Γερμανικές αποζημιώσεις για εθνικοσοσιαλιστικά εγκλήματα – Η περίπτωση του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης
Creators: name: Σαρτζετάκης, Ζαχαρίας Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Γερμανικές αποζημιώσεις – Γερμανικές επανορθώσεις
Εβραϊκή κοινότητα Θεσσαλονίκης – Ολοκαύτωμα – Τελική Λύση
Β Παγκόσμιος Πόλεμος – Γερμανική Κατοχή
German Compensations – German Reparations
Jewish community of Thessaloniki – Holocaust – Final Solution
Second World War – German Occupation

description: Η ιστορία της Θεσσαλονίκης συνδέεται άρρηκτα με εκείνη της εβραϊκής κοινότητας της πόλης. Η τραγική πορεία της εβραϊκής κοινότητας Θεσσαλονίκης προς το Άουσβιτς και η σχεδόν ολοκληρωτική της εξόντωση εκεί αποτελεί ένα διαχρονικό στίγμα για τη μακραίωνη ιστορία της πόλης. Η παρούσα εργασία παρουσιάζει στο πρώτο μέρος της, μέσα από βιβλιογραφική επισκόπηση, το ζήτημα των αποζημιώσεων για εθνικοσοσιαλιστικά εγκλήματα, ενταγμένο μέσα στο ευρύτερο θέμα των επανορθώσεων μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το δεύτερο μέρος της βασίστηκε στην αποδελτίωση και στην ανάλυση του περιεχομένου των δικαστικών υποθέσεων κατά τη δεκαετία του 1960 που αφορούσαν τον εβραϊκό πληθυσμό της πόλης και τη διεκδίκηση αποζημίωσης για εθνικοσοσιαλιστικά εγκλήματα. Τα συνεπαγόμενα εξαγόμενα αποτελέσματα, ποιοτικού και ποσοτικού χαρακτήρα, θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα στην προώθηση και αναζωογόνηση του γόνιμου διαλόγου σε θέματα που αφορούν το ζήτημα των αποζημιώσεων, τη μεταπολεμική εβραϊκή παρουσία στη Θεσσαλονίκη, τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση των κοινοτήτων αλλά και της ελληνικής κοινωνίας ευρύτερα. Τα ερωτήματα που τέθηκαν επικεντρώθηκαν στο να αναδειχθούν: Α) το μέγεθος της γενοκτονίας, των απωλειών και της καταστροφής καθώς και οι τραυματικές εμπειρίες, σωματικές και ψυχικές, που σημάδεψαν τους ελάχιστους επιζώντες για όλη την υπόλοιπη ζωή τους, μέσα από την ποσοτική ανάλυση των στοιχείων που δίνουν οι δικαστικές υποθέσεις· Β) οι τόποι αιχμαλωσίας που συμπληρώνουν το παζλ του στρατοπεδικού σύμπαντος που είχαν διαμορφώσει οι ναζί στην Ευρώπη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου· Γ) πολλές διαφορετικές ιστορίες διαφυγής, διάσωσης, απόκρυψης που συμπληρώνουν τη σχετική γνώση για την αλληλεγγύη και την προδοσία, για τα δίκτυα διάσωσης και αντίστασης, για τον τυχαίο παράγοντα, για την καταναγκαστική εργασία που μπορεί να έσωζε από τον θάνατο. Ιστορίες που είτε ενισχύουν τη μεγάλη εικόνα, είτε δίνουν διαφορετικές, λιγότερο γνωστές, πτυχές της.
description: Thessaloniki’s history and its Jewish community’s history are inextricably linked. The tragic march of the Jewish community of Thessaloniki towards Auschwitz and its almost complete extermination there is a stain on the city’s long history. With a literature review in its first part this thesis presents the issue of compensation for National Socialist crimes, as part of the wider issue of reparations after the Second World War. Its second part is based on indexing and analyzing the content of court cases brought forward by the Jewish population of the city, claiming compensation for National Socialist crimes. The resulting qualitative and quantitative results could be useful in promoting and revitalizing the fruitful dialogue on issues related to the German reparations, the post-war Jewish presence in Thessaloniki, the post-war reconstruction of communities and of the Greek society in general. The questions raised focus on highlighting: A) the magnitude of genocide, casualties and destruction, as well as the traumatic physical and mental experiences, which have marked the few survivors for the rest of their lives, through a quantitative analysis of the evidence provided by court cases; B) the incarceration sites adding another piece to the puzzle of the concentration camp universe created in Europe by the Nazis during World War II; C) a number of different stories of escape, rescue and concealment adding to knowledge on solidarity and betrayal, on rescue and resistance networks, on the random factor, on the forced labor that might save from death; stories that either add to the big picture, or give different, less known, aspects of it.