Η κλίμακα αντηχητικότητας στην Αρχαία Ελληνική
Creators: name: Ζούνη, Μαρία Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Κλίμακα/ ιεραρχία αντηχητικότητας/ ηχητικότητας
Συλλαβισμός, συλλαβοποίηση
Φωνηεντικό σθένος
Sonority hierarchy
Syllabification
Vowel hierarchy

description: Η αντηχητικότητα αποτελεί ένα φωνολογικό χαρακτηριστικό βάσει του οποίου οι ήχοι της γλώσσας ταξινομούνται σε κλιμακωτές βαθμίδες. Η έννοια συνδέεται άμεσα με τη συλλαβή, καθώς η αντηχητικότητα αποτελεί βασικό παράγοντα οργάνωσης των τεμαχίων μέσα σε αυτή. Ειδικότερα, τα περισσότερο αντηχητικά τεμάχια τείνουν να τοποθετούνται πιο κοντά στο συλλαβικό πυρήνα. Παρά την ακουστική φύση της αντηχητικότητας οι περισσότερες μελέτες εξάγουν σχετικές φωνολογικές κλίμακες αντηχητικότητας στηριζόμενες στους φωνοτακτικούς περιορισμούς της κάθε γλώσσας καταλήγοντας στην εξής ελάχιστη καθολική ιεραρχία: ένηχα &gt; αποφρακτικά. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι αφενός να φτάσει σε μία λεπτομερέστερη κλίμακα αντηχητικότητας της Αρχαίας Ελληνικής και ιδίως της αττικής βάσει φωνολογικών διαδικασιών που απαντούν στη συγκεκριμένη γλώσσα και αφετέρου να ελέγξει το βαθμό στον οποίο οι τελευταίες επηρεάζονται από περιορισμούς αντηχητικότητας. Στο εισαγωγικό κεφάλαιο ορίζεται η έννοια της αντηχητικότητας και των λειτουργιών της, καθώς επίσης της συλλαβής, η οποία κατέχει κεντρικό ρόλο στη μελέτη. Ακολουθεί μία σύντομη αναφορά στα μεθοδολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η εργασία και στη σχετική βιβλιογραφία. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με την παρουσίαση του προτύπου της Θεωρίας του Βέλτιστου. Στη συνέχεια περιγράφεται το φωνολογικό σύστημα της αττικής. Έπειτα από τη σύντομη παρουσίαση των τεμαχίων από τα οποία απαρτίζεται η Κλασική Ελληνική επικεντρωνόμαστε στο συλλαβισμό, όπου εισάγεται η συμφωνική κλίμακα αντηχητικότητας. Κατά την ανάλυση του συλλαβισμού στο πλαίσιο της Θεωρίας του Βέλτιστου προτείνεται μία ιεραρχία περιορισμών, η οποία καθιστά σαφή το ρόλο της αντηχητικότητας στην οργάνωση των συμφώνων μέσα στη συλλαβή. Στο εξής επίκεντρο αποτελούν η Αρχή της Διαδοχικής Αντηχητικότητας, η Ελάχιστη Απόσταση Αντηχητικότητας και ο Νόμος Επαφής Συλλαβών. Σκοπός του τρίτου κεφαλαίου είναι η σύνδεση φωνολογικών διαδικασιών που αφορούν τα σύμφωνα με τις παραπάνω λειτουργίες αντηχητικότητας. Παράλληλα, ελέγχεται η πιθανότητα ύπαρξης υπο-ιεραρχιών στην ευρύτερη κλίμακα. Το τελευταίο κεφάλαιο αφορά αποκλειστικά τα φωνήεντα της αττικής. Εδώ επιχειρείται η εξαγωγή μίας κλίμακας φωνηεντικής ισχύος εξετάζοντας διαδικασίες που σχετίζονται με την άρση της χασμωδίας, σύμφωνα με τις αντίστοιχες παρατηρήσεις γίνονται για τη Νέα Ελληνική. Η εργασία ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα στα οποία οδηγεί η προσέγγιση φωνολογικών φαινομένων της Αρχαίας Ελληνικής στο πλαίσιο της αντηχητικότητας. Ακολουθεί ένα σύντομο παράρτημα, όπου παρατίθενται τα συμφωνικά συμπλέγματα της Κλασικής Ελληνικής και το σύνολο των περιορισμών της Θεωρίας του Βέλτιστου που αναφέρονται στην εργασία.
description: Sonority is a phonological feature categorizing sounds into a relative scale. It is most often invoked in the domain of syllable, since it is the primary factor which linearizes segments within it: more sonorous sounds tend to occur more closely to the peak. Although sonority has articulatory and acoustic correlates, most of the relevant researches extract sonority scales based on phonotactics concluding in the minimum universal sonority hierarchy sonorants &gt; obstruents. Τhis thesis sets out to posit an elaborate sonority hierarchy which holds for Ancient Greek in general and for Attic Greek in particular relying heavily on phonological processes and phonotactics of this language. At the same time, the study attempts to highlight the effects of sonority constraints on such phonological processes. In the opening chapter, the notion of sonority is introduced along with the definition of other terms such as syllable, which plays an essential role in our topic. A brief discussion on methodological issues and relevant literature is included as well. Finally, the theoretical framework of Optimality Theory is presented. In the next chapter, after the description of Attic Greek phonological system the focus is on syllabification. At this point the consonantal sonority scale is presented. Subsequently, analyzing Ancient Greek syllabification in the framework of Optimality Theory I propose a constraint ranking that situates the sonority effects on the static organization of non-syllabic segments. In this and the next section the focal points are Sonority Sequencing Principle, Minimum Sonority Distance and Syllable Contact. The third chapter based on cross-linguistic observations attempts to identify the role of sonority in the consonantal phonotactics and phonological processes of Ancient Greek, while it investigates potential sub-hierarchies inside the wider sonority scale presented in the preceding chapters. The final chapter focuses on the vowels of Attic and attempts to extract a vowel strength scale considering the accounts on Modern Greek phenomena of hiatus resolution. The thesis concludes with some closing remarks on the finds that our examination has reached; there follows a brief Appendix listing the consonantal clusters attested in Classical Greek along with the glossary of the Optimality Theoretical constraints mentioned in the study, with certain important concepts listed as well.