Ο βιοηθικός προβληματισμός στη δωρεά ωαρίων
Creators: name: Δασκολιά, Τρισεύγενη-Ηλιάνα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Δωρεά ωαρίων
Ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή
Γεννητικό υλικό
Donation of reproductive cells by female donors
Medically assisted reproduction
Reproductive cells

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της δωρεάς γεννητικού υλικού από γυναίκες δότριες, εστιάζοντας στα βιοηθικά ζητήματα, τα οποία ανακύπτουν από την εφαρμογή της εν λόγω διαδικασίας ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σε ένα πρώτο επίπεδο, αναλύεται το ισχύον νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα και, κατά κύριο λόγο, οι διατάξεις του ν. 3305/2005 που αφορούν τη διάθεση γαμετών, όπως αυτός προσφάτως τροποποιήθηκε με τον ν. 4958/2022 και ισχύει. Ειδικότερα, επιχειρείται να παρουσιαστούν οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί που τίθενται από τον νόμο σχετικά με την εφαρμογή της δωρεάς γαμετών και κυρίως η απαίτηση για δωρεά γεννητικού υλικού χωρίς οποιοδήποτε οικονομικό αντάλλαγμα προς τους δότες. Περεταίρω, καταδεικνύονται τα ζητήματα που ανακύπτουν από την ενιαία ρύθμιση της δωρεάς σπέρματος και ωαρίου, με σκοπό να καταδειχθεί ο βιοηθικός προβληματισμός που εγείρει κατά μείζονα λόγο η δεύτερη περίπτωση, ήτοι η δωρεά γεννητικού υλικού από γυναίκες δότριες. Παράλληλα, γίνεται λόγος για την επιτρεπόμενη διακίνηση του γεννητικού υλικού και την ανάγκη για εξασφάλιση της ιχνηλασιμότητας αυτού και παρουσιάζεται ο σχετικός με τα εν λόγω ζητήματα ρόλος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Ε.Α.Ι.Υ.Α), των Μονάδων Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Μ.Υ.Α.) και των Τραπεζών Κρυοσυντήρησης (Τ.Κ.). Τέλος, ακολουθεί μια συνοπτική αναφορά στις ποινικές διατάξεις του ν. 3305/2005, όπου εκτενέστερα αναλύεται η ποινική απαξία της παράνομης αγοράς, πώλησης, προσφοράς προς πώληση ή μεσολάβησης σε πώληση γεννητικού υλικού. Εκτός από την ανάλυση του ισχύοντος νομικού πλαισίου, επιχειρείται να αναλυθεί το ζήτημα του «αναπαραγωγικού τουρισμού» προς αναζήτηση γαμετών από γυναίκες δότριες, βάσει σχετικών δεδομένων από την Ελλάδα, την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Καταληκτικά, παρουσιάζονται τα ηθικά και νομικά ζητήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή της δωρεάς γυναικείου γεννητικού υλικού και επιχειρείται να αναδειχθεί ο ρόλος της βιοηθικής για τον συγκερασμό των συχνά αντικρουόμενων δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων στις διαδικασίες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής προσώπων, με γνώμονα κυρίως την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών που προβαίνουν σε δωρεά του γεννητικού τους υλικού, ακριβώς επειδή βρίσκονται σε ευάλωτη κοινωνικο – οικονομική θέση.
description: This thesis deals with the issue of the donation of reproductive cells by female donors, focusing on the bioethical concerns that arise from the application of this process of assisted reproductive technology. Firstly, the current legal framework in Greece is analysed and, primarily, the provisions of Law no. 3305/2005 concerning the disposal of gametes, as it was recently amended by Law no. 4958/2022 and is in force. More specifically, this thesis attempts to present the conditions and limitations set by the law regarding the application of gamete donation, and especially the requirement for the donation of reproductive cells without any financial compensation to the donors. Furthermore, it addresses the issues that arise from the single regulation of sperm and egg donation to highlight the bioethical concern that is mainly raised by the second case, namely the donation of reproductive cells by female donors. Moreover, it examines the permitted circulation of reproductive cells and the need to ensure its traceability, and the role of the National Authority for Medically Assisted Reproduction, the Medical Units of Assisted Reproduction and Cryopreservation Banks. Finally, there follows a brief reference to the criminal provisions of Law no. 3305/2005, whereby the criminal offense of the illegal purchase, sale, offer for sale, or mediation in the sale of reproductive cells is analysed in more detail. In addition to the analysis of the current legal framework, an attempt is made to investigate the issue of "reproductive tourism" in search of gametes from female donors, based on relevant data from Greece, Europe, and the rest of the world. Finally, the ethical and legal issues arising from the application of the donation of female reproductive cells are presented, stressing the role of bioethics in the reconciliation of the often-conflicting rights of persons involved in the procedures of medically assisted reproduction –considering especially the protection of the rights of women who donate their reproductive cells, precisely because they are in a vulnerable socio-economic position.