Εφαρμογή των μεθόδων ιατρικής υποβοήθησης στην αναπαραγωγή και βλάβη της σωματικής ακεραιότητας της γυναίκας και του παιδιού που θα γεννηθεί. Ποινική ευθύνη του ιατρού
Creators: name: Ζησιού, Ιωάννα Θωμά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: ιατρική υποβοήθηση στην αναπαρωγή
ποινική ευθύνη
σωματική ακεραιότητα
medically assisted reproduction
criminal liability
physical integrity

description: ιΧωρίς αμφιβολία η παρέμβαση της τεχνολογίας στο «άβατο» της διαδικασίας της αναπαραγωγής, και μάλιστα στο γεγονός της γονιμοποίησης, αποτελεί ασύλληπτο επιστημονικό επίτευγμα. Η τεχνολογία της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ξεκίνησε να αναπτύσσεται σταδιακά και εξελίσσεται ραγδαία σηματοδοτώντας επανάσταση στη βιοϊατρική. Χάρη στην ανάπτυξη των διαφόρων μεθόδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ένας μεγάλος αριθμός υπογόνιμων ζευγαριών μπορεί να έχει βάσιμες ελπίδες ότι είναι δυνατόν πλέον να τεκνοποιήσει και να βιώσει τη χαρά και την ευλογία της πατρότητας και της μητρότητας. Επιπλέον, η ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αποτελεί κορυφαίο ζήτημα της βιοηθικής. Στις προκλήσεις της εξέλιξης αυτού του ιατρικού επιτεύγματος κλήθηκε να ανταποκριθεί η νομική επιστήμη στην Ελλάδα, με τη δημιουργία ενός προστατευτικού νομοθετικού πλαισίου. Η παρέμβαση του έλληνα νομοθέτη υλοποιήθηκε με δύο νόμους: το ν. 3089/2002 (ΦΕΚ Α΄19/23.12.2002) για την «Ιατρική Υποβοήθηση στην Ανθρώπινη Αναπαραγωγή» και το ν. 3305/2005 (ΦΕΚ Α΄17/27.01.2005) για την «Εφαρμογή της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής». Ο ν. 3089/2002, που έχει ήδη ενσωματωθεί στον Αστικό Κώδικα, αφορά στις καθαρά νομικές πτυχές των ζητημάτων αυτών, καθώς ορίζει τους λόγους για τους οποίους επιτρέπεται η προσφυγή σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και ρυθμίζει κυρίως τις έννομες σχέσεις που δημιουργούνται σε αυτές τις περιπτώσεις. Εξάλλου, ο ν. 3305/2005 αναφέρεται στις ιατρικές πτυχές των διαδικασιών που προαναφέρθηκαν, θέτοντας το ιατρικό πλαίσιο μέσα στο οποίο επιτρέπεται να διεξαχθούν οι σχετικές διαδικασίες. Παράλληλα, ο νόμος αυτός, προβλέπει ποινικές και διοικητικές κυρώσεις προκειμένου να δράσει κατασταλτικά αλλά κυρίως προληπτικά στις ενδεχόμενες παραβάσεις. Οι κυρώσεις αυτές, αν συνδυαστούν με τις ανάλογες που προβλέπονται για παρόμοιες παραβάσεις τόσο στο νέο Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας όσο και στο ν. 2251/1994 περί «Προστασίας του Καταναλωτή», εξασφαλίζουν την προστασία που απαιτείται για εκείνον που προσφεύγει στις μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγή. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη της πιθανής ποινικής ευθύνης των ιατρών που συμμετέχουν στις διαδικασίες της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, σε περίπτωση πρόκλησης βλάβης στη σωματική ακεραιότητα τόσο της γυναίκας που υποβάλλεται σε αυτές όσο και του παιδιού που θα γεννηθεί, ως αποτέλεσμα αυτών. Με δεδομένο, βέβαια, τον διεπιστημονικό χαρακτήρα του παρόντος μεταπτυχιακού προγράμματος, κρίθηκε σκόπιμο να γίνει αρχικά μια ιστορική, ανθρωπολογική αλλά και θρησκευτική προσέγγιση του φαινομένου της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής αλλά και της έννοιας της ιατρικής ευθύνης, ειδικότερα της ποινικής. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας γίνεται μια σύντομη ανάλυση των μεθόδων και των εννοιών της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Τα επόμενα δύο κεφάλαια περιέχουν μία αναφορά στο δικαίωμα στην αναπαραγωγή γενικότερα και στο νομοθετικό ρυθμιστικό πλαίσιο που αφορά στην ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στην Ελλάδα καθώς και την αναζήτηση του προστατευόμενου εννόμου αγαθού στην ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η εργασία τελειώνει με την προσπάθεια στοιχειοθέτησης της ποινικής ευθύνης του ιατρού για πρόκληση σωματικής βλάβης κατά την εφαρμογή των μεθόδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τόσο στη γυναίκα που συμμετέχει όσο και στο παιδί που θα γεννηθεί.
description: Without doubt the intervention of technology in the process of reproduction, and especially in fertilization stage, is an inconceivable scientific achievement. The technology of medically assisted reproduction began to grow gradually and developed rapidly, signifying a revolution in biomedicine. Thanks to the development of the various methods of medically assisted reproduction, a large number of infertile couples can have high hopes that it is now possible to procreate and to experience the joy and blessing of fatherhood and motherhood. Moreover, the medically assisted reproduction is one of the top issues of bioethics. Τhe legal science in Greece was called to respond to the challenges brought by the development of this medical achievement, by creating a protective legal framework. The intervention of the greek legislator was implemented by two laws: Law no. 3089/2002 (Government Gazette A19/23.12.2002) for "Medical Assisted Human Reproduction" and Law no. 3305/2005 (Government Gazette A17/27.01.2005) on the "Implementation of Assisted Reproduction." The Law no. 3089/2002, which has already been incorporated in the Civil Code, refers to the purely legal aspects of these issues, since it specifies the grounds on which the use of medically assisted reproduction is allowed and it, mainly, regulates the legal relationships, which are created in these cases. Furthermore, the Law no. 3305/2005 refers to the medical aspects of the procedures mentioned above, placing the medical context in which the relevant procedures may be conducted. At the same time, this latter law provides criminal and administrative penalties to act repressively but, mainly, preventively on potential violations. These penalties, combined with those related to similar offenses in both the new Code of Medical Ethics and the Law no. 2251/1994 on "Consumer Protection", ensure the protection necessary for whoever resorts to the methods of medically assisted reproduction. The purpose of this paper is to highlight the possible criminal liability of doctors who get involved in the procedures of medically assisted reproduction, in case of damage to the physical integrity of both the woman presented to them and the child who is to be born as a result of these procedures. Given, of course, the interdisciplinary nature of this postgraduate program, it was deemed necessary to mention the historical, anthropological and religious approach of the medically assisted reproduction and the medical liability, in particular its criminal aspect. The second part of this paper is a brief analysis of the methods and concepts related to medically assisted reproduction. The following two chapters include a reference to the right to reproduction in general and the legislative regulatory framework governing the medically assisted reproduction in Greece, as well as, a quest for the protected legal right in this process. The paper concludes with an effort to establish the criminal liability of doctors causing damage in physical integrity of both the woman and the child to be born, during the application of medically assisted reproduction.