Ιστορία της Κοινότητας Πενταλόφου (Κοζάνης) μέσα από τα έγγραφα του Ι. Ν. Αγίου Αθανασίου
Creators: name: Cocea, Ionut-Ovidiu του Constantin (Κοτσέα Ιονούτς-Οβίντιου Κωνσταντίνου)
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Πεντάλοφος-Ιστορία-Κοινότητα
Pentalofos-History-Community

description: Στην παρούσα εργασία ασχολήθηκα με τα ελληνόγλωσσα ανέκδοτα έγγραφα που τα βρήκα στην κατοχή του Ιερού Ναού Αγίου Αθανασίου της κωμοπόλεως Πενταλόφου, δήμου Βοϊου, νομού Κοζάνης. Τα έγγραφα τα οποία βρήκα και τα δημοσιεύω ανέρχονται στα πενήντα δυο και αφορούν: Επιστολές – αλληλογραφία, Δωρητήρια, Ομόλογα, Έγγραφα που αφορούν το Ειρηνοδικείο, Συμβόλαια, Μισθωτήρια, Συμφωνητικά, Διάφορα – διαθήκες. Το πρώτο έγγραφο φέρει ημερομηνία 6 Δεκεμβρίου 1794. Πρόκειται για μια ομολογία της «χώρας», ότι δηλαδή πήραν από τον τότε επίτροπο Τζετζεκλέ 330 γρόσια, τα οποία έως τότε ήταν της Εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου και συμφώνησαν να τα «ευχαριστήσουν» τον ερχόμενον άγιον Νικόλαον. Και εδώ, όπως θα δούμε και στη συνέχεια της εργασίας, έχουμε την πρώτη γραπτή μαρτυρία περί ύπαρξης παλαιοτέρου Ναού αφιερωμένου στον Άγιο Αθανάσιο. Εν συνεχεία θα δούμε κάποιες διαθήκες από το 1837 έως το 1856 και θα μπορέσουμε να σχηματίσουμε άποψη για το τι επικρατούσε τότε. Όλες οι συμβολαιακές πράξεις γινόταν ενώπιον του επισκόπου ή του ιερέα του χωριού και έλαβαν νομική ισχύ με την υπογραφή τους. Το τελευταίο έγγραφο φέρνει ημερομηνία 14 Μαρτίου 1934 και είναι ένας «ονομαστικός κατάλογος των εν πολέμοις πεσόντων κατοίκων ποτέ Πενταλόφου από του έτους 1919-22». Εκτός από τα έγγραφα, ένα κεφάλαιο αφορά το ιστορικό της Ιεράς Μητρόπολης Σισανίου και Σιατίστης, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στους μητροπολίτες που είτε μνημονεύονται στα έγγραφα του Ιερού Ναού είτε απλώς κατά την ποιμαντορία τους έχουν γίνει αναφορές στα έγγραφα. Έπειτα, ένα άλλο κεφάλαιο διαπραγματεύεται την ιστορία της κωμοπόλεως Πενταλόφου, με τις παλαιές της ονομασίες, με τις όμορφες Εκκλησίες που χτίστηκαν επί τουρκοκρατίας. Το τέταρτο κεφάλαιο αφορά τον ρόλο της Εκκλησίας στην κοινότητα και στην εκπαίδευση, και αναφερθήκαμε εκτενώς στην εκπαίδευση στον Πεντάλοφο. Και είδαμε πόσο βοήθησε η Εκκλησία στην εκπαίδευση του υπόδουλου λαού, αφού τα πρώτα σχολεία ήταν στις αυλές των εκκλησιών, και οι πρώτοι δάσκαλοι ήταν οι ιερείς. Σαν συμπέρασμα, όποιος θέλει να ερευνήσει και να μελετήσει την ιστορία, πρέπει οπωσδήποτε να έχει υπόψη του τα παλαιά εκκλησιαστικά έγγραφα που είναι σχεδόν και τα μοναδικά που κυκλοφορούσαν στην εποχή εκείνη
description: In the context of my postgraduate studies, I was given the opportunity to study the unpublished documents, that found in the church’s of Agios Athanasios possession in a small town, named Pentalofos, located in the municipality of Voion, prefecture of Kozani. There I am a parish priest for almost a decade. I was really impressed by the age of those documents, beginning from 1794 until 1934, and the way that they have been preserved for so many years, with only a few signs of wear. As a result, I felt obliged to publicize the documents, in order to shed a light on some pages of the glorious history of this town and its ancestors. Those documents can become a part of a small journey in the past based on what had been written in this period. In this project I engaged myself only with Greek documents, which have been written on leaflets , that were found in different places. There are also a lot of ancient Arabic documents, but for their translation was needed an expert on this writing. In the future I will probably study and the other documents with God’s help. The documents that I found and publicize are 52 and they contain: Letters- Mail, Donations, Bonds, Documents concerning the magistrate’s court, Contracts, contracts of lease, agreements, Wills and many different documents. The first document bears the date December 6, 1794. It is about a confession, the “country” confession, to be more specific, 330 grosia had been taken from the churchwarden, named Tzetzekle. The sum belonged to the church of Agios Athanasios and they decide to offer this sum to Agios Nikolaos. Here we have the first written confession about the existence of an ancient temple dedicated to Agios Athanasios. Next, we will see some wills from 1837 to 1856, as a result we are going to be able to shape an opinion about the dominant beliefs of those years. All the contracts used to be done in front of the bishop or the priest of the local area and only their signs could make the contracts legal. The last document bears the date March 14, 1934 and it is a “nominal list of those who lived in Pentalofos and killed during the war of 1919-1922”. Exept the files, a chapter is about the history of Metropolis of Sisani and Siatista, making a special referance to the metropolitan bishops and their work. Then, another chapter negotiate the history of a small country town named Pentalofos, it's old names and it's wonderful churches which were built during the Turkish yoke. The fourth chapter concerns the role of church in the community and education, we made an extended mention on the education in Pentalofos. We saw the magnitude of the assistance that church provided to the enslaved people, since the first schools were in churches' yards and the first teachers were priests. As a conclusion, whoever wants to search and study history has to bear in mind the old church files which were some of the unique files at those ages
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Ποιμαντικής του ΕΚΠΑ