Η επανανοηματοδότηση της «ψύχωσης». Ανάλυση λόγου μιας συστημικής οικογενειακής θεραπείας:
Creators: name: Μυλωνά, Αννα Αριστοτέλη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Ψύχωση
Eπανανοηματοδότηση
Θεραπεία ψύχωσης
Psychosis
Meaning reconstruction
Therapy of psychosis

description: Η παρούσα έρευνα στοχεύει να μελετήσει τη διαδικασία της νοηματοδότησης της «ψύχωσης» κατά την πορεία της συστημικής οικογενειακής θεραπείας από την αναφερόμενη «ασθενή» και την οικογένειά της. Το υλικό της έρευνας αποτελείται από πέντε απομαγνητοφωνημένες συνεδρίες από αρχική, μεσαία και τελική φάση συστημικής οικογενειακής θεραπείας. Για την ανάλυση του υλικού χρησιμοποιήθηκε η ανάλυση λόγου, μια μεθοδολογία αποκαλυπτική για τη διεργασία της ψυχοθεραπείας-θεραπευτικής αλλαγής. Η ανάλυση εστίασε στην έννοια της θέσης υποκειμένου που οι συνομιλήτριες κατασκευάζουν η μια για την άλλη, σε αλληλεπιδραστικές πτυχές, στη διαπραγμάτευση της ευθύνης και αλληλοκατηγοριών στην οικογενειακή θεραπεία, στη συμβολή των λόγων και στρατηγικών της θεραπεύτριας, καθώς και πως τα παραπάνω μεταβάλλονται κατά την πορεία της θεραπείας. Η ανάλυση ανέδειξε αλλαγές σε ένα διαλογικό επίπεδο, με την έννοια της συνύπαρξης αντικρουόμενων θέσεων και οπτικών, τόσο από την άποψη του περιεχομένου, όσο και της αλληλεπίδρασης. Οι αφηγήσεις των συνομιλητών από άκαμπτοι και πολωμένοι μονόλογοι εξελίσσονται σε ευέλικτες, διαλογικές, σχεσιακές αφηγήσεις που παράγουν ένα νέο νόημα για την «ψύχωση» μέσω της σύνδεσή της με οικογενειακά βιώματα. Αυτή η διεργασία αναδεικνύει νέες εκδοχές εαυτού για τις συνομιλήτριες, που μέσα από τη διαφορετική αυτή αφήγηση αποκτούν μια νέα αίσθηση κυριότητας στη ζωή τους. Η συμβολή της θεραπεύτριας είναι ιδιαίτερα ενεργή και φαίνεται να αποσκοπεί προς μια σχεσιακή συγκατασκευή του «προβλήματος» μέσω συγκερασμού των οπτικών και θέσεων και των δικών της οπτικών και προκαταλήψεων, μια διεργασία που φαίνεται να συμβάλλει σημαντικά στην κοινή κατανόηση και ευημερία της οικογένειας με «ψυχωτικό» μέλος σε επίπεδο σχέσεων.
description: This study aims to investigate the processes of meaning reconstruction regarding “psychosis” over the course of a systemic family therapy with a family in which the daughter had a diagnosis of psychosis. The research material consists of the verbatim transcripts of five sessions, from different phases of the therapeutic process (beginning-middle-end). Discourse analysis was used for the analysis of the material, as it is a method that focuses on language-in-use and as such can help examine the process of meaning reconstruction in psychotherapy talk. A Key analytic notion was the concept of subject positioning; moreover, we investigated aspects of the interaction in the therapeutic conversations with a focus on the management of responsibility and blame, and how these change during the course of therapy. The analysis highlighted shifts towards a more ‘dialogical’ conversation. Furthermore, the clients’ narratives, which could initially be described as rigid and polarized monologues, were shown to develop into more flexible, interactive and relational narratives, through which the daughter’s psychotic symptoms were reconstructed as linked with the family’s history, and specifically with the father’s death and the process of mourning. In this process, new self-accounts became available for the family members, with a key feature the increase in agency of the referred patient. The therapist was shown to be active in this process, through promoting a more relational co-construction of the "problem" and the blending of different views. This process appears to contribute significantly to the joint understanding and the family welfare with a "psychotic" member.