Εφαρμογή δεικτών βιοπαρακολούθησης βιοκοινοτήτων του κινητού υποστρώματος της υποπαραλιακής ζώνης σε πλωτά συστήματα
Creators: name: Σκουλαρίκου, Μαρία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Δείκτες βιοπαρακολούθησης
Κινητό υπόστρωμα
Πλωτά συστήματα
Biotic indices
Soft substrata
Small harbors

description: Η παρούσα εργασία αφορά στη διερεύνηση της πιθανής επιβάρυνσης της παράκτιας ζώνης από την εγκατάσταση πλωτών λιμενικών κατασκευών. Προκειμένου να διαπιστωθεί το κατά πόσο αποτελούν τεχνικά έργα φιλικά προς το περιβάλλον, εξετάστηκε η δομή των μακροασπόνδυλων που διαβιούν στις βενθικές βιοκοινότητες του κινητού υποστρώματος σε θέσεις εσωτερικά και εξωτερικά των πλωτών κατασκευών. Συγκεκριμένα μελετήθηκαν οι βενθικές βιοκοινότητες κινητού υποστρώματος της υποπαραλιακής ζώνης των λιμενολεκανών Καλαμαριάς, Ν. Μαρμαρά και Πυργαδικίων σε δύο θέσεις, εσωτερικά των πλωτών λιμενικών κατασκευών και εξωτερικά αυτών, και σε τρεις χρονικές περιόδους (άνοιξη 2009, φθινόπωρο 2009 και άνοιξη 2010). Οι τρεις λιμενολεκάνες βρίσκονται στην ίδια βιογεωγραφική ζώνη και έχουν γενικά παρόμοια χαρακτηριστικά ως προς τις φυσικές και χημικές παραμέτρους της υδάτινης στήλης χωρίς ακραίες τιμές, αλλά δέχονται σε διαφορετικό βαθμό την επίδραση της οργανικής ρύπανσης. Οι βιοκοινότητες των τριών λιμενολεκανών εμφάνισαν έντονες διαφοροποιήσεις ως προς την αφθονία, την ποικιλότητα και τα κυρίαρχα είδη που καταγράφηκαν, που φάνηκαν να σχετίζονται με τα κοκκομετρικά χαρακτηριστικά του ιζήματος και την περιεκτικότητα του σε οργανικό υλικό. Χρησιμοποιήθηκαν δύο βιοτικοί δείκτες για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας των υδάτων των λιμενολεκανών (ΒΕΝΤΙΧ, ΒΟΡΑ) που τροποποιήθηκαν όμως κατάλληλα, κυρίως ως προς την κατάταξη των ειδών με βάση την απόκρισή τους στη ρύπανση. Έχοντας ως στόχο τη δημιουργία ενός χρήσιμου και αξιόπιστου εργαλείου που συγχρόνως να περιορίζει την ταξινομική προσπάθεια, εφαρμόστηκαν δύο εναλλακτικές προσεγγίσεις. Η πρώτη αφορά στη χρήση μόνο των κυρίαρχων ειδών και η δεύτερη στην αξιοποίηση μόνο της ταξινομικής ομάδας των Peracarida. Τα αποτελέσματα των δεικτών/εφαρμογών παρουσιάζουν αρκετές αποκλίσεις, ενώ καλύτερα φαίνεται να αποκρίνεται ο τροποποιημένος δείκτης ΒΟΡΑ και η εφαρμογή της αναλογία των ανθεκτικών / ευαίσθητων Peracarida, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η μικρή αφθονία των τάξα που συμμετέχουν στον υπολογισμό των δεικτών, πιθανόν επηρεάζει την αποτελεσματικότητα τους.
description: The present study examines the potential environmental impact of installing floating constructions (pontoons/ docks) in small harbors in the coastal zone. The structure of infralittoral, soft-substrata, benthic macrofauna was analyzed to determine whether these technical constructions are environmental – friendly. Specifically, the benthic communities of three ports, Kalamaria, New Marmara and Pirgadikia, were studied at two positions (internal and external the floating pontoons) and during three different time periods (spring 2009, autumn 2009 and spring 2010). The three ports are in the same biogeographical zone and generally have similar characteristics in terms of physical and chemical parameters of the water column without outliers, but each one is impacted of organic pollution to different extents. Between ports benthic communities exhibited strong variations in abundance, diversity and dominant species, which seemed to be related to the granulometric characteristics of the sediments and their organic matter’ content. Examining each port separately, severe spatio-temporal differences were also detected. Two biotic indices (BENTIX, BOPA) were used for the assessment of ecological quality, but with various modifications, which are based mainly on the classification of species according to their response to pollution. As the main objective was the creation of a useful and reliable tool that limits the taxonomic effort, two alternative approaches were applied. The first one used only the dominant species and the second used only the taxon of Peracarida. The results of modified indices showed several discrepancies. The modified BOPA index and the Peracarida ratio gave the best results although, in some cases, the low abundance of the involved taxa may have affected their reliability .