Η αισθητική θεωρία των συμβόλων και η εφαρμογή της στην αρχιτεκτονική:
Creators: name: Δεμερτζή, Αποστολία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: subject: Αισθητική
subject: Σύμβολο
subject: Αρχιτεκτονική
subject: Aesthetics
subject: Symbol
subject: Architecture
subject: FOS: Civil engineering

description: Αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας αποτελεί η αισθητική θεωρία των συμβόλων και η εφαρμογή της στην αρχιτεκτονική. Η εργασία αποτελείται από δύο κεφάλαια. Στο πρώτο μέρος του 1ου κεφαλαίου διερευνάται η οντολογία του συμβόλου σε μακροσκοπικό και μικροσκοπικό επίπεδο. Μακροσκοπικά και βάσει της Θεωρίας των Σημείων του Charles Sanders Peirce, το σύμβολο εντοπίζεται στην ευρύτερη κατηγορία του σημείου και αναδεικνύονται η λειτουργία του ως μέσου αναφοράς, η ειδοποιός διαφορά του από τα άλλα είδη σημείων και η ιδιάζουσα σχέση του με τις διαδικασίες πρόσληψης και ερμηνείας της πραγματικότητας. Μικροσκοπικά, το σύμβολο διερευνάται ως προς τη δομή του και ως προς τις διαδικασίες συγκρότησής του. Το 1ο μέρος ολοκληρώνεται με την κριτική αναφορά στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του συμβόλου μέσα από τα οποία αναδεικνύεται η σύνθετη φύση του. Στο δεύτερο μέρος του 1ου κεφαλαίου η εργασία εστιάζει στην ενσωμάτωση των συμβόλων στο πεδίο της τέχνης μέσα από την παρουσίαση της αισθητικής θεωρίας των συμβόλων του Nelson Goodman όπως συγκροτείται στο βιβλίο του Γλώσσες της τέχνης. Αρχικά, παρουσιάζονται οι μηχανισμοί συμβολισμού που ο Goodman εντοπίζει στην τέχνη και αναδεικνύονται ως υπεύθυνοι για την παραγωγή νοήματος στα έργα τέχνης. Διερευνώντας τους μηχανισμούς συμβολισμού στην τέχνη, ο Goodman ουσιαστικά διερευνά τον τρόπο κατασκευής, πρόσληψης και ερμηνείας των έργων τέχνης. Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά στον δυναμικό χαρακτήρα της πρόσληψης των έργων τέχνης, ο οποίος οφείλεται στη συγκρότησή τους από σύμβολα αλλά και στη λειτουργία τους ως συμβόλων. Τέλος, παρουσιάζεται η συμβολή της χρήσης των συμβόλων στη γνωσιακή διαδικασία και αναδεικνύεται το έργο τέχνης ως μέσο προσέγγισης της γνώσης. Στο πρώτο μέρος του 2ου κεφαλαίου σχολιάζεται η αλληλεξάρτηση του ανθρώπου με τον χώρο, καθώς και με τις ενέργειες που κατεξοχήν σχετίζονται με αυτόν, δηλαδή τη δημιουργία του και την κατοίκησή του. Ο χώρος παρουσιάζεται ως προέκταση της ανθρώπινης ύπαρξης που λειτουργεί διαμεσολαβητικά στη συγκρότηση της αντίληψης για την πραγματικότητα. Κατόπιν αναφοράς στην αρχιτεκτονική ως υπεύθυνης για τον σχεδιασμό του χώρου παρουσιάζεται η δομή του κτισμένου χώρου και οι διαδικασίες συγκρότησής του. Στη συνέχεια, σχολιάζεται ο τρόπος με τον οποίο ο κτισμένος χώρος γίνεται αντιληπτός ως αντικειμενικό αλλά και υποκειμενικό μέγεθος, και αναλύονται οι διαδικασίες πρόσληψής του. Τέλος, επισημαίνονται οι διαφορές της αρχιτεκτονικής από τις άλλες μορφές τέχνης, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως οι λόγοι για τους οποίους η χρήση των συμβόλων στον κτισμένο χώρο έχει ιδιαίτερη σημασία. Στο δεύτερο μέρος του 2ου κεφαλαίου διερευνάται η εφαρμογή της αισθητικής θεωρίας των συμβόλων του Goodman στον κτισμένο χώρο. Η εργασία έχει τους ακόλουθους επιμέρους στόχους. Πρώτος στόχος της είναι να αποδείξει ότι ο συμβολισμός είναι μία δυναμική διαδικασία η οποία μέσω της σύνδεσης και σύνθεσης πεδίων της εμπειρίας και της γνώσης συμβάλλει όχι μόνο στην πρόσληψη, επεξεργασία και ερμηνεία της πραγματικότητας, αλλά και στην κατασκευή της, και ως εκ τούτου, συνεισφέρει στη γνωσιακή διαδικασία. Δεύτερος στόχος της είναι να αναδείξει την κοινή δομή και τον κοινό τρόπο συγκρότησης των συμβόλων και των έργων τέχνης και άρα, και των αρχιτεκτονικών έργων. Απώτερος στόχος της είναι να αποδείξει ότι ο κτισμένος χώρος ως συμβολική κατασκευή όχι μόνο εμπλουτίζει μορφολογικά και εννοιολογικά την ανθρωποκοσμική εμπειρία, αλλά συμβάλλει καταλυτικά στην κατασκευή και την προώθηση της γνώσης, και το σημαντικότερο, διαμεσολαβεί στη συγκρότηση της αντίληψης για την πραγματικότητα.
description: This thesis explores the formation of an aesthetic theory of symbols and its application in architecture. The thesis is comprised of two chapters. The first part of the first chapter discusses the ontology of the symbol both at macro- and at micro-scopic level. Macroscopically and according to the Theory of Signs of Charles Sanders Peirce, the symbol belongs to the broader category of signs. As such, its function as a means of reference, its key differentiation from the other types of signs and its special relationship with the procedures of perception and interpretation of reality are highlighted. Microscopically, the symbol’s structure and its formation processes are investigated. The first part concludes with a critical reference to the characteristic features of the symbol, through which its complex nature is emphasized. The second part of the first chapter discusses the integration of symbols in the field of art through the presentation of the aesthetic theory of symbols of Nelson Goodman as presented in his book Languages of Art. Initially, the modes of symbolism that Goodman locates in art are presented and highlighted as responsible for the production of meaning in artworks. By studying symbolism in art, Goodman explores the way that a work of art is created, perceived and interpreted. Then, reference is made to the dynamic nature of perception of artworks, which is due to their formation of symbols and to their function as symbols. Finally, the contribution of the use of symbols in the cognitive process is presented and the artwork as a means of knowledge approach is highlighted. The first part of the second chapter discusses the interdependence between man and space, and also between man and the actions most associated with space, namely its creation and its habitation. Space is presented as an extension of human existence that functions as mediating in the formation of reality perception. After referring to architecture as responsible for the design of built environment, the structure of built environment and its formation processes are presented. Next, the way in which built environment is perceived as an objective and subjective entity is presented and its perception processes are analyzed. Finally, the differences between architecture and the other arts are presented, in order to act as the reasons for which the use of symbols in architecture is of high significance. The second part of the second chapter discusses the application of Goodman’s aesthetic theory of symbols in the built environment. The thesis has the following objectives. The first is to demonstrate that symbolism is a dynamic process which through the connection and combination of different fields of experience and knowledge contributes not only to the perception, elaboration and interpretation of reality, but also to its creation, and as such to the cognitive process. The second objective is to highlight the common structure and common way of the formation of symbols and artworks and therefore also of architectural projects. The overall objective of this thesis is to prove that the built environment as a symbolic creation not only enhances morphologically and notionally human experience but also contributes in the creation and promotion of knowledge and most importantly, mediates in the formation of reality perception.