L’image de l’immigré en Grèce et en France à travers la littérature enfantine et les livres illustrés:
Creators: name: Αναστασιάδης, Αμίλκας Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Συγκριτική λογοτεχνία
Μετανάστης
Ελλάδα-Γαλλία
Comparative literature
Immigrant person
Greece-France

description: Η παιδική λογοτεχνία, καθώς καί τα παιδικά εικονογραφημένα βιβλία, άρχισαν να ερευνούνται από την στιγμή που η παιδική ηλικία άρχισε να λαμβάνεται υπόψη στην διερεύνηση καί κατανόηση των λειτουργιών των ανθρώπινων σχέσεων, καθώς καί των κοινωνικών καί γλωσσικών αναπαραστάσεων που περιλαμβάνει. Ως εκ τούτου, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες μεθόδους ανάλυσης των κειμένων, μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα καί να κάνουμε παρατηρήσεις πάνω στα διάφορα πολιτιστικά/πολιτισμικά μηνύματα που αναδύονται από τα κείμενα καί να κάνουμε μία συγκριτική μελέτη πάνω στην εικόνα του μετανάστη που παρουσιάζουν τα λογοτεχνικά βιβλία, όπως καί τα εικονογραφημένα, τόσο της ελληνικής πλευράς, όσο καί της γαλλικής. Ο γενικός σκοπός μας είναι να μπορέσουμε να εντοπίσουμε τις ομοιότητες καί διαφορές που θα προκύψουν από αυτήν την συγκριτική μελέτη ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα τις διαφορετικές απόψεις, τρόπους σκέψης, στερεότυπα, συμπεριφορές, κτλ. που προβάλλονται μέσα από τα κείμενα. Τώρα, ο ειδικός σκοπός είναι να επαληθεύσουμε την τοποθέτηση-υπόθεσή μας, η οποία είναι « Τα ελληνικά καί γαλλικά μυθιστορήματα, καθώς καί τα αντίστοιχα εικονογραφημένα βιβλία τους, αντιμετωπίζουν την εικόνα του μετανάστη με διαφορετικό τρόπο », εξηγώντας, αρχικά, διεξωδικά τον κάθε όρο της υπόθεσης καί παραθέτοντας, αργότερα, την μεθοδολογία που ακολουθούμε στην ανάλυση των βιβλίων κατά την ανάγνωσή τους. Συγκεκριμένα, η ανάλυση έγινε από μία διαλογή βιβλίων που βρίσκονται σε βιβλιοθήκες των ελληνικών καί γαλλικών σχολείων, τα οποία βιβλία περιγράφουν δυνητικά πραγματικές περιστάσεις με μετανάστες. Στο σύνολο τους είναι 12 βιβλία (έξι από κάθε χώρα, εκ των οποίων τα δύο είναι εικονογραφημένα) καί τα μελετήσαμε βάσει της μεθόδου της εικονολογίας, η οποία μας επιτρέπει να εξετάσουμε την εικόνα του «άλλου» (του αλλοδαπού, της χώρας του, του πολιτισμού του), όπως αυτή παρουσιάζεται στην έκφανση του κειμένου (π.χ. οργάνωση του κειμένου ανά επίπεδο, η γραμματοσειρά των λέξεων, το σενάριο που αναδύεται κατά την ανάγνωση, κτλ.) στις διάφορες σταθερές της (π.χ. ανθρώπινη, κοινωνική, συμπεριφορική, κτλ). Αφού μελετήσαμε τα κείμενα, σε μία πρώτη φάση βγάλαμε συμπεράσματα για την κάθε κατηγορία (λογοτεχνικά καί εικονογραφημένα βιβλία) καί μετά βγάλαμε συγκριτικά συμπεράσματα. Πρώτον, οι ομοιότητες που βρήκαμε στα λογοτεχνικά βιβλία ήταν λίγες : 1) ο μετανάστης αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα στην χώρα υποδοχής, ειδικά οι λαθρομετανάστες, 2) η εύρεση εργασίας είναι δύσκολη, ενώ σε μερικές περιπτώσεις πέφτει θύμα εκμετάλλευσης καί από τους εκεί συμπατριώτες του, 3) ο μετανάστης μπορεί να προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον όπου θα πρέπει να κατοικήσει, διότι το μέρος από όπου έφυγε ήταν πολύ χειρότερο. Δεύτερον, οι διαφορές στα λογοτεχνικά βιβλία είναι περισσότερες από τις ομοιότητες : 1) το μεγαλύτερο ποσοστό μεταναστών στην Ελλάδα είναι από την Αλβανία, ενώ στην Γαλλία είναι από τις αραβικές χώρες της Β. Αφρικής, 2) οι μετανάστες στην Ελλάδα ενδέχεται να έχουν ελληνικές ρίζες, ενώ στην Γαλλία παρατηρείται κατοικούν στην χώρα υποδοχής πολλά χρόνια, 3) η σταθερά «αγάπη» δέν εμφανίζεται παρά μόνο στα γαλλικά βιβλία, 4) για την σταθερά «εργασία», ο μετανάστης στην Ελλάδα εμφανίζεται ως απειλή από την τοπική κοινότητα, ενώ στην Γαλλία όχι, διότι είναι συνηθισμένη η παρουσία του, 5) κατά την άφιξή του μετανάστη στην χώρα υποδοχής, στην Ελλάδα φαίνεται να γίνεται αποδεκτός από την τοπική κοινότητα, ενώ στην Γαλλία δέν είναι ξεκάθαρο (ακόμα καί στο τέλος του κάθε βιβλίου), 6) η σταθερά «σχολείο», στην Ελλάδα παρουσιάζεται με εικόνες τοπικές, ενώ στην Γαλλία με εικόνες καθολικότητας, 7) για την σταθερά «αντίληψη της νέας/προηγούμενης χώρας», στην Ελλάδα οι μετανάστες προσπαθούν να εκγατασταθούν μόνιμα, ενώ στην Γαλλία αυτό είναι αβέβαιο, διότι υπάρχει κίνδυνος να απελαθούν κάποια στιγμή στο μέλλον λόγω της ισχύουσας νομοθεσίας, οπότε αρκετές φορές οι μετανάστες πηγαίνουν Γαλλία για σύντομο χρονικό διάστημα (παροδική παραμονή). Όσον αφορά τα εικονογραφημένα βιβλία, οι ομοιότητες είναι πάλι λίγες : 1) οι μετανάστες είναι μικρής ηλικίας, κατά πάσα πιθανότητα για να μπορούν οι μικροί αναγνώστες να ταυτιστούν ευκολότερα με τους χαρακτήρες του βιβλίου 2) γίνεται αναφορά για τους λόγους που ωθούν τους ανθρώπους να μεταναστεύσουν. Οι διαφορές στα εικονογραφημένα βιβλία είναι εξίσου λίγες : 1) τα ελληνικά βιβλία κάνουν εμφανή την διαφορά μεταξύ του μετανάστη καί του τοπικού κατοίκου. Καί τα γαλλικά βιβλία το κάνουν αυτό, όμως το παρουσιάζουν με πολύ πιό έμμεσο τρόπο, χωρίς να αποκαλύπτουν πολλά στοιχεία (τουλάχιστον, όχι εξ’αρχής) για τον μετανάστη, 2) στα ελληνικά βιβλία, το κείμενο που αντιστοιχείται στις εικόνες πλατειάζει πολύ περισσότερο από ό,τι στα γαλλικά (αντιστρόφως, τα γαλλικά βιβλία έχουν μικρότερο κείμενο στις αντιστοιχούμενες εικόνες). Ίσως τα γαλλικά βιβλία να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην εικόνα παρά στο κείμενο. Επίσης, στα ελληνικά βιβλία, η αφήφηση του κειμένου δέν αντιστοιχείτα πάντα με την αφήγηση των εικόνων, 3) τα ελληνικά βιβλία εστιάζουν περισσότερο στην εικόνα του μικρού μετανάστη, ενώ τα γαλλικά εστιάζουν εξίσου τόσο στον μικρό, όσο καί στον ενήλικα μετανάστη. Η τελική αποτίμηση της εργασίας μας επιβεβαιώνει την υπόθεσή μας, κάτι που αβίαστα καί επιπόλαια θα μπορούσε να είχε ειπωθεί καί χωρίς την έρευνα, με την διαφορά ότι μπορέσαμε να εντοπίσουμε τα ακριβή σημεία όπου διαφέρει η παρουσίαση της εικόνας του μετανάστη στα βιβλία των δύο χωρών.
description: The children’s Literature, as also the picture books, started to be examined since childhood was of an interest for the investigation and understanding of the human functions and relations, including the social and linguistic representations that involves. Therefore, by using specific methods of analyzing the texts, we can draw conclusions and make observations on the different cultural messages that emerge from the texts, in order to realize a comparative study on the image of the immigrant person, which the literature and picture books present in Greece and France. Our general goal is to locate the similarities and differences that will arise from this very study in order to comprehend in a more efficient way the different opinions, ways of thought, stereotypes, behaviors, etc., that are being projected through the texts. Now, the specific goal of the present thesis is to verify our initial hypothesis, which is : “The greek and french literature and picture books are treating the image of the immigrant in a different way”. At first, we explain each term of our hypothesis and then the methodology we follow during the study of the books. Specifically, the analysis was done after a choice of a number of books that are currently located in the school library of both countries (Greece and France) and describe approximately real life events with immigrants. The total number of books are 12 (six from each country, of which two are picture books) and we studied them accordingly to the method of imageology, which allows us to examine the image of the “other” (the immigrant person, his country and culture), as it is presented through the lines, the words, behind the words, in its different constants (ex. the human constant, the social constant, etc.) After we studied the texts, first we drew conclusions for each category of the books and then we drew comparative conclusions. Firstly, the similarities we found in the children’s Literature books were few : 1) the immigrant person is facing a lot of problems in the host country, specially the illegal one, 2) finding a job is very difficult, whereas in other circumstances he is the victim from his own compatriots, 3) the immigrant person can adapt in the new environment where he has to live, simply because the country he left behind was much worse. Secondly, the differences in the children’s Literature books were more than the similarities : 1)the biggest percentage of the immigrant persons in Greece comes from Albania, whereas in France comes from the Arabic countries of N. Africa, 2) the immigrant persons in Greece may have origins from Greece, whereas in France we see that they have already been there since quite a time, 3) the “love” constant appears only in the french books, 4) about the “work” constant, the immigrant person is seemed as a threat to the local community, whereas in France his presence is usual, 5) when the immigrant person arrives in the host country, in Greece he is accepted after some time from the local community, whereas in France it is not certain if he will be either expelled or refused (even at the end of the book), 6) about the “school” constant, the migrant person is presented by local images, whereas in France by global images, 7) about the “perception of the new/old country” constant, in Greece the immigrant person are trying to stay permanent in the host country, whereas in France they seem to stay for a while and then leave, due to the legislation towards the immigrants. As for the picture books, the similarities are few : 1) the immigrant persons are children, probably because the readers are also children and it is better for them to identify themselves with characters in of their age, 2) there is a report on the reasons that push the persons to immigrate. The differences in the picture books are also few : 1) the greek books make clear the difference between the local and the immigrant persons. The French books make it also clear, but they don’t give information about them, at least not directly, 2) in the greek books, the text that corresponds with the pictures is very vast than in the French books, and vice-versa. Perhaps, this happens because the French books want to emphasize more on the pictures rather than the text. Also, in the greek books, the narration of the text is not always corresponding to the narration of the pictures, 3) the greek books focalize more on the picture of the child immigrant, whereas the French focalize equally on the child immigrant as for the adult immigrant. The final valuation of this thesis confirms our hypothesis, which could also had been imagined without effort, only that with our study we could detect precisely the points that indicate the differences in the image of the immigrant of the books between these two countries.