Το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης σε επαγγελματίες που απασχολούνται στον τομέα της τοξικοεξάρτησης
Creators: name: Ζαχαριάδου, Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: επαγγελματική εξουθένωση
πρόληψη
θεραπεία
burnout syndrome
prevention
treatment

description: Η συγκεκριμένη εργασία απαρτίζεται από δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος αναλύεται η έννοια της επαγγελματικής εξουθένωσης μέσα από διάφορα θεωρητικά μοντέλα και προσεγγίσεις. Ορισμένα από αυτά δίνουν έμφαση στα ατομικά χαρακτηριστικά των εργαζομένων και κάποια άλλα στον τρόπο οργάνωσης των υπηρεσιών που απασχολούνται. Ανεξάρτητα με τις υπάρχουσες διαφοροποιήσεις και το βάρος που δίνει η κάθε θεώρηση, φαίνεται ότι όλες οι παράμετροι παίζουν βασικό ρόλο στην εμφάνιση της επαγγελματικής εξουθένωσης των εργαζόμενων. Το εργασιακό άγχος και ο τρόπος διαχείρισης του, η ποιότητα των επαγγελματικών σχέσεων καθώς και οι συνθήκες εργασίας, διαπλέκονται και λειτουργούν με τρόπο που άλλοτε προλαμβάνουν και άλλοτε πυροδοτούν την επαγγελματική εξουθένωση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις βασικές συνιστώσες της επαγγελματικής εξουθένωσης που είναι η συναισθηματική εξάντληση, η αποπροσωποποίηση και η έλλειψη προσωπικών επιτευγμάτων, οι οποίες συγκροτούν το βασικό και πιο ευρέως αποδεκτό ορισμό του θεωρητικού μοντέλου της Maslach και οι οποίες αναφέρονται σε όλες τις άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις. Οι επαγγελματίες που εργάζονται στη θεραπεία της τοξικοεξάρτησης, έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με πολλαπλά προβλήματα και δυσκολίες που πλαισιώνουν τους εξαρτημένους, βιώνοντας παράλληλα αυξημένα επίπεδα άγχους και πολύ συχνά ματαιώνονται στην προσπάθεια τους να τους βοηθήσουν. Το δεύτερο μέρος της εργασίας αφορά τη διερεύνηση του επιπέδου αυτών των τριών επιμέρους διαστάσεων στο επιστημονικό προσωπικό που εργάζεται στις θεραπευτικές μονάδες χορήγησης υποκατάστατων του ΟΚΑΝΑ. Αναλύεται η σχέση που υπάρχει ανάμεσα σ’ αυτές τις διαστάσεις με τα δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των εργαζόμενων όπως και η σχέση τους με τις εργασιακές συνθήκες που σχετίζονται με την ανάπτυξη του συνδρόμου. Ως βασικό ερευνητικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο ΜΒΙ (Maslach Burnout Inventory). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μονάδες της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας και συμμετείχαν συνολικά 67 εργαζόμενοι. Η επαγγελματική εξουθένωση σύμφωνα με τα δεδομένα της παρούσας μελέτης κινείται σε οριακά χαμηλά ή χαμηλά επίπεδα ως προς τις τρεις διαστάσεις της. Όσον αφορά τη συσχέτισή της με τα δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των εργαζόμενων, η ηλικία και το φύλο φάνηκε να συσχετίζονται περισσότερο με τη διάσταση της συναισθηματικής εξάντλησης με τους νεότερους και μεγαλύτερους σε ηλικία να παρουσιάζουν μεγαλύτερα επίπεδα συναισθηματικής εξάντλησης σε σχέση με την μέση ηλικία των εργαζόμενων. Το μορφωτικό επίπεδο επίσης φάνηκε να συσχετίζεται περισσότερο με τη διάσταση των προσωπικών επιτευγμάτων, με τους κατόχους μεταπτυχιακού και διδακτορικού τίτλου να εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά προσωπικών επιτευγμάτων επομένως λιγότερη εξουθένωση. Ως προς την ποιότητα των εργασιακών συνθηκών οι εργαζόμενοι που εισπράττουν λιγότερη ικανοποίηση από τις συνθήκες εργασίας, τη συνεργασία με τους συναδέλφους, με ρόλους μη ξεκάθαρους, ζώντας σ’ ένα απαιτητικό εργασιακό περιβάλλον και εξυπηρετώντας καθημερινά έναν υψηλό αριθμό ατόμων χωρίς εποπτεία, εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής εξάντλησης. Αντιθέτως εργαζόμενοι που εισπράττουν μεγαλύτερη υποστήριξη και βοήθεια από τους υπευθύνους, με συνεχιζόμενη εκπαίδευση παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα προσωπικών επιτευγμάτων και λιγότερη εξουθένωση
description: My thesis consists of two parts. In the first one the concept of professional Burnout is analyzed through various theoretical models and approaches. Attention is given to the individual characteristics of employees or to the structure of the Social Services where they are occupied. Irrespective of whether each theory focuses on different points or approaches, it seems that all parameters play a key role in the emergence of professional Burnout. The way professional stress is managed along with the quality of professional relationships and working conditions interweave and work in a way that sometimes prevents and sometimes triggers professional Burnout. Particular emphasis is placed on the basic components of professional Burnout, which is emotional exhaustion, depersonalization and lack of personal achievements, which constitute the basic and most widely accepted definition of Maslach's theoretical model which are mentioned to all other theoretical approaches. Professionals working on drug addiction treatment come across multiple problems and difficulties facing the addicts every day, experiencing increased levels of anxiety which often gets them frustrated in their effort to help them. The second part of the thesis concerns the level in which these parameters mentioned above affect the scientific personnel working at OKANA substitution treatment units. My statistical analysis concerns the relation between these parameters and the demographic and professional characteristics of the employees as well as their relation to the working conditions related to the development of the syndrome. The Maslach Burnout Inventory (MBI) was used as a data collection tool. The survey was carried out in units in Central and Northern Greece with a total of 67 employees. According to the data of the present study, professional Burnout varies to low or marginally low levels concerning all the parameters of the study. Age and gender seemed to be more related to emotional exhaustion regarding the demographic and professional characteristics of the employees. The educational level also seemed to be more related personal achievements as employees whose educational level consisted of master and PhD studies displayed higher personal achievement rates therefore less exhaustion. As regards the quality of working conditions, professionals who receive less satisfaction from the environment of their work which includes collaboration with colleagues having unclear roles, working under pressure in a demanding field and coping with a high number of unsupervised drug addicts, present higher level of emotional exhaustion. On the contrary, professionals who receive greater support and help from their superiors having an ongoing training show higher levels of personal achievement and less exhaustion
description: Σε συνεργασία με τη Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Λευκωσίας (Κύπρος)