Ενδοοικογενειακές σχέσεις υπό τη σκιά του πολέμου: επίλυση διαφορών γάμου και μνηστείας με βάση τους ανέκδοτους κώδικες του Πνευματικού Δικαστηρίου της Ι.Μ. Αδριανουπόλεως (1912-1925)
Creators: name: Τζατζιμάκη, Μαρία Ευτύχιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Πνευματικό Δικαστήριο
Αδριανούπολη
Μητρόπολη Αδριανούπολης
Γάμος
Μνηστεία
Spiritual Court
Adrianople
Metropolis of Adrianople
Marriage
Engagement

description: Η εργασία εξετάζει κάποιες από τις υποθέσεις που περιλαμβάνονται στους κώδικες των πρακτικών του Πνευματικού Δικαστηρίου της Ιεράς Μητροπόλεως Αδριανουπόλεως σε συνάρτηση με τις ιστορικές εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Θράκης κατά την περίοδο από τους Βαλκανικούς πολέμους μέχρι την ελληνοτουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών με σκοπό να δείξει αν και πώς οι εξελίξεις αυτές έπληξαν τον θεσμό του γάμου και της μνηστείας, πώς διέρρηξαν το πλέγμα των συζυγικών και οικογενειακών σχέσεων στις ορθόδοξες χριστιανικές κοινότητες της περιφέρειας της Ιεράς Μητροπόλεως Αδριανουπόλεως, αν και πώς διαμόρφωσαν νέες ισορροπίες στις σχέσεις και τις συμπεριφορές των δύο φύλων, αν συντέλεσαν στη διατάραξη ή την αναδιαμόρφωση της κοινωνικής και ηθικής τάξης, ποια ήταν η στάση της Εκκλησίας στη δεδομένη συγκυρία, πώς ανταποκρίθηκε στις προκλήσεις των καιρών. Από τη μελέτη των υποθέσεων συμπεραίνεται πως στο πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα το Πνευματικό Δικαστήριο της Αδριανούπολης, στηριζόμενο στους «αληθείς λόγους», στα πραγματικά γεγονότα, απένεμε δικαιοσύνη με επιείκεια και ευρύτητα πνεύματος, χωρίς να προσκολλάται στο γράμμα των βυζαντινών και εκκλησιαστικών νόμων, και τακτοποιούσε τις ταραγμένες ενδοοικογενειακές σχέσεις έχοντας αντίληψη της πραγματικότητας, της συγκυρίας, των κοινωνικών περιστάσεων, των αναγκών που προέκυψαν στην πορεία του χρόνου. Με τόλμη αναγνώρισε την κρίση μέσα στην οικογένεια, στη σχέση ανάμεσα στο ανδρόγυνο, και εξέδιδε αποφάσεις περί διάλυσης γάμων και μνηστειών, όταν έκρινε πως δεν υπήρχε περιθώριο βελτίωσης της κατάστασης και μακροημέρευσης του δεσμού ανάμεσα στους διάδικους. Οι αποφάσεις του, χωρίς να κλονίσουν την πνευματικότητα του θεσμού του γάμου, διασφάλισαν ένα κάποιο επίπεδο οικογενειακής και κοινωνικής γαλήνης σε μια περιφέρεια και σε ένα ποίμνιο που υφίστατο διοικητική, οικονομική και εκκλησιαστική ανασφάλεια.
description: This master thesis examines certain cases that were brought in front of the Spiritual Court of the Holy Metropolis of Adrianople in connection with the historical developments in the Eastern Thrace region during the period from the Balkan wars to the Greek-Turkish exchange of populations in order to show whether and how these developments have affected engagement and marriage, how the complex of marital and family relations has been broken into the Orthodox Christian communities in the ecclesiastical province of Adrianople, whether and how they have shaped new balances in the relationships and attitudes of the two sexes, if they have contributed to the disruption or reformation of the social and moral order, what the attitude of the church was at the given time, how the church responded to the challenges of the era. By examining these certain cases one concludes that in the first quarter of the 20th century the Spiritual Court of Adrianople was awarding justice based on "true reasons", on the real facts, with leniency and open-mindness, without adhering to the letter of Byzantine and church laws, and settled the troubled domestic relationships perceiving reality, the historical context and the given social circumstances, family and social needs that emerged over time. The spiritual court boldly recognized the crisis within the family, into the relationship between husband and wife, and issued decisions dissolving engagements and marriages, when it was totally apparent that there was no chance for improvement of the situation and for the long-term link between the parties. Its decisions, without undermining the spirituality of marriage, ensured a certain level of family and social serenity in a region and into the local flock that was undergoing administrative, economic and ecclesiastical insecurity.