Σχεδιασμός και Διαχείριση Τουριστικών Προορισμών με ιστορικές μάχες. Η περίπτωση της Μάχης των Θερμοπυλών
Creators: name: Ρέλλιας, Ταξιάρχης Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Τουρισμός πεδίων μαχών
Πεδίο μάχης Θερμοπυλών
Τουριστικός σχεδιασμός και διαχείριση
Battlefield tourism
Thermopylae battlefield
Tourism planning and management

description: Στην Ελλάδα από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τη σύγχρονη ιστορία υπάρχουν εκατοντάδες τοποθεσίες, όπου διεξήχθησαν σημαντικές πολεμικές συγκρούσεις. Στην περιοχή της Λαμίας το σημαντικότερο είναι το πεδίο μάχης των Θερμοπυλών (480π.Χ.). Ο τουρισμός των πεδίων μαχών (battlefield tourism) αρχικά ξεκίνησε ως Προσκυνηματικός Τουρισμός γνωρίζοντας ιδιαίτερη ανάπτυξη αμέσως μετά τον Α’ και Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναπτύχθηκε ως μέρος ενός ευρύτερου «κινήματος» πολιτιστικής κληρονομιάς και αναδείχθηκε ως βασικό συστατικό της βιομηχανίας του τουρισμού πολιτιστικής κληρονομιάς. Σύμφωνα με τον Rose (1995) οι τόποι (οι πέτρες και τα οστά) δεν έχουν κανένα νόημα, εκτός από αυτό, που τους δίνουν οι άνθρωποι. Στην παρούσα εργασία, μέσω εκτενούς ανασκόπησης της βιβλιογραφίας και συγκριτικής αξιολόγησης καλών πρακτικών διερευνάται ο τρόπος, με τον οποίο ένα πεδίο μάχης μπορεί να μετατραπεί σε πολιτιστικό/τουριστικό πόρο και προορισμό. Για την επιλογή των καλών πρακτικών ετέθησαν συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία ταξινομήθηκαν σύμφωνα με τη σημαντικότητά τους και κατηγοριοποιήθηκαν σε τέσσερις (4) βασικούς παράγοντες. Αρχικά εντοπίστηκαν 60 πεδία αλλά 4 πληρούσαν τα κρίσιμα κριτήρια, που ετέθησαν: α) Μάχη του Βατερλό (1815), β) Απόβαση Νορμανδίας (1944), γ) Μάχη του Σόμμ (1916), και δ) Μάχη του Καλλόντεν (1746). Διερευνήθηκε αν τα κριτήρια αυτά εκπληρώνονται ή όχι και θα πρέπει να μπορούν να θεωρηθούν κρίσιμα και ως παραδοχές του τελικού μοντέλου αξιολόγησης, καθώς ισχύουν για όλους τους προορισμούς, που εξετάζει η παρούσα εργασία. Τα ευρήματα συγκρίθηκαν με τη μελέτη περίπτωσης, εντοπίστηκαν οι ομοιότητες και οι ελλείψεις, που παρουσιάζει το πεδίο μάχης των Θερμοπυλών. Από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι στο πεδίο μάχης των Θερμοπυλών τα κριτήρια του μοντέλου επιδέχονται πολλές βελτιώσεις και περεταίρω ανάπτυξη. Για παράδειγμα στις Θερμοπύλες έχουν τοποθετηθεί μόνο 4 μνημεία/δείκτες, ενώ στο Βατερλό 135 και λειτουργεί μόνο ένα μουσείο εντός του οποίου στεγάζονται υποτυπώδεις και ανεπαρκείς υποδομές εστίασης και υγιεινής. Κρίνεται επιβεβλημένη η επίσπευση των διαδικασιών οριοθέτησης ζωνών προστασίας και αξιοποίησης καθώς και των τρόπων ανάπτυξης της ευρύτερης αρχαιολογικής περιοχής, που έχουν ξεκινήσει από το 2018.
description: In Greece from ancient times to modern history there are hundreds of locations where important military conflicts took place. In the area of Lamia, the most important is the battlefield of Thermopylae (480 BC). Battlefield tourism initially started as Pilgrimage Tourism, experiencing particular development immediately after the First and Second World Wars. It developed as part of a wider heritage 'movement' and emerged as a key component of the heritage tourism industry. According to Rose (1995) places (stones and bones) have no meaning except that which people give them. In this paper, through an extensive literature review and benchmarking of good practices, the manner in which a battlefield can be transformed into a cultural/tourism resource and destination is explored. Specific evaluation criteria were set for the selection of good practices, which were classified according to their importance and categorized into four (4) main factors. Initially 60 fields were identified but 4 met the critical criteria, which were set: a) Battle of Waterloo (1815), b) Normandy Landings (1944), c) Battle of the Somme (1916), and d) Battle of Culloden (1746). It was investigated whether these criteria are met or not and they should be considered critical and as assumptions of the final evaluation model, as they apply to all the destinations examined in this paper. The findings were compared with the case study, identifying the similarities and shortcomings, presented by the battlefield of Thermopylae. The results show that in the Thermopylae battlefield the criteria of the model are amenable to many improvements and further development. For example, in Thermopylae only 4 monuments/indicators have been placed, while in Waterloo 135 and only one museum is in operation within which rudimentary and inadequate catering and hygiene infrastructures are housed. It is considered imperative to speed up the procedures for demarcating protection and exploitation zones as well as the ways to develop the wider archaeological area, which have started since 2018.