Λογοτεχνία και δημοσιογραφία στην Ελλάδα: η περίπτωση του χρονογραφήματος
Creators: name: Τσιούσια, Μαρία Αποστόλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Λογοτεχνία
Δημοσιογραφία
Χρονογράφημα
Τύπος
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ)
Literature
Journalism
Chronografima
Press
Vignettes

description: Η καθιέρωση ενός διαφορετικού τρόπου γραφής στον Τύπο αποτελεί τα τελευταία χρόνια μια διαρκή αναζήτηση σε πανεπιστημιακό και δημοσιογραφικό επίπεδο. Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι, τα τελευταία χρόνια, τα γλωσσικά κενά και οι λεκτικοί περιορισμοί που παρατηρούνται στο λόγο της έντυπης δημοσιογραφίας έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση των «κλασικών» αναγνωστών. Παράλληλα, παρατηρείται ένας γόνιμος διάλογος για τον επαναπροσδιορισμό των σχέσεων της δημοσιογραφίας με τη λογοτεχνία, τον τρόπο που αυτό μπορεί να γίνει και τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν από μία δημιουργική σύμπλευση των δύο. Για να ενισχύσουμε τον προβληματισμό αυτό, έχοντας ως παράδειγμα την πετυχημένη συμπόρευση της δημοσιογραφίας και της λογοτεχνίας στο παρελθόν και αναζητώντας τις πτυχές της, οδηγηθήκαμε στο χρονογράφημα. Ένα ιδιαίτερο είδος γραφής, που – στην κλασική τουλάχιστο μορφή του – ισορρόπησε μεταξύ των δύο. Ένα είδος που υπηρετήθηκε και αναδείχθηκε από σημαντικά ονόματα της δημοσιογραφίας και της λογοτεχνίας. Το βασικό ερώτημα που προέκυψε είναι εάν το χρονογράφημα μπορεί να αποτελέσει παρακαταθήκη για ένα διαφορετικό τρόπο γραφής των δημοσιογραφικών κειμένων. Για να εξετάσουμε το ερώτημα αυτό, επιχειρούμε αρχικά μία γενική επισκόπηση της συμπόρευσης λογοτεχνίας και δημοσιογραφίας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Αναφερόμαστε επίσης στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της λογοτεχνικής δημοσιογραφίας, όπως αυτή αναπτύχθηκε κυρίως στην Ευρώπη και στην Αμερική και οδήγησε σε ένα νέο είδος, τη Νέα Δημοσιογραφία. Αναζητώντας εκφάνσεις της λογοτεχνικής δημοσιογραφίας και στην Ελλάδα, στο δεύτερο μέρος της παρούσας μελέτης, εξετάζουμε το ελληνικό χρονογράφημα, κυρίως κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, περίοδο ακμής για το είδος. Αναζητούμε χαρακτηριστικά που το εντάσσουν στο είδος της δημοσιογραφίας, αλλά και τα στοιχεία εκείνα που το αναδεικνύουν λογοτεχνικά. Επιχειρούμε ακόμη να προσδιορίσουμε τους λόγους που το χρονογράφημα είχε μεγάλη απήχηση στο αναγνωστικό κοινό, αλλά και τους λόγους της μετέπειτα «παρακμής» του ή καλύτερα, της περιορισμένης εμφάνισής του στον Τύπο. Από τη μελέτη αυτή προκύπτουν αρκετά στοιχεία που εντάσσουν το χρονογράφημα στους «κύκλους» της λογοτεχνικής δημοσιογραφίας. Ίσως τελικά και το χρονογράφημα να είναι ένα σημείο αναφοράς για ένα νέο τρόπο δημοσιογραφικής γραφής, όπως οριοθετείται επιστημονικά με τον όρο Νέα Δημοσιογραφία.
description: Introducing a different way of writing in the Press constitutes, in the past few years, a continuing search in academic and journalistic level. Many are those who support that, in recent years, the linguistic voids and limitations that are observed in printed journalism have resulted in a reduction of the "classical" readers. At the same time, there is a fruitful dialogue on redefining the relations of journalism with literature, the way this can be done and the benefits that can arise from a creative collaboration of the two. To enhance this discussion, having as an example the successful collaboration of journalism and literature in the past and seeking its aspects, we were led in Greek "chronografima". A particular kind of writing, which – at least in its classic form – balanced between the two. A kind of writing similar to the literary vignettes. A genre that was served and highlighted by important personages of journalism and literature. The main question that arose is whether "chronografima" can be a legacy for a different way of writing journalistic texts. To examine this question, we attempt, initially, a general review of the collaboration of literature and journalism in Europe and in Greece. We also refer to the particular characteristics of Literary Journalism, as it was developed mainly in Europe and America and led to a new genre, the New Journalism. Seeking expressions of Literary Journalism in Greece too, in the second part of this thesis, we examine Greek "chronografima", mainly during the first decades of the 20th century, when it was at its peak. We seek features that incorporate "chronografima" in journalism, and features that highlight its literary aspects. Furthermore, we attempt to identify the reasons that "chronografima" was very popular with the readers, but also the reasons of its later "decline" or, better, its limited appearance in the Press. The indications that emerge from this study are enough to include "chronografima" in the circles of Literary Journalism. Perhaps "chronografima" can be a reference point for a new way of journalistic writing, determined as New Journalism.