Οι τρεις πανδημίες γρίπης του 20ου αιώνα και η αντιμετώπισή τους: Μία συγκριτική προσέγγιση
Creators: name: Αποστολίδου, Μαρία Φωτίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Πανδημία
Γρίπη
Η1Ν1
Η2Ν2
Η3Ν2
Ισπανική Γρίπη
Ασιατική Γρίπη
Γρίπη του Χονγκ Κόνγκ
Pandemic
Influenza
Flu
Spanish flu pandemic
Asian Flu pandemic
Hong Kong flu pandemic

description: Όταν στις 31 Ιανουαρίου του 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος» για τη δημόσια υγεία την διασπορά του νέου ιού γρίπης SARS-Cov-2, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, μπροστά στην απειλή μίας νέας πανδημίας, έστρεψαν το βλέμμα στο παρελθόν και στις προηγούμενες πανδημίες γρίπης, προκειμένου να αναζητήσουν πληροφορίες, συμβουλές, «χάρτες πορείας», προβλέψεις αλλά και καθησυχαστικές σκέψεις για την επιστημονική πρόοδο. Τον 20ο αιώνα προέκυψαν τρεις πανδημίες ως αποτέλεσμα της εμφάνισης νέων στελεχών της γρίπης: Η «Ισπανική Γρίπη» (1918), η «Ασιατική Γρίπη» (1957) και η «Γρίπη του Χονγκ Κονγκ» (1968). Και οι τρεις πανδημίες έχουν ανεπίσημα ονομαστεί από τις υποτιθέμενες τοποθεσίες προέλευσής τους, ενώ παράλληλα αντιπροσωπεύουν τρεις διαφορετικούς αντιγονικούς υπότυπους του ιού Α της γρίπης: Τον Η1Ν1, Η2Ν2 και Η3Ν2 αντίστοιχα. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση του παρελθόντος και της ιστορίας των πανδημιών γρίπης στη διάρκεια του 20ου αιώνα, ώστε να αναδειχθούν θεάσεις του ρόλου που αυτές διαδραμάτισαν, επηρεάζοντας την εξέλιξη των βιοϊατρικών επιστημών, την αντιμετώπιση και τη διαχείριση των μελλοντικών ιογενών απειλών και την ευρύτερη ανάπτυξη της παγκόσμιας υγείας. Οι πανδημίες του παρελθόντος μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαθήματα» και στον γενικό πληθυσμό για την καλύτερη κατανόηση του παρόντος αλλά και για να μας αποδείξουν ότι τίποτε από όσα βιώνουμε δεν είναι πρωτόγνωρο: οι πανδημίες γρίπης, ο τρόπος μετάδοσης των ιών, η θνησιμότητα, τα μέτρα περιορισμού της ασθένειας, οι αντιδράσεις, η άρνηση. Στο παρόν πόνημα, στα τρία πρώτα αφηγηματικά κεφάλαια επιχειρείται μια παρουσίαση της προέλευσής των τριών πανδημιών, της παγκόσμιας θνησιμότητας που επέφεραν, των αντιδράσεων των κρατικών και υγειονομικών αξιωματούχων αλλά και των μέτρων που δοκιμάστηκαν για τον περιορισμό ή τον έλεγχό τους. Παράλληλα, εξετάζεται η εξέλιξη της κατανόησης και της ανταπόκρισης στους ιούς γρίπης που προκάλεσαν τις πανδημίες, τόσο από την πλευρά της ιατρικής κοινότητας όσο και από εκείνη των κρατικών αξιωματούχων, στο πλαίσιο της εξέλιξης των βιοϊατρικών επιστημών και της αλλαγής των παγκόσμιων τοπίων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πρόοδο που συντελέστηκε έπειτα από το πέρας των τριών πανδημιών, στην πρακτική της δημόσιας υγείας και στην θεραπεία, την πρόληψη, τον έλεγχο και την διαχείριση μολυσματικών ασθενειών αλλά και την εξέλιξη του σχεδιασμού ετοιμότητας. Η μελέτη ολοκληρώνεται με το τέταρτο κεφάλαιο της σύγκρισης των τριών υπό εξέταση πανδημιών με κριτήρια την ταυτότητα και την μολυσματικότητα των τριών ιών, τη θνησιμότητα που προκάλεσαν παγκοσμίως, τον τρόπο διασπορά τους αλλά και τη διάρκεια τους. Στις ειδικές παραμέτρους προετοιμασίας του συγκριτικού πεδίου συγκαταλέγονται η πρόοδος που συντελέστηκε στα χρόνια που μεσολάβησαν μεταξύ των πανδημιών, οι διαδικασίες παγκοσμιοποίησης, η επανάσταση των μεταφορών και η παράλληλη πρόοδος στην ιατρική επιστήμη και στην επιδημιολογία που αναπόδραστα άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο βιώνονται οι πανδημίες. Τέλος, επιχειρείται συνοπτική προσέγγιση στον αντίκτυπό των τριών πανδημιών στην παγκόσμια οικονομία, τον πολιτισμό και εν γένει στις κοινωνίες του κόσμου, σαν να ήταν εφικτό να επιχειρηθεί μία απάντηση στο (πάντοτε) επίκαιρο ερώτημα «γιατί οι πανδημίες αυτές πέρασαν στη λήθη».
description: When on January 31 2020 the World Health Organization declared the spread of the new influenza virus SARS-Cov-2 a “public health emergency of international concern”, the policymakers, before the threat of a new pandemic, turned their attention to past and previous influenza pandemics, in order to search for information, advice, instructions, predictions but also comforting thoughts about scientific progreIn the 20th century, three pandemics aroused as a result of the appearance of new strains of influenza: The “Spanish Flu” (1918), the “Asian Flu” (1957) and the “Hong Kong Flu” (1968). All three pandemics have been informally named after their supposed locations of origin, while also they represent three different antigenic subtypes of the influenza A virus: H1N1, H2N2, and H3N2 respectively. The purpose of this study is to investigate the past and the history of influenza pandemics during the 20th century, in order to shed light on the role they played, influencing the development of the biomedical sciences, the reaction and management of future viral threats and the wider development of global health. Pandemics of the past can also work as “lessons” for the general population for a better understanding of the present but also to prove to us that nothing we experience is unprecedented: influenza pandemics, the way viruses are transmitted, mortality, disease containment measures, reactions, denial. In this study, in the first three narrative chapters, a presentation of the origins of the three pandemics, the global mortality they caused, the reactions of the state and health officials and the measures tried to contain or control them are attempted. At the same time, the evolution of understanding and reacting to influenza viruses that caused pandemics is discussed, both on the part of the medical community and on the part of the government officials, in the frame of the development of the biomedical sciences and the modification of the global landscapes. Special mention is made with respect to the progress made after the end of the three pandemics, in the practice of public health and in the treatment, prevention, control and management of infectious diseases and the evolution of preparedness planning. The study is completed with a fourth chapter regarding the comparison of the three pandemics in question on the basis of the criteria of the identity and infectivity of the three viruses, the mortality they caused worldwide, the way they were spread and their duration. Among the specific parameters of the preparation of the comparative field can be included the progress made in the intervening years between pandemics, the processes of globalization, the transportation revolution, and the parallel advances in medical science and epidemiology that have inevitably changed the way pandemics are experienced. Finally, a brief approach is attempted to the impact of the three pandemics on the global economy, culture and in general on the societies of the world, as if it were possible to attempt an answer to the (constantly) topical question “why did these pandemics pass into oblivion”.
description: Σε συνεργασία με: Ιστορίας και Εθνολογίας (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)