Το Ἐξαίφνης στις Προς Ῥωμαίους Επιστολές του Ιερού Χρυσοστόμου
Creators: name: Tishel, Michael P.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ἐξαίφνης
Πατρολογία
Χρυσόστομος
Θεολογία
Suddenness
Patrology
Chrysostom
Theology

description: Η διδακτορική διατριβή, η οποία τιτλοφορείται «Το Ἐξαίφνης στις Προς Ῥωμαίους Ομιλίες του Ιερού Χρυσοστόμου», απαρτίζεται από Εισαγωγή (σσ. 16-30) και πέντε Κεφάλαια. Της Εισαγωγής προτάσσονται Το Πίναξ Περιεχομένων (σσ. 5-8), Συντομογραφίες (σ. 9), και Τα Προλεγόμενα (σσ. 10-16). Η διατριβή ολοκληρώνεται με Επίλογος (σσ. 285-289), Παράρτημα (σσ. 290-304), και Βιβλιογραφία (σσ. 305-323). Ο π. Tishel αναλύει τις αναδυόμενες αντιλήψεις για την Χρυσοστομέα θεολογία, οι οποίες χαρακτηρίζουν τον επίσκοπο σαν λαμπρό και ουσιαστικό θεολόγο, σε αντιθέση του μακροχρόνιου στίγματος του κύρακα ως ηθικιστικού και θεολόγου δεύτερης ποιότητας. Μέσα στο πλαίσιο αυτό, και ως προσφορά στην τρέχουσα αναγέννηση της Χρυσοστομικής έρευνας στην ακαδημαϊκή σφαίρα, το θέμα αυτής της μελέτης, το ἐξαίφνης, παρουσιάζεται ως κεντρικό μοτίβο στο θεολογικό σύστημα του Χρυσοστόμου γενικά, και συγκεκριμένα στις Προς Ῥωμαίους ομιλίες του. Η ξαφνική και απροσδόκητη εμφάνιση του θείου μέσα στην ανθρώπινη και κτιστή ιστορία απεικονίζεται ζωηρώς στο πιο συνηθισμένο είδος επικοινωνίας του Χρυσοστόμου, δηλαδή το κήρυγμα. Η αυθόρμητη φύση αυτής της μεθόδου επικοινωνίας προσφέρεται άριστα σε μια αίσθηση δεχτότητας και ευρυχωρίας, η οποία αποτελεί γόνιμη γη για την έλευση του φαινομένου του ἐξαίφνης. Επομένως, ο Χρυσόστομος αποτελεί υπέροχη «μελέτη περίπτωσης», από την οποία το φαινόμενο του ἐξαίφνης μπορεί να μελετηθεί μέσα στα συμφραζόμενα των συγγραμμάτων των πατέρων της εκκλησίας. Επιπλέον, οι δήθεν αντισημιτικές τάσεις του Χρυσοστόμου αμφισβητούνται από την συχνή εμφάνιση του φαινομένου του ἐξαίφνης, το οποίο το φαινόμενο έχει δυνατές απηχήσεις στον Ιουδαϊσμό τόσο της Παλαιάς Διαθήκης όσο και της περιόδου του Δεύτερου Ναού. Επιπλέον, η παρουσία του ιδίου και αυτού φαινομένου στην αρχαία και ύστερη αρχαία ελληνική φιλοσοφία που θα γνώριζε καλά ο Χρυσόστομος με την ελληνική του παιδεία, αποκαλύπτει και μια υπονοούμενη συνέχεια με τον εθνικό κόσμο. Ο συγγραφέας υπογραμμίζει την σημασία της παρούσας μελέτης για την σύγχρονη Ορθόδοξη θεολογία και ερμηνευτική, στο βαθμό που αναπτύσσει το έργο του επισκόπου Αλεξάνδρου Golitzin και της Σχόλης της Θεοφανείας (Theophaneia School), οι οποίοι δίνουν έμφαση στις απλότερες περιγραφές των μυστικων στιγμων της θεοφανείας στην αγιογραφική ερμηνεία των πατέρων της εκκλησίας, αντί για τις αφηρημένες θεολογικές κατηγορίες (π.χ. κτιστού-ακτίστου, κ.λπ.) της «Νεο-πατερικής Σύνθεσης» (Neo-patristic Synthesis) του Φλωρόφσκυ. Επιπροσθέτως, η μελέτη του υποψηφίου για το φαινόμενο του ἐξαίφνης προσφέρει μια σημαντική κριτική του έργου του Anders Nygren Eros and Agape, το οποίο υποστηρίζει την θέση ότι η Χριστιανική αγάπη και ο δήθεν ειδωλολατρικός έρωτας δεν μπορούν να συμφιλιωθούν. Κατά την διάρκεια των πέντε κεφαλαίων της διατριβής ο π. Μιχαήλ εξετάζει τις διάφορες πτυχές του φαινομένου του ἐξαίφνης, δηλαδή την χρονική, χωρική, διανοητική, ερωτική, και κοινοτή, προκειμένου να απεικονίζει την σύνθετη φύση του φαινομένου, και κατ᾽επέκταση την σημασία του όσο για την Χρυσοστομεία θεολογία τόσο και για την πατερική θεολογία γενικά.
description: The doctoral dissertation, which bears the title “Exaiphnes (the Sudden) in St. John Chrysostom’s Homilies on Romans,” consists of the Introduction (pp. 16-30) and five Chapters. The Introduction is preceded by the Table of Contents (pp. 5-8), Abbreviations (p. 9), and the Prologue (pp. 10-16). The dissertation concludes with an Epilogue (pp. 285-289), Appendix (pp. 290-304), and Bibliography (pp. 305-323). Fr. Tishel analyzes the emerging conceptions regarding Chrysostomian theology, which characterize the bishop as a bright and essential theologian, in contrast with the long-held stigma that he was a simple preacher, moralist, and second-rate theologian. Within this context, and as a contribution to the current rebirth of Chrysostomian scholarship in the academic sphere, the topic of this study, to exaiphnes (the sudden), is presented as central motif in the theological system of Chrysostom in general, and specifically in his Homilies on Romans. The sudden and unexpected appearance of the divine within human and created history is depicted vividly in Chrysostom’s most commonly used genre - in other words, the sermon. The spontaneous nature of this method of communication contributes remarkably to a sense of suddenness. Consequently, Chrysostom constitutes a remarkable “case study”, from which the exaiphnes phenomenon can be studied within the context of the writings of the fathers of the church. Furthermore, Chrysostom’s supposed antisemitic tendencies are called into question by the frequent appearance of the exaiphnes phenomenon, which manifests strong resonances in Judaism, both within the Old Testament context as well as in the Second Temple period. Additionally, the presence of the self-same phenomenon in ancient and late ancient greek philosophy, which Chrysostom would have known well through his hellenistic paideia, reveals an implicit continuity with the gentile world. Fr. Tishel underlines the significance of the present study for contemporary Orthodox theology and hermeneutics, to the degree that it builds on the word of the bishop Alexander Golitzin and the Theophaneia School, who emphasize the more simple descriptions of mystical moments of theophany in the scriptural interpretation of the fathers of the church, in contrast with the abstract theological categories (e.g. created-uncreated, etc.) of the “Neo-patristic Synthesis” of Florovsky. Furthermore, this study regarding the exaiphnes phenomenon offers a significant critique of the work of Anders Nygren, Eros and Agape, which makes the claim that Christian agape-love and the supposedly pagan eros-love are not able to be reconciled. Over the course of the five chapters of the dissertation, Fr. Michael examines the five primary aspects of the exaiphnes phenomenon, namely the temporal, spatial, intellectual, erotic, and communal, in order to depict the complex nature of the phenomenon and, by extension, its significance both for Chrysostomian theology as well as for patristic theology in general.