Τα ιδιόμελα της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή μελοποιία
Creators: name: Lazeski, Antonio-Anatolij Mite
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Κοίμησης Θεοτόκου
Ιδιόμελα
Μελοποιία
Dormition of Theotokos
Idiomela
Composing

description: Στην εργασία αυτή ερευνήσαμε το ιδιαίτερο θέμα των ιδιομέλων της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η εργασία χωρίστηκε σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος, ασχοληθήκαμε με την εορτολογική εξέλιξη της εορτής, ερευνήσαμε και τα κύρια θεολογικά προβλήματα σχετιζόμενα μ’ αυτήν, όπως και τις πηγές του περιεχομένου της εορτής, εκτέθηκε η ιστορία των υμνογραφημάτων της ακολουθίας και οι σχετικές τυπικές διατάξεις. Περαιτέρω, παρουσιάστηκε ολόκληρος ο θησαυρός των υμνογραφικών συνθέσεων για την εορτή αυτή. Κάναμε επισκόπηση της εξελίξεως των ιδιομέλων στιχηρών εν γένει, με την φιλολογική και υμνολογική δομή τους και αναφερθήκαμε στο βιβλίο στο οποίο ανήκουν – το Στιχηράριο. Το δεύτερο μέρος, το οποίο αποτελεί το κύριο μέρος, είναι αφιερωμένο στα ιδιόμελα στιχηρά της εορτής. Στην πρώτη ενότητα εξετάσαμε το κείμενο των ιδιομέλων της εορτής και την προέλευσή τους και κάναμε μια θεολογική ανάλυση των κειμένων αυτών. Η δεύτερη ενότητα παρουσιάζει την μουσική ανάλυση ενός των ιδιομέλων στιχηρών της εορτής: το «Η των ουρανών υψηλοτέρα υπάρχουσα». Για να κάνουμε μια μουσική ανάλυση, πρώτα τοποθετήσαμε μερικά μουσικά χειρόγραφα, έτσι ώστε να κοιτάξουμε την εξέλιξη της σημειογραφίας, καθώς και την εξέλιξη της μελοποιίας κατά τις δυο περιόδους: βυζαντινή και μεταβυζαντινή. Για την βυζαντινή μελοποιία εξετάσαμε τα παραδείγματα από το Παλαιό Στιχηράριο. Στην μεταβυζαντινή περίοδο εμφανίζονται δύο διαφορετικά Στιχηράρια – του Παναγιώτου Χρυσάφου του Νέου και του Γερμανού Νέων Πατρών. Τα νεότερα, σύντομα μέλη, δεν αποτέλεσαν αντικείμενο της έρευνάς μας.
description: In this work we researched the special theme of the idiomela of the Feast of the Dormition of Theotokos. The work is divided into two parts. In the first part, we dealt with the heortological evolution of the feast, we also investigated the main theological problems related to it, as well as the sources of the content of the feast, the history of the hymnography and the relevant ordinances of the typicon. Furthermore, the treasure of the hymnographic compositions for this feast was presented. We gave an overview of the evolution of the idiomela in general, with their philological and hymnological structure and we referred to the book they belong to - the Sticherarium. The second part, which is the main part, deals with the special idiomela of the feast. In the first section, we examined the text of the idiomela and their origins and we made a theological analysis of these texts. The second section presents the musical analysis of one of the idiomela of the feast: "The Higher of the Heavens". To make a musical analysis, we first found some musical manuscripts in order to look at the evolution of notation and the evolution of melody in the two periods: Byzantine and post-Byzantine. For the Byzantine period, we examined the examples from the Old Sticherarium. In the post-Byzantine period, two different Sticheraria appear - by Panagiotes Chrysaphes the Younger and Germanus of New Patras. The newer, short melodies were not subject of our research.