Εξελικτικές διαστάσεις της πολιτικής σκέψης
Creators: name: Φωτακοπούλου, Ολγα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Κοινωνικο-ηθική ανάπτυξη
Γνωστική ανάπτυξη
Πρότυπα οικογενειακής αλληλεπίδρασης
Ομάδες εστίασης
Πολιτικές έννοιες
Socio-moral reasoning
Cognitive development
Family communication patterns
Focus groups
Political concepts

description: Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη της πολιτικής σκέψης, η οποία ερευνάται εξελικτικά σε ευρύ φάσμα υποκειμένων ηλικίας 8 έως 18 ετών. Η εξελικτική διαφοροποίηση της κατανόησης πολιτικών εννοιών όπως η εξουσία, η κυβέρνηση, το δημόσιο και το ιδιωτικό συμφέρον, η δημοκρατία, ο νόμος, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η επίλυση συγκρούσεων κ.α. εξετάζεται σε σχέση με την πιθανή επίδραση εσωγενών παραγόντων διαμόρφωσής της (κοινωνικο-ηθική σκέψη και αμιγώς γνωστική ανάπτυξη) και με εξωγενείς επιδράσεις, όπως οι διαφοροποιημένες μορφές οικογενειακής αλληλεπίδρασης. Η μελέτη της πολιτικής και της κοινωνικο-ηθικής σκέψης πραγματοποιήθηκε με τη χρήση πολιτικών και ηθικών διλημμάτων σε επίπεδο ομάδων εστίασης (focus groups) και σχολικής τάξης. Δείκτες της γνωστικής ανάπτυξης αποτέλεσαν οι επιδόσεις των συμμετεχόντων/ουσών σε έργα λογικής σκέψης, ενώ τα διαφοροποιημένα πρότυπα επικοινωνίας γονέων-παιδιών μελετήθηκαν μέσα από τις απαντήσεις των γονέων σε ερωτηματολόγιο το οποίο τους δόθηκε. Συμμετείχαν 413 μαθητές και μαθήτριες που κατανεμήθηκαν στις επιμέρους ομάδες ηλικίας (8-10, 10-12, 12-15 και 15- 18 ετών), ενώ οι συμμετέχοντες γονείς ήσαν 70. Η ποιοτική ανάλυση των απαντήσεων των παιδιών στα πολιτικά διλήμματα ανέδειξε τους διαφοροποιημένους τρόπους κατανόησης των υπό μελέτη πολιτικών εννοιών και η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων που συνελέγησαν ανέδειξε ένα σύνθετο πρότυπο σύνδεσης μεταξύ των τρόπων κατανόησης των πολιτικών εννοιών, του σταδίου της κοινωνικο-ηθικής ανάπτυξης και του επιπέδου της γνωστικής επάρκειας. Ο σχετικά μικρός αριθμός των γονέων που συμμετείχαν έθεσε περιορισμούς στην καταγραφή της επίδρασης των γονεϊκών προτύπων αλληλεπίδρασης. Η εξελικτική διαφοροποίηση της πολιτικής σκέψης, όπως διαφάνηκε μέσα από την κατά ηλικία προσέγγιση των υπό μελέτη πολιτικών εννοιών, εκκινεί από μοτίβα σκέψης άμεσα συνδεόμενα με συγκεκριμένες συνθήκες ή πρόσωπα τα οποία στη συνέχεια υπερκεράζονται από πιο αφαιρετικά ή κοινωνικο-κεντρικά επίπεδα σκέψης. Παρά, ωστόσο, την προσωποκεντρική προσέγγιση της πολιτικής σκέψης των μικρότερων κυρίως ηλικιών, σε όλο το φάσμα των ηλικιών που μελετήθηκαν, η πλειονότητα των υποκειμένων έδειξε να προκρίνει την αναγκαιότητα εφαρμογής των νόμων, την άμβλυνση των οικονομικών ανισοτήτων, τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την απάλειψη των εθνοτικών προκαταλήψεων
description: The aim of the present study is to investigate the development of political thinking among children and adolescents between eight and eighteen years of age. The developmental pattern of adolescents’ reasoning regarding key political concepts such as authority, government, public and private interest, democracy, law, human rights, conflict resolution etc. is explored in relation to internal, maturational factors such as socio-moral and cognitive development and external, environmental factors such as diversified family communication patterns. Students were given hypothetical political and moral dilemmas, as well as a series of cognitive tasks; the data were collected within the framework of focus groups and in classroom settings. Participating parents were given a questionnaire that measured their communicative behaviour pattern with their children. A total of 413 students participated in the study, assigned in four groups as follows: a) 8-10 year-olds, b) 10-12 year-olds, c) 12-15 year-olds and d) 15-18 year-olds and 70 of their families returned completed the parent survey. The qualitative analysis of students’ responses brought to light structural and qualitative differences that shape different phases of political reasoning, whereas the statistical analyses revealed complicated associations between the developmental patterns of political reasoning and the stage of socio-moral and cognitive development. The pattern of influence of different patterns of family communication on political reasoning development should be considered as tentative due to the relatively small number of the participating parents. The different developmental patterns in political reasoning across the age groups adhere to the tangible and concrete event or to the actual person and access political issues at the level of personal experience; as they mature, they fight free of the concrete and its constraints and reach the abstract thinking and the social perspective. Despite the personalized approach characterizing the younger subjects’ political reasoning, the majority of participants across the age groups supported the application of law, the elimination of economic inequalities, the protection of human rights and the amelioration of racial prejudices