Διαχρονικές μεταβολές της κάλυψης/χρήσης γης των δασικών οικοσυστημάτων, σε περιοχές με ιδιαίτερα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά με βάσει τα γεωχωρικά δεδομένα των δασικών χαρτών
Creators: name: Κουτσουγιάννη, Στεργιανή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αλλαγή κάλυψης/χρήσης γης
Δασικοί χάρτες
Προστατευόμενες περιοχές
Δασικά οικοσυστήματα
Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ)
Land cover/use change
Forest maps
Protected areas
Forest ecosystems
Geographic Information Systems (GIS)

description: Η βιώσιμη διαχείριση του χώρου στηρίζεται σε τεκμηριωμένες αναλύσεις της διαχρονικής εξέλιξης των μεταβολών κάλυψης/χρήσης γης. Θεμελιώδες έργο για την διαχείριση της γης αποτελεί η Κτηματογράφηση και πρωτίστως η Δασική Κτηματογράφηση, η οποία μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη μιας χώρας και στην ορθολογική οργάνωση και προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και στην οριστική και αμετάκλητη οριοθέτηση της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας με την αποσαφήνιση των θεσμικών γραμμών. Η κατάρτιση των Δασικών Χαρτών στην χώρα μας είναι καθοριστική για την επίτευξη του σκοπού αυτού, οι οποίοι ως δυναμικό σύστημα, θα αποτελέσει την πολυπόθητη και συνεχώς επικαιροποιημένη βάση δεδομένων. Ο σκοπός της μεταπτυχιακής διατριβής είναι να διερευνηθούν και να αναλυθούν οι αλλαγές που συνέβησαν διαχρονικά στην κάλυψη/χρήση της δασικής γης σε τρεις επιλεγμένες περιοχές. Η επίτευξη του σκοπού πραγματοποιήθηκε αξιοποιώντας τα δεδομένα, σε περιβάλλον GIS, που προσφέρουν οι δασικοί χάρτες με την συγκριτική αντιπαράθεση δύο χρονολογικών σειρών ορθοφωτοχαρτών έτους 1945 και ετών 2007-2009. Οι περιοχές που επιλέχθηκαν να ερευνηθούν είναι οι: Τ.Κ. Λουτρακίου της ΠΕ Πέλλας, Τ.Κ. Βεργίνας της ΠΕ Ημαθίας και Τ.Κ. Λιτόχωρου της ΠΕ Πιερίας. Κοινά χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα είναι ότι εμπεριέχονται σε ευρύτερες περιοχές με θεσμοθετημένα προστατευτικά καθεστώτα, όπως NATURA 2000(Λουτράκι και Λιτόχωρο) και κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο (Βεργίνα) και αποτελούν τουριστικούς πόλους έλξης, ο καθένας για τον δικό του ιδιαίτερο λόγο. Η διαφοροποίησή τους ως προς την γεωμορφολογία (ανάγλυφο, υψόμετρο) οδήγησε στην ανίχνευση αλλαγών κατά υψομετρικές ζώνες ανάγλυφου. Η εξέταση των αλλαγών κάλυψης/χρήσης σε σχέση με τις υψομετρικές ζώνες ανάγλυφου, έδειξε ότι η αλλαγή κάλυψης/χρήσης των δασικών οικοσυστημάτων διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με το γεωγραφικό χαρακτήρα των περιοχών. Οι περισσότερες μεταβολές εντοπίστηκαν σε εκτάσεις που βρίσκονται στις χαμηλές υψομετρικές ζώνες των περιοχών ενδιαφέροντος και συγκεκριμένα στην ζώνη 0-200 μ. για τις Τ.Κ. Βεργίνας και Τ.Κ. Λιτόχωρου και στην ζώνη 200-600μ. στην Τ.Κ. Λουτρακίου. Οι μεταβολές που καταγράφηκαν, υπαγορεύτηκαν από κοινωνικές αναγκαιότητες, όπως προσφυγικές μετακινήσεις πληθυσμών και διανομές γης που χώρεσαν προς γεωργική αποκατάσταση ακτημόνων. Η διερεύνηση των δημογραφικών παραμέτρων στην εξέλιξη των αλλαγών κάλυψης/χρήσης γης, δείχνει ότι η μεταπολεμική τάση μετακίνησης του ορεινού πληθυσμού (Τ.Κ. Λουτρακίου) σε χαμηλότερου υψομέτρου οικιστικές περιοχές, είχε ως αποτέλεσμα φαινόμενα εγκατάλειψης των ορεινών γεωργικώς καλλιεργούμενων εκτάσεων, με συνέπεια την δάσωσή τους λόγω γειτνίασης με δάση - δασικές εκτάσεις. Επίσης, οι μεταβολές που εμφανίζονται στα χαμηλότερα υψόμετρα και δεν έχουν σχέση με διανομές γης, αφορούν πιέσεις που δέχτηκαν χορτολιβαδικές και δασικές εκτάσεις, οι οποίες γειτνίαζαν με εκτάσεις ανέκαθεν γεωργικώς καλλιεργούμενες, ή και με εκτάσεις που βρίσκονται πλησίον των ορίων του οικισμού. Δεν παρουσιάζεται σχεδόν καμία μεταβολή στην κάλυψη/χρήση δασικής γης στις υψομετρικές ζώνες πέρα της ζώνης των 600-800μ., ενώ οι λίγες κατακερματισμένες εκτάσεις που υπήρχαν εντός δασικών εν γένει εκτάσεων στις ορεινές περιοχές, δασώθηκαν. Η ανάπτυξη ανθρώπινων δραστηριοτήτων σε προστατευόμενες περιοχές από τους τοπικούς πληθυσμούς είναι εφικτή, αρκεί να πραγματοποιείται σε πλαίσιο σεβασμού, προστασίας και διατήρησή τους.
description: Sustainable spatial management is based on documented analyzes of the evolution of land use/change over time. Fundamental work for land management is Cadastralization and primarily Forest Cadastre, which can contribute to the development of a country and the rational organization and protection of the environment, but also to the final and irreversible demarcation of public and private property with the clarification of institutional lines. The creation of Forest Maps, is crucial for achieving this goal because they will be a dynamic system with a constantly updated database. The purpose of this postgraduate thesis is to investigate and analyze the changes that have occurred over time in the coverage/use of forest land in three selected areas. The achievement of the goal was achieved by utilizing the data, in a GIS environment, offered by the forest maps with the comparative confrontation of two chronological series of orthophoto maps, of 1945 and 2007-2009. The areas selected to be researched are: Local Community (L.C.) Loutrakiou of Regional Unity (R.U.) Pella, L.C. Vergina of R.U. Imathia and L.C. Litochoro of R.U. Pieria. Their common features are that they are contained in wider areas with institutionalized protection regimes, such as NATURA 2000 (Loutraki and Litochoro) and declared archeological site (Vergina) and also are tourist attractions, each for its own special reason. Their differentiation in terms of geomorphology (relief, altitude) led to the detection of changes in altitude areas of relief. Examination of the coverage/use changes, in relation to the altitude relief zones, showed that the change in coverage/use of forest ecosystems differs significantly in relation to the geographical character of the areas. Most of the changes were found in areas located in the low altitude zones and specifically in zone 0 to 200m. for L.C. Verginas and L.C. Litochoro and in zone 200 to 600m. for L.C. Loutraki. The changes recorded were dictated by social necessities, such as refugee population movements and land distributions that take place in order to agricultural restoration of landless people. The investigation of demographic parameters in the evolution of land cover/land use changes shows that the post-war trend of movement of the mountain population (L.C. Loutrakiou) in lower altitude residential areas, has resulted in the abandonment of mountainous agricultural areas resulting in their afforestation due to proximity to forest areas. Also, the changes that occur at the lower altitudes, which are not related to land distributions, concern pressures that received grassland and forest areas, which were close to always agriculturally cultivated areas, or areas near the settlement boundaries. There is almost no change in the coverage/use of forest land in the altitude zones beyond the 600-800m, while the few fragmented areas that existed within forest areas, these were forested. Human activities by the local population are possible in protected areas, as long as they are carried out within the framework of their respect, protection and preservation.