Η κοινωνικοποίηση των φοιτητών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ελληνικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης:
Creators: name: Βαϊοπούλου, Χαρίκλεια-Παναγιώτα Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: κοινωνικοποίηση των φοιτητών
ελληνική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
διεύρυνση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
πολιτική κοινωνικοποίηση
επιστημονική κοινωνικοποίηση
εμπλοκή στις σπουδές
κίνητρα επιλογής σπουδών
ελεύθερος χρόνος
student socialization
Greek higher education
expansion of higher education
political socialization
scientific socialization
student engagement
motives for selecting studies
spare time

description: Αφετηρία της παρούσας διατριβής αποτελεί ο προβληματισμός σχετικά με τις συνέπειες της μετάβασης από το ελιτιστικό στο μαζικό πανεπιστήμιο και σκοπός της είναι η διερεύνηση των επιδράσεων της διαρκώς αυξανόμενης ετερογένειας του φοιτητικού πληθυσμού στην επιστημονική και πολιτική κοινωνικοποίηση των σπουδαστών που φοιτούν στα ιδρύματα της ελληνικής Ανώτατης Εκπαίδευσης. Στις περισσότερες βιομηχανοποιημένες χώρες, οι δεκαετίες που ακολούθησαν το Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, με αποκορύφωμα εκείνες του 1960 και 1970, σημαδεύτηκαν από τη ραγδαία επέκταση του συστήματος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η ανάπτυξη μάλιστα ήταν τόσο μεγάλη, ώστε κάποιοι ερευνητές δε δίστασαν να μιλήσουν ακόμη και για μία ακαδημαϊκή «χρυσή εποχή». Εκείνη την περίοδο, η τριτοβάθμια εκπαίδευση έχαιρε του σεβασμού της κοινής γνώμης και αντιπροσώπευε την ελπίδα των εθνών για ένα καλύτερο μέλλον. Μέσα σε αυτό το κοινωνικό πλαίσιο, δημιουργήθηκε πληθώρα νέων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αυξήθηκε κατακόρυφα η εισροή φοιτητών και διατέθηκαν μεγάλα κονδύλια στη διεξαγωγή ερευνών για την τεχνολογική πρόοδο. Η εξέλιξη αυτή δε διαφαινόταν πριν το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ως εκ τούτου, η μαζική στροφή των νέων προς τις πανεπιστημιακές σπουδές βρήκε τα ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανέτοιμα να ανταποκριθούν στις εκπαιδευτικές ανάγκες του νέου φοιτητικού συνόλου και να δημιουργήσουν αποτελεσματικούς μηχανισμούς συγκρότησης της επιστημονικής ταυτότητας και ομαλής κοινωνικοποίησης στην επιστημονική κουλτούρα, με μη αναστρέψιμα αποτελέσματα για το χαρακτήρα και τη λειτουργία των πανεπιστημίων. Η ποικιλία που παρατηρείται σήμερα στην προέλευση των σπουδαστών συνεπάγεται ανάλογη διαφοροποίηση του γνωστικού υπόβαθρου και των κινήτρων τους. Τα αρνητικά φαινόμενα που συνδέονται με τη μαζικοποιημένη φοίτηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τα αποτελέσματά τους λειτουργούν τα τελευταία χρόνια ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς, ενδιαφέρον που πιστοποιείται από την πραγματοποίηση πληθώρας ερευνών και τη συγγραφή μεγάλου αριθμού μελετών σχετικά την κοινωνικοποίηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σε αυτό το πλαίσιο κρίθηκε απαραίτητη η διεξαγωγή μίας έρευνας και στον ελληνικό εκπαιδευτικό χώρο, ώστε να διαπιστωθεί ο τρόπος με τον οποίο έχει επηρεαστεί η επιστημονική και πολιτική κοινωνικοποίηση των φοιτητών στην ελληνική ανώτατη εκπαίδευση. Η εργασία αυτή χωρίζεται σε δύο μέρη, το θεωρητικό πλαίσιο και την παρουσίαση της έρευνας. Στο πρώτο κεφάλαιο σκιαγραφούνται οι κοινωνικοοικονομικές πιέσεις προς τη διεύρυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται ο μετασχηματισμός του συστήματος της ανώτατης εκπαίδευσης και στο τρίτο κεφάλαιο οι επιπτώσεις που αυτός επέφερε. Καθώς πρόκειται για ένα διεθνές φαινόμενο, στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η διεθνής εμπειρία της επέκτασης, ενώ στο πέμπτο κατατίθενται ορισμένες προβλέψεις για το μέλλον, όπως προέκυψαν από τη βιβλιογραφία. Αναφορικά με την κοινωνικοποίηση, το έκτο κεφάλαιο έχει να κάνει με τον εννοιολογικό προσδιορισμό της και το έβδομο με τη συγκεκριμενοποίηση αυτής της έννοιας στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Στο ερευνητικό μέρος, το όγδοο κεφάλαιο περιγράφει τη διεύρυνση που γνώρισε το σύστημα της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το ένατο τις επιπτώσεις της στην κοινωνικοποίηση των φοιτητών στα ελληνικά ιδρύματα, όπως προέκυψε από την έρευνα που διεξήχθη.
description: The starting point of this thesis is a reflection on the consequences of the transition from elitist to mass university. Its purpose is to investigate the effects of the growing heterogeneity of the student population in the scientific and political socialization of students at institutions of Greek Higher Education System (HES). In most industrialized countries, the decades following the World War II, especially those of 1960 and 1970, have been marked by the rapid expansion of the higher education system. The growth of HES was so immense that some researchers did not hesitate to speak even for an academic "golden era". At that time, higher education enjoyed the public respect and represented the national hope for a better future. Within this social context, a plethora of new higher education institutions had been founded, the influx of students had increased dramatically and large funds had been allocated to conduct research for technological progress. This trend was not apparent before the World War II. Therefore, young people’s massive shift to university found the higher education institutions unprepared to meet new students’ educational needs and to create effective mechanisms for the formation of academic identity and gradual socialization into scientific culture. The above had decisive and irreversible effects on the character and functioning of universities. The diversity observed nowadays in students’ origin entail a proportionate differentiation as far as both, their competence and motivation, is concerned. The negative consequences for higher education associated with mass attendance have been investigated worldwide by a large amount of research on socialization in higher education. In this context, the present thesis investigated the phenomenon in question in order to determine the way and the degree to which the scientific and political socialization of students in Greek HES has been influenced. The thesis is divided into two parts: theoretical framework and research findings. The first chapter outlines the socio-economic pressures to extend higher education. The second chapter discusses the transformation of the higher education system and in the third one, its impact on the educational system. Given the international character of the phenomenon, in the fourth chapter the international experience in the expanded higher education is presented, while the fifth chapter some predictions for the future were put forth based on the literature. The sixth chapter presents a lucid discussion on the conceptual definitions of socialization, while the seventh specifies this concept in the field of higher education. The eighth chapter, the research part, describes the expansion that took place in the Greek HES. Finally, in the ninth chapter the statistical analysis of the data is presented and the research findings regarding the student socialization in Greek institutions are discussed.