Το Μοτίβο tου Ερπετού στις Κοσμογονίες της Αρχαίας Μεσοποταμίας και του Βιβλικού Ισραήλ
Creators: name: Τσιρέλη, Ευλαμπία Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ερπετό
Βίβλος
Παλαιά διαθήκη
Μεσοποταμία
Serpent
Bible
Old testament
Mesopotamia

description: Στην παρούσα διατριβή μελετώνται οι παραδόσεις της αρχαίας Μεσοποταμίας και Αιγύπτου όσον αφορά εικονογραφικές παραστάσεις και μυθολογικές διηγήσεις περί της μάχης του χάους, με κεντρικό μοτίβο το ερπετό, και η ενδεχόμενη επίδραση και έκταση αυτών στην παράδοση του βιβλικού κειμένου. Επιπλέον, ο τρόπος κατά τον οποίον οι ιδέες αυτές επιδρούν επί των βιβλικών περιγραφών περί της γέννησης και δομής του σύμπαντος, αλλά και επί εκείνων των αναφορών σε αρχέγονα ερπετά. Παράλληλα, πραγματοποιείται μια προσπάθεια να καταδειχθεί το κατά πόσον αυτές οι αναφορές και η γνωριμία με το πλαίσιο μέσα στο οποίο γεννήθηκαν μπορούν να βοηθήσουν σε σαφέστερη κατανόηση των βιβλικών αφηγήσεων. Ξεκινώντας από το ζητούμενο, που είναι το πώς προέκυψαν οι αναφορές σε αρχέγονα ερπετά -π.χ. Λεβιάθαν, Τανίν, Ραάβ- στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης όπως στους Ψαλμούς, στον Ησαΐα, στον Ιεζεκιήλ, στον Ιώβ και στον Δανιήλ, παρακολουθούμε την πορεία του ερπετού στην εικονογραφία και γραμματεία της Μεσοποταμίας και Αιγύπτου -όσον αφορά τον ρόλο του ως κοσμολογικό, κυρίως, μοτίβο-, τη χρήση του από τους βιβλικούς συγγραφείς και, εν τέλει, τη σημασία του στο βιβλικό κείμενο. Με τη βοήθεια των πηγών και των παραδόσεων, αναζητείται η αρχική μορφή μιας παράδοσης –εν προκειμένω ο μύθος που υποφώσκει των βιβλικών όρων όπως “δράκος”, “Ραάβ”, “Λεβιάθαν” κ.λπ.– μέχρι την τελική καταγραφή της, μελετώντας παράλληλα την ιστορική και θεολογική πορεία της που θα βοηθήσει στη συνθετική φάση της ερμηνευτικής διαδικασίας. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναδειχθεί ο τρόπος κατά τον οποίο διάφορες αρχαίες παραδόσεις συναντήθηκαν και αλληλοεπίδρασαν μέχρι που χρησιμοποιήθηκαν στην παράδοση του βιβλικού κειμένου.
description: In this thesis, the traditions of ancient Mesopotamia and Egypt are studied in terms of pictorial representations and mythological narratives about the battle of chaos, with the central motif of the serpent/dragon, and the possible effect and extent of these in the tradition of the biblical text. Furthermore, the way in which these ideas affect the biblical descriptions of the birth and structure of the universe, but also those references to primordial serpents. At the same time, an attempt is made to show whether these references and the context in which they were born can help in a clearer understanding of the biblical narratives. Starting with the question, which is how the references to primitive serpents and dragons came about - e.g. Leviathan, Tanin, Rahab - in the books of the Bible such as in Psalms, Isaiah, Ezekiel, Job and Daniel, we follow the course of the serpent in the iconography and writings of Mesopotamia and Egypt - in terms of its role as cosmological, mainly, motif-, its use by the biblical writers and, ultimately, its significance in the biblical text. With the help of sources and traditions, the original form of a tradition is sought – in this case the myth that underlies the biblical terms such as “dragon”, “Rahab”, “Leviathan”, etc. – until its final recording, studying at the same time its historical and theological course which will help in the synthetic phase of the interpretative process. The purpose of this work is to highlight the way in which various ancient traditions met and interacted until they were used in the transmission of the biblical text.