Λειτουργικά στοιχεία στα έργα του Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου:
Creators: name: Μίχα, Παναγιώτα Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Λειτουργικά στοιχεία
Άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος
Συγγράμματα Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου
Liturgical elements
Saint Neophytos the Recluse
Writings of Saint Neophytos the Recluse

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία είχε στόχο να παρουσιάσει λειτουργικά στοιχεία εκ των διασωθέντων έργων του Αγίου Νεοφύτου του Εγκλείστου, ο οποίος στους κρίσιμους καιρούς της εποχής του καθοδήγησε πνευματικά και παρηγόρησε κλήρο και λαό. Αρχικά παρουσιάζεται ως εισαγωγή στο θέμα το ιστορικό, πολιτικό και εκκλησιαστικό πλαίσιο της εποχής του Αγίου, ώστε να γίνει κατανοητό το έργο του, το οποίο είναι και ιστορική πηγή. Στη συνέχεια, στο Α΄ Κεφάλαιο, γίνεται αναφορά στα μυστήρια του Βαπτίσματος και της Θείας Ευχαριστίας. Το μυστήριο του Βαπτίσματος συναντάται αποσπασματικά στα έργα του Αγίου και συνδέεται με τα σωτηριώδη αποτελέσματά του. Σχετικά με το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας δίνεται έμφαση στη διδασκαλία του Αγίου περί της αφθαρσίας των Τιμίων Δώρων και περί της ύλης των ευχαριστιακών ειδών. Το Β΄ Κεφάλαιο ασχολείται με πνευματικά καθήκοντα στα οποία προέτρεπε ο Άγιος κληρικούς, μοναχούς , λαϊκούς, δηλαδή, προέτρεπε στη νηστεία, στη συμμετοχή στις ακολουθίες της εκκλησίας, στην πνευματική καθαρότητα του ιερέα, στην εξομολόγηση. Στο Γ΄ Κεφάλαιο περιλαμβάνεται η διδασκαλία του Αγίου περί Ναού και ο Λόγος του περί εγκαινίων. Σε θέματα σχετικά με τις εκκλησιαστικές εορτές αναφέρεται το Δ΄ Κεφάλαιο, οι οποίες καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του διασωθέντος έργου του Αγίου, με ιδιαίτερη έμφαση στο θεολογικό και πνευματικό τους νόημα. Το Ε΄ κεφάλαιο έχει ως θέμα την ερμηνεία του Αγίου στους Ψαλμούς, στις Ωδές και στο έργο που εκδίδεται ως Ερμηνεία Κανόνων των δώδεκα Δεσποτικών Εορτών. Στο ΣΤ΄ Κεφάλαιο παρουσιάζεται η τάξη της ακολουθίας της Θείας Λειτουργίας της Θεοσημείας, την οποία έχει συντάξει ο Άγιος, καθώς και ευχές και ύμνοι του. Η εργασία ολοκληρώνεται με αξιολόγηση της λειτουργικής προσφοράς του Αγίου και ακολουθεί ο επίλογος.
description: The present thesis is aiming to present liturgical elements of the surviving works of Saint Neophytos the Recluse, who was a spiritual guidance and a great solace to the clergy and the people during the crucial times of that period. Initially, the historical, political and ecclesiastical framework of the time of the Saint is presented as an introduction to the subject of the thesis, in order to be able to understand his work, which constitutes a historical source as well. In the first chapter, there are some references to the sacraments of the Baptism and the Holy Communion. The sacrament of the Baptism is found piecemeal in the works of the Saint and it is connected to its salvific results. Concerning the sacrament of the Holy Communion, there is an emphasis on the teachings of the Saint about the incorruptibility of the “Holy Gifts” and about the matter of the eucharistical items. The second chapter deals with the spiritual responsibilities that the Saint encouraged the clergymen, the monks and the common people to adhere to. More precisely, he encouraged them to fast, to participate in the rites of the church, he prompted the priests to cultivate a spiritual purity, he instigated the act of confession. The third chapter includes the teachings of the Saint regarding the Temple and his Speech concerning the inaugurations of the Temple. The fourth chapter contains information about the ecclesiastical feasts, which form a big part of the surviving work of the Saint, with a special emphasis on their theological and spiritual meaning. The fifth chapter is about the interpretation of the Psalms, the Odes and the work, which is produced as “Commentary On the Canons of the Twelve Dominical Feast”, according to the Saint. In the sixth chapter is presented the order of the ritual of the Divine Liturgy of the “Sign of God” (Theossimia), which was composed by the Saint, as well as his prayers and hymns. The main part of the thesis is concluded through the evaluation of the liturgical contribution of the Saint. A standard epilogue follows.