Η Εξαρχία Ορφανίου
Creators: name: π.  Σκορδαράς, Πρόδρομος (Ιωάννης) Μύρωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Πατριαρχική Εξαρχία
Διοικητικό σύστημα
Ορφάνι
Patriarchal Exarchate of Orfaniou
Αdministrative system
Orfani

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα της ύπαρξης και λειτουργίας της Πατριαρχικής Εξαρχίας Ορφανίου σε συνδυασμό με τις άλλες αναφερόμενες στην ίδια σχεδόν περιοχή, όπως Εικοσιφοινίσσης, Κορμίστας ή Καβάλας. Στην Εισαγωγή γίνεται προσπάθεια να δοθεί το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται το φαινόμενο των πατριαρχικών εξαρχιών, το οποίο ανάγεται στον 14ο αι. Έπειτα διερευνάται το διοικητικό σύστημα της πατριαρχικής εξαρχίας στην ευρύτερη περιοχή Ορφανίου, η οποία, εξαρχία του Ορφανίου, ένας γεωγραφικός χώρος στην ανατολική πλευρά του Στρυμόνα ποταμού, αποτέλεσε από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα μια ιδιαίτερη εκκλησιαστική διοίκηση υπό την άμεση δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριάρχη και υπό την εποπτεία ενός εξάρχου τοπικά. Η εξαρχία του Ορφανίου μαζί με τις γειτονικές εξαρχίες της Καβάλας, με την οποία τελικά και ενώθηκε, αλλά και την εξαρχία της Εικοσιφοίνισσας η οποία διατηρήθηκε περισσότερο, αποτελούσαν αποτέλεσμα των μεγάλων δημογραφικών μεταβολών που συνέβησαν στον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μακεδονίας οι οποίες συμπαρέσυραν και τις εκκλησιαστικές διοικήσεις της περιοχής. Οι μεταβολές αυτές, απόρροια της Οθωμανικής κατάκτησης της περιοχής, προκάλεσαν τη σταδιακή αποδυνάμωση των έως τότε εκκλησιαστικών διοικήσεων Φιλίππων, Δράμας, Ζιχνών, Νευροκοπίου, Χριστουπόλεως (Καβάλας) και Χρυσουπόλεως, οδηγώντας σε συνενώσεις για λόγους επιβίωσης. Η ομάδα των δεκατεσσάρων χωριών, όπως αναφέρουν οι πηγές στις αρχές του 18ου αιώνα, της ενιαίας εξαρχίας Ορφανίου – Καβάλας, αποτελούνταν από οικισμούς που δεν μπορούσαν κατά τη γεωγραφική ανακατανομή του χώρου να ενταχθούν στη διαμορφούμενη εκκλησιαστική διοίκηση. Έτσι, για την καλύτερη διαποίμανσή τους τέθηκαν κάτω από την άμεση πατριαρχική προστασία συναποτελώντας όλα μαζί μια πατριαρχική εξαρχία. Με την αναδιάρθρωση και πάλι της εκκλησιαστικής διοίκησης, όταν οι καιροί έγιναν πιο φιλικοί, τα χωριά αυτά εντάχθηκαν άλλα στην εκκλησιαστική διοίκηση, αρχικά επισκοπή και στη συνέχεια μητρόπολη Ελευθερουπόλεως, και άλλα στη μητρόπολη Ξάνθης η οποία πιθανότατα χρειαζόταν ενίσχυση στον αριθμό των ενοριών της προκειμένου να επιτύχει την επιβίωσή της.
description: The present thesis deals with the topic of the existence and function of the Patriarchal Exarchate of Orfaniou in conjunction with other such exarchates referred to exist in the nearby region, such as the Eikossifinisis, Kormistas or Kavalas. In the introduction, it is attempted to present the historical context in which the institution of the patriarchal exarchates was developed during the 14th century. Following, the administrative system of the patriarchal exarchates in the broader region of Orfaniou is studied. From the 16th until the 18th century, the region of Orfaniou, a geographical area in the east side of the Strymonas river, constituted a unique ecclesiastical administration under the direct jurisdiction of the Ecumenical Patriarch and the supervision of an exarch locally. The Exarchate of Orfaniou together with the neighbouring exarchates of Kavala, with which it was finally merged, but also with the Eikossifinisis, which survived for a longer period, were the outcome of large demographic alterations occurring in the broader area of Eastern Macedonia with ramifications to the diocesan jurisdictions of the broader region. These alterations, the result of the Ottoman conquest of the region, caused the gradual decline of the, until then, diocesan jurisdictions of Filippoi, Drama, Zichnai, Nevrokopion, Christoupolis (Kavalas), and Chryssoupolis, leading to mergers for survival reasons. The group of fourteen villages of the merged exarchate of Orfaniou - Kavalas, as referred by the historical sources of the early 18th century, was consisted by settlements that couldn’t be integrated in the new diocesan jurisdiction, during the time of the geographical reorganisation. Thus, for their best pastoral supervision, they were placed under the immediate patriarchal protection, constituting one patriarchal exarchate altogether. After a subsequent restructure of the diocesan jurisdiction, under more propitious conditions, the above-mentioned villages either joined the diocesan jurisdiction, primarily a bishopric and later on The Metropolis of Alexandroupolis, or joined the Metropolis of Xanthi which possibly needed an enhancement in the number of parishes in order to succeed its survival.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)