Διακειμενική Μεταβίβαση και Uncanny στον Στερεοτυπικό Μύθο της Carmen: Η Κατασκευή του Prosper Mérimée, οι Μετατροπές του George Bizet,: η Αποδόμηση στην Κινηματογραφική Διασκευή του Carlos Saura.
Creators: name: Νικολάου, Μαριάννα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Διακειμενικότητα
Στερεότυπα
Κάρμεν
Intertextuality
Stereotypes
Carmen

description: Η παρούσα μελέτη επιχειρεί μία σύνδεση της μεθόδου Μεταβίβασης του Freud με τη διακειμενικότητα. Όπως κατά τη Mεταβίβαση ο ψυχαναλυτής μεταφέρει στον ασθενή του την ιστορία που αυτός του διηγήθηκε αναμορφωμένη και θεραπευμένη, έτσι και ο απόλυτος λογοτεχνικός και στερεοτυπικός μύθος της αθίγγανης Κάρμεν με την υπέρμετρη γυναικεία σεξουαλικότητα μεταβιβάζεται από το ένα κείμενο στο επόμενο με την παρέμβαση του εκάστοτε δημιουργού-αναλυτή. Ο στερεοτυπικός μύθος αποτελεί όχι μόνο εύκαμπτο υλικό, αλλά και το πιο καθορισμένο στοιχείο των κειμένων που μας απασχολούν. Ο μύθος μεταδόθηκε σαν κειμενική “αρρώστια” από το κείμενο του Prosper Mérimée, το ίδιο ένα κατασκευασμένο διακείμενο, στο λυρικό κείμενο του George Bizet αποκαλύπτοντας έναν τύπο συμπεριφοράς που στη συνέχεια αποκρυσταλλώθηκε τόσο σε εθνικό στερεότυπο, όσο και σε στερεότυπο παθολογίας και έμφυλης σεξουαλικότητας. Ο Bizet με τη βοήθεια των Henri Meilhac και Ludovic Halevy μεταβίβασε το λογοτεχνικό κείμενο στην όπερα προσδίδοντάς του μουσική και σκηνική διάσταση, αποδυναμώνοντας κάποια σκληρά μοτίβα και μουσικοποιώντας θέματα όπως η ζωή των αθίγγανων, η γυναικεία σαγήνη και ο έρωτας ως θάνατος. Το 1983, ο μόνος Ισπανός μεταβιβαστής της Κάρμεν, Carlos Saura “άκουσε” και τις δύο ιστορίες, και χρησιμοποίησε τα ίδια όπλα αναπαράστασης που είχαν χρησιμοποιήσει προηγουμένως οι Γάλλοι μεταβιβαστές για να κατακερματίσει το μύθο μέσα από τη χρήση του δημιουργικού φλαμένκο, των πλάνων ντοκυμαντέρ, της παρωδίας, της αυτοαναφορικότητας, και του συνεχώς επανερχόμενου μοτίβου του καθρέφτη. Το φανταστικό διαπλέκεται με το πραγματικό και η κατασκευασμένη φύση των στερεοτύπων αποκαλύπτεται. Ο μύθος συνεπώς επανερμηνεύεται και τα στερεότυπα αποτινάσσονται. Η τρίπτυχη αυτή διακειμενική σχέση και διαδικασία μεταφοράς και μεταβίβασης επιβεβαίωνει την πληθυντική φύση των κειμένων, τη μεταγραπτικότητα και τη τηλεπαθητική σχέση τους, αλλά και την ηθελημένα διαστρεβλωμένη μνήμη που δημιουργεί στον αποδέκτη την αίσθηση του ανοίκειου (uncanny) ενώ παρακολουθεί ένα οικείο θέμα.
description: The purpose of this study is to explore the connection between Freud's psychoanalytic method of Transference with Intertextuality. Just as during Transference the therapist tranfers back to his patient a reformed and healed version of the story he/ she has previously told him, in the same way the ultimate literary and stereotypical myth of the gypsy with the excessive female sexuality, the myth of Carmen, is transferred from the one text to the next with the help of a certain artist. Thus, the stereotypical myth is not only a flexible material, but also the most strictly defined element of the texts under discussion. The myth passed like a textual “disease” from Prosper Mérimée's text, a constructed intertext itself, to George Bizet's lyric text revealing a type of behaviour which was in the end crystallised as a national and sexual stereotype, and a stereotype of pathology. With the help of Henri Meilhac and Ludovic Halevy, Bizet managed to transfer the literary text to the Opera qualifying it with the necessary musical and theatrical dimensions, eliminating some cruel motifs and musically embodying themes such as the gypsies' way of life, female allure and love as death. In 1983, the only Spanish “textual therapist” of Carmen, Carlos Saura “heard” both Mérimée's and Bizet's stories, and used the same weapons of representation to fragment the myth through the use of creative flamenco, documentary shots, parody, self-referentiality, and the constantly reverting motif of the mirror. Reality and make-believe interwine revealing the constructed nature of stereotypes. The myth is thus reinterpreted and the stereotypes are cast out. This triple intertextual relationship and process of Transference verifies the plural nature texts have, their multivariance and telepathetic connection, as well as their distorted memory that makes the “reader” experience a sense of Uncanny while contemplating a familiar subject.