Η διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας σε παιδιά με δυσλεξία: η περίπτωση των σχολικών εγχειριδίων της Γ΄-Στ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου
Creators: name: Πρασκίδου, Αναστασία-Κασσιανή Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: παιδιά με δυσλεξία
Αγγλικής γλώσσας
σχολικών εγχειριδίων
dyslexic students
English as a foreign language (EFL)
School Textbooks

description: Η παρούσα έρευνα εξετάζει τη διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας ως ξένης γλώσσας, όπως εμφανίζεται στα βιβλία των τεσσάρων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου, σε συνάρτηση με τις πρακτικές διδασκαλίας οι οποίες θεωρούνται αποτελεσματικές για την εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας από τους δυσλεξικούς μαθητές. Οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες πρώτη φορά στο Δημοτικό έρχονται αντιμέτωποι με τόσα πολλά και διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα, τα οποία απαιτούν δεξιότητες που οι ίδιοι δεν χρησιμοποιούν με ευχέρεια. Και παρόλο που η Ελληνική βιβλιογραφία ασχολείται περισσότερο με τη διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας σε μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, ωστόσο και η διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας συνοδεύει τους μαθητές στη διάρκεια της φοίτησής τους τόσο στην Πρωτοβάθμια, όσο και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Γι’ αυτό θεωρήθηκε χρήσιμο να διερευνηθούν αρχικά οι πρακτικές που ενισχύουν την εκμάθηση των Αγγλικών από τους δυσλεξικούς μαθητές και στη συνέχεια να μελετηθεί το εργαλείο στο οποίο στηρίζεται η εκπαιδευτική διαδικασία, δηλαδή τα εγχειρίδια. Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη, το θεωρητικό και το ερευνητικό. Στο πρώτο μέρος, το θεωρητικό, μελετώνται διεξοδικά οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δυσλεξικοί μαθητές στη μητρική τους γλώσσα και αναλύονται τα χαρακτηριστικά των μαθητών. Στη συνέχεια, γίνεται σύνδεση των δυσκολιών που συναντούν οι δυσλεξικοί μαθητές στη μητρική τους γλώσσα με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κατά την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Τέλος, παρατίθενται οι πρακτικές διδασκαλίας που ευνοούν την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας από τους δυσλεξικούς μαθητές, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον στους αποτελεσματικούς τρόπους διδασκαλίας της ορθογραφίας, της ανάγνωσης, του λεξιλογίου, της γραμματικής και της παραγωγής γραπτού λόγου. Οι αποτελεσματικές αυτές πρακτικές τεκμηριώνονται από την παρουσίαση πολλών ερευνών με θετικά αποτελέσματα στην εκμάθηση ξένων γλωσσών από μαθητές με δυσλεξία. Στο δεύτερο μέρος, το ερευνητικό, διατυπώνονται τα ερωτήματα στα οποία προσπάθησε να απαντήσει η συγκεκριμένη έρευνα, δηλαδή αν περιλαμβάνονται στα βιβλία των τεσσάρων τάξεων του Δημοτικού πρακτικές που να ευνοούν την εκμάθηση της Αγγλικής γλώσσας από δυσλεξικούς μαθητές αναφορικά: α) με τη διδασκαλία της ορθογραφίας, β) με τη διδασκαλία της ανάγνωσης, γ) με τη διδασκαλία του λεξιλογίου, δ) με τη διδασκαλία της γραμματικής και ε) με τη διδασκαλία της παραγωγής γραπτού λόγου στην Αγγλική γλώσσα. Επίσης, ερώτημα της έρευνας αποτέλεσε η ποσοτική κατανομή των πρακτικών που ευνοούν την εκμάθηση της Αγγλικής γλώσσας από δυσλεξικούς μαθητές ανά τάξη και δεξιότητα. Στη συνέχεια, ερευνώνται το βιβλίο του μαθητή και το βιβλίο των εργασιών και των τεσσάρων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου, καθώς και το βιβλίο του εκπαιδευτικού κάθε τάξης σε συνάρτηση με τις κατηγορίες και τις υποκατηγορίες που συγκροτήθηκαν. Για κάθε πρακτική αξιολογείται το υλικό της κάθε τάξης αναφορικά με την αποτελεσματικότητά του στην εκμάθηση της Αγγλικής γλώσσας από μαθητές με δυσλεξία και παρατίθενται τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα. Στο τέλος γίνεται ποσοτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων ανά δεξιότητα και για τις τέσσερις τάξεις του Δημοτικού. Κλείνοντας, συζητιούνται αναλυτικά τα αποτελέσματα της έρευνας και γίνονται προτάσεις με σκοπό να βελτιωθεί η διδασκαλία των Αγγλικών για τους δυσλεξικούς μαθητές στο πλαίσιο του σχολείου. Τέλος, δίνονται πιθανές εξηγήσεις για την ύπαρξη πρακτικών που ευνοούν την εκμάθηση της Αγγλικής γλώσσας από δυσλεξικούς μαθητές στα τέσσερα βιβλία του Δημοτικού.
description: This research paper examines the teaching process of English as a foreign language (EFL) in the way it appears in the textbooks of the four grades of Elementary School, in relation to teaching practices which are considered effective dyslexic students. In Elementary School the students with learning difficulties have to deal for the first with so many different subjects, which require skills that they do not use easily. And although the Greek literature is more concerned with the teaching process of the Greek language to students with learning difficulties, however, the teaching of EFL accompanies students during their studies both in Primary and in Secondary Education. Therefore, it was considered useful to first explore the practices that enhance the learning process of English by dyslexic pupils and then to study the tool on which relies the educational process, namely the textbooks. The paper consists of two parts, the theoretical section and the research. In the first part are examined thoroughly the difficulties that dyslexic students face in their native language and also there are analyzed the students' characteristics. Then, a connection is found between the difficulties encountered by dyslexic students in their native language and their difficulties in learning a foreign language. Finally, teaching practices are presented which are considered to enhance the learning process of a foreign language by dyslexic students, focusing specifically on effective ways of teaching spelling, reading, vocabulary, grammar and writing skills. These effective practices are documented by several studies which offer positive results in language learning by learners with dyslexia. In the second part, questions are formulated that this research paper tried to answer, that is, whether effective teaching practices for dyslexic students are included in the textbooks of the four grades of Elementary School regarding: a) the teaching of spelling, b) the teaching of reading, c) the teaching of vocabulary, d) the teaching of grammar and e) the teaching of writing skills. Also, another question of this research was the quantitative distribution of the teaching practices that promote the learning process of EFL by dyslexic students per class and skill. Then, the student's book, the workbook and the teacher’s book of all four grades of Elementary School are examined in relation to the categories and subcategories which were assembled. For each teaching practice the material of each grade is assessed with respect to its effectiveness in learning EFL by students with dyslexia and there are also presented the most striking examples. At the end, there is a quantitative presentation of the results per skill for all four grades of Elementary School. Finally, the results of the research are discussed in detail and suggestions are made to improve the teaching process of EFL for dyslexic students at school. Lastly, possible explanations are given about the existence of certain teaching practices conducive to the learning process of EFL by dyslexic students in the four textbooks of Elementary School.