Eco &amp; gendered superblocks. Οικολογικά και έμφυλα ευαισθητοποιημένος αστικός σχεδιασμός για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα στην πόλη
Creators: name: Παπαϊωάννου, Ολυμπία Φωκίωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Βιώσιμη αστική κινητικότητα
Έμφυλα ευαισθητοποιημένος αστικός σχεδιασμός
Νοητικοί χάρτες
Δήμος Καλαμαριάς
Superblocks
Sustainable urban mobility
Gender-sensitive urban planning and design
Mental maps
Municipality of Kalamaria

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη μετατροπή του δημόσιου χώρου της Πολεοδομικής Ενότητας 3 «Γυμνάσιο» του Δήμου Καλαμαριάς σε έναν ελκυστικό, ασφαλή, περιβαλλοντικά ανεπτυγμένο και γεμάτο ζωντάνια χώρο για τους κατοίκους και τους επισκέπτες, ανεξαρτήτου ηλικίας και φύλου. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της εφαρμογής του μοντέλου βιώσιμης αστικής κινητικότητας των «Superblocks», λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τη διάσταση του φύλου. Μέσα από την ανασκόπηση της σχετικής ελληνικής και διεθνής βιβλιογραφίας, αρχικά παρουσιάζονται οι αρνητικές συνέπειες που προκαλεί το υφιστάμενο σύστημα μεταφορών σε παγκόσμια κλίμακα, υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη για ένα ριζοσπαστικό μοντέλο βιώσιμης αστικής κινητικότητας. Με σκοπό την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής, και όχι μόνο, διάστασης αυτού του προβλήματος, μελετάται διεξοδικά το μοντέλο των “Superblocks”, το οποίο έχει ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία σε δύο πόλεις της Ισπανίας, τη Vitoria-Gasteiz και τη Βαρκελώνη. Στη συνέχεια, εξετάζεται η σημαντικότητα του παράγοντα του φύλου και οι αρνητικές επιπτώσεις που έχει ο μέχρι σήμερα «τυφλός ως προς το φύλο» αστικός σχεδιασμός. Εντοπίζονται, λοιπόν, οι χωρο-κοινωνικές ανισότητες που αντιμετωπίζουν σε καθημερινή βάση οι γυναίκες και καταγράφονται οι διαφορετικές ανάγκες που έχουν σε σχέση με τους άνδρες. Μετά την επιτόπια έρευνα που πραγματοποιήθηκε, η περιοχή παρέμβασης που επιλέχθηκε για την παρούσα εργασία είναι η Πολεοδομική Ενότητα (Π.Ε.) 3 «Γυμνάσιο» του Δήμου Καλαμαριάς, χάρη στα χωρικά χαρακτηριστικά της που την καθιστούν την πλέον κατάλληλη. Αποσκοπώντας, λοιπόν, στην αναζήτηση λύσεων ειδικά προσαρμοσμένων στις ανάγκες της περιοχής μελέτης, διεξάγεται πρωτογενής έρευνα αξιοποιώντας το εργαλείο των νοητικών χαρτών. Το δείγμα των συνεντεύξεων αποτελείται αφενός από κατοίκους των προαναφερόμενων ισπανικών πόλεων με σκοπό την αξιολόγηση του μοντέλου των superblocks και του αντίκτυπου που έχει στους ίδιους τους πολίτες. Αφετέρου, στην έρευνα συμμετέχει ένα μικρό δείγμα από τους κατοίκους της Π.Ε. 3 με σκοπό η ερευνήτρια να κατανοήσει τη νοητική εικόνα που έχουν για τη γειτονιά τους και τα συναισθήματα που τους προκαλεί, να εντοπιστούν τα χωρικά προβλήματα με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι και να διερευνηθεί η δεκτικότητά τους στην ενδεχόμενη εφαρμογή του μοντέλου των superblocks σ’ αυτήν. Εξετάζοντας, λοιπόν, τα χωρικά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της Π.Ε. 3 και σε συνδυασμό με όλα τα παραπάνω, στην παρούσα εργασία προτείνονται εφτά (7) Στρατηγικοί Άξονες Αστικής Παρέμβασης, οι οποίοι αποτελούν ένα ολοκληρωμένο μοντέλο αστικής βιώσιμης ανάπτυξης για την περιοχή μελέτης και την ευρύτερη περιοχή. Ανταποκρίνονται στις ανάγκες της περιοχής μελέτης αποσκοπώντας στην επίλυση των χωρο-κοινωνικών προβλημάτων της, ενισχύοντας τα δυνατά της σημεία και θέτοντας στο κέντρο του σχεδιασμού τον άνθρωπο. Τέλος, η εφαρμογή των στρατηγικών αξόνων εκτιμάται ότι θα έχει περιβαλλοντικά, κοινωνικά, οικονομικά, αισθητικά οφέλη στον αστικό ιστό ενώ τα σημαντικότερα αποτελέσματα που αναμένεται να αποφέρει είναι η αντικατάσταση της χρήσης των ΙΧ με βιώσιμους τρόπους μετακίνησης, η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και η αυξημένη χρήση του από τους κατοίκους, η κοινωνική συνοχή μεταξύ τους, η μείωση της ρύπανσης, η ρύθμιση της θερμικής άνεσης κ.α. Η περιοχή θα μετατραπεί σε ένα ζωντανό, ευχάριστο και ασφαλή χώρο, εξυπηρετώντας τους κατοίκους της στο μέγιστο δυνατό βαθμό και βελτιώνοντας αισθητά την ποιότητα ζωής τους
description: This thesis discusses a transformation of the public space of Urban Unit 3 "Gymnasium" of the Municipality of Kalamaria into an attractive, safe, environmentally conscious and lively space for residents and visitors of any age or gender. A rejuvenation is approached through the implementation of the sustainable urban mobility model of “Superblocks”, while also taking into account the gender aspect of planning. Through a review of relevant Greek and international literature, the negative connotations and impact caused by the existing transport system on a global scale are presented in order to emphasise the urgent need for a radical model of sustainable urban mobility. As a way to address the environmental dimension of this problem, the model of "Superblocks" is being analyzed in detail, as it is a model which has already been successfully implemented in two cities in Spain, Vitoria-Gasteiz and Barcelona. The importance of the gender factor and the negative effects of the hitherto "gender-blind" urban planning are put into perspective as well; the socio-spatial inequalities that women face on a daily basis are identified and the adverse challenges they have to confront in comparison to men are analysed. After the field research methodology is thoroughly discussed, the Urban Unit 3 "Gymnasium" of the Municipality of Kalamaria is selected as the area for the intervention, thanks to its distinct spatial characteristics. Aiming to present with solutions specifically curated for the needs of the study area, primary research is conducted utilizing the tool of mental mapping. The first part of the analysis data consists of a sample selection derived from interviews the residents of the aforementioned Spanish cities gave, in order to evaluate the model of superblocks and the impact it has on the citizens themselves. The second part of the analysis data consists of a small sample derived from the residents of Urban Unit 3 interviews, with an aim to understand the mental image residents have of their neighborhood and the emotions it creates, to identify the spatial problems they face and to assess their agreement to a possible application of the superblocks model to the neighbourhood. Examining then the spatial, social, environmental characteristics of the Urban Unit 3 and taking into consideration all the data gathered and described above, this thesis suggests seven (7) Strategic Axes of Urban Intervention, which form a complete model of sustainable urban development for the study area and the wider region of Thessaloniki. The proposal acts as a response to the needs of the study area, aiming at solving its socio-spatial disparities, strengthening its advantageous aspects and placing the human element as the epicenter of the neighbourhood's urban design. Finally, the anticipated results of the implementation of the strategic axes are presented as interventions that are expected to add environmental, social, economic and aesthetic benefits in the urban fabric, with the most important element being the replacement of the use of cars with sustainable modes of transport, the upgrading of public space and the increased utilisation of it from the residents, the social interaction between neighbors, the reduction of city pollution, the regulation of thermal comfort, etc. The area is expected to be transformed into a lively, aesthetically pleasing and safe place for all, accommodating to its residents to its fullest potential and significantly improving their quality of life