Η συμβολή του Αγίου Νεκταρίου στην αντιμετώπιση του Προτεσταντισμού στην Ελλάδα
Creators: name: Καβακιώτης, Πολύδωρος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ορθόδοξη πίστη
συμβολή
αντιμετώπιση του Προτεσταντισμού
Christian Orthodox religion
contribution
confrontation of Protestantism

description: Ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, ο θαυματουργός, αποτελεί τον εικοστό αιώνα, ένα δώρο του Θεού στον κόσμο. Στο πρόσωπό του ανακαλύπτει κανείς έναν μεγάλο Πατέρα της Εκκλησίας, όπου η αγιότητα του βίου συσχετίζεται με τη χάρη της θαυματουργίας και την ορθόδοξη διδασκαλία. Υπήρξε εξαιρετικά γόνιμος συγγραφέας. Τα βιβλία που συνέγραψε ο άγιος ανήκουν σε διάφορα είδη του εκκλησιαστικού λόγου: δογματικά, ηθικά, απολογητικά του Χριστιανισμού, ερμηνευτικά των Ευαγγελίων, συγγραφές ποιμαντικής επιστήμης και εκκλησιαστικής ιστορίας, υμνολογικά, κατηχητικά, κηρυγματικά, ανθολογίες φιλοσοφικών και θρησκευτικών κειμένων, λειτουργικά, μελέτες μοναχικού βίου και πατερικές εκδόσεις. Τον δέκατο ένατο αιώνα στον χώρο ποιμαντικής ευθύνης τόσο του Οικουμενικού Πατριαρχείου όσο και στον ελλαδικό χώρο κορυφώθηκε η δράση και η προπαγάνδα διαφόρων Προτεσταντών μισιοναρίων που με μια ποικιλία μέσων και μεθόδων προσπάθησαν να προσηλυτίσουν Ορθοδόξους χριστιανούς στον Προτεσταντισμό. Η Ορθόδοξη Εκκλησία, αντιστάθηκε συστηματικά και με εγρήγορση στις «ιεραποστολικες» προσπάθειες διάδοσης του Προτεσταντισμού. Μέρος του πολύ μεγάλου συγγραφικού έργου του αγίου Νεκταρίου σχετίστηκε με αυτή την ποιμαντική πράξη ευθύνης της Εκκλησίας για την προάσπιση της Ορθόδοξης πίστης. Η θεματολογία τους αφορά σε θέματα δόγματος (λ.χ, ιερά παράδοση, τιμή και επίκληση πρεσβειών Θεοτόκου και αγίων, ιερές εικόνες, τρόπος κατανόησης των μυστηρίων, ιερά μνημόσυνα, νηστεία) που οι προτεσταντικές θέσεις είναι ριζικώς διαφορετικές και οι προτεστάντες μισιονάριοι, αλλά και οι Έλληνες οπαδοί τους, που τελικά προσηλυτίστηκαν, τα πολεμούσαν με ιδιαίτερη οξύτητα. Η συμβολή του αγίου Νεκταρίου δια της γραφίδος, του κηρύγματος αλλά και της αγίας βιοτής του στην αντιμετώπιση των προτεσταντικών προσηλυτιστικών δραστηριοτήτων στον ελλαδικό χώρο κινήθηκε σε δύο άξονες άμεσα σχετιζόμενους μεταξύ τους στις ιδιαιτέρως άσχημες κοινωνικές συνθήκες εκείνης της εποχής. Ο πρώτος ήταν η ορθή και υπεύθυνη γνώση της Ορθόδοξης πίστης από τα μέλη του εκκλησιαστικού σώματος και ο δεύτερος ήταν η αναφορά στο περιεχόμενο της προτεσταντικής δοξασίας και στη συνέχεια η θεολογική αναίρεσή της. Ήταν ευρυμαθέστατος, ανοιχτός στην πληροφόρηση από κάθε πηγή, συγχρόνως όμως ακέραιος και αυθεντικός εκφραστής τηςΟρθόδοξης πίστης. Συχνά στις απαντήσεις που έδιδε προς τις αιρετικές αιχμές, δεν προσποριζόταν τα επιχειρήματά του μόνο από την Ορθόδοξη Παράδοση, αλλά εμάχετο την κακοδοξία με επιχειρήματα που είχαν παρθεί μέσα από τα κείμενα των ίδιων των αιρετικών. Ο θεολογικός, αντιρρητικός και αναιρετικός λόγος του σεπτού Ιεράρχου έναντι των Προτεσταντών δεν περιείχε εκφράσεις μίσους ή ύβρεων αλλά μόνο θεολογικά επιχειρήματα. Ταυτοχρόνως η απουσία φανατισμού από τον λόγο του δεν περιείχε και αβαρίες σε βάρος της ορθόδοξης δογματικής ακρίβειας. Ο θεοφόρος Πατέρας, ήλεγξε κακοδοξίες του Προτεσταντισμού, κατά το Β΄ Κορινθίους 4, 1-2 «καθώς ηλεήθη, ουκ εκκακών, απαρνησάμενος δ’ εκ προτέρων πάντα τα κρυπτά της αισχύνης και του ψεύδους, μη περιπατών εν πανουργία, μηδέ δολών τον λόγον του Θεού, αλλ’ εν τη φανερώσει της αληθείας συνιστών εαυτόν προς πάσαν συνείδησιν ανθρώπων ενώπιον του Θεού ».
description: Saint Nectarios Metropolitan of Pentapolis, the miracle worker, he is in the twentieth century a true divine gift to the world. In his presence one can discover the holy Father of Church, where the sanctity of his life correlates with the grace of miracle working and Christian orthodox doctrine. He was an exceptionally fruitful writer. The books that the saint wrote belong to various genres of ecclesiastical speech: doctrinal, ethical, apologetic of Christianity, Gospel interpretative, pastoral and ecclesiastical writings, hymnal, catechistic, preach, an anthology of philosophical and religious texts, liturgical, studies of the monasticism and patristic editions. During the nineteenth century, not only in the area of the pastoral responsibility of Ecumenical Patriarchate, but in the whole of Greece the act and propaganda of Protestant missionaries rose by trying to proselytise with various ways, Christian orthodox into Protestantism.The Orthodox Church, resisted systematically and fast against the missionary’ attempts of dissemination of Protestantism. Part of the vast writings of Saint Nectarios related with this pastoral act of responsibility of the Church for the defence of the Greek Orthodox religion. Their agenda applies into doctrinal topics (ex. holy tradition, honour and invocation by the intercessions of the Theotokos and the saints, holy icons, the way of understanding the sacred mysteries, memorial services, fast) that the protestant views are radically different and the Protestant missionaries, and their Greek followers, that eventually were converted, were fighting with great zeal. The contribution of the writings, the preaching and the holy life of Saint Nectarios in the confrontation of the Protestant conversions in Greece took place in two ways that correlate with each other, especially during the bad social circumstances of that period. The first one was the right and responsible knowledge of the Christian Orthodox religion from the members of the ecclesiastical body and the second one was the reference in the content of the pastoral doctrine and afterwards its theological retraction. He was erudite, open in the information coming from every source, but at the meantime integral and authentic spokesperson of the Christian Orthodox religion. Often, replying to the heretic points, he was not benefited his arguments only from the Christian Orthodox tradition, but he was fighting the misbelief with arguments that were taken from the doctrines of the heretics themselves. The theological, oppositional and contradictory words of the Hierarch against the Protestants did not consist of expressions of hatred or insults, but only theological arguments. At the same time, the absence of fanaticism from his speeches did not contain breakdowns adversely affecting the precision of the Cristian Orthodox dogma. The God bearing Father, controlled the notoriety of Protestantism following the second Epistle of Paul to the Corinthians 4, 1-2 ‘Therefore seeing he has this ministry, as he has received mercy, he faints not; But he has renounced the hidden things of dishonesty, not walking in craftiness, nor handling the word of God deceitfully; but by manifestation of the truth commending ourselves to every man's conscience in the sight of God