Προσεγγίζοντας τον δημόσιο χώρο της σύγχρονης πόλης: Η δικαιοκρατική και δημοκρατική λειτουργία του δημόσιου αστικού χώρου
Creators: name: Τόδη, Νεκταρία-Μαρία Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Δημόσιος χώρος
Συνταγματικά δικαιώματα
Δημοκρατική αρχή
Public space
Constitutional rights
Democracy

description: Παρά τις τραγικές για το σύνολο της ανθρωπότητας συνέπειές της, η πανδημία του κορωνοϊού COVID-19, υπήρξε το εφαλτήριο λάκτισμα επαναπροσδιορισμού και επανανοηματοδότησης αγαθών και αξιών της καθημερινότητας. Στα εν λόγω αγαθά συγκαταλέγεται και ο δημόσιος χώρος. Αναλυτικότερα, προκειμένου περί αναχαίτισης της διάδοσης του κορωνοϊού COVID-19, ελήφθησαν μέτρα περιοριστικά –αν όχι απαγορευτικά– της κυκλοφορίας, η οποία κατεξοχήν πραγματώνεται εντός του δημόσιου αστικού χώρου. Ως εκ τούτου, η θέση σε ισχύ των εν λόγω μέτρων αναπόφευκτα οδήγησε στην απόσυρση των πολιτών από αυτόν, ο οποίος παρέμεινε κενός, άδειος. Τούτη η αποστέρηση από τον δημόσιο χώρο, ωστόσο, είχε και μια άλλη συνέπεια• αναγνωρίζοντας πως τούτος είναι το ασφαλέστερο μέρος για την κοινωνική συναναστροφή κατά την πανδημική συνθήκη, οι πολίτες –ενίοτε παρά τις ισχύουσες απαγορεύσεις– τον αξιοποίησαν ως τόπο συνάντησης, επικοινωνίας και κοινωνικοποίησης, ξεπερνώντας, μάλιστα, τις αγκυλώσεις της προ της πανδημίας συγκυρίας, που αντιμετώπιζαν τον δημόσιο χώρο κυρίως ως χώρο κατ’ αποκλειστικότητα κυκλοφορίας και μετακίνησης. Ώστε τελικά, κατά μία έννοια, η πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 έστρεψε το βλέμμα στον δημόσιο χώρο της πόλης. Σε αυτά τα πλαίσια, η πανδημία «έστρεψε το βλέμμα» του παρόντος ερευνητικού πονήματος στον δημόσιο αστικό χώρο. Συγκεκριμένα, τούτο αφορμάται από την ανάδειξη του δημόσιου χώρου εντός της πανδημίας ως χώρου «απαγορευμένου» και ελκυστικού ταυτοχρόνως και αποπειράται να σκιαγραφήσει τον δημόσιο χώρο της σύγχρονης πόλης από μια συνταγματικής υφής σκοπιά, σταχυολογώντας ιδίως τα θεμελιώδη γνωρίσματά του, τα οποία τον καθιστούν τον μέγιστο δικαιωματικό και δημοκρατικό τόπο της πόλης. Προκειμένου να επιτύχει τούτο, χωρίζεται σε δύο μέρη, το πρώτο εκ των οποίων αφορά στην ψηλάφηση των φυσιογνωμικών στοιχείων του δημόσιου αστικού χώρου, ενώ το δεύτερο φιλοδοξεί να αναδείξει τη δικαιοκρατική και δημοκρατική λειτουργία του. Το παρόν ερευνητικό πόνημα καταλήγει, τελικά, στην ανάγκη θέσπισης ενός δικαιώματος στον δημόσιο χώρο, λαμβάνοντας υπόψιν πως δίχως αυτόν Δημοκρατία και σειρά θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν υφίστανται
description: Despite its tragic consequences for the whole of humanity, the pandemic of the coronavirus COVID-19 was the starting point for rethinking and redefining the goods and values of everyday life. These goods include public space. In particular, in order to prevent the transmission of the COVID-19 virus, measures have been taken to restrict -if not prohibit– the freedom of movement, which takes place mainly in public urban areas. Consequently, the entry into force of these measures inevitably led to the withdrawal of citizens from the public space, which remained unoccupied and deserted. However, this withdrawal from the public space had another consequence: recognizing that this was the safest place for social interaction during the pandemic, citizens –sometimes despite the prohibitions in force– used it as a place for meeting, communication and socialization, overcoming the limiting perceptions of the pre-pandemic situation, which considered public space mainly just as a place of traffic and movement. Thus, in a sense, the pandemic of the COVID-19 has finally turned the spotlight on the public space of the city. In this context, the pandemic turned the attention of this research dissertation to the public urban space. Specifically, the present dissertation is motivated by the emergence of public space during the pandemic as a space that is both “forbidden” and attractive at the same time, and attempts to outline the public space of the contemporary city from a constitutional perspective, in particular by gleaning its fundamental features that make it the city's most rightful and democratic place. In order to achieve this, the dissertation is divided into two parts, the first of which is concerned with the physiognomic characteristics of the public urban space, while the second aims to highlight its constitutional and democratic function. Finally, the present research dissertation concludes on the need to establish a right to public space, by considering that democracy and a number of fundamental rights would not survive and function without such a space