Οπτικός γραμματισμός στην κατανόηση των αρχαίων ελληνικών από μαθητές της Β΄ Λυκείου. Μια έρευνα δράσης με τη χρήση γραφικού οργανωτή
Creators: name: Τράκας, Δημήτρης Αστερίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Σημειωτική
Οπτικός σχεδιασμός
Γραφικός οργανωτής
Semiotics
Visual design
Graphic organizer

description: Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση ενός διδακτικού εργαλείου στο μάθημα των αρχαίων ελληνικών, διαμορφωμένου σύμφωνα με τα πορίσματα της σημειωτικής. Πρόκειται για έναν νοητικό χάρτη - οδηγό στην προσέγγιση ενός αρχαίου κειμένου, ο οποίος αναπαρίσταται μέσω ενός γραφικού οργανωτή. Σ’ αυτόν απεικονίζεται η προτεινόμενη μεθοδολογία ανάγνωσης και κατανόησης του κειμένου. Ειδικότερα, τονίζονται οι πυρήνες του νοήματος και αποτυπώνεται η σειρά προσέγγισης των λέξεων, ώστε να αποκαλυφθεί το νόημα. Στο πλαίσιο αυτό επιχειρείται η απεικόνιση των λέξεων με γεωμετρικά σχήματα, τα οποία οπτικοποιούν την προτεινόμενη πορεία επεξεργασίας του αρχαίου κειμένου. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται η γραμματική οπτικού σχεδιασμού των Gunther Kress και Theo van Leeuwen. Ταυτόχρονα ελέγχεται η αξιοπιστία και η επίδρασή του διδακτικού αυτού εργαλείου στη βελτίωση της επίδοσης των μαθητών της Β΄ Λυκείου στο μάθημα των αρχαίων ελληνικών. Στο πρώτο μέρος (θεωρητικό) επιχειρείται η κατασκευή του οργανωτή αξιοποιώντας γεωμετρικά σχήματα ως δείκτες της προτεινόμενης πορείας προσπέλασης του κειμένου. Στο δεύτερο μέρος (πρακτικό) ελέγχεται η αποτελεσματικότητα αυτού του εργαλείου μέσα από μία έρευνα δράσης, κατά την οποία ο εκπαιδευτικός συμμετέχει στην εκπαιδευτική διαδικασία και ως ερευνητής. Αδιάλειπτη είναι η συνεργασία με τους μαθητές για τη αξιολόγηση του υπάρχοντος οργανωτή και την από κοινού διαμόρφωση ενός αποτελεσματικού εργαλείου αναγνωστικής κατανόησης. Η έρευνα καταδεικνύει τη χρησιμότητα του γραφικού οργανωτή στην ενεργοποίηση της προσοχής των μαθητών και τη βελτίωση της αναγνωστικής τους ικανότητας.
description: The aim of this MA thesis is the presentation of a teaching tool for the ancient Greek course, shaped according to the findings of semiotics. It is a mind map - a guide to approaching a text written in ancient Greek, which is represented through a graphic organizer. It illustrates the proposed methodology for reading and understanding the text. In particular, the cores of meaning are emphasized and the order of approaching the words is captured in order to reveal the meaning. In this context, an attempt is made to depict the words with geometric shapes, which visualize the proposed process of processing the ancient text. More specifically, the visual design grammar of Gunther Kress and Theo van Leeuwen is used. At the same time, the reliability and the effect of this teaching tool in improving the performance of high school students of the second grade in the course of ancient Greek are tested. In the first (theoretical) part, the construction of the organizer is attempted using geometric shapes as indicators of the proposed access path to the text. In the second part (practical), the effectiveness of this tool is checked through an action research, where the teacher participates in the educational process as a researcher. Collaborating with students to evaluate the existing organizer and jointly shape an effective reading comprehension tool is essential. The research demonstrates the usefulness of the graphic organizer in activating students' attention and improving their reading skills.