Η αρχή της αναλογικότητας ως διάμεσος της εθνικής και της ενωσιακής έννομης τάξης – Η άρση των συνταγματικών συγκρούσεων μέσω των κοινών θεμελιωδών αρχών:
Creators: name: Νικηφόρος, Δημήτριος Σάββα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: αρχή της αναλογικότητας
συνταγματικός πλουραλισμός
βασικός μέτοχος
principle of proportionality
constitutional pluralism
main shareholder

description: Κεντρική ιδέα της διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η θέση ότι η αρχή της αναλογικότητας μπορεί να λειτουργήσει διαμεσολαβητικά για την άρση των συγκρούσεων που ανακύπτουν μεταξύ του εθνικού Συντάγματος και του (πρωτογενούς και παράγωγου) ενωσιακού δικαίου. Για την επαλήθευση της θέσης αυτής αξιοποιήθηκαν τα μεθοδολογικά εργαλεία του συγκριτικού δικαίου. Ειδικότερα, μέσα από μία συγκριτική επισκόπηση της ελληνικής και της ενωσιακής πρόσληψης της αρχής της αναλογικότητας προέκυψε ότι, παρά τη διαφορετική, κατά βάση, λειτουργία που η αρχή επιτελεί σε κάθε μία από τις προαναφερθείσες έννομες τάξεις, συνιστά κοινή αρχή τους, ακριβώς, επειδή διαθέτει σ’ αυτές έναν βασικό κορμό κοινών γνωρισμάτων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο έγινε δεκτό ότι πληρούται η προϋπόθεση που θέτει η θεωρία του κανονιστικού συνταγματικού πλουραλισμού, προκειμένου να επέλθει η επιθυμητή συνέπεια, δηλαδή να μπορέσει η αναλογικότητα να λειτουργήσει ως μηχανισμός εναρμόνισης του ελληνικού Συντάγματος με το ενωσιακό δίκαιο. Μάλιστα, για να επιτευχθεί η εναρμόνιση αυτή διαπιστώθηκε ότι δεν χρειάζονται περίτεχνες νομολογιακές κατασκευές εκ μέρους του εθνικού δικαστή. Αντίθετα, το μόνο που απαιτείται από αυτόν είναι να μεταχειριστεί την αρχή με τον τρόπο που παγίως την μεταχειρίζεται: ως συνταγματική αρχή θεσμίζουσα ‘standard’. Συγχρόνως, όμως, οφείλει, ως ενωσιακός δικαστής, να αξιοποιήσει και τα αντίστοιχα πορίσματα της νομολογίας του ΔΕΕ, με το όποιο, άλλωστε, έχει την ευχέρεια (και σε ορισμένες περιπτώσεις την υποχρέωση) να βρίσκεται σε θεσμικό διάλογο, μέσω του μηχανισμού της προδικαστικής παραπομπής. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ένας δικανικός συλλογισμός, στον οποίο θα συναρθρώνεται αρμονικά η σχετική με την αρχή της αναλογικότητας νομολογία του ΣτΕ και του ΔΕΕ, θα προσανατολίζει, σχεδόν αυτόματα, και το ερμηνευτικό έργο του εθνικού δικαστή στην κατεύθυνση της εναρμόνισης του κανονιστικού περιεχομένου των συγκρουόμενων ρυθμίσεων. Μία χαρακτηριστική περίπτωση εναρμόνισης συντελέστηκε και στην υπόθεση του «βασικού μετόχου», η οποία λειτούργησε ως case study για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης.
description: The dissertation’s central idea was the argument that the principle of proportionality can perform a mediating function for the withdrawal of the conflicts that arise between the national Constitution and the (primary and secondary) European Union’s law. That position was verified through the methodological tools of the comparative law. More specifically, the result of a comparative survey, concerning the Greek and the European Union’s perception of the principle of proportionality, was that, despite the different function that this principle performs in each one of these two legal orders, it is a common principle of them. That is due to the fact that proportionality has a common core of features in both the aforementioned legal orders. In that way, it was accepted that the condition, which is set by the theory of the normative constitutional pluralism, can be satisfied. This acceptance led the inquiry to the conclusion that the principle of proportionality can be used as a technique for the harmonization of the Greek Constitution and the European Union’s law. Furthermore, it was also ascertained that for the attainment of that harmonization, the national judge is not obliged to invent complicated judicial constructions. Contrary, he should simply treat proportionality as a constitutional principle that institutes a “standard”; this is exactly the way that this principle is usually treated. However, he should equally take into consideration the jurisprudence of the ECJ, because he is the primary Union’s judge. Indeed, the national judge has generally the discretion (but in some cases the obligation) to perform, through the mechanism of the preliminary ruling, an institutional dialogue with the Court of the EU. In that way, a juridical reasoning that will harmoniously articulate the relative with the principle of proportionality jurisprudence of the Greek Court of State and the ECJ, will, almost automatically, also guide the national judge’s interpretative work towards the harmonization of the conflicting provisions’ normative content. A very representative example of the aforementioned effort for harmonization can be found in the “main shareholder’s” case, which was used as case study for the needs of the dissertation.