Safety and efficacy of liraglutide in patients with non-alcoholic fatty liver disease: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Creators: name: Καλογήρου, Μαρία-Στυλιανή Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: λιραγλουτίδη
μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος
μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα
liraglutide
non-alcoholic fatty liver disease
non-alcoholic steatohepatitis

description: Λίγες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες έχουν ερευνήσει την αποτελεσματικότητα της λιραγλουτίδης στη θεραπεία της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος, η οποία θεωρείται η πιο συχνή νόσος του ήπατος παγκοσμίως. Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση και μεταανάλυση των τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών που εξετάζουν την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της λιραγλουτίδης σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος. Μέθοδοι: Αναζητήσαμε τις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων PubMed, Cochrane Library, από την έναρξή τους έως και το Μάιο του 2019, καθώς και πηγές “γκρίζας” βιβλιογραφίας για τον εντοπισμό τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών που συνέκριναν την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της λιραγλουτίδης έναντι εικονικού φαρμάκου ή άλλης ενεργού θεραπείας σε ασθενείς με τεκμηριωμένη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος ή μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα. Ως πρωτογενές καταληκτικό σημείο τέθηκε η μεταβολή του ποσοστού λιπώδους διήθησης ήπατος και των επιπέδων αλανικής αμινοτρανφεράσης, εξετάζοντας, ακόμη, και μεταβολικές παραμέτρους, καθώς και θέματα ασφάλειας. Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν, συνολικά, 5 μελέτες με 371 συμμετέχοντες. Η λιραγλουτίδη φάνηκε να μειώνει τα ποσοστά λιπώδους διήθησης ήπατος καθώς και τα επίπεδα αλανικής αμινοτρανσφεράσης, ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά ήταν μη στατιστικά σημαντικά. Η λιραγλουτίδη συσχετίστηκε, ακόμη, με στατιστικά σημαντική ελάττωση του Δείκτη Μάζας Σώματος, ενώ δε φάνηκε να επηρεάζει στατιστικά σημαντικά τα επίπεδα γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης ή του δείκτη HOMA-IR (Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance). Όσον αφορά στο λιπιδαιμικό προφίλ, η λιραγλουτίδη ελάττωσε τα επίπεδα τριγλυκεριδίων, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει στατιστικά σημαντικά τις άλλες λιπιδαιμικές παραμέτρους. Η λιραγλουτίδη συσχετίστηκε με αυξημένη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών από το γαστρεντερικό, κυρίως ήπιου και παροδικού χαρακτήρα, χωρίς να αναφέρονται άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες. Συμπέρασμα: Τα αποτελέσματα της παρούσας μεταανάλυσης δεν υποστηρίζουν τη χρήση της λιραγλουτίδης σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος, παρά τον πολλά υποσχόμενο ρόλο της. Περισσότερες τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, οι οποίες θα περιλαμβάνουν ιστολογικά καταληκτικά σημεία, είναι απαραίτητες ώστε να επιβεβαιωθεί ο ρόλος της λιραγλουτίδης σε αυτό τον ευαίσθητο πληθυσμό
description: A few randomized controlled trials have assessed the use of liraglutide as a treatment option in patients with non-alcoholic fatty liver disease, the commonest chronic liver disease worldwide. The aim of the present systematic review and meta-analysis is to critically appraise and summarize the relevant randomized controlled trials, providing precise effect estimates regarding the safety and efficacy of liraglutide in non-alcoholic fatty liver disease. Methods: We searched PubMed, the Cochrane Library and grey literature from their inception up to May 2019, for RCTs comparing liraglutide with placebo or any other active comparator in patients with an established diagnosis of non-alcoholic fatty liver disease or non-alcoholic steatohepatitis. We defined as primary efficacy outcomes the observed changes in hepatic fat content and alanine aminotransferase levels. Metabolic outcomes of interest along with major safety endpoints were also assessed. Results: We included five trials with 371 randomized participants in total. We demonstrated that liraglutide decreased hepatic fat content and alanine aminotransferase levels levels, compared to control; however, both results did not reach statistical significance. Liraglutide induced a significant reduction in body mass index, while it did not affect significantly glycated hemoglobin levels and Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance (HOMA-IR). Concerning lipid profile, we also showed that liraglutide decreased significantly serum triglyceride levels, although it did not have a significant impact on the rest lipid parameters. Liraglutide was associated with increased incidence of gastrointestinal adverse events, mainly mild and transient, while, no other safety issues were reported with its use. Conclusion: Our results do not substantiate the use of liraglutide in patients with non-alcoholic fatty liver disease/non-alcoholic steatohepatitis, despite its promising role. Further, larger randomized controlled trials, also incorporating histologic efficacy outcomes, are required in order to elucidate its place in the treatment of this sensitive population