Ελευθερία και Αγαθό στη σκέψη του Γρηγορίου Νύσσης και του Søren Kierkegaard: η επανάληψη ως κίνηση ελευθερίας
Creators: name: Γιόφκου, Δάφνη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Γρηγόριος Νύσσης
Σαίρεν Κίρκεγκωρ
Ελευθερία και Αγαθό
Επανάληψη
Gregory of Nyssa
Søren Kierkegaard
Freedom and the Good
Repetition

description: Εκκινώντας από την πλωτίνεια θεωρία ότι «μόνο μέσα στο Αγαθό υπάρχει ελευθερία», η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία έχει ως σκοπό να μελετήσει τη σχέση μεταξύ ελευθερίας και Αγαθού στη σκέψη του Γρηγορίου Νύσσης και του Σαίρεν Κίρκεγκωρ. Η αφορμή δίνεται από το βιβλίο Η Έννοια της Αγωνίας, όπου η πρόταση του Κίρκεγκωρ ότι η πραγματική ανθρώπινη ελευθερία δεν μπορεί να ανάγεται σε μια αδιάφορη ελευθερία επιλογής ανάμεσα στο καλό και το κακό [liberum arbitrium] ανακαλεί αντίστοιχες πτυχές της θεολογικής σκέψης του Γρηγορίου Νύσσης. Η κιρκεγκωριανή κατηγορία της επανάληψης, ως θεολογικής κίνησης ελευθερίας και υπέρβασης, αποτελεί την καθοδηγητική ερμηνευτική αρχή της παρούσας εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μια επανανάγνωση της θεωρίας του Νύσσης περί διπλής κατασκευής του ανθρώπου μέσα από την κατηγορία της επανάληψης θα μπορούσε να συνεισφέρει στην ανάδειξη τόσο του υπαρξιακού πυρήνα όσο και της πρωτοτυπίας της σκέψης του. Το Άπειρο/Απόλυτο Αγαθό, η θεωρία της «εκ του μη όντος» δημιουργίας και οι ανθρωπολογικές της προεκτάσεις, το προπατορικό αμάρτημα και η Πτώση, η μετάνοια και η συγχώρεση, η θεμελίωση της ελευθερίας στον Θεό, η σχέση ανάμεσα στην ανθρώπινη προαίρεση και το κακό είναι μερικά από τα θέματα που εξετάζονται. Βασική θέση της εργασίας είναι ότι η απελπισία είναι ανελευθερία ενώ η ανθρώπινη ελευθερία κατά την ουσία της έγκειται στην πίστη στην αγαθότητα του Θεού και του δημιουργήματός του, και κυρίως στην ελπίδα για εσχατολογική αποκατάσταση και σωτηρία• ελπίδα που ως γεγονός έχει ήδη πληρωθεί στο παρόν.
description: Beginning with the Plotinian idea that “only in the Good there is freedom”, the objective of the present M.A. thesis is to study the interrelation of freedom and the Good in the thought of Gregory of Nyssa and Søren Kierkegaard. The stimulus comes from The Concept of Anxiety, where Kierkegaard’s claim that authentic human freedom cannot be reducible to the liberum arbitrium [as indifferent freedom of choice between good and evil] evokes correlative aspects of the theological thought of Gregory of Nyssa. The Kierkegaardian category of repetition, as theological movement of freedom and transcendence, serves as the guiding interpretive principle of the present study. In this context, a re-reading of Gregory’s doctrine of “double creation” through the category of repetition could contribute in bringing out the existential core as wells as the originality which underlines the thought of the Cappadocian Father. The Infinite/Absolute Good, the doctrine of creation ex nihilo and its anthropological implications, original sin and the Fall, repentance and forgiveness, the foundation of freedom on God, the relation between human will and the evil are some of the themes that are addressed. The main argument is that despair is unfreedom, whereas, human freedom essentially lies in the belief in the Goodness of God and his creature, and furthermore, in the hope for eschatological atonement and salvation; hope which as an event has already been fulfilled in the present.