Έλληνες λογοτέχνες και ζωγράφοι που επισκέφθηκαν το Άγιον Όρος (τέλη 19ου – μέσα 20ου αιώνα)
Creators: name: Σταύρου, Αθανάσιος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Άγιον Όρος
Λογοτέχνες
Ζωγράφοι
Holy Mount
Writers
Painters

description: Η εργασία με τίτλο «Έλληνες λογοτέχνες και ζωγράφοι που επισκέφθηκαν το Άγιο Όρος (τέλη 19ου – μέσα 20ου αιώνα)», πραγματεύεται την πορεία της Αθωνικής πολιτείας σε ένα χρονικό διάστημα ογδόντα ετών, μέσα από την πέννα και των χρωστήρα τεσσάρων σημαινόντων μορφών της τέχνης. Αναφέρεται σε μια κρίσιμη για την παγκόσμια ιστορία περίοδο, με σημαντικούς ανασχηματισμούς συνόρων και κοινωνικές επαναστάσεις που συγκλόνισαν την Ευρώπη. Πολύ ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των προσωπικοτήτων, μέσα από τις οποίες αντλούνται σημαντικές πληροφορίες για την κατάσταση στον Άθωνα την εξεταζόμενη περίοδο, μιας και αποτελούν δύο δίδυμα ιστορικά ζευγάρια που καλύπτουν τα ογδόντα αυτά έτη, γεγονός που ενισχύει την αντικειμενικότητα των συμπερασμάτων του αναγνώστη. Πρώτος στην σειρά ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Ο «Κολλυβάς - Κοσμοκαλόγερος», ο οποίος και επισκέφθηκε μία μόνο φορά το Όρος, αλλά άφησε για πάντα εκεί την ψυχή του. Η γνώση που αποκόμισε, ο θείος έρωτας που τον κατέκλυσε, είναι διάσπαρτος μέσα σε πολλά διηγήματα και άρθρα που εξέδωσε, είτε περιγράφοντας γεγονότα που ο ίδιος βίωσε, είτε νουθετώντας μέσα από την φωνή των απλών και πολλές φορές πολύπαθων ηρώων του. Την σκυτάλη παίρνει ο λιγότερο αναγνωρισμένος ξάδερφος του Αλέξανδρος Μωραϊτίδης. Μπορεί να μην διέθετε το τάλαντο της γραφής, όπως ο Παπαδιαμάντης, αλλά άφησε ένα έργο μοναδικό, λειτουργώντας πιο πολύ ως περιηγητής και χρονογράφος. Κατέγραψε σχολαστικά όλα του τα ταξίδια στον Άθωνα μέσα στο εξάτομο έργο του «Με του Βοριά τα κύματα», αφήνοντας μια πολύτιμη παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές. Προχωρώντας και αλλάζοντας αιώνα, η καταιγιστική και πληθωρική προσωπικότητα του ζωγράφου-συγγραφέα Φώτη Κόντογλου θα κατακτηθεί από την πνευματικό και πολιτιστικό κάλλος που θα συναντήσει μέσα από τις συχνές επισκέψεις του στο Όρος. Η τέχνη της πιο «σπάνιας τελειότητας» θα τον μαγέψει τόσο, που θα καταφέρει να στρέψει μια γενιά καλλιτεχνών στον ξεχασμένο Ελληνικό παράδεισο του Βυζαντίου, αποδεικνύοντας ότι Μεσαίωνας υπήρξε μόνο στην Ευρώπη. Τελευταίος ο σύγχρονος και φίλος του Κόντογλου Σπύρος Παπαλουκάς. Ένας καλλιτέχνης γεμάτος φως και αναζητήσεις. Ο ίδιος ομολογεί πως στην Βυζαντινή τέχνη είναι λυμένα, όλα τα προβλήματα. Ο Άθωνας του ανοίγει τον δρόμο, όχι μόνο για να δημιουργήσει μια σειρά από έργα που κανένας άλλος ζωγράφος έως και σήμερα δεν κατάφερε να ξεπεράσει σε αριθμό, αλλά να κάνει ένα βήμα παραπάνω από τον Κόντογλου και να τολμήσει να συνδυάσει την γόνιμη και εύπλαστη Βυζαντινή τέχνη με την Παριζιάνικη τεχνοτροπία. Τέσσερις άνθρωποι που ζουν στα τόσο ετερόκλητα χρόνια της ελπίδας και του Μεγαλοϊδεατισμού, αλλά και της απελπισίας και της καταστροφής των εθνικών ονείρων. Και στους τέσσερις ο Άθωνας λειτούργησε ως πανάκεια και έμπνευση. Προσέφερε αυτό που πάντα ξεχείλιζε από την πιο ψιλή και μεγαλόπρεπη κορυφή του, έως την πιο μικρή και ταπεινή του καλύβα. Ελπίδα, αγάπη, πίστη, κατάνυξη, Ορθοδοξία.
description: The project entitled "Greek writers and painters who visited Mount Athos (end of the 19th - middle of the 20th century)", deals with the course of Agion Oros over a period of eighty years, through the pen and brush of four significant persons of art. It refers to a critical period in world history, with significant border reshaping and social revolutions that shook Europe. The case of these personalities is very interesting, since they are two historical twin couples covering these eighty years, which strengthens the objectivity of the reader's conclusions. First in line is Alexandros Papadiamantis, who visited the Mount only once, but left his soul there forever. The knowledge he acquired, the divine love that overwhelmed him, is scattered in many short stories and articles he published, either describing events of his own experience, or instructing through the voice of his simple and often long-suffering heroes. Follows the less recognized cousin of Alexandros Moraitidis. He may not have had the talent of writing, like Papadiamantis, but he left a unique work, functioning more as a traveler and chronicler. He meticulously recorded all his trips to Mount Athos in his six-volume work "Me tou Voria ta kimata (With the North’s waves)", leaving a valuable legacy for future generations. Moving forward and changing the century, the stormy and exuberant personality of the painter-writer Fotis Kontoglou will be conquered by the spiritual and cultural beauty he will encounter through his frequent visits to Mount Athos. The art of the most "rare perfection" enchanted him so much, that he would manage to turn a generation of artists to the forgotten Greek paradise of Byzantium, proving that the darkness of Μedieval years was only in the West Europe. The last is Kontoglou's contemporary and friend Spyros Papaloukas. An artist full of light and quests. He confesses that all problems are solved in Byzantine art. Athonas paves the way for him, not only to create a series of works that no other painter has managed to surpass in number, but to take a step further than Kontoglou and dare to combine the fertile and malleable Byzantine art with the Parisian style. Four people who live in such diverse years of hope and Grand Idealism, but also of despair and the destruction of national dreams. For all four, Athos acted as a medicine and an inspiration. Athos offered its remarkable graces. Love, faith, hope, Orthodoxy.