Η έννοια της πραγμοποίησης στη φιλοσοφία του Georg Lukacs:
Creators: name: Καρκαντού, Ξανθίππη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Πραγμοποίηση
Αστική σκέψη
Προλεταριάτο
Reification
Bourgeois thought
Proletariat

description: Στο δοκίμιο «Η πραγμοποίηση και η συνείδηση του προλεταριάτου» που συμπεριλαμβάνεται στο έργο «Ιστορία και ταξική συνείδηση» ο Lukacs περιγράφει την έννοια της πραγμοποίησης ως το φαινόμενο που, μολονότι εκκινεί από την οικονομική βάση, εντούτοις εκτείνεται σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής, καθορίζει τις σχέσεις των ανθρώπων με τα πράγματα, τον εαυτό τους και τους άλλους και εν τέλει διαπερνά ολόκληρη τη σύγχρονη αστική κοινωνία. Η ανάλυση της ειδικής αυτής έννοιας, που αποτελεί ιστορική στιγμή της αλλοτριωμένης εργασίας μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής, εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης κοινωνικής θεωρίας και μιας φιλοσοφίας της πράξης, που στόχο έχει να αναλύσει και να ερμηνεύσει την παρούσα κατάσταση αλλά και να προσεγγίσει, μέσω αυτής της κατανόησης, την προοπτική της επαναστατικής αλλαγής. Το ως άνω δοκίμιο εκτείνεται σε τρία μέρη: στο πρώτο μέρος ο Lukacs αναλύει την έννοια της πραγμοποίησης που επιτελείται διά μέσου της μετατροπής της εργασίας σε αφηρημένη εργασία καθώς και της κυριαρχίας της εμπορευματικής δομής σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Η αλλοτρίωση της εργασίας, η οποία αποτελεί την κυριότερη μορφή εξαντικειμένισης της ανθρώπινης δραστηριότητας, συνδέεται άρρηκτα με το σύστημα παραγωγής. Στο δεύτερο μέρος του δοκιμίου «Η πραγμοποίηση και η συνείδηση του προλεταριάτου» και στο πλαίσιο της ολιστικής μεθοδολογικής και αναλυτικής προσέγγισης της αστικής κοινωνίας ο Lukacs συζητά τις αντινομίες και τα εσωτερικά όρια της κλασικής φιλοσοφίας του γερμανικού ιδεαλισμού. Ο Lukacs αποδέχεται τη γερμανική κριτική σκέψη ως τη σκέψη που έθεσε καίρια και τολμηρά ερωτήματα και δοκίμασε με αυτά τα όριά της. Ωστόσο, η σκέψη αυτή είναι πραγμοποιημένη σκέψη και φορέας της είναι η αστική διανόηση. Η γερμανική κλασσική φιλοσοφία είναι, λοιπόν, μια πραγμοποιημένη αστική φιλοσοφία. Η ανασυγκρότηση που επιχειρείται εδώ γίνεται υπό μαρξιστική προοπτική με στόχο η συνειδητοποίηση των αντινομιών της αστικής σκέψης, που πηγάζουν από τις πραγμοποιημένες δομές, να οδηγήσει στην υπέρβασή τους. Στο τρίτο μέρος του δοκιμίου ο Lukacs εντοπίζει το φορέα της σύζευξης θεωρίας και πράξης στο προλεταριάτο. Το προλεταριάτο αποτελεί το ταυτό υποκείμενο-αντικείμενο της ιστορικό-κοινωνικής διαδικασίας λόγω της ταξικής του θέσης. Το προλεταριάτο βιώνει στον έσχατο βαθμό τη βία και την εκμετάλλευση της κυρίαρχης τάξης και είναι αυτό που περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη τάξη επιθυμεί και απαιτεί την υπέρβασή της. Η συνειδητοποίηση της ταξικής του θέσης και οι αντιφάσεις της αστικής κοινωνίας οδηγούν στην αυτογνωσία του και ωθούν το προλεταριάτο στη ρήξη με την πραγμοποιημένη κατάσταση. Η ρήξη αυτή συντελείται προς την κατεύθυνση της ολότητας και εγγυητής της ολότητας είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα.
description: In his essay on “Reification and the Consciousness of the Proletariat” which is included in the book “History and the Class Consciousness”, Lukacs describes the concept of reification as a phenomenon which, although motivated by the economic base, however, extends to all aspects of social life, defines the relationship between humans and things, themselves and others and ultimately permeates throughout the modern bourgeois society. The analysis of this specific concept, a moment in history of alienated labor within the capitalist production system, is part of a comprehensive social theory and a philosophy of the act, which aims to analyze and interpret the current situation but also to reach out, through this understanding, the prospect of revolutionary change. The above essay extends into three parts: the first part Lukacs discusses the concept of reification done through the transformation of labor into abstract labor and the dominance of commodity structure in all sectors of society. The alienation of labor, which is the main form of reification of the human activity, is inextricably linked to the production system. In the second part of the essay "Reification and the Consciousness of the Proletariat" in the context of holistic methodological and analytical approach to urban society Lukacs discusses the contradictions and internal limits of classical philosophy of German idealism. Lukacs accepts German thinking as the one that raised key questions and tested through them its own limits. However, this is a reified thinking, the operator of the bourgeois intelligentsia. The reconstruction is attempted here under Marxist perspective aimed at the realization of the antinomies of bourgeois thought, stemming from the reified structures lead to overcome them. In the third part of the essay Lukacs identifies the vector coupling theory and praxis of the proletariat. The proletariat is the subject-object identity of the historical-social process because of class position. The proletariat is experiencing the ultimate degree of violence and exploitation of the ruling class and is what more than any other class wants and demands exceeded. Awareness of class position and the contradictions of bourgeois society leads to self-knowledge and push the proletariat to break with the reified state. The rupture that occurs towards wholeness and totality is the guarantor of the Communist Party.