Ο διδακτικός μετασχηματισμός της έννοιας του οικοσυστήματος: το οικοσύστημα στο σχολικό βιβλίο της Βιολογίας Γ΄ Λυκείου και ο τρόπος που το αντιλαμβάνονται οι καθηγητές Βιολογίας δευτεροβάθμιας εκπαίδ:
Creators: name: Βεζάγκου, Τραϊανή Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Διδακτικός μετασχηματισμός
Οικοσύστημα
Σχολικό εγχειρίδιο
Didactic transformation
Ecosystem
Textbook

description: Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η διερευνηση του τρόπου με τον οποίο το σχολικό εγχειρίδιο της Βιολογίας της Γ΄ Λυκείου χειρίζεται σημαντικές ολιστικές πτυχές της έννοιας του οικοσυστήματος, αλλά και του τρόπου με τον οποίο οι καθηγητές αντιλαμβάνονται αυτές τις πτυχές. Η έρευνα προσπαθησε να συνδέσει την επιστημολογική ανάλυση της έννοιας του οικοσυστήματος με τη διδασκαλία της έχοντας ως υπόθεση εργασίας ότι τα επιστημολογικής φύσης προβλήματα που εμφανίζει η έννοια του οικοσυστήματος αναμένεται να μεταφερθούν από το επίπεδο της επιστημονικής συγκρότησης της έννοιας στο επίπεδο της διδασκαλίας της. Αρχικά, έγινε, με βάση την ήδη υπάρχουσα σχετική βιβλιογραφία, μια περιληπτική αναφορά στην ιστορική συγκρότηση της έννοιας του οικοσυστήματος, συνοδευόμενη από μια περιγραφή των σημαντικότερων προβλημάτων που εμφανίζει η έννοια αυτή. Στη συνέχεια έγινε ανάλυση του περιεχομένου του σχολικού εγχειριδίου της Βιολογίας Γενικής Παιδείας Γ’ Λυκείου και εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο οι συγγραφείς χειρίζονται τα ανωτέρω προβλήματα. Έπειτα, με χρήση κατάλληλου ερωτηματολογίου διερευνήθηκαν οι αντιλήψεις των καθηγητών σχετικά με την έννοια του οικοσυστήματος προκειμένου να εντοπιστούν τυχόν παρανοήσεις. Η ανάλυση των δεδομενων της έρευνας εδειξε οτι το σχολικό εγχειρίδιο αποτυγχάνει να παρουσιάσει μια εκδοχή του οικοσυστήματος που να είναι συμβατή με την επιστημονική γνώση και ειδικότερα με τους εννοιολογικούς προσδιορισμούς που λαμβάνει το οικοσύστημα στο πλαίσιο της συστημικής οικολογίας. Ανάλογα φαινόμενα παρουσιάζονται και ως προς την κατανόηση του οικοσυστήματος από τους καθηγητές.
description: The aim of this study was to investigate how the Biology textbook of the last grade of high school handles significant holistic aspects of the ecosystem concept and the way in which teachers perceive these aspects. The research tried to link the epistemological analysis of the concept of ecosystem with its teaching, having a working assumption that the epistemological problems of the concept are expected to be transferred from the level of its scientific establishment to the level of its teaching. Initially, both a brief reference to the historical formation of the concept of ecosystem and a description of the major problems the concept faces were presented based on the existing literature. Furthermore, a content analysis of the textbook was conducted and it was examined how the writers of the textbook handle the above mentioned problems of the ecosystem concept. Then, we used questionnaires in order to investigate the perceptions of secondary school teachers about the ecosystem concept and to identify any misconceptions. The analysis of the data showed that the textbook fails to present a version of the ecosystem that is compatible with the scientific knowledge as it is determined in the context of systemic ecology. Similar phenomena are observed on the understanding of the ecosystem by the teachers as well.