Δερματοσκοπική προσέγγιση κακοήθους μελανώματος δέρματος της κεφαλής-τραχήλου
Creators: name: Τζανάκης, Ιωάννης-Παναγιώτης Εμμανουήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Δερματοσκόπηση
Κακόηθες μελάνωμα του δέρματος
Περιοχή κεφαλής-τραχήλου
Dermatoscopy
Malignant melanoma skin cancer
Head-neck region

description: Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος συχνότερος τύπος δερματικού καρκίνου διεθνώς, καθώς μόνο στην Ευρώπη διαγιγνώσκονται περίπου 70000 νέες περιπτώσεις ασθενών ετησίως. Η σχετιζόμενη με αυτό θνησιμότητα σαφέστατα δεν είναι αμελητέα, ειδικά στις περιπτώσεις ασθενών που έλαβαν καθυστερημένη ή καθόλου θεραπεία. Κλινικά, το κακόηθες μελάνωμα μπορεί να παρουσιαστεί στα αρχικά στάδια σαν καφετιά κηλίδα, ενώ αναπτυσσόμενο διηθητικά μπορεί να λάβει διαστάσεις επηρμένου ημισφαιρικού ογκιδίου ποικίλης χροιάς. Αναφέρονται, τέλος, πολλαπλοί κλινικοί μελαγχρωματικοί ή μη υπότυποι, οι οποίοι περιλαμβάνουν το επιπολής επεκτεινόμενο, το οζώδες, το φακοειδές μελάνωμα των άκρων, το βλεννογόνιο, το μελάνωμα της κακοήθους εφηλίδας, καθώς και άλλες ασυνήθεις κλινικές και ιστολογικές μορφές. Η δερματοσκόπηση αποτελεί μια κλινική μέθοδο εξέτασης του δέρματος και των εξαρτημάτων αυτού, η οποία συντελεί στον in vivo εντοπισμό των δερματικών καρκίνων, συμβάλλοντας καίρια στην έγκαιρη διάγνωση του μελανώματος συγκριτικά με την επισκόπηση με γυμνό οφθαλμό. Επιπρόσθετα, ανάλογα με τον υπότυπο του κακοήθους μελανώματος, η δερματοσκόπηση συνδράμει στη διαφορική διάγνωση από φλεγμονώδη και παρασιτικά νοσήματα, καθώς και άλλους όγκους του δέρματος, όπως το μελαγχρωματικό βασικοκυτταρικό καρκίνωμα. Στηριζόμενη σε συγκεκριμένα δερματοσκοπικά πρότυπα, η διάγνωση του κακοήθους μελανώματος της κεφαλής-τραχήλου βασίζεται στο χαρακτηριστικό άτυπο δίκτυο χρωστικής (καφέ-μαύρο δίκτυο με ανομοιόμορφο πλέγμα και διαφορετικού πάχους γραμμές, ανομοιόμορφα κατανεμημένο), τις ακανόνιστες τελείες και σφαιρίδια (μαύρες-καφέ-γκρι, ποικίλλου μεγέθους τελείες και σφαιρίδια, ακανόνιστα κατανεμημένες/-α στη βλάβη), τις ακανόνιστες ακτινωτές γραμμές-ψευδοπόδια, την ακανόνιστη μελάγχρωση, αποτελούμενη από μαύρες-καφέ-γκρι περιοχές με ανομοιόμορφο σχήμα και κατανομή, καθώς και τις δομές υποστροφής, στην πιο επίπεδη περιοχή της βλάβης (συνδυασμός λευκών περιοχών δίκην ουλής και κυανών περιοχών τύπου peppering). Η δερματοσκόπηση εξυπηρετεί, ακόμη, την αναγνώριση και άλλων δερματοσκοπικών χαρακτηριστικών, όπως της διάχυτης κυανόγκριζης ή κυανόλευκης, ανομοιόμορφης μελάγχρωσης στην επηρμένη περιοχή της βλάβης, καθώς και των ακανόνιστων αγγειακών δομών (γραμμοειδή αγγεία, αγγεία σαν τελείες ή σα φουρκέτες). Στην παρούσα αναδρομική μελέτη παρουσιάζονται νέα βιβλιογραφικά δεδομένα σχετικά με τη συμβολή του δερματοσκοπίου τόσο στη διάγνωση, όσο και τη θεραπευτική παρακολούθηση και αξιολόγηση του κακοήθους μελανώματος της κεφαλής-τραχήλου.
description: Melanoma is the third most common type of skin cancer worldwide, with approximately 70000 new cases diagnosed annually in Europe alone. The associated mortality is clearly non negligible, especially in cases where patients received delayed treatment, or no treatment at all. Clinically, malignant melanoma can appear in the early stages as a brown spot, while growing invasively it can reach the dimensions of an inflated hemispherical nodule of various hues. Finally, multiple clinical melanocytic or non-melanocytic subtypes are reported, including superficial spreading, nodular, acral lentiginous melanoma, mucosal, and malignant penile melanoma, as well as other uncommon clinical and histological forms. Dermatoscopy is a clinical method for examining the skin and its appendages, which contributes to the in vivo detection of skin cancers and is instrumental in the early diagnosis of melanoma, compared to naked eye examination. In addition, depending on the subtype of the malignant melanoma, dermatoscopy contributes to the differential diagnosis from inflammatory and parasitic diseases, as well as other skin tumors, such as pigmented basal cell carcinoma. Based on specific dermatoscopic criteria, the diagnosis of malignant melanoma of the head-neck region relies on the characteristic atypical pigment network (brown-black network with irregular meshes and lines of varying thickness, irregularly distributed), irregular dots and globules (black-brown-gray dots and globules of varying sizes, irregularly distributed within the lesion), irregular radial lines-pseudopods, irregular pigmentation consisting of black-brown-gray areas with irregular shape and distribution, as well as regression structures in the flattest area of the lesion (combination of white scar-like areas and blue peppering-like areas). Dermatoscopy also serves the identification of other dermatoscopic features, such as diffuse blue-gray or blue-white, heterogeneous pigmentation in the affected area of the lesion, as well as irregular vascular structures (linear vessels, vessels resembling dots or hairpin-like shapes). The present retrospective study presents new bibliographical data regarding the contribution of dermatoscopy, both in the diagnosis and the therapeutic monitoring and evaluation of malignant melanoma of the head and neck.