Το θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης της ελληνικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση.:
Creators: name: Δανιήλ, Γεώργιος Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: διαπολιτισμική εκπαίδευση
εκπαιδευτική πολιτική
θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης
intercultural education
educational policy
institutional management

description: Στην εργασία εξετάζεται ο τρόπος μετάβασης στη σύγχρονη πολυπολιτισμική ελληνική πραγματικότητα, τα προβλήματα που αυτή έφερε στη σχολική καθημερινότητα και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η ετερότητα από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Αναλύεται η ανάγκη για μια εκπαιδευτική πολιτική διαχείρισης της ετερότητας, όπως αυτή προέκυψε από τη σταδιακή μετατροπή της ελληνικής κοινωνίας σε πολυπολιτισμική καθώς και η θεσμική και νομοθετική αντιμετώπιση της ετερότητας, ως πολιτική επιλογή των ελληνικών κυβερνήσεων τα τελευταία χρόνια μέσα από τα σχετικά νομοθετήματα. Αναλύεται η ελληνική εκπαιδευτική πολιτική, όπως αυτή εκφράστηκε μέσα από τα διαπολιτισμικά σχολεία, τις τάξεις υποδοχής, τα φροντιστηριακά τμήματα και τα εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις. Αναλύεται η νομοθετική στοχοθεσία, ο νόμος 2413 του 1996 και παρατίθεται πίνακας όλων των σχετικών νομοθετημάτων (νόμοι, προεδρικά και βασιλικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις και εγκύκλιοι του Υπουργείου Παιδείας). Η ελληνική εκπαιδευτική πολιτική πέρασε από την ελληνική «μονοπολιτισμική» πραγματικότητα, την ελληνική «ομοιογένεια» και τον ελληνικό εθνοκεντρισμό στην ανάγκη αντιμετώπισης μιας νέας εκπαιδευτικής πραγματικότητας όπου οι «άλλοι» βρέθηκαν εντός του ελληνικού σχολείου μετατρέποντας την εκπαιδευτική διαδικασία σε μια σύνθετη διαδικασία διαχείρισης της ετερότητας. Ο έλληνας εκπαιδευτικός βρέθηκε αντιμέτωπος με τη νομοθετημένη εκπαιδευτική πολιτική αφενός και τη δική του «εκπαιδευτική πολιτική» αφετέρου μέσα από τις μακροχρόνια παγιωμένες αντιλήψεις του. Η εκπαιδευτική πολιτική, πέραν της θεσμικής της έκφανσης, εκφράστηκε στην πράξη μέσα από ένα σύνθετο πλέγμα εκπαιδευτικών συγκρούσεων και αλληλεπιδράσεων. Πρωτόγνωρες εκπαιδευτικές πρακτικές, διαπολιτισμικά αναλυτικά προγράμματα, αλλαγές στο περιεχόμενο των ελληνικών αναλυτικών προγραμμάτων έκαναν την εμφάνισή τους στο ελληνικό σχολείο. Παράλληλα με την ανάπτυξη του θεσμικού πλαισίου υποστήριξης της πολυπολιτισμικότητας αναπτύχθηκαν στην πράξη πλέον (μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα, το διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγραμμάτων σπουδών, τα νέα αναλυτικά προγράμματα σπουδών) και όχι μόνον θεωρητικά, τα μοντέλα αντιμετώπισης των πολιτισμικών διαφορών, η διαχείριση της ετερότητας και ο πολιτισμικός πλουραλισμός. Ο πολιτισμικός πλουραλισμός αποδείχθηκε ο κανόνας, ενώ η πολιτισμική ομοιογένεια μιας σχολικής μονάδας η εξαίρεση. Σε επίπεδο σχολικού προγράμματος σπουδών η διαπολιτισμική εκπαίδευση προσεγγίζεται από τουλάχιστον δύο προοπτικές. Την επίσημη διαπολιτισμική εκπαίδευση, που σημαίνει ότι τα σχολεία εφαρμόζουν προγράμματα, που προωθούν τις διαπολιτισμικές αξίες και τις ενσωματώνουν στην καθημερινή σχολική δραστηριότητα και την άτυπη διαπολιτισμική εκπαίδευση, που έχει παρόμοιους σκοπούς με την επίσημη, αλλά στο πλαίσιο του σχολείου μπορεί να λειτουργήσει με άλλες μεθόδους και διαδικασίες, αποφεύγοντας τις άκαμπτες δομές και τις παραδοσιακούς θεσμικούς κανόνες. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, δύσκολα θα μπορούσε να είναι κάποιος αισιόδοξος κοιτάζοντας το μέλλον. Η επάνοδος σε μια κοινωνία οξυμένων ανισοτήτων, δείχνει να φέρνει μαζί της τον καταποντισμό των κοινωνικών κατακτήσεων όλων των τελευταίων ετών. Η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, η συντηρητικοποίηση που γεννά ο φόβος και η ανασφάλεια για το μέλλον, αποτελούν ένα περιβάλλον που θέτει φραγμούς στην ανάπτυξη ενός θεσμικού πλαισίου που να ευνοεί την πολιτισμικά πλουραλιστική εκπαίδευση. Ο μαθητής, όμως, που δεν έχει ίχνος ενδιαφέροντος για τα επιτεύγματα του πολιτισμού του, δύσκολα θα βρει κάποια αξία στα επιτεύγματα των άλλων. Ας ελπίσουμε πως το διαπολιτισμικό σχολείο θα είναι από τους θεσμούς που θα αντέξουν.
description: In this essay, the transition to the modern multicultural Greek reality, the problems caused to the school reality and the way that this situation was handled by the Greek educational system are examined. It is also analyzed the need for an educational policy of managing heterogeneity, caused gradually by the transformation of the Greek society into a multicultural one and also the institutional and legislative management of heterogeneity, as a political choice of the Greek governments during the last years with the relative legislation. It is analyzed the Greek educational policy, as it was expressed by the intercultural schools, the reception classes, the tutorial classes and the educational programs and actions. Furthermore it is analyzed the legislative objective, the law 2413 of 1996 and a table is also provided with all the relevant legislation (laws, presidential and royal decrees, ministerial decisions and circulars by the Ministry of Education). The Greek educational policy passed from the Greek “single-cultural” reality, the Greek “homogeneity” and the Greek ethnocentrism to the need of handling a new educational reality where the “others” were into the Greek school transforming the educational procedure into a complex procedure of handling heterogeneity. The Greek educator faced not only the legislative educational policy but also his/her own “educational policy” with his/her own long-lasting consolidative views. The educational policy, beyond its institutional expression, was also taken into action with a complex mixture of educational conflicts and interactions. Unprecedented educational practices, intercultural detailed programs, changes to the contents of the Greek programs appeared to the Greek school. In addition along with the development of the institutional framework of supporting multiculturalism they were developed in action (with educational programs, inter thematic curriculum framework and curricula) and not only in theory, the models of confronting cultural differences, the management of heterogeneity and the cultural pluralism. It was observed that cultural pluralism was the general rule, while the cultural homogeneity of a school unit only the exception. The official intercultural education, which means that schools apply programs, promoting intercultural values integrating them into the everyday school activity and the informal intercultural education, having similar aims with the official, but it can also function in school with different methods and procedures, avoiding the inflexible structures and the traditional institutional rules. Taken all the above into consideration, it is very difficult for anyone to be optimistic for the future. It seems that the return to a society of heightened inequalities brings also the sinking of the social achievements of the last years. The heightening of social inequalities, the conservatism caused by the fear and the insecurity for the future, form an environment which poses fractures for the development of an institutional framework in favor of a multicultural education. It is difficult though for the student with no interest on the achievements of his/her own culture, to find something valuable to the achievements of other cultures. Let us hope that intercultural school will be one of the institutions that will withstand all these difficulties.