Η υποδοχή του άλλου στα διδακτικά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου (1999-2010)
Creators: name: Ντόντουλου, Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: σχολικά εγχειρίδια
αλλόθρησκοι
διαπολιτισμική εκπαίδευση
σεβασμός
school text books
non-Orthodox ΓΛΙΚΑ)Christians
intercultural education respect
Respect

description: Το θέμα της συγκεκριμένης εργασίας αφορά τον τρόπο υποδοχής των αλλόθρησκων μαθητών μέσα από την διδασκόμενη ύλη των βιβλίων των Θρησκευτικών των τριών τάξεων του Λυκείου. Ακολουθώντας τη μέθοδο της ποιοτικής ανάλυσης του περιεχομένου των βιβλίων αυτών, εξετάζουμε τις αντίστοιχες αναφορές για τους αλλόθρησκους, διερευνούμε την έκταση, τη μορφή και το περιεχόμενο αυτών των αναφορών και εξάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα. Ο στόχος της συγκεκριμένης έρευνας είναι να παρουσιάσει τον τρόπο υποδοχής των αλλόθρησκων μαθητών μέσα από την διδασκόμενη ύλη των βιβλίων των Θρησκευτικών των τάξεων του Λυκείου, να καταγράψει τυχόν παραλείψεις ή παρεξηγήσεις και να δείξει την ανάγκη ενίσχυσης της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, η οποία προβάλλει ως αναγκαία προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της σύγχρονης πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Η εργασία μας χωρίζεται σε δύο βασικά μέρη. Το πρώτο μέρος, που περιλαμβάνει το θεωρητικό πλαίσιο, αποτελείται από δύο κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζεται η κοινωνική διάσταση του θρησκευτικού φαινομένου, το οποίο επηρεάζει ιδιαίτερα την ανθρώπινη ζωή και λειτουργεί ως συνεκτικός δεσμός όλων των κοινωνικών θεσμών ενώ κάποιες φορές αναδεικνύεται σε παράγοντα διαφοροποίησης συλλογικών ταυτοτήτων. Γίνεται λόγος για την προσπάθεια του ελληνικού κράτους να στηρίξει την ισοτιμία των πολιτισμών και τον σεβασμό στην ετερότητα προωθώντας αξίες που πηγάζουν από την Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση και παράλληλα καταγράφεται η αντίδραση της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στην αλματώδη μεταναστευτική ροή προς τη χώρα μας. Κατόπιν γίνεται μια θεολογική προσέγγιση του φαινομένου που καταλήγει στην ανάγκη της αγαπητικής υποδοχής του ξένου και εδώ ακριβώς προβάλλεται το πρόσωπο του αποστόλου των εθνών Παύλου ως υπέρμαχου των χριστιανικών αξιών της αγάπης, της φιλαλληλίας και της ισότητας όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας και θρησκευτικής πίστης. Στο δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας μας, η παρουσία της διαπολιτισμικής αντίληψης καθίσταται αναγκαία στην εκπαίδευση και αναδεικνύονται όλοι οι λόγοι που στηρίζουν αυτήν την παρουσία. Η Εκπαίδευση για την Ειρήνη ξεχωρίζει ως βασικό συστατικό της μελλοντικής εκπαιδευτικής πολιτικής, αφού τονίζει σε κάθε ευκαιρία τον θεμελιώδη ρόλο των νέων για το μετασχηματισμό ενός πολιτισμού βίας σε πολιτισμό ειρήνης σε διεθνές επίπεδο. Το δεύτερο μέρος είναι το ερευνητικό πλαίσιο της εργασίας μας και χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στη μέθοδο που ακολουθήσαμε και συγκεκριμένα στην ποιοτική ανάλυση περιεχομένου με βάση την οποία ερευνήσαμε το θέμα μας. Τα επόμενα τρία κεφάλαια αφιερώνονται στην κεντρική διερεύνηση του θέματός μας καθώς εξετάζεται η υποδοχή των αλλόθρησκων μαθητών στα βιβλία των Θρησκευτικών του Λυκείου, όπως αυτή διαφαίνεται μέσα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κειμένου. Στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο καταγράφονται τα συμπεράσματα της έρευνάς μας που αφορούν κάθε διδακτικό σχολικό εγχειρίδιο ξεχωριστά και προτείνονται κάποιοι τρόποι ώστε η εκπαιδευτική πρακτική να οδηγηθεί σε ακόμη πιο θετικά αποτελέσματα δίνοντας πάντα προτεραιότητα στο πρόσωπο του μαθητή. Εδώ η θετική συμβολή των κατάλληλων σχολικών εγχειριδίων είναι αναντικατάστατη εφόσον αποπνέουν πνεύμα ισονομίας, αλληλεγγύης και σεβασμού στο ξένο και διαφορετικό. Έτσι οι μαθητές θα μπορέσουν να διατηρήσουν τη δική τους πολιτισμική ταυτότητα και να εμπλουτίσουν τις εμπειρίες τους μέσα από μια διαδικασία αλληλεπίδρασης, μακριά από τάσεις κοινωνικού αποκλεισμού αλλά μακριά και από τάσεις αφομοίωσης.
description: The subject of this particular paper is how non-Orthodox Christian students are being welcomed by religion text books according to the curriculum of the senior high school. Using the qualitative content analysis of those text books, we thoroughly consider the references to non-Orthodox Christians, we pay special attention to the scope, form and content of these references and we draw quite useful conclusions. The main purpose of this paper is to present the way non-Orthodox Christians are being welcomed by the school text books according to the senior high school curriculum. In addition, it aims at underlying omissions or misunderstandings; it also tries to make clear how essential it is to give a boost to intercultural education which is the main prerequisite for the successful maintenance of the modern intercultural society. The paper is divided in two parts. The first part is the theoretical one and has two chapters: In the first chapter, we analyze the social dimension of religion, which especially affects life and behaves as a connecting bond of every social institution. Nevertheless, religion is sometimes the main factor that divides people who have different religious beliefs. We present the Greek state efforts to support the cultural equality and the respect to the otherness by promoting values that come from the Orthodox Christian tradition and at the same time we record the Greeks’ reaction towards the immense immigration wave to our country. We try to elaborate an alternative approach which is to welcome with efficiency non-Orthodox Christian students as the “loving ones”. At this very point, Paul the Apostle, who taught the Christian beliefs of love, altruism and equality beyond sex, nationality and doctrine, inspires us to the direction of loving people who are non-Orthodox Christians. In the second chapter of our paper, intercultural perception is being proved more than essential to the educational procedure and we shed light on every reason that makes it extremely important. Education for Peace is suggested as the fundamental element of educational policy in the future because it underlines in every given chance the crucial role of young people to the transformation of a civilization of violence to the one of peace at international level. The second part where we develop our analysis is divided in five parts. In the first chapter we refer to the method we followed and especially to the qualitative content analysis on which our entire topic is developed. In the next three chapters we develop the main idea of our paper which is how non-Orthodox Christian students are being welcomed by the school text books according to the special features of the text. In the fifth and last chapter we develop our final conclusions in relation to every single school text book and we suggest ways so as to celebrate even more positive results out of the educational practice, giving always priority to the student’s personality. Here, the successful choice of the appropriate school text books is proved irreplaceable because it creatively affects the implementation of a spirit of equality, altruism and respect towards every aspect of the foreign and different. In that way students will maintain their cultural identity and enrich their experiences through an interactive procedure, far away from intentions of social exclusion and integration.