Απουσία του εκκαλούντος &amp; χειροτέρευση της θέσης του
Creators: name: Βίλδος, Βασίλειος Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Χειροτέρευση της θέσης του κατηγορουμένου
Χειροτέρευση της θέσης του εκκαλούντος
Απουσία του εκκαλούντος
The deterioration of the position of the defendant
The deterioration of the position of the appellant
In court absence of the appellant

description: Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα των ενδίκων μέσων στην ποινική δίκη είναι η αρχή της απαγόρευσης της χειροτέρευσης της θέσης του κατηγορουμένου. Η αρχή αυτή, γνωστή και ως non reformatio in pejus, αποτελεί μία περιοχή του δικονομικού ποινικού δικαίου πολυσυζητημένη, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Η αρχή αυτή, το ρυθμιστικό πεδίο της οποίας καθορίζεται από το άρ. 470 ΚΠΔ, αποτελεί σήμερα ένα δικονομικό κεκτημένο για τον κατηγορούμενο, αφού εξασφαλίζει σε αυτόν μία κατάσταση που απαγορεύεται να αλλάξει προς το χειρότερο, όταν αυτός ασκεί το ένδικο μέσο (κυρίως) της έφεσης. Η αμφιβολία του πρωτοδίκως καταδικασθέντος περί της ορθότητας ή μη της απόφασης που τον καταδίκασε του παρέχει το δικαίωμα να ανοίξει τον δρόμο των ενδίκων μέσων, δίχως να «κάνει πίσω» λόγω του φόβου του να τύχει στο δεύτερο βαθμό δυσμενέστερης μεταχείρισης και καταδίκης. Όμως, η αρχή της non reformatio in pejus γεννά πλήθος ερμηνευτικών ζητημάτων, όχι μόνο θεωρητικών, αλλά (κυρίως) και πρακτικών, ώστε το εκ πρώτης όψεως εύληπτο νόημα της διατύπωσης του νόμου να τίθεται ευθύς αμέσως υπό εξέταση, να καθίσταται ερευνητέο και τα πρακτικά θέματα που ανακύπτουν να φαντάζουν δυσχερώς επιλυόμενα. Ένα τέτοιο ζήτημα λ.χ. είναι το κατά πόσο βρίσκει ουσιαστικής εφαρμογής –ή και πρέπει να τυγχάνει εφαρμογής– η διάταξη του άρ. 470 ΚΠΔ στην περίπτωση που ο εκκαλών δεν παρουσιάζεται ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου που θα δικάσει το ένδικο μέσο της έφεσής του, εν όψει της διάταξης του άρ. 501, κατά τις επιταγές της πρώτης παραγράφου του οποίου η έφεση απορρίπτεται ως ανυποστήρικτη, αν ο εκκαλών δεν εμφανιστεί κατά την συζήτηση της υπόθεσης. Με σκοπό να αναδείξει η παρούσα εργασία την ως άνω προβληματική, με την ταυτόχρονη ανάπτυξη θεωρητικών και πρακτικών πτυχών της αρχής της non reformatio in pejus, χωρίζεται σε δύο μέρη με επιμέρους κεφάλαια καθένα από αυτά. Στο πρώτο μέρος γίνεται αρχικά μία συνοπτική αναφορά στην ιστορική διαδρομή του άρ. 470 ΚΠΔ στην ποινική δικονομία μας, καταμετρώνται έπειτα οι περισσότερες απόψεις της θεωρητικής θεμελίωσης της αρχής της non reformation in pejus, αναλύονται οι μορφές με τις οποίες μπορεί να λάβει χώρα χειροτέρευση της θέσης του κατηγορουμένου (άμεση/πραγματική – έμμεση/νομική – ανάκληση χορηγηθέντων ευεργετημάτων) και καταγράφονται, τέλος, οι συνέπειες παραβίασης της αρχής του άρ. 470 ΚΠΔ. Στη δεύτερη ενότητα η ανάλυση γίνεται ειδικότερη, υπό τη σκοπιά της απουσίας του εκκαλούντος από το δικαστήριο του ενδίκου μέσου, με την έρευνα των περιπτώσεων κατά τις οποίες μπορεί να στοιχειοθετηθεί από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο χειροτέρευση της θέσης του συγκριτικά με τον πρώτο βαθμό. Στην ενότητα αυτή αναφέρονται ορισμένα γενικά χαρακτηριστικά περί των παρ. 1 και 4 του άρ. 501 ΚΠΔ και στη συνέχεια αναζητούνται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες μπορεί να κληθεί σε εφαρμογή το άρ. 470 ΚΠΔ, κυρίως στις περιπτώσεις της παρ. 3 του άρ. 501 ΚΠΔ ως και σε εκείνες που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αναλογικά τα άρ. 511 εδ. τελευταίο και 514 εδ. τελευταίο ΚΠΔ. Τέλος, ειδικότερο κεφάλαιο αφιερώνεται στην απουσία του εκκαλούντος στο μετά παραπομπή, κατόπιν αναίρεσης της δευτεροβάθμιας απόφασης, δικαστήριο και τη χειροτέρευση της θέσης του κατηγορουμένου, όταν αυτός απουσιάζει από τη μετ’ αναίρεση συζήτηση
description: One of the most essential consequences of appealing against a Court’s decision during a criminal trial is the principle of the prohibition of deteriorating the accused’s position in the Court of Appeal. This principle also named as non reformatio in pejus constitutes an area of criminal procedure law often discussed in theory and practice. The principle is guaranteed in art. 470 of the Greek Criminal Procedure Code and consists a procedural right vested for the accused, since it ensures him a situation that is forbidden to change for the worse, when he exercises the remedy of appeal. The doubt of the person convicted about the correctness of the decision that sentenced him, gives him the right to open the way to remedies, without "backing out" due to his fear of being subjected to less favorable treatment and conviction in the Court of Appeal. However, the principle of non reformatio in pejus gives rise to a multitude of interpretive issues, not only theoretical, but (mostly) also practical, so that the understandable meaning of the law at a first glance, is immediately put under examination, and practical issues appear to be difficult to resolve. Such an issue for example is whether the provision of art. 470 GCPC should be implemented in the event that the appellant does not appear before the Court of Appeal taking into consideration the provision of art. 501 GCPC which obligates the court to reject the remedy of appeal in case the appellant does not appear in the adjudication of his case. The present dissertation attempts to discuss the basic theoretical and practical parameters of the principle of non reformatio in pejus and is divided into two parts with separate chapters each. In the first part, the reader will find a brief reference to the history of art. 470 GCPC in Greek criminal procedure law, views of the theoretical foundations of the principle of non reformatio in pejus, forms in which a deterioration of the position of the accused can take place during a criminal trial and possible consequences of its violation. In the second part, the analysis becomes more specific, examining cases of absence of the appellant from the Court of Appeal and how this absence might lead to a violation of the principle. This section describes some general characteristics of art. 501 GCPC and its interaction with art. 470 GCPC, mainly in the cases of par. 3 of art. 470 GCPC and cases that art. 511 and 514 GCPC could be applied in a similar way. Finally, a chapter is devoted in the appellant’s absence during trial in the Court that repeats trial of the same case following a trial at the Supreme Court, due to legal mistakes of the Court's of Appeal first decision, as well as in understanding the implementation of the principle in cases of the appellant’s absence during this specific tria