Διερεύνηση Δυνατοτήτων για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση του Υδατικού Συστήματος της λίμνης Βόλβης - Προοπτικές:
Creators: name: Λατινόπουλος, Διονύσιος Σωτηρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών Πόρων
Λεκάνη απορροής
Μοντέλο Διαχείρισης
Integrated Water Resources Management
Lake Catchment
Management model

description: Η εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση των δυνατοτήτων για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων της λεκάνης απορροής της λίμνης Βόλβης και των προοπτικών για την ανταπόκρισή της σε ένα διαχειριστικό πρόγραμμα, ενόψει των προβλημάτων που επιφυλάσσει το μέλλον λόγω αύξησης των αναγκών σε καλής ποιότητας νερό και μείωσης των αποθεμάτων εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Η λίμνη Βόλβη είναι η δεύτερη σε μέγεθος φυσική λίμνη της Ελλάδας, με έκταση 68,6 km2, μέσο βάθος 13,5 m και μικρό σχετικά χρόνο ανανέωσης του νερού. Δεν παρουσιάζει μεγάλη διακύμανση στάθμης, ωστόσο, κατά προηγούμενα χρόνια υπέστη σημαντική πτώση της στάθμης της. Είναι μια λίμνη εύτροφη, μέσου βάθους, μονομικτικού τύπου με θερμική στρωμάτωση κατά τη διάρκειας της θερινής περιόδου. Ολόκληρη η λεκάνη βρίσκεται υπό πολλαπλό καθεστώς προστασίας τόσο από διεθνείς συμβάσεις όσο και από την εθνική νομοθεσία. Η λίμνη και ο υδροβιότοπος έχουν υψηλή αξία (οικονομική, τοποκλιματική, αισθητική κ.α) για τη γύρω περιοχή και αποτελεί πόλο έλξης τουριστών. Η λεκάνη απορροής φιλοξενεί σπάνιο βιολογικό πλούτο. Κύρια ασχολία των κατοίκων της περιοχής είναι η γεωργία και η πλειονότητα των κατοίκων απασχολούνται στον πρωτογενή τομέα. Η πίεση που ασκείται άμεσα στη λίμνη από όλη τη λεκάνη απορροής και ιδίως από τις παραλίμνιες περιοχές είναι υψηλή. Οι απολήψεις και οι αντλήσεις νερού, η μη τήρηση ορθών γεωργοπεριβαλλοντικών πρακτικών, η ύπαρξη σχεδόν αποκλειστικά βόθρων και η μη ύπαρξη επαρκών Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων καθώς και άλλοι παράγοντες ενισχύουν τον κίνδυνο η λίμνη Βόλβη να έχει το μέλλον της γειτονικής της λίμνης Κορώνειας. Με τη χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών για την ανάλυση της πληροφορίας σε επίπεδο υπολεκάνης και υδρολογικών μοντέλων έγινε προσομοίωση του επιφανειακού ισοζυγίου της λίμνης, σε μηνιαίο βήμα, για χρονική περίοδο 23 ετών. Ακολούθησε προσέγγιση μέσω του πλαισίου του Logical Framework Approach. Σε αυτό εντάχθηκαν η πλήρης ολοκληρωμένη ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης με τα μοντέλα SWOT και PEST, η ανάλυση του κεντρικού προβλήματος με δενδρόγραμμα προβλήματος, η επιλογή του βέλτιστου σετ δεικτών για την περιοχή και η ένταξη του σε DPSIR για να καλυφθούν ισότιμα οι πυλώνες της βιωσιμότητας. Τέλος δημιουργήθηκαν προτάσεις για ανάπτυξη, εξοικονόμηση νερού και μακροπρόθεσμη βελτίωση της κατάστασης. Το υδατικό ισοζύγιο της λίμνης βρέθηκε πως ήταν οριακά αρνητικό, όπως και το υδρολογικό ισοζύγιο της λεκάνης. Επίσης, εκτιμήθηκε πως δεν επαρκούν τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη διαχείριση του οικοσυστήματος και των υδατικών πόρων της λεκάνης απορροής, ή για η βελτίωση της ποιοτικής και ποσοτικής κατάστασης της λίμνης, παρά του ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο το «επιτάσσει». Σημειώνεται η υστέρηση από το κράτος στην ολοκλήρωση του διαχειριστικού σχεδίου για το 10ο Υδατικό Διαμέρισμα και μάλλον δεν θα επιτευχτεί ο στόχος της καλής ποιοτικής και ποσοτικής κατάστασης, πριν την προθεσμία του 2015, όπως τίθεται από την Οδηγία 2000/60. Η λίμνη Βόλβη και η λεκάνη απορροής της παρουσιάζουν μια σχετικά σταθερή κατάσταση τα τελευταία χρόνια. Διατηρείται η ελπίδα πως με το κατάλληλο διαχειριστικό πρόγραμμα, η αρνητική πορεία μπορεί να ανατραπεί, δεδομένου ότι η περιοχή δεν βρίσκεται υπό καθεστώς διαχείρισης και δεν έχουν γίνει ακόμη σημαντικές απόπειρες για τη μείωση των εξωτερικών φορτίων θρεπτικών και της έντασης της ανθρωπογενούς πίεσης.
description: This thesis aims to investigate the perspectives of an Integrated Water Resources Management plan of lake Volvi’s aquatic system and its wider catchment area. Lake Volvi is the second largest natural Greek lake. It covers a surface area of 68,6 km2 and has an average depth of 13,5 m. The water retention time is approximately 2,5 years and there is not a large water level fluctuation. During the past years, an important water level decrease was recorded. Volvi is an eutrophic lake, of monomictic stratification type during the summer period. The whole basin is protected by both the national and the international legislation and hosts a great rare and endangered biodiversity. The lake, along with the wetlands, is of high value (economic, climatic, aesthetic etc.) for the surrounding area and attracts a great number of tourists. Agriculture is the main economic activity of the residents; hence, the majority of them is employed in the primer sector. Τhe pressure on the lake is high caused directly by the human activities in the catchment area and especially by those areas that are closer to the lake. The uncontrolled water abstraction, the failure to comply with good agri-environmental practices, the exclusive use of cesspools and the existence of few wastewater treatment plants heighten the lake’s risk to end up, the state of lake Koronia in the future. The surface water balance of the lake was simulated at monthly time step, for a period of 23 years, using Geographical Information Systems and hydrological models for the analysis at a subbasin scale. The management approach became possible through the application of Logical Framework Approach model. This model was enriched with the integrated analysis of the current status, the SWOT and PEST models, a problem tree for the main focal problem and a selection of the most appropriate indexes included in the DPSIR model, in order to cover the pillars of sustainability in an equal manner.The lake’s water balance was found to be slightly negative as the hydrological balance of its basin is. Also, it was estimated that the measures already taken for the water resources and the ecosystem management, the improvement of the water quality and quantity of the basin, were not sufficient, despite the fact that the legislation provides the framework for these. The Greek government has delayed to complete the integrated management plans for the 10th Water District and most probably the 2000/60 Guidance goal (at least good water quality and quantity) will not be reached by the end of 2015. Lake Volvi and its catchment area demonstrate a rather stable situation during the last years. Finally, a set of appropriate measures are discussed, for the development of the area, the reduction of water wastage and the long-term improvement of the situation. There is still a hope that with the appropriate management plan, the negative trend can be reversed, since no significant attempts have been yet made so far to reduce the external nutrient loads and the intensive pressures caused by human activities.