Η μυθολογία της ξένης γυναίκας στο έργο Ἡ Μετανάστις του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: μια σημειωτική προσέγγιση
Creators: name: Δεμιρτζόγλου, Ειρήνη Ανέστη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Σημειωτική
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Μετανάστρια
Γυναίκα
Ελληνική Λογοτεχνία
Semiotics
Alexandros Papadiamantis
Female immigrant
Woman
Greek Literature

description: Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης αποτελεί έναν από τους κορυφαίους νεοέλληνες συγγραφείς που θίγει μέσα από τα έργα του φαινόμενα της κοινωνικής πραγματικότητας και σκιαγραφεί αυθύπαρκτους ανθρώπινους τύπους. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται σε μια σημειωτική προσέγγιση του έργου του, Ἡ Μετανάστις, και, πιο συγκεκριμένα, στη μελέτη του γυναικείου φύλου και της έννοιας της ξένης. Η εργασία εξετάζει το μυθιστόρημα υπό το πρίσμα των Μυθολογιών του Roland Barthes, καθώς και από τη σκοπιά της φεμινιστικής κριτικής. Σε θεωρητικό επίπεδο, αρχικά παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο των Μυθολογιών και το σχήμα του Barthes, καθώς και η θεωρία της φεμινιστικής κριτικής και της μεταναστευτικής λογοτεχνίας. Σημαντικό τμήμα της εργασίας αποτελεί η κατανόηση της μεταναστευτικής λογοτεχνίας και της έννοιας του ξένου, η οποία μελετάται ως υποκατηγορία του άλλου. Συνεπώς, συνδέεται µε ζητήματα ορισµού, συγκρότησης και αναπαραγωγής της ταυτότητας και της ετερότητας. Στη συνέχεια, εξετάζεται η γυναίκα ηρωίδα, και πιο συγκεκριμένα η ξένη, ως προς τη θέση της στην ελληνική κοινωνία του 18ου αιώνα που αναφέρεται η ιστορία, καθώς και κατ’ αντίκτυπο στον 19ο που ζει και συγγράφει ο Παπαδιαμάντης. Επιπρόσθετα, μελετώνται ποικίλοι κώδικες που αφορούν την ηρωίδα ως προς τη δημιουργία της έμφυλης ταυτότητάς, αλλά και των εξουσιαστικών σχέσεων. Το ζήτημα της έμφυλης ταυτότητας που αποτελεί καίριο θέμα της εργασίας. Η έρευνα, συνεπώς που παρουσιάζεται στην παρούσα εργασία έχει ως απώτερο στόχο να καταδείξει το στερεότυπο της γυναίκας και τον κοινωνικό της ρόλο τον 18ο και κατ’ επέκταση τον 19ο και της ξένης, της γυναίκας χωρίς ουσιαστική πατρίδα, του «άλλου», ως κάποιον που δεν ανήκει σε μια «ομάδα». Τέλος, στο έργο ο Παπαδιαμάντης παρουσιάζει τις κοινωνικές-πολιτισμικές-θρησκευτικές συμβάσεις της εποχής, αντανακλάσεις των οποίων αποτελεί η γυναικεία μυθολογία, καθώς και η μυθολογία της ξένης.
description: Alexandros Papadiamantis is one of the leading modern Greek writers who, through his works, touches on the phenomena of social reality and outlines self-existent human types. This thesis focuses on a semiotic approach to his work, The Migrant, and, more specifically, on the study of the female gender and the concept of the foreigner. Furthermore, the novel is examined in the light of Roland Barthes' Mythologies and from the point of view of feminist criticism. At a theoretical level, the theoretical framework of mythologies and Barthes' scheme is initially presented as his conceptualisation of myth, as well as feminist theory and immigrant literature. Additionally, an important part of the work is the comprehension of the foreigner, which is studied as a subcategory of the other. Therefore, it is linked to issues of definition, construction and reproduction of identity and existence of the “other”. Next, the female heroine, and more specifically the stranger, is examined in terms of her position in society of 18th and 19th century. Also, the role of positions of authority is structured in the context of patriarchal society and the decisions she is called to take within it, servitude and social occupations. In addition, various codes concerning the main character are studied in terms of the creation of gender identity, but also of power relations. The question of gender identity is a key topic of the work. The research, therefore, presented in this thesis, has as its ultimate goal to demonstrate the stereotype of the woman of the 19th century and of the foreigner, the woman without a substantial homeland, the "other", as someone who does not belong to a "group". Finally, in the novel, Papadiamantis presents the social-cultural-religious conventions of that era, which are reflected both in the mythology of women and the mythology of the foreigner.