Ο κοινωνικός ρόλος μουσείων: η περίπτωση Μουσείων Τέχνης στη Θεσσαλονίκη
Creators: name: Αραμπατζή, Αικατερίνη Στέργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Μουσεία
Κοινωνικός ρόλος
Συμπερίληψη
Πρόσφυγες/Μετανάστες
Διαπολιτισμικός διάλογος
Κοινωνικός αποκλεισμός
Museums
Social role
Inclusion
Refugees/ Migrants
MOMus
Intercultural dialogue
Social exclusion

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει τη συνεισφορά των μουσειακών ιδρυμάτων στη συμπερίληψη των προσφύγων και μεταναστών, ως απόρροια του κοινωνικού τους ρόλου. Η απομάκρυνση των μουσείων από πρακτικές που παραδοσιακά απέκλειαν πολιτισμικά διαφοροποιημένες ομάδες από τον χώρο τους και η εκ νέου προσέγγισή τους, μέσω χρήσης του διαπολιτισμικού διαλό¬γου, του πολιτισμού και της τέχνης, κρίνεται σήμερα αποφασιστικής σημασίας και λαμβάνει σημαντική θέση στην ατζέντα της σύγχρονης μουσειολογίας. Με βάση αυτή τη διαπίστωση και λαμβάνοντας υπόψη καλές πρακτικές συμπερίληψης προσφύ¬γων/¬με-τα¬ναστών, που εφαρμόστηκαν σε ευρύτερο ευρωπαϊκό και εγχώριο επίπεδο, η συ-γκεκριμένη έρευνα εστιάζει στο έργο των τριών Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσ-σα¬λονίκης (MOMus). Συγκεκριμένα διερευνήθηκαν οι δράσεις τους - από το 2015 μέχρι και σήμερα- ως προς τον κοινωνικό τους ρόλο και τη συμπερίληψη προ-σφύγων/μεταναστών στην επικοινωνιακή, εκπαιδευτική και την ευρύτερη εκθεσιακή πολιτική που ακολουθούν, μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων με τις πέντε υπεύ¬θυνες των Τμημάτων Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων των τριών Μουσείων. Διαπιστώθηκε ότι, τα τρία Μου¬σεία αντιμετωπίζουν σήμερα μια σειρά προ¬βλημάτων που περιορίζουν σε σημαντικό βαθμό τη δραστηριότητά τους. Ειδικότερα, το MOMus-MΣT είχε να επιδείξει περιορισμένο αριθμό δράσεων συγκριτικά με τα άλλα δυο. Η υποστελέχωση και η ανάγκη ενίσχυσής τους με εξειδικευμένο προ¬σω¬πικό, η έλλειψη συντονισμού και οργάνωσης μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και οργανισμών, καθώς και η ενίσχυση της κρατικής χρη¬ματοδότησης, είναι μερικά από τα προβλήματα που χρειάζεται άμεσα να επιλυθούν. Ωστόσο, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, κατορθώ¬νουν και ενσωματώνουν στον σχεδιασμό των δρά-σεων/προγραμμάτων τους καλές πρα¬κτικές, όπως ο διαπολιτισμικός διάλογος, η αξιοποίηση της τέχνης και του πολι¬τισμού, η διαμόρφωση ασφα¬λούς περιβάλλοντος έκφρασης και δημιουργίας, που εξα¬σφα¬λίζουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την προσέγγιση και ενίσχυση της ενερ¬γούς συμμετοχής των πολιτισμικά διαφοροποιημένων ομάδων
description: The aim of the present thesis is to investigate the contribution of museums in the inclusion of refugees and migrants as a result of the social role of the former. It is quite crucial for the museums to abolish past practices, such as the exclusion of culturally diverse groups, by establishing a new approach through intercultural dialogue: art and culture. Migrants and refugees being treated as equals by museums seems to be quite high on the agenda of modern museology. Taking into account the abovementioned observations as well as a series of existing good practices for refugees’ inclusion that were put into practice at national and European level, the present study focuses on the work of the three Museums of Visual Arts of Thessaloniki (Metropolitan Organization of Museums, MOMus). Specifically, the activities of the museums have been explored since 2015,regarding their social role and the inclusion of refugees and migrants in the museums’ policy for communication, education and exhibition in general. In that context, semi-structured interviews (SSIs) were conducted with the responsible persons for Educational Programs of MOMus in order to document their views and experience. The resulting data indicate that MOMus face a variety of challenges being responsible for the museums’ limited activity. Particularly, MOMus-Museum of Modern Art exhibited less activity compared to the other museums. Understaffing of MOMus demands for immediate actions, such as hiring knowledgeable staff, whereas underfunding and lack of co-ordination between the partner organizations are some of the problems that need to be critically addressed. Nevertheless, MOMus manage to incorporate various good practices in their action plans, including utilization of art and culture, intercultural dialogue and establishment of a safe environment that encourages expression and creativity; that way the approach of culturally diverse groups and their participation in museums’ activities are ensured