Φιλελευθερισμός και Μετα-φιλελευθερισμός: J.S. Mill και John Gray:
Creators: name: Μουρτζίλας, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Φιλελευθερισμός
Μετα-φιλελευθερισμός
Τζον Γκρέι
Τζον Στούαρτ Μιλλ
Liberalism
Post-liberalism
John Gray
John Stuart Mill

description: Στα πλαίσια της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας μελέτησα και ανέλυσα τον φιλελευθερισμό μέσα από τη σκέψη του John Stuart Mill. Παράλληλα, ανέδειξα και παρουσίασα την κριτική του φιλελευθερισμού – και της διαφωτιστικής σκέψης γενικότερα – όπως αυτή διατυπώνεται στη σκέψη του John Gray. Για να συνοψίσω αυτή την κριτική χρησιμοποίησα τον όρο μετα-φιλελευθερισμός. Ο J. S. Mill επιλέχθηκε ως ένας παραδειγματικός φιλελεύθερος στοχαστής, του οποίου οι ιδέες μπορούν να χαρακτηριστούν ως “η καρδιά του φιλελευθερισμού”. Η οικουμενικότητα, ο ατομικισμός, ο εξισωτισμός, και η πίστη στην πρόοδο είναι τα τέσσερα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη σκέψη ενός φιλελεύθερου στοχαστή, και κατεξοχήν τη σκέψη του Mill. Εξετάζεται το κατά πόσο η “Αρχή της Ελευθερίας” του J. S. Mill είναι συμβατή με τις αρχές του ωφελιμισμού• αναδεικνύεται η κεντρική θέση που κατέχουν στη σκέψη του Mill η ατομικότητα, η εκκεντρικότητα και ο φόβος της επιβολής ομοιομορφίας από την πλειοψηφία• αναλύεται η πολιτική πρόταση του Mill για μια μορφή “αναπτυξιακής δημοκρατίας” με καθολική ψηφοφορία, αλλά σταθμισμένη ψήφο• και περιγράφονται οι οικονομικές προκείμενες του φιλελευθερισμού του με αναφορά στην πρόοδο και τη στάσιμη οικονομία. Αναπτύσσεται η μετα-διαφωτιστική σκέψη του Gray, η οποία προσπαθεί να χαρτογραφήσει την ύστερη νεωτερικότητα – αλλά και το άμεσο μέλλον – αναστοχαζόμενη πάνω στις προϋποθέσεις και τα κατάλοιπα της νεωτερικότητας, ασκώντας κριτική και προσπαθώντας να αποβάλλει τα κατάλοιπα που δεν μας είναι χρήσιμα για την ανάγνωση του παρόντος, αλλά ακόμα και τις δομές και τα πλαίσια σκέψης που μας κληροδότησε η νεωτερικότητα. Η μετα-φιλελεύθερη σκέψη αναφέρεται στην απόρριψη των αξιώσεων της φιλελεύθερης σκέψης για θεμελίωση στο λόγο και οικουμενική ισχύ, και στην αναζήτηση ενός modus vivendi για την ειρηνική συνύπαρξη ανταγωνιστικών τρόπων ζωής.
description: In the context of the present master thesis, I studied and analysed liberalism through the thought of John Stuart Mill. In parallel, I highlighted and presented liberalism's critique – and enlightenment's thought in general – as it is expressed in John Gray's thought. To sum up this critique I use the term post-liberalism. J. S. Mill was chosen as a paradigmatic liberal thinker, whose ideas could be characterized as the “heart of liberalism”. Universalism, individualism, egalitarianism, and meliorism are the four elements characterising the thought of a liberal thinker, and par excellence the thought of Mill. It is examined whether the “Liberty Principle” of J. S. Mill is compatible with the principles of utilitarianism• the centrality of individualism, eccentricity and the fear of imposed uniformity by the majority in Mill's thought is highlighted• Mill's proposal for a kind of “developmental democracy “ with universal, but weighted, suffrage is analysed• and the economic presuppositions of liberalism regarding progress and stationary economy are described. Gray's post-enlightenment thought is displayed. He tries to map the late modern era - but also the immediate future – reflecting on the prerequisites and the residues of modernity, criticising and trying to abort the residues which are not useful for the present' s understanding. Criticising even the structures and contexts of thought that modernity inherited to us. The post-liberal thought refers to the discard of liberalism's claims for rationalism and universality of values, and the quest for a modus vivendi for the peaceful coexistence of incommensurable ways of life.