Μελέτη της μικροκυκλοφορίας σε ασθενείς με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο
Creators: name: Κολέτσος – Σούλτης, Νικόλαος Κ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
Μικροκυκλοφορία
Μικροαγγειοπάθεια
Εγκεφαλική οξυγόνωση
Systemic lupus erythematosus
Microcirculation
Microvascular dysfunction
Laser speckle
Brain oxygenation

description: Εισαγωγή Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι μια χρόνια αυτοάνοση πολυσυστηματική νόσος. Συνοδεύεται από σημαντική καρδιαγγειακή (Κ/Δ) νοσηρότητα και θνησιμότητα. Οι διαταραχές στη μικροκυκλοφορία αποτελούν ένα επιπρόσθετο παράγοντα στην παθοφυσιολογία της Κ/Δ νόσου, ήδη από τα πρώιμα στάδια αυτής. Σκοπός. Σκοπός, της διατριβής ήταν η μελέτη των αλλοιώσεων των μικρών αγγείων σε ασθενείς με ΣΕΛ, σε περισσότερα από ένα αγγειακά δίκτυα, με τη χρήση μη επεμβατικών μεθόδων. Μεθοδολογία. Στη διατριβή συμμετείχαν ασθενείς με τεκμηριωμένη διάγνωση ΣΕΛ και εθελοντές χωρίς σημαντικά προβλήματα υγείας. Όλοι οι ασθενείς πληρούσαν τα κριτήρια ταξινόμησης SLICC. Για την αξιολόγηση των μικρών αγγείων πραγματοποιήθηκαν: -Εκτίμηση της δερματικής μικροκυκλοφορίας με τη χρήση ανάλυσης κοκκιώδους αντίθεσης με λέιζερ και εφαρμογή του πρωτοκόλλου ισχαιμίας – επαναιμάτωσης (3-λεπτη ηρεμία, 5-λεπτη ίσχαιμη περίοδο, 5-λεπτη ανάληψη). -Βυθοσκόπηση με τη χρήση μη μυδριατικής κάμερας. Με τη βοήθεια λογισμικού υπολογίστηκαν το ισοδύναμο της κεντρικής αρτηρίας και της κεντρικής φλέβας του αμφιβληστροειδούς και ο λόγος αρτηριών/φλεβών (AVR).- Έμμεση εκτίμηση της αιμάτωσης του μυοκαρδίου, μέσω προσδιορισμού του δείκτη υπενδοκαρδιακής βιωσιμότητας (SEVR), με τη μέθοδο της τονομετρίας. -Προσδιορισμό της απέκκρισης λευκωματίνης σε τυχαίο δείγμα ούρων με το λόγο λευκωματίνη/κρεατινίνη (UACR). -Σε μια υπο-ομάδα συμμετεχόντων πραγματοποιήθηκε εκτίμηση της εγκεφαλικής οξυγόνωσης σε ηρεμία και κατά τη διάρκεια 3-λεπτης υπομέγιστης ισομετρικής άσκησης. Η εγκεφαλική οξυγόνωση αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας εγγύς υπέρυθρη φασματοσκοπία. –Αποτελέσματα Συνολικά μελετήθηκαν 124 άτομα (54 ασθενείς με ΣΕΛ), ηλικίας 46,0 ± 10,4 ετών (80,6% γυναίκες). Οι δυο ομάδες δεν διέφεραν στα βασικά δημογραφικά και σωματομετρικά χαρακτηριστικά. Από τη μελέτη της δερματικής μικροκυκλοφορίας διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με ΣΕΛ εμφανίζουν στατιστικά σημαντικά χαμηλότερη ποσοστιαία μεταβολή από την ηρεμία σε σχέση με την ομάδα ελέγχου (p&lt;0,001). Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με ΣΕΛ εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερη μέση (p&lt;0,001) και μέγιστη τιμή οξυγονωμένης αιμοσφαιρίνης (p=0,002) κατά την άσκηση σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Από τη μελέτη των μικρών αγγείων του αμφιβληστροειδούς, διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με ΣΕΛ έχουν σημαντικά στενότερες αρτηρίες από την ομάδα ελέγχου (p=0,004), χωρίς στατιστικά σημαντικές διαφορές στη διάμετρο των φλεβών και το AVR. Τα ανωτέρω αποτελέσματα παρέμειναν αμετάβλητα στην υποανάλυση των συμμετεχόντων χωρίς γνωστό ιστορικό Κ/Δ νόσου ή Κ/Δ παραγόντων κινδύνου. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στα επίπεδα του SEVR ανάμεσα στους ασθενείς με ΣΕΛ και την ομάδα ελέγχου. Σχετικά με την απέκκριση λευκωματίνης στα ούρα διαπιστώθηκε ότι ασθενείς με ΣΕΛ εμφάνισαν σημαντικά μεγαλύτερα επίπεδα UACR σε σχέση με την ομάδα ελέγχου, ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν επιβεβαιώθηκαν μετά από εξαίρεση των ασθενών με γνωστό ιστορικό νεφρικής προσβολής. Τέλος, δυο στους τρεις ασθενείς με ΣΕΛ εμφανίζουν διαταραχή της μικροκυκλοφορίας σε τουλάχιστον μια αγγειακή κοίτη. Επιπλέον, σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό των με ΣΕΛ εμφάνισε βλάβη σε δύο ή περισσότερα όργανα στόχους σε σχέση με τους υγιείς (p&lt;0,001). Οι αλλοιώσεις ήταν πρωτίστως ορατές στη μικροκυκλοφορία του εγκεφάλου και ακολούθως στη δερματική μικροκυκλοφορία. Συνολικά μόνο ένας στους τρεις ασθενείς με ΣΕΛ ήταν απαλλαγμένοι από οποιαδήποτε διαταραχή στη μικροκυκλοφορία. Συμπεράσματα Σε ασθενείς με ΣΕΛ διαπιστώνεται υποκλινική διαταραχή των μικρών αγγείων, ανεξάρτητα από τους κλασικούς Κ/Δ παράγοντες κινδύνου και πιθανώς να εξηγεί εν μέρει τον αυξημένο Κ/Δ κίνδυνο των ασθενών αυτών.
description: Objectives Systemic lupus erythematosus (SLE) is a chronic heterogenous autoimmune disease. SLE patients have increased cardiovascular (CV) morbidity and mortality. Although, traditional risk factors contribute significantly, they cannot solely explain the increased CV burden of these patients. Microvascular dysfunction is currently considered an important component of the CV disease pathophysiology. Aims The aim of this dissertation was to, non-invasively, assess microvascular alterations in SLE patients in various vascular beds. Methods. Patients who met the SLICC classification criteria for SLE were recruited. The control group consisted of individuals without serious comorbidities. To evaluate microcirculation all participants, underwent:-Evaluation of skin microvascular perfusion using laser speckle contrast analysis. Cutaneous blood flow was recorded during a 3-minute baseline, a 5-minute arterial occlusion, and a 5-min reperfusion period. -Fundoscopy using a non-mydriatic camera to evaluate retinal vessel diameter. Consequently, the images were analysed to calculate central retinal artery equivalent, central retinal vein equivalent (CRVE) and arteriovenous ratio (AVR).-Indirect assessment of myocardial perfusion through Subendocardial viability ratio (SEVR), using radial artery applanation tonometry.-Evaluation of urinary albumin excretion as determined by urine albumin-to-creatinine ratio (UACR) in a random urine sample. In a subgroup of participants evaluation of cerebral oxygenation during isometric handgrip exercise was performed. The protocol involved a seated rest, a 3-min submaximal handgrip exercise and a 3-min recovery. Continuous near-infrared-spectroscopy was used to monitor cerebral oxygenation during the protocol. Results In total, 124 individuals (54 SLE patients) aged 46.0 ± 10.4 years were included, 80.6% of whom were women. No statistically significant differences were observed regarding demographic and somatometric characteristics. Patients with SLE demonstrated impaired skin microvascular reactivity compared to the control group (p&lt;0.001). Moreover, patients with SLE exhibited a significantly lower average- (p&lt;0.001), and a lower peak- oxygenated haemoglobin response (p=0.002) compared to non-SLE peers. In addition, individuals in the SLE group presented retinal arteriolar narrowing (p=0.004), whereas no statistically significant differences were observed in CRVE or AVR. Most importantly, when we examined separately participants free of any CV comorbidities, the dysfunction of microcirculation was still present as compared to healthy individuals. On the other hand, SEVR did not differ between the two groups. Regarding urinary albumin excretion, patients with SLE exhibited significantly higher UACR levels compared to controls (p=0.021). However, the results did not remain statistically significant when we excluded individuals with a history of lupus nephritis. Finally, it was shown that two out of three SLE patients presented at least one microvascular target organ dysfunction. Interestingly, statistically significant percentage of the SLE individuals presented microvascular dysfunction in at least two target organs compared to controls (p&lt;0.001). Of the examined target organs, the brain and the skin appeared to be mostly affected. Only one out of three SLE patients was free from any form of microvascular organ damage. Conclusion In conclusion, patients with SLE, even those without CV disease or risk factors, exhibited microvascular dysfunction. The observed microvascular dysfunction in SLE may partially explain the increased CV risk that these patients bare.