Κατσαρίδες στο αστικό δίκτυο της Θεσσαλονίκης και οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία
Creators: name: Δημητριάδου, Ιωάννα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Κατσαρίδες
Αστικό Περιβάλλον
Δημόσια Υγεία
Cockroaches
Urban Environment
Public Health

description: Οι κατσαρίδες είναι ημιμετάβολα έντομα υγειονομικής σημασίας που ανήκουν στην τάξη των Blattodea, μία από τις πιο χαρακτηριστικές και συχνά απαντώμενες τάξεις εντόμων, κυρίως σε αστικά κέντρα. Στην Ελλάδα, τα κυριότερα είδη κατσαρίδων είναι τα Blatta orientalis, Periplaneta americana (Blattidae) και τα Blattella germanica και Supella longipalpa (Blattelidae). Η παρουσία τους προκαλεί όχληση στον άνθρωπο όμως πολύ συχνά αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα για τη δημόσια υγεία, αφού συνδέεται με την ανάπτυξη άσθματος και αλλεργικής ρινίτιδας ενώ είναι και φορείς επιβλαβών παθογόνων. Παρ’ όλη τη σημασία που έχουν, ελάχιστα είναι γνωστά για την παρουσία τους και την κατανομή τους στα ελληνικά αστικά κέντρα. Αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η καταγραφή γεωγραφικών θέσεων όπου αποτέλεσαν εστίες κατσαρίδων, εντός του αστικού δικτύου της Θεσσαλονίκης κατά τη διετία 2019-2020 και η χωρική τους αποτύπωση σε χάρτη με σκοπό την ανάδειξη σημείων με υψηλή πυκνότητα εστιών κατσαρίδων. Επίσης, μελετήθηκε και αξιολογήθηκε η επίδραση των κλιματολογικών συνθηκών που επικράτησαν στην πόλη της Θεσσαλονίκης κατά τη χρονική περίοδο 01/10/2018-31/12/2020, στο πλήθος των εφαρμογών απεντόμωσης. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν με σαφήνεια μια εκτενή περιοχή ανατολικά του κέντρου της πόλης όπου η πυκνότητα εμφάνισης εστιών κατσαρίδων είναι ιδιαίτερα έντονη. Χαρακτηριστικό είναι, πως αυτά τα σημεία βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από νοσοκομειακές εγκαταστάσεις. Άλλες περιοχές με υψηλή πυκνότητα εμφάνισης κατσαρίδων εντοπίζονται στη δυτική πλευρά της πόλης, με μεγαλύτερη όμως σποραδικότητα. Γενικά, οι περιοχές στις οποίες εντοπίζεται έντονα εμφάνιση εστιών κατσαρίδων αποτελούν κυρίως πυκνοκατοικημένα και παλαιά τμήματα του αστικού ιστού της Θεσσαλονίκης. Η μελέτη και αξιολόγηση της επίδρασης των τιμών της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας που επικράτησαν στη Θεσσαλονίκη το χρονικό διάστημα 01/10/2018-31/12/2020, έδειξαν πως οι δύο αυτές κλιματολογικές συνθήκες συσχετίζονται διαφορετικά με την εμφάνιση εστιών κατσαρίδων. Συγκεκριμένα, η θερμοκρασία παρουσιάζει σε κάθε περίπτωση θετική συσχέτιση με το πλήθος των εστιών κατσαρίδων ενώ αντίθετα η σχετική υγρασία της ίδιας χρονικής περιόδου φαίνεται να σχετίζεται αρνητικά με τον αριθμό των εστιών κατσαρίδων που καταγράφηκαν. Τα παραπάνω αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα, καθώς αναμένεται να αποτελέσουν τη βάση για μια περισσότερο ενισχυμένη έρευνα στην παρουσία των κατσαρίδων στο αστικό δίκτυο της Θεσσαλονίκης, στοχεύοντας στην καταγραφή των ειδών, στην αποσαφήνιση του ρόλο τους στη μετάδοση και ανάπτυξη ασθενειών αλλά και στην αποτελεσματικότερη καταπολέμησή τους με σεβασμό στο περιβάλλον.
description: Cockroaches are hemimetabolan insects which belong in the order of Blattodea, one of the most common orders particularly in urban centers. The most abundant species in Greece are Blatta orientalis and Periplaneta americana (Blattidae), Blattella germanica and Supella longipalpa (Blattelidae). They cause nuisance to humans but also cockroaches are serious enemies of public health, especially in urban areas, as they are ideal vectors of numerous severe pathogens and their occurrence is often associated with the development of asthma and allergic rhinitis. Despite the significance of cockroaches, little is known about their presence and distribution in Greece. The goal of this study is mapping the distribution of cockroaches’ infestations within the urban area of Thessaloniki, during 2019 and 2020. The results clearly showed an extensive area east of the center but also smaller scattered locations in areas west of the center, where the occurrence density of cockroaches is particularly strong. In addition, the effect of temperature and relative humidity in Thessaloniki, on the occurrence of cockroach infestations was assessed. Temperature is positively related to the appearance of cockroaches but relative humidity is negatively related. The results will form the basis for a more enhanced effort of recording the cockroaches' infestations and their species composition in Thessaloniki as well as contributing to highlighting the consequences of their presence in human health and to the development of more effective methods of control.
description: Σε συνεργασία με: Ιατρικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Πολιτικών Μηχανικών T.E. (Αλεξάνδρειο Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης)