Το ψηφιδωτό δάπεδο του δωματίου Ε του ανακτόρου της Βεργίνας και τα διακοσμητικά στοιχεία του:
Creators: name: Λεβαντή, Μαρία Πέτρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Ψηφιδωτά
Βεργίνα
Ανάκτορο
Mosaics
Vergina
Palace

description: Θέμα της παρούσας εργασίας αποτελεί το μωσαϊκό δάπεδο που διακοσμεί το δωμάτιο Ε στο ανάκτορο της Βεργίνας. Είναι το μοναδικό ψηφιδωτό του ανακτόρου που σώζεται ακέραιο και γι’ αυτό κρίνεται ένα από το πιο σημαντικά ευρήματα του κτηρίου. Αποκαλύφθηκε το 1956 και έχει διαστάσεις 6,70 Χ 6,70 μ. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν χρωματιστά βότσαλα – λευκά, κόκκινα, μαύρα, ωχρά – που πιθανώς προέρχονται από το γειτονικό ποταμό Αλιάκμονα. Η τεχνική στην οποία χρησιμοποιούνται βότσαλα αποτελεί την παλαιότερη τεχνική κατασκευής επιδαπέδιων ψηφιδωτών. Η ακμή της τοποθετείται στον 4ο αι. π.Χ., όπως προκύπτει από ψηφιδωτά που έχουν αποκαλυφθεί σε ιδιωτικές οικίες της Μακεδονίας, της Πελοποννήσου και της Εύβοιας. Το μωσαϊκό του δωματίου Ε είναι φτιαγμένο πάνω σε διμερές υπόστρωμα (statumen και rudus) και διακοσμείται με έναν συνδυασμό γεωμετρικών και φυτικών κοσμημάτων, που έχουν έντονη παρουσία στον 4ο αιώνα π.Χ. Τα γεωμετρικά μοτίβα – ταινία, μαίανδρος, σπειρομαίανδρος – πλαισιώνουν την κυκλική σύνθεση του μωσαϊκού, ενώ τα φυτικά τού κοσμήματα – ρόδακας, σπείρες με έλικες και άνθη, «ανθοκόρες» – παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στη διακόσμησή του. Στην παρούσα μελέτη ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην προέλευση των παραπάνω κοσμημάτων – κατωιταλιωτική αγγειογραφία, υφαντική τέχνη, μεγάλη ζωγραφική – ενώ παράλληλα εξετάζονται και οι πιθανοί συμβολισμοί των «ανθοκορών». Η χρονολόγηση του μωσαϊκού προκύπτει από συνδυασμό των ανασκαφικών δεδομένων και κυρίως μέσα από την αναζήτηση των εικονογραφικών παραλλήλων των μοτίβων του και την τεχνοτροπική τους εξέλιξη. Με βάση όλα τα στοιχεία που διαθέτουμε το ψηφιδωτό που κοσμεί το δωμάτιο Ε στο ανάκτορο των Αιγών θα πρέπει να χρονολογηθεί μετά τα μέσα του 4ου αι. π.Χ., και συγκεκριμένα στην εικοσαετία 340 – 320 π.Χ.
description: The subject of this paper is the floor mosaic, which decorates Room E in the Palace of Vergina. It is the only mosaic of the building that survives whole and for this reason it is considered to be one of its most important finds. It was revealed in 1956 and its dimensions are 6,70 X 6,70 m. It is constructed with coloured pebbles – white, red, black, yellow – which probably come from the neighbouring Haliakmon River. The pebble technique is the oldest floor mosaic technique and its peak is placed in the 4th century BC, as results from such mosaics that have been revealed in private residences of Macedonia, Peloponnesus and Euboea. The mosaic of Room E is constructed on two foundation layers (statumen and rudus) and decorated with a combination of geometric and floral ornaments, which have an intense presence in the 4th century BC. The geometric motifs – band, meander and wave-band – frame the circular composition of the mosaic, while its floral ornaments – rosettes, scrolls with flowers and semi-human semi-vegetal female figures – play an important role in its decoration. Particular stress is laid on the origin of these ornaments – south-Italian vase painting, textile art, monumental painting – while, at the same time, the probable symbolisms of floral figurines are examined. The dating of the mosaic results from a combination of the excavation data and mainly from the search for the iconographical parallels of the motifs and their stylistic development. Based on all the given data, the mosaic that decorates Room E in the palace of Vergina should be dated after the mid 4th century BC, and particularly between 340 and 320 BC.