Μελέτη της τεχνολογίας κατασκευής και ταυτοποίηση εργαστηρίων κυπριακών επιδαπέδιεων ψηφιδωτών, 2ος - 7ος αιώνας μ.Χ., με χημικές και φυσικοχημικές μεθόδους
Creators: name: Χαραλάμπους, Ελευθέριος Ν.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Επιδαπέδια ψηφιδωτά
Κονίαμα
Κύπρος
Πετρώματα
Ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης
Περιθλασιμετρία ακτίνων-Χ
Floor mosaics
Mortar
Cyprus
Stone
XRD
SEM

description: Στην παρούσα ερευνητική εργασία έγινε προσπάθεια να προσδιοριστεί η τεχνολογία κατασκευής και να χαραχθεί η πορεία συντήρησης και αποκατάστασης των επιδαπέδιων ψηφιδωτών. Η όλη εργασία είχε βασικά τρία πεδία έρευνας, τα οποία το καθένα ξεχωριστά και συγκριτικά μεταξύ τους θα μας βοηθούσαν στην ασφαλέστερη εξαγωγή συμπερασμάτων για την ασφαλέστερη λήψη αποφάσεων στο πεδίο της επιστημονικής συντήρησης. Το πρώτο αφορούσε την χημική ανάλυση με ενόργανες χημικές μεθόδους, που είχαν ως στόχο να δώσουν πληροφορίες γύρω από τη στοιχειακή και την ορυκτολογική σύσταση των πετρωμάτων, την ταυτοποίηση τους με τα μητρικά πετρώματα, τη διακίνηση τους στο χρόνο και στο χώρο και τις πληροφορίες για τις φυσικές, μηχανικές και χημικές τους ιδιότητες. Το δεύτερο πεδίο είχε ως στόχο, τη χημική ανάλυση των κονιαμάτων, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν σε όλα τα στρωματογραφικά επίπεδα των έργων, σε όλη την χρονική περίοδο την οποία εξετάζουμε με απώτερο σκοπό την συλλογή πληροφοριών γύρω από την σύσταση και την τεχνολογία κατασκευής τους. Το τρίτο πεδίο αφορούσε καθαρά την τεχνολογία κατασκευής του στρώματος ψηφοθέτησης, την ανάπτυξη των εικονιστικών και γεωμετρικών παραστάσεων στο χρόνο και την ανάλυση όλων εκείνων των παραγόντων που επηρεάζουν την ανάπτυξη αυτή. Ο συνδυασμός όλων αυτών των πληροφοριών θα βοηθήσει στην ανάπτυξη κάποιων προβληματισμών γύρω από αυτό το μεγάλο κεφάλαιο. Η λήψη αυτών των συμπερασμάτων δημιουργεί τη βάση για την έρευνα γύρω από τα επιδαπέδια ψηφιδωτά της Κύπρου. Η δημιουργία αυτής της βάσης δεδομένων με τα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων, που αφορούν τα κονιάματα και τα πετρώματα θα αποτελέσουν βασικό στοιχείο στην έρευνα όλων των ειδικοτήτων, που θα ασχοληθούν με το συγκεκριμένο αντικείμενο. Η χρωματική βάση δεδομένων αποτελεί το κλειδί, σε συνδυασμό με την οπτική παρατήρηση, για την ταυτοποίηση της κάθε ψηφίδας ξεχωριστά και οι πίνακες πετρωμάτων δίνουν όλες εκείνες τις πληροφορίες που χρειάζονται έτσι ώστε να επιλεχθεί ο σωστός τρόπος συντήρησης και διατήρησης των πέτρινων ψηφίδων. Οι κάρτες κονιαμάτων και ο πίνακας προσδιορισμού του πορώδους βοηθούν στην επιλογή της χρήσης του σωστού τύπου κονιάματος συντήρησης και βοηθούν στην επιλογή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους (πορώδες, σκληρότητα κ.λ.π.). Στα επιδαπέδια ψηφιδωτά της Κύπρου καταγράφεται μια παράδοση, η οποία έχει τις ρίζες της στην άφιξη της τεχνολογίας αυτής στο νησί, από την Ελληνιστική περίοδο. Τα εργαστήρια γνωρίζουν την τεχνολογία και συμβαδίζουν και ενημερώνονται από την θεματολογία που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο σύμφωνα πάντα με το ιδεοπολιτικό, κοινωνικό και ανθρωπογεωγραφικό πλαίσιο που αναπτύσσεται. Όσον αφορά τις πρώτες ύλες δεν παρουσιάζεται καμία απολύτως ανάγκη μιας και στο νησί βρίσκονται όλες αυτές οι οποίες χρειάζονται (πετρώματα, κονίες κλπ.). Όλα αυτά τα στοιχεία ενισχύουν την άποψη για τη λειτουργία τοπικών εργαστηρίων, τα οποία είχαν επαφές με τα υπόλοιπα κέντρα δημιουργίας αλλά διατηρούσαν την δική τους τεχνολογία και την τοπική ταυτότητα όσον αφορά την ανάπτυξη του στρώματος ψηφοθέτησης (θεματολογία)
description: In this research work was an attempt to determine the manufacturing technology and realize the state of conservation and restoration of floor mosaics. This work has basically three levels of research which both individually and combined with each other will help us to have results and more precise conclusions. The first level is related to the chemical analysis which aimed to give information about the elemental and mineralogical composition of rocks, the identification of them and their relation with the primary rock, the transportation geographically through the time and at the same time to extract information connecting with the physical, mechanical and chemical properties. The second field was related to the chemical analysis of mortars, which were used in all the mosaics construction layers, throughout the studied period having as target the collection information concerning the creation and construction technology. The third research field was concerned to the construction technology, the tessellation layer construction, the development of thematic and geometric representations through the time and the study of all parameters affecting on the mosaic evolution. The combination of this information will help to arise some new questions concerning this archaeological field. All the experimental conclusions establish the basis for the research concerning the floor mosaics of Cyprus. The creation of this database with the results of chemical analysis, on the mortar and stones will be a key element in the investigation of all specialties that will deal with this subject. The color database combined with visual observation for identification of tesserae separately and rock paintings are the key of conservation providing all the information they need to choose the right way maintenance and preservation of rock. The mortar cards and the table for determining the porosity contribute to choose the appropriate type and the specific features (porosity, hardness, etc.). of mortar maintenance. The floor mosaics of Cyprus recorded a tradition which has its roots in the arrival of this technology on the island, from the Hellenistic period. The laboratories know the technology and get informed in the subjects that appear in each period always according to the ideal-political, human geography and social framework developed. As far as the raw materials are concerned there is no absolute need for since in the island are all those in need (rock, cement, etc.). All these data enforce the argument for the operation of local workshops, who had contacts with other centers of creation of mosaics keeping, at the same time, their own technology and local identity in the development of the layer tessellation (subjects)