Συγκριτική μελέτη αποτελεσματικότητας παραμέτρων επιλογής και επιπέδου μεθυλίωσης σε δύο ομάδες διασταυρώσεων μαλακού σιταριού:
Creators: name: Γκόγκας, Χαράλαμπος Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Γενετική βελτίωση
Μαλακό σιτάρι
Ετέρωση
Παραγωγικό δυναμικό
Plant breeding
Bread wheat
Heterosis
Yield potential

description: Η αποτελεσματικότητα της επιλογής σε αυτές τις γενεές εξαρτάται από τη μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί και τη δυνατότητα των κριτηρίων επιλογής να διαχωρίσουν με επιτυχία τους γενότυπους, αποσκοπώντας σε τελικά προϊόντα σταθερής και υψηλής απόδοσης. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας αφορούσε τη διερεύνηση-αξιολόγηση εκείνων των γενετικών κριτηρίων τα οποία θα μπορούσαν να αξιολογήσουν και να διαχωρίσουν με επιτυχία τις διασταυρώσεις από τις πρώτες γενεές επιλογής. Διερευνήθηκε η αποτελεσματικότητα: α) των ετερωτικών δράσεων, β) των συστατικών του παραγωγικού δυναμικού και γ) των αθροιστικών/κυρίαρχων γονιδιακών δράσεων ως προς τη δυνατότητα πρόβλεψης. Επιπρόσθετα έγινε προσπάθεια να ανιχνευτούν τυχόν επιγενετικές διαφορές μεταξύ των επιλογών. Ο πειραματισμός περιλάμβανε δύο ομάδες διασταυρώσεων πρώτων και προχωρημένων γενεών οι οποίες αξιολογήθηκαν σε κυψελωτά σχέδια αγρού στις γενεές επιλογής και τα τελικά τους προϊόντα που αξιολογήθηκαν σε συγκριτικά πειράματα αγρού. Η πρώτη ομάδα αποτελούνταν από δέκα F1 που προέκυψαν ύστερα από τη διασταύρωση έξι ποικιλιών του Ινστιτούτου Σιτηρών Θεσσαλονίκης. Από το σύνολό των δέκα διασταυρώσεων επιλέχθηκαν τέσσερις διασταυρώσεις, οι Ωρωπός x Αχελώος, Yecora x Αχελώος, Yecora x Ωρωπός και Ορφέας x Ωρωπός, διαβαθμισμένες με βάσει κριτήρια αξιολόγησης παραγωγικότητας, σταθερότητας και ετέρωσης. Προαπαιτούμενη συνθήκη θεωρήθηκε η θετική γενική συνδυαστική ικανότητα των γονέων. Στις γενεές επιλογής (F2-F4) επιλέγονταν τα καλύτερα φυτά ανά οικογένεια και ανά διασταύρωση διαβαθμισμένα ως προς το παραγωγικό δυναμικό. Πρώτη κατατάχθηκε η διασταύρωση Ωρωπός x Αχελώος στην F1 γενεά, εμφάνισε σημαντική ετερωβελτίωση από την F2 μέχρι την F4 γενεά, συνδυάζοντας υψηλό παραγωγικό δυναμικό και θετική γενετική παραλλακτικότητα. Η κατάταξη των υπολοίπων τριών διασταυρώσεων παρέμεινε η ίδια στην F5 γενεά δείχνοντας μεγάλο βαθμό αντιστοίχησης του φαινότυπου με το γενότυπο. Στα συγκριτικά πειράματα αγρού η ``Ωρωπός x Αχελώος`` έδωσε τρεις υψηλοαποδοτικές F5 σειρές με την καλύτερη να ξεπερνά κατά 45,05% τον αποδοτικότερο μάρτυρα και η Yecora x Ωρωπός (ενδιάμεσης διαβάθμισης) μία επίλεκτη σειρά. Η δεύτερη ομάδα αποτελούνταν από τις F4 διασταυρώσεων τριών παραδοσιακών ποικιλιών των Ασπρόσταρο, Μαυραγάνι και Ξυλόκαστρο με την εμπορική ποικιλία Yecora και την αξιολόγηση των υλικών μέχρι την F6 γενεά κατ’ αντιστοιχία με την πρώτη ομάδα. Από το σύνολο των τριών διασταυρώσεων ξεχώρισε η ‘’Ασπρόσταρο x Yecora’’ η οποία έδειξε υψηλή σταθερότητα και στα τρία έτη πειραματισμού ξεπερνώντας σημαντικά την ποικιλία Yecora. Βρέθηκε ισοδύναμη με τον παραγωγικότερο γονέα (Ασπρόσταρο) και εκδήλωσε σημαντική υπεροχή σε σχέση με την πρώτη διασταύρωση της ομάδας του Ι.Σ. (Ωρωπός x Αχελώος), συγκρινόμενες σε αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες. Η γενετική παραλλακτικότητα παρέμεινε σταθερή και τα τρία έτη επιλογής υποδεικνύοντας τη σταθερότητα συμπεριφοράς γεγονός που αποτέλεσε την παράμετρο ανάδειξης της διασταύρωσης Ασπρόσταρο x Yecora ως την καλύτερη της δεύτερης ομάδας διασταυρώσεων. Τα δύο πρώτα κριτήρια αξιολόγησαν βάσει των ετερωτικών δράσεων (πιο αξιόπιστο η τυπική ετέρωση) και διαχώρισαν βάσει των συστατικών του παραγωγικού δυναμικού τις διασταυρώσεις μεταξύ τους. Από την τρίτη ομάδα κριτηρίων η θετική συνδυαστική ικανότητα των γονέων στην F1 και F2 γενεά επισήμανε τις πιο ελπιδοφόρες διασταυρώσεις μέσω της βελτιωτικής αξίας της κάθε διασταύρωσης. Συμπληρωματικά η διερεύνηση των αθροιστικών/κυρίαρχων δράσεων εκτίμησε τη σταθερότητα των διασταυρώσεων οδηγώντας σε επίλεκτα υλικά τα οποία απέδωσαν σταθερά και σε πυκνή σπορά ξεπερνώντας την καλύτερη ποικιλία.
description: The effectiveness of early generation selection depends both on the followed breeding methodology and on the ability of the evaluation criteria to successfully discriminate the stable and high yielding genotypes from the rest. At the present study, the effectiveness of genetic parameters such as: (i) heterotic patterns, (ii) productivity and stability indexes and (iii) additive/dominant effects were tested, aiming at identifying a number of crosses from which a sample of certain stability and yield ability will enter the selection procedure, facilitating a constant turnover of the varieties. Additionally tracking of possible epigenetic changes was attempted among the selected genotypes. Experimentation involved tow sets of crosses consisting of early and advanced generations evaluated in the absence of competition through selection procedure and in dense stand. The first group was a set of ten F1’s created through the mating of six bread wheat cultivars of the Cereals Institute of Thessaloniki. Four out of ten crosses were chosen (i.e. Oropos x Acheloos, Yecora x Acheloos, Yecora x Oropos and Orfeas x Oropos), based on a set of evaluation criteria estimating productivity and stability. Positive general combining ability of the parents was a prerequisite for any cross to remain in the selection procedure. The cross Oropos x Acheloos was ranked first in F1 and exhibited significant heterobeltiosis from F2 to F4 generation, high yield potential and positive genetic variance. The ranking of the rest of the crosses in F1 remained the same in F5 generation showing that phenotyping achieved genotyping owing to isolation environment and high selection pressure. In dense stand Oropos x Acheloos gave three elite F5 lines the best of which yielded 45,05% at the best check. Genetic variance per cross estimated the stability of the crosses through the segregating generations with Oropos x Acheloos being the less affected cross by environmental factors. The second group consisted of the F4 generation of the crosses of three landraces (i.e. Asprostaro, Mavragani and Ksilokastro) with the commercial cultivar Yecora evaluated until F6 generation. From a set of three crosses Asprostaro x Yecora showed high stability throughout the experimentation significantly outyielding cv. Yecora. It yielded equally to best parent and significantly outyielded the best cross of the first group (i.e. Oropos x Acheloos) when compared in adverse environmental conditions. Stability of performance was estimated through genetic variance comprising the key parameter in identifying Asprostaro x Yecora the best cross of the second group. The first two groups of criteria evaluated through the heterotic patterns and discriminated through the productivity and stability indexes the crosses. Standard heterosis combined with the components of crop yield potential along with the positive general combining ability of the parents in F1 and F2 generation effectively detected the promising crosses. Genetic variance evaluated successfully the stability of the crosses leading to elite lines when tested in dense stand. It was concluded that early generation selection can successfully produce elite F5 lines, with an appropriate methodology which estimates productivity and stability, heterotic effects and the general combining ability of the parents.