Μελέτη της διαχρονικής εξέλιξης του τοπίου κοπατσαραίικων χωριών του νομού Γρεβενών με τη χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών (GIS):
Creators: name: Μήτκα, Αικατερίνη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Τοπίο
Χαρτογράφηση
Χρήσεις/κάλυψη γης
Κοπατσαραίοι
Μωσαϊκό
Ομοιογενοποίηση
Landscape
Survey
Landuse/cover
Kopatsari
Mosaic
HOmogeneity tendency

description: Η παρούσα έρευνα σκοπό έχει τη μελέτη των διαχρονικών μεταβολών των τοπίων μέσα από τη χαρτογράφησή τους με τη χρήση των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (G.I.S.) και το συνδυασμό χωρικών δεδομένων με κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους. Ως περιοχή μελέτης ορίστηκαν έξι (6) από τα δεκαοχτώ (18) δημοτικά διαμερίσματα των κοπατσαραίικων χωριών, τα οποία εκτείνονται στην ανατολική πλευρά της Πίνδου στο Νομό Γρεβενών. Το τοπίο της περιοχής εξελίχθηκε κάτω από τις μακροχρόνιες επιδράσεις των δραστηριοτήτων των κοπατσαραίων, που διαβιούν στην περιοχή, διαμορφώνοντας ένα ποικιλόμορφο μωσαϊκό με ιδιαίτερα φυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Με τη χρήση του προγράμματος ArcGIS χαρτογραφήθηκε η δομή του τοπίου και οι μεταβολές των χρήσεων/κάλυψης γης που έλαβαν χώρα κατά την περίοδο 1963-1998. Από τα χωρικά δεδομένα που προέκυψαν σε συνδυασμό με τις δημογραφικές και κοινωνικοοικονομικές αλλαγές που έλαβαν χώρα στην περιοχή προέκυψε ότι η εγκατάλειψη των παραδοσιακών γεωργικών, κτηνοτροφικών και δασοκομικών πρακτικών και ο εκσυγχρονισμός τους και η στροφή των κατοίκων σε άλλες ασχολίες ναι μεν προκαλούν μεταβολές και τάσεις πύκνωσης στο τοπίο, χωρίς όμως να αλλοιώνουν σε μεγάλο βαθμό την ποικιλομορφία του. Παρατηρείται μείωση κατά 49,42% της επιφάνειας των ποολίβαδων, δηλαδή σχεδόν κατά το ήμισυ κατά την περίοδο 1963-1998, και μείωση κατά 41,51% της έκτασης των δασών αραιής συγκόμωσης, με ταυτόχρονη εκτίναξη της έκτασης των πυκνών δασών κατά 531,61%, επιβεβαιώνοντας τις τάσεις πύκνωσης που εμφανίζει το τοπίο. Η συγκριτική εκτίμηση οχτώ δεικτών χωρικής διάρθρωσης (αριθμός και μέσο μέγεθος χωροψηφίδων, δείκτης πυκνότητας περιμέτρου, μέσος δείκτης μορφής, μέση κλασματική διάσταση, δείκτης διασποράς και γειτνίασης χωροψηφίδας και δείκτες ποικιλότητας και ομοιογένειας του Shannon) σε επίπεδο τοπίου για τα έτη 1963 και 1998 έδειξε ότι το τοπίο διατηρεί ακόμα την ποικιλομορφία του παρά τις τάσεις ομοιογενοποίησης.
description: The present thesis has the purpose to study the temporal changes of the landscape changes through the geographic survey with the use of Geographic Information Systems (G.I.S.) in combination with socioeconomic factors. The region of six out of the eighteen villages of “Kopatsari” was chosen as the study area, which extends at the east side of Pindos Mountain in the Prefecture of Grevena. The landscape of the study area was has been evolving under the long and lasting influences of the residents’ activities, forming a varied mosaic with special natural and cultural characteristics. The landscape structure and the land cover/use changes during the period 1963-1998 were mapped through ArcGIS program. The spatial data that resulted compound to the demographic and socioeconomic changes that took place in the region conclude that the abandonment along with the update of the traditional practices in agriculture, husbandry and forestry and the turn of the residents’ interest to other kind of activities despite the fact that lead to an increase of the vegetation density, the landscape diversity is conserved at a significant percentage. The grasslands’ surface was decreased by 49,42% between 1963-1998 along with the reduction of 41,51% of the cover of sparser forest lands, while the denser forest lands recorded an outstanding increase of 531,61%, confirming the landscape tendency to become denser. The comparative estimation of eight landscape indices (number and mean patch size, edge density, mean shape index, mean patch fractal dimension, interspersion juxtaposition index and Shannon’s diversity and evenness indexes) at landscape level for 1963 and 1998 shown that the study area’s landscape conserves still its diversity despite the homogeneity tendencies.