Θεολογική υποδομή της παιδαγωγικής σκέψης του Αγίου Νεκταρίου:
Creators: name: Κεχρή, Σωτηρία Στάυρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011

description: Ο Άγιος Νεκτάριος, Επίσκοπος Πενταπόλεως Λιβύης , είναι σύγχρονος Άγιος της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας. Γεννήθηκε το 1846 στη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης, υπήρξε λαοφιλής ιεράρχης, παιδαγωγός, διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής των Αθηνών και ιδρυτής της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος στην Αίγινα. Εκοιμήθη το 1920 στην Αθήνα και έχει οριστεί «Προστάτης όλων των Εκκλησιαστικών Σχολείων και Σχολών της Ελλάδος». Η εργασία μας συγκροτείται από τρία κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αποτελεί σκιαγράφημα των κύριων πτυχών της περί ανθρώπου διδασκαλίας του Αγίου Νεκταρίου. Πρόκειται για μια ευσύνοπτη παρουσίαση της καταγωγής, αθανασίας και δυνάμεων της ψυχής. Ακολούθως, του απαραβίαστου του αυτεξουσίου, ως του προεξάρχοντος προολκέα για τη σωτηρία και τέλος, της περί φαντασίας, τελειοποιητικής και ρεμβώδους πτυχής της διδασκαλίας του. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα θεολογικά θεμέλια πάνω στα οποία βασίζεται η παιδαγωγική του σκέψη. Ως εναρκτήριο και ακροτελεύτιο σημείο της δημιουργικής του διδασκαλίας φανερώνεται αρχικά, η εξατομικευμένη ποιμαντική, το τρίπτυχο : πρόληψη-θεραπεία-εξατομίκευση με τις αρχές ακρίβειας και οικονομίας και διά της τηρήσεως των εντολών, το χάρισμα της ελευθερίας. Επιπροσθέτως, τα παιδαγωγικά όργανα της διδασκαλίας του, μέσα από τις Επιστολές προς τις μοναχές της Αίγινας και το έργο του στη Ριζάρειο Σχολή. Παράλληλα, η βάση της παιδαγωγικής του σκέψης στηρίζεται και σε ένα τρίτο θεμέλιο, την περί των αιρετικών δογματική του διδασκαλία, με τη ανεξιθρησκεία και την ανοχή ως παιδαγωγικά μέσα. Οι βαθειές παιδαγωγικές γνώσεις και ο παραδειγματικός ζήλος του Αγίου Νεκταρίου για την παιδεία, φανερώνονται με ενάργεια στις ειδικές θρησκευτικοπαιδευτικές καταθέσεις των τριών μείζονων συγγραφών του, τις οποίες παρουσιάζουμε στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο του παρόντος εγχειρήματος. Αρχικά, η συνύπαρξη ευσεβούς παιδείας και μουσοτραφούς θρησκείας και η αναγκαιότητα θρησκευτικής και διανοητικής μόρφωσης των μητέρων παρουσιάζονται καταλυτικά για την ηθική διαμόρφωση του παιδιού και του ανθρώπου γενικότερα. Ακολούθως, η γνήσια χριστιανική μόρφωση και ανάπλαση των εφήβων με τη βοήθεια της αυτογνωσίας και της μεσότητας, συντελεί στη συγκρότηση ικανών πολιτών και αποτρέπει την ηθική αποπλάνηση που οδηγεί, εκτός των άλλων, και στην αυτοχειρία. Εν κατακλείδι, ο Άγιος Νεκτάριος εξαίρει την ελληνοκεντρικότητα σε κοινή τροχιά με τη θεανθρωποκεντρικότητα του Ευαγγελικού μηνύματος και διδάσκει τη σύνδεση αγιότητας και παιδείας που αυτή συνθέτει τον Ορθόδοξο Ελληνοχριστιανισμό.
description: Saint Nectarios, who was consecrated Bishop of Pentapolis in Libya, is a contemporary saint of the One, Holy, Catholic and Apostolic Church. Born in 1846 in Selybria, in the east of Thrace, he was a hierarch beloved by the people, an educator, a director of the Rizario Ecclesiastic Faculty in Athens, and a founder of the Holy Trinity Monastery in Aegina. He reposed in the Lord, in Athens, in 1920, and he is now recognized as ‘Protector of all the Ecclesiastic Schools and Faculties of Greece’. The thesis constitutes of three chapters. The first chapter forms an outline of the most significant aspects in Saint Nectarios’ teaching, concerning man. The teaching in question is a concise presentation of the origin, immortality and powers of the psyche. Additionally, there is the presentation of the inviolable and the independent as an excellent leverage for salvation. And finally, there is the exposition of the perfecting and thoughtful aspect of his teaching concerning the imagination. The second chapter presents the theological foundations upon which his pedagogical thinking is based. The most substantial points of his creative instruction are considered to be firstly, the individualized pastoral theology, the triptych of prevention-remedy-individuation, combined with principles of accuracy and administration through the preservation of commandments, the gift of freedom. Furthermore, the pedagogical means of his instruction are mentioned, as they appear in his Letters towards nuns in Aegina, and in his accomplishments at the Rizario Faculty. Moreover, the basis of his pedagogical thinking is supported by a third foundation, which is his doctrinal teaching about the tolerance of heresy, as a pedagogical medium. The profound pedagogical knowledge and the exemplary ardor of Saint Nectarios for education can be clearly discerned in his three major religious and educational literary writings, which appear in the third and final chapter of the present undertaking. Initially, the coexistence of pious education and cultured religion and the necessity for a religious and intellectual education of mothers is demonstrated as imperative for the moral formation of the child and of the person in general. In addition, the genuine Christian education and reformation of adolescents, with the assistance of both self-knowledge and directness, contributes to the formation of capable citizens and prevents the moral misleading which leads even to the act of suicide. In conclusion, Saint Nectarios exalts the Greek centrality which shares a common orbit with the theanthropic centrality of the Evangelical message and teaches the connection of holiness and education, a connection which can be ultimately perceived in the structure of the Orthodox Greek Christianity.