CADTM: Eric Toussaint. Η διαγραφή του χρέους των χωρών της Λατινικής Αμερικής.
Creators: name: Μενελαΐδου, Μαρία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Λατινική Αμερική
Χρέος
Latin America
CADTM
Debt

description: Η εργασία έχει στόχο την παρουσίαση του ζητήματος της διαγραφής του χρέους των χωρών της Λατινικής Αμερικής με αφορμή τις πρόσφατες επιτυχημένες προσπάθειες με την βοήθεια της CADMT, π.χ. στον Ισημερινό. Το ζήτημα της διαγραφής του χρέους, εξετάζεται από πολλές πλευρές νομικά, οικονομικά, πολιτικά, ιστορικά, ανθρωπολογικά. Η Λατινική Αμερική αποτελεί ένα κλασσικό παράδειγμα, γιατί τα χρέη των λεγόμενων χωρών του Τρίτου Κόσμου, πρέπει να διαγραφούν. Η εργασία ξεκινάει με μία εισαγωγή για το ρόλο που παίζει το δημόσιο χρέος στην εξάρτηση των χωρών του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου σήμερα, αλλά και μια ανθρωπολογική διαπραγμάτευση αυτής καθ΄ εαυτής της έννοιας του «χρέους». Η εργασία διαπραγματεύεται με ανθρωπολογική οπτική έννοιες όπως η λέξη «χρέος». Έννοιες όπως «το χρέος» γίνονται αντικείμενο ανθρωπολογικού προβληματισμού στην εργασία με στόχο να αποκαλυφθεί η εργαλειακή τους χρήση από τον Καπιταλισμό. Τι στ’αλήθεια σημαίνει η λέξη; Ποιος είναι ο ύπουλος ρόλος που τις έχει ανατεθεί στο σύγχρονο καπιταλιστικό σύστημα; Πως η θρησκευτική της ερμηνεία συγκαλύπτει ακραίες αντικοινωνικές πρακτικές μέχρι την εξόντωση ολόκληρων λαών και κοινωνιών. τι σημαίνει ότι για κάποιες γλώσσες δυτικές η ίδια λέξη σημαίνει και «αμαρτία». Από τη μια έχουμε την κυρίαρχη ιδεολογία παγκοσμίως για «τα χρέη που πρέπει να πληρώνονται» και από την άλλη «τους από κάτω» που ο Χάρντ και Νέγκρι δεν βλέπουν σαν την κλασσική εργατική τάξη αλλά ούτε σα λαό, παρά αυτό που εκείνοι ονομάζουν «πλήθος» κάτι που υπερβαίνει τα σύνορα είτε αυτά ορίζονται ταξικά, είτε εθνοτικά και περιλαμβάνει ένα πολύχρωμο «πλήθος» ανθρώπων οι οποίοι την εποχή της παγκοσμιοποίησης αποτελούν την συντριπτική πλειοψηφία απέναντι στην απρόσωπη κυριαρχία των πολυεθνικών εταιρειών. Η διαφορετική, εξωδυτική προσέγγιση της έννοιας του χρέους είναι μία οπτική βαθιά ριζωμένη στις αντιλήψεις των από κάτω. Είτε αυτές είναι ιθαγενείς κοινότητες, είτε κατειλημμένα εργοστάσια και εργατικά συμβούλια, όπως της Ζανόν. Το χρέος είναι εργαλείο υποταγής και ελέγχου και όχι ηθικής υποχρέωσης και όποια συσχέτιση με την ηθική είναι εσκεμμένη, προκειμένου να δικαιολογήσει και την απάνθρωπη τακτική. Στο επόμενο κεφάλαιο η έννοια του δημόσιου χρέους και η δυνατότητα διαγραφής εξετάζεται από νομικής πλευράς, με βάση το διεθνές δίκαιο και τα ιστορικά προηγούμενα. Το κεφάλαιο κλείνει με την παρουσίαση της CADMT, μία από τις πιο μαχητικές οργανώσεις με στόχο την διαγραφή των χρεών. Στα επόμενα κεφάλαια η εργασία επικεντρώνεται στην Λατινική Αμερική, κάνοντας μία αναδρομή στην ιστορία της περιοχής και την παράλληλη πορεία αντιδημοκρατικών καθεστώτων, εξαρτημένων σχέσεων και υπερχρέωσης. Και μόνο η απλή ιστορική παράθεση και οικονομική ιστορία των χωρών της περιοχής, πείθει και τον πιο δυσκολόπιστο για το δίκαιο του αιτήματος διαγραφής των χρεών. Η ιστορία των λαών της περιοχής είναι μία πολιτική ιστορία αγώνων και μία οικονομική ιστορία εκμετάλλευσης από τις χώρες του λεγόμενου «πρώτου» κόσμου και κυρίως τις ΗΠΑ, στην σύγχρονη εποχή. Τα επόμενα κεφάλαια διαπραγματεύονται ακριβώς αυτή την πορεία, την επιβολή νεοφιλελεύθερων πολιτικών και απόλυτα εξαρτημένων οικονομιών, αυτό που λέμε «ανάπτυξη της υποανάπτυξης», στην αρχή με όχημα τα δικτατορικά αυταρχικά καθεστώτα και στην πορεία τις ελεγχόμενες ολιγαρχίες με δημοκρατικό μανδύα, χωρίς ουσιαστική δημοκρατία. Η εργασία συνεχίζεται με μία κριτική παρουσίαση αυτού που ονομάστηκε «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» των επιτευγμάτων αλλά και των αδυναμιών του, που τον βάζουν σε κίνδυνο. Προτείνοντας ακόμα πιο τολμηρές και ριζικές αλλαγές, μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές, τον εξορυκτισμό και τις μονοκαλλιέργειες με έμφαση στην εγχώρια παραγωγή και γενική κήρυξη στάσης πληρωμών για το δημόσιο χρέος όλων των χωρών της περιοχής, γρηγορότερο πέρασμα σε μία σύγχρονη μορφή σοσιαλισμού και μεγαλύτερη ενδυνάμωση της λαϊκής κυριαρχίας. Η εργασία κλείνει με την διαπίστωση του Βαλλερστάιν πως παρόλες τις αδυναμίες που θα μπορούσε να εντοπίσει κανείς σε όλο αυτό το εγχείρημα, ο δρόμος του «Πόρτο Αλέγρε» και των χωρών της περιοχής είναι ο μόνος ανθρώπινος δρόμος που στέκει απέναντι στο «Νταβός» και το ακραίο νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό που φαίνεται να κυριαρχεί παγκοσμίως.
description: This papers aims to present the issue of the debt elimination in the Latin American countries, regarding to the recent successful efforts with the help of CADMT, for instance in the Equator. The issue of debt elimination is studied from different perspectives: law, economy, politics, history and anthropology. Latin America is a classic example, because the debts of the countries belonging to the so- called Third World must be eliminated. The paper begins with an introduction regarding the role that the public debt plays in the dependency of the countries belonging to the so-called Third World. Moreover, it examines the term “debt” from an anthropological view. Terms like “debt” become the object of the anthropological concerns in this paper, in order to prove that Capitalism uses these terms instrumentally. What does the word “debt” really means? What is the insidious role that the modern capitalistic system has assigned to the term? How its religious interpretation masks extreme antisocial practices to the extent of the elimination of entire populations and societies? Is there any significance to the fact that in some western languages the same word can also mean “sin”? From the one hand, there is the mainstream, worldwide ideology that “debts must be paid”. From the other hand, there are the “lower classes” that Hard and Negri do not consider neither as the classic working class, nor as populace, but as “crowd”. They define the term “crowd” as something that surpasses the boundaries, whether between classes or between nationalities, and includes a manifold “crowd” of people who - in the time of globalization – comprise the vast majority in contrast to the faceless domination of the multinational corporations. The different – in contrast with the western- approach to the term debt is engraved in the beliefs of the lower classes, whether those are indigenous populations, or workers that have occupied and run factories or councils of workers, like the one in ZANON. The debt is a tool to subdue and to control and not a moral obligation. in fact, any correlation with an ethical framework is deliberate and serves to justify the inhumane practice. The following chapters focus on Latin America, mentioning the history of the region and the parallel course of antidemocratic regimes, dependency relations and overcharge. The mere study of the history of the region and, more specifically, of the economic history of the countries in this region persuades even the most suspicious person that the demand for the debt elimination is just. The history of the populations in this region is a political history of struggles and an economic history of exploitation from the countries of the so-called First World – and mainly the USA- in the modern times. The following chapters look into the course of the enforcement of neoliberal policies and totally dependent economies or the so-called “the development of the underdevelopment”. This was, firstly, achieved by dictatorial and authoritarian regimes and, then, by the controlled oligarchies disguised as democratic. The paper continues with a critical presentation of the “Socialism of the 21st Century”, its achievements, but also its weaknesses that constitute, simultaneously, its threats. Even more daring and radical changes, decrease of the dependency from imports, extractions and cultivations of single crops with an emphasis in the local production and general payments pause for the public debt for all the countries in this region, quicker transition in a modern form of socialism and empowerment of the popular sovereignty are suggested. The paper ends with Wallerstein’s statement that despite the weaknesses that can be detected in this effort, the road of “Porto Allegre” and of the countries in this region is the only humane road that is opposed to “Davos” and to the extreme neoliberal capitalism that seems to be dominant worldwide.