Language documentation and description: a morphophonological analysis of the Thassian dialect based on fieldwork study
Creators: name: Βογιατζής, Νικόλαος Ι.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Γλωσσική Τεκμηρίωση και Περιγραφή
Φωνολογία
Μορφολογία
Διαλεκτολογία
Language Documentation and Description
Phonology
Morphology
Dialectology

description: Η παρούσα διδακτορική διατριβή εμπίπτει στο γενικότερο θεωρητικό πλαίσιο της τεκμηριακής και περιγραφικής γλωσσολογίας που επιδιώκει να καταγράψει, να περιγράψει, αλλά και να διατηρήσει εκείνα τα γλωσσικά συστήματα που βρίσκονται στο φάσμα της εξαφάνισης. Συνεπώς, ο σκοπός της διατριβής αυτής είναι διττός, δηλαδή, μέσω της τεκμηρίωσης αφενός να καταγράψει και να διατηρήσει μια απειλούμενη νεοελληνική διάλεκτο της Θάσου, αφετέρου να παράσχει μια συγχρονική περιγραφή και ανάλυση του νησιώτικου αυτού μορφοφωνολογικού περιβάλλοντος διανθισμένη με διαχρονικές αναφορές, όταν και όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Η όλη προσπάθεια βασίζεται σε ένα σώμα δεδομένων, το οποίο αποκτήθηκε μέσω επιτόπιας έρευνας πεδίου. Η συγκεκριμένη διδακτορική διατριβή αποτελείται από δύο τόμους. Πιο συγκριμένα, στον 1ο Τόμο απαντώνται η θεωρητική βάση αυτού του έργου, η παρουσίαση της μορφοφωνολογικής ανάλυσης και των αποτελεσμάτων της έρευνας, καθώς επίσης και η αξιολόγηση της γλωσσικής βιωσιμότητα της Θασίτικης διαλέκτου. Ο 2ος τόμος είναι αποκλειστικά αφιερωμένος στη μεταγραφή, τον σχολιασμό και τη μετάφραση των πρωτογενών δεδομένων, τα οποία αποτελούν την κύρια πηγή των παραδειγμάτων που εμφανίζονται στη διατριβή. Ο 1ος τόμος αποτελείται από 9 κεφάλαια. Στην αρχή του τόμου αυτού συναντάμε το εισαγωγικό κεφάλαιο, όπου παρουσιάζεται το αντικείμενο της διατριβής και η δομή της. Το κεφάλαιο 1 εισάγει τις βασικές αρχές που διέπουν τη γλωσσική τεκμηρίωση και περιγραφή, υπογραμμίζει τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ των δύο και, τέλος, ορίζει με σαφήνεια τα πλαίσια του κάθε γλωσσολογικού πεδίου. Στο υπόλοιπο του κεφαλαίου εμφανίζονται μεθοδολογικές και τεχνικές λεπτομέρειες, καθώς και τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης προσπάθειας. Στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται η μελέτη και τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της βιωσιμότητας της Θασίτικης διαλέκτου. Το κεφάλαιο 3 εξετάζει τη φωνολογία της διαλέκτου. Στην πραγματικότητα περιστρέφεται γύρω από φωνήεντα και σύμφωνα και τα φωνολογικά φαινόμενα/διαδικασίες που σχετίζονται με αυτά. Το κεφάλαιο 4 είναι αυτό με το οποίο ξεκινά η μορφολογική ανάλυση. Ολόκληρο το τέταρτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην ανάλυση του Οριστικού και Αόριστου άρθρου. Το κεφάλαιο 5 εξετάζει το κλιτικό και παραγωγικό σύστημα των ουσιαστικών, όπως αυτό αντικατοπτρίζεται στη διαλεκτική ομιλία των Θάσιων ομιλητών λαμβάνοντας υπ’ όψη το μοντέλο της Ράλλη (Ράλλη 2000, 2005) για την κατηγοριοποίηση των ουσιαστικών σε κλιτικές τάξεις. Το κεφάλαιο 6 ασχολείται με την μελέτη των επιθέτων της διαλέκτου, δηλαδή με τις κλιτικές του τάξεις, τη σύγκριση και την παραγωγή. Το κεφάλαιο 7 παρουσιάζει το αντωνυμικό σύστημα της διαλέκτου. Το κεφάλαιο οργανώνεται γύρω από δύο ευρύτερες ενότητες με βάση το χαρακτηριστικό ± του προσώπου. Έτσι, εξετάζονται πρώτα οι «προσωπικές αντωνυμίες», ενώ ακολουθούν οι «απρόσωπες». Το κεφάλαιο 8 εξετάζει το ρηματικό σύνολο της Θάσου. Μετά από μια σύντομη ανασκόπηση των πιο σημαντικών θεωριών που συσχετίζονται με ρηματικό κλιτικό σύστημα της ΝΕ, ακολουθεί μια λεπτομερής περιγραφή και ανάλυση του αντίστοιχου ρηματικού συστήματος της Θάσου, όπως αυτή προκύπτει από την επεξεργασία των δεδομένων. Στο τελευταίο μέρος της διατριβής γίνεται μια ανασκόπηση ολόκληρης της έρευνας, όπου παρουσιάζονται με συνοπτικό τρόπο τα κυριότερα ευρήματά της. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ιδιαίτερη θέση που κατέχει η Θασίτικη διάλεκτος μεταξύ των νεοελληνικών διαλέκτων.
description: This Ph.D. thesis falls within the general theoretical framework of documentary and descriptive linguistics, which seeks to record, describe and preserve those language systems that are on the verge of extinction. Therefore, the purpose of this thesis is twofold, namely, through documentation, on the one hand, to record and preserve an endangered Modern Greek dialect i.e. that of Thassos, and on the other hand, to provide a synchronic description and analysis of this islandic morphophonological environment interspersed with diachronic references, when and where necessary. The whole effort is based on a body of data, which was obtained through fieldwork research. This dissertation consists of two volumes. More particularly, Volume 1 contains the theoretical basis of this work, the presentation of the morphophonological analysis and its results, as well as the evaluation of the linguistic viability of the Thassian dialect. Volume 2 is devoted exclusively to the transcription, annotation and translation of the primary data, which are the main source of the examples appearing in the thesis. Volume 1 consists of 9 chapters. At the beginning of this volume, we find the introductory chapter, which presents the subject of the thesis, its structure and a brief summary of the geographical and historical context of the island. Chapter 1 introduces the basic principles governing language documentation and description, presenting at the same time the results of this effort as well as the methodological and technical details used during its compilation. Chapter 2 presents the study and the results of the vitality assessment of the Thassian dialect. Chapter 3 examines the phonology of the dialect i. e., its vocalic and consonantal system along with the phonological phenomena/processes associated with them. Chapter 4 is where the morphological analysis commences, and it is entirely devoted to the analysis of the definite and indefinite articles. Chapter 5 examines the inflectional and derivational system of nouns as reflected in the dialectical speech of the Thassian speakers. The categorization of nouns into inflectional classes follows Ralli’s (Rallis 2000, 2005) model. The Inflectional Classes resulting from the analysis of the data present an inflectional system quite different from that of the Modern Greek. Chapter 6 deals with the study of dialectal adjectives, i. e. with their Inflectional Classes, comparison and derivation. Chapter 7 presents the Thassian pronominal system. The dialectal pronominal system turns out to be more diversified and more complex than that of Modern Greek. Chapter 8 examines the Thassian verbal system. After a brief review of the most important theories associated with the Modern Greek verbal inflectional system, a detailed description and analysis of the Thassian equivalent, as these is derived from the data processing, follows. The last part of the thesis is a review of the entire research, where the main findings are presented in a concise manner. These data demonstrate the special position of the Thassian dialect among the modern Greek dialects.