Ο ρόλος και η ευθύνη της σύγχρονης ψυχιατρικής στην παροχή θεραπειών μεταστροφής
Creators: name: Μπίκου, Μαρίνα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: θεραπεία μεταστροφής
ευθύνη
ψυχιατρική
Conversion therapy
Responsibility
Psychiatry

description: Η αναγνώριση και αποψυχιατρικοποίηση ταυτοτήτων που δεν συμμορφώνονται με τον ετεροφυλόφιλο σεξουαλικό προσανατολισμό ή τον δυισμό του φύλου συντελούν αδήριτη ανάγκη του κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι, καθώς οι κανόνες, οι σχέσεις, οι εκφράσεις και οι ρόλοι των φύλων έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην ψυχική υγεία των ατόμων που αυτοπροσδιορίζονται ως κουήρ (queer). Η παρούσα εργασία επιδιώκει να αναπτύξει την σχέση της ψυχιατρικής περισσότερο με την ομοφυλοφιλία και λιγότερο την τρανς κατάσταση, από τις απαρχές της ψυχιατρικοποίησης τους ως τις σημερινές αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες και « μη διαγνώσεις». Η ψυχιατρικοποίηση ( έως και ποινικοποίηση) αυτών είχε ως αποτέλεσμα την εισαγωγή του όρου «θεραπεία μεταστροφής», της αλλαγής, δηλαδή, του σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και της ταυτότητας φύλου του ατόμου. Η «θεραπεία» αυτή μπορεί να παρέχεται από επαγγελματίες υγείας, επαγγελματίες ψυχικής υγείας, πνευματικούς ή θρησκευτικούς καθοδηγητές, εναλλακτικός θεραπευτές, κ.α. Στο παρόν κείμενο θα γίνει προσπάθεια αποσαφήνισης του ρόλου του ψυχιάτρου σε αυτές τις θεραπείες, της θέσης που έχουν λάβει διαχρονικά αλλά και πρόσφατα παγκόσμιοι οργανισμοί ( τόσο επαγγελματιών ψυχικής υγείας αλλά και ανθρωπίνων δικαιωμάτων). Επίσης, θα γίνει αναφορά σε εμπειρίες θεραπευόμενων που έχουν υποβληθεί σε θεραπείες μεταστροφής, αλλά και σε καμπάνιες σε Ελλάδα και εξωτερικό με σκοπό την καθολική απαγόρευση τους. Στην συνέχεια, γίνεται μια σύντομη και περιεκτική παρουσίαση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου σχετικά με την ιατρική ευθύνη, την ψυχιατρική ευθύνη και της τροπολογίας του Μαΐου του 2022 πάνω στην απαγόρευση των θεραπειών μεταστροφής σε ανήλικους και σε άτομα υπό δικαστική συμπαράσταση στην Ελλάδα. Ακολουθώντας τις θέσεις και τις κατευθυντήριες διεθνών οργανισμών, εφιστάται η προσοχή των ιατρών και των νομοθετών στην αναγκαιότητα καθολικής εφαρμογής παγκοσμίως αναγνωρισμένων προτύπων φροντίδας από την πλευρά των επαγγελματιών υγείας, και πιο συγκεκριμένων και αυστηρών ποινών από την πλευρά των νομοθετών, φωτίζοντας παράλληλα τις προκλήσεις που χαρακτηρίζουν την καθημερινότητα και υποσκελίζουν την ευημερία των ατόμων που δέχονται ή αιτούνται θεραπειών μεταστροφής. Είναι προφανές ότι η επιστημονική κοινότητα, αλλά και η κοινωνία έχουν ακόμα δρόμο προς την πλήρη αποδοχή της απαγόρευσης των θεραπειών μεταστροφής. Ωστόσο, όταν τα ανθρώπινα και ατομικά δικαιώματα των πολιτών προστατεύονται από νόμους που θεσπίζει και εφαρμόζει η Πολιτεία, τότε η μετάβαση αυτή προς το νέο status quo είναι ηπιότερη και ευκολότερη
description: Acknowledging and de- psychiatrizing identities that do not conform to heterosexual orientation or gender dualism is a mandatory necessity in the grand scheme of things, as gender (and sex) rules, relationships, expressions and roles have a huge impact on the health of queer people. This thesis is concerned with the relationship of psychiatry with homosexuality and transness since the beginning of their psychiatrization up to today's updated guidelines and "no diagnosis". Their psychiatrization ( and in some cases the criminalization) resulted in introducing the term "conversion therapy", meaning the change of sexual orientation and /or gender identity of a person in favor of heterosexuality and cisgenderism. Conversion therapy is offered by medical professionals, mental health professionals, religious leaders or alternative healers. This thesis is going to try to clarify the role of the psychiatrist in this kind of therapies, the positions taken (both lately and throughout the ages) by universal organizations (of mental health professionals and of human rights). In addition, experiences of queer individuals that have undergone conversion therapy are going to be mentioned, especially in association with campaigns in favor of banning conversion therapy both in Greece and abroad. Later, the thesis makes a brief and comprehensive mention of the existing law structures concerning medical and psychiatric responsibility as well as the Greek law proposition of May 2022 regarding the ban of conversion therapy for minors and people under conservatorship. Following the international positions and guidelines, attention is raised for doctors and law and policymakers on how vitally important is a widespread application of recognized care protocols for health professionals and more vigilant and strict penalties for policy makers. All these are illuminating the everyday challenges that undermine the prosperity of people that have undergone conversion therapy. It's apparent that both the scientific community and the society have a long way to go before they are in favor of a complete ban of conversion therapy. All the same, when human and individual civil rights are protected by state laws, the transition to the new status quo is smoother and easier