Ανάγνωση και Γραφή στην Πρώτη Δημοτικού: Μέθοδοι, εγχειρίδια και διδακτικές πρακτικές.:
Creators: name: Τύμπα, Ευαγγελία Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Πρώτη δημοτικού
Γλωσσική διδασκαλία
Διδακτικές πρακτικές
First grade
Language teaching
Teaching practices

description: Αντικείμενο της εργασίας αυτής αποτελεί η μελέτη του τρόπου διεξαγωγής του γλωσσικού μαθήματος στην πρώτη Δημοτικού. Ειδικότερα, επιδιώκει να αναδείξει σε βάθος τις αντιλήψεις και τις διδακτικές πρακτικές των εκπαιδευτικών σχετικά με την ανάγνωση και τη γραφή, να μελετήσει αν και πώς αυτές επηρεάζονται από παλαιότερες αλλά και νέες γλωσσοδιδακτικές αντιλήψεις και να τις συνδέσει με τους λόγους (discourses) που διαμορφώνουν τη διδακτική ταυτότητα των εκπαιδευτικών και τη γλωσσική διδασκαλία στη συγκεκριμένη τάξη. Παρουσιάζονται και αναλύονται δε-δομένα από ποιοτική έρευνα που διεξήχθη σε δύο τμήματα πρώτης Δημοτικού με το μεθοδολογικό πλαίσιο της κοινωνικής σημειωτικής, στο πλαίσιο της οποίας η επικοι-νωνία αναλύεται πολυτροπικά (multimodal), με την αξιοποίηση δηλαδή και άλλων τρόπων, πέρα από τον προφορικό και γραπτό λόγο. Οι τάξεις θεωρούνται ως πολυ-τροπικοί χώροι, όπου παράγονται νοήματα/σημασίες διαμέσου πολλών διαφορετικών τρόπων (modes) και όπου ποικίλοι σημειωτικοί πόροι (available resources), όπως π.χ. οι χειρονομίες, το βλέμμα, η θέση και η τοποθέτηση των οπτικών αντικειμένων είναι ζωτικής σημασίας στην κατασκευή νοήματος. Επιπλέον, η προσέγγιση αυτή δίνει τη δυνατότητα να συνδέσουμε στοιχεία από το πολιτικό και κοινωνικό συγκείμενο, όπως τα χαρακτηριστικά και πολιτικές των σχολείων, την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, τις παραδόσεις στη διδασκαλία του μαθήματος, τις πολιτικές και θεσμικές αλλαγές των περασμένων δεκαετιών (σχολικά βιβλία, μεθόδους πρώτης ανάγνωσης και γραφής) μαζί με στοιχεία από το μικρο-επίπεδο της αλληλεπίδρασης στην τάξη. Στο πλαίσιο αυτό αναλύεται η διδασκαλία ως διδακτικό μακροκείμενο (curriculum macrogenre), το οποίο συγκροτείται από μια συγκεκριμένη αλυσίδα κειμενικών ειδών (curriculum genres). Το είδος των κειμενικών ειδών/πραγματώσεων και η ανάλυση συγκεκριμένων διδακτικών φάσεων και διδακτικών συμβάντων (teaching events) της διδασκαλίας αποκαλύπτει συγκεκριμένους γλωσσοδιδακτικούς λόγους από τους ο-ποίους διαπερνάται (η διδασκαλία). Η έρευνα ανέδειξε την πολυπλοκότητα της γλωσσικής διδασκαλίας, η οποία σχηματίζεται και τροποποιείται από ποικίλες συν-θήκες/καταστάσεις, τοπικές θέσεις και ιδεολογίες, αναπλαισιωμένους λόγους (recon-textualised discourses), με σημαντική θέση να λαμβάνουν στο σχηματισμό αυτό η παράδοση (εγχειρίδια, μέθοδος) και οι εμπεριεχόμενες διδακτικές κουλτούρες των εκπαιδευτικών.
description: The subject of the present thesis is the study of the way language is taught in the first grade (elementary). More specifically, it aims at thoroughly exhibiting the teachers’ notions and teaching practices concerning reading and writing, studying whether and in what way the latter are affected by any earlier or contemporary teachers’ language teaching views and interlinking them with the discourses that shape the teacher’s teaching identity as well as language teaching at this grade. Several data, deriving from a qualitative research conducted at two first grade classes, are presented and analyzed in the methodological framework of social semiotics, within which communication undergoes multimodal analysis, i.e. by exploiting other ways as well – apart from the oral and written discourse. Classes are considered multimodal spaces, where meaning/ sense are produced through several modes and where several semiotic resources available – such as gestures, sight, position and the placement of visual items – are of vital significance for the construction of meaning. In addition, such an ap-proach enables us to interlink data from the political and social context, such as the characteristics and policies of each school unit, the teacher’s education level, the tra-ditions in language teaching, the political and institutional changes of the past decades (course books, first reading and writing approaches), along with data from the micro-level of classroom interaction. Within such framework, teaching as a curriculum ma-crogenre – consisting of a specific chain of curriculum genres, is analyzed. The type of curriculum genres/ (materializations) as well as the analysis of specific teaching phrases and teaching events reveals specific language teaching discourses, of which teaching is pervaded. Research has established the complexity of language teaching, which is formed and modified by several conditions/ states, local attitudes and ideologies, recontextualised discourses – with tradition (textbooks, teaching methods) and the teaching cultures of the teachers playing a significant role in such formation.