Εκπαιδευτικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της δημιουργικότητας μέσω της διδασκαλίας των τεχνών: Συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και μετα-ανάλυση των εμπειρικών δεδομένων
Creators: name: Πελέκα, Παναγιώτα Ευθυμίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Δημιουργικότητα
Προγράμματα Παρέμβασης
Τέχνες
Creativity
Intervention Programs
Arts

description: H παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης των δημοσιευμένων προγραμμάτων παρέμβασης για την καλλιέργεια της δημιουργικότητας στην εκπαίδευση μέσω της διδασκαλίας τεχνών. Ειδικότερα, το κύριο ερευνητικό ερώτημα της ανασκόπησης αφορά στον βαθμό αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων παρέμβασης που χρησιμοποιούν τη διδασκαλία των τεχνών ως μέσο για την ενίσχυση της δημιουργικότητας σε μαθητικό και φοιτητικό πληθυσμό. Επιπρόσθετα, η ανασκόπηση στοχεύει να εξετάσει εάν ορισμένα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων, όπως η ηλικία των συμμετεχόντων/ουσών και η συνολική χρονική διάρκεια του προγράμματος παρέμβασης, συνδέονται με την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων. Βασικό κριτήριο επιλογής των σχετικών μελετών ήταν να συνιστούν πρωτογενείς ημι-πειραματικές μελέτες με ποσοτικό σχεδιασμό. Από ένα σύνολο δέκα σχετικών μελετών επιλέχθηκαν έξι έρευνες, οι οποίες πληρούσαν τα κριτήρια για την εφαρμογή της μετα-ανάλυσης. Τα αποτελέσματα της μετα-ανάλυσης επιβεβαιώνουν την υπάρχουσα βιβλιογραφία, υποστηρίζοντας ότι η ενασχόληση με τις τέχνες θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό μέσο για την καλλιέργεια της δημιουργικότητας στην εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, βρέθηκε ένα μετρίου βαθμού στατιστικώς σημαντικό συγκεντρωτικό μέγεθος επίδρασης και για τις έξι μελέτες. Επιπλέον, σημαντικός παράγοντας της αποτελεσματικότητας αναδείχθηκε η μέθοδος διδασκαλίας και συγκεκριμένα, η παροχή ευκαιριών για πρακτική εξάσκηση στον πειραματισμό και την παραγωγή ιδεών μέσω της τέχνης. Αντιθέτως, η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων δεν βρέθηκε να επηρεάζεται σημαντικά από τη χρονική τους διάρκεια. Συζητούνται οι εκπαιδευτικές εφαρμογές των ευρημάτων, με δεδομένο τον περιορισμό του μικρού αριθμού των μελετών στις οποίες εφαρμόστηκε η μετα-ανάλυση, και γίνονται προτάσεις για μελλοντικές έρευνες παρέμβασης.
description: This paper is an attempt to systematically review and meta-analyze the published intervention programs for the enhancement of creativity in education, through arts education. In particular, the main research question of the review concerns the effectiveness of intervention programs that use the teaching of art to enhance creativity of students. In addition, the review aims to examine whether certain characteristics of the programs, such as the age of the participants and their overall duration, are associated with the effectiveness of the interventions. The main selection criterion of the relevant studies was that they were primary semi-experimental studies with a quantitative design. From a set of ten relevant studies, six studies were selected, which met the criteria for the application of the meta-analysis. The results of the meta-analysis confirm the existing literature, arguing that art could serve as effective means of fostering creativity in education. Specifically, a moderately statistically significant pooled effect size was found for all six studies. In addition, the teaching method was shown to be a crucial factor in effectiveness, and specifically, the provision of opportunities for practice in experimentation and the generation of ideas through art. On the contrary, the effectiveness of the interventions was not significantly affected by their duration, nor the age of the participants. Educational applications of the findings are discussed, given the limitation of the small number of studies to which the meta-analysis was applied, and suggestions are made for future intervention research.