Η στάση του Μεγάλου Βασιλείου έναντι αιρετικών και σχισμάτων:
Creators: name: Τρυφωνίδης, Κωνσταντίνος Κλεάνθη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Βασίλειος
Πατέρες
Αιρέσεις
Σχίσμα
Basil the Great
Fathers
Heretic
Schism

description: Με την παρούσα εργασία προσπαθήσαμε να συνθέσουμε σε ένα, κατά το δυνατόν, οργανικό σύνολο τη στάση του Μεγάλου Βασιλείου έναντι των αιρετικών και ετεροδόξων, όπως αυτή αποκρυσταλλώνεται στα έργα του, κυρίως τα αντιαιρετικά. Η ερανιστική εργασία που ακολουθήθηκε έχει ως στόχο την αβίαστη εξαγωγή συμπερασμάτων από τα λεγόμενα του ίδιου του Βασιλείου με ελάχιστες δικές μας παρεμβάσεις για την πληρέστερη κατανόηση των συμφραζομένων. Η προσπάθεια που καταβλήθηκε αφορούσε κυρίως τη διασάφηση και σύνθεση των διήκουσων εννοιών που διατρέχουν το έργο του λόγιου ιεράρχη, καθώς και τη διερεύνηση των αρχών και μεθόδων που ακολουθεί στην αντιπαράθεσή του με τους ετεροδόξους.Στο πλαίσιο αυτό και προκειμένου να γίνει κατανοητή η στάση του Βασιλείου, αναφερθήκαμε στο εισαγωγικό κεφάλαιο στο ιστορικό και εκκλησιαστικό πλαίσιο των χρόνων που ζει ο ιεράρχης και στις προκλήσεις που η εκκλησία κλήθηκε να υπερκεράσει, ύστερα από την επίσημη κρατική αναγνώρισή της και την, εκ των πραγμάτων, κηδεμονία της. Η συμπόρευση, πλέον, εκκλησίας και κράτους περιέπλεξε ακόμα περισσότερο τις δογματικές έριδες που ταλάνιζαν ήδη τη χειμαζόμενη εκκλησία και ενίσχυσε επικίνδυνα τις διασπαστικές τάσεις που επικρατούσαν στο σώμα της, κατακερματίζοντας και τις τελευταίες ελπίδες για ενότητα και αγάπη. Το φαινόμενο αυτό έθεσε σε εγρήγορση τους εκκλησιαστικούς ταγούς, των οποίων η αντίδραση και στάση αναζητήθηκε στη νεότερη έρευνα ως πρότυπο και εχέγγυο για τις σύγχρονες προσεγγίσεις με του ετεροδόξους, αν και κάπως νωχελικά.Στο πρώτο κεφάλαιο ερευνήθηκε η συμβολή της θύραθεν σοφίας, της οποίας εμβριθής γνώστης ήταν ο Βασίλειος και το πως, τελικά, οι κλασικές καταβολές του επηρέασαν τη σκέψη και τη γραμματεία του. Ως εκ τούτου, εντοπίστηκαν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αντιαιρετικού λόγου, όπως προβάλλονται στο έργο του Βασιλείου, και αναζητήθηκαν τα προγενέστερα υποδείγματα, γλωσσικά και γραμματειακά, από τα οποία εμπνεύστηκε ο λόγιος ιεράρχης. Υπ’ αυτό το πρίσμα, σχολιάστηκε ο όρος «τεχνολογία» και δόθηκαν διευκρινήσεις για τη χρήση της από το Βασίλειο και ψηλαφίστηκε ο ρόλος των ρητορικών σχημάτων λόγου και διανοίας στο αντιαιρετικό του έργο. Από τη διαπραγμάτευση αυτή δε θα μπορούσε βέβαια να λείπει η μεταλαμπάδευση των φιλοσοφικών όρων στο θεολογικό γίγνεσθαι - η συμβολή του Βασιλείου στον τομέα αυτό υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση του δόγματος - καθώς και η εκ νέου νοηματοδότηση των φιλοσοφικών εννοιών που τελικά προκρίθηκαν.Στο επόμενο κεφάλαιο εντοπίστηκε η μεθοδολογική προσέγγιση των αιρετικών από το Βασίλειο. Ο διάλογος με του ετεροδόξους οφείλει να έχει αγιογραφική βάση και η χρήση όρων που δεν εμπεριέχονται στη Γραφή πρέπει να αποπνέουν τις διδαχές και το πνεύμα της. Η διαπραγμάτευση των επιμέρους ζητημάτων εδράζεται στη «γραμματική ακρίβεια» (ιστορικοφιλολογική μέθοδος), στην τυπολογία, αλλά και στην αλληγορία, σε περιορισμένο, ωστόσο, βαθμό. Δε διστάζει να αποφύγει «οικονομικώς» στασιαζόμενους όρους, προκειμένου να επέλθει ένα ελάχιστο σημείο επαφής με τις αποκλίνουσες ομάδες των πιστών και εφαρμόζει την παιδαγωγική μέθοδο της ειρωνείας, όχι για να ταπεινώσει, αλλά για να επιτείνει εσκεμμένα στα άκρα την αιρετική διδασκαλία και έτσι να καταστήσει σαφές το αδιέξοδο των αιρετικών κακοδοξιών. Στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο εκτίθενται οι προϋποθέσεις που ο Βασίλειος αναζητάει, προκειμένου να ενωθούν οι διιστάμενες παρατάξεις. Η κατεξοχήν εκκλησιολογική διάσταση της αγάπης οφείλει να είναι η αφορμή και το τελικό επιστέγασμα του διαλόγου με τους ετεροδόξους, ώστε επιτέλους να γίνει πράξη η κοινωνία όλων των μελών του σώματος του Χριστού. Ωστόσο, η υπόθεση αυτή, εξαιτίας της σοβαρότητάς της, δεν μπορεί να είναι το αποτέλεσμα των προσπαθειών μεμονωμένων προσώπων, αλλά συλλογική, και ως εκ τούτου συνοδική, για να διασφαλιστούν τα απαραίτητα εχέγγυα της ενότητας και να οικοδομηθεί αμοιβαία σχέση εμπιστοσύνης. Σε ύψιστης σπουδαιότητας θέμα ανάγεται η βαπτισματική ομολογία πίστεως που πρέπει να διαπνέεται από σωστή τριαδολογική διδασκαλία και προκειμένου να εξασφαλίσει αυτή τη διδασκαλία ο Βασίλειος θεωρεί βάση οποιουδήποτε διαλόγου την πίστη της Νικαίας και την αποδοχή της μη κτιστότητας του Αγίου Πνεύματος. Η λύση που τελικά θα προκριθεί στο διάλογο θα έχει μόνιμα αποτελέσματα και σταθερά θεμέλια, μόνο εφόσον άπτεται της παραδεδομένης διδασκαλίας των πατέρων που ανάγει την αρχή της απευθείας στη διδασκαλία του Ιησού και κάτι τέτοιο, εκ των πραγμάτων, προϋποθέτει την απλή και απερίεργη πίστη εκείνων που δε ζητούσαν να αναχθούν στην ουσία της θεότητας με τις πεπερασμένες ανθρώπινες δυνάμεις, αλλά βίωναν την ενεργητική παρέμβασή της στον κόσμο.
description: Diese Arbeit behandelt das Thema der Haltung Basilius des Großes gegen Ketzer und der andersglaübig, wie die sich in seinem Schriftwerk herauskristallisiert.Das Ziel dieser Arbeit ist die Schlussfolgerunge aus, was Basilius sagte, zu ziehen. Auf diese Art und Weise kӧnnen wir den Zusammenhang begreifen.Der Inhalt dieser Arbeit betrifft vor allem die Klarung und die Zusammensetzung der wichtigsten Begriffe dieses Werk. In diesem Rahmen bezieht sich in der Einführung auf historisch und kirchlichen Rahmen des Zeits, in dem der Prälat lebt und auf die Herausfolderungen, die die Kirche lӧsen müsste, nach ihrer offiziell staatlichen Anerkennung.Zudem verwickelt die Zusammenarbeit immer mehr der dogmatische Streit, die die Kirche strapazieren und sie verstärkte gefährlich die Spaltungs- Ausdehnungen.Dieses Phänomen hat in Wachheit die Kirchenverwaltung. Seine Reaktion und Haltung bezeignen als Vorbild und Bürgschaft für die heutige Annäherung. Aber das war in einem entscheidenden Punkt lässig. In ersten Kapitel untersucht der Beitrag der Weisheit, die Basilius der Große sehr gut wusste und wie seine Persӧnlichkeit, seine Denkfähigkeit und seine Literatur beeinflussen. Darϋber hinaus erwähnen die besondere Charakteristika des gegen Ketzer Logos, wie diese Charakteristika in dem Werk Basilius erscheinen. Auch untersuchen die frϋheren sprachlichen Vorbilde, die sich der Prälat inspiriert haben . In diesem Licht erläutert das Wort “ Technologie” und geben klarstellungen ϋber ihren Gebrauch von Basilius. Außerdem untersucht die Rolle der rhetorischen Forme des Worts und des Geists seines Werks. In diesem Kapitel behadelt auch den Gebrauch der philosophischen Worte in der Theologie. Der Beitrag des Großes Basilius bezuglich dieses Thema war bedeutend nicht nur fϋr die Bildung des Dogma, sondern auch fϋr den neuen Gedanke der philosophischen Begriffe, die schließlich beherrschten. In dem nächsten Kapitel lokalisiert die methodologische Annäherung der Ketzer von Basilius. Ebenfalls muss der Dialog mit den andersgläubig Heiligkeit Basis haben und der Gebrauch der Worte, die nicht in der Heilige Schrift gibt, mϋssen sie zweifellos ihre Lehren und Geist haben. Außerdem festigt die Verhandung ϋber die anderen Sachein grammatischer Genauigkeit ( geschichtlich-philologisch Methode), in der Typologie und in einem entscheidenden Punkt in der Allegorie. Es ist zu bemerken, das er keine Bedenken “ ekonomical” Worte zu meiden hat, weil er einen Kontaktspunkt mit der Abweichung der betroffenen Gruppen der gläubig sucht. Unter anderen gebraucht Basilius der pädagogische Methode der Ironie. Sein Zweck ist nicht zu demϋtigen sondern zu machen deutlich die ausweglosen Lage der ketzerischen Lehre. In dem drittel und letzten Kapitel präsentieren die Vorraussetzungen, die Basilius sucht um die abweichende Ansichten zu vereiningen. Auch muss die Schlechthine Dimension der Liebe der Anlass und finale Krӧnung des Dialogs mit den andersgläubig sein. Auf diese Art und Weise kӧnnte die Kommunion aller Glieden des Christus Kӧrpers verwicklichen. Zudem kӧnnte nicht diese Hypothese, wegen ihrer Bedeutung, das Ergebnis der Versuche isolierte Menschen sein. Aber diese Hypothese ist kollektiv und synodal um die notwendigen Garante der Einheit zu sichern.Aus diesem Grund baut gegenseitige Beziehung des Vertrauens auf. Ein sehr wichtiges Thema ist das baptismatikales Bekenntnis des Glaubes, die von richtigen triadologikalen Lehrtätigkeit beseelt ist. Um diese Lehrtätigkeit zu sichern, hält Basilius das Glaubensbekenntnis als Basis jedes Dialogs des Nizza und die Annahme, dass der Heilige Geist nicht gebaut ist. Schließlich ist die beste Lӧsung des Dialogs und sie hat dauerhafte Ergebnisse nur wenn sie die Lehrtätigkeit der Vaters betrifft, die ihr Grundprinzip direkt von Jesus Christus zurückführt. Darüber hinaus voraussetzt dieser Gedanke den einfachen Glaube der Menschen, die nicht bis das Wesen der Gottheit mit den menschlichen Kräfte zu reichen, sondern lebten sie die active Intervention der Gottheit auf die Welt.