Συγκέντρωση κυκλοφορούντος αυξητικού παράγοντα-21 των ινοβλαστών σε ασθενείς με μη-αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος : συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση
Creators: name: Φιλιμίδου, Ιωάννα Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: αυξητικός παράγοντας-21 των ινοβλαστών
μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος
λιπώδης νόσος του ήπατος σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία
fibroblast growth factor-21
non-alcoholic fatty liver disease
metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease

description: Τα δεδομένα σχετικά με τα κυκλοφορούντα επίπεδα του αυξητικού παράγοντα-21 των ινοβλαστών (fibroblast growth factor-21, FGF-21) στους ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) είναι αντικρουόμενα. Ο σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης ήταν να συνοψίσει και να συγκρίνει τα υπάρχοντα δεδομένα σχετικά με τον FGF-21 σε ασθενείς με NAFLD και σε άτομα χωρίς NAFLD. Διεξήχθη μια περιεκτική βιβλιογραφική αναζήτηση στο PubMed, στο Scopus και στη βιβλιοθήκη Cochrane, που συμπληρώθηκε με χειροκίνητη αναζήτηση. Σαράντα τέσσερεις μελέτες παρατήρησης, με συνολικά 15563 συμμετέχοντες (9548 μάρτυρες χωρίς NAFLD και 6015 ασθενείς με NAFLD), συμπεριλήφθηκαν στην μελέτη. Τα κυκλοφορούντα επίπεδα του FGF-21 ήταν υψηλότερα στους ασθενείς με NAFLD συγκριτικά με τους μάρτυρες (standardized mean difference [SMD]: 0.61; 95% confidence interval [CI]: 0.44, 0.77; p&lt;0.00001). Η ανάλυση υποομάδων έδειξε υψηλότερα επίπεδα FGF-21 στους ασθενείς με μη-αλκοολική στεατοηπατίτιδα (nonalcoholic steatohepatitis, NASH) συγκριτικά με τους μάρτυρες (SMD: 1.30; 95% CI: 0.35, 2.24; p=0.007), αλλά όχι μεταξύ ηπατικής στεάτωσης και μαρτύρων ή ηπατικής στεάτωσης και NASH. Επιπλέον, τα ευρήματα ήταν πιο ισχυρά στην υποομάδα μελετών που συμπεριελάμβαναν ασθενείς με κίρρωση σχετιζόμενη με NASH (NASH-related cirrhosis) παρά στις μελέτες χωρίς αυτόν τον πληθυσμό (p=0.0004). Η ανάλυση ευαισθησίας υποστήριξε περαιτέρω τα ευρήματα. Η ετερογένεια ήταν υψηλή σε όλες τις συγκρίσεις. Οι αναλύσεις μετα-παλινδρόμησης έδειξαν ότι το ποσοστό των ασθενών με διαβήτη τύπου 2 παρουσίασε θετική συσχέτιση με την SMD του FGF-21 μεταξύ ασθενών με NAFLD και μαρτύρων, και μπορούσε να εξηγήσει το 49.2% της ετερογένειας μεταξύ των μελετών. Συμπερασματικά, τα κυκλοφορούντα επίπεδα του FGF-21 ήταν υψηλότερα στους ασθενείς με NAFLD, γεγονός που μπορεί πιθανώς να αποδοθεί σε αυτούς με προχωρημένο στάδιο νόσου (NASH και NASH-related cirrhosis).
description: Data on circulating fibroblast growth factor-21 (FGF-21) levels in patients with nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) are conflicting. The aim of this systematic review and meta-analysis was to summarize and compare data on circulating FGF-21 between patients with NAFLD and non-NAFLD controls. A comprehensive literature search was conducted in PubMed, Scopus, and Cochrane Library, complemented by hand-searching. Forty-four observational studies with overall 15563 participants (9548 controls and 6015 patients with NAFLD), were included in the study. Circulating FGF-21 was higher in patients with NAFLD compared to controls (standardized mean difference [SMD]: 0.61; 95% confidence interval [CI]: 0.44, 0.77; p&lt;0.00001). Subgroup analysis showed higher FGF-21 levels in patients with nonalcoholic steatohepatitis (NASH) compared to controls (SMD: 1.30; 95% CI: 0.35, 2.24; p=0.007), but not between hepatic steatosis and controls, or hepatic steatosis and NASH. Furthermore, the findings were more robust in the subgroup of studies with NASH-related cirrhosis than those without them (p=0.0004). Sensitivity analysis further supported the findings. Heterogeneity was high in all comparisons. Meta-regression analyses showed that the percentage of patients with type 2 diabetes mellitus was positively associated with FGF-21 SMD between patients with NAFLD and controls and could explain 49.2% of the heterogeneity among studies. In conclusion, circulating FGF-21 levels were higher in patients with NAFLD, which may be possibly attributable to those with advanced disease (NASH and related cirrhosis).