Μουσική εξερεύνηση και δημιουργία παιδιών προσχολικής ηλικίας με προκλήσεις σε περιβάλλον μη τυπικής μάθησης
Creators: name: Δέρου, Χριστίνα Χρυσόστομου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: μουσικές προκλήσεις
παιδοκεντρική προσέγγιση
εξερεύνηση
αλληλεπίδραση
αυτοσχεδιασμός
musical provocations
child-centered approach
exploration
interaction
improvisation

description: Η διαμόρφωση του κατάλληλου περιβάλλοντος μπορεί να ενθαρρύνει και να προωθεί τις επιλογές, την αυτονομία, την περιέργεια, την επίλυση προβλημάτων και την εξερεύνηση των παιδιών, αποτελώντας μέρος της διαδικασίας μάθησης. Η αυτενέργεια του παιδιού και οι πολυαισθητηριακές εμπειρίες και εξερεύνηση ήχων αναφέρονται και στο αναλυτικό πρόγραμμα σε ότι αφορά την μουσική εκπαίδευση στην προσχολική αγωγή. Με την εισαγωγή «μουσικών προκλήσεων» (musical provocations), που δημιουργούνται από τη σκόπιμη και προσεκτική αλλαγή στο περιβάλλον με την προσθήκη διάφορων υλικών, ηχογόνων αντικειμένων, κατασκευών ή δραστηριοτήτων, ενθαρρύνεται η περιέργεια, η εξερεύνηση και η ανάπτυξη των ενδιαφερόντων των παιδιών. Ωστόσο, καθώς δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη η χρήση τους στα προσχολικά περιβάλλοντα, σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η αναζήτηση τρόπων ένταξης τέτοιου είδους προκλήσεων σε περιβάλλον μη τυπικής μάθησης για την ενίσχυση των τρόπων μουσικής αλληλεπίδρασης παιδιών προσχολικής ηλικίας. Στην έρευνα συμμετείχαν εννέα παιδιά προσχολικής ηλικίας ενώ πραγματοποιήθηκαν οκτώ εβδομαδιαίες ωριαίες συναντήσεις. Η συλλογή των δεδομένων διήρκησε δύο μήνες. Επιλέχθηκε μη τυπικό περιβάλλον μάθησης επειδή προσφέρει περισσότερη ευελιξία και ελευθερία ως προς την μουσική ενασχόληση των παιδιών σε σχέση με τυπικές δομές εκπαίδευσης. Ο σχεδιασμός και η διαμόρφωση του περιβάλλοντος με τις μουσικές προκλήσεις ήταν μια δυναμική και παιδοκεντρική διαδικασία. Λαμβάνονταν υπόψη η συμμετοχική παρατήρηση της ερευνήτριας και οι μετέπειτα αναλύσεις των βιντεοσκοπήσεων, οι σημειώσεις πεδίου της, οι απόψεις των παιδιών που εκφράζονταν σε ομαδικές συνεντεύξεις και αναστοχαστικές συζητήσεις. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την θεματική ανάλυση έδωσαν στοιχεία για τον τρόπο αλληλεπίδρασης των παιδιών με το υλικό, και με τους άλλους, ενώ καταγράφηκε πληθώρα μουσικών και άλλων αυτοσχεδιασμών. Η μελέτη αυτή τονίζει τη σημασία να «ακούμε» το παιδί, να του δίνουμε χώρο και χρόνο να δημιουργήσει και να ανακαλύπτει τελικά τη γνώση μαζί με τα άλλα παιδιά και τον ενδιαφερόμενο ενήλικα.
description: Shaping the proper environment can encourage and promote choice, autonomy, curiosity, problem solving and exploration by children, being part of the learning process. A child's initiative and multi-sensory experiences as well as exploration of sounds are also mentioned in the detailed program regarding music education in preschool education. By introducing "musical provocations", which are created by deliberately and carefully changing the environment by adding different materials, sound-producing objects, constructions or activities, children's curiosity, exploration and development of interests are encouraged. However, as their use is not particularly widespread in preschool environments, the purpose of this research is to seek ways to include such challenges in a non formal learning environment to enhance the ways of musical interaction of preschool children. Nine preschool age children participated in the research while eight weekly hourly meetings were held. Data collection lasted two months. A non formal learning environment was chosen because it offers more flexibility and freedom regarding children's musical engagement in relation to formal education structures. Designing and shaping the environment with the musical provocations was a dynamic and child-centered process. The researcher's participant observation was taken into account as well as the subsequent analyses of the video recordings, her field notes and the children's views which were expressed in group interviews and reflective discussions. The results obtained from the thematic analysis provided evidence of how the children interacted with the material, and with the people around, while a wealth of musical and other improvisations was recorded. This study emphasizes the importance of "listening" to the child, giving them space and time to create and ultimately discover knowledge with other children and an interested adult.