Γραμμή και όγκος: Η διακριτική σχέση σχεδίου και γλυπτικής
Creators: name: Ασλανίδης, Νικόλαος Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Σχέδιο
Γλυπτική
Διακριτική Σχέση
Drawing
Sculpture
Discreet Relation

description: Το σχέδιο και η γλυπτική είναι δύο αλληλένδετα καλλιτεχνικά μέσα. Αντίστοιχα, η γραμμή και ο όγκος αποτελούν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της καλλιτεχνικής δημιουργίας, όσον αφορά τη χρήση των μέσων του σχεδίου και της γλυπτικής. Βασική παράμετρος του προβληματισμού της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της πιθανότητας συσχετισμού του σχεδίου και της γλυπτικής με χαρακτήρα διακριτικό. Η πρώτη σημασία της λέξης σχετίζεται με τον «διακριτό», δηλαδή αυτόν που θέτει σαφή όρια ανάμεσα σε δύο καταστάσεις, καθώς αναφέρεται στην καθιερωμένη σχέση προσχεδίου και γλυπτού, αλλά και στην αυτονομία με την οποία μπορεί να διαχειρίζεται ο καλλιτέχνης τα δύο μέσα. Ταυτόχρονα, όμως, η δεύτερη σημασία του επιθέτου σχετίζεται με τη διακριτικότητα, την μη εμφανή παρουσία, οπότε παραπέμπει στην ταύτιση των δύο μέσων, όπου τα όρια τους γίνονται ρευστά. Η έννοια «διακριτική σχέση» αναφέρεται στην υπόγεια και συχνά λανθάνουσα σχέση των δύο μέσων στα πλαίσια της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η διπλή σημασία του επιθέτου «διακριτικός» είναι και αυτή που επιτρέπει την πολλαπλή σύνδεση μεταξύ των δύο μέσων. Με αφορμή την αναζήτηση της σχέσης μεταξύ του όγκου και της γραμμής, γίνεται αναδρομή σε καλλιτέχνες που η παράλληλη ενασχόληση τους με τη γλυπτική και το σχέδιο αποτέλεσε αξιοσημείωτο σταθμό στην ιστορία της τέχνης. Η συγκριτική και αναλυτική εξέταση της καλλιτεχνικής τους παραγωγής οδήγησε σε παρατηρήσεις, συμπεράσματα και θεωρήσεις αναφορικά με την συσχέτιση των δυο ειδών, τη γλυπτική και το σχέδιο. Στην πρώτη ομάδα ταξινόμησης εντάσσονται περιπτώσεις όπως, ο Rodin, ο Χαλεπάς, ο Brâncuși, ο Moore, ο Smith, ο Τόμπρος και ο Cragg. Λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια της ύλης και της τεχνικής, η ομάδα αυτή κινήθηκε με παρόμοιο τρόπο, καθώς το σχέδιο χρησιμοποιήθηκε ως προσχεδιαστικό εργαλείο των γλυπτικών αποτυπώσεων. Με αυτό τον τρόπο, τα δύο μέσα συνδέονται με σχέση διαδοχής, αφού το γλυπτό αποτελεί επακόλουθο των σχεδιαστικών πειραματισμών. Παρατηρείται, δηλαδή, η σύμπνοια των δύο μέσων και η αλληλένδετη σχέση τους. Θεσσαλονίκη 2016 Περίληψη Το σχέδιο και η γλυπτική είναι δύο αλληλένδετα καλλιτεχνικά μέσα. Αντίστοιχα, η γραμμή και ο όγκος αποτελούν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της καλλιτεχνικής δημιουργίας, όσον αφορά τη χρήση των μέσων του σχεδίου και της γλυπτικής. Βασική παράμετρος του προβληματισμού της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της πιθανότητας συσχετισμού του σχεδίου και της γλυπτικής με χαρακτήρα διακριτικό. Η πρώτη σημασία της λέξης σχετίζεται με τον «διακριτό», δηλαδή αυτόν που θέτει σαφή όρια ανάμεσα σε δύο καταστάσεις, καθώς αναφέρεται στην καθιερωμένη σχέση προσχεδίου και γλυπτού, αλλά και στην αυτονομία με την οποία μπορεί να διαχειρίζεται ο καλλιτέχνης τα δύο μέσα. Ταυτόχρονα, όμως, η δεύτερη σημασία του επιθέτου σχετίζεται με τη διακριτικότητα, την μη εμφανή παρουσία, οπότε παραπέμπει στην ταύτιση των δύο μέσων, όπου τα όρια τους γίνονται ρευστά. Η έννοια «διακριτική σχέση» αναφέρεται στην υπόγεια και συχνά λανθάνουσα σχέση των δύο μέσων στα πλαίσια της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η διπλή σημασία του επιθέτου «διακριτικός» είναι και αυτή που επιτρέπει την πολλαπλή σύνδεση μεταξύ των δύο μέσων. Με αφορμή την αναζήτηση της σχέσης μεταξύ του όγκου και της γραμμής, γίνεται αναδρομή σε καλλιτέχνες που η παράλληλη ενασχόληση τους με τη γλυπτική και το σχέδιο αποτέλεσε αξιοσημείωτο σταθμό στην ιστορία της τέχνης. Η συγκριτική και αναλυτική εξέταση της καλλιτεχνικής τους παραγωγής οδήγησε σε παρατηρήσεις, συμπεράσματα και θεωρήσεις αναφορικά με την συσχέτιση των δυο ειδών, τη γλυπτική και το σχέδιο. Στην πρώτη ομάδα ταξινόμησης εντάσσονται περιπτώσεις όπως, ο Rodin, ο Χαλεπάς, ο Brâncuși, ο Moore, ο Smith, ο Τόμπρος και ο Cragg. Λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια της ύλης και της τεχνικής, η ομάδα αυτή κινήθηκε με παρόμοιο τρόπο, καθώς το σχέδιο χρησιμοποιήθηκε ως προσχεδιαστικό εργαλείο των γλυπτικών αποτυπώσεων. Με αυτό τον τρόπο, τα δύο μέσα συνδέονται με σχέση διαδοχής, αφού το γλυπτό αποτελεί επακόλουθο των σχεδιαστικών πειραματισμών. Παρατηρείται, δηλαδή, η σύμπνοια των δύο μέσων και η αλληλένδετη σχέση τους. Η δεύτερη ομάδα αποτελείται από καλλιτέχνες όπως, ο González, ο Giacometti, ο Σκλάβος, o Deacon, η Bourgeois, ο Serra, η de Bruyckere και ο Manders και στους οποίους το σχέδιο αποτελεί μια αυτόνομη διαδικασία παραγωγής καλλιτεχνικού έργου. Η σχεδιαστική τους χειρονομία βρίσκεται άλλοτε κοντά στις πλαστικές τους επιδιώξεις και άλλοτε αυτονομείται, διαγράφοντας ανεξάρτητη καλλιτεχνική πορεία. Με την αυτόνομη αντιμετώπισή τους τα καθιστά διακριτά, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί νέες συνδέσεις ανάμεσα στο σχέδιο και τη γλυπτική. Οι καλλιτέχνες της τελευταίας κατηγορίας, όπως ο Calder, ο LeWitt, ο Penone, ο Do-Ho Suh, ο Μonahan, ο Houseago, ο Λάππας και ο Αλεξίου, στοχεύουν στον συγκερασμό των δύο ειδών σε ένα ενιαίο σώμα καλλιτεχνικής παραγωγής. Το βασικό κοινό τους σημείο αποτελεί η ταύτιση σχεδίου και γλυπτού και η κατάργηση της τυποποιημένης και παραδοσιακής φόρμας διαχωρισμού των πρακτικών της σχεδίασης και της γλυπτικής. Η σχέση των δύο ειδών στο σύνολο της γλυπτικής παραγωγής στην ιστορία της τέχνης εκλαμβάνεται ως αυτονόητη. Ωστόσο, το στοιχείο που επιβεβαιώνεται με αυτήν την μελέτη είναι το γεγονός πως ο χαρακτήρας και οι ισορροπίες αυτής της σχέσης μπορούν να μεταβάλλονται κατά περίπτωση, έτσι ώστε τα δύο είδη άλλοτε να θεωρούνται αλληλένδετα και άλλοτε να περιπλέκονται διακριτικότερα.
description: Drawing and sculpture are two interrelated art media. Line and volume are the hallmarks of the artistic creation as regards the use of drawing and sculpture respectively. A basic aspect of the questioning of this paper is the exploration of the correlation between drawing and sculpture with distinctive character. The first meaning of the word in Greek language is related to the ‘distinct’, that is, that which sets clear and obvious boundaries between two situations, as it refers to the established relationship between the drawing and sculpture, but also to the autonomy with which the artist uses these two media. At the same time, however, the second significance of the adjective is related to discretion, the non-obvious presence, so it refers to the identification of the two media where the limits become fluid. The concept of ‘discreet relation’ consults to the underground and often latent relationship of the two media in the context of artistic creation. The double meaning of the adjective ‘distinctive’ also allows the multiple connections between the two media. On the occasion of the search for the relation between the volume and the line, a study was conducted on various artists, whose parallel involvement with sculpture and drawing was a landmark in the history of art. The comparative and analytical examination of their artistic production led to observations, conclusions and considerations about the association of the two media, sculpture and drawing. The first group of artists includes examples such as Rodin, Halepas, Brâncuşi, Moore, Smith, Tombros and Cragg. Considering the criteria of matter and technique, this group moved in a similar way, as drawing was used as a preparatory process for sculptures. In this way, the two media are connected with succession, since the sculpture is a consequence of the drawing studies. There is, therefore, the consistency of the two media and their interrelated relation. The second group includes artists such as González, Giacometti, Sclavos, Deacon, Bourgeois, Serra, de Bruyckere and Manders. Their drawings and gestures are an autonomous production process and often close to their sculptural pursuits, or in other cases, an independent and completed work of art. They use the media in a clearly distinct way while at the same time they create new connections between drawing and sculpture. The artists of the last category, such as Calder, LeWitt, Penone, Do - Ho Suh, Monahan, Houseago, Lappas and Alexiou, aim to combine the two media into a single body of artistic production. Their basic common point is the identification of the drawing and sculptural gesture and the abolition of the standard and traditional form of separation of the two artistic practices. The relationship of the two media to the entire sculptural production in the history of art is perceived as self-evident. However, the hypothesis confirmed by this study is the fact that the character and balance of the relation of the two media are variable depending on the case, so that sculpture and drawing are sometimes interlinked and sometimes more distinctive.