Μελέτη έκφρασης L-σελεκτίνης σε υποπληθυσμούς λεμφοκυττάρων σε ασθενείς με RRMS
Creators: name: Θωμάς, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Πολλαπλή Σκλήρυνση
Προοδευτική Πολυεστιακή Λευκοεγκεφαλοπάθεια
L-σελεκτίνη
Multiple Sclerosis
Progressive Multifocal Leukoencephalopathy
L-selectin

description: Η Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ) είναι μία πολυπαραγοντική νόσος, αυτοάνοσης αρχής, και προσβάλει τα έλυτρα μυελίνης του ΚΝΣ, με αποτέλεσμα τη δημιουργία απομυελινωτικών εστιών. Υπάρχουν διάφοροι τύποι της νόσου, οι κυριότεροι των οποίων είναι η υποτροπιάζουσα (RMS) και η προοδευτική (PMS). Για τη διάγνωση της νόσου χρησιμοποιούνται κυρίως τα κριτήρια McDonald 2017 για τα οποία αξιολογούνται κλινικοί και παρακλινικοί δείκτες. Oι διαθέσιμες θεραπείες στοχεύουν στη βελτίωση της συμπτωματολογίας και στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Οι νοσοτροποποιητικές αγωγές (ΝΤΑ) χωρίζονται σε 1ης, 2ης και 3ης γραμμής ανάλογα με την ασφάλεια και τη σοβαρότητα της νόσου. Στης 1ης γραμμής ΝΤΑ ανήκουν ο Φουμαρικός Διμεθυλεστέρας (DMF p.o.), η Τεριφλουνομίδη (Teriflunomide p.o.), τα σκευάσματα Ιντερφερόνης βήτα (IFNb sc/i.m.) και η Οξική Γλατιραμέρη (GA sc). Στην παθοφυσιολογία της νόσου συμμετέχουν κύτταρα του ανοσιακού συστήματος, τόσο της φυσικής όσο και της επίκτητης ανοσίας. Όμως για τους κυτταρικούς πληθυσμούς του ανοσιακού συστήματος η είσοδος στο ΚΝΣ γίνεται διαμέσου φραγμών, με κυριότερο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ΑΕΦ). Η μετανάστευση αυτή διευκολύνεται με χημειοκίνες-κυτταροκίνες, μεταλλοπρωτεΐνάσες αλλά και από μόρια προσκόλλησης. Ως μόρια προσκόλλησης θεωρούνται μοριακές δομές μέσω των οποίων διευκολύνεται η διακυτταρική αλλά και η μεταξύ κυττάρων-εξωκυττάριας ουσίας αλληλεπίδραση. Υπάρχουν πέντε βασικές ομάδες μορίων προσκόλλησης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και οι σελεκτίνες. Οι σελεκτίνες είναι διαμεμβρανικές γλυκοπρωτεΐνες με μια περιοχή πλούσια σε λεκτίνη. Ανάμεσα στις λειτουργίες τους, σημαντικός είναι ο ρόλος τους στη διαδικασία του κυλίσματος (rolling), στην αρχική δηλαδή προσκόλληση των κυκλοφορούντων λευκοκυττάρων στο αγγειακό τοίχωμα μετά την ενεργοποίησή τους. Υπάρχουν τρείς τύποι σελεκτίνης: η L-σελεκτίνη, η Ε-σελεκτίνη, P-σελεκτίνη. Η L-σελεκτίνη (CD62L) εκφράζεται από τα λευκοκύτταρα και μεσολαβεί στη σύνδεση του ενεργοποιημένου ενδοθηλίου σε θέσεις φλεγμονής με τα λευκοκύτταρα, καθώς και στη δέσμευση των λεμφοκυττάρων με υποδοχείς ιντεγκρινών στους περιφερικούς λεμφαδένες κατά τη διαδικασία της λεμφοκυτταρικής εγκατοίκησης. Η L-σελεκτίνη θεωρείται ότι εμπλέκεται στη μετανάστευση των λεμφοκυττάρων στο ΚΝΣ στην παθογένεση της ΠΣ. Ωστόσο έχει προταθεί και ως μόριο βιοδείκτης, ακόμη και ως θεραπευτικός στόχος σε διάφορες παθήσεις. Όσο αφορά την ΠΣ, οι θεραπευτικές αγωγές που χρησιμοποιούνται, ενίοτε συνδέονται με την προοδευτική πολυεστιακή λευκοεγκεφαλοπάθεια (PML), η οποία συνδέεται κυρίως με ασθενείς με ΠΣ υπό natalizumab. Παρ'όλα αυτά και οι υπόλοιπες ΝΤΑ έχουν συσχετιστεί σπανιότερα με PML. Η διάγνωση απαιτεί μεγάλο βαθμό κλινικής υποψίας και γίνεται κυρίως σε συνδυασμό με κλινικά στοιχεία, απεικονιστικά ευρήματα (MRI εγκεφάλου), ανάλυση του ΕΝΥ και χρήση μοριακών μεθόδων (π.χ. PCR), ενώ συμβάλλουν και η μέτρηση του αριθμού των λεμφοκυττάρων (CD4+ και CD8+ Τ-λεμφοκυττάρων), η μέτρηση του τίτλου των αντισωμάτων έναντι του ιού (JCV antibody index) και η βιοψία ιστού εγκεφάλου. Η PML έχει υψηλή θνησιμότητα και απαιτείται έγκαιρη διάγνωση ή ακόμη και πρόβλεψη της εμφάνισής της. Μελέτες σε κρυοδιατηρημένα δείγματα αίματος, υποδεικνύουν πως η έκφραση του μορίου της L-σελεκτίνης πιθανώς να αποτελεί βιοδείκτη για την πρόβλεψη εμφάνισης PML. Σκοπός της παρούσας μελέτης αποτελεί η διερεύνηση των επιπέδων έκφρασης της L-σελεκτίνης σε CD4+ και CD8+ Τ-λεμφοκύτταρα σε ασθενείς που λαμβάνουν DMF, συγκριτικά με άλλες πρώτης γραμμής θεραπείες και η συσχέτιση των επιπέδων αυτών με αιματολογικές παραμέτρους. Συνολικά συμμετείχαν 68 ασθενείς. Για την μελέτη αυτή απαιτήθηκε απλή αιμοληψία ενώ στη συνέχεια έγινε ανάλυση του αίματος κάθε συμμετέχοντα με κυτταρομετρία ροής. Μετά από διαστρωμάτωση της ομάδας υπό DMF ανάλογα με τιμή του λόγου CD4/CD8 (&gt; ή &lt; από 2,6) διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά - συσχέτιση (θετική) της έκφρασης της L-σελεκτίνης στα CD8+ Τ- λεμφοκύτταρα σε σχέση με τον απόλυτο αριθμό των λεμφοκυττάρων, μόνο στην περίπτωση όμως που ο λόγος CD4/CD8 ήταν πάνω από 2,6. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι σε ασθενείς με αύξηση του λόγου CD4/CD8 και επομένως πτώση των CD8(+) T-λεμφοκυττάρων, η μείωση του απόλυτου αριθμού λεμφοκυττάρων συνοδεύεται από μείωση της σχετικής έκφρασης της L-σελεκτίνης στα CD8(+) Τ-λεμφοκύτταρα. Ο DMF είναι γνωστό ότι μπορεί να μειώσει τα λεμφοκύτταρα και ιδίως τα CD8(+) T-λεμφοκύτταρα και αυτό δύναται να προδιαθέτει σε αυξημένο κίνδυνο για PML-σχετιζόμενης με DMF σε ασθενείς με RRMS. Η μείωση του αριθμού των λεμφοκυττάρων καθώς και η μείωση της έκφρασης της L-σελεκτίνης επομένως υποδεικνύουν μειωμένη λειτουργική ανταπόκριση των Τ-λεμφοκυττάρων σε ανοσολογικά ερεθίσματα. Τα δεδομένα της παρούσας μελέτης παρέχουν ενδείξεις για πιθανή συσχέτιση της μειωμένης έκφρασης της L-σελεκτίνης στα CD8(+) Τ-λεμφοκύτταρα με μειωμένη ικανότητα των CD8(+) T-λεμφοκυττάρων να ανταποκριθούν και να αντιμετωπίσουν ιϊκά ερεθίσματα, προδιαθέτοντας με τον τρόπο αυτό στην εμφάνιση PML-σχετιζόμενης με DMF σε ασθενείς με RRMS. Απαιτείται όμως επιβεβαίωση της υπόθεσης αυτής με περαιτέρω μελέτες σε μεγαλύτερους πληθυσμούς ασθενών με RRMS υπό ΝΤΑ με PML σχετιζόμενη με DMF καθώς επίσης και μελέτες σε υγιείς μάρτυρες ή ακόμη και σε ασθενείς με ΠΣ που δεν λαμβάνουν ΝΤΑ.
description: Multiple Sclerosis (MS) is a multifactorial autoimmune disease and affects the myelin sheaths of the CNS, resulting in demyelinating lesion. There are several types of MS, mainly the relapsing (RMS) and progressive (PMS) type. For diagnostic purposes, the McDonald's 2017 criteria are mostly used which evaluate clinical and paraclinical parametres. There is no complete cure and the available treatments aim to improve the symptoms and slow down the progression of the disease. Disease Modifying Treatment (DMT) is divided into 1st, 2nd and 3rd line depending on the safety and severity of the disease. The 1st line DMTs include Dimethyl Fumarate (DMF p.o.), Teriflunomide p.o., Interferon beta (IFNb sc / i.m.) And Glatiramer Acetate (GA sc). The immune system plays a significant role in the pathophysiology of the disease, both innate and acquired immunity. However, to enter the CNS, the cellular components of the immune system have to pass through various barriers, mainly the blood-brain barrier (BBB). This migration of the immune cells is facilitated by various chemokines-cytokines, metalloproteinases and adhesion molecules. Adhesion molecules are considered molecular structures which interaction between cells and the cellular-extracellular interactions are facilitated with. There are five main groups of adhesion molecules, including selectins. Selectins are transmembrane glycoproteins with an area rich in lectin. Among their functions, their role in the process of rolling is important, ie in the initial attachment of circulating leukocytes to the vascular wall after their activation. There are three types of selectins: L-selectin, E-selectin, and P-selectin. L-selectin (CD62L) is expressed by leukocytes and mediates the binding of activated endothelium to inflammatory sites with leukocytes, as well as the binding of lymphocytes to integrin receptors in peripheral lymph nodes during lymphocyte migration. L-selectin is thought to be involved in the migration of lymphocytes to the CNS in the pathogenesis of MS. However, it has been suggested to play a role as a biomarker, even as a therapeutic target in various diseases. Regarding the treatments of MS, sometimes they suppress the human immune system, resulting in side effects. These include a syndrome caused by JCV infection, called progressive multifocal leukoencephalopathy (PML). This disease was observed mainly in patients with MS under treatment with natalizumab. However, other DMTs have been linked to PML occasionally. Diagnosis of PML requires a high degree of clinical suspicion and is basically done combining clinical data, imaging findings (eg Brain MRI), CNS biopsy, if necessary, and the use of molecular methods (eg PCR) in the CSF. Measuring the number of lymphocytes (CD4 + and CD8 + T-lymphocytes) and the antibody index against the virus (JCV antibody index) contibutes to PML risk estimation. PML is generally a severe complication and requires early diagnosis or even prediction. Studies of cryopreserved blood samples suggest that the expression of L-selectin may be a biomarker for predicting PML. The aim of this study is to investigate the level of expression of L-selectin in CD4 + and CD8 + T-lymphocytes in patients under DMF treatment, compared to other 1st line treatments and to correlate these levels with hematological parameters. In addition, other clinical and paraclinical findings of patients were compared. A total of 68 patients participated. This study required blood sampling and then part of the blood of each participant was analyzed with flow cytometry. Following stratification of the group under DMF, depending on the value of the CD4 / CD8 ratio (&gt; or
description: Σε συνεργασία με: Ιατρικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)