Οι εγκιβωτισμένοι λόγοι στην Ιλιάδα
Creators: name: Τρούγκου, Ελένη Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Έπος
Ιλιάδα
Νεοανάληση
Eγκιβωτισμένοι λόγοι
τις-λόγοι
Epic poetry
Iliad
Neoanalysis
Embedded speeches
tis-speeches

description: Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη των λόγων της Ιλιάδας που ενοφθαλμίζονται άλλοτε σε λόγους επώνυμων (ΕΕΛ) και άλλοτε σε λόγους ανώνυμων ομιλητών (ΑΕΛ). Μέσω μιας διμερούς εξέτασης εντοπίζονται τα τυπολογικά χαρακτηριστικά των ΕΕΛ και ΑΕΛ, διερευνάται η θέση τους στον άξονα του χρόνου και η αφηγηματολογική και ποιητολογική τους λειτουργία. Οι επώνυμοι εγκιβωτισμένοι λόγοι υποκατηγοριοποιούνται βάσει της «πηγής» τους, δηλαδή βάσει του αν αναπαράγουν λόγους που έχουν προηγουμένως εκφωνηθεί στα ιλιαδικά συμφραζόμενα ή αν εκφέρονται άπαξ, ενώ οι ανώνυμοι εγκιβωτισμένοι λόγοι διακρίνονται ανάλογα με το αν το περιεχόμενό τους είναι θετικό ή αρνητικό. Οι ΕΕΛ αποτελούν στην πλειονότητά τους εξωτερικές αναλήψεις που διαμορφώνονται αντλώντας υλικό από κάποια μη σωζόμενη σήμερα επική πηγή. Η επιλογή μιας μυθολογικής εκδοχής έναντι άλλων εξυπηρετεί τους αφηγηματικούς σκοπούς του εσωτερικού αφηγητή και ενίοτε λειτουργεί ως μεταποιητικός υπαινιγμός. Για τη διερεύνηση του ζητήματος αξιοποιείται η μεθοδολογική προσέγγιση της Προφορικής Νεοανάλυσης, σύμφωνα με την οποία η Ιλιάδα είναι μια μεταπαραδοσιακή επική σύνθεση που μέσω ποιητολογικών υπαινιγμών «αποκαλύπτει» τον τρόπο διαμόρφωσής της. Σε αντίθεση με τους ΕΕΛ, οι ΑΕΛ λειτουργούν ως εσωτερικές ή εξωτερικές προλήψεις, καθώς διαμορφώνονται ως υποθετικές ρήσεις μελών του ανώνυμου πλήθους που ο εσωτερικός ομιλητής ελπίζει ή απεύχεται να εκφωνηθούν στο μέλλον. Οι εγκιβωτισμένοι τις-λόγοι αναδεικνύουν την οπτική του εσωτερικού ομιλητή, αποτυπώνουν την ψυχολογική του κατάσταση και επιτρέπουν να διαφανούν οι φιλοδοξίες ή οι φόβοι του. Δεδομένου ότι το έπος δεν διαθέτει «μηχανισμούς» για την έκφραση της κοινής γνώμης, οι εγκιβωτισμένοι τις-λόγοι αντιμετωπίζονται ως το επικό ομόλογο των χορικών ασμάτων του δράματος. Όπως και οι ΕΕΛ, οι ΑΕΛ λειτουργούν σε ποιητολογικό επίπεδο, εφόσον συνιστούν ενίοτε «αμυντική τοποθέτηση» ή έμμεση αιτιολόγηση μιας ποιητικής επιλογής του κυρίως αφηγητή απέναντι στις πιθανές ενστάσεις του εξωτερικού ακροατηρίου για τη διαχείριση του μυθικού αποθέματος και τη διαμόρφωση της πλοκής. Διαπιστώνεται, τέλος, ότι, εγκιβωτίζοντας τους λόγους επώνυμων ή ανώνυμων προσώπων, οι εσωτερικοί αφηγητές όχι μόνο αποδεικνύουν ότι διαθέτουν συνείδηση του ρόλου τους, αλλά συγχρόνως αμφισβητούν την παντογνωσία του εξωτερικού αφηγητή και τον ανταγωνίζονται, ώστε να αποκτήσουν την αφηγηματική τους αυτονομία και να ενισχύσουν το δικό τους κύρος. Έτσι, η απόκτηση κλέους καταλαμβάνει ανώτερη θέση στον αξιακό κώδικα των ομηρικών ηρώων, είτε όταν αυτοί πολεμούν είτε όταν αφηγούνται γεγονότα.
description: The aim of this thesis is to examine the embedded speeches in the Iliad which are delivered either by eponymous or by anonymous speakers. By using this twofold classification, I thoroughly examine the typology of the EES and the AES, their position on the axis of time, their role as narrative devices, and their function on the level of poetics. Embedded speeches by eponymous characters display a twofold classification based on their source, since they either repeat verbatim a previous Iliadic speech or they constitute unique utterances. On the contrary, the anonymous embedded speeches are classified into two subcategories concerning their content: the positive and the negative ones. The majority of the EES in the Iliad are external analepses that incorporate genuine epic material belonging to other epics or epic traditions. The selection of a given mythical version both serves the aims of the primary narrator and functions as a metapoetic allusion. Unlike the EES, the AES are internal or external analepses, for they are praising or derogatory comments that the internal narrator expects or presumes to be made in the future. The embedded tis-speeches shed light on the perspective and the mental disposition of the internal narrator by revealing his fear or ambitions. Provided that the epic is deprived (due to generic conventions) of the ability to present public opinion through direct speech, the embedded tis-speeches are considered to be in minimis the epic counterpart of the tragic chorus. The AES demonstrate implications on the level of poetics, functioning as a subtle justification of the “poetic choice” or as a defensive attitude towards any conceptual objection projected by the audience as regards the exploitation of the fabula. By embedding the speeches of eponymous or anonymous characters, the internal narrators not only prove that they are conscious of their role, but they also dispute of and compete with the omniscience of the primary narrator, in order to obtain autonomy and strengthen their own authority. The gain of kleos is of prime importance for the Homeric heroes whether they act as plot characters or internal narrators.