Συμβολή της ποικιλότητας φυσικών πληθυσμών Lotus corniculatus L. στην εφαρμογή Κ-στρατηγικής:
Creators: name: Γιαγουρτά, Παναγιώτα Εμμανουήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Ποικιλότητα ενδιαιτήματος
Φαινοτυπική και γενοτυπική παραλλακτικότητα
Παραλλακτικότητα περιεκτικότητας σε τανίνες
Habitat diversity
Phenotypic and genotypic variation
Variation of tannin content

description: Το Lotus corniculatus είναι ένα πολύτιμο κτηνοτροφικό είδος με μεγάλη ενδοειδική παραλλακτικότητα και προσαρμοστικότητα σε εύρος περιβαλλόντων. Λόγω της ανταγωνιστικότητας και προσαρμοστικότητάς του σε διάφορα ενδιαιτήματα, η μελέτη της ποικιλότητάς του σε σχέση με την ποικιλότητα του ενδιαιτήματος κατά την εφαρμογή της Κ-στρατηγικής αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το είδος αναπτύσσεται στην Ευρώπη, τον Καναδά, τις ΗΠΑ, τη Νότια Αμερική, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, την Ασία και τη Βόρεια Αφρική. Έχει τη μεγαλύτερη εξάπλωση και παραλλακτικότητα συγκριτικά με όλα τα άλλα είδη του γένους Lotus. Το L.corniculatus καθώς και άλλα είδη του γένους Lotus θεωρούνται ψυχανθή που αποτρέπουν τον τυμπανισμό στα ζώα που τα καταναλώνουν, λόγω της ύπαρξης των συμπυκνωμένων τανινών (CT, Condensed Tannins). Οι συμπυκνωμένες τανίνες αυξάνουν την αφομοίωση των πρωτεϊνών, καθώς αποτρέπουν την αποδόμησή τους στη μεγάλη κοιλία. Παράλληλα αυξάνονται η απορρόφηση του αζώτου, των πρωτεϊνών και των απαραίτητων αμινοξέων από το λεπτό έντερο. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστημιακό Δάσος του Ταξιάρχη στο Χολομόντα Χαλκιδικής, σε υψόμετρο περίπου 800m. Για το σκοπό της έρευνας προσδιορίστηκαν οκτώ θέσεις, τέσσερις μέσα σε δασική έκταση και τέσσερις μέσα σε λιβαδική έκταση. Σε κάθε θέση μετρήθηκε η κάλυψη και σύνθεση της βλάστησης και η χημική σύσταση του εδάφους. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν στα μέσα του Ιουλίου μέχρι τις αρχές του Αυγούστου του 2011, όταν τα φυτά βρίσκονταν σε πλήρη άνθηση. Σε κάθε θέση επιλέχθηκαν τυχαία είκοσι άτομα του είδους και μελετήθηκαν ως προς τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά, την περιεκτικότητά τους σε τανίνες και πρωτεΐνες και τη γενετική παραλλακτικότητα. Οι λιβαδικές και οι δασικές θέσεις είχαν παρόμοια φυτοποικιλότητα με βάση τους οικολογικούς δείκτες που μετρήθηκαν, παρόλο που υπήρχε μία τάση για υψηλότερο αριθμό ειδών στις δασικές θέσεις. Τα άτομα του L.corniculatus στις λιβαδικές θέσεις είχαν μικρότερα φύλλα, μικρότερα μεσογονάτια διαστήματα, επομένως και χαμηλότερη ανάπτυξη, και πιο σκουρόχρωμα άνθη συγκριτικά με τα άτομα του είδους στις δασικές θέσεις. Η διαφοροποίηση των μορφολογικών χαρακτηριστικών στις λιβαδικές και δασικές θέσεις φαίνεται ότι οφείλεται στην επίδραση της διαφορετικής έντασης βόσκησης παρά στην επίδραση του οικότοπου. Υψηλότερη φαινοτυπική παραλλακτικότητα για όλα τα μορφολογικά χαρακτηριστικά παρατηρήθηκε στις λιβαδικές θέσεις συγκριτικά με τις δασικές. Μεταξύ δε των λιβαδικών θέσεων υψηλότερη φαινοτυπική παραλλακτικότητα παρατηρήθηκε στις θέσεις με έντονη βόσκηση. Η περιεκτικότητα σε φαινόλες ήταν χαμηλότερη στις δασικές θέσεις συγκριτικά με τις λιβαδικές, ενώ το αντίθετο παρατηρήθηκε ως προς τη συγκέντρωση των πρωτεϊνών. Υψηλότερη παραλλακτικότητα ως προς την περιεκτικότητα σε φαινόλες και πρωτεΐνες παρατηρήθηκε στις δασικές θέσεις συγκριτικά με τις λιβαδικές. Το L.corniculatus κάτω από συνθήκες έντονης βόσκησης φαίνεται ότι αυξάνει τη φαινοτυπική και γενοτυπική του παραλλακτικότητα και αναπτύσσει μηχανισμούς άμυνας, όπως πχ η περιεκτικότητα σε φαινόλες, που του επιτρέπουν να προσαρμοστεί στις υπάρχουσες δυσμενείς συνθήκες.
description: Lotus corniculatus is a valuable forage species with high intraspecies variability and adaptability in a wide range of environments. Due to its competitiveness and adaptability to various habitats, the study of its diversity in relation to the diversity of habitat in the application of K-strategy is of particular importance. The species grows in Europe, Canada, USA, South America, Australia, New Zealand, Asia and North Africa. It has the largest distribution and variability compared to all other species of the genus Lotus. L.corniculatus and other species of the genus Lotus are legumes that prevent bloating in animals because of the presence of condensed tannins (CT). CT’s increase the uptake and assimilation of proteins and prevent their degradation in the rumen. At the same time they increase the absorption of nitrogen, protein and essential amino acids from the small intestine. The study was conducted at the University Forest in Holomondas, Halkidiki, at an altitude of 800m. For the purpose of this research eight areas were defined, four in a forest area and four in grasslands. The plant cover and species composition were measured in each collection site. Twenty samples were randomly selected from each site in mid July to early August 2011 when plants were in flowering stage and were studied for the morphological characteristics, nutritional value and genetic variability. The rangeland and forest sites were similar in plant species diversity based on the ecological indicators that were estimated, although there was a trend for a higher number of species in the forest sites. Individuals collected from grassland sites had smaller leaves, shorter internodes intervals, and hence lower growth, and darker flowers than those of the species in forest sites. The variation of morphological characteristics in grassland and forest sites seems to be due to the influence of different grazing intensity rather than the influence of habitat. A higher phenotypic variation for all morphological features was observed in grassland sites compared to the forest. Between the grassland sites a higher phenotypic variability was observed in the locations with intense grazing. The concentration of phenols was lower in forested sites than in the grassland, while the opposite was observed in the concentration of proteins. Higher variability of the concentration of phenols and proteins was observed in forested sites than in grassland. It seems that L.corniculatus increases its phenotypic and genotypic variation under conditions of intense grazing and develops defense mechanisms such as the concentration of phenols, which enable it to adapt to the existing unfavorable conditions.