Περιοχές δικτύου Natura 2000 στην Ελλάδα: οικολογικές, τεχνικές και νομικές διαστάσεις
Creators: name: Οικονομάκης, Νικόλαος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Natura 2000
Χωρική ανάλυση
Κτηματολόγιο
Spatial analysis
Cadastre

description: Στα πλαίσια της συγκεκριμένης έρευνας, γίνεται μια ιστορική ανασκόπηση της θεσμοθέτησης των περιοχών Natura 2000, όπως και χωρική ανάλυση και συσχετισμός με άλλα χωρικά δεδομένα για να γίνει αντιληπτή η έκταση των περιοχών αυτών και η χωρική κατανομή τους στον ελλαδικό χώρο. Η σημασία των περιοχών αυτών, εξετάζεται από οικολογικής και επιστημονικής άποψης και εξηγούνται οι ωφέλειες που προσφέρουν τα οικοσυστήματα στον άνθρωπο. Στη συνέχεια αναφέρονται οι τεχνικές διαστάσεις που προκύπτουν από τις προδιαγραφές με τις οποίες συντάχθηκαν και οριοθετήθηκαν οι περιοχές αυτές αναφέροντας και τη συσχέτιση με τους Δασικούς Χάρτες και το Εθνικό Κτηματολόγιο. Έπειτα, γίνεται μια αναφορά και σχολιασμός της βασικής νομοθεσίας που σχετίζεται με την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και των έννομων συνεπειών που προκύπτουν από τη θεσμοθέτηση των περιοχών του δικτύου Natura 2000. Τέλος, γίνεται συζήτηση γύρω από τις οικολογικές, τεχνικές και νομικές διαστάσεις που σχετίζονται με τις περιοχές αυτές και εξάγονται τα τελικά συμπεράσματα της έρευνας. Η χωρική συσχέτιση των γεωχωρικών δεδομένων των περιοχών Natura 2000 σε σχέση με άλλα γεωχωρικά δεδομένα, έδειξε ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά των περιοχών αυτών κατανέμονται σε δάση και δασικές εκτάσεις, ενώ μικρότερα ποσοστά εμφανίζονται σε επιλέξιμες περιοχές για αγροτική εκμετάλλευση. Επίσης, το περίπου του 1/3 των οικισμών και του οδικού δικτύου, βρίσκονται περιοχών Natura 2000 ή εντός ζώνης 2 χλμ. από αυτές και επομένως σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει έντονη ανθρωπογενής πίεση. Από οικολογικής άποψης οι ωφέλειες από τη θεσμοθέτηση των περιοχών αυτών είναι ανυπολόγιστες μέσω υπηρεσιών των οικοσυστημάτων που προσφέρουν (Ecosystem Services - ES). Όσον αφορά τις τεχνικές διαστάσεις στο πλαίσιο της οριοθέτησης των περιοχών Natura 2000, κρίνεται απαραίτητη η σύγκλιση των ορίων με άλλες μελέτες οριοθέτησης οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη ή διενεργούνται κατά περίπτωση (Δασικοί Χάρτες, Κτηματογράφηση, οριοθέτηση αιγιαλού, οριοθετήσεις ρεμάτων κ.α.). Τέλος, το θεσμικό νομοθετικό πλαίσιο προστασίας των περιοχών αυτών, χρειάζεται κωδικοποίηση λόγω εμπλοκής του σε πολλά ζητήματα που αφορούν τις τοπικές κοινωνίες (π.χ. κατασκευή έργων υποδομής) και τις ιδιοκτησίες των πολιτών (όπως: καλλιέργεια, ανοικοδόμηση, εκμετάλλευση των φυσικών πόρων) και επιφέρει απαγορεύσεις και περιορισμούς. Ο στόχος σε ένα πλήρες, σαφές και κωδικοποιημένο νομοθετικό πλαίσιο, θα προσφέρει πολλαπλά οφέλη στους πολίτες και στη διοίκηση και αποφυγή εντάσεων και συγκρούσεων μεταξύ τους.
description: This research is composed by a historical review of the legal establishment of Natura 2000 sites, spatial analysis of Natura 2000 sites and correlation with other spatial data, so as to understand the extent of these areas and their spatial distribution in Greece. The importance of these areas is examined from an ecological and scientific point of view and explains the benefits of ecosystems to human. Subsequently, it is examined the technical dimensions resulting from the technical specifications with which these areas have been drawn up and delineated, and the correlation with the Forest Maps and the National Cadastre. Then it is attempted to comment the basic legislation related to the protection of the environment as well as the legal consequences resulting from the institutionalization of the Natura 2000 sites. Finally, there is a discussion on the ecological, technical and legal dimensions related with these areas and the final conclusions of the survey. The spatial association of Natura 2000 geospatial data with other geospatial data showed that forests and areas with natural vegetation represented more in Natura 2000 areas, while the eligible areas for agricultural exploitation are represented less. Also, about 1/3 of the settlements and the road network are located within the limits of Natura 2000 areas or within a 2km zone of these areas, and therefore in many cases there is an intense human impact. From an ecological point of view, institutionalizing Natura 2000 areas ensures the sustainability of the benefits for human and nature emerging from the Ecosystem Services (ES) offering these areas. Regarding the technical dimensions of the Natura 2000 sites, it is necessary the boundaries to converge with other delineation studies that are in progress or carried out, such as Forest Maps, Cadastre, delineation of seashore, delineations of rivers, etc. Finally, the institutional legislative framework for the protection of these areas needs codification due to its involvement in many issues affecting local communities (e.g. construction of infrastructure projects) and citizens activities to their properties (such as farming, reconstruction, exploitation of natural resources) by causing bans and constraints. The objective in a complete, clear and codified legislative framework will provide multiple benefits to citizens and the local stakeholders and tensions and conflicts will be avoided between them.