εξοικείωση με την τυπική ανατομία των στεφανιαίων αγγείων και η αναγνώριση των παραλλαγών της έχουν τεράστια σημασία στη διαχείριση των ασθενών με στεφανιαία νόσο. Η γνώση τους κρίνεται άκρως σημαντική για την πρόληψη και αντιμετώπιση των σπάνιων αλλά κλινικά σοβαρών συνεπειών τους, όταν πρόκειται για «κακοήθεις» μορφές, ειδικά στις περιπτώσεις του αιφνίδιου θανάτου αθλητών και νεαρών ενηλίκων. Σημαντικός αρωγός στη διαδικασία αυτή είναι η λεπτομερής εικόνα που παρέχει η εύκολα προσβάσιμη και χαμηλού κόστους αξονική στεφανιογραφία.
description: Introduction: Coronary artery variations arise from events during the embryonic life, they are encountered only in a small portion of the general population and in the majority of the cases they are asymptomatic. Nonetheless, the continuous increase of the coronary artery disease-related mortality and morbidity in the Western World render the awareness of the coronary variations presence of utmost importance. Some of the variations may even result in symptoms of a variety of clinical significance, even more in sudden cardiac death. More specific, as far as the young adults and athletes concern, coronary anomalies is the second most common reason of sudden death. Computed Tomography Coronary Angiography (CT-Coronography) is a modern imaging technique that provides an integrated and meticulous visualisation of the coronary arterial web of the myocardium. Apart from the predominance in imaging sensitivity, compared to other imaging methods, CT Coronary Angiography has also the advantage of being a non-interventional imaging technique. Purpose: This dissertation aims for the recognition of the typical coronary artery tree architecture, as well as its possible aberrations. The impact of the sex on the aberrant patterns of the coronary arteries and their main branches is also studied. In particular, anomalies of origin and course, termination and intrinsic anomalies as well are thoroughly investigated. The assessment of the coronary arterial structure is accomplished by means of the advantageous CT Coronary Angiography. Material and Methods: The study sample comprises 311 patients who underwent CT Coronary Angiographies in the Radiology Department of “Papageorgiou” General Hospital of Thessaloniki during the year 2018. 198 male and 113 female patients are included. The assortment of the coronary artery variations is based on a classification proposal by Angelini et al (2007). Results: Coronary artery anomalies were found in 76 cases (24.44%), of whom 50 patients were males and 26 females. Most commonly patients present with intrinsic anomalies (20.58%), with myocardial bridge of the left anterior descending branch leading among them (16.40%). Anomalies of origin and course come next in line (2.57%) and the most common anomaly of this group is the ectopic (high) coronary ostium within the typical Valsalva sinus (2.25% , 7 cases). Termination anomalies, in form of fistula, were encountered only in 2 cases, presenting the 0.64% of the studied population. Conclusion: The familiarisation with the typical coronary anatomy and the recognition of the coronary variations represent significant aspects of the management of patients presenting coronary artery disease. Knowledge of coronary anomaly presence plays vital role in preventing or addressing the possible clinical consequences of the “malignant” anomalies, even though they are relatively rare. This is extremely important in cases of sudden cardiac death in young adults and athletes. A useful diagnostic tool for this process is CT-Coronary Angiography, which provides detailed images of the coronary anatomy, is cost effective, accessible and non-interventional as well.