Η μορφή του δούλου στις κωμωδίες του Τερεντίου:
Creators: name: Σαρηγιαννάκη, Κρυσταλλένια Αλέξανδρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Τρεχάτος δούλος
Πονηρός δούλος
Καλός δούλος
Τερέντιος
Servus callidus etfallax
Servus bonus
Servus curreus

description: Οι κωμωδίες του Πλαύτου και του Τερεντίου γνώρισαν στην εποχή τους, αλλά και μεταγενέστερα, μεγάλη δημοτικότητα.Εδώ συγκεκριμένα, αντικείμενο μελέτης της παρούσης εργασίας είναι η μορφή του δούλου στις κωμωδίες του Τερεντίου.Εξετάζονται οι επιμέρους κατηγορίες δούλων που βρίσκουμε στις κωμωδίες του Πλαύτου καταρχήν και του Τερεντίου ακολούθως.Κυρίαρχη μορφή δούλου είναι ο servus callidus et fallax και ο servus currens. Ο πονηρός δούλος προσπαθεί να βοηθήσει τον κύριό του σε κάποια ερωτική υπόθεση χωρίς να ενδιαφέρεται να αποκτήσει την ελευθερία του.Ο servus currens επίσης είναι και αυτός ένας στερεότυπος χαρακτήρας της κωμωδίας: πρόκειται για τον τρεχάτο δούλο, το δούλο που τρέχει προκειμένου να αναγγείλει κάποια είδηση.Μια άλλη κατηγορία δούλου είναι το «προτατικόν πρόσωπον», ο δούλος που εμφανίζεται μόνο στην αρχή του έργου, στην πρώτη σκηνή της πρώτης πράξης προκειμένου να εκτεθεί η υπόθεσή του. Εν είδει δηλαδή προλόγου έχουμε ένα διάλογο μεταξύ του δούλου αυτού και ενός άλλου χαρακτήρα. Τέτοιες περιπτώσεις είναι ο δούλος Σωσίας στην Andria και ο Δάος στο Phormio.Στην Andria λοιπόν servus callidus είναι ο Δάος. Στην κωμωδία Heauton timorumenos, ο Σύρος κατέχει το ρόλο του servus callidus et fallax, που μηχανεύεται σχέδια και μάλιστα περηφανεύεται για αυτή του την ικανότητα. Στην κωμωδία Phormio εμφανίζονται μόνο δύο δούλοι: από αυτούς ο Δάος λειτουργεί ως ‘προτατικόν πρόσωπον’ και ο Γέτης ως servus currens και έπειτα ως servus callidus. Αξίζει να σημειωθεί πως το μοτίβο του servus currens το βρίσκουμε ξανά και στο τέλος του έργου όπου ο Γέτης φέρνει τα καλά νέα στον Αντιφώντα.Στην κωμωδία Eunuchus ο δούλος Παρμένων μεταπίπτει από τη μια κατηγορία στην άλλη, έτσι, ενώ ξεκινάει ως παιδαγωγός δούλος, στη συνέχεια γίνεται και αυτός servus callidus. Τέλος, στην κωμωδία Adelphoe, ξεχωρίζει η μορφή του δούλου Σύρου καθώς είναι αυτός που λειτουργεί ως servus callidus et fallax.
description: The Plautus’ and Terence’s comedies were very popular not only at their time, but also afterwards. Specifically here, object of the present work is the figure of slave in Terence’s comedies. Various categories of the slave type are examined, firstly in Plautus’ comedies and followingly in Terence’s ones. Predominant type of slave is the servus callidus et fallax and the servus currens. The clever slave tries to help his master in his erotic affair without being interested in gaining his freedom.The servus currens is also a stereotype character of the comedy; he is the running slave, the slave who runs in order to announce some news, good most of the times.Another type of the slave’s figure is the named ‘προτατικόν πρόσωπον’, the slave who appears only at the beginning of the play, at the first scene of the first act, so as to expose the plot. That means instead of an extented prologue, there is a conversation between this slave and another character of the play. Such cases are the slave Sosia in Andria and Davos in Phormio.In Andria, well, Davos is the so-called servus callidus. In the comedy Heauton timorumenos, Syrus owns the role of servus callidus et fallax, who intrigues some plots and takes pride in this special ability.Only two slaves appear in Phormio; from those two, Davos acts as ‘προτατικόν πρόσωπον’ and Geta as servus currens firstly and then as servus callidus. It is noteworthy the fact that we find the motif of the servus currens again at the end of the play, where Geta brings the good news to Antipho.In the comedy Eunuchus, the slave Parmeno falls from the one category to the other, so, despite the fact that he begins as a pedagogue, he then turns into a servus callidus. Finally, in the comedy Adelphoe, we must distinguish the figure of the slave Syrus, as he is who acts as servus callidus et fallax.