Δημιουργικότητα και συνεργασία στη διαδικασία της μάθησης: μία έρευνα δράσης:
Creators: name: Τσιμπουκέλη, Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Ομαδοσυνεργατική μάθηση
Δημιουργική μάθηση
Εναλλακτική διδασκαλία
Learning teamwork
Creative learning
Alternative teaching

description: Η παρούσα εργασία στηρίζεται σε μία εκπαιδευτική έρευνα δράσης με στόχο την αναζήτηση των κατάλληλων εκπαιδευτικών πρακτικών για την οικοδόμηση της μάθησης. Πιο συγκεκριμένα, ο κεντρικός προβληματισμός που διέπει την εργασία και οι συνακόλουθοι στόχοι της εκπαιδευτικής έρευνας δράσης είναι οι τρόποι ανάπτυξης δημιουργικού και συνεργατικού κλίματος κατά τη διαδικασία της μάθησης, η αποδοχή και ο σεβασμός της διαφορετικότητας και η συλλογική συμμετοχή όλων των μαθητών. Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας παρουσιάζεται η φιλοσοφική οπτική που πλαισιώνει την έρευνα δράσης. Αρχικά γίνεται μία σύντομη αναδρομή στην ιστορία της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και στη συνέχεια γίνεται λόγος για την αμφισβήτηση του σχολικού θεσμού μέσα από παραδείγματα αντιαυταρχικής εκπαίδευσης, καθώς επίσης διατυπώνονται ιδέες γύρω από το ερώτημα αν το σχολείο είναι σε εξέλιξη. Το θεωρητικό πλαίσιο μετατοπίζεται στη λειτουργία της σχολικής τάξης, όπου προβάλλονται τα βασικά ζητήματα που απασχολούν την έρευνα. Η σχολική τάξη ως ομάδα, η συμμετοχή και η συνεργασία στη σχολική τάξη, η σημασία του τρόπου προσέγγισης της μάθησης, οι καινοτόμες και δημιουργικές διδακτικές προσεγγίσεις είναι τα θέματα που αναλύονται μέσα από τη σχετική βιβλιογραφική επισκόπηση. Στη συνέχεια της εργασίας παρουσιάζεται η έρευνα δράσης όπως αυτή πραγματοποιήθηκε σε συγκεκριμένη σχολική μονάδα. Αρχικά περιγράφεται ο τύπος της έρευνας, η μεθοδολογία και η ερευνητική διαδικασία. Πρόκειται για ποιοτική έρευνα δράσης με τη μορφή παρέμβασης σε τμήμα της Γ΄τάξης του 1ου Γυμνασίου Ν. Μουδανιών Χαλκιδικής, όπου στη συγκεκριμένη τάξη φοιτούσαν αρκετοί αλλοδαποί μαθητές, καθώς και μαθητές με διαγνωσμένες μαθησιακές δυσκολίες. Μετά την παρουσίαση του σχολικού πλαισίου στο οποίο έγινε η έρευνα, περιγράφεται η ερευνητική διαδικασία και μεθοδολογία, όπως και οι ερευνητικοί στόχοι που προαναφέρθηκαν. Σε σχέση με τη μεθοδολογία της έρευνας, εφαρμόστηκε πρόγραμμα παρέμβασης πάνω στο μάθημα των κειμένων νεοελληνικής λογοτεχνίας. Έτσι, παράλληλα με την καθιερωμένη διδασκαλία που έκανε ο φιλόλογος καθηγητής, γινόταν μία ώρα την εβδομάδα εναλλακτική διδασκαλία του μαθήματος με την εφαρμογή της ομαδοσυνεργατικής μάθησης και με τη χρήση ασκήσεων που βασίζονταν κυρίως στο εκπαιδευτικό δράμα. Τα ερευνητικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν είναι η καταγραφή ημερολογίου, καθώς και οι ομαδικές συνεντεύξεις με καθηγητές και τους συμμετέχοντες μαθητές. Στην εργασία γίνεται η παρουσίαση της ανάλυσης δεδομένων που έγινε με ποιοτική μέθοδο και στη συνέχεια διατυπώνονται τα συμπεράσματα και γίνεται το άνοιγμα μιας συζήτησης γύρω από την εκπαιδευτική διαδικασία και το σύγχρονο σχολείο. Στα συμπεράσματα αναφέρονται οι περιορισμοί της έρευνας, που αφορούν κυρίως στα στενά χρονικά όρια του προγράμματος παρέμβασης. Εν συνεχεία διατυπώνονται θέσεις και ερωτήματα που προκύπτουν από την ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων. Επιβεβαιώνεται η ωφελιμότητα της ομαδοσυνεργατικής μάθησης, αλλά διευκρινίζεται η ανάγκη για εξοικείωση με τη συνεργατική διαδικασία και για συνεχή αλληλεπίδραση στη βάση της αλληλοαποδοχής και του αλληλοσεβασμού. Επίσης, τονίζεται η σημασία του δημιουργικού μαθήματος και η σύνδεση του με εναλλακτικές διδακτικές προσεγγίσεις. Τέλος, προβάλλεται η σημασία του ρόλου του εκπαιδευτικού που καλείται να συνδυάσει τις παραπάνω εκπαιδευτικές πρακτικές μέσα στο πλαίσιο της καθιερωμένης διδασκαλίας. Η εργασία κλείνει με την αναφορά στο σύγχρονο «Νέο Σχολείο», όπως αποκαλείται σύμφωνα με τα καινούρια μέτρα που εξαγγέλλονται, εκφράζοντας ερωτήματα σχετικά με την υλοποίηση των μεταρρυθμιστικών ιδεών που διακινούνται.
description: This paper is based on an educational action research in order to seek the appropriate educational practices to build learning. In specific, the central issue of concern and the ensuing objectives of educational action research include ways of developing a creative and collaborative environment in the process of learning, acceptance and respect for diversity and the collective participation of all students.In the theoretical part of the thesis lies the philosophical perspective that frames action research. In the beginning a brief reference is being made to the history of the educational reformation, subsequently putting into question school as an institution through the use of examples of anti-authoritarian education. Ideas are also expressed ideas regarding the question whether school is an institution in progress. The theoretical framework shifts to the function of the classroom, which reflects major issues of the research. Issues to be analyzed through a review of the relevant bibliography are: the class as a group, participation and collaboration in the context of a classroom, the importance of the educational approach to learning, innovative and creative teaching approaches. The next part of the paper presents the action research as it was carried out in the particular school unit. Originally, it describes the type of research, the methodology and the research process. It is a qualitative action research in the form of intervention in a third-grade class of the 1st Secondary School of Moudania Halkidiki. The abovementioned class was attended by a number of foreign students and students with diagnosed learning disabilities. After the presentation of the school context entailing the research, a description is being made of the process and methodology of the research, as well as the research objectives outlined above. As far as the methodology is concerned an intervention program has been applied on the course of Greek Modern Literature. Thus, in addition to standard instruction implemented by the philology professor, an alternative teaching session has per week has been incorporated, based on teamwork and exercises in educational drama. The instruments that have been used in the research are logging and group interviews among teachers and participating students. In this paper the data analysis has been done according to a qualitative method. What follows next are the conclusions of the research and a discussion on the teaching procedure and school as a modern institution. The conclusions indicate the limitations of research, mainly concerning the narrow time limits of the intervention program. Also outlined are positions and questions that arise from data analysis. The usefulness of teamwork learning is rather confirmed, though emphasis is being put upon the need for familiarization with the learning process and constant interaction on the basis of mutual acceptance and respect. Moreover, the importance of a creative session and its connection with alternative teaching approaches is being stressed. At final end, highlighted is the role that the educator is asked to perform in the abovementioned educational practices within the framework of the standard teaching procedure. The paper closes with a reference to the contemporary "New School", as it has been named according to the newly announced measures, expressing questions about the implementation of contemporary reformative ideas.