Δραστηριότητα Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου: στάθμιση νεότερων ανοσολογικών παραμέτρων
Creators: name: Τσέλιος, Κωνσταντίνος Β.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος
Τ ρυθμιστικά λεμφοκύτταρα
Κυτταροκίνες
Δραστηριότητα νόσου
Systemic Lupus Erythematosus
T regulatory cells
Cytokines
Disease activity

description: Οι διαταραχές της ανοσιακής ρύθμισης θεωρούνται ως προϋπόθεση της αυτοαντιδραστικότητας στον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο (ΣΕΛ) και μεσολαβούνται από ποσοτικές ή/και ποιοτικές διαταραχές των Τ ρυθμιστικών λεμφοκυττάρων (Tregs) και των κυτταροκινών υπογραφής τους (IL-6, IL-10, TGF-β). Η συσχέτιση των παραμέτρων αυτών με τη δραστηριότητα του ΣΕΛ απασχόλησε αρκετές μελέτες χωρίς σαφή συμπεράσματα. Η ασάφεια αυτή αποτέλεσε τη βάση της παρούσας διδακτορικής διατριβής. Δευτερεύων σκοπός της μελέτης ήταν η αξιολόγηση των αντισωμάτων έναντι φωσφατιδυλο-σερίνης/προθρομβίνης (αντι-PS/PT) στις θρομβωτικές εκδηλώσεις των ασθενών. Μελετήθηκαν 100 ασθενείς σε 300 διαφορετικά χρονικά στιγμιότυπα. Τα Tregs βρέθηκαν σημαντικά μειωμένα σε ενεργό νόσο, συγκριτικά με ήπια ή ανενεργό νόσο και υγιείς μάρτυρες (p&lt;0.001). O συντελεστής συσχέτισης με τον SLEDAI ήταν ισχυρά αρνητικός (r=-0.644). Οι συσχετίσεις δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρές με άλλες παραμέτρους (ΤΚΕ r=-0.363, IgG r=-0.189, C3 r=0.313, C4d r=0.302). Τα Tregs ήταν ελαττωμένα επί θετικών αντι-dsDNA αντισωμάτων (p=0.009) και συσχετί-στηκαν ασθενώς θετικά με την ηλικία (r=0.236) και τη διάρκεια νόσου των ασθενών (r=0.223) και ασθενώς αρνητικά με τον SLICC/ACR (r=-0.118). Σε 37 περιπτώσεις υποτροπής (n=31), μόνο τα επίπεδα των Τregs και του SLEDAI μεταβλήθηκαν σημαντικά. Τα Tregs ελαττώθηκαν (υποδιπλασιάστηκαν, μέση μεταβολή 42.6±22.2%) σε 36 από τις 37 υποτροπές (ευαισθησία 97.3%). Σε 44 περιπτώσεις ύφεσης (n=35), τα Tregs αυξήθηκαν σημαντικά (υπερδιπλασιάστηκαν, p&lt;0.001) σε όλες τις περιπτώσεις (ευαισθησία 100%). Η αύξηση των Tregs ήταν ανεξάρτητη της φαρμακευτικής αγωγής, αν και παρατηρήθηκε σημαντικότερη και ταχύτερη αύξηση με ενδοφλέβια σχήματα με μεθυλπρεδνιζολόνη, κυκλοφωσφαμίδη και πολυκλωνικές ανοσοσφαιρίνες (p&lt;0.001). Σε ασθενείς με αμετάβλητη ενεργότητα νόσου τα Tregs δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά σε καμία περίπτωση (μέση μεταβολή 7.3±20.6%). Οι μεταβολές στις περιπτώσεις υποτροπής και ύφεσης ήταν σημαντικά μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες σε αμετάβλητη ενεργότητα (p&lt;0.001). Η θετική προγνωστική αξία των Tregs στην υποτροπή βρέθηκε ιδιαίτερα χαμηλή (16.7%). Τα Τregs ανευρέθηκαν σημαντικά χαμηλότερα σε ενεργό νεφρίτιδα λύκου (ΝΛ, p&lt;0.001). όπως και σε ενεργό νευροψυχιατρικό ΣΕΛ (ΝΨΣΕΛ, p&lt;0.001). Σε 10 ασθενείς με ενεργό ΝΛ (n=6) ή ΝΨΣΕΛ (n=4), που αντιμετωπίστηκαν με ενδοφλέβιες ώσεις κυκλοφωσφαμίδης, τα Τregs αυξήθηκαν σημαντικά ήδη μετά την 4η ώση. Σε 9 νεοδιαγνωσμένους ασθενείς τα Tregs βρέθηκαν στα επίπεδα των ενεργών ασθενών. Η IL-6 συσχετίστηκε ισχυρά με τον SLEDAI (r=0.617) και ήταν σημαντικά υψηλότερη σε ενεργό νόσο (p&lt;0.001), καθώς και επί θετικών αντι-dsDNA αντισωμάτων (p&lt;0.001). Η αύξηση του SLEDAI ακολουθήθηκε από αύξηση της IL-6 (p=0.010) και το αντίθετο (p=0.001). Σε αμετάβλητη ενεργότητα νόσου, τα επίπεδα της IL-6 δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά. Η IL-6 ήταν σημαντικά αυξημένη σε ενεργό ΝΛ (p&lt;0.001) και ενεργό ΝΨΣΕΛ (p=0.005). Η IL-10 βρέθηκε σημαντικά αυξημένη σε ενεργό νόσο (p&lt;0.001) και συσχετίστηκε θετικά με τον SLEDAI (r=0.519). Αυξήθηκε σημαντικά στην υποτροπή (p=0.002) και ελαττώθηκε σημαντικά στην ύφεση της νόσου (p=0.007). Αντίθετα, σε περιπτώσεις αμετάβλητης ενεργότητας νόσου, τα επίπεδα της δεν διαφοροποιήθηκαν. Η IL-10 βρέθηκε σημαντικά υψηλότερη σε ενεργό ΝΛ (p=0.025), καθώς και επί θετικών αντι-dsDNA αντισωμάτων (p&lt;0.001). Ο TGF-β σχετίστηκε ασθενώς αντίστροφα με τον SLEDAI (r=-0.404) και ήταν σημαντικά χαμηλότερος σε ενεργό νόσο (p&lt;0.001). Τα επίπεδά του ελαττώθηκαν σημαντικά (p=0.009) στην έξαρση της νόσου και αυξήθηκαν στην ύφεση (p=0.036). Αντίθετα, δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά σε περιπτώσεις αμετάβλητης ενεργότητας νόσου. Σε ενεργό ΝΛ, ο TGF-β ήταν οριακά χαμηλότερος (p=0.034), όπως και επί θετικών αντι-dsDNA αντισωμάτων (p=0.029). Οι συντελεστές συσχέτισης των κυτταροκινών με τα Tregs ήταν: IL-6 r=-0.443, IL-10 r=-0.328 και TGF-β r=0.336. Τα αντι-PS/PT αντισώματα αυτά σχετίζονταν ισχυρά με προσβολή του ΚΝΣ και, ιδιαίτερα, με πολλαπλά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Συμπερασματικά, τα CD4+CD25highFOXP3+ Tregs αποτελούν αξιόπιστο δείκτη παρακολούθησης της δραστηριότητας νόσου στον ΣΕΛ και μπορούν, με σχεδόν απόλυτη ευαισθησία, να επιβεβαιώσουν την υποτροπή ή/και την ύφεση της νόσου. Η αποκατάσταση των Tregs, μετά από επίτευξη ύφεσης, είναι ανεξάρτητη από τον χρησιμοποιούμενο φαρμακευτικό παράγοντα. Οι IL-6 και IL-10 αποτελούν αξιόπιστους δείκτες παρακολούθησης ενεργότητας του ΣΕΛ, ενώ ο TGF-β αποτελεί λιγότερο αξιόπιστο δείκτη, αν και φαίνεται να εμπλέκεται στην ενεργότητα της νεφρίτιδας. Οι αυξημένοι τίτλοι αντι-PS/PT αντισωμάτων φαίνεται να σχετίζονται με εμπλοκή του ΚΝΣ, ιδιαίτερα με τη μορφή πολλαπλών ισχαιμικών επεισοδίων.
description: Immune regulation impairment is considered as the prerequisite for autoreactivity in systemic lupus erythematosus (SLE) and they are, mainly, mediated by quantitative and/or qualitative defects of T regulatory cells (Tregs) and their signature cytokines (IL-6, IL-10, TGF-β). The correlation of these parameters with lupus activity was the investigated by several studies with contradictory results. The lack of relative evidence comprised the basis for this Thesis. Secondary aim was the evaluation of autoantibodies against Phosphatidylserine/Prothrombin (anti-PS/PT) in the thrombotic manifestations of the patients. One hundred patients were studied in 300 separate cases. Tregs were significantly reduced in active disease, in comparison to inactive disease and healthy controls (p&lt;0.001). R correlation co-efficient with SLEDAI was strongly inverse (r=-0.644). Correlations to other activity parameters were weak (ESR r=-0.363, IgG r=-0.189, C3 r=0.313, C4d r=0.302). Tregs were reduced in the presence of anti-dsDNA antibodies (p=0.009) and were weakly correlated with patients’ age (r=0.236) and disease duration (r=0.223) and inversely related to SLICC/ACR (r=-0.118). In 37 cases of relapse (n=31), only Τregs and SLEDAI were significantly changed. Tregs were reduced (halved, mean change 42.6±22.2%) in 36/37 relapses (sensitivity 97.3%). In 44 cases of remission (n=35), Tregs were significantly increased (doubled, p&lt;0.001) in all cases (sensitivity 100%). Tregs’ increment was independent of the administered pharmaceutical regimen; however, a more intense and rapid increase occurred with intravenous regimens with methylprednisolone, cyclophosphamide and intravenous immunoglobulins (p&lt;0.001). In patients with unchanged disease activity, Tregs were not significantly altered (mean change 7.3±20.6%). Tregs’ alterations in cases of relapse and remission were significantly higher compared to cases with unchanged activity (p&lt;0.001). Positive predictive value in determining disease flare was low (16.7%). Τregs were found significantly lower in active lupus nephritis (LN, p&lt;0.001), as well as in active neuropsychiatric SLE (NPSLE, p&lt;0.001). In 10 patients with active LN (n=6) or NPSLE (n=4), who were administered cyclophosphamide pulse treatment, Τregs were significantly increased even after the 4th pulse. In 9 newly diagnosed patients, Tregs were found in the levels of active disease. IL-6 was strongly correlated to SLEDAI (r=0.617) and was significantly higher in active disease (p&lt;0.001), as well as in patients with positive anti-dsDNA antibodies (p&lt;0.001). SLEDAI’s increment was followed by IL-6 increase (p=0.010) and vice versa (p=0.001). In unchanged disease activity, IL-6 levels were not significantly changed. IL-6 was significantly higher in active LN (p&lt;0.001) and active NPSLE (p=0.005). IL-10 was found significantly higher in active disease (p&lt;0.001) and was strongly correlated to SLEDAI (r=0.519). It was significantly increased in disease relapse (p=0.002) and decreased in remission (p=0.007). On the contrary, its levels remained unaltered in cases with unchanged disease activity. IL-10 was significantly higher in active LN (p=0.025), as well as in cases with positive anti-dsDNA antibodies (p&lt;0.001). TGF-β was weakly related to SLEDAI (r=-0.404) and was significantly lower in active disease (p&lt;0.001). Its levels were significantly decreased in disease relapse (p=0.009) and increased in remission (p=0.036). On the opposite, they were not significantly altered in stable disease activity. In active LN, TGF-β was marginally lower (p=0.034), as well as in positive anti-dsDNA antibodies (p=0.029). R correlation co-efficients of cytokines with Tregs were: IL-6 r=-0.443, IL-10 r=-0.328 and TGF-β r=0.336. Anti-PS/PT antibodies were strongly related to central nervous system (CNS) involvement and, in particular, to multiple infarcts. In conclusion, CD4+CD25highFOXP3+ Tregs are a reliable index of disease activity in SLE and may, with great sensitivity, confirm disease relapse and/or remission. Tregs’ restoration in remission was independent of the administered pharmaceutical regimen. IL-6 and IL-10 are reliable biomarkers of disease activity in SLE, whereas TGF-β is a less reliable index, although it seems to be involved in LN activity. Positive anti-PS/PT antibodies seem to be related to CNS involvement in the form of multiple infarcts.