Άγχος: οι μεταφορές στον λόγο των ειδικών και των μη ειδικών
Creators: name: Γιακουμής, Μάριος Χριστάκη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Γνωσιακή Γλωσσολογία
Άγχος
Μεταφορά
Cognitive Linguistics
Anxiety
Metaphor

description: Στόχος της παρούσας ερευνητικής εργασίας είναι η μελέτη και η σύγκριση των μεταφορικών εκφράσεων που χρησιμοποιούν για να αναφερθούν στο άγχος αφενός οι ειδικοί, δηλαδή αυτοί που έχουν ειδικές γνώσεις πάνω στο θέμα αυτό (π.χ. ψυχίατροι, ψυχολόγοι κτλ.), και αφετέρου οι μη ειδικοί, δηλαδή όσοι εμπλέκονται με το συναίσθημα αυτό τη στιγμή της γλωσσικής παραγωγής. Η σύγκριση επιχειρείται τόσο σε εννοιακό (εννοιακές μεταφορές, εννοιακά πεδία) όσο και σε γλωσσικό επίπεδο (γλωσσικές πραγματώσεις). Τα μεθοδολογικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για το σκοπό αυτό προέρχονται από τη Γλωσσολογία Σωμάτων Κειμένων. Η προσέγγιση αυτή προτιμήθηκε -έναντι εκείνων που αντλούν δεδομένα από τις διαισθήσεις μας- ώστε να μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τον μεταφορικό λόγο στη χρήση. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια δημιουργήθηκαν δύο ΣΚ με δεδομένα αντιπροσωπευτικά για την κάθε ομάδα ξεχωριστά. Για την αναγνώριση της μεταφοράς χρησιμοποιήθηκε η λεξικοσημασιακή μέθοδος MIPVU (Steen κ.ά. 2010). Στην ανάλυση των δεδομένων υιοθετείται η κριτική προσέγγιση της ΘΕΜ (Θεοδωροπούλου 2012· Foolen 2012), η οποία αντιτίθεται στην εξομοίωση του συναισθήματος με τη νόηση. Η εξομοίωση του συναισθήματος και της νόησης είναι γενικώς μη αποδεκτή και από νευροεπιστήμονες του γνωσιακού παραδείγματος (LeDoux 1998· Damasio 1999). Η μεταφορά στον συναισθηματικό λόγο μπορεί να επιτελεί είτε γνωσιακές ανάγκες (βλ. ειδικοί) είτε την ανάγκη για εκφραστικότητα (βλ. μη ειδικοί). Στην περίπτωση των συναισθημάτων θεωρείται πως η πρωτεύουσα ανάγκη είναι η έκφραση του συναισθήματος (Foolen 2012· Θεοδωροπούλου 2012). Ακόμη, καθοριστική στην επιλογή του μεταφορικού λόγου έναντι του κυριολεκτικού, αλλά και στην επιλογή συγκεκριμένων μεταφορικών εκφράσεων, είναι η εμπλοκή με το συναίσθημα για το οποίο γίνεται λόγος (Beger 2011). Ωστόσο το ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό μεταφοράς στον λόγο των ειδικών μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως η μεταφορά έχει κεντρικό ρόλο τόσο στην επιστήμη (Semino 2008) όσο και στην ίδια τη σκέψη (Kövecses 2017).
description: The aim of the present research is the study and comparison of the metaphorical expressions used by experts to refer to anxiety, i.e. those who have special knowledge on the subject (e.g. psychiatrists, psychologists, etc.) and on the other hand, the laypersons, i.e. those who are experiencing difficulties with this emotion at the time of language production. The comparison is attempted both conceptually (conceptual metaphors, conceptual domains), as well as in the linguistic level (linguistic realizations). The methodological tools used for this purpose are derived from the corpus linguistics research. This approach has been preferred - against those who draw data from their intuitions - so that safe conclusions can be drawn about the metaphorical discourse in use. Within this framework, two Corpora were created with representative data for each group separately. The lexico-semantic method MIPVU (Steen et al. 2010) was used to identify the metaphor. In the analysis of the data, the critical approach of CMT (Theodoropoulou 2012• Foolen 2012) is adopted, which opposes the assimilation of emotion with cognition. The assimilation of emotion and cognition is generally also unacceptable by neuroscientists of the cognitive paradigm (LeDoux 1998• Damasio 1999). Metaphor in emotional discourse can be either serve cognitive purposes (see experts) or the need for expressivity (see laypersons). In the case of emotions, it is considered that the primary need is the expression of emotion (Foolen 2012· Theodoropoulou 2012). Moreover, in the choice of metaphorical discourse over literal as well as in the preference of specific metaphorical expressions, what is crucial is the involvement with the emotion being talked about (Beger 2011). However, the very high rate of metaphor in the speech of experts leads us to the conclusion that metaphor has a central role both in science (Semino 2008), as well as in thought itself (Kövecses 2017).