Zasłużyl na Nobla? Pomysły Mieczysława Wolfkego wyprzedzające epokę / Did he deserve a Nobel Prize? Mieczysław Wolfke's ideas ahead of the time
Creators: name: Petelczyc, Krzysztof
Publisher: name: Zenodo
Year: 2022
Subjects: Wolfke
holografia
nadciekłość
telewizja
telektroskop
rakieta
fizyka kwantowa
Nagroda Nobla

description: Mieczysław Wolfke, polski fizyk urodzony w 1883 roku w Łasku już od dzieciństwa wykazywał niezwykłe zainteresowanie nauką i techniką oraz predyspozycje do niespotykanej wyobraźni i intuicji. W wieku 13 lat opracował pomysł napędu odrzutowego, a cztery lata później opatentował telektroskop bez drutów – prototyp telewizji bezprzewodowej opartej na zmodyfikowanej tarczy Nipkowa. W czasie realizacji doktoratu dotyczącego teorii Ernsta Abbego opanował teorię dyfrakcji, co już w 1920 roku pozwoliło mu zapostulować możliwość obrazowania dwustopniowego poprzez zapis widma przestrzennego obrazu i jego odtworzenie za pomocą promieniowania o innej długości fali. Jego praca, kluczowa dla techniki holograficznej, o ponad 20 lat wyprzedziła poczynione niezależnie odkrycie Dennisa Gabora odznaczonego za nie w 1971 roku Nagroda Nobla. W latach 1913-1921 Wolfke uczestniczył w próbach interpretacji na teorii kwantowej podejmowanych z Zurychu (Albert Einstein, Max von Laue, Erwin Schroedinger) postulując przypisanie modom energetycznym wnęki ciała doskonale czarnego interpretację fotonów wielokrotnych (molekuł światła). W latach 1924-1927 współpracował z Laboratorium w Lejdzie, gdzie zapostulował metodę zestalenia helu pod ciśnieniem i odkrył ciekły hel II, pierwszą na świecie ciecz kwantową. Wolfke przez całe życie zajmował się problemami bliskimi osiągnięciom nagradzanym Nagrodą Nobla. Niestety sam takiego wyróżnienia nie dożył umierając nagle w 1947 roku. Mieczysław Wolfke, a Polish physicist born in 1883 in Łask, from childhood showed an extraordinary interest in science and technology as well as a predisposition to unprecedented imagination and intuition. At the age of 13, he developed the idea of a jet propulsion, and four years later he patented a wire-less telectroscope - a prototype of wireless television based on a modified Nipkov disk. During his doctoral dissertation on Ernst Abbe's theory, he mastered the theory of diffraction, which in 1920 allowed him to postulate the possibility of two-stage imaging by recording the spatial spectrum of an image and its reconstruction using radiation of a different wavelength. His work, crucial to the holographic technique, preceded the independently made discovery of Dennis Gabor, who was awarded the 1971 Nobel Prize for it, by more than 20 years. In the years 1913-1921 Wolfke participated in the quantum theory interpretations undertaken in Zurich (Albert Einstein, Max von Laue, Erwin Schroedinger), postulating that the energy modes of the black body cavity should be assigned the interpretation of multiple photons (light molecules). In 1924-1927 he collaborated with the Leiden Laboratory, where he proposed a method of solidifying helium under pressure and discovered liquid helium II, the world's first quantum liquid. Throughout his life, Wolfke dealt with problems close to the achievements awarded with the Nobel Prize. Unfortunately, he himself did not live to see such a distinction, dying suddenly in 1947.
description: {"references": ["K. Petelczyc, E. K\u0119dzierska \"Mieczys\u0142aw Wolfke. Gdyby mi dali cho\u0107 p\u00f3\u0142 miliona\", Warszawa 2018", "J. Szpecht \"W\u015br\u00f3d fizyk\u00f3w polskich\", Lw\u00f3w 1938", "A. K. Wr\u00f3blewski \"Historia fizyki\", Warszawa 2006", "S. Lundqvist, Nobel lectures, World Scientific, 1998", "Physikalische Zeitschrift. 21. 495-497", "Physikalische Zeitschrift. 22. 375-379", "Comm. Lab. Leiden. 171b"]}