Ανάλυση και αξιολόγηση της φυτικής ποικιλότητας στον αστικό ιστό των Ιωαννίνων
Creators: name: Καντσά, Αφροδίτη Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Αστική βιοποικιλότητα
Ιωάννινα
Χλωρίδα
Αλλόχθονα φυτά
Κάστρο Ιωαννίνων
Περιαστικό δάσος
Urban biodiversity
Ioannina
Flora
Acien plants
Castle of Ioannina
Urban forest

description: Στην παρούσα εργασία επιχειρείται η ανάλυση και η αξιολόγηση της φυτικής ποικιλότητας στοναστικό ιστό των Ιωαννίνων. Για το σκοπό αυτό, καταγράφηκαν τα αυτοφυή φυτικά taxa (είδη καιυποείδη) σε τέσσερις περιοχές ίσης έκτασης (0,16km2), οι οποίες επιλέχθηκαν με βάση τη διακριτήιστορική συνέχεια αστικοποίησης και τις χρήσεις γης. Στις περιοχές βρέθηκαν 14 διαφορετικοί τύποιβιοτόπων, που διακρίθηκαν σε δύο κατηγορίες, δηλαδή σε ανθρωπογενείς και ημιφυσικούς.Συνολικά αναγνωρίσθηκαν 382 φυτικά taxa. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το υψηλότεροποσοστό ορχεοειδών (1,3%) και το υψηλότερο ποσοστό φυτών περιορισμένης εξάπλωσης (ελληνικάκαι βαλκανικά ενδημικά) (4,7%) που έχει καταγραφεί σε ελληνική πόλη. Τα περισσότερα taxa είναιμεσογειακά (42,1%) και θερόφυτα (46,6%), ενώ τα αλλόχθονα taxa αντιπροσωπεύουν το 12,3% τουσυνόλου. Δύο αλλόχθονα αμερικανικής προέλευσης, τα Glandularia x hybrida και Ipheion uniflorumαναφέρονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Το 7,1% του συνόλου των taxa περιλαμβάνεται σεκαταλόγους της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας και διεθνών συμβάσεων. Η μελέτη κατά μήκοςαστικής διαβάθμισης, έδειξε ότι η ελάττωση της αστικοποίησης δεν συνεπάγεται αύξηση της φυτικήςποικιλότητας. Αντίθετα, αναδεικνύονται δύο «πόλοι» υψηλής βιοποικιλότητας, που είναι το ιστορικόκέντρο (Κάστρο) και τα όρια του αστικού ιστού (Δροσιά). Επιπλέον, οι περιοχές εμφανίζουν μεταξύτους μικρή χλωριδική ομοιότητα. Οι ανθρωπογενείς τύποι βιοτόπων εμφανίζουν υψηλότερη φυτικήποικιλότητα σε σχέση με τους ημιφυσικούς. Η σχετικά χαμηλή συμμετοχή αλλόχθονων στουςδιάφορους βιότοπους και η συχνή παρουσία taxa περιορισμένης εξάπλωσης στους ανθρωπογενείς,δεικνύουν ότι η φυτική ποικιλότητα δεν φαίνεται να στηρίζεται στην αυξημένη συμμετοχήαλλόχθονων taxa.Συμπερασματικά, τα Ιωάννινα συνιστούν μια ξεχωριστή περίπτωση αστικού οικοσυστήματος. Ηιδιαίτερη φυτική ποικιλότητα μπορεί να αποδοθεί (α) στη φυτογεωγραφική θέση της πόλης – άμεσηεπαφή με τη Β. Πίνδο, (β) στην εναλλαγή ανθρωπογενούς και ημιφυσικού περιβάλλοντος εντός τουαστικού ιστού και (γ) στη λειτουργία συγκεκριμένων στοιχείων του αστικού τοπίου ως καταφύγια(τείχη του Κάστρου, χώροι οργανωμένου πρασίνου, περιαστικό δάσος και λιβάδια στη Δροσιά) και γι’αυτό σημαντικά για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στην πόλη.
description: The present study is an effort to analyze and evaluate plant diversity in the city of Ioannina(Region of Epirus, Western Greece). In order to achieve this, specimens of spontaneous plants werecollected from four areas of the city (0.16km2 each), selected according to different urbanization leveland land use types. Overall, 14 different habitat types were encountered and grouped in twocategories, i.e. anthropogenic and seminatural.In total, 382 taxa (species and subspecies) were recorded. This sum includes the highestproportion of orchids (1.3%) and the highest proportion of taxa of narrow distribution (Greek andBalkan endemics) (4.7%) ever recorded in a Greek city. Most taxa are of Mediterranean origin andtherophytes (46.6%), while aliens reach 12.3%. Two taxa of American origin, Glandularia x hybridaand Ipheion uniflorum, were recorded for the first time in Greece. Plants of conservation interest,according to national and international legislation and red lists, comprise 7.1%. There was nodecrease of plant species richness observed along the gradient of increasing urbanization.Interestingly, there seem to be two local biodiversity hot spots, which are the old city centre (Castle ofIoannina) and the outskirts (Drosia). In addition, the results indicate low floristic similarity betweenthe areas studied. Anthropogenic habitats seem to be richer in taxa than the seminatural ones.Relatively low percentages of aliens recorded in different habitat types and the abundance of taxa ofnarrow distribution among disturbed anthropogenic habitats, suggest that plant diversity does notseem to be ascribed to a raised proportion of alien plants.According to the foregoing results, the city of Ioannina consists a particular urban ecosystem.High plant diversity reflects (i) the close propinquity to one of the most important biodiversity hotspots (Northern Pindos Mountains) in Balkan Peninsula, (ii) the heterogeneity and alternation ofanthropogenic and seminatural environment within the urban agglomeration and (iii) the importanceof specific urban habitats that act as refuges, and therefore considered significant for theconservation of urban biodiversity (i.e. Castle Walls, public gardens, urban forest and old pastures).