Ανακριτική Διείσδυση και Αστυνομική Παγίδευση
Creators: name: Αγραπίδη, Μαρία Αλεξίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ανακριτική Διείσδυση
Αστυνομική Παγίδευση
Ναρκωτικά, Εθισμός
Investigative Infiltration
Police Entrapment
Drugs, Addiction

description: Στην παρούσα εργασία, επιχειρείται η ενδελεχής ανάλυση της ειδικής ανακριτικής πράξης της ανακριτικής διείσδυσης, οι προϋποθέσεις διενέργειάς της και τα όρια της νομιμότητάς και επιτρεπόμενης δράσης της στα πλαίσια της πώλησης ναρκωτικών αλλά και γενικότερα του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και του Νόμου περί εξαρτησιογόνων ουσιών καθώς και η διάκριση της από την αστυνομική παγίδευση. Από τη μελέτη της θεωρίας και πλούσιας νομολογίας που μας προσφέρουν τα εθνικά δικαστήρια, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τα δικαστήρια των Η.Π.Α., η οποία παρουσιάζει μεγάλο νομικό ενδιαφέρον, γίνεται αντιληπτό ότι η ειδική ανακριτική πράξη της ανακριτικής διείσδυσης αποτελεί ένα εκ των όπλων εξάρθρωσης εγκληματικών οργανώσεων. Πρόκειται για μια ριψοκίνδυνη πράξη, καθώς κινείται μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας, διακινδυνεύοντας συνταγματικά κατοχυρωμένες ατομικές ελευθερίες ενώ τα όρια της είναι ελάχιστα διακριτά σε σχέση με την αξιόποινη κατ’ αρχάς πρόβλεψη του άρθρου 46 παρ. 2 Π.Κ. Θεσπίζεται στο άρθρο 254 Κ.Π.Δ. με την τήρηση των εγγυήσεων και διαδικασιών, που ορίζονται στην ίδια διάταξη και όσων προβλέπονται σε ειδικότερες νομοθετικές ρυθμίσεις αυτή του άρθρου 28 του Κώδικα Νόμου Ναρκωτικών και επιπλέον εφόσον περιορίζεται στις πράξεις που είναι απολύτως αναγκαίες για τη διακρίβωση συγκεκριμένων εγκλημάτων, η τέλεση των οποίων είχε προαποφασισθεί. Η απαξία των πράξεων αυτών λοιπόν και η σοβαρότητά τους, επιτάσσει τον εξοπλισμό των αρμόδιων αρχών με τα καταλληλότερα επιβοηθητικά εργαλεία προκειμένου να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα και ταχύτερα τα εγκλήματα αυτά. Σε καμία περίπτωση, πάντως δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος δικαιολογεί τη χρήση αποδεικτικών μέσων που αποκτήθηκαν ως αποτέλεσμα αστυνομικής παγίδευσης. Ως εκ τούτου και ως προκύπτει και από την αιτιολογική έκθεση, η ανακριτική διείσδυση είναι επιτρεπτή μόνο εφόσον έχει «παθητικό» χαρακτήρα, δηλαδή περιορίζεται στις αναγκαίες πράξεις για την ανακάλυψη των εγκλημάτων, την τέλεση των οποίων είχαν προαποφασίσει οι δράστες, πριν την έναρξη της διείσδυσης και πάντοτε υπό την εποπτεία των εισαγγελικών οργάνων σε όλα τα στάδια διενέργειάς της, ως εγγυητικό όρο νομιμοποίησής της. Από την επισκόπηση της νομολογίας του ΕΔΔΑ καθίσταται σαφές ότι προκειμένου να αποτραπεί η καταπάτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων από αυθαιρεσίες, το δικαστήριο έχει θέσει ορισμένα κριτήρια σχετικά με τη διενέργεια της ανακριτικής διείσδυσης ώστε να διαπιστώνεται η παραβίαση ή μη της αρχής της δίκαιης δίκης. Ωστόσο, στην ελληνική νομολογία φαίνεται ότι ο Άρειος Πάγος δεν λάμβανε υπόψη πιστά τα κριτήρια που έχει θέσει το ΕΔΔΑ για τη νόμιμη διεξαγωγή της ανακριτικής διείσδυσης, με αποτέλεσμα να μην είναι λίγες οι φορές που η ανακριτική πράξη κατέληγε σε μέσο παγίδευσης. Η διάταξη του 254 ΚΠΔ υιοθέτησε πολλές από τις εγγυήσεις του ΕΔΔΑ, με αποτέλεσμα να υπάρχει θετικό αντίκτυπο στις ειδικές ανακριτικές πράξεις να θεραπεύονται κενά και σφάλματα και να χαράσσεται πια ο δρόμος για τη μεταστροφή και διαμόρφωση της νομολογίας των εθνικών δικαστηρίων μας με γνώμονα την πλήρη διασφάλιση των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων.
description: In this paper, a thorough analysis of the special investigative act of investigative penetration, the conditions for its action and the limits of its legality and permissible action in the context of the sale of drugs and also more generally of the Code of Criminal Procedure and the Law on Addictive Substances as well as the distinguishing it from police entrapment. From the study of the theory and rich jurisprudence offered to us by the national courts, the European Court of Human Rights and the courts of the USA, which is of great legal interest, it is understood that the special investigative act of investigative penetration is one of the weapons to dismantle criminal organizations. It is a risky act, as it moves between legality and illegality, jeopardizing constitutionally guaranteed individual liberties while its limits are hardly distinguishable in relation to the punishable in principle provision of article 46 par. 2 of the Criminal Code. Enacted in article 254 C.P.D. with the observance of the guarantees and procedures, defined in the same provision and those provided for in more specific legislative regulations, that of article 28 of the Drug Law Code, and in addition, since it is limited to the acts that are absolutely necessary for the verification of specific crimes, the execution of which had been pre-decided . The despicability of these acts and their seriousness require the equipping of the competent authorities with the most appropriate auxiliary tools in order to deal with these crimes more effectively and faster. In no case, however, can it be accepted that the fight against organized crime justifies the use of evidence obtained as a result of a police entrapment. Therefore and as it follows from the explanatory statement, the investigative penetration is only permissible if it is "passive" in nature, i.e. it is limited to the actions necessary for the discovery of the crimes, the execution of which the perpetrators had pre-decided, before the beginning of the penetration and always under the supervision of the prosecuting authorities at all stages of its implementation, as a guarantee of its legalization. From the review of ECtHR jurisprudence, it becomes clear that in order to prevent the encroachment of fundamental rights by arbitrariness, the court has set certain criteria regarding the conduct of investigative penetration in order to establish whether or not the principle of fair trial has been violated. However, in Greek jurisprudence it appears that the Supreme Court did not faithfully take into account the criteria set by the ECtHR for the legal conduct of investigative penetration, with the result that there were not a few times when the investigative act ended up being a means of entrapment. The provision of 254 CPC adopted many of the guarantees of the ECtHR, with the result that there is a positive impact on special investigative acts to cure gaps and errors and to pave the way for the transformation and shaping of the jurisprudence of our national courts with a view to full assurance of constitutional rights.
description: Σε συνεργασία με: Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Κύπρος)