Τα άτυπα Εναλλακτικά Αγροτροφικά Δίκτυα (ΕΑΤΔ) στη Θεσσαλονίκη, από την πλευρά των παραγωγών: Η συμβολή τους στη βιώσιμη και ανθεκτική ανάπτυξη του αγροτο-αστικού συνεχούς, η συνεισφορά τους στη δημιουργία κοινωνικού κεφαλαίου και ο ρόλος τους στην ανάπτυξη συνεταιριστικών εγχειρημάτων καταναλωτών – παραγωγών
Creators: name: Καραδάκης, Ανδρέας Ανδρέα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Εναλλακτικά Αγροτροφικά Δίκτυα
Κοινωνικό κεφάλαιο
Αγροτο-αστικό συνεχές
Βραχείες εφοδιαστικές αλυσίδες τροφίμων
Alternative Food Networks
Social capital
Rural-urban continuum
Short food supply chains

description: Διάφορα άτυπα εναλλακτικά αγροτροφικά δίκτυα (ΕΑΤΔ) φύτρωσαν, αναπτύχθηκαν και άνθισαν κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης στη Θεσσαλονίκη, στο γόνιμο έδαφος της αναζήτησης λύσεων στα οικονομικά προβλήματα και της αμφισβήτησης του κυρίαρχου μοντέλου παραγωγής και διάθεσης τροφίμων. Ελάχιστα από αυτά επιβιώνουν σήμερα, καθώς τα περισσότερα αποδείχθηκαν βραχύβια και θνησιγενή. Ποια ήταν όμως η συμβολή τους στην βιώσιμη ανάπτυξη της περιαστικής υπαίθρου κατά την περίοδο της λειτουργίας τους; Ποια ήταν η συνεισφορά τους στην ανάπτυξη του κοινωνικού κεφαλαίου κατά μήκος του αγροτο-αστικού συνεχούς; Είχαν τελικά κάποιου είδους μετασχηματιστική ισχύ στο επίπεδο της συνείδησης των καταναλωτών και των παραγωγών; Βοήθησαν να δημιουργηθούν κοινότητες καταναλωτών και παραγωγών, με ανεπτυγμένη οικολογική και συνεργατική συνείδηση; Ποιος ήταν ο ρόλος τους στη δημιουργία των συνεταιριστικών εγχειρημάτων καταναλωτών – παραγωγών που ακολούθησαν; Η εργασία αυτή αναζητά τις απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, στα ίδια τα υποκείμενα που συμμετείχαν στη λειτουργία των παραπάνω εγχειρημάτων. Προσπαθεί δηλαδή να ανιχνεύσει την άποψη των ίδιων των παραγωγών για τη διαδικασία της μετάβασης από τις άτυπες στις πιο τυπικές μορφές οργάνωσης μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών, αλλά και για το πως μπορεί να επιτευχθεί η οργανωτική ολοκλήρωση της διασύνδεσης πόλης – υπαίθρου στο πεδίο της διατροφής, χωρίς μεσάζοντες. Οι απόψεις των παραγωγών πάνω στα βασικά ερευνητικά ερωτήματα, ανιχνεύθηκαν μέσω της εκπόνησης ποιοτικής έρευνας πεδίου. Τα συμπεράσματα της έρευνας πεδίου επιβεβαιώνουν σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό κάποιες από τις ερευνητικές υποθέσεις, όπως για παράδειγμα τη σημαντική συμβολή των ΕΑΤΔ στη δημιουργία κοινωνικού κεφαλαίου, ενώ κάποιες άλλες ερευνητικές υποθέσεις, όπως για παράδειγμα η συμβολή των ΕΑΤΔ στην οικονομική βιωσιμότητα των παραγωγών, δε φαίνεται να επαληθεύονται. Στα συμπεράσματα αναδεικνύεται επίσης η ανάγκη στήριξης των μικρών περιαστικών παραγωγών, με τη θεσμοθέτηση και λειτουργία μιας ποικιλίας από ΕΑΤΔ, ενώ φαίνεται ότι η συσχέτιση του ιδιαίτερου προφίλ κάθε παραγωγού (και των προϊόντων που παράγει) με τα καταλληλότερα κανάλια διανομής, χρήζει περαιτέρω διερεύνησης. Οι απαντήσεις των παραγωγών που τροφοδότησαν τα συμπεράσματα αυτής της ερευνητικής εργασίας, μπορούν ταυτόχρονα να αποτελέσουν προτάσεις πολιτικής προς τις τοπικές αρχές που επιθυμούν να υποστηρίξουν τους μικρούς παραγωγούς και να ενισχύσουν τις βραχείες εφοδιαστικές αλυσίδες τροφίμων, στο πλαίσιο της διατροφικής τους πολιτικής.
description: Various informal alternative agro-food networks (AAFNs) sprouted, developed and flourished during the period of economic crisis in Thessaloniki, in the fertile ground of seeking solutions to economic problems and questioning the mainstream model of food production and distribution. Few of these survive today, as most proved short-lived and stillborn. But what was their contribution to the sustainable development of the peri-urban countryside during the period of their operation? What was their contribution to the development of social capital along the rural-urban continuum? Did they finally have some kind of transformative power at the level of consumer and producer consciousness? Did they help create communities of consumers and producers, with a developed ecological and cooperative consciousness? What was their role in the creation of the consumer-producer cooperative ventures that followed? This work seeks the answers to the above questions, in the subjects themselves who participated in the operation of the above projects. In other words, it tries to detect the point of view of the producers themselves on the process of transition from informal to more formal forms of organization between producers and consumers, but also on how the organizational integration of the urban-rural interface in the food field can be achieved, without intermediaries. The opinions of the producers on the basic research questions were detected through the preparation of qualitative field research. The conclusions of the field research confirm to a greater or lesser extent some of the research hypotheses, such as for example the significant contribution of AAFNs to the creation of social capital, while some other research hypotheses, such as for example the contribution of AAFNs to the economic sustainability of producers, do not seem to be verified. The conclusions also highlight the need to support small peri-urban producers, with the establishment and operation of a variety of AAFNs, while it seems that the correlation of the particular profile of each producer (and the products it produces) with the most suitable distribution channels, needs further investigation. The answers of the producers that fed the conclusions of this research work can at the same time constitute policy guidelines for local authorities that wish to support small producers and strengthen short food supply chains, in the context of their food policy.