Η Επαρχία της Προύσας κατά τον 19ο αιώνα εώς και το 1922 (Εκκλησιαστική Ιστορία – Εκπαιδευτική και Κοινωνική Δραστηριότητα)
Creators: name: Χατζόπουλος, Αθανάσιος Παναγιώτης Ιωάννη-Ιωακείμ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Θεολογία
Προύσα
Εκκλησιαστική Ιστορία
Theology
Boursa
Church History

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη τοπική και την εκκλησιαστική ιστορία της Προύσας καθώς και όλων των Ελληνορθόδοξων κοινοτήτων της που υπάγονται σε αυτήν τόσο εκκλησιαστικά όσο και διοικητικά. Επιπλέον παρουσιάζονται οι σημαντικότερες μονές και άγιες μορφές που έζησαν και αγίασαν στην ευρύτερη περιοχή της Προύσας. Σκοπός της συγκεκριμένης μελέτης είναι να αναδειχθεί η πλούσια ιστορία της Προύσας καθώς και να εξεταστεί η εξέλιξη των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων της από το 19ο αιώνα έως και το 1922, σαν ένα παράδειγμα ή σαν μία από τις πολλές εκφράσεις της εξέλιξης του συνόλου του χώρου της βορειοδυτικής Μικράς Ασίας. Ειδικότερα η Προύσα είναι κτισμένη στους πρόποδες του Ολύμπου της Βιθυνίας, δίπλα σε μία εύφορη πεδιάδα. Η Προύσα υπήρξε η σπουδαιότερη πόλη των Βιθυνών, έθνους βαρβαρικού, όπου κατά την αρχαιότητα κατοίκησε στη συγκεκριμένη περιοχή, η οποία και για το λόγο αυτό ονομάστηκε Βιθυνία. Η συγκεκριμένη φυλή εξελληνίστηκε από τον 2ο αι. π.Χ. . Η Προύσα ιδρύθηκε το 183 ή 185 π.Χ. από τον Προυσία τον Α’, ο οποίος της έδωσε το όνομα του. Στην Προύσα ο Χριστιανισμός άρχισε να διαδίδεται από την πρώτη κιόλας εκατονταετηρίδα και εξαπλώθηκε με γρήγορους ρυθμούς. Η Προύσα ήδη από τα τέλη του 3ου αιώνα μ.Χ. αποτελούσε έδρα επισκοπικού θρόνου. Στους αμέσως επόμενους αιώνες αρχίζουν και δημιουργούνται πολλά μοναστήρια στην ευρύτερη περιοχή της Προύσας. Γύρω από τα μοναστήρια ιδρύθηκαν οικισμοί αρχικά για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες των ανθρώπων που εργάζονταν σε αυτά. Σταδιακά πολλοί άνθρωποι κυρίως από περιοχές της Θράκης, μετοικίζουν στη συγκεκριμένη περιοχή . Η περιοχή του Ολύμπου της Προύσας, εξαιτίας και των μοναστηριών γνωρίζει μεγάλη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Ο θρόνος αυτός υπαγόταν αρχικά στη μητρόπολη Νικομήδειας και μόλις το 1087 ανακηρύχθηκε σε ανεξάρτητη μητρόπολη, αρχικά ως θεουπόλεως και έπειτα ως Προύσας . Η μητρόπολη Προύσας, δέκατη Τρίτη κατά την τάξη σύμφωνα με το Συνταγμάτιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ήταν σε σχέση με άλλες μητροπόλεις περιορισμένη. Όμως στους επόμενους αιώνες, με αποκορύφωμα τον 19ο αιώνα τόσο η Προύσα όσο και η μητρόπολή της εξελίχθηκαν σε όλα τα επίπεδα τόσο οικονομικά όσο και εκκλησιαστικά. Κατά το 19ο αιώνα η Προύσα παρουσίασε σπουδαία οικονομική ανάπτυξη που οφείλετε στην άνθιση διαφόρων επαγγελματικών κλάδων, όπως το εμπόριο, η αλιεία, η βιομηχανία κυρίως του μεταξιού, η σηροτροφία και η αμπελουργία. Παράλληλα το οθωμανικό κράτος προχώρησε εκείνη τη περίοδο σε μεταρρυθμίσεις και στη παραχώρηση πολιτικών δικαιωμάτων στις ελληνορθόδοξες χριστιανικές κοινότητες. Όλα τα παραπάνω είχαν ως συνέπεια να δημιουργηθούν σπουδαία ελληνικά εκπαιδευτήρια, ναοί καθώς και να αυξηθεί σημαντικά ο ελληνορθόδοξος πληθυσμός στην περιοχή. Ωστόσο το 1922 με τα τραγικά γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής οι Έλληνες της Προύσας κατέφυγαν στα λιμάνια των Μουδανιών και της Κίου και από εκεί μετοίκισαν οριστικά στην Ελλάδα. Η μητρόπολη Προύσης παραμένει μέχρι και σήμερα ενεργή με αξιοσημείωτο έργο αν και έχει απολέσει από τη περιοχή το ορθόδοξο ποίμνιό της.
description: This thesis explores the local and ecclesiastical history of Bursa, as well as all the Greek Orthodox communities under its jurisdiction, both ecclesiastically and administratively. Furthermore, it presents the most significant monasteries and holy figures who lived and were sanctified in the broader region of Bursa. The aim of this study is to highlight the rich history of Bursa and examine the development of its Greek Orthodox communities from the 19th century until 1922, as an example or one of the many expressions of the evolution of the entire region of northwestern Asia Minor. Bursa is located at the foot of Mount Olympus in Bithynia, next to a fertile plain. It was the most important city of the Bithynians, a barbarian nation that inhabited this area in antiquity, which was thus named Bithynia. This tribe was Hellenized from the 2nd century BC. Bursa was founded in 183 or 185 BC by King Prusias I, who gave the city his name. Christianity began to spread in Bursa from the very first century AD and expanded rapidly. By the end of the 3rd century AD, Bursa was already the seat of a bishopric. In the following centuries, many monasteries were established in the broader region of Bursa. Villages were founded around these monasteries, initially to serve the needs of the people working there. Over time, many people, mostly from Thracian regions, migrated to this area. The region of Mount Olympus in Bursa, due to the monasteries, experienced significant economic and social development. Initially, this episcopal throne was under the Metropolis of Nicomedia, and only in 1087 was it declared an independent metropolis, first as Theoupolis and later as Bursa. The Metropolis of Bursa, thirteenth in order according to the Constitution of the Ecumenical Patriarchate, was relatively small compared to other metropolises. However, in the following centuries, peaking in the 19th century, both Bursa and its metropolis developed on all fronts, economically and ecclesiastically. In the 19th century, Bursa experienced significant economic growth, due to the flourishing of various industries such as commerce, fishing, silk manufacturing, sericulture, and viticulture. At the same time, the Ottoman state carried out reforms and granted political rights to the Greek Orthodox Christian communities. These developments resulted in the establishment of important Greek educational institutions and churches, as well as a significant increase in the Greek Orthodox population of the region. However, in 1922, with the tragic events of the Greco-Turkish War and the destruction of Asia Minor, the Greeks of Bursa fled to the ports of Mudanya and Kios and, from there, permanently relocated to Greece. The Metropolis of Bursa remains active to this day with remarkable work, even though it has lost its Orthodox flock in the region.