Φαρμακευτικά απόβλητα και οι επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία
Creators: name: Τζουανοπούλου, Νικολίτσα Διονυσίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Φαρμακευτικά απόβλητα
Φαρμακευτικές ουσίες
Υπολείμματα φαρμακευτικών ουσιών
Pharmaceutically active compounds
Pharmaceuticals
Pharmaceutical pollutants

description: Ο σκοπός εκπόνησης της παρούσας εργασίας είναι η βιβλιογραφική ανασκόπηση διεθνών ερευνητικών δεδομένων αναφορικά με την τύχη των φαρμακευτικών αποβλήτων στο περιβάλλον, πιο συγκεκριμένα στους υδάτινους αποδέκτες, και τις επιπτώσεις από την παρουσία φαρμακευτικά ενεργών ουσιών στους υδρόβιους οργανισμούς και τη Δημόσια Υγεία. Όπως αναλύεται, υπολείμματα από εκατοντάδες, ευρέως χρησιμοποιούμενες φαρμακευτικές ουσίες δύναται να εισέλθουν στο περιβάλλον μέσα από ένα πολύπλοκο δίκτυο πηγών και οδών, που διασκορπίζεται σε πολλά μέρη της κοινωνίας. Η κύρια πηγή εισόδου τους εντοπίζεται στην ανθρώπινη κατανάλωση (σε σπίτια ή νοσοκομεία). Με τη διαδικασία της απέκκρισης και μέσω των υπονόμων φαρμακευτικά ενεργές ουσίες καταλήγουν στα συστήματα αστικών λυμάτων και απορρίπτονται στους υδάτινους υποδοχείς κυρίως ως συνέπεια της ατελούς απομάκρυνσής τους από μονάδες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Στο κείμενο τεκμηριώνεται η παγκόσμια εμφάνιση φαρμακευτικών ρυπαντών στα επιφανειακά ύδατα συμπεριλαμβανομένων των οικοσυστημάτων γλυκού νερού, εκβολές ποταμών, θαλάσσια περιβάλλοντα, υπόγεια ύδατα αλλά και στο πόσιμο νερό. Οι συγκεντρώσεις τους φαίνεται να κυμαίνονται στην περιοχή των ng/l και μg/l με τα επίπεδα ρύπανσης να εντοπίζονται μεγαλύτερα στην εκροή των εγκαταστάσεων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων και μικρότερα στα ποτάμια και το θαλασσινό νερό. Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες μελέτες, οι φαρμακευτικές ουσίες που ανιχνεύονται περισσότερο στα υδάτινα περιβάλλοντα είναι τα αναλγητικά και τα αντιφλεγμονώδη λόγω της ευρείας χρήσης τους ενώ ακολουθούν τα αντιβιοτικά, η αντιεπιληπτική καρβαμαζεπίνη και άλλες θεραπευτικές κατηγορίες φαρμάκων. Επιπλέον, επισημαίνεται η πιθανότητα η χρόνια έκθεση σε ιχνοστοιχεία φαρμακευτικών μειγμάτων να είναι ουσιαστική και να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο υδάτινο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία και ανεπιθύμητες επιδράσεις στα οικοσυστήματα όπως η χρόνια τοξικότητα, η ανάπτυξη ανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηρίων και οι ενδοκρινικές διαταραχές. Τέλος προτείνεται η ύπαρξη συγκεκριμένης στρατηγικής για την προτεραιοποίηση των παρακολουθούμενων ενώσεων, στις δυνητικά πιο επικίνδυνες για το περιβάλλον και της λήψης των κατάλληλων μέτρων για τον μετριασμό και τη διαχείριση των κινδύνων ενώ παρουσιάζονται και τα κυριότερα συμπεράσματα.
description: The purpose of this study is the literature review of international research data on the fate of pharmaceutical waste in the environment, more specifically in water recipients, and the effects of the presence of pharmaceutically active compounds in aquatic organisms and Public Health. As it is analyzed, residues of hundreds of widely used pharmaceuticals can enter the environment through a complex network of sources and pathways, which are scattered in many parts of society. Their main source of input is human consumption (in homes or hospitals). Through the process of excretion and through the sewers, pharmaceutically active compounds end up in the urban wastewater systems and discharged into water receptors mainly as a consequence of their incomplete removal from wastewater treatment plants. The text documents the global occurrence of pharmaceutical pollutants in surface waters including freshwater ecosystems, estuaries, marine environments, groundwater as well as in drinking water. Their concentrations appear to be in the range of ng/l and μg/l with pollution levels being higher in wastewater and lower in rivers and seawater. According to published researches, analgesics and anti-inflammatory often predominant in aquatic environment due to their widespread use, followed by antibiotics, the anticonvulsant carbamazepine and other therapeutic groups of pharmaceuticals. In addition, the possibility of chronic exposure to trace elements of pharmaceutical mixtures is significant and has adverse effects on the aquatic environment and human health and adverse effects on ecosystems such as chronic toxicity, the development of antibiotic-resistant bacteria and endocrine disorders. Finally, it is proposed the existence of a specific strategy for the prioritization of the monitored compounds, in the potentially most dangerous for the environment and the taking of appropriate measures for mitigation and risk management, while the main conclusions are presented.
description: Σε συνεργασία με: Ιατρικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Πολιτικών Μηχανικών T.E. (Αλεξάνδρειο Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης)