Το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα των οργάνων και των οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η εφαρμογή του γενικού κανονισμού προστασίας προσωπικών δεδομένων
Creators: name: Τσερμενίδου, Αναστασία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων
Δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα
Όργανα και οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Right of access to the documents
Bodies and the institutions of the European Union
General Data Protection Regulation

description: Το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων της Ένωσης αποτελεί ειδικότερη έκφανση της αρχής της διαφάνειας, η οποία ήρθε να θέσει ένα τέρμα στην μυστικότητα και την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών εντός της ευρωπαϊκής έννομης τάξης. Η ανάγκη να ενισχυθεί η διαφάνεια και να θεραπευθεί το δημοκρατικό έλλειμα ήταν επιτακτικές. Μέσω αυτής της πτυχής, εξασφαλίζεται ο πραγματικός και ο αποτελεσματικός έλεγχος της άσκησης της εξουσία από τα θεσμικά όργανα, αλλά και η ενίσχυση και η ενδυνάμωση του ρόλου του πολίτη της Ένωσης. Παράλληλα, με το ως άνω δικαίωμα, είναι γεγονός πως οι κοινωνίες μας ψηφιοποιούνται ολοένα και περισσότερο. Ο ρυθμός των τεχνολογικών εξελίξεων και ο τρόπος επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων επηρεάζει τον καθένα μας καθημερινά και με κάθε είδους τρόπο υπό το πρίσμα αυτών των αλλαγών. Η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της προστασίας των δεδομένων παγκοσμίως. Τα πρότυπα προστασίας δεδομένων της ΕΕ βασίζονται στη Σύμβαση 108 του Συμβουλίου της Ευρώπης, σε πράξεις της ΕΕ - συμπεριλαμβανομένου του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων και της Οδηγίας για την Προστασία Δεδομένων για τις Αστυνομικές και Ποινικές Αρχές- καθώς και στην αντίστοιχη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται εν συντομία τα νομικά πλαίσια και οι δικαιολογητικές βάσεις και των δύο δικαιωμάτων και επιχειρείται μία εναρμονισμένη σύγκριση-ερμηνεία τους, ώστε να αναδειχτεί ο τρόπος άσκησης και των δύο δικαιωμάτων, χωρίς να ματαιώνεται η ουσία κανενός από τα δύο δικαιώματα. Στην εργασία εκπονείται μία ανάλυση ανάμεσα στις δύο συγκρουόμενες αρχές – την αρχή της διαφάνειας αφενός και την αρχή προστασίας των προσωπικών δεδομένων των ιδιωτών αφετέρου- εστιάζοντας κατά βάση στο δικαίωμα πρόσβασης των ιδιωτών στα κοινοτικά έγγραφα, που αποτελεί ειδικότερη πτυχή της αρχής της διαφάνειας και που υιοθετήθηκε ως λύση για την αντιμετώπιση του φαινομένου του «δημοκρατικού ελλείμματος», αναδεικνύοντας τη προστασία των προσωπικών δεδομένων ως ασφαλιστικής δικλείδας για την προάσπιση της ιδιωτικής σφαίρας του ατόμου, και τέλος συχετίζοντας την συνύπαρξη των δύο αυτών αρχών-δικαιωμάτων.
description: The right of access to documents of the Union institutions is a specific manifestation of the principle of transparency, which has come to put an end to the secrecy and confidentiality of information within the European legal order. The need to strengthen transparency and to remedy the democratic deficit was imperative. Through this aspect, real and effective control of the exercise of power by the institutions is ensured, but also the strengthening and empowerment of the role of the Union's citizen. In parallel with the above right, it is a fact that our societies are becoming increasingly digitalized. The pace of technological developments and the way personal data is processed affects each of us every day and in every way in the light of these changes. Europe is at the forefront of data protection worldwide. EU data protection standards are based on Council of Europe Convention 108, EU acts -including the General Data Protection Regulation and the Data Protection Directive for police and criminal authorities - as well as the relevant case law of the European Court of Human Rights and the Court of Justice of the European Union. The present study briefly presents the legal frameworks and justificatory bases of both rights and attempts a harmonized comparison-interpretation of both rights, in order to highlight the way both rights are exercised, without undermining the essence of either right. The paper develops an analysis between the two conflicting principles - the principle of transparency on the one hand and the principle of the protection of individuals' personal data on the other - focusing primarily on the right of access of individuals to Community documents, which is a more specific aspect of the principle of transparency and which was adopted as a solution to address the phenomenon of the 'democratic deficit', highlighting the protection of personal data as a safeguard to protect the privacy of the individual, and finally focusing on the right of individuals to have access to Community documents, which is a more specific aspect of the principle of transparency and which was adopted as a solution to address the phenomenon of the 'democratic deficit'.