Ο υπερβατισμός στην ανεικονική ζωγραφική και η αποφατική Θεολογία
Creators: name: Δερουκάκη, Βασιλική Ι.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Αρνητική φιλοσοφία
Μορφή-αμορφία
Παρουσία-απουσία
Apophatic theology
Negative philosophy
Form-formlessness
Presence-absence

description: Η νεωτερική ζωγραφική ανέπτυξε έναν εικαστικό κώδικα έκφρασης πνευματικών νοημάτων, του οποίου εξελικτική κατάληξι υπήρξε μία ιδιάζουσα εικαστική διατύπωσι της αποφατικής θεολογίας από την μετανεωτερική τέχνη. Η ανάπτυξι του εν λόγω κώδικα εκτυλίχθηκε επί της σταδιακής αποδόμησης της μορφής, με κατάληξι την κατάργησί της από τον Μετανεωτερισμό. Η απόλυτη αφαίρεσι που προέκυψε τότε, με έσχατη έκφρασί της τις μαύρες ζωγραφικές επιφάνειες, ανακηρύχθηκε ως η εικαστική σημειολογία της αποφατικής θεολογίας. Εν τούτοις, η σημειολογία αυτή, αλλά και το θεωρητικό της υπόβαθρο, μαρτυρούν ότι ο μεταφυσικός τόπος εις τον οποίον ανα-φέρονται είναι ο τόπος ο οποίος μένει μετά την αποδόμησι της μορφής, ήτοι, η ακατασκεύαστος ύλη. Παράλληλα, στην ιστορία της εικαστικής σημειολογίας, έχει παρουσιασθεί και ένας έτερος τρόπος άρθρωσης της αποφατικής θεολογίας, αυτός της χριστιανικής ορθοδόξου αγιογραφίας. O εν λόγω τρόπος δεν στηρίζεται στην κατάργησι της μορφής, αλλά στην ανάδειξι επί της μορφής της ενεργητικής μετοχής του ανθρώπου εις το θείον, όπως αυτή εμφαίνεται στο πρόσωπο και στην όψι του. Ο τρόπος της εμφάνειάς της είναι ο μυστικός φωτισμός της ανθρώπινης μορφής από το άκτιστον φως, η έλλαμψις του οποίου εκτυπώνεται εικονογραφικά ωσάν θάμβωμα των προσωπικών χαρακτηριστικών, τα οποία επιτεχνούνται με αφαιρετική αχνότητα, αναφορά στο θάμβωμα των πνευματικών οφθαλμών από τον υπέρφωτο Θείον Γνόφο. Η παρούσα διατριβή εξετάζει την σημειολογική γλώσσα των δύο εν λόγω εικαστικών αναφορών της αποφατικής θεολογίας, το φιλοσοφικό και το θεολογικό περιεχόμενό τους, όπως και τον οντολογικό τόπο στον οποίον κατ’ ουσίαν εκάστη ανάγει.
description: Modern painting developed a pictorial code for the expression of spiritual meanings, the evolutionary outcome of which was a distinct visual articulation of apophatic theology by Postmodern art. The development of this code unfolded over the gradual deconstruction of the form, which resulted in its abolishment by Post modernism. The absolute abstraction that emerged then, which culminated in the black paintings, was proclaimed as the visual semiology of apophatic theology. paintings, was proclaimed as the visual semiology of apophatic theology. However, this However, this semiology, as well as its theoreticasemiology, as well as its theoretical background, testify that the metaphysical place to l background, testify that the metaphysical place to which they refer is the place that remains after the deconstruction of form, that is, the which they refer is the place that remains after the deconstruction of form, that is, the ununformformed matter. ed matter. In parallelIn parallel, in the history of , in the history of pictoripictorial semiotics, another way of al semiotics, another way of articulating apophatic theoloarticulating apophatic theology has been presented, that of Christian orthodox iconogy has been presented, that of Christian orthodox icono--graphy. graphy. This way is not based on the abolition of the form, but on This way is not based on the abolition of the form, but on highlightinghighlighting the the energetic partaking of man in the divine, as it appears on his face and in his whole energetic partaking of man in the divine, as it appears on his face and in his whole aspect. aspect. The mode of this appearance is the secret illumination of man by the uncreated The mode of this appearance is the secret illumination of man by the uncreated light, whose light, whose glow glow obscures his personal features, effecting an abstraction upon them, a obscures his personal features, effecting an abstraction upon them, a reference to the blinding of the spiritual eyes by the superreference to the blinding of the spiritual eyes by the super luminous Divine luminous Divine GnophosGnophos.. TheThe present thesis examines the semiotic language of the two aforementioned present thesis examines the semiotic language of the two aforementioned pictoripictorial al references of the aporeferences of the apophaticphatic theology, their philosophical and theological content, as theology, their philosophical and theological content, as well as the ontological place to which each well as the ontological place to which each of them of them essentially refers.essentially refers.