Η έννομη θέση του κληρονόμου με απογραφή Δογματική και δικαιοσυγκριτική συμβολή στο δίκαιο των χωριστών περιουσιών και της ευθύνης του κληρονόμου
Creators: name: Γιουμίδης, Βασίλειος Συμεών
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ευεργέτημα απογραφής
Ευθύνη κληρονόμου
Χωριστές περιουσίες
Beneficium inventarii
Erbenhaftung
Sondervermögen

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η έννομη θέση του κληρονόμου με απογραφή εξεταζόμενη τόσο σε επίπεδο δογματικό όσο και δικαιοσυγκριτικό. Κύριοι άξονες της εργασίας αποτελούν: πρώτον, η θεώρηση του ευεργετήματος της απογραφής, ως μέσου περιορισμού της κατ’ αρχήν απεριόριστης ευθύνης του κληρονόμου, δεύτερον η διερεύνηση της έννομης θέσης του κληρονόμου με απογραφή υπό το πρίσμα της θεματικής χωριστών περιουσιών. Προτάσσεται μια σύντομη δικαιοσυγκριτική επισκόπηση των αλλοδαπών δικαιοταξιών, ως προς την ευθύνη του κληρονόμου και τον περιορισμό της. Αναλύεται η κατ’ αρχήν απεριόριστη ευθύνη του απλού κληρονόμου (έννοια, δικαιολογητικό σκοπός, αντικείμενο-κατηγορίες κληρονομικών υποχρεώσεων). Στη συνέχεια αναπτύσσονται οι προϋποθέσεις αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής, (ουσιαστικές και τυπικές), καθώς και οι κατηγορίες προσώπων που μπορούν να αποδεχτούν με το ευεργέτημα ή αποδέχονται εκ του νόμου με αυτό (Δημόσιο, δικαιοπρακτικά ανίκανοι). Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αναμόρφωση που επήλθε με το Ν. 4786/2021 ως προς την αποδοχή – αποποίηση κληρονομίας από ανήλικους κληρονόμους. Αναπτύσσονται εκτενώς οι συνέπειες αποδοχής με το ευεργέτημα και ειδικότερα, πρώτον ο χωρισμός κληρονομιαίας και ατομικής περιουσίας του κληρονόμου, όπου και ερμηνεύεται ο θεσμός του ευεργετήματος υπό το πρίσμα της προβληματικής των χωριστών περιουσιών. Αναλύεται η προβληματική της λεγόμενης περιουσιακής/ εμπράγματης υποκατάστασης περιουσιακών αντικείμενων και δικαιωμάτων που υπεισέρχονται στη θέση περιουσιακών αντικειμένων ή δικαιωμάτων που εξέρχονται, με στόχο της διατήρησης της περιουσιακής υπόστασης της κληρονομιαίας χωριστής ομάδας δικαίου. Περαιτέρω, τονίζεται η βασική συνέπεια της αποδοχής με το ευεργέτημα, δηλαδή ο κατ’ αντικείμενο περιορισμός της ευθύνης του κληρονόμου, και ερμηνεύεται ο τρόπος, ο χρόνος και το δικονομικό μέσο προβολής της προκείμενης ένστασης. Επίσης, παρατίθενται οι υποχρεώσεις και η ευθύνη του κληρονόμου με απογραφή ως προς την αυστηρά οριοθετημένη διοίκηση της κληρονομιαίας περιουσίας. Ειδική αναφορά δίδεται στην υποχρέωση σύνταξης απογραφής (ουσιαστικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις), και απαντάται το ερώτημα κατά πόσο πρέπει ή μπορεί να περιλαμβάνεται στην έκθεση απογραφής και το παθητικό της κληρονομιαίας περιουσίας. Εκτενής αναφορά γίνεται στο ζήτημα της εκπλήρωσης των κληρονομικών υποχρεώσεων, και ιδίως επί ύπαρξης κληροδοσιών, οπότε και προσεγγίζεται η αρχή του ελληνικού δικαίου [AK 1901 εδ. β’] Nemo liberalis nisi liberatus, υπό το πρίσμα του κληρονόμου με απογραφή, τόσο επί ενοχικών όσο και επί εμπραγμάτων κληροδοσιών. Στην τελευταία ενότητα, αναπτύσσεται το ζήτημα της λήξης του ευεργετήματος, ήτοι των λόγων έκπτωσης με ειδική αναφορά στα δικαιοπρακτικά ανίκανα πρόσωπα, του ενδεχόμενου παραίτησης ρητής ή σιωπηρής, καθώς και της δυνατότητας παραχώρησης της κληρονομίας στους δανειστές. Καταληκτικά, παρατίθενται τα πορίσματα της εργασίας.
description: The main topic of this master thesis is the legal status of the heir’s under the benefit of the inventory liability about the estate debts, examined not only on a dogmatic but also a comparative basis. The main questions of the paper are the following, namely; firstly, the consideration of the benefit of the inventory as a means of limitation of the heir’s unlimited liability for the inheritance debts; secondly the examination of the legal status of the heir by inventory in the light of the issue of separate patrimonies (Sondervermögen). A brief comparative Tour d'horizon of other legal systems about the heir's liability and its limitation is presented. In principle is discussed the unlimited liability of the heir who accepted unconditionally the inheritance (concept, ratio, subject, and classification of inheritance debts). The conditions of acceptance with the benefit of the inventory and the persons entitled to accept the inheritance with the benefit of the inventory are presented. A special reference is made to the reform introduced by Law 4786/2021 regarding the acceptance - renunciation of inheritance by a minor. The consequences of acceptance with the benefit of the inventory are extensively developed and in particular, firstly, the separation of the heir's hereditary and personal patrimony, where the institution of the beneficium Inventarii is interpreted in the light of the problematic of separate patrimonies. The so-called Patrimonial/ Real Subrogation of assets or rights in case of alienation of rights or assets of a separate patrimony (e.g. Inheritance), to preserve the patrimonial status of it, is analysed. Furthermore, we emphasize the main consequence of acceptance with the benefit of the inventory, namely the cum viribus hereditatis limitation of the heir's liability. In addition, we refer to the heir's duties and responsibilities in the administration of the estate. Special reference is made to the duty to draw up an inventory. Emphasis is also given to the question: of whether the estate debts should also be listed in the inventory. Extensive reference is made to the issue of the fulfillment of hereditary debts, and especially in the existence of legacies, in which case the principle of Greek law [Greek Civil Code Art. 1901 2nd passage] Nemo liberalis nisi liberatus is approached in the light of the heir under the benefit of the inventory, both in the case of legatum per damnationem &amp; vindicationem. In the last paragraph, the issue of the termination of the benefit is presented, i.e. the grounds for forfeiture with special reference to persons with legal incapacity, the possibility of waiver of the Beneficium Inventarii [express or tacit], as well as the possibility of surrender the inheritance to creditors. Finally, the conclusions of the study are presented.