Τα συστήματα γραφής της αλβανικής και το ελληνικό αλφάβητο
Creators: name: Καραγιωργάκης, Ιωάννης Εμμανουήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Αλβανική
Αλφάβητο
Συστήματα Γραφής
Albanian
Alphabet
Writing Systems

description: Η αλβανική είναι η μόνη γλώσσα των Βαλκανίων που διέσχισε τον μακρύτερο δρόμο προς την επίτευξη μιας κοινής και αδιαίρετης αλφαβητικής γραφής. Η παρούσα εργασία ασχολείται εκτενώς με την περίπτωση της αλβανικής αλφαβητικής ιστορίας και την εξαγωγή συμπερασμάτων γύρω από αυτό το ερευνητικό θέμα. Αρχικά, επιχειρείται μία σύνοψη των σχέσεων της αλβανικής γραπτής παράδοσης με το ελληνικό αλφάβητο, ενώ διερευνώνται, συνοπτικά, και οι ελληνοαλβανικές σχέσεις, σε συνάρτηση με το φαινόμενο της ελληνογενούς αλβανικής γραφής. Αναλύονται, επιλεκτικά, ορισμένα αλφάβητα που είχαν προταθεί από κάποιους συγγραφείς, με τη χρήση συμβόλων από το ΔΦΑ για καλύτερη κατανόηση του περιεχομένου τους. Στη συνέχεια, επιχειρείται μία επισκόπηση του οθωμανικού τρόπου γραφής που χρησιμοποιήθηκε στην Αλβανία, στη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου, ενώ εξετάζεται και η πρώιμη γραμματειακή περίοδος των Αλβανών με τη χρήση του λατινικού αλφαβήτου, μαζί με μια αναφορά στις αλφαβητικές απόπειρες των Αρμπερέσηδων. Στη συνέχεια, επιχειρείται μία παρουσίαση του φαινομένου της εμφάνισης πρωτότυπων αλφαβητικών γραφών, ενώ ακολουθεί μια γενικευμένη ανάλυση για την κατάσταση και τις προσπάθειες επίλυσης του αλφαβητικού προβλήματος κατά τα τέλη του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ου , με αναφορά στη ‘σχολή της Σκόδρας’, στην οπτική των έντυπων μέσων της εποχής, γύρω από το θέμα, με έμφαση στην προσπάθεια της αδελφότητας Frashëri στην Κωνσταντινούπολη και τις εταιρείες Bashkimi και Agimi. Παρατίθενται και οι ενδιαφέρουσες, αλλά χωρίς έρεισμα, προτάσεις εραστών των αλβανικών σπουδών, για να φωτιστούν καλύτερα οι πτυχές του φαινομένου αυτού κατά την περίοδο, πριν την αυγή της ‘νέας εποχής’. Γίνεται μία αποτίμηση της ωρίμανσης και της αποκορύφωσης του αλφαβητικού προβλήματος με τη σύγκληση του συνεδρίου του Μοναστηρίου, το οποίο θα επιλύσει το αλφαβητικό ζήτημα. Διαμέσου της εξέτασης επιμέρους εκπαιδευτικών εγχειριδίων που εκδόθηκαν την εποχή αυτή αλλά και στο πλαίσιο της παράθεσης επιστολών, αρχειακών πηγών και έντυπων μέσων, επιχειρείται να παρουσιαστεί η αλφαβητική πραγματικότητα μέσα από άμεσο υλικό της εποχής.
description: With how many alphabetical combinations has Albanian been written? The answer to this question is the aim of this research, which focuses on the genesis and evolution of the phenomenon of Albanian writing, through examples. Initially, a summary of the relations of the Albanian written tradition with the Greek alphabet is attempted, with a special reference to Greek-Albanian relations, to highlight and emphasize the selection process of the Greek script for the needs of the Albanian language. However, Albanian was not written only with the Greek alphabet, therefore other alphabetic sources are also examined, with an analysis of the spread of the Ottoman script among the Albanian population, while a sample of the language's writing with original alphabetic systems invented by a caste of 221 intellectuals is also displayed. Undoubtedly, however, the future Albanian alphabet stepped on the foundations provided by the Latin script, which was the initial solution in the first attempts to record the language, but it was not established overnight. This work demonstrates the path to the conquest of the treasure of the alphabet by the Albanians, who needed decades of struggles, claims, reflections and an eight-day conference, to the proceedings and conclusions of which special reference is made, in a very fluid era, both from a political and cultural point of view, to overcome all the obstacles that had been placed on the way to the development of the literary pulse of the Albanian people. The ‘proposals’ of the 'school of Shkodra', the promotion of the issue in the Albanian-speaking press as well as the proposals of albanologists are equally investigated, through the examination of archival and printed material, educational manuals that were published with the aim of bring the Albanian people out of the darkness of ignorance. In the paper, an analysis of most of the alphabetic systems listed is also done, using the terminology of phonology and the symbols of the IPA in order to achieve as precise a parallel as possible and to make even more understandable, on the one hand, the correspondences between the grammatical symbols and the phonemes of the Albanian language and to emphasize on the other hand the changes that have been made and the differences between the individual proposals that have been supported from time to time.