Η εξουσία διενέργειας επιτόπιων επιθεωρήσεων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο πλαίσιο του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού
Creators: name: Ηλιαδέλης, Δημήτριος Φωτίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Επιτόπιες Επιθεωρήσεις
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός
On-site Inspections
European Central Bank
Single Supervisory Mechanism

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας συνιστά η ανάλυση και η εμβάθυνση στην εξουσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να διενεργεί επιτόπιες επιθεωρήσεις στις επιχειρηματικές εγκαταστάσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων στο πλαίσιο του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, του πρώτου εκ των δύο πυλώνων της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης. Στην εισαγωγή της παρούσας εργασίας αναλύεται ο κανονισμός 1024/2013 του Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 2013, με τον οποίο θεσπίσθηκε ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός και ανατέθηκαν από το εν λόγω θεσμικό όργανο, έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 127 παράγραφος 6, ειδικά καθήκοντα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχετικά με τις πολιτικές που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων. Επίσης, αναλύεται και ο κανονισμός 468/2014 της ΕΚΤ της 16ης Απριλίου 2014 για τη θέσπιση του πλαισίου συνεργασίας μεταξύ της ΕΚΤ και των εθνικών αρμόδιων εποπτικών αρχών και των εθνικών εντεταλμένων αρχών εντός του μηχανισμού αυτού. Στο εισαγωγικό μέρος της παρούσας μελέτης διασαφηνίζεται και το αντικειμενικό και υποκειμενικό πεδίο των ειδικών καθηκόντων προληπτικής εποπτείας της ΕΚΤ, το οποίο συνίσταται κυρίως στη μικροπροληπτική εποπτεία των συστημικά σημαντικών πιστωτικών ιδρυμάτων των κρατών μελών που συμμετέχουν στην Τραπεζική Ένωση. Στο κύριο μέρος της παρούσας μελέτης περιγράφονται οι εξουσίες με τις οποίες εξοπλίσθηκε η ΕΚΤ από το Συμβούλιο, διά του κανονισμού ΕΕΜ, για την άσκηση των ειδικών καθηκόντων προληπτικής εποπτείας. Εν συνεχεία, επιχειρείται η ανάλυση της συστηματικής ένταξης της εξουσίας διενέργειας επιτόπιων επιθεωρήσεων της ΕΚΤ στις επιχειρηματικές εγκαταστάσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων, ως εξουσίας έρευνας που θεμελιώνεται στις άμεσης ισχύος διατάξεις των άρθρων 12 και 13 του κανονισμού ΕΕΜ και των άρθρων 143-146 του κανονισμού για το πλαίσιο ΕΕΜ και ασκείται ανεξαιρέτως επί όλων των πιστωτικών ιδρυμάτων, σημαντικών και μη σημαντικών, από την ΕΚΤ σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές. Τα κύρια ζητήματα στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση των διατάξεων που αφορούν την εξουσία διενέργειας επιτόπιων επιθεωρήσεων από την ΕΚΤ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 65 παράγραφος 3 περίπτωση γ’, 52, 53, 97, 99 και 118 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, και ειδικότερα, το ερώτημα αν συνιστά εξουσία που απορρέει μόνο από τον κανονισμό ΕΕΜ, ή εάν συνιστά ταυτόχρονα και «εθνική» εξουσία της ΕΚΤ που απορρέει από την εν λόγω οδηγία και θεμελιώνεται στο άρθρο 9 του κανονισμού ΕΕΜ. Ειδικότερες θεματικές της παρούσας εργασίας είναι η παράθεση του γενικότερου πλαισίου ένταξης των επιθεωρήσεων στο ετήσιο πρόγραμμα εποπτικής εξέτασης της ΕΚΤ, ως συμπλήρωμα της διαδικασίας εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης, των στόχων και του σκοπού της έκδοσης εποπτικής απόφασης για τη διενέργεια επιτόπιας επιθεώρησης, ως της πλέον πιο παρεμβατικής εξουσίας της ΕΚΤ στο πλαίσιο του ΕΕΜ και των προϋποθέσεων έκδοσης της απόφασης αυτής από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Με γνώμονα και χρήσιμο εργαλείο τον οδηγό της ΕΚΤ για τις επιτόπιες επιθεωρήσεις και τις διερευνήσεις εσωτερικών υποδειγμάτων, παρουσιάζονται τα διάφορα στάδια της διενέργειας επιτόπιας επιθεώρησης, από την κοινοποίηση της εποπτικής απόφασης έως και την κατάρτιση τελικού προγράμματος δράσης της επιθεωρούμενης οντότητας, διασαφηνίζεται το πλαίσιο αλληλεπίδρασης των εποπτευόμενων οντοτήτων με τις ομάδες επιτόπιας επιθεώρησης και ερευνώνται τα πιθανά δικαιώματα άμυνας των πρώτων έναντι της ΕΚΤ σε περίπτωση δικαστικής διαμάχης. Η παρούσα μελέτη έχει επιπλέον ως αντικείμενο τις ελάχιστες διαδικαστικές διατυπώσεις που θα πρέπει να τηρεί η ΕΚΤ για την έκδοση απόφασης διενέργειας επιτόπιας επιθεώρησης, την πιθανότητα επανεξέτασης της απόφασης αυτής καθώς και το πλαίσιο έννομης προστασίας, ζητήματα δικαστικού ελέγχου και ζητήματα κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ ενωσιακών και εθνικών δικαστικών αρχών. Η μελέτη ολοκληρώνεται με τα κύρια συμπεράσματά της που αφορούν τόσο την μέχρι σήμερα πρακτική σχετικά με τις επιτόπιες επιθεωρήσεις όσο και παρατηρήσεις σχετικά με μελλοντικές προσδοκίες
description: This thesis aims to analyze and deepen in the European Central Bank’s power to conduct on-site inspections in credit institutions’ business premises within the framework of the Single Supervisory Mechanism, the first of the two pillars of the European Banking Union. The introduction of this thesis analyzes Council Regulation 1024/2013 of 15 October 2013, under which the Single Supervisory Mechanism was established and the said institution, having regard to the Treaty on the Functioning of the European Union, in particular article 127 paragraph 6, conferred specific tasks on the European Central Bank concerning policies relating to the prudential supervision of credit institutions. The analysis also deals with ECB regulation 468/2014 of 16 April 2014 establishing the framework for cooperation between the ECB and national competent authorities and with national designated authorities within the Single Supervisory Mechanism. The introductory part of this study also clarifies the objective and subjective scope of the ECB’s special prudential supervision tasks, which mainly consist of the micro-prudential supervision of the systemically important credit institutions of the member states participating in the Banking Union. The main part of this study describes the powers with which the Council equipped the ECB, through the SSM regulation, to exercise special prudential supervision tasks. Subsequently, an analysis is attempted of the systematic integration of the ECB’s power to conduct on-site inspections in the business premises of credit institutions as a power of investigation based on the directly applicable provisions of Articles 12 and 13 of the SSM Regulation and Articles 143-146 of the Regulation on the framework of the SSM and exercised without exception on all credit institutions, significant and non-significant, by the ECB in cooperation with the national authorities. The main issues in the context of this study are the analysis of the provisions concerning the ECB’s authority to conduct on-site inspections, in conjunction with article 65, paragraph 3, letter c, and articles 52, 53, 97, 99, and 118 of Directive 2013/36/EU on capital requirements, in particular, the question of whether it constitutes a power deriving only from the SSM Regulation, or it also constitutes a “national” power of the ECB deriving from that Directive and based on Article 9 of the SSM Regulation. More specific topics of this paper are the citation of the general framework for the inclusion of inspections in the ECB’s annual supervisory examination programme as a supplement to the supervisory control and evaluation process, the objectives, and the purpose of issuing a supervisory decision to conduct an on-site inspection, as the most interventional power of the ECB in the context of the SSM and the conditions for the issuance of such a decision by the Governing Council of the ECB. Based on the ECB’s guide for on-site inspections and internal model investigations as a helpful tool, the various stages of conducting an on-site inspection are presented, from the notification of the supervisory decision to the drawing up of the final action plan of the inspected entity; the interaction framework of the supervised entities with the on-site inspection teams is clarified, and the former’s possible rights of defence against the ECB in the event of litigation are examined. This study also deals with the minimum procedural formalities that the ECB should follow to issue a decision to conduct an on-site inspection; the possibility of reviewing this decision; the framework of legal protection; issues of judicial review; and the distribution of powers between EU and national judicial authorities. The study concludes with its main conclusions regarding the practice to date concerning on-site inspections and observations regarding future expectations