Η ταφική τέχνη στην Ελλάδα κατά την πρώιμη χριστιανική περίοδο
Creators: name: Τσιούτσιου, Στυλιανή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ταφική τέχνη
Κοιμητήριο
Πρώιμη χριστιανική περίοδος
Tomb art
Cemetery
Early christian age

description: Σκοπός της διατριβής ήταν η μελέτη της ταφικής τέχνης όπως εκφράστηκε στον Ελλαδικό χώρο κατά την πρώιμη χριστιανική περίοδο. Περιορίσαμε τη μελέτη μας στα ταφικά σύνολα που παρουσίασαν έντονο αρχαιολογικό ενδιαφέρον κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Συγκεκριμένα στους Φιλίππους εστιάσαμε στην κοιμητηριακή βασιλική extra muros, στα ταφικά μνημεία που εντοπίστηκαν στο ανατολικό νεκροταφείο της πόλης και στα σχετικά ευρήματα στο Οκτάγωνο των Φιλίππων. Στη συνέχεια αναφερθήκαμε στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζοντας τα ταφικά μνημεία ανάλογα με τη θέση τους στο ανατολικό ή δυτικό κοιμητήριο της πόλης. Ιδιαίτερη μνεία κάναμε στα μαρτύρια, γύρω από τα οποία αναπτύχθηκαν τα πρώτα αμιγώς χριστιανικά κοιμητήρια, στις κοιμητηριακές βασιλικές και στους τάφους που βρέθηκαν εντός αυτών και στις μη ταφικές κατασκευές που ανασκάφηκαν μέσα στο χώρο των κοιμητηρίων. Ακόμη παρουσιάσαμε την τυπολογία των διαφορετικών ταφικών μνημείων – υπαίθριων ή λαξευτών – που συναντήσαμε στη Θεσσαλονίκη της εποχής που μελετήσαμε. Ένα άλλο θέμα που θίξαμε εκτενώς ήταν η εξέλιξη της ταφικής ζωγραφικής από τον 3ο έως τον 8ο αι. μ.Χ. – η οποία αποτελεί σπουδαίο κεφάλαιο της χριστιανικής τέχνης – όπως αποτυπώθηκε στα ταφικά μνημεία της εποχής για να εκφράσει τη βαθιά πίστη των Χριστιανών στις σωτηριολογικές αντιλήψεις του Χριστιανισμού. Έπειτα ασχοληθήκαμε με το ταφικό συγκρότημα που βρέθηκε στην Αλάσαρνα της Κω, με τις κατακόμβες της Μήλου και την ιδιαιτερότητα που παρουσιάζει το συγκεκριμένο υπόγειο λαξευμένο στον τόφφο κοιμητήριο, με τους καμαροσκεπείς τάφους της Καλύμνου και της Τελένδου και τέλος με τα ταφικά μνημεία που εντοπίστηκαν στην Ελεύθερνα της Κρήτης.
description: The aim of the present thesis was the study of the tomb art as it was expressed in the Greek area in the early christian age. We limited our study in the tomb sets that showed strong archaeological interest during the last decades. Specifically in Philippi we focused on the cemetery basilica extra muros, on the funerary monuments found in the east cemetery of the city and on the relevant finds at the Octagon of Philippi. Then we referred to Thessaloniki presenting the funerary monuments according to their position in the east or west cemetery of the city. We made special reference to the martyria, round which the first purely christian cemeteries were developed, to the cemetery basilicas as well as the graves found in them, and to the non-connected to tomb constructions that were excavated in the cemetery sites. Furthermore, we presented the typology of different tomb monuments – open-air or curved – that we found in Thessaloniki in the period we studied. Another topic examined extensively was the evolution of the tomb painting from 3rd to 8th c. AD. – which is an important chapter of the christian art – as it was imprinted in the tombs of that period in order to express the Christians’ deep faith to the salvation beliefs of Christianity. Then we were engaged in the tomb group found in Halasarna on Cos, in the catacombs of Melos and the particularity that this specific underground carved in tuff cemetery displays, in the vaulted ceiling tombs of Kalymnos and Telendos and finally in the tomb monuments that were found at Eleutherna of Crete.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)