Σχολική ψυχολογική υποστήριξη για την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης των παιδιών με νοητική καθυστέρηση: ένα πρόγραμμα κοινωνικής συνύπαρξης
Creators: name: Βασιλειάδης, Ηλίας Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Νοητική καθυστέρηση
Κοινωνική ένταξη προγράμματα συνύπαρξης
Κοινωνική αλληλεπίδραση
Αποδοχή μαθητών με νοητική αναπηρία στο σχολείο
Mental retardation
Social integration coexistence programs
Social interaction
Acceptance of students with intellectual disabilities in school

description: Η κοινωνική διάσταση της ένταξης αποτελεί βασική παράμετρο για την ομαλή σχολική φοίτηση των παιδιών με νοητική αναπηρία. Η προώθηση της κοινωνικής ένταξης και η σχολική ψυχολογική υποστήριξη των μαθητών με νοητική καθυστέρηση ενισχύονται με την διεξαγωγή προγραμμάτων κοινωνικής συνύπαρξης που εφαρμόζονται από σχολικούς ψυχολόγους και εκπαιδευτικούς με τη συμμετοχή των συνομήλικων μαθητών στο πλαίσιο του γενικού σχολείου. Στόχος της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της ενίσχυσης της κοινωνικής ένταξης μαθητών με νοητική καθυστέρηση ενός ειδικού δημοτικού σχολείου, μετά από την συμμετοχή τους σε ένα πρόγραμμα κοινωνικής συνύπαρξης. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν τέσσερις μαθητές του ειδικού σχολείου, οι γονείς τους, δεκαοκτώ μαθητές της πρώτης τάξης του συστεγαζόμενου γενικού δημοτικού, πέντε εκπαιδευτικοί (του ειδικού σχολείου και του γενικού σχολείου) καθώς και η λογοθεραπεύτρια του ειδικού σχολείου. Το πρόγραμμα κοινωνικής συνύπαρξης περιελάμβανε τις εξής δράσεις: ομάδα αυτορρύθμισης και συνύπαρξης, ένταξη των παιδιών με αναπηρία στη γειτονιά, ομάδα συνάντησης γονέων καθώς και από κοινού διδασκαλία. Για την συλλογή των δεδομένων επιλέχθηκε η πολυμεθοδολογική προσέγγιση. Συγκεκριμένα, διεξήχθησαν σε δύο φάσεις, πριν και μετά την εφαρμογή του προγράμματος, ημιδομημένες συνεντεύξεις με τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς και τους μαθητές της γενικής τάξης, παρατήρηση με δειγματοληψία χρόνου στον προαύλιο χώρο και στην αίθουσα αυτορρύθμισης καθώς και κοινωνιομετρική εκτίμηση. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν την ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και της αποδοχής των μαθητών με νοητική καθυστέρηση από τους συνομήλικους τους με τυπική ανάπτυξη μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος κοινωνικής συνύπαρξης. Επίσης, επιβεβαιώθηκε η σημασία της σχολικής κουλτούρας ως παράγοντα διαμόρφωσης της κοινωνικής ένταξης των μαθητών με νοητική αναπηρία τόσο στο σχολικό όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντικός κρίθηκε από τους ενήλικους συμμετέχοντες και ο ρόλος της ενεργητικής συμμετοχής των εκπαιδευτικών καθώς και ο κατάλληλος σχεδιασμός και η οργάνωση αυτών των προγραμμάτων.
description: The social dimension of integration is a key parameter for the proper education of children with intellectual disabilities. Promotion of social inclusion and school psychological support for students with mental retardation is strengthened by conducting social coexistence programs implemented by school psychologists and teachers involving peer students in the general school. The aim of this research was to investigate the enhancement of social inclusion of students with intellectual disabilities a special primary school, after their participation in a program of social coexistence. The program involved four students of the special school, their parents, eighteen students of the first grade of the co located primary general school, the special education teacher of the special school, four teachers in first and second grade of the general and the special school speech therapist. The social coexistence program included the following actions: groups of self regulation and coexistence, integration of disabled children in the neighbourhood, parents’ meetings and joint teaching. For the data collection we chose a mixed method approach. More specifically, semi structured interviews with teachers, parents and students in general class, time sampling observation in the school yard and in the self regulation group hall as well as sociometric assessment were conducted in two phases, before program implementation and after completion .The survey results highlighted the enhancement of social interaction and acceptance of students with intellectual disabilities from their peers with typical development after the completion of the social coexistence program. The importance of school culture was also confirmed as a determinant factor of social integration of students with intellectual disabilities both at school and in the wider social context. Moreover, the role of the active participation of teachers as well as of a proper planning and organization of these programs was considered as particularly important by the adults who participated in the program.