Υδατοκαλλιέργειες και κλιματική κρίση στην ευρύτερη περιοχή του Θερμαϊκού κόλπου
Creators: name: Σιώμος, Παναγιώτης Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Υδατοκαλλιέργειες
Οστρακοκαλλιέργεια
Θερμαϊκός κόλπος
Κλιματική αλλαγή
Μοντέλα πρόβλεψης θερμοκρασίας νερού (θάλασσας-κλειστών κόλπων, Θερμαϊκού)
Aquaculture
Shellfish farming
Thermaikos bay
Climate change
Water temperature forecast models (sea-closed bays, Thermaikos gulf)

description: Η αύξηση της θερμοκρασίας περιβάλλοντος συνέπεια της κλιματικής αλλαγής και η επίδρασή της στην άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας, αποτελεί πεδίο εντατικής επιστημονικής έρευνας που περικλείει πληθώρα δραστηριοτήτων, όπως και τις υδατοκαλλιέργειες. Η μορφολογία της Ελλάδας, που περιλαμβάνει μήκος ακτογραμμών και η οικονομική εκμετάλλευση του υδάτινου όγκου και της παράκτιας ζώνης, επηρεάζεται από τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στα θαλάσσια οικοσυστήματα σε συνδυασμό με την απειλή της επιβίωσης των θαλάσσιων οργανισμών. Η παραλιακή ζώνη του Θερμαϊκού περιλαμβάνει το δεύτερο πιο σημαντικό κοινωνικοοικονομικό χώρο της Ελλάδας, στα νότια Βαλκάνια και στην Περιφέρεια Θεσσαλονίκης σε σχέση με την συγκέντρωση του πληθυσμού. Ταυτόχρονα μεγαλύτερη ετήσια παραγωγή οστράκων πανελληνίως εντοπίζεται στην ευρύτερη περιοχή του Θερμαϊκού κόλπου, 75-80% της ελληνικής παραγωγής. Τα δίθυρα είναι ευάλωτα σε ζημιές από τη θερμική καταπόνηση σε διάφορα επίπεδα βιολογικής οργάνωσης, η ανάπτυξή τους μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά από τις υψηλές θερμοκρασίες, οδηγώντας δυνητικά σε μαζικούς θανάτους και θέτοντας απειλή για την ποιότητα του οικοσυστήματος και την ασφάλεια των τροφίμων. Η εργασία αυτή διερευνά τεχνικές για τον μετριασμό του θερμικού στρες, συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες έχουν πιθανές εφαρμογές στην υδατοκαλλιέργεια των δίθυρων και στον ευρύτερο τομέα της υδατοκαλλιέργειας στο Θερμαϊκό κόλπο, εξετάζοντας τις περιόδους και τις αιτίες που η παραγωγές μυδιών (δίθυρων) υπέστησαν καταστροφές στην ευρύτερη περιοχή του Θερμαϊκού κόλπου. Καταστροφές σχετιζόμενες με την μεταβολή των θερμοαλατικών παραμέτρων της υδάτινης στήλης υποκινούμενες από την μεταβολή των μετεωρολογικών παραμέτρων της υπερκείμενης ατμόσφαιρας. Προτείνεται η επιχειρησιακή αξιοποίηση των προγνωστικών μοντέλων καιρού για την ορθολογικότερη δυνατή διαχείριση και το βέλτιστο και αποτελεσματικό προγραμματισμό, αφενός της ίδιας της παραγωγής των υδατοκαλλιεργειών, αλλά και της εμπορικής διάθεσης των μυδιών στις αγορές της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού μέχρι το τέλος Ιουνίου. Τελικά προτείνονται μέτρα πρόληψης, με σκοπό τη μεγιστοποίηση του οικονομικού οφέλους των υδατοκαλλιεργειών, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη τον βιολογικό κύκλο των εκτρεφόμενων οργανισμών προσφέροντας μια επισκόπηση των στρατηγικών που χρησιμοποιούνται για να μετριάσουν τις επιπτώσεις τους.
description: Environmental warming, because of climate change and its impact on sea temperature rise, is a field of intensive scientific research including a wide range of activities. One of them is aquaculture. Furthermore, the morphology of Greece, which includes lengths of coastline and the economic exploitation of the water volume and coastal zone, is affected by the results of global warming on marine ecosystems in combination with the threat to the survival of marine organisms. The coastal zone of Thermaikos includes the second most important socio-economic area in Greece, in the southern Balkans and in the Region of Thessaloniki in terms of population. At the same time, the largest annual production of oysters in Greece is founded in the wider area of the Thermaikos Gulf, 75-80% of the Greek production. Bivalves are vulnerable to damage from heat stress at various levels of biological organization, their growth can be negatively affected by high temperatures, potentially leading to mass mortality, and posing a threat to ecosystem, quality, and food safety. The thesis explores techniques for mitigating heat stress, because of climate change, helping bivalve aquaculture and the wider aquaculture sector, to survive, by examining periods and causes when mussel production suffered damage in the wider Thermaikos Gulf area. Disasters related to the alteration of the thermosaline parameters of the water column induced by the alteration of the meteorological parameters of the overlying atmosphere. The operational use of the forecasting weather models is proposed for the most rational management and optimal and effective planning of both the production of the aquaculture farms and the commercial disposal of mussels in the Greek and foreign markets until the end of June. Finally, preventive measures are proposed to maximize the economic benefits of aquaculture, always taking into account the biological cycle of the farmed organisms, offering an overview of the strategies used to mitigate their effects.