Θεολογία και προσευχή: η αντανάκλαση της πατερικής σκέψεως στην εργογραφία του Αρχιμ. Σωφρονίου Σακχάρωφ
Creators: name: Romic, Ilija Janko
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Θεολογία, οικονομία, κένωση
Προσευχή, εσχατολογία
Αποφατικός, καταφατικός
Σωφρόνιος Σακχάρωφ
Οι Αγιοι Πατέρες
Theology, economy, kenosis
Prayer, eschatology
apophatic, cataphatic
Sophrony Saharov
Holy Fathers

description: Στην εργασία αυτή ο συγγραφέας αναλύει τη σχέση μεταξύ θεολογίας και προσευχής και γι’ αυτό το λόγο μελετάει ιδιαιτέρως τη θεολογία του Γέροντος Σωφρονίου Σαγχάρωφ, ο οποίος στη εργογραφία του συσχετίζει με τον καλλίτερο τρόπο τη θεολογία με τη προσευχή. Η μελέτη διαιρείται σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο μέρος εξετάζεται η ταυτότητα της ορθόδοξης θεολογίας, και λόγω αυτού εμφανίζονται οι τίτλοι, όπως είναι: 1. Έννοια της θεολογίας, 2. Χριστιανική έννοια των όρων θεολογία, θεολόγος, θεολογεῖν, 3. Μυστική θεολογία, 4. Ο Μωϋσής ως θεολόγος και θεόπτης, 5. Οικονομία και θεολογία κτλ. Ως σημαντικό θεολογικό ζήτημα αυτής της εργασίας αναφέρεται η σχέση ανάμεσα στη θεολογία και οικονομία, ο σύνδεσμος μεταξύ του ακαδημαϊσμού και της εμπειρικής θεολογίας, όπως και η αυθεντικότητα και η καταγωγή του χριστιανικού μυστικισμού. Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται το φαινόμενο της προσευχής. Αφού το θέμα της προσευχής ήταν κοινό για ορισμένους φιλοσόφους, ψυχολόγους, και θεολόγους, κάνουμε αναλύσεις των σπουδαίων φιλοσοφικών συστημάτων και ψυχολογικών σχολών, όπως και των σύγχρονων ετερόδοξων θεολόγων, προκειμένου να παρουσιασθούν με το καλλίτερο τρόπο οι θεολογικές στάσεις της ορθόδοξης (πατερικής) παράδοσης, πάνω στο θέμα της προσευχής. Ως κύριο θεολογικό ζητούμενο τοποθετείται το ερώτημα: γιατί ο Θεός δεν εισακούει τις προσευχές μας, αλλά και η θεολογική συζήτηση για τη εσχατολογική προοπτική της χριστιανικής θεολογίας, όπως και η σχέση της κατ’ ίδιαν και συλλογικής (ευχαριστιακής) προσευχής. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται η θεολογία του Γ. Σωφρονίου. Κατ’ αρχήν εμείς αναρωτιόμαστε για τις θεολογικές και πνευματικές πηγές της θεολογίας του. Περισσότεροι επιστήμονες σήμερα θεωρούν ότι ο ίδιος υπήρξε θεολόγος υπό τη θεωρητική επίδραση των Ρώσων φιλοσόφων και του γαλλικού υπαρξισμού όπως και του δυτικού περσοναλισμού γενικώς. Εμείς όμως αντιθέτως βλέπουμε τον Γ. Σωφρόνιο ως έναν τυπικό παραδοσιακό θεολόγο που μέσα στο δικό του θεολογικό σύστημα επιχειρεί να μεταδώσει το γνήσιο πατερικό πνεύμα, στη καρδία του δυτικού κόσμου. Περά από αυτά, όμως, από την αλληλογραφία του με το π. Γεώργιο Φλορώφσκυ, φαίνεται ότι ο π. Σωφρόνιος οπωσδήποτε υποστήριξε και τη νέο-πατερική σύνθεση. Άξια ιδιαίτερης προσοχής είναι και η ερμηνευτική μέθοδος του, η σκληρή κριτική του σύγχρονου ακαδημαϊσμού και της αποφατικής θεολογίας που κορυφώνει στον Διονύσιο Αρεοπαγίτη. Βεβαίως και η δική του μυστική και κενωτική θεολογία, όπως και οι απολύτως γνήσιες απόψεις για τη κατ’ ιδίαν και κοινή προσευχή τον κάνουν επιφανή και έναν από τους σπουδαιότερους θεολόγους της Εκκλησίας μας.
description: In this thesis the author is analyzing the relation between theology and prayer and for this reason the present study is occupied with the theology of Elder Sophrony Saharov, who in his own written opus touches upon the link between theology and prayer. The study is divided into three chapters. In the first part the author examines the identity of Orthodox theology, hence there appear the following titles: 1. Understanding of the theology 2. Christian concepts of: theology, theologian, to theologize, 3. Mystical theology, 4. Moses – theologian and Divine visionary, 5. Economy and theology, etc. As a significant theological dispute there is referred a link between theology and theology, association among academism and theology, authenticity and origins of Christian mysticism etc. In the second chapter the author examines the phenomenon of prayer. Although the subject of prayer was common to certain number of philosophers, psychologists, and theologians, this study refers to many philosophical systems, psychoanalytic schools, as well as to the attitudes of the contemporary non-orthodox theologians, with a simple goal to represent in a best way theological statements of orthodox (patristic) tradition, regarding the subject of prayer. A major theological issue of this chapter lies in the question ,,why God does not listen to our prayers’’, as well as in the dispute on historical and eschatological dimension of prayer as such and the relation between private and common (Eucharist) prayer. In the third chapter the Elder Sophrony’s theology is being elaborated. Analyzing the secondary literature about Sophrony’s theology, author examines the theological and spiritual sources of his theology. The most of the researchers of the Elder’s theology think that Fr. Sophrony was a theologian under the theoretical influence of Russian religious philosophy, French existentialism and the western personalism in general. Besides the fact that Fr. Sophrony supported the neo-patristic synthesis, as we can see that through his correspondence with Fr. George Florovsky, furthermore this study shows that Fr. Sophrony is a typical example of traditional theology who in his own theological system attempts to bring authentic spirit of the Fathers into the very roots of the western world. Finally, one should pay his attention to the following facts: the hermeneutical method of Fr. Sophrony Saharov, the critics on contemporary academism and apophaticism which climaxes in Dionys Areopagit. Naturally, his mystical and kenotic theology, as well as his absolutely authentic views on private and common prayer, makes him one of the most significant theologians of our Church.