Οι έμφυλες αναπαραστάσεις στα Μ.Μ.Ε. και η διερεύνηση των στάσεων και αντιλήψεων των προσφυγισσών και μεταναστριών
Creators: name: Κόγιου, Αγγελική Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Προσφύγισσα/μετανάστρια
Μ.Μ.Ε.
Στάσεις
Refugee/migrant woman
Mass Media
Attitudes

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση των προσφυγικών/μεταναστευτικών έμφυλων αναπαραστάσεων στα Μ.Μ.Ε., καθώς και των στάσεων και αντιλήψεων των ίδιων των προσφυγισσών και μεταναστριών σχετικά με αυτές. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στο πεδίο της ισότητας των φύλων, οι έμφυλες διακρίσεις είναι υπαρκτές και διακριτές σε κάθε επίπεδο της κοινωνικής, οικονομικής, επαγγελματικής, πολιτικής και προσωπικής ζωής. Γυναίκες οι οποίες ανήκουν σε ευάλωτες και περιθωριοποιημένες κοινωνικά ομάδες, όπως είναι οι προσφύγισσες και οι μετανάστριες, υπό το βάρος των πολλαπλών στιγματισμένων ταυτοτήτων τους, παραμερίζονται ακόμη περισσότερο, στερούμενες βασικά και θεμελιώδη δικαιώματα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της συγκεκριμένης έρευνας, τα οποία προέκυψαν μέσω της ποιοτικής ανάλυσης του περιεχομένου των δημοσιευμάτων επιλεγμένων Μ.Μ.Ε. και της θεματικής ανάλυσης των ημι- δομημένων συνεντεύξεων, τα Μ.Μ.Ε. αποδεικνύεται πως συμβάλλουν και ενισχύουν τις παραπάνω διακρίσεις. Πιο συγκεκριμένα, στον ηλεκτρονικό Τύπο στον οποίο επικεντρώθηκε η δεδομένη διπλωματική εργασία, η γυναικεία προσφυγική/μεταναστευτική παρουσία καθίσταται απειροελάχιστη. Η σπάνια μεν επικρατούσα δε αναπαράσταση του συγκεκριμένου πληθυσμού εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της θυματοποίησης και της απανθρωποποίησης. Πιο αναλυτικά, οι γυναίκες προβάλλονται συνήθως ως αριθμοί και μέλη μίας αδιαίρετης μάζας ανθρώπων χωρίς ατομική ταυτότητα και ιστορία, είτε ως θύματα ναυαγίων ή/και έμφυλης βίας. Από τις γλωσσικές επιλογές του/της συντάκτη/ριας, μέχρι την οπτική πλαισίωση που συνοδεύει το εκάστοτε σχετικό άρθρο, οι προσφύγισσες και οι μετανάστριες παραμένουν αφανείς, βωβές και περιθωριοποιημένες. Με βάση τα ευρήματα των ημι – δομημένων συνεντεύξεων της εν λόγω διπλωματικής εργασίας, διαφαίνεται πως οι ίδιες οι προσφύγισσες/μετανάστριες έχουν επίγνωση των έμφυλων διακρίσεων στις αναπαραστάσεις τους στα Μ.Μ.Ε. Αποκαλύπτουν την αρνητική συναισθηματική επίδραση που προκαλούν τέτοιου είδους αναπαραστάσεις στις ίδιες, παρόλο που όπως υποστηρίζουν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Εκφράζουν επίσης, την προτίμηση και την ταύτισή τους με την ειρηνευτική πλαισίωση της αναπαράστασης τους στα μέσα, όπως επίσης και την ανάγκη για αναπλαισίωση της αυτοεικόνας τους, μέσω της ενεργούς συμμετοχής τους στα Μ.Μ.Ε.
description: This Master thesis explores gender representations of refugee and migrant women in the media and examines their own perceptions of these portrayals. Despite advances in gender equality, discrimination persists across social, economic, political, and personal spheres, particularly for marginalized groups like refugees and migrants. These women, burdened by multiple stigmatized identities, face further marginalization and are often deprived of basic rights. This research, drawing on qualitative content analysis of selected news stories and thematic analysis of semi-structured interviews with refugee and migrant women, underscores the media's role in perpetuating this inequality based on qualitative and thematic content analysis, highlights the media's role in perpetuating this injustice. In the online press, which is the focus of this study, the representation of female refugees and migrants is minimal. When they are depicted, they are often portrayed as mere statistics, part of an indistinct mass, or as victims of shipwrecks or gender-based violence. These portrayals reduce their individuality, reinforcing their marginalization. From language choices to the visual framing of articles, refugee and migrant women remain invisible, voiceless, and excluded from meaningful representation. The semi-structured interviews of this thesis reveal that refugee and migrant women are aware of the gender bias in their media portrayals and the emotional harm it causes. While acknowledging that these depictions may reflect aspects of their reality, they prefer the positive depiction of their representation and express a desire for a more active role in shaping how they are represented. They emphasize the need for the media to highlight not only their struggles but also their achievements in their new countries of residence. Overall, this thesis underscores the need for more balanced and empowering media representations of refugee and migrant women, calling for narratives that reflect their complex identities and experiences while challenging prevailing stereotypes.