Πολιτική και θρησκεία: ο λόγος της εκκοσμίκευσης και η Εκκλησία της Ελλάδος
Creators: name: Παπαστάθης, Κωνσταντίνος Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Εκκοσμίκευση
Αποεκκοσμίκευση
Εκκλησία της Ελλάδος
Λαϊκισμός
Κοινωνική και Εκκλησιαστική ιστορία
Πολιτική και θρησκεία
Secularization
De-secularization
Church of Greece
Populism
Social and Ecclesiastical history
Politics and Religion

description: Ένα από τα κεντρικά θέματα της προβληματικής του νεωτερικού λόγου υπήρξε η θέση της θρησκείας στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Σε γενικές γραμμές, η παραδοσιακή θρησκεία και θρησκευτικότητα προσλήφθηκαν ως ένα ιστορικό στάδιο της εξέλιξης της ανθρώπινης κοινωνίας, η οποία και θα τις αντικαθιστούσε συν τω χρόνω με τον ορθολογισμό, βάσει του οποίου θα διαμορφωνόταν η νέα συλλογική συνείδηση και θα συναρθρωνόταν η νέα μορφή κοινωνικής συναίνεσης. Ωστόσο, η εξέλιξη των πραγμάτων δεν έχει δικαιώσει τους υποστηρικτές της θέσης της εκκοσμίκευσης, αλλά έδειξε ότι η κοινωνία αποτελεί το πεδίο όπου διαδικασίες αντίρροπες μεταξύ τους, όπως η εκκοσμίκευση και η αποεκκοσμίκευση, συνυπάρχουν διαλεκτικά, δημιουργώντας μια παράδοξη συνάρθρωση πάνω σε σημαίνοντα που ενδεχομενικά μπορούν να ταυτιστούν και με τη μια και με την άλλη κοινωνική δυναμική, ανάλογα με το υφιστάμενο ιστορικό πλαίσιο οικονομικών και πολιτικών συνθηκών. Μια ιδιάζουσα περίπτωση της εν λόγω παράδοξης συνάρθρωσης στον ευρωπαϊκό χώρο είναι η Ελλάδα, ένα κράτος δηλαδή που έχει διακριτό από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά πολιτικό, πολιτισμικό και θρησκευτικό ιστορικό υπόβαθρο, δεν γνώρισε τις ανάλογες τομές και αναδιατάξεις του κοινωνικού χώρου και συνακόλουθα υιοθέτησε αναδρομικά και «εκ των άνω», άρα σε σαθρά θεμέλια, τα προτάγματα της νεωτερικότητας. Η κριτική εξέταση και επεξεργασία αυτού του ιδιαίτερου χαρακτήρα της ελληνικής περίπτωσης, όπως διαμορφώθηκε ιστορικά, αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας εργασίας.
description: One of the key issues of modern discourse has been the position of religion in society and politics. In general lines, traditional religion and religiosity have been perceived as a historical stage of the evolution of society, which would replace them in time with rationality; the latter would in turn develop a new collective conscience and articulate the new form of social consensus. Nevertheless, developments have not justified the supporters of secularization, but have demonstrated that society is the field where contradictory between them processes, like secularization and de-secularization, co-exist dialectically. They thus create a paradoxical articulation of signifiers that can eventually identify with one or the other social dynamics, according to the existing historical framework of social and political circumstances. One such peculiar articulation in Europe is that of Greece, a State that has a distinctly different political, cultural and religious background from most other European countries: It has not experienced, as they did, similar social breaches and restructuring and thus adopted retrospectively and “from the top down”, the premises of modernity. The object of the thesis is to examine critically and elaborate on this particular feature of the Greek case in its historical evolution.