Madame Bovary: l’espace conditionné par le regard féminin
Creators: name: Μαυρίδου, Ευαγγελία Ευστάθιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Μαντάμ Μποβαρύ
Αφηγηματικές τεχνικές
Χώρος
Madame Bovary
Narrative techniques
Space

description: Des nombreuses analyses concernant «Madame Bovary» ont été mises en lumière au fil des années. C’est peut-être le roman le plus fameux de Flaubert et grâce à sa technique narrative originelle et sa thématique moderne il attire toujours l’intérêt du lecteur. La présente étude est centrée sur l’intérêt que présente cette technique narrative en combinaison avec le rôle de l’espace pour les personnages féminins du roman et inversement. Les personnages féminins ont un rôle prédominant dans l’espace et l’espace-même les conditionne à son tour, donc, nous soutenons l’existence d’une alliance interactive entre eux. Dans la première partie de la présente analyse, nous présentons le cadre théorique des notions narratologiques qui nous concernent, ayant comme point de repère la fonction de la focalisation interne proposée par Genette et la fonction du psycho-récit et du monologue narrativisé proposés par Cohn. Guidés par leur argumentation, nous tentons d’appliquer ces notions narratologiques sur des scènes précises tirées du roman, afin de faire ressortir l’interaction des femmes et de l’espace. Donc, dans la deuxième partie de notre étude, nous sommes d’abord centrés sur Emma Bovary, l’héroïne principale du roman et nous essayons de démontrer que son regard s’impose à l’espace de façon influençable. Nous avons recours à des extraits où les techniques narratives déjà mentionnées sont bien distinctes, mais nous arrêtons également sur des passages descriptifs. Il y a des cas où on trace la personnification de l’espace, un phénomène qui, combiné avec la technique narrative employée chaque fois, renforce le rôle du lecteur et certains effets de lecture sont portés au jour, caractérisés souvent d’une bipolarité intrigante. De plus, nous présentons l’aspect de la théâtralité dans le roman laquelle révèle la relation d’interdépendance entre Emma et l’espace et permet au lecteur de choisir la manière dont il va percevoir le jeu narratif. Nous nous occupons, par la suite, du regard des autres personnages féminins qui sont présentés dans le roman par rapport à l’espace. A travers des citations plus courtes, nous comprenons que la conduite de ces femmes révèle l’existence d’un certain dialogue avec l’espace, mais leur regard ne sert qu’à souligner la prédominance d’Emma. Une variété d’effets de lecture nous est offerte, rendant le texte flaubertien plus intéressant grâce à la possibilité de sa perception par le lecteur. Finalement, tout au long de la troisième partie de notre démarche, nous tâchons de prouver la non-existence du rapport dialogique entre les personnages masculins du roman et l’espace. Tous les extraits cités sont révélateurs de l’impuissance des hommes de laisser leurs empreintes sur l’espace. Le narrateur dénonce le comportement masculin qui est dicté soit par la lâcheté, soit par la faiblesse, soit par l’indifférence envers la totalité spatiale, réelle et fictive. Par résultat, l’effet de lecture dominant s’accorde à la pitié que le lecteur éprouve vis-à-vis les personnages masculins dont le regard est absolument éclipsé par le regard féminin. Nous espérons que, après avoir présenté une nouvelle prise de position quant aux plusieurs rôles que le regard féminin peut dicter à l’espace dans ce roman de Flaubert, nous avons ajouté une «occurrence culturelle» au dialogue infini que le noyau créatif de «Madame Bovary» favorise sans qu’on n’y puisse repérer ni le début, ni la fin.
description: Μέσα στα χρόνια πολυάριθμες αναλύσεις και τοποθετήσεις πάνω στην «Μαντάμ Μποβαρύ» έχουν δει το φως της μέρας. Το πιο διάσημο ίσως μυθιστόρημα του Φλωμπέρ προσελκύει πάντοτε τον αναγνώστη χάρη στην πρωτότυπη αφηγηματική του τεχνική καθώς και στο σύγχρονο θέμα του. Στην παρούσα ανάλυση, επικεντρωνόμαστε στο ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσιάζει η εν λόγω αφηγηματική τεχνική συνδυασμένη με τον ρόλο που διαδραματίζει ο χώρος σε σχέση με τα θηλυκά πρόσωπα του έργου και αντίστροφα. Οι γυναίκες στο μυθιστόρημα επιδρούν με κυρίαρχο τρόπο στον χώρο κι εκείνος, με την σειρά του, τις καθορίζει σημαντικά. Έτσι, ο ισχυρισμός μας ανάγεται στην ύπαρξη μιας διαδραστικής σχέσης μεταξύ γυναικών και χώρου. Στο πρώτο μέρος της έρευνάς μας, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο των αφηγηματολογικών εννοιών που μας αφορούν. Έχοντας ως σημείο αναφοράς την λειτουργία της εσωτερικής εστίασης που προτείνει ο Ζενέτ, όπως επίσης και την λειτουργία του ψυχο-κειμένου και τον αφηγηματοποιημένου μονολόγου που εισάγει η Κον, αποπειρόμαστε να εφαρμόσουμε αυτές τις έννοιες πάνω σε συγκεκριμένες σκηνές του έργου, με στόχο να αναδείξουμε την διάδραση που συντελείται μεταξύ των γυναικών και του χώρου. Επομένως, στο δεύτερο μέρος του πονήματός μας, εστιάζουμε στην Έμμα Μποβαρύ, την κύρια ηρωίδα του έργου και αυτό που προσπαθούμε ν’ αποδείξουμε είναι ότι το βλέμμα της επιβάλλεται στον χώρο και τον επηρεάζει ποικιλοτρόπως. Ανατρέχουμε σε διάφορα αποσπάσματα όπου οι προαναφερθείσες αφηγηματικές τεχνικές είναι πολύ ξεκάθαρες, αλλά και σε περιγραφικά κείμενα, επίσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το φαινόμενο της προσωποποίησης του χώρου είναι τόσο πασιφανές που, σε συγκερασμό με την παρουσία της εκάστοτε αφηγηματικής τεχνικής, ο ρόλος του αναγνώστη αποκτά μείζονα σημασία και αποκαλύπτει ορισμένα «εφέ ανάγνωσης», μ’ άλλα λόγια ορισμένα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει ο αναγνώστης και τα οποία συχνά έχουν δίσημη ερμηνεία. Επιπλέον, γίνεται λόγος για την θεατρικότητα που ενυπάρχει στο μυθιστόρημα, η οποία, εκτός του ότι συνεισφέρει τα μέγιστα στον φωτισμό της αλληλεπίδρασης μεταξύ Έμμα και χώρου, επιτρέπει στον αναγνώστη να επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα εμπλακεί στον αφηγηματικό παιχνίδι. Στην συνέχεια, γίνεται αναφορά στον τρόπο θέασης του χώρου από πλευράς των υπόλοιπων γυναικείων φωνών στο έργο. Μέσα από σύντομες παραπομπές, συνειδητοποιούμε ότι η συμπεριφορά των άλλων γυναικών δικαιολογεί την ύπαρξη μιας κάποιας διαλογικής σχέσης με τον χώρο, αλλά αποκλειστικό στόχο έχει να υπερτονίσει την κυριαρχία της Έμμα στο χωρικό σύνολο. Για άλλη μια φορά εντοπίζουμε μια ποικιλία από «εφέ ανάγνωσης» τα οποία καθιστούν το κείμενο του Φλωμπέρ πιο ενδιαφέρον, διότι υπογραμμίζουν την δυνατότητα της αντίληψής του από μεριάς του αναγνώστη. Τέλος, καθ’ όλη την έκταση του τρίτου μέρους της έρευνας, ασχολούμαστε με την ανυπαρξία διαλογικής σχέσης ανάμεσα στα αντρικά πρόσωπα του έργου και τον χώρο. Κάθε απόσπασμα που παραπέμπουμε αποκαλύπτει την αδυναμία των αντρών να αφήσουν τα αποτυπώματά τους στον χώρο. Ο αφηγητής αποδοκιμάζει πλήρως την στάση τους, η οποία υπαγορεύεται άλλοτε από δειλία και αδυναμία, άλλοτε από αδιαφορία απέναντι στην χωρική ολότητα, πραγματική ή πλασματική. Κατ’ επέκταση, ο αναγνώστης νιώθει οίκτο απέναντί τους κι αυτό το συναίσθημα οδηγεί το αντρικό βλέμμα να επισκιαστεί πλήρως από το γυναικείο σε συσχετισμό με τον χώρο. Έχοντας παρουσιάσει μια νέα τοποθέτηση όσον αφορά στον πολυδιάστατο χαρακτήρα που ενέχει η γυναικεία θέαση απέναντι στον χώρο σ’ αυτό το μυθιστόρημα του Φλωμπέρ, ελπίζουμε ότι προσθέσαμε ένα «πολιτισμικό λιθαράκι» στον ατέλειωτο διάλογο που ο δημιουργικός πυρήνας της «Μαντάμ Μποβαρύ» ευνοεί, χωρίς να μπορούμε να επισημάνουμε ούτε την αρχή, ούτε το τέλος του.
description: «Madame Bovary» has been discussed and analyzed many times over the years. As a matter of fact, the most famous novel Flaubert has written attracts the reader’s interest thanks to its original narrative technique and its modern theme. This particular analysis is focused on the appealing interest of this narrative technique along with the importance of the exterior space’s role for the heroines of the novel and vice-versa. Those heroines dominate the surrounding space and the space-itself conditions their acts. As a result, we claim the existence of an interactive relation between the novel’s protagonists and the space. First of all, as our analysis begins to unfold, we are based on a theoretical background where the relevant narratologist concepts are presented, starting from the function of the internal focalization proposed by Genette and proceeding to the function of the psycho-text and the narrativised monologue proposed by Cohn. These narratologist concepts are applied on some specific scenes we pulled from the novel in order to reveal the interactive connection traced between heroines and space. In the first part of this research, we are centered in Emma Bovary, the novel’s lead heroine and we attempt to prove that her attitude has an enormous impact on space. We consult specific extracts where the role of the narrative techniques we have already mentioned is really distinct, but we also focus on descriptive passages. In some cases, space is personalized, leading us to figure out that the reader’s role is really important, resulting to some noticeable reading effects which are often characterized by a dual identity. Furthermore, we try to introduce a theatrical concept that emerges from the novel: it highlights the interdependent relevance between Emma and the space and it enables the reader to make up his mind on what way he is going to perceive the narrative play. In the meantime, we refer to the rest of the novel’s heroines and their connection to space. The extracts used here -less than in Emma’s case- are mainly aimed to reveal that this certain relation obtained between the other women and the space ensures Emma’s domination on all spatial elements. A variety of reading effects is offered, making the flaubertian writing more interesting, as it always offers the reader multiple perception possibilities. Finally, the third part of our analysis intends to demonstrate the non-existence of a dialogical relevance between the novel’s heroes and the space. Every scene we used here reveals the incapacity of men to condition space. The narrator denounces their attitude which is occasionally dictated by laxity, weakness or indifference towards the real or fictitious spatial totality. Consequently, the reader gets used to feeling pity for them and their ways are totally shadowed by the women’s ways. After having presented a new point of view concerning the multiple and various roles the female’s perception enhances on space in this Flaubert’s novel, we hope we have added a «cultural occurrence» to the infinite dialogue that the creative core of «Madame Bovary» permits, making it extremely harsh to detect its beginning or its end.