Έρευνα για την αναγωγή των πρεμνοφυών δρυοδασών του Ν. Καρδίτσας
Creators: name: Βλάχου, Μυρτώ Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Πρεμνοφυή δρυοδάση
Αναγωγή
Αποθήκευση άνθρακα
Πολυλειτουργικότητα
Coppice oak-forests
Conversion
Carbon storage
Multifunctionality

description: Η σημασία της αναγωγής στα δρυοδάση της Ελλάδας είναι ανυπολόγιστη. Σκοπό της παρούσας έρευνας αποτελεί η διερεύνηση της δυνατότητας αναγωγής των υποβαθμισμένων δρυοδασών, πρεμνοφυούς μορφής, της περιοχής Ν. Καρδίτσας, σε υψηλά σπερμοφυή. Οι επιμέρους στόχοι είναι η ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης των συστάδων Δρυός της περιοχής, ο προσδιορισμός της υποβάθμισης, της δομής και της διάρθρωσής τους, βάσει ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών, η αξιολόγηση του ρόλου τους και η ιεράρχησή τους στην αναγωγική διαδικασία, ώστε να αναχθούν σε πολύτιμα πολυλειτουργικά δάση και τέλος ο προσδιορισμός του δασοκομικού σκοπού, που σε συνδυασμό με την αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης, αλλά και των οικολογικών δυνατοτήτων, θα οδηγήσει στην πρόταση του κατάλληλου μοντέλου αναγωγής τους από την πρεμνοφυή στην υψηλή σπερμοφυή μορφή. Για τη διερεύνηση της δομής λήφθηκαν 43 δειγματοληπτικές επιφάνειες στα δάση Κερασιάς, Μορφοβουνίου, Μεσενικόλα, Καταφυγίου, Λαμπερού και Αγίου Γεωργίου, περιμετρικά της λίμνης Ν. Πλαστήρα. Σε κάθε επιφάνεια μετρήθηκε η στηθιαία διάμετρος κορμού κάθε ατόμου Δρυός (Quercus conferta), το ύψος, το ύψος έναρξης κόμης, κατατάχθηκε κάθε άτομο σε τάξεις ζωτικότητας, ποιότητας κορμού και κοινωνικής εξέλιξης, καταγράφηκε το υψόμετρο, η κλίση εδάφους και η έκθεση. Για τη δημιουργία των προφίλ και των όψεων συστάδων, σε 8 δειγματοληπτικές επιφάνειες μετρήθηκαν επιπλέον oι συντεταγμένες θέσης του κάθε ατόμου και δύο διάμετροι κόμης. Η διάκριση των ποιοτήτων τόπου πραγματοποιήθηκε βάσει σταθμοδεικτικών καμπυλών και της μεθόδου της «τοποδιαδοχής». Για την εκτίμηση της βιομάζας χρησιμοποιήθηκαν αλλομετρικές εξισώσεις. Η διάκριση των κύριων δασικών λειτουργιών και ο καθορισμός κριτηρίων οδήγησε στη χαρτογράφηση των κύριων δασικών κατηγοριών, ανά περιοχή, βάσει των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών. Στις πρεμνοφυείς συστάδες Δρυός, διακρίθηκαν τέσσερις ποιότητες τόπου (I,II,II,IV). Η κατανομή των διαμέτρων των πρεμνοφυών συστάδων, κλάση ηλικίας 20 ετών, σε όλες τις ποιότητες τόπου, βρέθηκε ότι είναι στο μεταβατικό στάδιο από την εκθετική (πολύ νεαρή ηλικία, ανομοιόμορφη δομή) στην κωδωνοειδή καμπύλη (κανονική κατανομή). Η κατανομή των υψών των πρεμνοφυών συστάδων, ηλικίας 20 ετών, υποδηλώνει ότι οι συστάδες είναι μονόροφες, με ελάχιστες κλάσεις ύψους. Η απεικόνιση του προφίλ και της κάτοψης των πρεμνοφυών συστάδων έδειξε ότι η συγκόμωση είναι σύμπυκνη. Η μέση συγκέντρωση άνθρακα στο εκτάριο της ζωντανής ξυλώδους βιομάζας των υπό αναγωγή συστάδων (μέσης ηλικίας 35 ετών) (59 t/ha) είναι σχεδόν διπλάσια συγκριτικά με αυτή των πρεμνοφυών(31 t/ha). Η αντίστοιχη συγκέντρωση ανά άτομο των υπό αναγωγή συστάδων (41 kg/άτομο) βρέθηκε πολλαπλάσια σε σχέση με των πρεμνοφυών (7 kg/άτομο). Η υπέργεια ξυλώδης βιομάζα δεν εμφάνισε σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των τριών αλλομετρικών μοντέλων που χρησιμοποιήθηκαν. Τα ισχυρότερα στατιστικά μοντέλα ήταν αυτά με εξαρτημένη μεταβλητή την υπέργεια ξυλώδη βιομάζα και ανεξάρτητες μεταβλητές τον όγκο και την κυκλική επιφάνεια. Η χωρική απεικόνιση και ανάλυση των δασικών λειτουργιών μπορεί να αποτελέσει τη βάση του δασοκομικού σχεδιασμού. Βάσει των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών χαρτογραφήθηκαν οι κατηγορίες των δασών, ανάλογα με την καθορισθείσα πρωτεύουσα λειτουργία τους. Τα πρεμνοφυή δρυοδάση διαχωρίστηκαν σε προστατευτικά (γενικού προστατευτικού ρόλου-δάση προστασίας υποδομών, παρόχθια με υδρονομική λειτουργία), αισθητικά και παραγωγικά. Η υφιστάμενη κατάσταση των συστάδων και οι κατηγορίες των δασών αποτέλεσαν τη βάση για τη δημιουργία διαχειριστικών σεναρίων και για τον τελικό καθορισμό των μοντέλων διαχειριστικού και δασοκομικού σχεδιασμού. Έτσι, προέκυψαν τρία διαχειριστικά σενάρια.
description: The importance of conversion of oak forests in Greece is immeasurable. The aim of this research is to investigate the conversion capability of degraded coppice oak forests in the region of Karditsa into high forests. The specific objectives are: the meticulous analysis of the current status of oak stands in the region, the identification of their degradation, structure and formation, based on qualitative and quantitative characteristics, the evaluation of their role and their rank in the process of conversion, so that they are converted into valuable multifunctional forests and finally, the identification of the silvicultural purpose, which combined with the evaluation of the current situation and their ecological capabilities, will lead to the proposal of an appropriate model of conversion from coppice management form into high forests. To investigate the structure of the oak stands 43 sample plots were installed in the forests of Kerasia, Morfovouni, Mesenikolas, Katafygio, Lambero and St. Georgios, around Lake Plastira. In each plot, the altitude, slope and aspect were recorded and the breast height diameter, height and the crown base height (CBH) of all the oak trees (Quercus conferta) were measured. Each individual oak tree was classified under the IUFRO ranking system according to their vitality, trunk quality and social development. To create the profiles and views of the oak stands, the coordinates of each oak tree and two perpendicular diameters of their crown were measured additionally, in 8 sample plots. The site quality was evaluated using site index curves and the “toposequence” method. To estimate biomass allometric equations were used. The distinction of the main forest functions and the definition of criteria led to the mapping of the major forest types, by region, with the use of GIS. The coppice managed oak stands were classified in four site qualities (I,II,II,IV). The distribution of the coppice stands’ diameters of the 20 years old age group, in all site qualities, was found to be in transition from the exponential (very young age, uneven structure) to the bell curve (normal distribution). The representation of the profiles and views of the oak stands showed that the canopy cover is dense. The average concentration of carbon per hectare of living woody biomass of the converted stands (mean age = 35 years) (59 t/ha) was estimated to be almost double compared to that of the coppice stands (31 t/ha). The respective concentration per log of the converted stands (41 kg/log) was found to be multiple compared to that of the coppice stands (7 kg/log). The aboveground woody biomass showed no significant variation between the three allometric models that were used. The strongest statistical models were those with the aboveground woody biomass as the dependent variable and the volume and basal area as the independent variables. The spatial representation and analysis of forest functions can constitute the base of forest planning. An effort of mapping the basic forest types according to their appointed primary function was made using GIS. Thus, coppice oak stands were classified as protective (forests of general protective role, forests that protect infrastructure, riparian forests with hydronomic function), aesthetic and productive. The current state of the stands and the forest categories constituted the basis for the creation of management scenarios and the final definition of management models and silvicultural planning.