Η προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη ως δικαιοκρατικό αίτημα
Creators: name: Καπελώνη, Ανθούλα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: δικαιολογημένη εμπιστοσύνη
κράτος δικαίου
νομική ασφάλεια
legitimate expectations
rule of law
legal certainty

description: Η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης αφορά στην προστασία της εύλογης και δικαιολογημένης πεποίθησης του πολίτη ότι η δημιουργηθείσα από δημόσια εξουσία νομική κατάσταση – απόρροια μιας ή περισσοτέρων πράξεων- θα συνεχίσει να ισχύει, εφόσον δεν συντρέχει επιτακτικός λόγος δημοσίου συμφέροντος. Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο τον προσδιορισμό του ειδικότερου νομικού θεμελίου της αρχής στο Σύνταγμα. Στο πρώτο μέρος, μελετώντας το νόημα που αποκτά η αρχή κατά τη σύνδεσή της με άλλες αρχές καταλήγουμε ότι ο σκοπός της προστατευόμενης εμπιστοσύνης αναδεικνύεται όταν οράται υπό το φως της αρχής του κράτους δικαίου. Ειδικότερα, η δυναμική της εξέλιξης ενός νομικού συστήματος που διέπεται από την αρχή του κράτους δικαίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εμπιστοσύνη των πολιτών στους κανόνες που θέτει το εν λόγω σύστημα. Πρόκειται για το συμβιβασμό δύο αντικρουόμενων φαινομενικά αναγκών, αφενός μεν, της ανάγκης προσαρμογής του νομικού συστήματος στις εξελίξεις, αφετέρου δε, της ανάγκης κατά το δυνατόν διαφύλαξης της σταθερότητας των υφισταμένων εννόμων σχέσεων. Το δικαιοκρατικό αίτημα προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης εκφράζει την ανάγκη προστασίας της σχέσης εμπιστοσύνης κράτους και πολιτών. Επιπλέον, η συνεκτίμηση της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης προστατεύει και την ίδια τη δημόσια εξουσία καθώς εκδηλώνεται σαν μια μορφή υπόσχεσης και αυτοδέσμευσης του κράτους, το οποίο ουσιαστικά εμφανίζεται ικανό και άξιο να δημιουργήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πολίτες του. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται η εφαρμογή της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης ως έκφανση της αρχής του κράτους δικαίου μέσα στην έννομη τάξη με παραδείγματα από το διοικητικό δίκαιο, το φορολογικό και δίκαιο κοινωνικής ασφάλισης.
description: The principle of protection of legitimate expectations concerns the protection of the reasonable and legitimate expectation of the citizens that the legal situation created by public authority- as a result of one or more acts- will continue to have effect where there is no overriding public interest. The present paper deals with the identification of the specific legal basis of the principle in the Constitution. In the first part, studying the meaning the principle acquires while connected with other principles, we deduce that the purpose of the protection of legitimate expectations emerges when envisioned in the light of the rule of law. In particular, the dynamic evolution of a legal system governed by the rule of law must take into account the trust in the rules laid down by this system. It concerns the reconciling of two seemingly conflicting needs, firstly, the legal system’s need to adapt developments, and secondly, the need, where possible, to safeguard the stability of the existing legal relation. The request of protection of legitimate expectations expresses the need to protect the relationship of trust between the state and its citizens. Furthermore, when the principle is taken into account also protects the public power as it is manifested as a form of promise and commitment of the state, which essentially appears capable and worthy to establish relationships of trust with its citizens. In the second part the use of the principle of the protection of legitimate expectations as a request of the rule of law in the legal order is presented with examples from administrative law, tax law and social security law.