title: Η χρήση εδώδιμων συσκευασιών στην τεχνολογία τροφίμων
title: The use of edible packaging in food technology
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Καματερού, Μαρίνα
name: Αρφάνη, Αλεξάνδρα
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2022
Subjects: Συμβατική συσκευασία
Εδώδιμες μεμβράνες
Βιοπολυμερή

description: Η συσκευασία των τροφίμων είναι απαραίτητη από αρχαιοτάτων χρόνων για την αποθήκευση των προϊόντων διατροφής, την προστασία τους από περιβαλλοντικές συνθήκες καθώς και τη διατήρηση της ποιότητας τους σε όλα τα στάδια από την αποθήκευση έως την κατανάλωση. Η συμβατική συσκευασία διακρίνεται σε τρία επίπεδα. Την πρωτογενή, τη δευτερογενή ή αλλιώς τη συσκευασία διακίνησης και τέλος την τριτογενή συσκευασία. Τα πετροχημικά πολυμερή, γνωστά ως πλαστικά, είναι τα πολυμερή που χρησιμοποιούνται ευρέως λόγω ορισμένων πλεονεκτημάτων τους, όπως είναι η υψηλή απόδοση και το χαμηλό κόστος. Σημαντικά, όμως, μειονεκτήματα είναι η ικανότητα μετανάστευσης ουσιών και η μη βιοδιασπασιμότητά τους καθώς δεν αποσυντίθενται εύκολα και κατά συνέπεια παραμένουν ως απόβλητα για μεγάλο χρονικό διάστημα, επιβαρύνοντας την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Η ζήτηση του καταναλωτικού κοινού για συσκευασίες πιο υγιεινές και φιλικές προς το περιβάλλον έφερε στο προσκήνιο την παραγωγή των εδώδιμων μεμβρανών και επικαλύψεων. Είναι πρωτογενείς συσκευασίες, οι οποίες παρασκευάζονται από φυσικές πρώτες ύλες και η χρήση τους ενδείκνυται για τη συσκευασία φρέσκων και επεξεργασμένων τροφίμων όπως φρούτα, λαχανικά, ιχθυηρά και κρέας. Ως κύρια λειτουργία καθίσταται η προστατευτική δράση που προσφέρουν παρεμποδίζοντας την απώλεια της υγρασίας, τη μεταφορά οξυγόνου, την οξείδωση των λιπιδίων και την απώλεια του αρώματος. Επιπλέον, δύναται να διασφαλίσουν την ακεραιότητα του προϊόντος ενισχύοντας τις μηχανικές του ιδιότητες. Τα συστατικά από τα οποία παρασκευάζονται οι εδώδιμες επικαλύψεις και μεμβράνες είναι οι πολυσακχαρίτες, οι πρωτεΐνες και τα λιπίδια. Η επιλογή του συστατικού που θα χρησιμοποιηθεί εξαρτάται κυρίως από την εκάστοτε επιθυμητή ιδιότητα που πρόκειται να προσδώσει στο προϊόν. Συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες και οι πολυσακχαρίτες παρεμποδίζουν τη μεταφορά του οξυγόνου. Σε αντίθεση, η χρήση των λιπιδίων ενδείκνυται για περιπτώσεις που επιθυμητό χαρακτηριστικό είναι ο περιορισμός της απώλειας υγρασίας. Η προστατευτική λειτουργία των εδώδιμων επικαλύψεων και μεμβρανών δύναται να ενισχυθεί περαιτέρω με την προσθήκη πρόσθετων κατά την παρασκευή τους, όπως αντιοξειδωτικές ουσίες, πλαστικοποιητές και ενισχυτές αρώματος και χρώματος. Η νομοθεσία τους είναι συγκεκριμένη, καθώς θα πρέπει να τηρούνται τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια των καταναλωτών. Τα τελευταία χρόνια, πραγματώνονται μελέτες για την παραγωγή όσο το δυνατόν πιο αποδεκτών από το καταναλωτικό κοινό εδώδιμων συσκευασιών. Παρακάτω, αναφέρονται ορισμένες προσπάθειες ανάπτυξης των συσκευασιών αυτών. Συνοψίζοντας τα αποτελέσματα των προσπαθειών, η έρευνα αφενός πρέπει να συνεχιστεί ως προς τη μελέτη ποικίλων εδώδιμων επικαλύψεων και μεμβρανών με ή χωρίς πρόσθετες ουσίες και αφετέρου να προσανατολιστεί στη διερεύνηση και βελτιστοποίηση της πρακτικής τους εφαρμογής σε εμπορικό επίπεδο καθώς και στην αποδοχή από το καταναλωτικό κοινό, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ασφάλεια και την ποιότητα.