Συγκριτική μελέτη για τα κριτήρια επιλογής της δεύτερης ξένης γλώσσας από τους μαθητές: η περίπτωση της ιταλικής στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Creators: name: Μπαλλή, Μαρία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Κίνητρα εκμάθησης δεύτερης ξένης γλώσσας
Ιταλική γλώσσα
Δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Motivation for second foreign language learning
Italian language
Secondary education

description: Το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα, στα πλαίσια της «προώθησης της πολυγλωσσίας» που από το 2000 έχει επιβάλλει η ευρωπαϊκή πολιτική, έχει καταστήσει υποχρεωτική την εκμάθηση και δεύτερης ξένης γλώσσας, πέραν της αγγλικής, δίνοντας μάλιστα στους μαθητές τη δυνατότητα επιλογής της. Μεταξύ των προσφερόμενων ξένων γλωσσών οι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δύνανται να επιλέξουν ανάμεσα στη γερμανική, τη γαλλική, την ιταλική και σε πιλοτικό επίπεδο την ισπανική. Καθώς οι δύο πρώτες προσφέρονται για διδασκαλία στα ελληνικά σχολειά ήδη από το 1997, ενώ η ιταλική και η ισπανική κάνουν την εμφάνισή τους μία δεκαετία αργότερα, εγείρονται ερωτήματα για τους λόγους της αργής ένταξής τους στο ωρολόγιο πρόγραμμα του σχολείου. Βέβαια, οι τελευταίες εξελίξεις, με την οικονομική κρίση να έχει επηρεάσει κάθε τομέα της ελληνικής κοινωνίας, δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ανέπαφη ούτε την εκπαίδευση και τη γλωσσική πολιτική. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει τους λόγους για τους οποίους η ιταλική συγκεκριμένα είναι μία από τις γλώσσες που έχουν μικρό μαθητικό κοινό. Για το λόγο αυτό γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστούν τα κίνητρα, βάσει των οποίων οι μαθητές κάνουν την εκάστοτε επιλογή τους, καθώς, έπειτα από βιβλιογραφική αναζήτηση, φαίνεται ότι ο παράγοντας κίνητρο, μαζί με τη νοημοσύνη και την κλίση, αποτελούν βασικά κριτήρια για την επιλογή εκμάθησης ξένης γλώσσας από το μαθητικό κοινό. Βέβαια, πέρα από τα παραπάνω, που αφορούν και βασίζονται, ως επί το πλείστον, σε εσωτερικές διεργασίες, μάλλον καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει και το νομοθετικό πλαίσιο που διαμορφώνει τις δυνατότητες επιλογής που έχουν οι μαθητές. Έτσι, προηγείται μία εκτενής αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις ξένες γλώσσες στη δευτεροβάθμια, αλλά και πρωτοβάθμια θεσμοθετημένη εκπαίδευση. Η έρευνα, σε μία προσπάθεια να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου με ερωτήματα ανοικτού και κλειστού τύπου, σε δείγμα 220 μαθητών Α΄ Γυμνασίου από 10 σχολικά συγκροτήματα διαφορετικών περιοχών του Νομού Θεσσαλονίκης. Όσον αφορά δε στην περίοδο διεξαγωγής της έρευνας αυτή επιλέχθηκε να είναι κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, ώστε οι μαθητές να έχουν σχηματίσει σαφή άποψη για τη γλώσσα που επέλεξαν, αλλά και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο του να μην έχουν υπάρχουν οι αντίστοιχοι καθηγητές, στην περίπτωση που η έρευνα θα λάμβανε χώρα κατά την αρχή του σχολικού έτους. Όσον αφορά στα ευρήματα, μεταξύ των παραγόντων που φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο, είναι το γεγονός ότι η ιταλική είναι από τις γλώσσες που εισήχθησαν πρόσφατα στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, με αποτέλεσμα οι γονείς, που συναποφασίζουν με τα παιδιά τους, να μην είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με τη γλώσσα αυτή. Έπειτα, εξίσου σημαντικό είναι πως σε αντίθεση με τη γαλλική και τη γερμανική, η ιταλική και η ισπανική δεν προσφέρονται ως ξένες γλώσσες επιλογής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, οδηγώντας πολύ συχνά τους μαθητές στην απόφαση να επιλέγουν να συνεχίσουν την ίδια γλώσσα στο Γυμνάσιο, ανεξάρτητα αν κάποια από τις νεοεισαχθείσες τους αρέσει περισσότερο ή όχι. Τέλος, ελλείψεις που αφορούν τα έντυπα που συμπληρώνουν οι μαθητές για την καταγραφή της επιλογής τους φαίνεται να ασκούν καταλυτική επιρροή στην εξέλιξη της ιταλικής, θέτοντας, υπό αμφισβήτηση την ίση μεταχείριση των τεσσάρων ξένων γλωσσών από πλευράw της ελληνικής νομοθεσίας.
description: The educational system in Greece, under the “furtherance of multilingualism”, imposed by the European policy since 2000, has made mandatory, apart from English, the learning of a second foreign language too, providing students the right of choice. Among the foreign languages offered, the High School students can choose through a range that consists in German, French, Italian and, as a pilot project, Spanish. French and German were introduced in 1997. However, Italian and Spanish appeared a decade later, a fact that raises questions about the reasons for their slow introduction in the curriculum of the school. Of course, the latest evolutions, with the financial crisis affecting every aspect of Greek society, could not leave intact either the education and language policy. The purpose of this paper is to explore the reasons why, especially the Italian, is one of the languages that has a short student audience. For this reason, there is an attempt to identify the motives that lead students to make their choice, as after a literature research, it seems that motivation, along with intelligence and aptitude, are key criteria for choosing to learn a foreign language. Of course, besides the above, that have to do mostly with internal processes, it seems that rather crucial role plays also the legislative framework, since it sets out the options students have. Thus, in order to identify the real incentives, a detailed report, about the institutional framework governing foreign languages in secondary and primary education as well, is preceded. The research, in an attempt to reflect reality as much as possible, was conducted through a questionnaire, with open and closed type questions, in a sample of 220 first grade students attending 10 High Schools of Thessaloniki, in various areas of the city. As far as it concerns the period the survey took place, this was chosen to be the months of March and April, so that students have formed a clear opinion about the language they have chosen and also avoid any possibility of not being in their positions the respective teachers, a common phenomenon in Greek education during the early months of the school year. Regarding the findings, among the factors which seem to play a key role, is the fact that the parents, who usually decide together with their children, are not very familiar with Italian, as a result of its recent introduction into the educational system. Moreover, of equal importance is, that unlike French and German, Italian and Spanish, are not an option at Primary education. This, often, pushes the students to decide to continue at High school the same language they have been taught till then, regardless of whether they would prefer one of the lately introduced. Finally, deficiencies related the forms given to the students to indicate their preference about the second foreign language seem to have a catalytic influence on the evolution of the Italian language, posing, therefore, questions about the equal treatment of the four languages on the part of Greek legislation.