Η διαμάχη για το γλωσσικό ζήτημα μέσα από τα «Ορεστειακά» και τις θέσεις επιφανών λογίων στον Τύπο της εποχής
Creators: name: Πούλου, Γεωργία-Μαρία Πολυζώη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: γλωσσικό ζήτημα
Ορεστειακά
20ος αιώνας
Ορέστεια
καθαρεύουσα
δημοτική
εθνική και πολιτισμική ταυτότητα
Μιστριώτης
Τύπος
Νουμάς
language issue
Oresteia episodes
20th century
Oresteia
pure
vernacular public language
national and cultural identity
Mistriotis
Press
Noumas

description: Η παρούσα εργασία εκθέτει ένα από τα πιο αιματηρά επεισόδια που συνέβησαν με αφορμή το γλωσσικό ζήτημα στις αρχές του 20ού αιώνα, τα «Ορεστειακά». Η σύγκρουση μεταξύ της καθαρεύουσας και της δημοτικής διαλέκτου που για αιώνες δίχαζε τον ελληνικό λαό, κλιμακώνεται στο πλαίσιο της μεταφρασμένης στη δημοτική τριλογίας της Ορέστειας του Αισχύλου, με πρωταγωνιστές την πανεπιστημιακή κοινότητα, θεατρικούς συντελεστές και άλλους λόγιους της εποχής. Η δημοτική απόδοση του έργου στο Βασιλικό Θέατρο και οι γλωσσικές επιλογές του μεταφραστή Γ. Σωτηριάδη αναλύονται λεπτολογικά στον Τύπο της εποχής, που ασχολήθηκε μαχητικά με το ζήτημα. Η συζήτηση γύρω από το θέμα αντικατοπτρίζει βαθύτερες κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις όσον αφορά στην εθνική ταυτότητα, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση. Από τη μία πλευρά, ομάδα λογίων με επικεφαλής τον κλασικολόγο Γ. Μιστριώτη υπερασπίστηκε σθεναρά την αρχαία κλασική διάλεκτο ως σύμβολο εθνικής κληρονομιάς, ενώ από την άλλη, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που υποστήριξαν την προσαρμογή στη σύγχρονη, κυρίως μέσω του περιοδικού Νουμάς. Η μελέτη καταδεικνύει την πολυεπίπεδη έκταση των γεγονότων, ενώ ταυτόχρονα ο φακός της έρευνας εστιάζεται στη μεσολάβηση του Τύπου και τον ρόλο που διαδραμάτισε τόσο στην κλιμάκωση των επεισοδίων όσο και στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Έτσι, το εν λόγω πόνημα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τις πολιτιστικές, γλωσσικές και εθνικές προκλήσεις της τότε ελληνικής κοινωνίας.
description: The present work exposes one of the bloodiest episodes that happened on the occasion of the language issue at the beginning of the 20th century, the "Oresteia episodes". The conflict between the formal literary and pure type of Greek language (katharevousa) and the vernacular public dialect (dimotiki), which divided the Greek people for centuries, escalates in the context of the Oresteia trilogy of Aeschylus translated into vernacular, with the university community, theater cast and other scholars of the time as protagonists. The rendering of the play in Demotic and the language choices of the translator G. Sotiriadis are analyzed in detail in the Press of the time, which dealt aggressively with the issue. The debate around the issue reflects deeper social and political tensions regarding national identity, culture and education. On the one hand, a group of scholars led by the classicist G. Mistriotis strongly defended the ancient classical dialect as a symbol of national heritage, while on the other hand, there were not a few who supported the adaptation to the modern one, mainly through the magazine Noumas. The study demonstrates the multi-layered extent of the events, while at the same time the research lens focuses on mediating the press and the role it played both in escalating the episodes and in shaping public opinion. Thus, this work offers valuable information about the cultural, linguistic and national challenges of Greek society at the time.
description: Συνεργαζόμεν Τμήμα: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)