Καταγραφή και αξιολόγηση της ιχθυοπανίδας των ρεόντων υδάτων στη λεκάνη της Μυγδονίας:
Creators: name: Ρωμανίδης-Κυριακίδης, Γεώργιος Μωυσή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Μυγδονία
Ποταμοί της Μεσογείου
Ιχθυοπανίδα γλυκού νερού
Αβιοτικές παράμετροι
BIOENV
ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ (ΑΓΓΛΙΚΑ)
1. Mygdonia
2. Mediterranean rivers
3. Freshwater fish fauna
4. Abiotic parameters

description: Στην παρούσα εργασία διερευνήθηκε η ιχθυοπανίδα (σύνθεση ειδών και αφθονίες) στα ρέοντα ύδατα της Μυγδονίας λεκάνης, καθώς και η επίδραση των αβιοτικών παραμέτρων σε αυτήν. Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν σε 2 περιόδους, την περίοδο της χαμηλής ροής (LF) το φθινόπωρο του 2012 (κατά τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο) και την περίοδο της υψηλής ροής (HF) την Άνοιξη του 2103 (τον μήνα Απρίλιο) σε 15 ρέματα, σε 68 σταθμούς. Σε κάθε σταθμό δειγματοληψίας καταγράφηκαν οι υδρομορφολογικές παράμετροι, (ροή, βάθος, πλάτος) και στη συνέχεια υπολογίστηκε η παροχή. Επιπλέον έγινε οπτική εκτίμηση της σύστασης του υποστρώματος. Εκτιμήθηκε η ποιότητα των ενδιαιτημάτων σύμφωνα με τον δείκτη HMS για την τεχνητή τροποποίηση των ενδιαιτημάτων, του δείκτη QBR για τα παρόχθια ενδιαιτήματα και του δείκτη IHF για τα ποτάμια ενδιαιτήματα. Επίσης, έγιναν μετρήσεις φυσικών-χημικών παραμέτρων, ενώ ο προσδιορισμός των θρεπτικών αλάτων έγινε με τη μέθοδο που προτείνεται από την APHA (1985). Η συλλογή της ιχθυοπανίδας έγινε με την μέθοδο της ηλεκτραλιείας σύμφωνα με το πρωτόκολλο CEN. Για την διερεύνηση των διαφορών των αβιοτικών παραμέτρων μεταξύ των 2 περιόδων χρησιμοποιήθηκε η ανάλυση t-test (LF-HF). Χρησιμοποιήθηκε επίσης ο αλγόριθμος ΒΙΟΕΝV της ανάλυσης BEST, ώστε να εντοπιστούν οι αβιοτικές παράμετροι που ασκούν τη σημαντικότερη επίδραση στην κατανομή της ιχθυοπανίδας (παρουσία/απουσία). Επιπλέον, αναλύθηκαν οι κατανομές μηκών των πιο άφθονων ειδών με τη μέθοδο Bhattacharya συνολικά και για τις 2 περιόδους. Επίσης, υπολογίστηκαν οι σχέσεις μήκους-βάρους, βάσει της εξίσωσης W=a*TLb. Κατά την διάρκεια των δειγματοληψιών στα ρέματα της Μυγδονίας λεκάνης από τους 68 σταθμούς που ερευνήθηκαν, οι 47 (69,1% του συνόλου των σταθμών) είχαν νερό την περίοδο της χαμηλής (LF), ενώ την περίοδο της υψηλής ροής (HF) 62 σταθμοί είχαν νερό (91,2% στο σύνολο των σταθμών). Από τις υδρομορφολογικές παραμέτρους στατιστικά σημαντικά (P&lt;0,05) μεταξύ των δύο περιόδων μόνο οι μέσες τιμές της ροής και του βάθους διαφέρουν. Έτσι, οι παράμετροι μέγιστο και μέσο βάθος είχαν υψηλότερες μέσες τιμές την περίοδο ΗF, ενώ οι παράμετροι μέγιστη και μέση ροή είχαν υψηλότερες μέσες τιμές την περίοδο LF (p&lt;0,05). Ο δείκτης HMS έδειξε ότι οι μισοί περίπου από τους σταθμούς που ερευνήθηκαν βρεθήκαν εμφανώς ή σημαντικά τροποποιημένοι. Ο δείκτης IHF έδειξε ότι η ποιότητα των ποτάμιων ενδιαιτημάτων είναι γενικώς καλή, ενώ ο δείκτης QBR έδειξε ότι περίπου το 40% των σταθμών που ερευνήθηκαν παρουσιάζουν κακή ποιότητα ως προς τα παρόχθια ενδιαιτήματά τους. Οι υπερβάσεις της οδηγίας 2000/44/ΕΚ στις φυσικές-χημικές παραμέτρους αφορούν μικρό ποσοστό των σταθμών που ερευνήθηκαν και εντοπίζονται κυρίως σε σταθμούς της Κορώνειας. Οι μέσες τιμές των Ν-ΝΟ2 και Ν-ΝΗ4, ξεπέρασαν τα όρια της οδηγίας 2006/44/ΕΚ και τις δύο περιόδους. Από τις φυσικές-χημικές παραμέτρους μόνο οι μέσες τιμές του pH βρέθηκαν υψηλότερες την περίοδο LF (p&lt;0,05). Επιβεβαιώθηκε η παρουσία ψαριών στους 27 σταθμούς (57,5% των σταθμών που είχαν νερό) την περίοδο της LF, ενώ στην περίοδο HF επιβεβαιώθηκε η παρουσία ψαριών στους 37 σταθμούς (59,7% των σταθμών που είχαν νερό). Συνολικά συλλέχθηκαν 3314 άτομα τα οποία ταξινομήθηκαν σε 16 είδη . Κυρίαρχη ήταν η οικογένεια των Cyprinidae, ενώ τα ρέματα όπου βρέθηκαν τα περισσότερα είδη ήταν του Σχολαρίου και του Ρήχιου (10 είδη). Στα ρέματα του Ευαγγελισμού και του Καβαλαρίου δεν επιβεβαιώθηκε η παρουσία ιχθύων. Επιβεβαιώθηκε για πρώτη φορά στην Μυγδονία και ειδικότερα στο ρέμα του Μπογδάνα, παρουσία του είδους Pachychilon macedonicum. Πολυπληθέστερο είδος στα ρέματα της Μυγδονίας ήταν το Barbus strumicae (6,512 άτομα/100 m2). Στις 8 λιμνοδεξαμενές-φραγμαλίμνες που ερευνήθηκαν, επιβεβαιώθηκε η παρουσία ιχθυοπανίδας σε μία μόνο από αυτές την περίοδο LF και σε 4 λιμνοδεξαμενές- φραγμαλίμνες την περίοδο HF. Tην μεγαλύτερη αφθονία στις λιμνοδεξαμενές είχε το είδος Gambusia holbrookι (0,06 άτομα/sec) και για τις 2 περιόδους. Η εφαρμογή του αλγόριθμού ΒΙΟΕΝV έδειξε ότι οι παράμετροι Ν-ΝΗ4, κροκάλες, ιλύς &amp; άργιλος, πλάτος κοίτης, IHF είναι η ομάδα των αβιοτικών παραμέτρων που ερμηνεύουν καλύτερα (ρ=0,325) την παρουσία/απουσία της ιχθυοπανίδας για τις περιόδους LF και HF συνολικά. Επιπλέον, την περίοδο LF, βρέθηκε ότι, το N-NH4, η σύσταση του υποστρώματος (κροκάλες), το πλάτος της κοίτης, το BOD5 και ο δείκτης IHF, ερμηνεύουν καλύτερα (ρ= 0,411) την παρουσία/απουσία της ιχθυοπανίδας. Επίσης, την περίοδο HF προέκυψε ότι, το διαλυμένο οξυγόνο, η σύσταση του υποστρώματος (άμμος, ιλύς και άργιλος), το πλάτος της κοίτης και ο δείκτης IHF ερμηνεύουν καλύτερα (ρ= 0,370) την παρουσία/απουσία της ιχθυοπανίδας. Σύμφωνα με τις σχέσεις μήκους βάρους, στατιστικά σημαντική διαφορά από την ισομετρία (b≠3), βρέθηκε για τα είδη Barbus Strumicae (t=6,297, p&lt;0,0005), Gambusia holbrooki (t=2,049, p&lt;0,025), Squalius orpheus .(t=2,474, p&lt;0,01) και Lepomis gibbosus (t= 2,473, p&lt;0,0005) τα οποία εμφάνισαν θετικά αλλομετρική αύξηση (b&gt;3). Η ανάλυση των κατανομών μήκους έδειξε 2 έως 3 κορυφές (σχετικές ηλικίες).
description: In this thesis, I studied the fish fauna (species composition and abundance) in the streams of the Mygdonia basin (Northern Greece) and I analyzed the influence of some abiotic variables on fish community structure. Sampling was carried out in 2 periods, in the period of low flow (LF) in Autumn (during October and November of 2012) and in the period of high flow (HF) in Spring (during April of 2013) at 68 stations, located in 15 streams. At each sampling station the hydromorphological parameters (flow, depth, width) were recorded and then the discharge was calculated. Additionally, the composition of the substrate was assessed visually. The quality of habitats according to the HMS index for artificial modification of habitats, the QBR index for riparian habitats and IHF index for river habitats. Also, measurements of physical-chemical parameters were taken in situ, while the identification of nutrient salts was made using the methods proposed by APHA (1985). Fish sampling was carried out with electrofishing in accordance with protocol proposed by CEN. T-test was carried out in order to identify the statistically significant differences (p &lt;0,05) of the abiotic parameters between the 2 periods (LF-HF). Further, the statistical analysis was employed using the algorithm BIOENV of the analysis BEST, to identify the abiotic parameters, that best explain the distribution of fish fauna (presence/absence). In addition, the fish length distributions were analyzed using the Bhattacharya’ s method for the most abundant species for the 2 periods overall and separately. The length-weight relationships were estimated using the equation W=a*TLb. Overall, 47 (69,1%) stations had water during the period of low (LF), while the period of high flow (HF) 62 had water (91,2%). Mean flow and depth differed significantly (P&lt;0,05) between the two periods. Maximum and average depth had higher means in the period of HF, while maximum and average flow had higher means in the period of LF (p &lt;0,05). The index HMS showed that about half of the stations surveyed were obviously or significantly modified. The IHF index showed that the quality of river habitat was good, while the QBR index showed that about 40% of the stations surveyed had bad quality as to riparian habitats. Exceedances of the upper limits of the Directive 2006/44/EC of some physical-chemical parameters was evidence in a small percentage of stations surveyed, mainly located in Koronia’ s sub basin. The average values of the N-NO2 and N-NH4, exceeded the thresholds of the Directive 2006/44/EC in the two periods of LF and HF. Statistically significant differences between the two periods were recorded only in the case of pH (p&lt;0,05). The presence of the fish species was confirmed at 27 stations (57.5% of stations had water) in the period of LF, while in the period of HF the presence of fish was confirmed at 37 stations (59.7% of stations had water). A total of 3314 individuals were caught, which were classified in16 species. The predominant family was Cyprinidae. Scholari and Richios were the streams with the higher species richness (10 species). In streams of Evagelismos and Kavalari no fish was confirmed. The presence of Pachychilon macedonicum was confirmed for the first time in the stream of Bogdanas. The most abundant species was Barbus strumicae (6,5 individiuals/100 m2). In one out of the 8 reservoirs/dam lakes investigated during the LF period and in 4 out of the 8 reservoirs /dam lakes examined during the HF the fish presence was confirmed. The highest abundance in the reservoirs-dam lakes had the species Gambusia holbrooki NPUE (0,06 individuals/sec) in the both periods. The implementation of the algorithm ΒIOENV showed that the parameters N-NH4, substrate composition (pebbles, mud and clay), width bed, IHF are the main abiotic parameters (p=0,325) affecting the presence/absence of the fish fauna for both periods. Moreover, in the period of LF, the N-NH4, the composition of the substrate (cobbles), width bed, BOD5, IHF, were the main abiotic parameters (p=0,411) affecting the presence/absence of the fish fauna. Also, in the period of HF dissolved oxygen, composition substrate (sand, mud and clay), width bed and IHF are the main abiotic parameters (p=0,370) affecting the presence/absence of the fish fauna. The weight-length relationships showed, statistically significant difference from isometry (b ≠ 3), for the species Barbus strumicae (t=6,297, p&lt;0,0005), Gambusia holbrooki (t=2,049, p&lt;0,025), Squalius orpheus (t = 2,474, p &lt;0,01) and Lepomis gibbosus (t = 2,473, p &lt;0,0005 ) which showed positive allometric growth (b&gt; 3). The length distribution analysis showed 2-3 peaks (relative ages).