Γυναικείες γραφές εξορίας. Η ποιητική του νόστου : Το σπίτι μου της Μέλπως Αξιώτη, Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα της Άλκης Ζέη και Φιλέλληνες, είκοσι τέσσερα γράμματα μιας οδύσσειας της Μιμίκας Κρανά:
Creators: name: Λαζαρίδου, Ελένη Αλέξανδρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Νόστος
Ταυτότητα και Ετερότητα
Εξορία
Repatriation/Longing
Identity and Difference
Exile

description: Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η ποιητική του νόστου σε κείμενα τριών γυναικών συγγραφέων που βίωσαν την εξορία λόγω ιστορικών συγκυριών και την οδύνη της αποκοπής από τον ομφάλιο λώρο της πατρίδας. Ειδικότερα τα κείμενα που μελετήθηκαν είναι με χρονολογική σειρά έκδοσης : Η διήγηση Το σπίτι μου της Μέλπως Αξιώτη (α΄εκδ.1965), και τα μυθιστορήματα Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα της Άλκης Ζέη (α΄εκδ.1987) και οι Φιλέλληνες , είκοσι τέσσερα γράμματα μιας Οδύσσειας της Μιμίκας Κρανάκη (α΄εκδ.1992). Βασικός στόχος της μελέτης ήταν η προσέγγιση και η ανάλυση τόσο της οδυνηρής εμπειρίας της ξενιτειάς και της εξορίας, όσο και της έντονης νοσταλγικής διάθεσης και της αδήριτης ανάγκης επανόδου στη γενέθλια γη. Για να διασαφηνίσουμε και να κατανοήσουμε την ανοικειότητα και την έλλειψη προσαρμογής των κεντρικών ηρώων, που όπως και οι δημιουργοί τους βρέθηκαν στην υπερορία, ασχοληθήκαμε με τους τρόπους που δομείται η ταυτότητα (εθνική και προσωπική), αλλά και η ετερότητα στη ξένη γη. Εξετάσαμε τον τρόπο που αυτό κι ετεροπροσδιορίζονται οι ήρωες και οι ηρωίδες στην αλλοδαπή, φέροντας πολλές φορές μια πολυτραυματική και κατακερματισμένη ταυτότητα , αλλά και τον τρόπο που περιγράφεται ο Άλλος, ο ξένος, που συνήθως απεικονίζεται ως μια απειλητική ή και εχθρική μορφή για τους αποδημούντες ενισχύοντας την ανάγκη παλιννόστησης. Η επάνοδος όμως και η επανασύνδεση με τα πάτρια εδάφη, όπως φαίνεται και από τα τρία αφηγήματα, συνιστά μια πράξη μάταιη κι αποτυχημένη, κι αυτό διότι η έννοια της πατρίδας δεν ορίζεται πάντα με γεωγραφικούς προσδιορισμούς. Επομένως, ένα βασικό σημείο της μελέτης στάθηκε και η ανάλυση της έννοιας της πατρίδας, που μπορεί να έχει ποικίλες εννοιολογικές αποχρώσεις : Μπορεί να είναι ένας μυθικός τόπος επιθυμίας στη διασπορική φαντασία, μπορεί ο τόπος αυτός να συγκεκριμενοποιείται και να αναφέρεται στον οικείο χωροχρόνο του παρελθόντος ή μπορεί τέλος να αναφέρεται σε κάτι όχι απτό, αλλά σε μια βαθύτερη ανθρώπινη ανάγκη, όπως είναι για παράδειγμα το αίσθημα του ανήκειν κάπου.
description: The aim of the present dissertation was the poetry of longing and repatriation. We examined the poetry of longing in the texts of three women writers who have experienced exile due to historical circumstances and the pain of isolation from the umbilical cord of the homeland. More specifically, the texts studied in chronological order of publication were: The narration My House by Melpo Axioti (1st ed.1965), and the novels The fiancee of Achilles by Alki Zei (1st ed.1987) and Philhellenes, twenty-four letters of an Odyssey by Mimika Kranaki (1st ed.1992). The main objective of this study was the approach and analysis of the painful experience of immigration and exile, and the intense nostalgia and compelling need to return to the native land. To clarify and understand the impropriety and lack of adjustment of the central heroes who, like their creators, found themselves deported, we dealt with the ways in which identity is structured (national and personal), but also diversity in foreign lands. We examined the way through which heroes and heroines determine each other abroad, carrying sometimes a multi-traumatic and fragmented identity, but also, the way in which the Other, the foreigner, is described; who is usually depicted as a threatening or hostile figure for immigrants, reinforcing the need for repatriation. The return, however, and the reunion with the homeland, as evidenced by the three narratives, is a futile and unsuccessful act and this because the concept of homeland is not always defined in geographical terms. A key point of the study, therefore, has been the analysis of the concept of homeland which can have different conceptual connotations: It may be a mythical place of desire in diasporic imagination, this place may be embodied and referred to the familiar space-time of the past or it may, finally, refer to something not tangible, but in a deeper human need, like for example the feeling of belonging somewhere.