Συστηματική μελέτη των παραλλαγών της έκφυσης και πορείας της σπονδυλικής αρτηρίας σε Ελληνικό πληθυσμό. Διερεύνηση της πλαγίωσης με τη χρήση της Υπολογιστικής Αξονικής Τομογραφίας
Creators: name: Μελισσανίδης, Σάββας Παύλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Σπονδυλική αρτηρία
Παραλλαγές
Υπολογιστική Τομογραφία
Vertebral artery
Variations
Computed Tomography

description: Η κατανόηση της τυπικής ανατομίας και των μορφολογικών και μορφομετρικών παραλλαγών της ενδοκράνιας μοίρας της σπονδυλικής αρτηρίας (ΣΑ) και του σπονδυλοβασικού συστήματος είναι ζωτικής σημασίας για την ερμηνεία της παθολογίας της οπίσθιας κυκλοφορίας του εγκεφάλου και την αποφυγή διεγχειρητικών επιπλοκών. Σκοπός της διπλωματικής μελέτης ήταν η αναλυτική καταγραφή της τυπικής ανατομίας και των μορφολογικών και μορφομετρικών παραλλαγών της ενδοκράνιας και εξωκράνιας μοίρας της ΣΑ σε τυχαιοποιημένο δείγμα Ελληνικού πληθυσμού, η ανάδειξη της πιθανής ασυμμετρίας (πλαγίωσης) και η διασυγκριτική μελέτη των αποτελεσμάτων με εκείνα άλλων πληθυσμών, με ταυτόσημο πρωτόκολλο απεικόνισης. Η μελέτη επεκτάθηκε στην καταγραφή των περιπτώσεων υψηλής θέσης τoυ βραχιονοκεφαλικoύ στελέχους (ΒΚΣ) και στην καταγραφή των παραλλαγών του αορτικού τόξου πέραν της έκφυσης της ΣΑ. Συνολικά διερευνήθηκαν οι αξονικές αγγειογραφίες 200 ασθενών, στους οποίους πραγματοποιήθηκε αξονική τομογραφία/αγγειογραφία σε πολυτομικό αξονικό τομογράφο 128 τομών. Το δείγμα ανακτήθηκε από το σύστημα αρχειοθέτησης εικόνων του ΠΓΝ Λάρισας σε βάθος εξαετίας (2016-2022) και αναλύθηκε σε ειδικό σταθμό εργασίας. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου IBM SPSS Statistics, έκδοση 23. Στην τέταρτη μοίρα της ΣΑ, υπολογίσθηκε η μέση διάμετρος της ΣΑ στη δεξιά πλευρά στα 3,10 ±1,03 mm και στην αριστερή πλευρά στα 3,22 ± 0,80 mm. Υπολογίστηκε το μέσο μήκος της ΣΑ αμφοτερόπλευρα, δεξιά στα 35,60 ± 4,64 mm και αριστερά στα 35,23 ± 5,40 mm, η γωνία της σπονδυλοβασικής συμβολής στις 54,47 ± 24,68°, το μέσο μήκος της βασικής αρτηρίας (ΒΑ) στα 28,00 ± 5,60 mm και το μέσο μήκος της γραμμικής απόκλισης της ΒΑ από τη μέση γραμμή στα 4,30 ± 3,26 mm. Στην τρίτη μοίρα της ΣΑ, υπολογίστηκε η μέση διάμετρος της ΣΑ στη δεξιά (3,69 ± 0,80 mm) και αριστερή πλευρά (3,75 ± 0,79 mm). Στην πρώτη μοίρα της ΣΑ, υπολογίστηκε η μέση διάμετρος της ΣΑ στη δεξιά πλευρά ( 3,77 ± 0,75 mm ) και την αριστερή πλευρά (3,71 ± 0,75 mm). Η συχνότερη μορφολογική παραλλαγή της τέταρτης μοίρας ήταν η υποπλασία της ΣΑ, με συχνότητα 6%. Η πιο συχνή μορφολογική παραλλαγή της τρίτης μοίρας είναι η υψηλή εφιππεύουσα ΣΑ. Η σημαντικότερη παραλλαγή της 2ης μοίρας της ΣΑ είναι το επίπεδο εισόδου της στο εγκάρσιο τρήμα του άτλαντα και στην παρούσα μελέτη ήταν το Α5 σε ποσοστό 4% (τυπικό επίπεδο εισόδου στον Α6 σπόνδυλο με συνολική επίπτωση 92,5%). Η συχνότερη παραλλαγή στην έκφυση της ΣΑ, αφορούσε την έκφυσή της από το αορτικό τόξο, στην αριστερή πλευρά, σε ποσοστό 65%. Καταγράφηκε τυπικό αορτικό τόξο στο 77% των ασθενών και παραλλαγμένο αριστερόστροφο αορτικό τόξο στο 23% των ασθενών. Μία περίπτωση παραλλαγμένου δεξιόστροφου αορτικού τόξου εξαιρέθηκε από τη μελέτη. Υψηλή θέση του ΒΚΣ βρέθηκε σε 29,5% των ασθενών με 10,5% εξ αυτών να ανήκουν στην υψηλού κινδύνου κατηγορία 3 για ιατρογενή τραυματισμού σε επεμβάσεις του τραχήλου. Συμπερασματικά οι μορφολογικές και μορφομετρικές παραλλαγές της ενδοκράνιας και εξωκράνιας μοίρας της ΣΑ εμφανίζουν αξιοσημείωτη ποικιλομορφία. Η κατανόηση της ανατομίας τους με τη χρήση της τρισδιάστατης αξονικής αγγειογραφίας μπορεί να διευκολύνει την κατανόηση αγγειακών νοσημάτων της οπίσθιας κυκλοφορίας και να αποτρέψει διεγχειρητικές επιπλοκές σε επεμβάσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.
description: The purpose of the current study is a detailed description of the typical and variable anatomy (record of all possible morphologic and morphometric variants) of the intracranial and extracranial segment of the vertebral artery (VA) in a Greek randomized population, highlighting possible asymmetry (lateralization). In addition, a comparison of the study’s findings is made with those of other populations examined with identical CT angiography protocol. The study also records the cases of high riding brachiocephalic trunk (BCT), as well as the left-sided aortic arch (LSAA) variants, beyond the VA origin. The study was performed on 200 patients who underwent an arch to vertex angiogram on a 128-slice multi-slice CT scanner. The sample was retrieved from the image archiving system (PACS) of the Radiology University Department of the General Hospital of Larissa over a six-year period (2016-2022) and analyzed on a workstation. Data statistical analysis was performed using the IBM SPSS statistical package, version 23. With regards to the morphometric variations, the following parameters were measured: mean diameter of the VA intracranial segment on both sides, V4DR was 3,10 ±1,03 mm while V4DL was 3,22 ± 0,80 mm, VA mean length on both sides, V4RL was 35,60 ± 4,64 mm, while V4LL was 35,23 ± 5,40 mm, mean angle at the vertebrobasilar junction was 54,47 ± 24,68°, mean length of the basilary artery (BA) was 28,00 ± 5,60 mm and the BA mean bending length was 4,30 ± 3,26 mm. In the VA third and first segments, the mean diameters on both sides were measured V3DR was 4,30 ± 3,26 mm and V3DL was 3,75 ± 0,79 mm while V1DL was 3,77 ± 0,75 mm and V1DL was 3,71 ± 0,75mm. The most common VA morphologic variant of the fourth segment was the hypoplasia (6% incidence), while that of the third segment was a high riding VA (19.5% incidence). The most important variant of the VA second segment was the entrance level in the transverse foramen (TF). In this study, the most common variant entrance was that of the TF of C5 level (4% incidence). The most common variant of the VA origin was that of the left vertebral artery (LVA) of aortic origin as penultimate branch (13.04% incidence). A typical LSAA was observed in 77% of cases. The most common variant type of the LSAA was the falsely characterized as bovine aortic arch (the brachiocephalicocarotid trunk with 67.4% incidence). High-lying BCT was observed on 29.5% of the patients with 10.5% incidence for the third high risk for iatrogenic injury category in specific surgical procedures in the head and neck region. In conclusion, morphological and morphometric variants of the VA intracranial and extracranial segments show a remarkable diversity. Understanding their anatomy by using 3D computed tomography (3DCTA) can facilitate the understanding of vascular diseases of the posterior brain circulation and prevent intraoperative complications in cervical spine region.