Η λογοτεχνία ως πηγή για το μάθημα της ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Creators: name: Γιαννακοπούλου, Αθανασία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Λογοτεχνία
Ιστορία
Δευτεροβάθμια
Διδακτική ιστορίας
Διδακτική λογοτεχνίας
Πηγή
Literature
History
Second degree
Didactics of history
Didactics of literature
Source

description: Η παρούσα εισήγηση εξετάζει τις προοπτικές και τους περιορισμούς της σύνδεσης που υφίσταται ανάμεσα στη Λογοτεχνία και την Ιστορία και πιο συγκεκριμένα αποτελεί μια προσέγγιση του ζητήματος της ιστορικής λογοτεχνικής πηγής. Στον πυρήνα της προσέγγισης τοποθετείται η σχολική διδασκαλία των δυο μαθημάτων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως προς την αμοιβαία ενίσχυσή τους μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της διδακτικής και παιδαγωγικής αξίωσης για ολιστική και διεπιστημονική προσέγγιση της γνώσης. Η μελέτη της λογοτεχνικής ιστορικής πηγής περιλαμβάνει αφενός τη θεωρητική προσέγγισή της από τους κλάδους της Ιστορίας, της Λογοτεχνίας, της θεωρίας της Γραμματολογίας, της Παιδαγωγικής και της Διδακτικής και αφετέρου τα ίδια τα λογοτεχνικά κείμενα. Στο θεωρητικό μέρος της εισήγησης περιγράφονται οι παράμετροι της διδασκαλίας του μαθήματος της Λογοτεχνίας και της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, το ειδικότερο ζήτημα της λογοτεχνικής πηγής όπως αυτό θεμελιώνεται στις παραδοχές των παραδειγμάτων της θεωρίας της Λογοτεχνίας, μια συγκριτική θεώρηση που αποσκοπεί στην ανάδειξη των σημείων σύγκλισης και διαφοροποίησης ανάμεσα στην Ιστορία και τη Λογοτεχνία. Επίσης εξετάζεται το ειδικότερο ζήτημα της ιστορικής λογοτεχνικής πηγής ως προς α) τις παραδοχές τις σύγχρονης ιστοριογραφίας για τη χρήση των πηγών γενικά και την αξιοποιήση των λογοτεχνικών πηγών ειδικά, β) τα γενικά κριτήρια, τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς που θέτει το ίδιο το αντικείμενο, η φύση και η λειτουργία της Λογοτεχνίας ως προς την αξιοποίησή της ως ιστορικής πηγής γ) το παιδαγωγικό και διδακτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται η χρήση της Λογοτεχνίας για τους σκοπούς της ιστορικής διδασκαλίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση όπως αυτή ορίζεται από τις γενικές κατευθύνσεις και τις διατυπώσεις των Δ.Ε.Π.Π.Σ. των αντίστοιχων μαθημάτων και, δ) τη διδακτική μεθοδολογία του μαθήματος της Ιστορίας ως προς τη διαχείριση των πηγών γενικά και των λογοτεχνικών πηγών ειδικότερα.Στο ερευνητικό μέρος σταχυολογούνται -σε μια ενδεικτική ειδολογική και χρονολογική ταξινόμηση- κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής με ιστορικά αξιοποιήσιμο περιεχόμενο, ενώ παράλληλα εντάσσονται στις αντίστοιχες κατηγορίες των γραμματειακών ειδών και εξετάζονται ως προς τις ειδολογικά προσδιορισμένες δυνατότητες αλλά και τους περιορισμούς της αξιοποίησής τους ως πηγών για την επιστήμη της Ιστορίας. Τέλος, παρουσιάζεται μια έρευνα μικρότερης κλιμακας όπου ανθολογούνται τα λογοτεχνικά κείμενα των σχολικών εγχειριδίων που μπορεί να λειτουργήσουν ως ιστορικές πηγές για το μάθημα της Ιστορίας της αντίστοιχης τάξης κάθε φορά.
description: The dissertation thesis presented examines the limitations and the perspectives of the connection between Literature and History arts. Concretely it constitutes an approach to the historical literary source not only in its theoretical aspect but also in its practical exploitation in the classroom. The main idea is centralized to the teaching of Literature and History at the second degree education and to their mutual reinforcement, under the spectrum of didactic and pedagogical pretension of holistic and inter-disciplinary approach of knowledge.The theoretical part includes the dimensions of the historical literary source in the theory of Literature, History, Didactics, Pedagogy and Grammatology. In the investigatory part is presented a chronological and specified classification of Modern Greek literary texts with historically significant content. Finally, there is a reference to the literary texts of the school books that may have a supporting role to a student's historical knowledge. These texts are related to the historical content that is taught in the corresponding class.