Κατανομή και δομή ιχθυοσυναθροίσεων κατά μήκος του ποταμού Αξιού και έλεγχος υφιστάμενων ιχθυοδεικτών
Creators: name: Λατσού, Κωνσταντίνα-Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ιχθυοσυναθροίσεις
Οικολογική ποιότητα
Ποταμός Αξιός
Fish community
Water quality
Axios River

description: Λόγω των ολοένα και αυξανόμενων ανθρωπογενών πιέσεων στους επιφανειακούς υδατικούς πόρους προέκυψε επιτακτική η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο περιβαλλοντικό σχεδιασμό, για εκτέλεση μέτρων προστασίας καθώς και για βιώσιμη χρήση του νερού. Έτσι προτάθηκε η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά 2000/60/ΕΚ η οποία χρησιμοποιεί μεταξύ άλλων και βιολογικά στοιχεία (π.χ. ψάρια) για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας των επιφανειακών υδάτων. Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας ήταν να καταγραφεί η ιχθυοπανίδα και να εκτιμηθεί η δομή και η εξάπλωση των ιχθυοσυναθροίσεων στον ποταμό Αξιό και στους παραποτάμους του. Επιπλέον, έγινε προσπάθεια καθορισμού των σημαντικότερων αβιοτικών παραγόντων που επιδρούν στην παρουσία και την κατανομή των ειδών. Τέλος εφαρμόστηκε ο ιχθυολογικός δείκτης που αναπτύχθηκε για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας του άνω ρου του ποταμού Αλιάκμονα για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας των θέσεων δειγματοληψίας. Καταγράφηκαν συνολικά 22 είδη ψαριών που ανήκουν σε 7 οικογένειες με αφθονότερα και με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης τα είδη Alburnoides bipunctatus, Alburnus thessalicus και Squalius vardarensis. Η παρουσία του φράγματος φάνηκε ότι παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των ιχθυοκοινοτήτων λόγω της μικρότερης παρουσίας ισχυρά ρεόφιλων και ποταμόδρομων ειδών ανάντη και της μεγαλύτερης παρουσίας λιμνόφιλων ειδών κατάντη του φράγματος. Οι περιβαλλοντικές παράμετροι που καθόρισαν την κατανομή των ειδών και τη σύσταση των ιχθυοσυναθροίσεων στο ποταμό Αξιό ήταν το μέγεθος της υπολεκάνης ανάντη του σταθμού δειγματοληψίας, το είδος του υποστρώματος, η θερμοκρασία νερού και τέλος το διαλυμένο οξυγόνο. Ο ποταμός Αξιός είναι ένα επιβαρυμένο σύστημα από πλευράς ανθρωπογενών πιέσεων και αυτό φάνηκε και από την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας των υδάτων του ποταμού που βρέθηκε από μέτρια έως κακή. Τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από το Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα στην εφαρμογή μέτρων για βελτίωση της οικολογικής ποιότητας του ποταμού.
description: Due to the more increasing anthropogenic pressures on surface water resources, an urgent need was evident for an integrated environmental management, implementation of protection measures and sustainable water usage. Thus, the Water Framework Directive 2000/60/EC was proposed which uses, among others, biological components (e.g. fish) to assess the ecological water quality. The purpose of this master dissertation thesis was to record the fish species distribution and assess the structure of fish communities in Axios river and its tributaries. Moreover, there was an effort to determine the most important abiotic factors affecting the presence and distribution of fish species. Finally, a fish-based index, which was developed for assessing the ecological water quality of the upper reaches of Aliakmon river, was applied for assessing the ecological quality in each sampling station. Totally 22 fish species were recorded which belong to 7 families with the most abundant and most frequently occurred species being Alburnoides bipunctatus, Alburnus thessalicus and Squalius vardarensis. The presence of the barrier seemed to played an important role in fish community structure, due to the smaller occurrence of reophilic and potamodromous species upstream and the higher occurrence of limnophilic species downstream. The most important abiotic factors which determine fish distribution and fish community composition of Axios river were the size of sub-basin upstream the sampling station, the type of substrate, the water temperature and the dissolved oxygen. Axios river is an impaired system regarding the anthropogenic pressures and that was evident from the assessment of the ecological water quality which was evaluated as moderate to bad. These results could be used by the Axios- Loudias- Aliakmonas Management Authority to implement measures for improving the ecological water quality of Axios river.