Γλωσσική Ποικιλία και Μετάφραση: μια μελέτη στη μετάφραση της αμερικανικής και βρετανικής ποικιλίας της αγγλικής προς την ελληνική γλώσσα βασισμένη στα μυθιστορήματα Σαλεμς Λοτ του Σ.Ε. Κινγκ και ο Χάρι Πότερ και η Φιλοσοφική Λίθος της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ
Creators: name: Γκαμάγκαρη, Θωμαή Αλέξανδρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Μετάφραση
Γλωσσική ποικιλία
Διάλεκτος αγγλικής
Translation
Linguistic variety
Dialect English

description: Ο σκοπός της μεταπτυχιακής αυτής διατριβής είναι η έρευνα στον τομέα της μετάφρασης, και συγκεκριμένα της μετάφρασης της γλωσσικής ποικιλίας, όπως στην περίπτωση της μετάφρασης διαλέκτων, από τα αγγλικά προς τα ελληνικά. Η έρευνα στο πεδίο αυτό αποσκοπεί στο να εντοπίσει τις ιδιαίτερες δυσκολίες που ενδεχομένως προκύπτουν κατά τη διαδικασία της μετάφρασης διαλέκτων, καθώς και στρατηγικές και τεχνικές που επιστρατεύουν οι μεταφραστές όταν καλούνται να μεταφράσουν γλωσσικά στοιχεία που εμπίπτουν σε «μη επίσημες» γλωσσικές ποικιλίες. Το πρώτο μέρος της διατριβής εστιάζει σε προηγούμενες μελέτες με αντικείμενο τη μετάφραση σε συνάρτηση με τις διαλέκτους, ενώ παράλληλα πραγματεύεται προβληματικές περιοχές ή προκλήσεις που ανακύπτουν κατά τη μεταφραστική διαδικασία, όπως αυτές εντοπίστηκαν από ερευνητές και μεταφραστές. Το δεύτερο μέρος επικεντρώνεται στη γλωσσική ποικιλία όπως αυτή προκύπτει στην περίπτωση των αμερικανικών και βρετανικών αγγλικών. Προκειμένου να ερευνηθεί η γλωσσική διαφοροποίηση που γίνεται εμφανής μεταξύ των δύο αυτών ποικιλιών επιλέχθηκαν ένα κείμενο στα Αμερικανικά και ένα στα Βρετανικά αγγλικά, και πιο συγκεκριμένα, ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Σ.Ε. Κινγκ Σάλεμς Λοτ και ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα της Τζ. Κ. Ρόουλινγκ Ο Χάρι Πότερ και η Φιλοσοφική Λίθος. Με σκοπό τον εντοπισμό της γλωσσικής διαφοροποίησης, σε πρώτο επίπεδο πραγματοποιείται γλωσσική ανάλυση των δύο κειμένων. Σε δεύτερο επίπεδο, οι ελληνικές μεταφράσεις των κειμένων μελετούνται ως προς τις μεταφραστικές προσεγγίσεις και τις στρατηγικές που χρησιμοποιούνται σε κάθε περίπτωση αναφορικά με την απόδοση των στοιχείων ενδεικτικών της γλωσσικής ποικιλίας στη γλώσσα στόχο. Στόχος είναι να καταδειχτεί το κατά πόσο η γλωσσική ποικιλία διατηρείται στις μεταφράσεις και ποια μέσα χρησιμοποιούνται προκειμένου να επιτευχθεί αυτό. Η παρούσα διατριβή υποδεικνύει ότι γλωσσικά στοιχεία αντιπροσωπευτικά μιας γλωσσικής ποικιλίας, ή λεξικά στοιχεία συνδεδεμένα με ένα συγκεκριμένο γλωσσικό και κοινωνικό-πολιτισμικό πλαίσιο δύσκολα διατηρούνται στο κείμενο-στόχος, όσον αφορά τουλάχιστον το δεδομένο λογοτεχνικό είδος (φαντασία – δημοφιλής λογοτεχνία) και αναγνωστικό κοινό-στόχο. Ωστόσο, οι μεταφραστές/ -ιες συχνά υιοθετούν αντισταθμιστικές στρατηγικές προκειμένου να διατηρήσουν τον διαλεκτικό χαρακτήρα των πρωτοτύπων και να αναπαράγουν τα ιδιαίτερα γλωσσικά και εξωγλωσσικά χαρακτηριστικά τους, κλίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο προς μια προσέγγιση που ευνοεί την δυναμική ισοδυναμία.
description: The purpose of this MA thesis is to conduct research in the area of translation, and particularly the translation of instances of linguistic variation, as in the case of dialects, from English into Greek. Research on this field aims at locating the particular difficulties that may arise during the process of translation of dialects, as well as the strategies and techniques employed by translators who are called to translate linguistic elements pertaining to “non-standard” linguistic varieties. The first part of the MA thesis focuses on previous studies concerning translation and dialects, discussing problematic areas or challenges emerging during the translation process, as these were identified by researchers and translators. The second part focuses on linguistic variation as it becomes apparent between the American and the British English varieties. In order to investigate linguistic differentiation occurring between the varieties in question, an American and a British English text were selected, namely an excerpt from Salem’s Lot novel by S.E. King and an excerpt from Harry Potter and the Philosopher’s Stone novel by J.K. Rowling. In order to locate linguistic differentiation, on a first level, a linguistic analysis of the two texts is realized. Secondarily, the Greek translations of the passages are studied, as to the translation approaches and strategies employed in each case concerning the rendition of elements of variation in the target language. The aim is to demonstrate whether linguistic variation is preserved in the translations and which means are employed in order to achieve that. The present thesis showcases that linguistic items representing linguistic variation, or lexical items tied to a particular linguistic and socio-cultural context are not easily preserved in the target texts, at least as far as the given literary genre (fantasy – popular fiction) and target readership are concerned. However, the translators often adopt compensation strategies in order to preserve the dialectal character of the original texts and recreate the individual linguistic and extra-linguistic features of the originals, verging towards a dynamic equivalence approach.