Το κοινωνείν στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης και ο μεταφυσικός άνθρωπος
Creators: name: Λάμπρου, Βικτωρία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Παγκοσμιοποίηση
Ξένωση
Τέχνη
Globalization
Alienation
Art

description: Εάν το καταστατικό στοιχείο της Παγκοσμιοποίησης είναι η αφομοίωση, ομογενοποίηση των επιμέρους ιδιαίτερων πολιτιστικών στοιχείων, με στόχευση την αναγόρευση ενός μοναδικού καθηλωτικού, πολιτιστικού- αγοραστικού μοντέλου, η καταστατική συνθήκη της Τέχνης είναι η συνείδηση της «παγκοσμιότητας» ή πιο σωστά και διακριτά, η συνείδηση της «οικουμενικότητας», με την έννοια της συνείδησης της κοινής, «παγκόσμιας μοίρας» του ανθρώπου, από τη χαραυγή της ιστορίας του. Αναφερόμενοι, παραδειγματικά πάντα, στον εικαστικό λόγο και στο γεγονός της αποξένωσης του ανθρώπου, και συνεπώς και του ανθρώπου - καλλιτέχνη, όπως το περιέγραψαν ο Καστοριάδης, ο Νίτσε, η Σιμόν Βέιλ και κυρίως ο Χάιντεγκερ, οι Μαρξ και Ενγκελς, σαν το ιστορικό πεπρωμένο του «απάτριδα» σύγχρονου ανθρώπου, έρχονται στην επιφάνεια, κάποια αναντίστοιχα στοιχεία στον τομέα της καλλιτεχνικής δημιουργίας, σαν αυτό της τοπικότητας-παγκοσμιότητας, που δίνουν ελπίδες ότι η Τέχνη μπορεί να ξεφύγει του ισοπεδωτικού φαινομένου της παγκοσμιοποιημένης έκφρασης. Η απώλεια της «πατρίδας», που σημαίνει τη διαρροή της ουσίας του «είναι» του ανθρώπου, και που καθίσταται παγκόσμιο ανθρώπινο πεπρωμένο κατά τον Χαϊντεργκερ, σηματοδοτεί μια αντιστροφή της κατάστασης για τον καλλιτέχνη. Για τον ζωγράφο, η επιφάνεια του ζωγραφικού καμβά γίνεται η «πατρίδα» του, το σπίτι του, το ίδιο του το είναι, γιατί η τέχνη είναι ένας κάθε αυτός χώρος ελευθερίας. Ακόμη και αυτή η ευρέως διαδεδομένη αντίληψη, ότι η τέχνη με τα εικονιζόμενα της, δεν είναι πραγματική, μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας καμβάς ελευθερίας, να προσφέρει την πολυπόθητη ανάσα απεμπλοκής από το πιεστικό, μια αίσθηση ελευθερίας στον συμμετέχοντα ή και άλλοθι δημιουργίας, που θα είναι αυτεξούσια, πιο αληθινή από το “πραγματικό”. Ακόμη και όταν η συνολική εικόνα, το οντολογικό βάθος του πράγματος, δεν βρίσκεται στο επίπεδο της συνειδητότητας του δημιουργού, το έργο τέχνης ΄σημαίνει΄ και επισημαίνει τις πλευρές και σχέσεις του εικονιζόμενου πραγματικού, με το αθέατο. Τι είναι όμως αυτό που ξενίζει στην Τέχνη, με την έννοια ότι απομακρύνει και απομακρύνεται ψυχικά από τον θεατή, σε αντίθεση με ότι μας μαγεύει σε αυτήν; Εξετάζοντας το αντίθετο του ξενωτικού γεγονότος, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι εκείνο που μας μαγεύει στην Τέχνη είναι ότι απευθύνεται στις πιο μύχιες αισθήσεις και ευαισθησίες μας, στις γνωστικές μας δυνατότητες, στην ικανότητα διάρρηξης του σκοταδιού. Προϋποθέτει την έμφυτη έλξη μας από το φως, την δύναμη έλλογης πρόσβασης μας στην μυστική και ιερή “εικόνα” της απειρότητας, είτε βρισκόμαστε στη θέση του δημιουργού, είτε του θεατή. Η αυθεντικότητα του έργου, με την βαθιά και συνεχόμενη επιρροή που θα ασκήσει, δύναται να αλλάξει κυριολεκτικά τη γνωστική και «πραγματική» δομή του κόσμου του αποδέκτη του, των αποδεκτών του. Και αυτή η επιρροή που μπορεί να φτάσει στο διηνεκές, θα χτυπάει επίμονα και σταθερά, την πόρτα της καρδιάς και του μυαλού , να ανοίξει. Έχει αυτή την δυνητική ικανότητα, να διεισδύσει στη ζωή και να ενταχθεί νοηματικά στη προσωπική ιστορία του φορέα του, αλλά και σε όσους θα απευθυνθεί και θα αφορά. Το αυθεντικό έργο τέχνης καθίσταται ευκαιρία προσέγγισης του Είναι, του Άπειρου και του Κόσμου, αλλά κυρίως εκδήλωσης και εδραίωσης της προσωπικής έκφρασης της απειρότεχνης μορφής, πάνω και μέσα στην ανθρώπινη, υποστασιακή σφαίρα.
description: If the constitution of globalization is the assimilation and homogenization of the individual cultural elements aiming at the proclamation of a unique artistic, cultural and purchasing model, then the constitutional condition of Art is the consciousness of “globality”; or more correctly and distinctly the consciousness of “ecumenism”, in the sense of consciousness of the common, “world fate” of man, from the dawn of history. In reference to the artistic discourse and man’s alienation, including the human-artist’s, as described by Castoriadis, Nietzsche, Simone Weil, and especially Heidegger, Marx and Engels, as the historical destiny of the “stateless” modern man, brought to the surface some mismatched data in the field of artistic creation, like that of locality-universality, giving hope that art can escape the phenomenon of globalized expression levelling. The loss of “home”, which results in a loss of the “human entity” essence, becomes a universal human destiny, according to Heidegger, and marks a reversal of the situation for the artist. For the painter, the surface of the canvas becomes his home, his own being, because art is an immense space of freedom. Even this widespread perception that art with its depictions is not real, can act as a canvas of freedom, offer the coveted breath of disengagement from pressure, a sense of freedom and even an alibi of creation that is self-sufficient, more genuine than “reality”. Even when the overall image of the ontological depth of the thing is not at the level of the creator’s consciousness, the artwork means and points out the sides and relationship of the depicted reality with the unseen. What is it that keeps creating the feeling of something foreign in Art, in the sense that it moves away from the viewers, rather than enchant them? On the other hand, it could be said that what fascinates us in Art is that it addresses our most hidden senses and sensitivities, our cognitive abilities and the ability to break through the darkness. It speculates our inherent attraction towards the light, the power of our reasonable access to the secret and sacred “image” of infinity, whether we are in the position of the creator or the spectator. The authenticity of the work, with the profound and continuous influence it exerts, has the ability to literally change the cognitive and “real” structure of the world of its recipients. This influence, which could be perpetual, will strike persistently and steadily the door of the heart and the mind, trying to create an opening. It has this potential, to penetrate into life and integrate meaningfully into the personal story of its body, as well as those it addresses and concerns. Authentic artworks become an opportunity to approach the Being, the Infinite and the World, but above all, the manifestation and consolidation of the personal expression of the infinite form over and within the human hypostatic sphere.