Πρόταση πολιτιστικών διαδρομών στη Θεσσαλονίκη: η ανάδειξη του ιστορικού και πολιτιστικού αποτυπώματος των Εβραίων στην πόλη στα πλαίσια της βιώσιμης τουριστικής και τοπικής ανάπτυξης
Creators: name: Εμμανουηλίδου, Χρυσούλα Χαράλαμπου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Πολιτιστικός τουρισμός
Θεματικές πολιτιστικές διαδρομές Εβραίων
Βιώσιμη τοπική ανάπτυξη
Cultural tourism
Thematic cultural routes of Jews
Sustainable local development

description: Η παρούσα διατριβή εκπονήθηκε στο πλαίσιο του διατμηματικού μεταπτυχιακού προγράμματος «τουρισμός και τοπική ανάπτυξη». Αντικείμενο μελέτης αποτέλεσε η επιλογή ανάδειξης ενός εναλλακτικού τύπου πολιτιστικού τουρισμού, αυτού των πολιτιστικών διαδρομών. Μέσα από τις διαδρομές θα παρουσιαστεί το αποτύπωμα της εβραϊκής παρουσίας στη Θεσσαλονίκη, από τα χρόνια εγκατάστασης τους στην πόλη έως και την αποστολή τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Οι διαδρομές αυτές θα εξεταστούν υπό το πρίσμα της οικονομικής και τουριστικής τους εκμετάλλευσης καθώς και του κοινωνικού αντίκτυπου που έχουν στη βιωσιμότητα της τοπικής κοινωνίας. Μελετούνται τα οφέλη των διαδρομών ως μέσο οικονομικής ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο αλλά και ως πηγή επιπρόσθετων εσόδων που δημιουργούνται από την τουριστική δραστηριότητα. Τμήμα της έρευνας θα απασχοληθεί σε θέματα συναφή με τον πολιτισμό, όπως η σωστή διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, η μελλοντική εξασφάλιση του χωρικού αποτυπώματος των Εβραίων στην πόλη, τους τρόπους ευαισθητοποίησης των πολιτών σε θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά και το κανονιστικό πλαίσιο που πρέπει να ορισθεί με σκοπό να αποφευχθεί η υπερεκμετάλλευση των πολιτιστικών και φυσικών πόρων. Επιπλέον, θα ερευνηθεί ο στρατηγικός ρόλος και η σπουδαιότητα της δημιουργίας μιας τουριστικής αναπτυξιακής στρατηγικής στη χώρα καθώς και ο σημαντικός ρόλος ύπαρξης συνεργειών ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέλη και φορείς του τουρισμού. Οι σχεδιασμένες διαδρομές που προτάθηκαν απευθύνονται γενικά σε τουρίστες, ειδικά σε Εβραίους ανα τον κόσμο καθώς και στο κοινό εκείνο της πόλης που δεν είχε την ευκαιρία να ασχοληθεί με την πολιτιστική κληρονομιά της. Απώτερος σκοπός της είναι επίσης να αποτελέσει το έναυσμα για το σχεδιασμό και την υλοποίηση περισσότερων θεματικών διαδρομών με ιστορικό ή μη υπόβαθρο. Οι συγκεκριμένες προτεινόμενες διαδρομές μελέτησαν τη ζωή και δράση της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης σε διάφορους επαγγελματικούς και οικονομικούς τομείς δραστηριοποίησης αλλά και σε κοινωνικές, θρησκευτικές εκφάνσεις της ζωής τους. Η διπλωματική σκοπεύει να ενώσει τις στάσεις των διαδρομών αυτών στον αστικό χάρτη με κύριο στόχο να δημιουργηθεί ένα κοινό νόημα, ένα κοινό αφήγημα όπου θα διηγείται στους συμμετέχοντες την ιστορία μέσα από τα κατάλοιπα της υλικής και άϋλης κληρονομιάς των Εβραίων. Αυτές αποτελούν ολοκληρωμένες αστικές διαδρομές ενταγμένες πλήρως στον πολεοδομικό ιστό της πόλης, αναδεικνύοντας παράλληλα την ιδιαίτερη σχέση αλληλεπίδρασης των συμμετεχόντων της διαδρομής με τα μνημεία της πόλης και τη συνεισφορά των Εβραίων στην πολιτιστική ταυτότητα και κληρονομιά της Θεσσαλονίκης. Η εργασία απαρτίζεται ουσιαστικά από τρία μέρη, πρώτον τη θεωρητική ανάλυση του υπό διερεύνηση ζητήματος, δεύτερον των οικονομικών ωφελειών του πολιτιστικού τουρισμού στην τοπική οικονομία και τρίτον, το τμήμα όπου σχεδιάστηκαν οι δύο προτεινόμενες διαδρομές που λειτουργούν είτε αυτόνομα είτε συμπληρωματικά η μία στην άλλη. Εν κατακλείδι, θα διευκρινιστεί ο λόγος επιλογής των πολιτιστικών διαδρομών ως μέσο ανάδειξης της πολιτιστικής, τουριστικής δραστηριότητας, θα εξεταστούν τα οφέλη διεξαγωγής πολιτιστικών διαδρομών, όπως η δυνατότητα τους να διεξάγονται όλο το χρόνο σε υπαίθριο χώρο και με ελάχιστους οικονομικούς πόρους. Τέλος, οι διαδρομές εξυπηρετούν τον ισχυρό επικοινωνιακό χαρακτήρα που πρέπει να διακατέχει τέτοιου είδους πολιτιστικές και τουριστικές δραστηριότητες που βασίζονται στο λόγο. Αυτό το πετυχαίνει μέσα από την έντονη αφηγηματικότητα την οποία αντλεί από τη δύναμη του λόγου και του νοήματος.
description: The object of this master thesis is the representation of the imprint of the Jewish presence in Thessaloniki. This imprint will be presented from the years of their settlement in the city to their mission in the concentration camps. All this presence was selected to emerge through cultural routes. These routes will be examined at this dissertation in the light of their economic, tourist exploitation and the social impact that they have on the sustainability of the local community. The benefits of these routes are studied, as a means of economic development in the city but also as a source of additional income generated by tourism activity based on sustainability. However, part of the research will be focused on issues related to culture, such as the cultural heritage, the ensuring of spatial imprint of Jews in the city, ways to raise public awareness of heritage issues and finally, the regulatory framework that must be defined, in purpose to avoid over-consumption and over-exploitation of cultural and natural resources. In addition, the strategic role and importance of creating a tourism development strategy will be investigated as well the importance of existence synergies between the involved members and tourism operators. The proposed itineraries are aimed not only at Jewish tourists around the world, or tourists of various nationalities in general, but are aimed primarily at city’s audience who have not yet had the opportunity to explore the monuments and cultural heritage of Thessaloniki. An ultimate goal of cultural routes choice, is also to be the trigger for the design, organization and implementation of more thematic routes with historical or non-historical background. The specific proposed routes studied the everyday life and activities of the Jewish community of Thessaloniki in various professional and economic fields of activity but also in social and religious aspects of their lives. The purpose of the dissertation is to unite all the points of the routes with the urban monuments in order that be created a common meaning, a common narrative that will be told to the participants through the material and intangible heritage. The urban routes are fully integrated in the urban fabric of the city, while highlighting their interaction between the members who take part and the monuments of Jewish cultural heritage of Thessaloniki. The academic dissertation is consisted of three parts, first part is the theoretical analysis of the issue under investigation, second part is the economic benefits of tourism and in particular cultural tourism in the local economy and third, the section that the two routes were designed. Finally will be examined the benefits of the cultural routes choice, such as their ability to be held all year round in the open air space, with minimal costs especially in relation to the benefits that provide to their locals.