Χωρικές μεταβολές και Ζητήματα Ανάπτυξης στην πρώην Επαρχία Λαγκαδά: Η συμβολή των Πολυμεταβλητών Στατιστικών Αναλύσεων και των Χαρτογραφικών Απεικονίσεων:
Creators: name: Λαγαρίας, Απόστολος Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Χωρικές μεταβολές
Βιώσιμη ανάπτυξη
Στατιστικές Αναλύσεις
Spatial transformation
Statistical analysis
Sustainable planning

description: Αντικείμενο της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας αποτελεί η περιγραφή και ανάλυση του χώρου της περιοχής που ορίζεται από τα διοικητικά όρια της πρώην Επαρχίας Λαγκαδά με στόχο την κατανόηση των κρίσιμων μεταβολών που συντελούνται σήμερα σε επίπεδο πληθυσμιακό, οικονομικό και κοινωνικό και των παράλληλων συνεπειών στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Η ανάλυση των χωρικών, αναπτυξιακών και περιβαλλοντικών προβλημάτων και δυνατοτήτων μέσα από τη γεωγραφική και χωροταξική οπτική βρίσκεται στο επίκεντρο της προσέγγισης. Η περιοχή μελέτης παρουσιάζει σημαντικές ιδιαιτερότητες και συγκεκριμένα έναν έντονα αγροτικό χαρακτήρα παρά τη σχέση γειτνίασης με το αναπτυσσόμενο αστικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, πρόσφατες τάσεις περιαστικοποίησης σε ορισμένες ζώνες που μεταβάλλουν τις κατανομές των χρήσεων γης και τις γενικότερες πληθυσμιακές και αναπτυξιακές δυναμικές και σημαντικά αναπτυξιακά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Βασικά εργαλεία που αξιοποιούνται στην ανάλυση των ερευνητικών ζητημάτων αποτελούν σύγχρονες μέθοδοι ανάλυσης των γεωγραφικών κατανομών όπως τα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, η θεματική χαρτογραφία και η στατιστική ανάλυση. Το πρώτο στάδιο των αναλύσεων έχει ως άξονα τις πολυμεταβλητές αναλύσεις και τις χαρτογραφικές απεικονίσεις με στόχο την ανάγνωση των προτύπων κατανομής των δεδομένων στο χώρο. Η μακροσκοπική αυτή προσέγγιση του χώρου έχει ως στόχο να αναδείξει με ακρίβεια την κατανομή των πληθυσμιακών, αναπτυξιακών και κοινωνικοοικονομικών δεδομένων στο χώρο και να διερευνήσει τις διαχρονικές μεταβολές τους. Ειδικότερα μέσα από την εφαρμογή μίας παραγοντικής ανάλυσης κυρίων συνιστωσών (PCA) και μίας ανάλυσης ομάδων (cluster analysis) διερευνάται η ομαδοποίηση των διαφορετικών στατιστικών μεταβλητών και η διάκριση περιοχών με ομογενή χαρακτηριστικά. Σε δεύτερο επίπεδο διερευνώνται οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των συγκρουόμενων χρήσεων γης, του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, των ζητημάτων περιβαλλοντικής υποβάθμισης αλλά και των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της περιοχής. Η έρευνα αξιοποιεί πληροφορίες και δεδομένα από διάφορες πηγές όπως τον τύπο, τις επαφές με φορείς και ανθρώπους της περιοχής, τη νομοθεσία και την εφαρμογή των πολιτικών σχεδιασμού και ελέγχου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάλυση του προβλήματος της περιβαλλοντικής υποβάθμισης της λίμνης Κορώνειας. Η ιδιαίτερη σημασία του ζητήματος αυτού έγκειται όχι μόνο στο γεγονός ότι αποτελεί το κυριότερο περιβαλλοντικό πρόβλημα της περιοχής αλλά στο ότι ουσιαστικά πρόκειται για ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα που σχετίζεται με τις γενικότερες διεργασίες που λαμβάνουν χώρα κατά τις τελευταίες δεκαετίες και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Πρόκειται συνεπώς για ένα ζήτημα μέσα από το οποίο μπορούν να αναγνωστούν τα περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά προβλήματα, οι συγκρούσεις των χρήσεων γης και ο ρόλος του νομοθετικού πλαισίου. Στην τελική ενότητα της εργασίας αξιολογείται το υφιστάμενο νομοθετικό και διοικητικό πλαίσιο και διαμορφώνονται ορισμένες προτάσεις χωρικής οργάνωσης βάσει των συνολικών αποτελεσμάτων των αναλύσεων και με στόχο τη διασφάλιση μίας βιωσιμότητας στη μελλοντική πορείας ανάπτυξης.
description: The present thesis examines the area defined by the administrative boundaries of the ex-province of Lagadas in Thessaloniki Prefecture, Greece and aims to understand the critical transformations taking place during the past two decades. The approach is mainly geographical and population and land use changes, environmental problems and issues of economic development are the main focus. The case study area presents important particularities as it is a mainly agricultural area located near the expanding urban center of Thessaloniki and characterized by large scale environmental problems and periurban processes. The analysis is based on methodological tools such as Geographical Informaition Systems, Multivariate Statistical Analyses and Cartographic Representations. The first part of the analysis examines spatial differentiation between different zones of the case study area and the temporal changes of their characteristics. A factor analysis of principal components (PCA) is presented examining correlations between statistical variables while through a cluster analysis the identification of homogeneous zones of settlements is established. The second part of the thesis focuses on the analysis of environmental problems, issues of economic development and the role of spatial planning and land use regulations. Data from existing studies, the press and from direct contact with local authorities are presented and evaluated. Special attention is placed on the presentation of the environmental problem of Lake Koroneia due to the recent large scale degradation reported in the ecosystem. The analysis of the main causes of the degradation shows clearly that the problem is related to agricultural and urban activities and the lack of land use control in the surrounding area. In the final part of the study the existing legislative framework is evaluated and a proposal for the spatial organization of the area is presented, and the role of spatial planning for a sustainable future is highlighted.