Οι αφηγηματικές τεχνικές στα παιδικά ιστορικά μυθιστορήματα
Creators: name: Αναστασιάδου, Βασιλική Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Αφηγηματικές τεχνικές
Ιστορικά μυθιστορήματα
Παιδική λογοτεχνία
Narrative techniques
Historical novels
Children's literature

description: Στόχος της εργασίας είναι ο εντοπισμός και η καταγραφή των αφηγηματικών τεχνικών στα παιδικά ιστορικά μυθιστορήματα αλλά και ο τρόπος γραφής των συγγραφέων. Η φωνή, ο χρόνος, η έγκλιση, η διάρκεια, η πλοκή όπως και ο ευθύς και πλάγιος λόγος είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά της αφήγησης που αναλύθηκαν. Τα μυθιστορήματα επιλέχθηκαν με τα εξής κριτήρια: να πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις ενός ιστορικού μυθιστορήματος, να αντλούν τα θέματά τους από ιστορικά γεγονότα της Ελλάδος, να προορίζονται για παιδιά ηλικίας 8 χρονών και άνω και να είναι γραμμένα από Έλληνες συγγραφείς. Για την ανάλυση των βιβλίων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της θεωρίας της αφήγησης (αφηγηματικές τεχνικές σύμφωνα με την τυπολογία του Genette) και καταλήξαμε στα εξής συμπεράσματα: α) Οι αφηγητές χρησιμοποιούν ισάξια τόσο την πρωτοπρόσωπη αφήγηση όσο και την τριτοπρόσωπη. Και στις δύο περιπτώσεις, ο συγγραφέας αποτυπώνει τα δικά του προσωπικά βιώματα. β) Οι ήρωες είναι πιο σύνθετοι και πολύπλοκοι, με μεταβαλλόμενες συμπεριφορές και πολλαπλά επίπεδα σκέψης. Αρχίζουν να γίνονται πιο ώριμοι και να πλησιάζουν τα πρότυπα σκέψης των ενηλίκων. γ) Τα γεγονότα που διαπραγματεύονται οι συγγραφείς βασίζονται κυρίως στη νεότερη ιστορία, με κυρίαρχο θέμα τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και την κατοχή, ενώ παρουσιάζονται έντονα η ζωή των ανθρώπων, οι σκέψεις τους αλλά και ο τρόπος δράσης και αντίδρασης της κοινωνίας δ) Ένα άλλο στοιχείο που συναντάται είναι η ανατροπή των σχεδίων των ηρώων, αφού παρατείνει την αγωνία και ζωντανεύει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. ε) Παρατηρείται η περιγραφή του σχολικού αλλά κι οικογενειακού περιβάλλοντος, όπως επίσης και η περιγραφή του κλίματος της εποχής, ενώ χρησιμοποιείται λιτή και πρέπουσα γλώσσα για το νεανικό αναγνωστικό κοινό. στ) Η αληθοφάνεια είναι κύριο χαρακτηριστικό και αποδίδεται με την τοποθέτηση των φανταστικών ηρώων σε υπαρκτούς χώρους. Έτσι, η αφήγηση γίνεται πιο ζωντανή και κοντά στην πραγματικότητα.. ζ) Οι βασικές λειτουργίες στις οποίες στηρίζονται οι συγγραφείς είναι η μνήμη αλλά κυρίως η παρατήρηση. Με τη μνήμη, οι συγγραφείς, φέρνουν στην επιφάνεια γεγονότα που έχουν βιώσει. Με την ¨παρατήρηση¨ βλέπουμε τι αναπαριστά ο συγγραφέας από το κοινωνικό του περιβάλλον και από την πραγματικότητα και υπηρετεί την αληθοφάνεια. η) Τέλος, συναντήσαμε αναλήψεις, προλήψεις, περιγραφές, επιταχύνσεις, εσωτερική και μηδενική οπτική γωνία. Παρ’ όλα αυτά, η πλοκή των έργων ποικίλει, καθώς οι συγγραφείς συνθέτουν το δικό τους στυλ, συνδυάζοντας διαφορετικές αφηγηματικές τεχνικές κάθε φορά, ανάλογα με τις τάσεις και το ύφος του μυθιστορήματος.
description: The purpose of this paper is to explore and record the narrative techniques used in children's historical novels, as well as the writing styles of their authors. Voice, tense, mood, simple and continuous forms, the plot, as well as direct and indirect speech are some the narrative elements that have been analysed. The novels were selected according to the following criteria: they all have the distinctive features of historical novels, they draw their themes from historical facts of Greece, they are suitable for children aged 8 and above and they are written by Greek authors. The method used for the analysis of the books is that of the theory of narrative (narrative techniques according to the typology of Genette) and we arrived at the following conclusions: a) The narrators use both 1st and 3rd person narrative and in both cases the authors depict their own personal experiences. b) The characters are complex and many-sided, with changeable behaviours and multilevel thinking. As time goes by, they get more mature and approach the thinking patterns of adults. c) The facts presented by the authors are mainly based on modern history, with World War II and the German occupation of Greece as the prevailing theme. The authors describe vividly people's lives and thoughts, as well as the actions and reactions of the society. d) Another common feature of the novels is the thwarting of the characters' plans aiming to maintain suspense and liven up the interest of the reader. e) The authors describe the school and family environment of the characters and the general atmosphere of those times using a simple and appropriate for the young reading audience language. f) Plausibility is a key element of narrative and it is established by placing imaginary characters in real places. This makes narrative more vivid and closer to reality. g) The functions on which the authors rely the most are those of memory and, particularly, observation. They use memory to recall facts they have experienced in the past and observation to portray their current social environment and reality, for the sake of plausibility. h) Finally, several narrative techniques are used: analepsis, prolepsis, description, acceleration, as well as internal and zero focalisation.
description: Despite the above, the plot of each of these stories is different, since the authors compose their own personal styles, using different combinations of narrative techniques each time, taking into account the trends and style of each novel.
description: Συνεργαζόμενα Τμήματα Πανεπιστήμιο Λε Μαν (Γαλλία)