Ψυχική υγεία και ποιότητα ζωής εφήβων και νεαρών ενηλίκων με καρκίνο και των οικείων τους: περιγραφική ανασκόπηση
Creators: name: Δερμιτζάκης, Θεόδωρος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Καρκίνος
Έφηβοι
Ψυχική υγεία
Cancer
Adolescents
Mental Health

description: Η εν λόγω βιβλιογραφική ανασκόπηση στοχεύει στη διερεύνηση της ψυχικής υγείας των εφήβων και νέων ενηλίκων με καρκίνο, καθώς και των οικείων/φροντιστών τους. Παράλληλα, διερευνάται και ο ρόλος της κοινωνικής υποστήριξης στη ψυχική υγεία των ανωτέρω. Για τη παρούσα μελέτη διενεργήθηκε αναζήτηση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων και βρέθηκαν διαφόρων τύπων έρευνες, όπως μετα-αναλύσεις, συστηματικές ανασκοπήσεις, διαχρονικές και συσχετιστικές μελέτες. Εντέλει, επιλέχθηκαν 10 μελέτες. Τα κριτήρια επιλογής των μελετών ήταν να έχουν δείγμα έφηβων και νέων ενηλίκων με καρκίνο (15-39 ετών) ή δείγμα παιδιών με καρκίνο, με μέσο όρο ηλικίας τα 11 έτη (δηλαδή την αρχή της εφηβείας). Επίσης, κριτήριο επιλογής ήταν να συμπεριλαμβάνεται κάποιος δείκτης ψυχικής υγείας των ασθενών. Κριτήριο αποκλεισμού ήταν το είδος της έρευνας, καθώς δε συμπερίλφθηκαν ποιοτικές έρευνες. Φαίνεται ότι όσον αφορά τους ίδιους τους έφηβους και νέους ενήλικες ασθενείς η ψυχική υγεία ή και ποιότητα ζωής τους είναι επιβαρυμένη σε σχέση με αυτή των υγιών συνομηλίκων τους. Η ίδια ξεκάθαρη εικόνα δεν υπάρχει στο οικογενειακό περιβάλλον των έφηβων ασθενών, όπου τα αποτελέσματα είναι αντικρουόμενα. Υπάρχουν, δηλαδή, έρευνες που βρίσκουν ίδια επίπεδα ψυχικής υγείας σε γονείς ασθενών, ενώ άλλες που υποστηρίζουν τη χειρότερη ψυχική υγεία τους. Παρ’ όλα αυτά, όλες οι έρευνες υπογραμμίζουν το ρόλο της κοινωνικής υποστήριξης σε ασθενείς και οικείους. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν μια χρονική περίοδο ευαλωτότητας για τους έφηβους με καρκίνο, στην οποία προκύπτουν αυξημένα συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και μετατραυματικού στρες. Εδώ όμως, η κοινωνική υποστήριξη φαίνεται να εξομαλύνει τα συμπτώματα αυτά. Η ψυχική υγεία των οικείων των έφηβων ασθενών παρουσιάζει πιο σύνθετη εικόνα, η οποία εν πολλοίς σχετίζεται με το χρονικό διάστημα που περνάει μετά τη διάγνωση. Παρ’ όλα αυτά η κοινωνική υποστήριξη φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά και στο οικογενειακό περιβάλλον των ασθενών, με έμμεσο ή άμεσο τρόπο.
description: This literature review aims to investigate the mental health of adolescents and young adults with cancer and their family/caregivers. At the same time, the role of social support in their mental health is also explored. For this study, electronic databases were searched and various types of research were found, including meta-analyses, systematic reviews, longitudinal and correlational studies. In the end, 10 studies were selected. The selection criteria for the studies were to have a sample of adolescents and young adults with cancer (15-39 years old) or a sample of children with cancer, with a mean age of 11 years (i.e. early adolescence). In addition, a selection criterion was to include an indicator of patients' mental health. The exclusion criterion was the type of survey, as qualitative surveys were not included. It appears that as far as the adolescent and young adult patients themselves are concerned, their mental health and/or quality of life is poorer than that of their healthy peers. The same clear picture does not exist in the family environment of adolescent patients, where the results are contradictory. That is, there are studies that find equal levels of mental health in parents of patients, while others support worse mental health. Nevertheless, all studies emphasise the role of social support to patients and family members. The results demonstrate a period of vulnerability for adolescents with cancer, in which increased symptoms of anxiety, depression and post-traumatic stress arise. Here, however, social support appears to smooth these symptoms. The mental health of adolescent patients' family members presents a more complex picture, which is largely related to the length of time after diagnosis. Nevertheless, social support also seems to have a protective effect on the patients' family environment, in an indirect or direct way.