Η φιλεκπαιδευτική και φιλανθρωπική δραστηριότητα στη Βέροια και ο ρόλος της τοπικής Εκκλησίας στα τέλη του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ού αιώνα
Creators: name: Καπετανάκη, Ευμορφία Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Εκπαίδευση
Εκκλησία
Τουρκοκρατία
Education
Church
Turkocracy

description: Στην παρούσα εργασία περιγράφεται η οικιστική και διοικητική δομή της Ελληνικής Κοινότητας Βέροιας στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και το πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας της καθώς και τα συλλογικά όργανα διοίκησής της, όπως καθορίζονταν από τους τρεις Κανονισμούς λειτουργίας της. Παρουσιάζεται το εκκλησιαστικό πλαίσιο της ελληνικής κοινότητας και τονίζεται ο ρόλος του οικείου Μητροπολίτη, ο οποίος υπήρξε ο επικεφαλής της ελληνικής κοινότητας των Βερροιέων. Επιπλέον, παρουσιάζονται οι διάφοροι φορείς που ανέλαβαν να οργανώσουν την ελληνική εκπαίδευση κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα και οι οποίοι δραστηριοποιούνταν εντός και εκτός του ελληνικού χώρου. Διερευνώνται οι τρόποι με τους οποίους η τοπική Εκκλησία και οι επιτόπιοι Επίσκοποι και Μητροπολίτες στήριξαν τη λειτουργία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και οι πρωτοβουλίες που ανέπτυξε το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η τοπική Εκκλησία για τη σταδιακή οργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στις υπόδουλες περιοχές. Γίνεται αναφορά στην ίδρυση φιλεκπαιδευτικών και φιλανθρωπικών συλλόγων σε όλες σχεδόν τις πόλεις της οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπου υπήρχε ελληνικό στοιχείο και τον τρόπο με τον οποίο καλλιεργήθηκε η διάδοση των γραμμάτων στις ελληνικές κοινότητες προκειμένου να επιτευχθεί η ποθητή πρόοδος και η ανάκαμψη του Γένους. Τα συμπεράσματα έδειξα ότι σημαντικό παράγοντα στην ανάπτυξη της παιδείας στη Μακεδονία και ειδικότερα στη Βέροια κατά τον τελευταίο αιώνα της Τουρκοκρατίας αποτέλεσαν η τοπική Εκκλησία, τα συλλογικά όργανα της ελληνικής κοινότητας, οι φιλεκπαιδευτικοί σύλλογοι και τα φιλανθρωπικά σωματεία, που περιλάμβαναν στο πρόγραμμά τους εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς σκοπούς. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμβολή της τοπικής Εκκλησίας της Βέροιας και των εκάστοτε οικείων Μητροπολιτών στη στήριξη των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και οι πρωτοβουλίες που ανέπτυξε το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η τοπική Εκκλησία για τη σταδιακή οργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στις υπόδουλες περιοχές. Τονίζεται ο ρόλος των διαφόρων φιλεκπαιδευτικών συλλόγων και σωματείων, η δραστηριότητα των οποίων συνέβαλε καίρια στη διάδοση της παιδείας, τη διατήρηση της ορθοδοξίας, τη σφυρηλάτηση του εθνικού φρονήματος και την ανάπτυξη της αλληλεγγύης μεταξύ των κατοίκων. Σημαντικό κεφάλαιο για τον υπόδουλο Ελληνισμό αυτής της περιόδου υπήρξαν οι μεγάλοι ευεργέτες της Ελληνικής Κοινότητας Βέροιας καθώς σε αυτήν την περίοδο δημιουργήθηκε ιδιαίτερα η ανάγκη της προσφοράς σε όλους τους τομείς και στον ευαίσθητο τομέα της παιδείας. Με την οικονομική τους στήριξη, τη δράση τους και την προσφορά τους συνέβαλαν στην επιβίωση του Γένους και την πνευματική του αναγέννηση
description: This paper describes the residential and administrative structure of the Greek Community of Veroia during the Ottoman Rule and the framework of its organization and operation as well as its collective governing bodies, as defined by its three Regulations of operation. The ecclesiastical framework of the Greek community is presented and the role of the Metropolitan is emphasized, who has been the head of the Greek community of Verroea. Furthermore, various collective bodies who undertook to organize the Greek education during the 19th and the beginning of the 20th century and who were active inside and outside Greece, are presented. The ways in which local Church and local Bishops and Metropolitans supported the operation of the educational institutions and the initiatives that developed by the Ecumenical Patriarchate and local Church for the gradual organization of the educational process in the enslaved areas are investigated. Reference is made to the establishment charitable associations in almost all the cities of the Ottoman Empire, where has been Greek element and the way in which the spread of letters in Greek communities was cultivated in order to achieve the desired progress and the recovery of Nation. The conclusions have shown that important role in the development of education in Macedonia and especially in Veroia during the last century of Ottoman Rule, played the local Church, the collective bodies of the Greek community, educational associations and charities, which included in their schedule educational and social aims. Particularly important was the contribution of the local Church of Veroia and the Metropolitans in supporting the educational institutions and the initiatives developed by the Ecumenical Patriarchate and the local Church for the gradual organization of the educational process in the enslaved areas. The role of the various charitable associations and unions is emphasized, whose activity contributed crucial to the spreading of education, the preservation of Orthodoxy, the forging of the national spirit and the development of solidarity among the inhabitants. An important chapter for the enslaved Hellenism of this period were the great benefactors of the Greek Community of Veroia as in this period especially the need for offer was created in all sectors and in the sensitive field of education. With their financial support, their action and their offer they contributed to the survival of the Nation and its spiritual rebirth
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)