Η εφαρμογή δεικτών στη ζωοπλαγκτική κοινωνία για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας υδάτινων συστημάτων
Creators: name: Στάμου, Γεωργία Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ζωοπλαγκτό
Λίμνες
Δείκτες
Zooplankton
Lakes
Indices

description: Οι ζωοπλαγκτικές κοινωνίες των λιμνών Βουλκαριά, Κάρλα, Κουρνά και Πικρολίμνη μελετήθηκαν την περίοδο 2013-2015 και καταγράφηκαν συνολικά 63, 33, 13 και 20 ζωοπλαγκτικά τάξα αντίστοιχα. Δέκα τάξα τροχοφόρων (Cephalodella misgurnus, Eosphora najas, Eothinia elongata, Filinia hofmanni, Lecane subtilis, Lepadella ehrenbergii, Macrochaetus collinsii, Resticula melandocus, Synchaeta kitina, Trichocerca dixonnuttalli) αποτελούν νέες καταγραφές για την ελληνική πανίδα. Στις ζωοπλαγκτικές κοινωνίες κυριάρχησαν τα τροχοφόρα στη σύνθεση των ειδών, ενώ στην αφθονία κυριάρχησαν τα καρκινοειδή την άνοιξη και τα τροχοφόρα στις αρχές του φθινοπώρου. Η σύνθεση και η διακύμανση της αφθονίας των τροχοφόρων επηρεάστηκαν από την αυξημένη αλατότητα και τη θήρευση από τα κωπήποδα στις λίμνες Κάρλα και Πικρολίμνη. Η ομάδα των κλαδοκερωτών κυριάρχησε μόνο στη λίμνη Βουλκαριά λόγω της αυξημένης συμμετοχής του Bosmina longirostris. Στις λίμνες Κάρλα και Πικρολίμνη οι αυξημένες τιμές βιομάζας που καταγράφηκαν (έως 3295,29 και 5320,72 μg/L αντίστοιχα) οφείλονταν στην αυξημένη συμμετοχή των μεγαλόσωμων κωπήποδων, ενώ στη λίμνη Πικρολίμνη και στην έλλειψη θηρευτικής πίεσης από τα ψάρια.Από την εφαρμογή των δεικτών ταξινομικής διακριτότητας σε δεδομένα παρουσίας/απουσίας, από τις ζωοπλαγκτικές κοινωνίες λιμνών της Ελλάδας προέκυψε ότι ο δείκτης Μέσης ταξινομικής διακριτότητας Δ+ αναγνώρισεδιαταραγμένες λίμνες (με περιόδους αυξημένης αλατότητας για τα τροχοφόρα και τις ρηχές και υπερεύτροφες για τη συνολική ζωοπλαγκτική κοινωνία). Οι κοινωνίες των λιμνών αυτών αποτελούνται από συγγενικά μεταξύ τους είδη έχοντας μειωμένο αριθμό οικογενειών ή γενών σε σχέση με τον αριθμό των ειδών τους. Ο δείκτης Διακύμανσης της ταξινομικής διακριτότητας Λ+ αναγνώρισε λίμνες που χαρακτηρίζονται από υπερεκπροσώπηση της οικογένειας Brachionidae ή του γένους Daphnia. Από τους δείκτες που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση της τροφικής κατάστασης οι TSIROT και TSICR διαφοροποίησαν τις ολιγότροφες και μεσότροφες λίμνες από τις εύτροφες και υπερεύτροφες ενώ τα όρια που ισχύουν για τις εύκρατες λίμνες δεν ήταν κατάλληλα για τις λίμνες της Ελλάδας. Ο δείκτης QΒ/Τ δεν μπορεί να εφαρμοστεί στις Ελληνικές λίμνες, καθώς είδη του γένους Trichocerca είναι κοινά στις εύτροφες και υπερεύτροφες λίμνες. Οργανισμοί ενδείκτες της τροφικής κατάστασης που χρησιμοποιούνται σε άλλες περιοχές δεν εφαρμόζονται στις λίμνες της Ελλάδας, καθώς κάποια από αυτά εμφανίζουν προσαρμογές σε λίμνες διαφορετικής τροφικής κατάστασηςΌσο αφορά τους δείκτες για την οικολογική ποιότητα, οι λόγοι της αφθονίας των μεγάλων κλαδοκερωτών στο σύνολο των κλαδοκερωτών ΝLclad/NTclad και BCr/BPh καθώς και το μέσο βάρος σώματος των ζωοπλαγκτικών οργανισμών διαφοροποίησαν τις λίμνες με την υψηλή/καλή οικολογική κατάσταση. Ακόμη, φαίνεται ότι οι δείκτες αυτοί και κάποιοι από τους δείκτες της τροφικής κατάστασης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ενός πολυμετρικού δείκτη για το ζωοπλαγκτό.
description: Zooplankton communities of Lakes Voulkaria, Karla, Kourna and Pikrolimni were studied during the period 2013-2015 and they were consisted of 63, 33, 13 and 20 zooplankton taxa respectively. Ten taxa of rotifers (Cephalodella misgurnus, Eosphora najas, Eothinia elongata, Filinia hofmanni, Lecane subtilis, Lepadella ehrenbergii, Macrochaetus collinsii, Resticula melandocus, Synchaeta kitina, Trichocerca dixonnuttalli) were first recorded in Greek lakes. Rotifer species were dominant in the species composition of the zooplankton communities. Crustacea (cladocera and crustacea) dominated in terms of abundance in spring while rotifers dominated in early autumn.Rotifers' composition and abundance were influenced by increased salinity and predation pressure from copepods in lakes Karla and Pikrolimni. Cladocerans dominated in terms of abundance due to the increased contribution of Bosmina longirostris in Lake Voulkaria. The high biomass values (up to 3295.23 and 5320.72 μg/L), were recorded in lakes Karla and Pikrolimni, respectively due to large-bodied copepods, while in Lake Pikrolimni this could also be attributed to the absence of fish predation.The application oftaxonomic distinctness indices based on presence / absence data of zooplankton communities from Greek lakes showed that the index Average Taxonomic Distinctness Δ+identifieddisturbed lakes (with periods of increased salinity when applied onrotifers and shallow and hypertrophic when applied on the entire zooplankton community). Zooplankton communities of these lakes had more closely related species in terms of reduced number of families or genera compared to their species number. The index Variation in Taxonomic Distinctness Λ+identified lakes which were characterized by over-representation of the family Brachionidae or the genus Daphnia. Based on the application of the indices used in order to assess the trophic state of lakes, the Trophic State Index based on rotifers (TSIROT) andthe Trophic State Index based on crustacea (TSICR) differentiated the oligotrophic and mesotrophic lakes from the eutrophic and hypertrophic.However the limits which have been setted for the temperate lakes were not suitable for the Greek lakes. The ratio of species Brachionus:Trichocerca was not suitable for the estimation of the trophic state of Greek lakes, because species of the genus Trichocerca are common in eutrophic and hypertrophic lakes in Greece. Indices based on indicators species from other studies are not suitable for Greek lakes due to species adaption in lakes with different trophic state.As far as water quality indices, the ratios of the abundance of large cladocera to all species of cladocera NLclad:NTclad and crustacean to phytoplankton biomass BCr:BPh and the average body weight of zooplankton organisms differentiated the lakes with high-good ecological quality status. The above indices in combination with sum of the Trophic State Indices based on rotifers and crustacean could be useful for the construction of a multimetric index for zooplankton communities.