Ρυθμός αποκατάστασης της βλάστησης σε λιβαδικά οικοσυστήματα μετά από πυρκαγιά:
Creators: name: Κυρκόπουλος, Κωνσταντίνος Ανδρέα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Ρυθμός αποκατάστασης
λιβάδια
πυρκαγιά
βλάστηση
ετήσια παραγωγή
βόσκηση
αναγέννηση
βοσκήσιμη ύλη
Λακωνία
Ηλεία
Restoration rate
Rangelands
Fire
Vegetation
Annual yield
Grazing
Regeneration
Available forage
Lakonia
Hleia

description: Μετά την πυρκαγιά στα φυσικά οικοσυστήματα αρχίζει η δευτερογενής διαδοχή, που μέσα σε ένα χρονικό διάστημα αποκαθιστά τη βλάστηση των οικοσυστημάτων στην κατάσταση που ήταν πριν εκδηλωθεί η πυρκαγιά. Αυτή η φυσική αποκατάσταση της βλάστησης, εξαρτάται κυρίως από τη μορφή της βλάστησης, τις κλιματεδαφικές συνθήκες και την ένταση της πυρκαγιάς. Ο ρυθμός αποκατάστασης της βλάστησης αποτελεί βασικό παράγοντα της εξέλιξης τους. Για την αποκατάσταση της βλάστησης ο νομοθέτης προβλέπει την απαγόρευση της βόσκησης στις καμένες εκτάσεις. Όμως σε λιβαδικά οικοσυστήματα με υψηλό δυναμικό παραγωγής, η μακροχρόνια απαγόρευση της βόσκησης έχει ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση μεγάλης ποσότητας ξηρής βιομάζας, αυξάνοντας έτσι το κίνδυνο έναρξης νέων πυρκαγιών. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη του ρυθμού αποκατάστασης της βλάστησης σε λιβαδικά οικοσυστήματα μετά από πυρκαγιά και η διερεύνηση της δυνατότητας μείωσης του χρόνου απαγόρευσης της βόσκησης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε καμένες δασικές εκτάσεις του Νομού Λακωνίας, 3 χρόνια μετά την πυρκαγιά του 2007. Επιλέχτηκαν 4 λιβαδικοί οικότοποι: 1) θαμνολίβαδα αειφύλλων πλατυφύλλων, 2) φρυγανολίβαδα, 3) Δασολίβαδα Χαλεπίου Πεύκης και 4) Δασολίβαδα Μαύρης Πεύκης στους οποίους μετρήθηκαν οι εξής παράμετροι: α) η κάλυψη του εδάφους με βλάστηση, β) η συμμετοχή των ειδών στη σύνθεση της βλάστησης, γ) η ποσότητα της ετήσιας παραγόμενης βοσκήσιμης ύλης, δ) το ύψος των κυριάρχων θάμνων κάθε λιβαδικής μονάδας και ε) ο αριθμός και το ύψος των νεοφύτων χαλεπίου και μαύρης πεύκης. Από τα δεδομένα υπολογίστηκαν η βοσκοϊκανότητα και βοσκοφόρτωση που εκφράστηκαν σε μικρές μηνιαίες ζωικές μονάδες μΜΖΜ για 9 μήνες βόσκησης, καθώς και ο λόγος βοσκοφόρτωσης / βοσκοϊκανότητας (Λιβαδικό Αποτύπωμα). Ενώ με βάση τη μηναία συνολική βροχόπτωση και τη μέση μηνιαία θερμοκρασία κατά την διάρκεια των τριών ετών μετά την πυρκαγιά, υπολογίστηκε ο δείκτης ξηρασίας de Martonne. Τα αποτελέσματα μας έδειξαν ότι τρία χρόνια μετά την πυρκαγιά, όλοι οι οικότυποι είχαν κάλυψη του εδάφους με βλάστηση μεγαλύτερη του 75%, που σημαίνει ότι η αποκατάσταση της βλάστησης, έχει δημιουργήσει φυτοκάλυμμα ικανό να προστατεύσει το έδαφος από τη διάβρωση. Ο ρυθμός αποκατάστασης της βλάστησης τόσο των θαμνολίβαδων όσο και των δασολίβαδων χαλεπίου πεύκης, έχει θέσει τα οικοσυστήματα αυτά σε μια δυναμική πορεία εξέλιξης προς τη σταθεροποίηση τους. Στα φρυγανολίβαδα, ο βαθμός αποκατάστασης τείνει να τα επαναφέρει στην κατάσταση που ήταν πριν την πυρκαγιά. Η αναγέννηση της χαλεπίου πεύκης, με βάση το δείκτη αναγέννησης κρίθηκε ως ικανοποιητική. Η λιβαδική κατάσταση στα θαμνολίβαδα και τα δασολίβαδα χαλεπίου πεύκης εκτιμήθηκε ότι ήταν καλή, ενώ στα φρυγανολίβαδα μέτρια. Με βάση τις τιμές του δείκτη ξηρασίας de Martonne στο Ν. Λακωνίας, η περίοδος ξηρασίας διαρκεί περισσότερους μήνες σε σύγκριση με το Ν. Ηλείας. Με βάση το λιβαδικό αποτύπωμα, που ήταν μεγαλύτερο της μονάδας σε όλους τους οικοτύπους εκτιμήθηκε ότι θα χρειαστούν δυο επιπλέον χρόνια για την αποκατάσταση της βλάστησης στο Νομό Λακωνίας, ώστε να επιτραπεί η βόσκηση. Στο Νομό Ηλείας οι μικρότερες της μονάδας τιμές του λιβαδικού αποτυπώματος, επιτρέπουν την βόσκηση των οικοτόπων, τρία χρόνια μετά την πυρκαγιά. Η βόσκηση θα συμβάλλει στη ανάπτυξη των νεοφύτων της πεύκης, μειώνοντας τον ανταγωνισμό της ποώδους βλάστησης.
description: After the fire in natural ecosystems begins the secondary procession, which in certain time restores the vegetation to the succession stage, as it was before the fire occurred. This natural restoration of vegetation depends mainly on the type of vegetation, the climatic and soil conditions and the fire intensity. The restoration rate is the main factor for their revolution. The lawmaker for the restoration of vegetation anticipate the forbiddance of grazing in burned areas. However, in rangelands ecosystems with high capacity, long-term forbiddance of grazing, creates accumulation of large quantities of dry biomass, increasing in this way the risk of new fires. The purpose of this research was to study the rate of restoration of vegetation on rangelands ecosystems after fire and to research the probability reducing the time of grazing forbiddance. The research was conducted in burned forest areas of the prefecture Lakonia, 3 years after the fire of year 2007. In this area four ecotopes were selected: 1) shrubland, 2) scrubland 3) Allepo pine woodland and 4) Pinus nigra woodland, in which were measured the following parameters: a) the soil cover with vegetation, b) participation of species in the composition of vegetation, c) the total annual production, d) the total height of the dominant shrubs e) the amount and the height of seedlings of Pinus halepensis. From the data, was calculated the grazing capacity and the grazing stocking rate expressed in small monthly animal units for 9 months grazing, as such as and the Rangeland footprint. Basing on the total monthly rainfall and the average monthly temperature during the three years after fire, we calculated the drought index de Martonne. Our results indicated, that three years after the fire all the ecotopes had soil cover with vegetation greater than 75%, which means that the restoration of vegetation has created foliage cover able to protect the soil from erosion. The restoration rate of vegetation in both shrublands and Aleppo pine woodlands has created a dynamic development process such as to ensure their stability. In scrubland, restoration rate tends to bring them into the situation that they were before the fire occurs. The range condition in shrublands and Aleppo pine woodlands was estimated good, but in scrubland was moderate. Based on regeneration index values the Aleppo pine regeneration was satisfactory. Based in the values of drought index De Martonne, was found that the drought period of Lakonia prefecture was longer than the Ileia prefecture. By the Rangeland footprint, which was bigger than one in all ecotopes was estimated that it will probably take two more years to restore the vegetation to be able to permit grazing. In the contrary, the lower values of rangeland footprint of Ileia prefecture, permit the grazing in all ecotopes three years after fire. Grazing will contribute to Allepo pine seedlings development, because of reducing the competition with annual herbage vegetation.