Ανόρθωση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων της υποζώνης Ostryo – carpinion.:
Creators: name: Προδοφίκας, Χρήστος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Ανόρθωση
βόσκηση
ανθρωπογενείς επιδράσεις
Quercus coccifera
υποβάθμιση
προστατευόμενο τμήμα
rehabilitation
grazing
human impacts
degradation
protection

description: Η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων είναι συχνή και πολλές φορές συντελείται στο όνομα της ανάπτυξης και της προόδου. Πυρκαγιές, βόσκηση και ανθρώπινες επεμβάσεις είναι παράγοντες οπισθοδρομικής διαδοχής. Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της Γαλάτιστας Χαλκιδικής, σε υψόμετρο 400-980 m. Η περιοχή αποτελεί τυπική περίπτωση υποβαθμισμένου οικοσυστήματος λόγω της επίδρασης των εν λόγω παραγόντων. Διερευνήθηκαν οι μεταβολές που προκαλούνται στα δασοκομικά χαρακτηριστικά της βλάστησης, στην ποικιλότητα, στην κάλυψη και στο έδαφος. Επίσης μελετήθηκε πιθανή επίδραση του υψόμετρου στη βλάστηση. Η περιοχή έρευνας αποτελείται από δύο επί μέρους τμήματα, το βοσκόμενο και το προστατευόμενο. Στο βοσκόμενο τμήμα η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι ανεξέλεγκτη. Η βόσκηση εφαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες των κτηνοτρόφων και οι πυρκαγιές είναι συχνό φαινόμενο. Στο προστατευόμενο τμήμα, η βόσκηση και οι ανθρώπινες επεμβάσεις (ξύλευση) απαγορεύονται. Οι πυρκαγιές είναι σπανιότερες. Κάθε τμήμα χωρίστηκε σε τρεις ζώνες. Σε κάθε ζώνη επιλέχθηκαν τρεις αντιπροσωπευτικές δειγματοληπτικές επιφάνειες, διαστάσεων 10Χ10 m. Από κάθε ζώνη ελήφθησαν δύο δείγματα εδάφους. Ένα από βάθος εδάφους 0-10 cm και ένα από βάθος 10-20 cm. Τα δείγματα μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο για τον υπολογισμό της μηχανικής σύστασης, της περιεκτικότητας οργανικής ουσίας, θρεπτικών στοιχείων και τη μέτρηση της οξύτητας. Για τη διερεύνηση της επίδρασης της βόσκησης και των υπόλοιπων των ανθρωπογενών επεμβάσεων στη βλάστηση και το έδαφος, πραγματοποιήθηκαν συγκρίσεις των μέσων όρων των παρατηρήσεων. Για τη διερεύνηση της επίδρασης του υψόμετρου, πραγματοποιήθηκαν πολλαπλές συγκρίσεις των μέσων όρων των χαρακτηριστικών της βλάστησης και του εδάφους, στις ζώνες των τμημάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο αριθμός των ειδών και η αφθονία των ατόμων στον όροφο των δένδρων, εμφανίζουν στατιστικά σημαντικά υψηλότερες τιμές στο προστατευόμενο τμήμα. Η κάλυψη είναι στατιστικά σημαντικά υψηλότερη και στους δύο ορόφους. Τα δασοκομικά χαρακτηριστικά (ύψος, διάμετρος, ύψος έναρξης κόμης και ποσοστό κόμης), εμφανίζουν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο τμημάτων. Το υψόμετρο δεν επιδρά στο πλήθος των ειδών και στον αριθμό των ατόμων. Αναφορικά με τη μηχανική σύσταση του εδάφους, η αναλογία της άμμου είναι υψηλότερη στο βοσκόμενο τμήμα. Η περιεκτικότητα σε οργανική ουσία, φώσφορο και ανταλλάξιμα κατιόντα είναι υψηλότερη στο προστατευόμενο τμήμα. Η τιμή της οξύτητας, δεν εμφανίζει αξιοσημείωτες διαφορές. Συμπεραίνουμε ότι στο βοσκόμενο τμήμα παράγοντες όπως η βόσκηση, φωτιά και ανθρωπογενείς επεμβάσεις, προκαλούν μεταβολές στη βλάστηση και το έδαφος εμποδίζοντας την προοδευτική διαδοχή του οικοσυστήματος. Συχνό είναι το φαινόμενο της οπισθοδρομικής διαδοχής. Η υποβάθμιση σε ορισμένες θέσεις πιθανώς να είναι σε οριακό σημείο ώστε το οικοσύστημα να μη μπορεί να αναλάβει μόνο με την άρση της επίδρασης των παραγόντων. Είναι προφανής η αναγκαιότητα εξωτερικής επέμβασης ώστε να εμφανιστούν στάδια προοδευτικής διαδοχής. Εκτός από τη ρύθμιση της βόσκησης και της ξύλευσης θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα φυτεύσεων ή σποράς με τα κατάλληλα αυτόχθονα είδη. Η αναγωγή της πρεμνοφυούς μορφής που κυριαρχεί, αρχικά σε διφυή και έπειτα σε σπερμοφυή, είναι αποφασιστικής σημασίας για την ανόρθωση της περιοχής.
description: The degradation of ecosystems as a frequent phenomenon contribute in the growth and progress. Fires, grazing, human interventions are the most important factors of regressive succession. The present research took place in the wider region of Galatista Chalkidiki, in altitude 400-980 m. The region constitutes a formal case of a degraded ecosystem because of the effect of particular factors. The changes that are caused by these specific factors to the silvicultural characteristics, the diversity, the canopy and the soil were investigated. Additionally, the effect of the altitude in the vegetation was studied. The research area is constituted of two parts, the ones with protection and the ones without protection. In the unprotected part the human activity is without control. Grazing is practically applied depending on the needs of cattle-breeders and fires is a frequent phenomenon. In the protected part, grazing and human interventions (logging) are prohibited. The fires are more infrequent. Each part was separated in three belts according to the altitude. In each study belt, there were selected three representative sample plots 10 Χ 10 m. From each plot, two samples of soil were collected, the one from soil depth of 0-10 cm and one from soil depth of 10-20 cm. The samples transferred to the laboratory in order to estimate the mechanical analysis, the content of organic matter, nutritious elements and the acidity. The differences in the silvicultural characteristics (height, diameter, height that crown begins and percentage of crown) and in the soil between the two parts, were assessed using t-test.As the results showed, the number of species and the abundance of individuals in the tree layer present considerably higher values in the protected part, while the cover is significantly higher in both layers. The silvicultural characteristics between the two parts represent statistically significant differences. Altitude does not affect the number of species or the number of individuals. Regarding to the soil characteristics, the content of organic matter and nutritious elements is higher in the protected part. In conclusion, the human impact in the unprotected area, cause such changes in the vegetation that inhibit the progressive succession of ecosystem. The phenomenon of regressive succession is frequent. The degradation in certain sites is more likely in marginal point so that the ecosystem cannot undertake only with the lifting of the affects of the factors. The necessity of exterior intervention is obvious in order to achieve ecosystem’s progressive succession. Apart from the regulation of grazing and logging the possibility of plantation or seeding with suitably species should also be examined. The conversion of coppice stands that dominate, initially in coppice with standards and then in high forest, is decisive importance for the rehabilitation of the area.