Ο Ευγένιος ο Αιτωλός και η προσφορά του στην παιδεία κατά τον 17ο αιώνα
Creators: name: Τσίγκου, Στυλιανή Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Ευγένιος ο Αιτωλός
Παιδεία
17ος αιώνας
Eugenius the Aetolian
Education
17th century

description: Στην παρούσα μελέτη έγινε προσπάθεια να παρουσιαστεί το θέμα: «Ο Ευγένιος ο Αιτωλός και η προσφορά του στην Παιδεία κατά τον 17ο αιώνα». Το περιεχόμενο της εργασίας διαρθρώνεται σε τρία κεφάλαια. Το πρώτο εξ αυτών τιτλοφορείται «το πλαίσιο της εποχής» κατά την οποία ο Ευγένιος ο Αιτωλός (1597-1682) έζησε και έδρασε. Ειδικότερα, εξετάζονται τα ακόλουθα θέματα: α) Το κοινωνικό και πολιτικό καθεστώς μετά την Οθωμανική κατάκτηση. Επίσης, αναλύεται η κατάσταση της παιδείας των υπόδουλων Ελλήνων κατά την Οθωμα-νική κυριαρχία. β) Εξετάζεται το καθεστώς της εκπαίδευσης στην περιοχή των Αγράφων την περίοδο του 17ου αιώνα, περίοδο κατά την οποία τα Σχολεία των Αγράφων ήκμασαν. Ο Ευγένιος επισήμανε ότι μόνο μέσω της εκπαίδευσης οι συμπατριώτες του μπορούσαν να βελτιώσουν την κατάστασή τους ενώ βρίσκονταν υπόδουλοι. Γι’ αυτό και αφιέρωσε τον εαυτό του στη διδασκαλία. Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζονται «η ζωή και η εκπαίδευση του Ευγενίου του Αιτωλού και οι επιρροές του» από αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, όπως ο Αριστοτέλης και οι δάσκαλοί του. Ο Ευγένιος Γιαννούλης, επονομαζόμενος και Αιτωλός, ο γνωστός μοναχός και δάσκαλος που έθεσε τα θεμέλια για την εκπαίδευση στην Ευρυτανία, ήταν ένας άνθρωπος εξαιρετικής προσωπικότητας. Γεννήθηκε στο Μεγάλο Δέντρο της Αιτωλίας το 1597 όταν το Ελληνικό Έθνος ήταν υποδουλωμένο στους Τούρκους. Όντας φιλομαθής, παρακολούθησε μαθήματα στην Κεφαλλονιά, Ζάκυνθο και Κωνσταντινούπολη από διάσημους δασκάλους. Μετά από μια μακρά πνευματική προετοιμασία και μελέτη στο πλευρό διακεκριμένων διδασκάλων, όπως ο φιλόσοφος Κορυδαλλέας και Συρίγος, επέστρεψε στην Ελλάδα και ξεκίνησε να διδάσκει σε διάφορα μέρη της ηπειρωτικής Ελλάδας και κυρίως στο Καρπενήσι. Το τρίτο κεφάλαιο φέρει τον τίτλο «Ευγένιος ως διδάσκαλος» και αφιερώνεται στην ίδρυση Σχολείων Ανώτερης Εκπαίδευσης στο Καρπενήσι, τα Βραγγιανά Αγράφων και το Αιτωλικό, και στην παρουσίαση των κυριότερων μαθητών του Ευγενίου του Αιτωλού. Εργάστηκε για πολλά χρόνια (1640-1682) ως διδάσκαλος και σχολάρχης και ίδρυσε τις προαναφερόμενες Σχολές Ανωτέρας Εκπαίδευσης. Στο μοναστήρι της Αγ. Παρασκευής (Γούβα) Βραγγιανών ίδρυσε Σχολείο ελληνικών σπουδών και το ονόμασε Ελληνομουσείο Αγράφων, συγκεντρώνοντας γύρω του μαθητές, οι οποίοι στην πορεία εξελίχθηκαν σε εξέχουσες διανοητικές προσωπικότητες. Ο ίδιος ο Ευγένιος δίδαξε έναν σημαντικό αριθμό μαθητών, πολλοί από τους οποίους αξιώθηκαν να γίνουν αξιόλογοι διδάσκαλοι του Γένους. Κατέλαβαν σημαντικές θέσεις και εκκλησιαστικά αξιώματα χάρη στο υψηλό μορφωτικό τους επίπεδο. Κυρίαρχη θέση ανάμεσα σ’ αυτούς καταλαμβάνει ο Αναστάσιος Γόρδιος, ο οποίος ήταν μοναχός, ιερέας, γιατρός και βιογράφος του διδασκάλου του. Συνοψίζοντας, ο Άγιος Ευγένιος ο Αιτωλός με το αξιοσημείωτο έργο του ως συγγραφέας με την αλληλογραφία του και ως διδάσκαλος συνεισέφερε στην ανάπτυξη της εκπαίδευσης στο Καρπενήσι, τα Άγραφα και γενικότερα σχεδόν σ’ όλο το έθνος. Οι προσπάθειές του υπογραμμίζουν και αποδεικνύουν την τεράστια προσφορά του ως ιδρυτή και πρωτοπόρου της εκπαιδευτικής αναγέννησης των υπόδουλων Ελλήνων
description: Throughout the course of the present study we have attempted to present the theme: «Eugenius the Aetolian and his contribution to the education during the 17th century». The content of the study has been divided in three chapters. The first of them entitled «the framework of the period in which Eugenius the Aetolian (1597-1682) lived and acted». More specifically are examined the following issues: a) The social and political state after the Ottoman’s occupation. It is also analysed the educational situation of the enslaved Greek people during the Ottoman rule. b) It is examined the state of education in the area of Agrafa in the era of the 17th century, a period during which the Schools of Agrafa flourished. Eugenius foresaw that only through education his compatriots could improve their situation under slavery. Indeed he devoted himself to the teaching. In the second chapter are examined «the life and education of Eugenius the Aetolian and his influences» by ancient greek philosophers, as Aristoteles and his teachers. Eugenius Giannoules, so-called the Aetolian, the renowned monk and teacher who laid the foundations for the education in Evritania was a man of important personality. He was born in Megalo Dendro village (region of Aetolia) in 1597 when the Greek nation was enslaved to Turkey. Being a studious person, he attended lessons in Kefallonia, Zakynthos and Constantinople given by famous teachers. After a long spiritual preparation and studying by the side of distiguished teachers, such as the philosopher Korydalleas and Syrigos, he returned in Greece and he started teaching in various parts of mainland and eventually in Karpenisi. The third chapter has been entitled «Eugenius as an educator» and it is devoted to the establishment of School of Higher Education in Karpenisi, Vragiana of Agrafa and Aitoliko, and the presentation of the most well-known students of Eugenius the Aetolian. He worked for many years (1640-1682) as teacher and scholar and he established the above mentioned Schools of Higher Education. In the monastery of St. Paraskevi (Gouvas) Vragianon, he established a school of Greek studies, called Ellinomouseion Agrafon, gathering around him pupils who in time developed into important intellectual figures. Eugenius, he himself taught a considerable number of students, a good many of whom rose to became significant teachers of the nation. They occupied important positions and ranks in the Church, because of their higher education. A prominent position among them belongs to Anastasios Gordios who was a monk, a preacher, a doctor and the biographer of his teacher. To sum up, St Eugenius the Aetolian with his remarkable work as a writer, with his correspodance and as a teacher contributed to the development of education in Karpenisi, Agrafa and generally in almost the whole Nation. His efforts highlight and prove his considerable contribution as a founder and pioneer of the educational renaissance of the enslaved Greeks
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)