Μελέτη συσχέτισης του γονιδιακού πολυμορφισμού PNPLA3 rs738409 με λιπιδαιμικούς και γλυκαιμικούς δείκτες σε υπερλιπιδαιμικούς ασθενείς
Creators: name: Ιωαννίδου, Δέσποινα Στέφανου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: PNPLA3
Λιπίδια αίματος
Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
Plasma lipids
Glycated hemoglobin

description: Εισαγωγή-Σκοπός: Ο πολυμορφισμός rs738409 στο γονίδιο PNPLA3 της αδιπονουτρίνης (πατατινόμορφη φωσφολιπάση 3) χαρακτηρίζεται από την αντικατάσταση Ι148Μ (C&gt;G) στην πρωτοταγή δομή της πρωτεΐνης και έχει επανειλημμένα συσχετιστεί ισχυρά με την παθογένεση και εξέλιξη της μη αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος (NAFLD). Η ίδια η πρωτεΐνη εμφανίζει ενζυμική δραστικότητα υδρολάσης μονοάκυλο-, διάκυλο- και τριακυλογλυκερολών (επηρεάζεται αρνητικά από την Ι148Μ) και ακυλοτρανσφεράσης του λυσοφωσφατιδικού οξέος (επηρεάζεται θετικά από την Ι148Μ), συμμετέχοντας ενεργά στον ηπατικό μεταβολισμό των τριακυλογλυκερολών, ενώ φαίνεται να συνδέεται και με τη ρύθμιση της συστηματικής ομοιόστασης της γλυκόζης. Από την άλλη μεριά, ενώ η NAFLD συσχετίζεται στενά με την δυσλιπιδαιμία, την αντίσταση στην ινσουλίνη και την υπεργλυκαιμία, η σχέση του rs738409 με λιπιδαιμικούς και γλυκαιμικούς δείκτες παραμένει ασαφής. Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε η συσχέτιση του rs738409 με τα επίπεδα τριγλυκεριδίων (TG) και ολικής χοληστερόλης (TC) του ορού του αίματος και τις τιμές γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) μιας ομάδας υπερλιπιδαιμικών ασθενών από τη βόρεια Ελλάδα. Υλικά και Μέθοδος: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 165 δείγματα περιφερικού αίματος από υπερλιπιδαιμικούς ασθενείς που δεν ελάμβαναν υπολιπιδαιμική αγωγή και εξετάστηκαν στα εξωτερικά ιατρεία της Α’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ του ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ καθώς και στο Παθολογικό Εξωτερικό Ιατρείο Λιπιδίων του ΓΝ Γουμένισσας Κιλκίς κατά τα έτη 2009 έως 2012. Ο προσδιορισμός των επιπέδων TC και TG διεξήχθη με συμβατικές μεθόδους. Η μέτρηση της HbA1c% πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο HPLC. Ο γονοτυπικός προσδιορισμός του πολυμορφισμού rs738409 πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο PCR-RFLP. Ο έλεγχος συσχέτισης των πολυμορφισμών με τις τιμές των λιπιδίων και τη ΗbA1c έγινε με τη δοκιμασία ANCOVA, χρησιμοποιώντας το φύλο, τον δείκτη μάζας σώματος και την ύπαρξη σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2) ως συμμεταβλητές. Αποτελέσματα: Διαπιστώθηκε μια φαινόμενη προστατευτική δράση του ελάσσονος αλληλομόρφου (G, 148M) σε σχέση με την εμφάνιση ΣΔ2 στους υπερλιπιδαιμικούς ασθενείς του δείγματος. Δεν διαπιστώθηκε κάποια στατιστικά σημαντική συσχέτιση του πολυμορφισμού με τα επίπεδα TG , TC ή τις τιμές HbA1c. Η διαστρωμάτωση των ασθενών ως προς την παχυσαρκία ή τον ΣΔ2 δεν μετέβαλε αυτό το αποτέλεσμα, με εξαίρεση μια τάση συσχέτισης με τα επίπεδα TC σε μη παχύσαρκους ασθενείς. Συμπεράσματα: Η ανίχνευση της αρνητικής συσχέτισης με τον ΣΔ2 βρίσκεται σε συμφωνία με την άποψη ότι η ηπατική συσσώρευση τριγλυκεριδίων που οφείλεται στη δράση της αδιπονουτρίνης είναι καλοήθης από μεταβολική άποψη.
description: Introduction-Aim: The PNPLA3 I148M polymorphism (rs738409, C&gt;G), in the gene coding for patatin-like phospholipase 3 has been repetitively associated with pathogenesis and development of non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). PNPLA3 displays monoacyl-, diacyl- and triacylglycerol hydrolase activity (decreased as a result of the I148M substitution), as well as lysophosphatidic acid acyltransferase activity (increased as a result of the I148M substitution); is actively involved in hepatocyte triacylglycerol metabolism and may also related to systemic homeostasis of glucose. Despite NAFLD being intimately connected to dyslipidemia, insulin resistance and hyperglycemia, no association of rs738409 with lipidemic and glycemic indices has been established thus far. In this study, we examine the association of rs738409 with blood serum triacylglycerol (TG) and total cholesterol (TC) levels and with glycated hemoglobin (HbA1c) in a group of previously examined hyperlipidemic patients from northern Greece. Methods: One hundred and sixty five newly diagnosed, treatment-naïve, hyperlipidemic patients participated in this study. Patients had been diagnosed in the outpatient clinic of the 1st Propedeutic Department of Internal Medicine at AHEPA University Hospital, Thessaloniki and in the lipid outpatient clinic of Goumenissa General Hospital (Kilkis prefecture), from 2009 till 2012. Serum TC and TG concentrations were determined with standard biochemical procedures. HbA1c was determined with an HPLC-based method. Genotyping of the rs738409 polymorphism was based on a previously reported PCR-RFLP method. The association of the polymorphism with serum parameters was tested with ANCOVA in the entire sample and following stratification according to obesity and type 2 diabetes (T2D) diagnosis. Genotype distributions were compared between different subgroups with the χ2 test of independence. Results: No statistically significant association of rs738409 with serum TG, TC or HbA1c was detected in the total sample or in the stratified subgroups, apart from a trend for an association with TG levels in non-obese individuals (p=0.014). Interestingly, no homozygosity for rs738409 G allele was observed in T2D subgroup (p=0.005). Conclusion: An ostensibly protective action of the minor allele (G, 148M) with respect to T2D was observed. Our results are in agreement with previously reported associations of rs738409 with increased insulin sensitivity and implications of a systemically benign effect.