Αριστοφάνους Βάτραχοι: δραματικός αγώνας λόγων, μία μελέτη περίπτωσης
Creators: name: Κοταρίδης, Παναγιώτης Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Αριστοφάνης
Βάτραχοι
Αγώνας Λόγων
Aristophanes
The Frogs
Dramatic Speech Contest

description: Η παρούσα εργασία διερευνά τη σύνδεση του Αγώνα Λόγων της αριστοφανικής κωμωδίας ‘’Βάτραχοι’’ με τη Δικανική Πρακτική και τη Διαιτησία στην Αθήνα του 4ου αιώνα π.Χ., τα επιχειρήματα που ανταλλάσσουν οι διάδικοι Αισχύλος και Ευριπίδης, τις θέσεις που αυτοί εκπροσωπούν, καθώς και την εφαρμογή μεθόδων και κανόνων Ρητορικής Τέχνης στη μεταξύ τους διαλεκτική διαμάχη. Τα ερωτήματα που τέθηκαν και διερευνήθηκαν είναι τα εξής: ποια είναι η σύνδεσή του υπό μελέτη Αγώνα Λόγων με τη Δικανική Ρητορική και τη Διαιτησία; Ποιος συμβολισμός κρύβεται πίσω από τη Διαλεκτική των Αντιθέσεων μεταξύ Ευριπίδη και Αισχύλου; Για ποιο λόγο ο Αριστοφάνης επιλέγει τους χαρακτήρες των δύο αυτών τραγικών, για να αναλάβουν τον ρόλο των αντιπάλων – αντιδίκων στον υπό εξέταση Αγώνα Λόγων; Ποιες ρητορικές μέθοδοι φαίνεται να βρίσκουν εφαρμογή στον Αγώνα; Στην πρώτη ενότητα εξετάζονται οι ομοιότητες της Δικανικής Πρακτικής των τελών του 5ου αιώνα π.Χ., καθώς και της Διαιτησίας, με τον Αγώνα Λόγων των Βατράχων. Επιχειρείται η ταύτιση της ιδιότητας του Διονύσου ως κριτή του Αγώνα με εκείνη των Τριάκοντα Δικαστών, η εξέταση των κοινών στοιχείων που εντοπίζονται στη λειτουργία των αθηναϊκών δικαστηρίων και στον τρόπο διεξαγωγής της διαλεκτικής μάχης Αισχύλου και Ευριπίδη, η ανάδειξη της μεταθεατρικότητας και της «παρατραγωδίας» του Αγώνα Λόγων, η ανάλυση της τήρησης της Αρχής της Εκατέρωθεν Ακροάσεως στη διαλογική σύγκρουση των δύο τραγικών, η παρουσίαση των ομοιοτήτων της εξωδικαστικής πρακτικής της Διαιτησίας με τον υπό ανάλυση Αγώνα Λόγων, και τέλος η αποτύπωση της εφαρμογής της Αρχής περί Δεδικασμένου και του αττικού νόμου περί Διαιτησίας σε αυτόν. Στην επόμενη ενότητα, αναλύεται η Διαλεκτική των Αντιθέσεων μεταξύ δύο εκ διαμέτρου συγκρουσιακών ιδεολογικών-καλλιτεχνικών ρευμάτων, εκπροσωπούμενων από τους αντιδίκους Ευριπίδη και Αισχύλο. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ο αξιακός-συμβολικός προσανατολισμός του Αγώνα Λόγων. Ειδικότερα, προβάλλεται συνοπτικά το ιστορικό, πολιτισμικό και πολιτικό συγκείμενο της περιόδου που παραστάθηκαν οι Βάτραχοι, ενώ ερμηνεύεται ο συμβολισμός που κρύβεται πίσω από την επιλογή του Αριστοφάνη να παρουσιάσει ως αντιπάλους του Αγώνα Λόγων τους δύο ποιητές, Ευριπίδη και Αισχύλο. Σε αυτήν τη δικανική διαμάχη, ο πρώτος εκπροσωπεί τη γενιά της αμφισβήτησης, η οποία ανδρώθηκε στα ταραγμένα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Επηρεασμένη από το σοφιστικό ρεύμα και την κυριαρχία-επίδραση δημαγωγών στην αθηναϊκή πολιτική σκηνή, αμφισβητεί τις ηθικές, πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις της παραδοσιακής γενιάς των Σαλαμινομάχων, η οποία εκπροσωπείται, αντίστοιχα, από τον Αισχύλο. Στην τελευταία ενότητα, εφαρμόζονται κανόνες-μέθοδοι της ρητορικής τέχνης στον Αγώνα Λόγων, οι οποίοι αντλούνται από τις πραγματείες Ρητορική του Αριστοτέλη και Institutio Oratoria του Κοϊντιλιανού. Αναλυτικότερα, διερευνάται η δυνατότητα εφαρμογής της αριστοτελικής θεωρίας περί της Αρετής του Ύφους, των Έντεχνων μέσων πειθούς του Ήθους και του Πάθους, του ρητορικού τόπου περί των ηθών καὶ παθημάτων καὶ έξεων, των ρητορικών μεθόδων της διαβολής και της λοιδορίας, και τέλος της τεχνικής της υποκρίσεως.
description: The present paper investigates the connection of the Dramatic Speech Contest of the Aristophanic comedy '' The Frogs'' with Judicial Practice and Arbitration in Athens in the 4th century BC, the arguments exchanged by the parties Aeschylus and Euripides, the positions they represent, as well as the application of methods and rules of Rhetorical Art in the dialectical dispute between them. The questions raised and investigated are the following: what is the connection under study of the Dramatic Speech Contest with Judicial Rhetoric and Arbitration? What symbolism lies behind the Dialectic of Contrasts between Euripides and Aeschylus? Why does Aristophanes choose the characters of these two Tragic poets, to take on the role of opponents - contestants in the Dramatic Speech Contest under consideration? What rhetorical methods seem to apply in this Contest? In the first chapter, the similarities of the Judicial Practice of the end of the 5th century BC, as well as of the Arbitration, with the Dramatic Speech Contest of The Frogs are examined. An attempt is made to identify the status of Dionysus as the judge of the Game with that of the Thirty Judges, the examination of the common elements found in the functioning of the Athenian courts and in the manner of conducting the dialectical battle between Aeschylus and Euripides, the highlighting of the post-theatricality and the "paratragedy" of Dramatic Speech Contest, the analysis of the observance of the Principle of Hearing on Both Sides in the dialogic conflict of the two tragedies, the presentation of the similarities of the extrajudicial practice of Arbitration with the analysis of the Dramatic Speech Contest, and finally the depiction of the application of the principle of the Court and the Attic Law on Arbitration to it. In the next chapter, the Dialectic of Contrasts between two diametrically conflicting ideological-artistic currents, represented by the opponents Euripides and Aeschylus, is analyzed. More specifically, the value-symbolic orientation of the Dramatic Speech Contest is presented. In particular, the historical, cultural and political context of the period in which The Frogs were performed is briefly presented, while the symbolism hidden behind Aristophanes' choice to present the two poets, Euripides and Aeschylus, as opponents of the Speech Contest is interpreted. In this legal dispute, the former represents the generation of disputing, which came of age in the turbulent years of the Peloponnesian War. Influenced by the sophistic current and the dominance-influence of demagogues in the Athenian political scene, it questions the moral, political and religious beliefs of the traditional generation of the Salaminomachians, represented, respectively, by Aeschylus. In the last section, rules-methods of the art of rhetoric are applied to the Oratorical Contest, which are drawn from the treatises Rhetoric of Aristotle and Institutio Oratoria of Quintilian. In more detail, the possibility of applying the Aristotelian theory about the Virtue of Style, the Models of Persuasion of Ethos and Pathos, the rhetorical place about morals and passions and wontedness, the rhetorical methods of diabole and loidoria, and finally the technique of hypokrisis.