Η αποτελεσματικότητα μοντέλων ανατροφοδότησης: σύγκριση έκδηλων και άδηλων μεθόδων εξάσκησης στην ανάπτυξη αντιληπτικών, κινητικών και ψυχολογικών ικανοτήτων στην πετοσφαίριση
Creators: name: Λόλα, Αφροδίτη Χ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Αναλογική εξάσκηση
Έκδηλη εξάσκηση
Άδηλη εξάσκηση
Αγχος
Analogy learning
Explicit learning
Implicit learning
Stress

description: Η αναζήτηση των μεθόδων αποτελεσματικής βελτίωσης της αθλητικής απόδοσης είναι ένας βασικός στόχος των ερευνητών του αθλητισμού. Παρότι υπάρχει αρκετή έρευνα σχετικά με τη βελτίωση των κινητικών ικανοτήτων αρχάριων αθλητών υπάρχουν ελάχιστες έρευνες που μελέτησαν το ρόλο της συνειδητής (έκδηλης) και υποσυνείδητης (άδηλης) επεξεργασίας των πληροφοριών στη βελτίωση των αντιληπτικών, κινητικών και ψυχολογικών ικανοτήτων, που οδηγούν στην αθλητική αριστεία. Η αναζήτηση των καταλληλότερων μεθόδων βοηθούν στην αποτελεσματικότερη απόκτηση των ικανοτήτων και στη μετάβαση των αρχάριων αθλητών σε έμπειρους. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη της επίδρασης έκδηλων και άδηλων μεθόδων εξάσκησης στην απόκτηση της αθλητικής αριστείας στην πετοσφαίριση. Συγκεκριμένα συγκρίθηκαν οι επιδράσεις της έκδηλης και δυο τύπων άδηλης μεθόδου εξάσκησης της αναλογικής και της άδηλης με απόσπαση προσοχής, στην απόκτηση και διατήρηση: α) της κινητικής δεξιότητας (υποδοχή στην πετοσφαίριση), β) αντιληπτικών ικανοτήτων (πρόβλεψη, λήψη απόφασης, επιλεκτική προσοχή) και γ) μιας ψυχολογικής ικανότητας (αυτοαποτελεσματικότητα) αρχαρίων αθλητών πετοσφαίρισης, υπό συνθήκες ηρεμίας και άγχους. Οι 60 αρχάριες συμμετέχουσες, ηλικίας 9-12 ετών (Μ.Ο.=10,65 Τ.Α.=0,92), επιλέχθηκαν και κατανεμήθηκαν τυχαία σε τέσσερις ισοδύναμες ομάδες των 15 ατόμων. Οι τρεις ομάδες ήταν οι πειραματικές και κάθε μία εξασκήθηκε με μία από τις παραπάνω μεθόδους εξάσκησης. Μια τέταρτη ομάδα αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου. Όλες οι ομάδες πραγματοποίησαν μία αρχική μέτρηση (pre-test). Έπειτα ακολούθησε το πρόγραμμα παρέμβασης για 12 προπονητικές μονάδες (4 εβδομάδες Χ 3 φορές την εβδομάδα), στο οποίο συμμετείχαν μόνο οι τρεις πειραματικές ομάδες. Στη συνέχεια ακολούθησε η μέτρηση απόκτησης (post-test), μία εβδομάδα μετά πραγματοποιήθηκε η μέτρηση διατήρησης (retention test) και την επόμενη ημέρα έγινε η μέτρηση μεταφοράς μάθησης σε συνθήκες άγχους. Για την ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μικτή παραγοντική ανάλυση διακύμανσης Two-Way Μixed factorial ΑNOVA (4 ομάδες Χ 4 μετρήσεις) και οι επιμέρους διαφορές εξετάστηκαν με την ανάλυση post hocTukey. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι όλες οι πειραματικές ομάδες βελτιώθηκαν και διατήρησαν τη μάθηση σε όλες τις παραμέτρους, από την αρχική στην τελική μέτρηση και στη μέτρηση διατήρησης εκτός από την ομάδα ελέγχου. Από τη σύγκριση των ομάδων φάνηκε ότι η ομάδα που εξασκήθηκε με την αναλογική μέθοδο είχε τα καλύτερα σκορ σε όλες τις παραμέτρους. Κατά τη μέτρηση υπό συνθήκες άγχους η αναλογική μέθοδος ήταν και πάλι η πιο αποτελεσματική ενώ η ομάδα που εξασκήθηκε με την έκδηλη μέθοδο επηρεάστηκε από το άγχος αφού μείωσε σημαντικά την απόδοσή της. Η αναλογική και η άδηλη μέθοδος ήταν καλύτερες από την έκδηλη μέθοδο εξάσκησης, επειδή πιθανά ακολουθούν διαφορετικές οδούς επεξεργασίας και αποθήκευσης των πληροφοριών. Για την αυτοαποτελεσματικότητα η έκδηλη και η αναλογική μέθοδος ήταν οι καλύτερες. Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι μέσω της αναλογικής μεθόδου οι πληροφορίες αποθηκεύονται στην άδηλη μνήμη σε εικόνες ως σύνολο, χωρίς την παρέμβαση της λειτουργικής μνήμης (working memory), στην οπτικοχωρική απεικόνιση (visuο-spatial sketchpad), φανερώνοντας μια αποτελεσματικότερη διαδικασία. Η έκδηλη αποθηκεύει κανόνες μέσω του φωνολογικού κυκλώματος (phonological loop) τοποθετώντας ένα μεγαλύτερο φορτίο επεξεργασίας στη μνήμη κάνοντάς την λιγότερο αποτελεσματική. Η άδηλη μέθοδος περιορίζει τη παρέμβαση της λειτουργικής μνήμης απελευθερώνοντας το φορτίο της μνήμης έτσι ώστε ο ασκούμενος να μπορεί να ανταποκρίνεται ταυτόχρονα και γρηγορότερα σε άλλα ερεθίσματα. Συνεπώς προτείνεται η χρήση των άδηλων μεθόδων εξάσκησης και ιδιαίτερα της αναλογικής για την απόκτηση των κινητικών και αντιληπτικών ικανοτήτων, καθώς και της αυτοαποτελεσματικότητας, που εξετάστηκαν σε αρχάριους αθλητές στην πετοσφαίριση. Η χρήση των προτεινόμενων μεθόδων θα βοηθήσει στην αποτελεσματικότερη απόκτηση της αθλητικής αριστείας.
description: The search for effective methods that will improve athletic performance is a primary goal of sports researchers. Although there is a fair amount of research on the improvement of motor skills for novice athletes, there are a few studies investigating the role of conscious (explicit) and subconscious (implicit) information processing for the improvement of perceptual, motor, and psychological skills that lead to athletic expertise. The investigation of the effectιveness of these methods for the acquisition and learning of skills will help novice athletes develop into experts. The purpose of the present study was to examine the effect of explicit and implicit practice methods on the acquisition and retention of volleyball abilities and skills. More specifically, the effect of one explicit and two types of implicit practice methods (analogy and implicit via secondary task) and a control group were compared with regard to the acquisition and retention of: a) a motor skill (volleyball reception) b) perceptual skills (anticipation, decision making, selective attention), and c) a psychological skill (self-efficacy) in novice athletes, in normal and stressful conditions. Sixty novice participant girls, aged 9-12 years old (Mage = 10.65, SD = 0.92) were randomly selected and divided into four groups of fifteen athletes. Three of the groups were experimental ones and each one of them practiced using one of the afore-mentioned practice methods. The fourth group was the control group. Every group was tested in a pre-test. Afterwards, only the participants of the three experimental groupsfollowed an intervention program consisting of 12 training units (4 weeks X 3 times per week). This was followed by a post-test, and a retention test a week later. The measurement of the transfer test was conducted in stressful conditions the following day. A two-way (factorial) mixed ΑNOVA was used for the data analysis (4 groups X 4 measurements) and differences were examined with the use of a post hoc Tukey's analysis. The results showed that every experimental group improved and retained learning with regard to every parameter, from the initial to the final test as well as in the retention test, with the exception of the control group. The comparison of the groups demonstrated that the group that practiced using the analogy method scored the highest in every parameter. The analogy method was also the most effective one in stressful conditions, while the group that practiced using the explicit method seemed to be affected by stress, since its performance deteriorated significantly. The analogy method and the implicit method were better than the explicit one, probably because they employ different routes for processing and storing less information. For self efficacy explicit and analogy methods were the best. More specifically, it seems that through the analogy method, information is stored in implicit memory as a set of images, without the intervention of working memory in the visuo-spatial sketchpad, resulting in a more effective process. In the explicit method verbal rules are stored through the phonological loop, placing a greater processing load in memory and making it thus less effective. The implicit method limits the intervention of working memory freeing the memory load, so that the trainee is able to respond simultaneously and more quickly to other stimuli. Consequently, for the improvement of the above motor, perceptual, and psychological skills that were tested on novice volleyball athletes, the use of implicit practice methods is recommended-especially the analogy method. The use of the recommended methods will contribute to a more effective acquisition of athletic expertise.