Κεραμικά ευρήματα από την τράπεζα της Γκόνας (πρώιμη εποχή σιδήρου):
Creators: name: Πάτης, Δημήτριος Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Γκόνα
Γεωμετρική κεραμική
Ευβοϊκή κεραμική
Gona
Geometric pottery
Euboean pottery

description: Ο αρχαίος οικισμός γνωστός με την επωνυμία «Τούμπα Γκόνα» είναι μία από τις προϊστορικές θέσεις της Μακεδονίας που ερεύνησε η γαλλική αρχαιολογική αποστολή της Στρατιάς της Ανατολής, με επικεφαλής τον L. Rey, στη διάρκεια των ετών 1916-1917. Έναν αιώνα σχεδόν αργότερα, το έτος 2002, δόθηκε η ευκαιρία για τη διεξαγωγή της δεύτερης ανασκαφικής έρευνας στη συγκεκριμένη θέση, αυτή τη φορά υπό την αιγίδα της ΙΣΤ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης. Αφορμή της ανασκαφικής έρευνας ήταν η διαπλάτυνση του δρόμου που οδηγεί στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης. Ο οικισμός της Γκόνας βρίσκεται στα ΝΑ της Θεσσαλονίκης, κοντά στο αεροδρόμιο ‘Μακεδονία’. Απέχει περίπου 1,5 χλμ. από την ακτογραμμή του Θερμαϊκού. Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η μελέτη μέρους της κεραμικής που βρέθηκε στις πρόσφατες αυτές αρχαιολογικές έρευνες. Εξετάζονται ορισμένες μόνο κατηγορίες ντόπιας χειροποίητης κεραμικής. Το μεγαλύτερο τμήμα της εργασίας καταλαμβάνει η εξέταση της τροχήλατης γραπτής κεραμικής, εισαγμένης και ντόπιας, που χρονολογείται κυρίως στα πρωτογεωμετρικά, υποπρωτογεωμετρικά και γεωμετρικά χρόνια (περ. 11ος – 8ος αι. π.Χ.). Σημαντική είναι η παρουσία των εισαγμένων αγγείων στον οικισμό. Τα περισσότερα από αυτά αποδίδονται σε ευβοϊκά κεραμικά εργαστήρια, ένα τουλάχιστον θραύσμα είναι πιθανό να προέρχεται από τη Θεσσαλία και δύο από την περιοχή του ΒΑ Αιγαίου. Σημαντική είναι επίσης η παρουσία στον οικισμό εισαγμένων ευβοϊκών αγγείων και εγχώριας κεραμικής «ευβοϊκού τύπου» κατά τον 8ο αι. π.Χ. Παρόμοια τάση επικρατεί και σε άλλες θέσεις του Θερμαϊκού κόλπου και των ακτών της Χαλκιδικής, στοιχείο που αναμφισβήτητα φανερώνει την έντονη παρουσία των Ευβοέων κατά τον 8ο αι. στον χώρο του βόρειου Αιγαίου. Το μεγαλύτερο μέρος της κεραμικής που μελετήθηκε χρονολογείται στον 8ο αι. π.Χ., ενώ εντοπίστηκαν και κάποια θραύσματα αγγείων που χρονολογούνται στον 9ο αιώνα. Λιγότερα είναι τα όστρακα που χρονολογούνται στον 10ο και τον 11ο αι. π.Χ. Στο εξεταζόμενο υλικό παρατίθενται και λίγα θραύσματα γραπτών αγγείων των μυκηναϊκών χρόνων και γίνεται αναφορά σχετικά με τις επαφές των ντόπιων με κατοίκους νοτιότερων περιοχών της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας κατά τη διάρκεια των χρόνων της Πρώιμης Εποχής Σιδήρου. Αναφορικά με τη διάρκεια ζωής του οικισμού, αξίζει να σημειωθεί ότι εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά λείψανα, κεραμική και νομίσματα που μαρτυρούν την ύπαρξη ζωής στον οικισμό και μετά την ίδρυση της Θεσσαλονίκης από τον Κάσσανδρο.
description: The ancient settlement known as “Toumba Gona” is one of the prehistoric sites of Macedonia, that was investigated by the archaeological expedition of the french army during WWI, at the years 1916-1917, under the administration of L. Rey. Almost one century later, at the year 2002, the Greek Archaeological Service had the chance to investigate secondly this important site. The investigation was carried out by the 16th Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities and focused on the site of the table, i.e. the settlement of the historical period which developed against the south side of the Bronze Age mound after the latter had been abandoned. The occasion of the archaeological research was the public works in order to widen the road, which directed to Thessaloniki’s airport. Gona is located at the south-east of Thessaloniki, near Thessaloniki’s “Macedonia” airport. The settlement is nearly in the distance of 1,5klm from the coastline of Thermaic gulf. The subject of this work is the study part of the pottery which found during the recent archaeological research, between October 2002 and April 2003. This study examines only a few categories of the local hand-made pottery. The main part possess the examination of the wheel-made painted pottery, imported and local, which is dated mostly in the protogeometric, sub-protogeometric and geometric ages (about 11th – 8th c. BC). The presence of imported wares in the settlement is noteworthy. Most of them are products which derived from euboean pottery workshops, one fragment at least perhaps coming from Thessaly and two from the area of the north-east Aegean. Additionally, during 8th c. BC the presence of imported euboean pottery and local painted pottery that imitates the euboean ware is significant. A similar tendency can be found in many coastal sites that located in Thermaic gulf and Chalkidiki. This element certainly demonstrates the intense euboean presence during 8th c. BC in the region of the northern Aegean. The most part of the pottery that was studied is dated in the 9th and mostly in the 8th c. BC. There are also a few pottery fragments which are dated in the 11th and 10th c. BC. In the ceramic material are included too some decorated sherds of the Mycenaean Age. In addition, the noteworthy matter about the contacts of the natives with inhabitants coming from other regions, during the Early Iron Age, especially from the southern Greece, is under discussion. Lastly, about the duration of the settlement’s lifetime, it is to be noted that there have been located architectural remains, pottery finds and coins which bear witness to the duration of the settlement’s life after Thessaloniki’s founding by Cassandrus.