Η Αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη από τον 7ο ως τον 12ο αιώνα με βάση κείμενα της περιόδου:
Creators: name: Καρτσιακλή, Βασιλική Μάρκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: subject: Αρχιτεκτονική
subject: Θεσσαλονίκη
subject: Πηγές
subject: Architecture
subject: FOS: Civil engineering
subject: Thessaloniki
subject: Texts

description: Η εν λόγω έρευνα πραγματεύεται την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής της Θεσσαλονίκης από τον 7ο έως και τον 12ο αιώνα, με βάση κείμενα της περιόδου αυτής. Στόχος της δηλαδή, αποτελεί η σκιαγράφηση της εικόνας της πόλης με αποκλειστικό γνώμονα το περιεχόμενο και πιο συγκεκριμένα τα αρχαιολογικά δεδομένα των κειμένων αυτών, είτε αγιολογικών είτε ιστορικών, τα οποία συνεγράφησαν κατά την διάρκεια της συγκεκριμένη περιόδου. Η παρούσα εργασία ξεκινάει με μία εισαγωγή, του ιστορικού πλαισίου της πόλης, στο οποίο τονίζεται η σημαντική και μακραίωνη ιστορία της πόλης στην βυζαντινή αυτοκρατορία έως την ανάδειξη της ως πρώτη πόλη μετά την πρώτη, καθώς επίσης και η καθιέρωση της ως ένα από τα σημαντικότερα προσκυνηματικά κέντρα του Βυζαντίου, όχι μόνο εξαιτίας της δράσης του πολιούχου αγίου Δημητρίου, αλλά και εξαιτίας της ανάπτυξης του μοναστικού βίου εντός και εκτός των τειχών της πόλης, γεγονός που μαρτυρείται και μέσα από την ίδρυση και παρουσία πλήθος καταγεγραμμένων μονών. Μετά το εισαγωγικό ιστορικό πλαίσιο, το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει τα εξεταζόμενα κείμενα της περιόδου από τον 7ο έως και τον 12ο αιώνα, τα οποία αποτελούνται από ιστορικά και αγιολογικά. Το δεύτερο κεφάλαιο αποτελεί την παρουσίαση της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής. Στοιχεία για την εκκλησιαστική αρχιτεκτονική απαντούν σε όλες ανεξαιρέτως τις πηγές. Μέσα από το πλήθος των εξεταζόμενων κειμένων καταγράφεται ένας μεγάλος αριθμός ναών εντός του πολεοδομικού ιστού της πόλης, όπως του Αγίου Δημητρίου στο κέντρο μάλιστα της βυζαντινής πόλης όπως χαρακτηριστικά δηλώνεται, ο οποίος φαίνεται να κατέχει κυρίαρχη θέση αφού περιλαμβάνεται στα περισσότερα από τα εξεταζόμενα κείμενα. Επιπλέον πολυάριθμες αναφορές τονίζουν την ύπαρξη του ναού της Του Θεού Σοφίας, τον μητροπολιτικό δηλαδή ναό της πόλης ενώ παράλληλα πλήθος αναφορών ενημερώνουν την ύπαρξη και άλλων ναών και μονών εντός και εκτός του οχυρωματικού της περιβόλου. Στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο, παρουσιάζεται η κοσμική αρχιτεκτονική η οποία αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος παρουσιάζει την τοπογραφία της πόλης, όπως μεταφέρεται μέσα από το κείμενο του Καμενιάτη ενώ στο δεύτερο μέρος γίνεται προσπάθεια προσέγγισης της κοσμικής αρχιτεκτονικής. Γίνεται γνωστή η ύπαρξη ενός ψηλού και ισχυρού οχυρωματικού περιβόλου ο οποίος διέτρεχε περιμετρικά την πόλη με πύλες σε όλες τις πλευρές του. Στη βορειότερη πλευρά της πόλης τοποθετείται η ακρόπολη ενώ στο νότιο τμήμα της πόλης με την παραθαλάσσια οχύρωση εκτείνονταν το λιμάνι καθώς και κάποιες άλλες λιμενικές εγκαταστάσεις. Τέλος, μνημονεύεται η ύπαρξη κοσμικών κτηρίων στην πόλη όπως της Αγοράς, των δημόσιων λουτρών, του Θεάτρου-Σταδίου, του Ιππόδρομου κ.α.
description: This research deals with the highlighting of Thessaloniki΄s architecture from 7th to 12th century, based on the texts of those centuries. Its aim is to delineate the city΄s image with sole guide the content and more specifically the archeological data found in the aforementioned texts, either theological or historical. The present research begins with a city΄s historical context as part of Byzantium until its emergence as the first city of the first. What is more, we are informed about its establishment as one of the most important pilgrimage centers thanks to not only the work of Saint Demetrios but also to the development of monastery life, in and out of the city walls, which becomes evident through the establishment and existence of numerous temples. Following the introduction, there is the presentation of the texts used, dated from 7th to 12th century. The second unit presents the ecclesiastical architecture. Through the examined texts, we are informed about the great number of temples in the city like the temple of Saint Demetrios in the city centre. Its prominence becomes evident since in most of our texts the temple is mentioned. Moreover, there are several reports concerning the temple of God΄s Wisdom as well as the existence of other temples and monasteries in and out the city walls. In the third and last unit, which is divided in two parts, the secular architecture is presented. In the first part through Kameniatis description, we get familiar with the city΄s topography, whilst in the second part there is an attempt to approach secular architecture. We become familiar with the existence of high peripheral walls with gates in every side of the city. Acropolis was in the northern side while the port and the other port facilities were in the south. Finally, there are mentions of secular buildings of the city such as the market, the public baths, the theatre-stadium, the races etc.