title: Νέες προσεγγίσεις και προκλήσεις γύρω από την αναγκαιότητα διατήρησης των έργων σύγχρονης τέχνης
title: New approaches and challenges regarding the necessity of preservation of contemporary works of art
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Παπαδόδημα, Σοφία Ίριδα
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2022
Subjects: Σύγχρονη τέχνη
Ιστορικές-αισθητικές αξίες
Εννοιολογική τέχνη
Φθαρτότητα
Άυλο
Αυθεντικότητα
Συντήρηση
Δεοντολογία συντήρησης
Contemporary art
Historic-aesthetic values
Conceptual art
Perishability
Intangible
Authenticity
Conservation/preservation
Conservation ethics

description: Η συντήρηση είναι “όλα τα μέσα και οι ενέργειες με στόχο την διαφύλαξη της απτής πολιτιστικής κληρονομιάς που εξασφαλίζουν παράλληλα την προσβασιμότητά της από την παρούσα και τις επόμενες γενιές” (ICOM-CC), και ο συντηρητής οφείλει να ενεργεί πάντα γύρω από τον άξονα της αρχής της ελάχιστης επέμβασης και αντιστρεψιμότητας των υλικών που πρόκειται να χρησιμοποιήσει καθώς και της διακριτότητας της παρέμβασής του από την αυθεντική όψη του έργου (Ζερβός 2015). Για να ανταποκριθεί στην ακρίβεια που απαιτεί ο συνδυασμός όλων αυτών των παραγόντων καθίσταται απαραίτητη η διεξοδική βιβλιογραφική μελέτη πριν την επέμβαση στο εκάστοτε έργο, τόσο για την απόκτηση γνώσεων για το ίδιο το έργο και τη σημειολογία κάθε χαρακτηριστικού του όσο και για την εξεύρεση της καταλληλότερης μεθόδου συντήρησης. Η συντήρησης των σύγχρονων εικαστικών έργων τέχνης αποτελεί εξορισμού έναν νέο τομέα για κάθε συντηρητή που καλείται να διατηρήσει ή και να επέμβει στα σύγχρονα έργα, τόσο όσον αφορά τα υλικά από τα οποία αποτελούνται αλλά και όσον αφορά την ίδια την έννοια του έργου τέχνης και άρα την οπτική από την οποία προσεγγίζεται, σαν αντικείμενο αλλά και σαν μήνυμα προς διατήρηση και μεταφορά στο μέλλον. Η συντήρηση σύγχρονων εικαστικών έργων έχει ελάχιστα τεκμηριωθεί ενώ παράλληλα η καλλιτεχνική δημιουργία σήμερα χαρακτηρίζεται από μεγάλη παραγωγικότητα, έκρηξη πρωτοτυπίας και άνθιση της εννοιολογικής τέχνης. Υπαγορεύει έτσι την ανάγκη για σφαιρική κατανόηση και ερμηνεία του έργου και δημιουργία ενός πλάνου εργασίας από τον συντηρητή που να λαμβάνει υπόψη τόσο την εννοιολογική όσο και τη φυσική μορφή του έργου. Οι λόγοι στους οποίους μπορεί να οφείλεται η έλλειψη βιβλιογραφικής τεκμηρίωσης πάνω στην συντήρηση σύγχρονων εικαστικών έργων θα αναλυθεί σε παρακάτω κεφάλαια, καθώς πρώτα είναι απαραίτητο να εξεταστούν ορισμοί όπως η Αυθεντικότητα, η Φθαρτότητα και η Άυλη φύση ενός έργου, αλλά και να διευκρινιστούν οι λόγοι αναγκαιότητας διαιώνισης των έργων αυτών. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση του πώς η σύγχρονη τέχνη (του 21ου αιώνα) άλλαξε τον τρόπο σκέψης γύρω από την ταυτότητα, τις αξίες και τις έννοιες που συνοδεύουν τα έργα τέχνης, ξεκινώντας με την εξέλιξή της από τις αρχές του 20ου αιώνα, εστιάζοντας στα ζητήματα της Φθαρτότητας, του Άυλου και της Αυθεντικότητας. Με άξονα αυτές τις τρεις έννοιες στην σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, διερευνώνται στη συνέχεια και καταγράφονται νέες προσεγγίσεις σε σχέση με τους διαφορετικούς ρόλους και τις ικανότητες που καλείται να υιοθετήσει και να αναπτύξει ο σύγχρονος συντηρητής, ώστε να ανταπεξέλθει στις ανάγκες των ιδιαίτερων αυτών έργων. Αυτή η διερεύνηση θα επιτευχθεί μέσω της καταγραφής επεμβάσεων συντήρησης σε εικαστικά έργα σύγχρονης τέχνης που έχουν υλοποιηθεί ή που προτείνονται με την αντίστοιχη επιστημονική και δεοντολογική τεκμηρίωση. Τέλος, σκοπός της εργασίας είναι επίσης η καταγραφή μιας γενικής εικόνας για τον ρόλο του σύγχρονου συντηρητή καθώς και η καταγραφή ερωτημάτων για περαιτέρω προβληματισμό και διερεύνηση σχετικά με το μέλλον της συντήρησης στον κόσμο της σύγχρονης τέχνης που συνεχώς μεταβάλλεται.