Τα υπαίθρια μουσεία και η εφαρμογή τους στην Ελλάδα : Μελέτη περίπτωσης του λιμναίου οικισμού του Δισπηλιού
Creators: name: Γούναρη, Ευφροσύνη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Υπαίθριο Μουσείο
Οικομουσείο
Δισπηλιό
Open air museum
Ecomuseum
Dispilio

description: Στα τέλη του 19ου αιώνα στη Βόρεια Ευρώπη και συγκεκριμένα στις σκανδιναβικές χώρες δόθηκε έμφαση στο συναίσθημα, στο φυσικό περιβάλλον και στον ιδεαλιστικό κόσμο ως αντιστάθμισμα της ανεξέλεγκτης βιομηχανικής ανάπτυξης. Ο Artur Hazelius ίδρυσε το πρώτο υπαίθριο μουσείο , το Skansen στη Σουηδία με στόχο την προστασία της αγροτικής παράδοσης έναντι της συνεχώς αυξανόμενης βιομηχανοποίησης της σκανδιναβικής κοινωνίας. Αποτέλεσε πρότυπο για την εξάπλωση των υπαίθριων μουσείων στην Ευρώπη αλλά και στην Αμερική. Η οργάνωση των πρώτων υπαίθριων μουσείων βασίστηκε στη μετεγκατάσταση των παλαιών κτιρίων, στην έκθεση αντικειμένων και στην ανθρώπινη συμμετοχή. Αργότερα, προστέθηκαν ανακατασκευές κτιρίων και κατασκευές αντιγράφων των αντικειμένων. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα του υπαίθρου μουσείου είναι η άμεση επαφή του επισκέπτη με το παρελθόν, αλλά και η ολιστική αντίληψη του πολιτισμικού τοπίου. Επιπλέον, η προσφορά των εθελοντών στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες, η ψυχαγωγία μέσω της ‘ζωντανής ιστορίας’ και η βιωματική εμπειρία που προσφέρει η Πειραματική Αρχαιολογία αποτελούν χαρακτηριστικά του υπαίθριου μουσείου. Βασικό ζητούμενο παραμένει η αυθεντικότητα στη θεματολογία της αναπαράστασης, τις πρώτες ύλες και στις τεχνικές μεθόδους. Επιπρόσθετα, κρίνεται απαραίτητη στην παρούσα διπλωματική η σύγκριση των υπαίθριων μουσείων με τα παραδοσιακά, τα οικομουσεία και τα site museums ως απόδειξη της αναγκαιότητας ίδρυσης ενός υπαίθριου μουσείου που συνδέει τον υλικό πολιτισμό και την ερμηνεία του με την ιδεολογία και τον συμβολισμό των πολιτισμών του παρελθόντος. Στην Ελλάδα απουσιάζουν τα υπαίθρια μουσεία. Στην παρούσα διπλωματική επιλέχθηκε το ανοικτό μουσείο του Δισπηλιού και συγκεκριμένα η αναπαράσταση λόγω της ύπαρξης κοινών χαρακτηριστικών με τα υπαίθρια μουσεία. Στην Ευρώπη αναπτύχθηκαν πολιτισμοί κοντά στο υδάτινο στοιχείο και στη σύγχρονη εποχή ιδρύθηκαν υπαίθρια μουσεία που αναδεικνύουν το πολιτισμικό τοπίο. Στην Ελλάδα το 1996 σχεδιάστηκε η αναπαράσταση του λιμναίου οικισμού του Δισπηλιού που αποτελείται από οκτώ καλύβες και τον εξοπλισμό τους. Θεωρήθηκε απαραίτητη η συμμετοχή της τοπικής κοινότητας επειδή είχε χαρακτηριστεί ως ανοικτό μουσείο. Βασικοί επισκέπτες, όπως προκύπτει από το Βιβλίο των Επισκεπτών, υπήρξαν οι σχολικές μονάδες και άτομα που κατάγονται από την περιοχή αλλά διαμένουν σε άλλες πόλεις και χώρες. Πώς ορίζεται το Δισπηλιό; Δεν είναι υπαίθριο μουσείο αλλά δεν πληροί και τα χαρακτηριστικά ενός οικομουσείου. Είναι δυνατή, όμως, η μετατροπή του σε ένα ανοικτό μουσείο, αρκεί να τηρηθούν οι προδιαγραφές που ισχύουν για τα μουσεία αυτά.
description: At the end of the 19th century in northern Europe, and particularly in the Scandinavian countries, emphasis was placed on feeling, the natural environment and the idealistic world as a counterbalance to uncontrolled industrial development. Artur Hazelius founded the first open air museum, Skansen in Sweden to protect the rural tradition against the ever-increasing industrialization of Scandinavian society. It has been a model for the spread of open-air museums in Europe and America. The organization of the first open air museums was based on the relocation of old buildings, the exhibition of objects and human participation. Later, reconstructions of buildings and copies of objects were added. Characteristics of the open-air museum are the visitor's direct contact with the past, as well as the holistic perception of the cultural landscape. In addition, the volunteer’s offer in educational activities, the entertainment through ‘living history’ and the personal experience that Experimental Archaeology offers are features of the open-air museum. The main issue remains the authenticity of the representation themes, the raw materials and the technical methods. In addition, it is necessary in this thesis to compare the open air museums with the traditional museums, the ecomuseums and the site museums as a proof of the necessity of establishing an open air museum that links material culture and its interpretation with the ideology and symbolism of culture of the past. In Greece there are no open-air museums. In this thesis I chose the ecomuseum of Dispilio-specifically its reconstruction-because of its common features with the open-air museums. In Europe, cultures were developed near the waterfront, and in modern times, open air museums were set up to highlight the cultural landscape. In Greece, in 1996, a reconstruction of the lake settlement of Dispilio consisting of eight huts and their equipment was designed. The involvement of the local community was considered necessary because it had been classified as an ecomuseum. The main visitors, according to the Visitors Book, were the school units and individuals who came from the area but resided in other cities and countries. How is Dispilio defined? It is not an open-air museum, but it does not have the characteristics of an ecomuseum. However, it can be converted into an open-air museum, if the standards are applicable to these museums.
description: Σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)