Ελληνικά σχολεία στη Στενήμαχο της Ανατολικής Ρωμυλίας (19ος αι.-1919): η παρουσία, ο ρόλος και η πολυδιάστατη προσφορά των εκπαιδευτικών με έμφαση στο έργο και στις παιδαγωγικές απόψεις του Βλάσιου Σκορδέλη
Creators: name: Μουτσίσης, Θεμιστοκλής Ευάγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Ελληνική εκπαίδευση
Στενήμαχος
Βλάσιος Σκορδέλης
Greek education
Stenimachos
Vlasios Skordelis

description: Σκοπός της εργασίας είναι η συστηματική παρουσίαση και μελέτη της εκπαιδευτικής δραστηριότητας της ελληνικής κοινότητας Στενημάχου, σε συνάρτηση με την παρουσία και τη δράση σημαντικών εκπαιδευτικών προσωπικοτήτων. Ως επιμέρους στόχους έχει τη διερεύνηση της δράσης του ελληνικού στοιχείου στην περιοχή, την αποτύπωση των αναλυτικών προγραμμάτων των σχολείων, των τύπων των σχολείων και της σύνθεσης του μαθητικού πληθυσμού και την αναζήτηση των λόγων ανάπτυξης της εκπαίδευσης τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Επιπροσθέτως, επιδιώκεται η διερεύνηση του ρόλου σημαντικών εκπαιδευτικών, όπως του Κων. Σαϊτίδη και του Βλ. Σκορδέλη στην εξέλιξη της εκπαίδευσης και ειδικότερα οι παιδαγωγικές απόψεις του δεύτερου για να καταδειχθούν οι αντιλήψεις του για το ρόλο του σχολείου και της αγωγής. Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας, μελετάται η γενικότερη παρουσία του ελληνικού στοιχείου στο χώρο των Βαλκανίων. Ειδικότερα, εξετάζονται οι «πολυτάραχες» Ελληνο- Βουλγαρικές σχέσεις (από τα μέσα του 19ου αιώνα) και το πως αυτές οδηγήθηκαν σε οριστική ρήξη ύστερα από την απόσχιση της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Αναφέρονται, επίσης, οι συνθήκες και οι ενέργειες που έγιναν από την ίδρυση της αυτόνομης τοπαρχίας (Ανατολική Ρωμυλία) ως την απομάκρυνση του ελληνικού στοιχείου, με τη συνθήκη του Νεϊγύ το 1919. Στο δεύτερο κεφάλαιο επιχειρείται, μέσω επίσημων διοικητικών εγγράφων, εκτενής αναφορά στη σύσταση του ελληνικού πληθυσμού που κατοικούσε στη Στενήμαχο, στη δραστηριοποίηση του, αλλά και στη μόρφωσή του. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα χαρακτηριστικά της πόλης, στην προέλευση του ονόματος της, στις ασχολίες των Ελλήνων, ενώ σημαντική θέση κατέχει και η παρουσία – συμβολή των γυναικών στην πνευματική πρόοδο του τόπου. Στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο (τρίτο), παρουσιάζεται αναλυτικά το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα της επαρχίας Στενημάχου. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ο αριθμός και οι τύποι των σχολείων, ο αριθμός του μαθητικού και διδακτικού προσωπικού και, τέλος, στοιχεία της παρεχόμενης εκπαίδευσης σε αυτά τα ιδρύματα. Δεν παραλείπονται, ακόμη, στοιχεία για τα αναλυτικά προγράμματα και τους φορείς που συνέβαλαν στη διατήρηση της πνευματικής δραστηριότητας. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο εξετάζεται η εργογραφία της πιο σημαντικής εκπαιδευτικής προσωπικότητας Στενημάχου, του Βλ. Σκορδέλη, ώστε να διερευνηθεί η συμβολή του στην εκπαίδευση του Ελληνισμού και στη γενικότερη πνευματική κίνηση, με παράλληλη σκιαγράφηση των βασικών του παιδαγωγικών θέσεων. Τέτοιου είδους μελέτες, τέλος, καθιστούν πιο σαφές το πεδίο δράσης των ελληνικών κοινοτήτων, επιτρέπουν τις συσχετίσεις της ανάπτυξης των εκπαιδευτικών μηχανισμών με τη δράση των διαφόρων φορέων και καταδεικνύουν στοιχεία συνεργασίας ή ρήξης ορισμένες φορές ανάμεσα στους λαούς.
description: The aim of the thesis is the systematic presentation and study of the educational activity of the Greek community Stenimachos in connection with the presence and action of important educational personalities. It’s target is to investigate the action of the Greek element in the region, to record the curricula of schools, the types of schools and the composition of the student population and search for reasons for the development of education of that period. Furthermore, it aims to research the role of potential educators, such as Kon. Saitidi and Vl. Skordeli in the development of education and particularly the pedagogical views of the second so as to illustrate his opinions on school and education. The first chapter examines the overall presence of the Greek element in the Balkans. In particular, it examines the «turbulent» Greek-Bulgarian relations (from the mid 19th century) and how these led to the definitive breach after the secession of the Bulgarian Church. Also it refers to the conditions and actions taken after the succession of establishment of an autonomous local ruler (Eastern Rumelia) until the removal of the Greek element, with the Treaty of Neuilly in 1919. In the second chapter there is an attempt, through formal administrative documents, to make an extensive reference to Greek population who was resident in Stenimacho, to its activity, but also to its education. Particular attention is paid to the characteristics of the city, the origin of its name, the occupations of the Greeks, while the women’s presence – contribution holds an important position to the intellectual progress of the country. The next chapter (third) analytically presents the Greek educational system of the province Stenimachos. More precisely, it shows the number and types of schools, the number of students and teachers and, finally, details of education in these institutions. Information on curricula and institutions that contributed to the maintenance of spiritual activity is included. The fourth and final chapter, analyzes the bibliography of the most significant educational personality of Stenimachos, Vl. Skordeli, in order to investigate his contribution to the Greeks’ education and to the general intellectual activity, with a parallel representation of his basic teaching positions. Such studies, finally, make clear the field of action of Greek communities, they allow correlations of the development of educational mechanisms with the action of various agents and show details of cooperation or sometimes rupture between People.