Οι τεχνικές του κωμικού στη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη
Creators: name: Μαρινοπούλου, Ιωάννα Σεραφείμ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Αριστοφάνης
Λυσιστράτη
Κωμικό
Παρωδία
Aristophanes
Lysistrate
Comic
Parody

description: Ο Αριστοφάνης, ο ευφυέστερος κωμικός ποιητής της αρχαιότητας, αξιοποιεί σε ύψιστο βαθμό όλα το κωμικό οπλοστάσιο, με στόχο ένα πηγαίο και ανεξάντλητο γέλιο, χωρίς να παραβλέπει και την άλλη όψη της αποστολής του, την ηθικοδιδακτική. Δίνει στα ποιητικά του δημιουργήματα έναν πολυσχιδή χαρακτήρα ντύνοντας μια βαθιά ουσία με ένα αστείο ένδυμα. Ο Αριστοφάνης, προκειμένου να δημιουργήσει το κωμικό, που γεννιέται μέσα από την αντίθεση κανονικό-μη κανονικό ή από τη διάψευση μιας προσδοκίας και απαιτεί ξάφνιασμα, επικαιρότητα και πρωτοτυπία, εκμεταλλεύεται το κωμικό των καταστάσεων, των χαρακτήρων, των λέξεων και της σκηνικής παρουσίας. Την ίδια μέθοδο ακολουθεί και στη Λυσιστράτη, όπου οι γυναίκες καταφεύγουν σε ένα ευφάνταστο εύρημα, την ερωτική αποχή, ώστε να επιτύχουν την πολυπόθητη ειρήνη. Έτσι, με αξιοθαύμαστη ευρηματικότητα χτίζονται κωμικές καταστάσεις, όπως η ανατροπή της φυσικής τάξης με την υπερίσχυση των γυναικών εναντίον των αντρών, η προσπάθεια του Πρόβουλου να ερμηνεύσει τις πράξεις των γυναικών, οι κωμικοτραγικές προσπάθειες σύλληψης της Λυσιστράτης από τους Σκύθες αστυνομικούς κ.α. Σε αυτά έρχεται να προστεθεί το μωσαϊκό των χαρακτήρων, με προεξάρχουσα τη Λυσιστράτη, τη δυναμική, ηγετική, αλλά και πονηρή ηρωίδα, που με συντρόφισσες τη Λαμπιτώ, τη Σπαρτιάτισσα σύμμαχο, την Καλονίκη και τη Μυρρίνη, τις τυπικές εκπροσώπους του φύλου τους και όλο τον υπόλοιπο γυναικείο πληθυσμό, νέο και ηλικιωμένο, θα εξευτελίσουν τον Πρόβουλο, τον αντιπαθή φαλλοκράτη, τον Κινησία, τον απεγνωσμένο σύζυγο, τους έτοιμους για συνθηκολόγηση πρέσβεις και τον χορό των Γερόντων, που μισεί τις γυναίκες, αλλά θα αναγκαστεί και αυτός σε συμφιλίωση. Και όλα αυτά εμφανίζονται μπροστά στον θεατή με τη βοήθεια της λέξεως, που άλλοτε εκφράζει και άλλοτε δημιουργεί το κωμικό. Ο Αριστοφάνης και εδώ παρουσιάζεται πληθωρικός καταφεύγοντας πότε στην παρωδία και την ειρωνεία, πότε στην αισχρολογία και τους υπαινιγμούς, πότε στη συνειδητή επιλογή ονομάτων, λέξεων και σχημάτων λόγου, πότε στο προσωπικό σκώμμα και στο σχήμα παρά προσδοκίαν και πότε στη χρήση ιδιωματικού λόγου. Ωστόσο, επειδή πρόκειται για θεατρική παράσταση, επιμελείται και τον σκηνικό χώρο με κατάλληλους σκηνοθετικούς και κινησιολογικούς χειρισμούς, με παρουσίαση αντικειμένων-συμβόλων και κωμικά ενδεδυμένων υποκριτών. Συνεπώς, η παρακαταθήκη μας είναι ένα άρτιο δομικά και πλούσιο σε πνευματικά ερεθίσματα κωμικό δημιούργημα.
description: Aristophanes, the wittiest comic poet of the ancient world, uses all the comic 'weapons', in order to achieve a spontaneous laughter, without overlooking his moral and paedagogic mission. His plays have a sophisticated character because of the special combination of serious gist with amusing 'clothes'. Aristophanes creates comic situations, comic characters, comic words and comic props, and offers amusement to his audience. He follows the same methods in Lysistrata, where the women decide a sex strike, so that to achieve the desirable peace.So, an admirable imagination 'builds' the comic situations, i.e. the inversal of order, as the women win the men, the effort of Proboulos to explain women's actions, the comic and the same time tragic attempts of Skythes policemen to arrest Lysistrata and so on. The mosaic of characters is as well significant. Lysistrata, a leader and dynamic, but also a crafty personality, with Lampito, the Spartan ally, Kalonike and Myrrhine, the representatives of their sex, and all the women, young and old, humiliate Proboulos, the antipathetic misogynist, Kinesias, the desperate husband, the ambassadors who are willing to surrender under conditions and the Chorus of old men, who hates the women, but he will be forced to be reconciled with them. All these need the λέξις, the speech, in order to appear on the stage. Parody, irony, aeschrologia, allusions, metaphors, puns, personal attacks, παρά προσδοκίαν jokes and idioms are the means of great amusement. However, because he cares for the performance, he presents actors dressed in exaggerated and funny costumes, symbolic objects and amusing movements, so that to achieve a plethoric stage production. Therefore, our heritage is a real comic masterpiece.