Επαγγελματική εξουθένωση και ψυχική ανθεκτικότητα στους εργαζόμενους σε δομές απεξάρτησης
Creators: name: Ποντίκα, Ιωάννα Σωτηρία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: επαγγελματική εξουθένωση
ψυχική ανθεκτικότητα
δομές απεξάρτησης ναρκωτικών
burnout
resilience
drug rehabilitation centers

description: Στην παρούσα μελέτη ερευνάται η επαγγελματική εξουθένωση και η ψυχική ανθεκτικότητα των επαγγελματιών που εργάζονται σε δομές απεξάρτησης ναρκωτικών. Αυτά τα δύο φαινόμενα έχουν διερευνηθεί εκτενώς στη διεθνή βιβλιογραφία σε διάφορα επαγγελματικά πλαίσια, ωστόσο η σύνδεσή τους με το συγκεκριμένο εργασιακό περιβάλλον παραμένει ανεπαρκώς τεκμηριωμένη. Η εργασία στοχεύει να καλύψει αυτό το κενό, αναδεικνύοντας τις εμπειρίες των εργαζομένων σε δομές απεξάρτησης ναρκωτικών και εξετάζοντας πώς η επαγγελματική εξουθένωση και η ψυχική ανθεκτικότητα επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή και την απόδοσή τους. Η επαγγελματική εξουθένωση αποτελεί ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο που συνδέεται με το χρόνιο εργασιακό άγχος, την εξάντληση, την αποπροσωποποίηση και τη μειωμένη αίσθηση προσωπικής επίτευξης. Οι επαγγελματίες που εργάζονται σε δομές απεξάρτησης ναρκωτικών βρίσκονται αντιμέτωποι με ιδιαίτερα απαιτητικές καταστάσεις, λόγω της φύσης της δουλειάς τους, η οποία περιλαμβάνει την καθημερινή επαφή με άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρές ψυχολογικές και κοινωνικές δυσκολίες. Αυτό καθιστά τους εργαζόμενους σε αυτές τις δομές ιδιαίτερα ευάλωτους στην επαγγελματική εξουθένωση, η οποία μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην ψυχική τους υγεία όσο και στην ποιότητα της φροντίδας που παρέχουν. Παράλληλα, η ψυχική ανθεκτικότητα αναδεικνύεται ως ένας σημαντικός παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει την αντοχή των επαγγελματιών. Η ψυχική ανθεκτικότητα αναφέρεται στην ικανότητα των ατόμων να προσαρμόζονται και να ανακάμπτουν από δύσκολες και αγχωτικές καταστάσεις, διατηρώντας παράλληλα την ψυχική τους υγεία. Για τους εργαζόμενους σε δομές απεξάρτησης ναρκωτικών, η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα προστασίας, επιτρέποντάς τους να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της εργασίας τους με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και σταθερότητα. Η έρευνα ακολουθεί ποιοτική μεθοδολογία, χρησιμοποιώντας συνεντεύξεις ως κύρια μέθοδο συλλογής δεδομένων. Οι συμμετέχοντες ήταν επτά επαγγελματίες που εργάζονται σε δομές απεξάρτησης ναρκωτικών στην Ελλάδα. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση της Θεματικής Ανάλυσης, μιας μεθόδου που επιτρέπει την ανάδειξη των νοημάτων που οι συμμετέχοντες αποδίδουν στις εμπειρίες τους. Τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν ότι η επαγγελματική εξουθένωση αποτελεί μια σοβαρή πρόκληση για τους επαγγελματίες αυτούς, απαιτώντας την εφαρμογή στοχευμένων στρατηγικών πρόληψης. Επιπλέον, η έρευνα αποκάλυψε ότι η εργασία σε δομές απεξάρτησης ναρκωτικών μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ψυχική ανθεκτικότητα των εργαζομένων, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί υποστήριξης και αυτοφροντίδας. Ωστόσο, αναδείχθηκαν και παράγοντες που μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση της ψυχικής ανθεκτικότητας, όπως η υποστηρικτική διοίκηση, οι καλές σχέσεις με τους συναδέλφους, η συνεχής εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων, η αυτοφροντίδα και η διατήρηση ισορροπίας μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής.
description: My thesis focuses on the study of burnout and resilience among professionals working in drug rehabilitation centers. These two phenomena have been extensively explored in the international literature across various professional contexts. However, their connection to this specific work environment remains inadequately documented. This study aims to address this gap by highlighting the experiences of employees in drug rehabilitation centers and examining how burnout and resilience impact their daily lives and performance. Burnout is a complex and multidimensional phenomenon associated with chronic work-related stress, exhaustion, depersonalization, and a diminished sense of personal accomplishment. Professionals working in drug rehabilitation centers face particularly demanding situations due to the nature of their work, which involves daily interaction with individuals dealing with severe psychological and social challenges. This makes employees in these centers particularly vulnerable to burnout, which can have negative effects on both their mental health and the quality of care they provide. At the same time, resilience emerges as an important factor that can increase professionals' ability to withstand burnout. Resilience refers to the capacity of individuals to adapt to and recover from difficult and stressful situations while maintaining their mental health. For those working in drug rehabilitation centers, resilience can serve as a protective shield against burnout, allowing them to face the challenges of their work with greater effectiveness and stability. My research follows a qualitative methodology, using interviews as the primary method of data collection. The participants were seven professionals working in drug rehabilitation centers. The data analysis was conducted using Thematic Analysis, a method that allows for the identification and exploration of the meanings participants attribute to their experiences. Τhe findings of the research showed that burnout is a significant challenge for these professionals, requiring the implementation of targeted prevention strategies. In conclusion, the research revealed that working in drug rehabilitation centers can jeopardize the resilience of employees, especially when there are insufficient support mechanisms and self-care practices in place. However, several factors that can contribute to maintaining resilience were also highlighted, including supportive management, good relationships with colleagues, continuous training and skill development, self-care, and maintaining a work-life balance.
description: Τμήμα Νομικής
description: Συνεργαζόμενα Τμήματα: Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Κύπρος)