Οδηγός παρακολούθησης των χερσαίων αρθρόποδων κοινοτικού ενδιαφέροντος στις περιοχές του δικτύου ΦΥΣΗ-2000 της Β. Ελλάδας:
Creators: name: Τσιρατζίδης, Αθανάσιος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: χερσαία ασπόνδυλα
οδηγός παρακολούθησης
δειγματοληψία αποστάσεων
terrestrial invertebrates
monitoring guide
distance sampling

description: Τα ασπόνδυλα ενδιαιτούν σε ένα μεγάλο αριθμό οικοτόπων ανά τον κόσμο, και παρέχουν ζωτικής σημασίας υπηρεσίες στους ανθρώπους. Για κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται η εποπτεία των οικοτόπων και των ειδών που αναφέρονται στα παραρτήματα της Οδηγίας των Οικοτόπων 92/43/ΕΟΚ (Annex I, II, IV, V, Άρθρο 11), συμπεριλαμβανομένων και 151 ειδών ασπονδύλων, και η σύνταξη εθνικής αναφόρας κάθε έξι έτη, στην οποία θα εκτιμάται και η κατάσταση διατήρησης όλων των ειδών (Άρθρο 17, Οδηγία 92/43/ΕΟΚ). Ωστόσο, η κατάσταση διατήρησης των πληθυσμών των απειλούμενων ασπονδύλων στην Ελλάδα είναι άγνωστη. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η καταγραφή της υπάρχουσας πληροφορίας για τα χερσαία αρθρόποδα κοινοτικού ενδιαφέροντος στις περιοχές του οικολογικού δικτύου ΦΥΣΗ-2000 της Βορείου Ελλάδας και η παροχή προτάσεων για τη διαμόρφωση προγράμματος επιστημονικής παρακολούθησης των χερσαίων αρθροπόδων, με στόχο την αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης τους. Στα 129 Τυποποιημένα Δελτία Δεδομένων των προστατευόμενων περιοχών της Β. Ελλάδας βρέθηκαν 14 χερσαία αρθρόποδα κοινοτικού ενδιαφέροντος, τρία εκ των οποίων είναι είδη προτεραιότητας, από τα παραρτήματα της Οδηγίας Οικοτόπων 92/43/ΕΟΚ. Τα 14 χερσαία αρθρόποδα - στην παρούσα έρευνα πρόκειται για έντομα - διακρίνονται σε: 6 λεπιδόπτερα, 6 κολεόπτερα και 2 οδοντόγναθα. Για τα είδη αυτά, ύστερα από καταγραφή της υπάρχουσας πληροφορίας (οικολογία, μορφολογία, εξάπλωση και κατανομή του είδους) στη βιβλιογραφία, συντάχθηκε ένας οδηγός παρακολούθησης, ο οποίος περιλαμβάνει τα εξής πεδία:1) Όνομα και κωδικός είδους, ταξινόμηση, 2) Καθεστώς προστασίας, 3) Περιγραφή είδους - Μορφολογικά χαρακτηριστικά, 4) Βιολογία είδους - Ενδιαίτημα, Κύκλος ζωής, Τροφοληψία, 5) Κατανομή (αποτύπωση σε χάρτη GIS), 6) Εύρος εξάπλωσης (αποτύπωση σε χάρτη GIS), 7) Πληθυσμιακά δεδομένα και 7) Διαμόρφωση πρωτόκολλου παρακολούθησης - Εύρεση ικανοποιητικών τιμών αναφοράς - Εκτίμηση κατάστασης διατήρησης. Επίσης, για τον υπολογισμό της πυκνότητας πληθυσμών των ειδών προτείνεται και περιγράφεται ως μέθοδος δειγματοληψίας η Δειγματοληψία Αποστάσεων (Distance Sampling). Τέλος, με βάση την οικολογία των μελετώμενων ειδών, προτείνεται ένα πρόγραμμα επιστημονικής παρακολούθησης για τα χερσαία ασπόνδυλα. Το πρόγραμμα παρακολούθησης αυτό περιλαμβάνει: 1) Έλεγχο παρουσίας ειδών, 2) Εκτίμηση πληθυσμιακού μεγέθους και 3) Πρόγραμμα παρακολούθησης πληθυσμιακής τάσης και προτείνει συγκεκριμένες μεθόδους δειγματοληψίας ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της βιολογίας και της οικολογίας των μελετώμενων taxa (λεπιδόπτερα, οδοντόγναθα, κολεόπτερα).
description: Invertebrates occur in a large number of habitats around the world, providing vital services to the people. Each Member State of the European Union is obligated to monitor and protect the habitats and species listed in the annexes of the Habitats Directive 92/43/EEC (Annex I, II, IV, V, Article 11), including 151 invertebrate species, and every six years shall draw up a national report, assessing the conservation status of all species (Article 17, Directive 92/43/EEC). However, the conservation status of threatened invertebrates in Greece is unknown. The goal of the thesis is to collect and collate the existing information of terrestrial arthropods of community interest in the protected network NATURA 2000 in Northern Greece, reviewing the literature and to provide suggestions/guidelines for the development of a monitoring program for terrestrial arthropods in order to assess their conservation status. Fourteen terrestrial arthropods of Community interest, with three of them being priority species included in the annexes of the Habitats Directive 92/43/EEC, were found in 129 Standard Data Forms of protected areas in N. Greece. The 14 terrestrial arthropods, all of them insects in the present study, are divided into: six Lepidoptera, six Coleoptera and two Odonata. For these species, after collecting the existing information (ecology, morphology, range and distribution of the species) by review of literature, a monitoring guide was created, including the following fields: 1) Species Name and code, taxonomic classification, 2) Protection Status 3) Species Description - Morphological characteristics, 4) Species Biology - Habitat preference, life cycle, foraging behaviour, 5) Distribution (GIS map), 6) Range (GIS map), 7) Population data and 7) Configuration monitoring Protocol - assessing Favourable Reference Values - Conservation Status estimation. In addition in order to estimate the population density of species Distance Sampling was proposed and described as a sampling method. Finally, based on the ecology of the studied species, a scientific monitoring program for terrestrial invertebrates was proposed. The proposed monitoring program includes the following steps: 1) Presence of the species, 2) Population size estimation and 3) Monitoring scheme for the population trend. The monitoring program also provides suggestions for specific sampling methods according to the biology and ecology of the studied taxa (Lepidoptera, Odonata, Coleoptera).