Η κατανόηση κειμένων ως κοινωνική πρακτική: Μια εθνογραφική μελέτη.
Creators: name: Λίλια, Σταυρούλα Αργυρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Αναγνωστικές πρακτικές/στρατηγικές
Οπτική κειμένου
Κοινωνικό πλαίσιο-Κείμενα
Reading practices/strategies
Stance of the text
Social framework-Texts

description: Η παρούσα εθνογραφική έρευνα αποσκοπεί να αναδείξει με ποιόν τρόπο μια σχολική κοινότητα, κατά την διαπραγμάτευση μιας θεματικής ενότητας, προχωρά στην κατανόηση της ιδεολογικής διάστασης των κειμένων και του διαλόγου τους με την ευρύτερη κοινωνία. Ακολουθώντας την κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση για τη διδασκαλία της ανάγνωσης και την Εθνογραφία της Επικοινωνίας, η έρευνα αυτή αντλεί τα μεθοδολογικά της εργαλεία από τον χώρο της Κριτικής Ανάλυσης του Γραμματισμού στη Σχολική Τάξη (Κωστούλη, 2008) για την ανάδειξη της δυναμικής διάστασης της διδασκαλίας και της μάθησης. Πιο συγκεκριμένα, για την ανάλυση των δεδομένων, τα οποία λήφθηκαν από μια τάξη της Ε΄ Δημοτικού ενός σχολείου της δυτικής Θεσσαλονίκης μέσω παρατήρησης, συνέντευξης και ερωτηματολογίων, αξιοποιήθηκαν ως εργαλεία το «κειμενικό γεγονός» και το «θεματικό πεδίο» με το «θεματικό του πλαίσιο». Από την ανάλυση, που πραγματώθηκε στο μακροεπίπεδο (θεματική ανάλυση των κειμενικών γεγονότων, εντοπισμός των αναγνωστικών στρατηγικών των υποκειμένων) και το μικροεπίπεδο (καταγραφή των λειτουργιών και του τρόπου συμμετοχής των συμμετεχόντων/ουσών), προέκυψε πως η κατανόηση των υπόρρητων νοημάτων των κειμένων αποτελεί μια απαιτητική διαδικασία για την οποία κρίνεται απαραίτητη η απαλλαγή εκ μέρους του εκπαιδευτικού κάθε στοιχείου της παραδοσιακής του ταυτότητας. Η μελέτη αυτή χαρακτηρίζεται από εμβάθυνση στις αναγνωστικές πρακτικές και στρατηγικές που χρησιμοποιούν τα μέλη μιας σχολικής κοινότητας κατά την επεξεργασία ποικίλων κειμένων, προκειμένου να κατανοήσουν το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο γύρω από ένα κοινωνικό θέμα (προσφυγιά/μετανάστευση). Εν κατακλείδι, η μελέτη αυτή επιχειρεί να προσφέρει κάποια εργαλεία που οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αποκτήσουν για να κατανοήσουν τις αναγνωστικές τους πρακτικές/στρατηγικές και κατά πόσο αυτές βοηθούν ή όχι τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν πως τα κείμενα δεν συνιστούν ουδέτερες κατασκευές, αλλά το μέσο για την ανάδειξη συγκεκριμένων και αντιτιθέμενων πολλές φορές οπτικών.
description: The aim of this ethnographic study is to highlight in what way one school community, during the negotiation of a thematic unity, proceeds to the understanding of the ideological dimension of texts and their dialogue with wider society. Drawing upon basic premises from the sociocultural approach to teaching reading and the Ethnography of Communication tradition, this research draws its methodological tools from the field of Critical Analysis of Literacy Classroom in order to emphasize teaching and learning as dynamic processes. More specifically, for data analysis, which was obtained from a class of E Primary School of western Thessaloniki through observation, interviews and questionnaires, were used as methodological tools the concepts of “literacy event” and “thematic field” with its “topic framework”. The analysis that was held at macro-level (thematic analysis of literacy events, identification of reading strategies of the subjects) and micro-level (recording functions and involvement of participants) revealed that understanding the implicit meanings of the texts is a demanding process that requires the exemption of every element of teacher’s traditional identity. This research is characterized by deepening into the reading practices and strategies that are used by the members of a school community through the processing of various texts in order to understand the wider social framework towards a social issue (the refugee theme, immigration). In conclusion, this study attempts to offer some tools that teachers can acquire for understanding their reading practices/strategies and whether they help or not children realize that texts do not constitute neutral structures, but the means for the emergence of specific and often conflicting stances.