Νόσος Πόμπε: νεότερα κλινικά, γενετικά διαγνωστικά και θεραπευτικά δεδομένα και περιγραφή περιπτώσεων ασθενών από τη Βόρεια Ελλάδα
Creators: name: Κονταξή, Ευστρατία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Νόσος Πόμπε
Γλυκογονίαση τύπου 2
Αρθροιστικά λυσοσωμικά νοσήματα
Α-γλυκοσιδάση
Θεραπεία ενζυμικής υποκατάστασης
Pompe disease
Glycogen-storage disease type 2
Lysosomal storage diseases
A-glucosidase
Enzyme replacement therapy

description: Η νόσος Pompe ή γλυκογονίαση τύπου 2 ή ανεπάρκεια της όξινης μαλτάσης είναι ένα μεταβολικό νόσημα που κληρονομείται με τον αυτοσωματικό υπολειπόμενο χαρακτήρα. Πρόκειται για αθροιστικό λυσοσωμικό νόσημα, που οφείλεται σε ανεπάρκεια της όξινης α-γλυκοσιδάσης, λόγω μεταλλάξεων στο αντίστοιχο γονίδιο. Βασικός παθοφυσιολογικός μηχανισμός είναι η διαταραχή της αυτοφαγίας και η συσσώρευση γλυκογόνου και αυτοφαγικού υλικού εντός των κυττάρων ποικίλων ιστών, ιδιαιτέρως των σκελετικών μυϊκών ινών και των μυοκαρδιακών κυττάρων. Κλινικά διακρίνεται η κλασσική βρεφική μορφή της νόσου με υποτονία, καθυστέρηση της αύξησης και της κινητικής ανάπτυξης, δυσχέρεια σίτισης, λοιμώξεις του αναπνευστικού και σημεία υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας τους πρώτους μήνες της ζωής. Η εξέλιξη είναι ταχεία και χωρίς θεραπευτική παρέμβαση ο ασθενής καταλήγει μέχρι την ηλικία των 2 ετών. Από την άλλη πλευρά διακρίνεται η ευρεία ομάδα που περιλαμβάνει όλες τις όψιμης έναρξης μορφές της νόσου, με εκδήλωση μυϊκής αδυναμίας, υποτονίας και αναπνευστικών προβλημάτων μετά τον πρώτο χρόνο ζωής. Υπάρχει αξιοσημείωτη φαινοτυπική ποικιλομορφία όσον αφορά την έκταση και τη βαρύτητα της πολυοργανικής προσβολής, καθώς και την ταχύτητα εξέλιξης της νόσου. Η διάγνωση τίθεται με ανίχνευση μειωμένης ενεργότητας της όξινης α- γλυκοσιδάσης σε λευκοκύτταρα παρουσία ακαρβόζης ή σε ινοβλάστες, και επιβεβαιώνεται με ανάλυση του DNA. Η θεραπεία ενζυμικής υποκατάστασης με ανασυνδυασμένη ανθρώπινη α-γλυκοσιδάση έχει αλλάξει ριζικά την πρόγνωση της νόσου, καθώς αποτρέπει την εξέλιξη και συμβάλλει στην υποστροφή ορισμένων ιστικών βλαβών. Περιγράφονται τρεις περιπτώσεις ασθενών από τη Βόρεια Ελλάδα. Ο πρώτος, με τη βρεφική μορφή της ν. Pompe, παρουσιάζει καλή πορεία και πλήρη υποστροφή της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας μετά την έγκαιρη έναρξη της θεραπείας ενζυμικής υποκατάστασης. Ο δεύτερος ασθενής βρέθηκε να πάσχει από όψιμης έναρξης ν. Pompe, λόγω αυξημένων τιμών τρανσαμινασών και κρεατινικής κινάσης, και ο τρίτος – αδερφός του προηγούμενου – διαγνώστηκε στα πλαίσια ελέγχου της οικογένειας.
description: Pompe disease or glycogen-storage disease type 2 or acid maltase deficiency is a metabolic disorder which is inherited in an autosomal recessive manner. It is a lysosomal storage disease, caused by acid a-glucosidase (GAA) deficiency due to mutations in the GAA gene. Impaired autophagy and intracellular accumulation of glycogen, mostly in skeletal muscle fibers and myocardial cells, predominate in the pathological picture. There are two different forms of the disease: the classic infantile form, presented with hypotonia, feeding difficulties, failure to thrive, delayed motor milestones, respiratory infections and signs of hypertrophic cardiomyopathy in the first months of life, which is rapidly progressing to death in the two first years of life, and the late-onset forms, presented with muscle weakness, hypotonia and respiratory problems after the first year of life. There is a wide clinical spectrum concerning the severity of multiorgan involvement and the rate of disease progression. Diagnosis is based on low GAA activity measured in leucocytes in the presence of acarbose or in fibroblasts, and it is confirmed by DNA analysis. Enzyme replacement therapy with recombinant human GAA has radically changed disease prognosis, as it reverses or stops the progression of organ damage. Herewith, three cases from Northern Greece are described. The first one, suffering from infantile Pompe disease, has made significant progress after the early initiation of enzyme replacement therapy and his hypertrophic cardiomyopathy has been completely reversed. The second one was diagnosed with late-onset Pompe disease, because of high levels of aspartate and alanine aminotransferases and creatine kinase, and the third one – who is the brother of the latter – was diagnosed during a family check up.