Η κοινωνική πολιτική του αυτοκράτορα Νικηφόρου Β΄ Φωκά
Creators: name: Μακρής, Κωνσταντίνος Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Νικηφόρος
Τόμος
Νεαρά
Powerful
soldier
Emperor

description: Η κύρια μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία του φοιτητή Μακρή Κωνσταντίνου με θέμα: «Η κοινωνική πολιτική του αυτοκράτορα Νικηφόρου Β΄ Φωκά» αναπτύσσεται σε τρία κεφάλαια στα οποία καταγράφεται η πολύπλευρη δραστηριότητα του αυτοκράτορα αυτού στα πεδία των μαχών και στην πολιτική ζωή της πρωτεύουσας της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Το Α΄ κεφάλαιο αποτελεί το ιστορικό πλαίσιο της εργασίας. Στις επιμέρους ενότητες αυτού του κεφαλαίου δίνεται η καταγωγή του Νικηφόρου Β΄ Φωκά, ενός εκπροσώπου της πολυσυζητημένης τάξης των «δυνατών» του 10ου αιώνα, η ανάκτηση της Κρήτης από αυτόν, ένα σπουδαίο και τιτάνιο έργο ενός ικανού και ευφυούς στρατηγού, που έφερε το νησί ξανά πίσω στη βυζαντινή κυριαρχία, μετά από 140 περίπου χρόνια αραβικής κυριαρχίας. Ακόμη περιγράφεται ο πόλεμος του Νικηφόρου Φωκά, ως δομέστικου των Σχολών της Ανατολής, εναντίον των Αράβων της Ανατολής, η άνοδος του Νικηφόρου Β΄ στο θρόνο της βυζαντινής αυτοκρατορίας και ο γάμος του με τη Θεοφανώ, τη χήρα του Ρωμανού Β΄, μέσω του οποίου αποσκοπούσε να αποκτήσει αξιόλογα πολιτικά πλεονεκτήματα. Στο Β΄ κεφάλαιο διαπραγματεύεται το κύριο θέμα της εργασίας του, που αφορά την κοινωνική πολιτική του αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά. Αυτό περιλαμβάνει το επιμέρους θέμα της εκκλησιαστικής πολιτικής του αυτοκράτορα, που έχει σχέση με τον περιορισμό της εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας, η οποία είχε λάβει τεράστιες διαστάσεις εκείνη την εποχή. Ακόμη αναφέρεται στον «Τόμο» για την εκλογή των επισκόπων με απώτερο στόχο τον ασφυκτικό έλεγχο της Εκκλησίας και στην προσπάθεια του αυτοκράτορα να αγιοποιήσει τους στρατιώτες που σκοτώνονται στο πεδίο της μάχης, πολεμώντας εναντίον των αλλόπιστων. Το δεύτερο επιμέρους θέμα αναφέρεται στην αγροτική πολιτική του αυτοκράτορα με την οποία προσπάθησε να βοηθήσει την τάξη του, ώστε να κρατήσουν οι δυνατοί στα χέρια τους τα κτήματα που κατείχαν και να παραμένουν ανάμεσα στα χωράφια των φτωχών γεωργών. Επίσης προσδιορίζει την ελάχιστη τιμή της ιδιοκτησίας του στρατιώτη για τις δαπάνες της στρατιωτικής υπηρεσίας, μετατρέποντας έτσι τους θωρακοφόρους ιππείς σε κατώτερους αριστοκράτες και με μια άλλη Νεαρά ρυθμίζει το καθεστώς των εγκαταλειμμένων στρατιωτικών κτημάτων από τους Αρμένιους και την τιμωρία όσων στρατιωτών διαπράττουν φόνο. Τέλος, το τρίτο επιμέρους θέμα αναφέρεται στην οικονομική πολιτική του αυτοκράτορα, που περιλαμβάνει τη δημοσιονομική πολιτική με την κοπή και κυκλοφορία του «τεταρτηρού», ενός νομίσματος ελαττωμένου βάρους σε χρυσό σε σχέση με το κανονικό νόμισμα και τη φορολόγηση των πολιτών για την αύξηση εσόδων με σκοπό την ευόδωση των πολεμικών επιχειρήσεων της αυτοκρατορίας. Όλα αυτά τα μέτρα δημιούργησαν στο λαό ένα κλίμα δυσαρέσκειας εναντίον του άλλοτε αγαπητού αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά. Στο Γ΄ κεφάλαιο γίνεται αναφορά στη συνωμοσία που οργανώθηκε από τους αντιπάλους του αυτοκράτορα και την τελική κατάληξη αυτής, τη δολοφονία του Νικηφόρου Β΄ Φωκά μέσα στον βασιλικό κοιτώνα του παλατιού. Αυτή η πράξη ήρθε ως αποτέλεσμα της πολιτικής του Νικηφόρου Β΄ και της γενικότερης δυσαρέσκειας και δυσπιστίας που επικρατούσε προς το πρόσωπό του λόγω των μέτρων που είχε λάβει. Τέλος, περιλαμβάνονται τα συμπεράσματα της έρευνας σχετικά με την κοινωνική πολιτική του αυτοκράτορα αυτού.
description: The main Postgraduate degree dissertation of the student Makris Konstantinos with the topic: “The social policy of Nikiforos Fokas the Second” evolves in three chapters in which the Emperor’s multilateral activity in the battlefields as well as in the political life of the Byzantine Empire’s capital city is presented. Chapter A is the historical framework of the dissertation. The units of this chapter convey Nikiforos Fokas the Second’s descent as a representative of the well known class of the “Powerful” in the 10th century, his recapture of Crete a great and huge achievement of an efficient and intelligent general, who brought the island back to the Byzantine rule after 140 years of Arabic sway. Furthermore, there is given an account of the war that Nikiforos Fokas led as Domesticus of the Schools of East against the Arabs of the East, his accession to the throne of the Byzantine Empire and his marriage to Theophano, the widow of Romanos the Second, through which he was aiming to gain considerable political benefits. In Chapter B he discusses the main topic of his dissertation, which concerns the social policy of the Emperor Nikiforos Fokas. This includes the subtopic of the Emperor’s ecclesiastical policy which is connected with the reduction of the ecclesiastical and monastery property a phenomenon that became a huge issue at the time. Other than that the dissertation touches upon the “Volume” which has to do with the election of the bishops through which the Church would be under complete control. Furthermore it mentions the Emperor’s effort to sanctify the soldiers who are killed in the battlefields while fighting against people of another religion. The second subtopic has to do with the agricultural policy of the Emperor through which he tried to help his class so as the powerful would be able to keep the land they owned and would remain in the land fields of the poor farmers. He also defines the least a soldier can own so as to belong to the heavily armed horsemen, transforming them in this way into lower aristocrats. Another “Novel” settles the issue of the military land which the Armenians had abandoned and the punishment of the soldiers who commit murder. Finally the third subtopic refers to the economic policy of the Emperor which includes the fiscal policy with the coining and the circulation of the “Tetarteron” a coin of reduced weight in gold in contrast to the regular coin and the imposition of tax on the citizens in order to increase the public income which will lead to success of the Empire’s military operations. Chapter C refers to the conspiracy, set up by his opponents which had as a final outcome the assassination of Nikiforos Fokas the Second in the royal bed-chamber of the palace. Finally, there are included the conclusions, drawn from the research about the social policy of the Emperor.