Μεταφορά ενέργειας και καθεστώς αποζημιώσεων σε περίπτωση περιβαλλοντικής ζημίας
Creators: name: Σταμπουλή, Αικατερίνη-Κωνσταντίνα Αριστοτέλη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: μεταφορά ενέργειας
περιβαλλοντική ζημία
αποζημίωση
energy transfer
environmental damage
compensation

description: Η ενέργεια είναι ιδιαίτερα σημαντική, όχι μόνο για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη μιας χώρας αλλά και για τη διατήρηση ενός επιπέδου ζωής αντάξιου των προσδοκιών κάθε ανθρώπου. Παρά όμως την αναγκαιότητά της, δεν είναι πάντα εφικτή η παραγωγή και η χρήση της στην ίδια γεωγραφική περιοχή. Εξαιτίας των αυξημένων ενεργειακών αναγκών που παρουσιάζουν πολλές περιοχές και της αδυναμίας τους να τις καλύψουν οι ίδιες, καθίσταται αναγκαία η εισαγωγή ενέργειας από τρίτες χώρες παραγωγούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ένωσης χωρών, η οποία είναι ενεργειακά εξαρτώμενη από τις χώρες κυρίως της Ασίας, είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με στοιχεία που εξέδωσε η Eurostat, το 53,6% της ενέργειας που καταναλώθηκε το 2016 στην Ε.Ε. προήλθε από εισαγωγές. Ένα ζήτημα που προκύπτει από την ποσότητα των ενεργειακών πόρων που εισάγονται (πέραν σαφώς του ζητήματος της ενεργειακής ασφάλειας, που δικαίως προκαλεί προβληματισμό), είναι η υποβάθμιση του περιβάλλοντος από φαινόμενα ρύπανσης κατά τη μεταφορά ενέργειας. Δυστυχώς, δεν είναι ασυνήθιστη η σημείωση ατυχημάτων κατά τη μεταφορά ενέργειας και ιδίως πετρελαίου, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα την πρόκληση περιβαλλοντικής ζημίας και την προσβολή ιδιωτικών έννομων αγαθών (όπως π.χ. της περιουσίας). Ο εγγενής κίνδυνος που παρουσιάζει ο κλάδος της μεταφοράς ενέργειας για το περιβάλλον και τους ανθρώπους, αλλά και η σοβαρότητα των συνεπειών τέτοιων ρυπογόνων περιστατικών, οδήγησε τη διεθνή κοινότητα στη σύναψη συμβατικών κειμένων που στόχο τους έχουν να ρυθμίσουν αυτές τις καταστάσεις και να προβλέψουν την ίδρυση ευθύνης προς αποζημίωση του ζημιώσαντος έναντι του ζημιωθέντος. Αρχικά, παρουσιάζονται οι γενικές διατάξεις του εσωτερικού δικαίου που μπορούν να ιδρύσουν αποζημίωση για πρόκληση ζημίας εξαιτίας της ρύπανσης του περιβάλλοντος. Οι διατάξεις που μελετήθηκαν, είναι αυτές για την προσβολή της προσωπικότητας, των αδικοπραξιών, της ευθύνης του Δημοσίου, του προστήσαντος και του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου. Οι διατάξεις αυτές, όντας γενικές δεν εφαρμόζονται άμεσα, καθώς δεν προστατεύουν το περιβάλλον ως αυτοτελές έννομο αγαθό. Στη συνέχεια, μελετήθηκαν οι ειδικές διατάξεις (βρίσκουν δηλαδή άμεση εφαρμογή) που ιδρύουν κι αυτές ευθύνη προς αποζημίωση του ζημιώσαντος. Στην πλειοψηφία τους αυτές καθιστούν ευκολότερη την επίκλησή τους, είτε γιατί δεν απαιτείται η συνδρομή του πταίσματος, είτε του όρου της παρανομίας, είτε τέλος και τον δύο. Σε αυτές συγκαταλέγονται το άρθρο 29 του ν. 1650/1986 για την προστασία του περιβάλλοντος, το άρθρο 12 του ν. 743/1977 για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και συναφών θεμάτων, το άρθρο 15 του ν. 4042/2012 για τη ρύπανση με απόβλητα, η Διεθνής Σύμβαση των Βρυξελλών (κυρώθηκε με το ν.314/1976) καθώς και η ίδρυση Διεθνούς Κεφαλαίου, η Διεθνής Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου, ενώ έγινε αναφορά και στην Οδηγία 2004/35/ΕΚ η οποία ίδρυσε την περιβαλλοντική (και όχι αστική) ευθύνη του προκαλέσαντος τη ζημία. Τέλος, στα συμπεράσματα, παρουσιάζεται μια συνολική εικόνα των νόμιμων λόγων που μπορούν να θεμελιώσουν ευθύνη προς αποζημίωση, ενώ γίνεται και μια συγκριτική επισκόπησή τους
description: Energy is extremely important, not only for the economic and social development of a country, but also for the people themselves. Via the use of energy, people can lead a life according to their expectations. Despite though its necessity, it is not always possible to produce and consume energy in the same geographical area. Due to the increased energy needs and the failure of meeting them, many countries import energy from third-country producers. European union countries are a typical example of this situation, since they are mostly dependent on importing energy from asian countries. According to data released by Eurostat, 53.6% of the energy consumed in E.U. came from imports. An issue that arises from the amount of imported energy (beyond clearly the question of energy security, which rightly causes concern) is the degradation of the environment by pollution related phenomena in the transport of energy. Unfortunately, accidents during energy transfer are not uncommon. Therefore, the international community was forced to take action because of the inherent risk and the severity of the consequences of such polluting incidents. Initially, in this thesis are being presented the general provisions of national law that can establish compensation for damage caused by environmental pollution. The provisions considered are those of violating rights relating to personality, torts, the liability of State and private legal entity. These provisions, since they are general, are not directly applicable, as they do not protect the environment as an autonomous legal asset. Subsequently, special provisions, which are directly applicable, were studied. These provisions are easier to be implemented, because many of them do not require fault (intentional fault or gross negligence) or illegal act or neither of them. Among these provisions are the Article 29 of Law No 1650/1986 for the protection of environment, Article 12 of Law No 743/1977 for the protection of marine environment and related matters, Article 15 of Law No 4042/2012 for waste pollution, the International Convention of Brussels (ratified by Law No 314/1976), the establishment of International Capital and the Barcelona Convention for the Protection of Mediterranean. A reference was made to the Directive 2004/35/EC. This Directive establishes environmental (and not civil) liability of the person causing the damage. Finally, in the conclusions it is provided an overview of the legitimate reasons which establish the wrongdoer's liability compensation for the injured party