Διακειμενικές σχέσεις ανάμεσα στη Μνηστηροφονία και στην Ιλιάδα
Creators: name: Αδραμερινάς, Ζαφείριος Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Διακειμενικότητα
Μνηστηροφονία
Ιλιάδα
Intertextuality
Mnesterophonia
Iliad

description: Η εργασία μελετά τις διακειμενικές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στην 22η ραψωδία της Οδύσσειας, τη Μνηστηροφονία, και στην Ιλιάδα. Η μελέτη των σχέσεων αυτών βασίζεται στην παρατήρηση ομοιοτήτων κυρίως σε επίπεδο φρασεολογίας, αλλά και σε θεματικό επίπεδο. Από την άποψη αυτή εξετάζονται συγκεκριμένες σκηνές, λόγοι και παρομοιώσεις της Μνηστηροφονίας. Μεθοδολογικό υπόβαθρο της προσέγγισης που επιχειρείται αποτελούν τόσο τα κριτήρια του Pucci (1987) για τη διαπίστωση και τεκμηρίωση του διακειμενικού υπαινιγμού, όσο και η θεωρία του Bakker (2013) για τη σημασία της επανάληψης των λογοτύπων στον Όμηρο και τη δυνατότητα δημιουργίας διακειμενικών σχέσεων μεταξύ διαφορετικών επικών παραδόσεων. Πιο συγκεκριμένα, τρεις σκηνές της Μνηστηροφονίας, η απόρριψη της πρότασης του Ευρύμαχου, η σκηνή εξοπλισμού του Οδυσσέα και η σκηνή ικεσίας του Ληώδους ανακαλούν σκηνές της Ιλιάδας. Το αποτέλεσμα είναι η συσχέτιση του Οδυσσέα με Αχαιούς ήρωες και ιδιαίτερα με τον Αχιλλέα, και των μνηστήρων με τους Τρώες ή με τους Αχαιούς που βρίσκονται σε δεινή θέση εξαιτίας της αδιαλλαξίας του Αχιλλέα. Η συσχέτιση αυτή υποστηρίζεται και από τη μελέτη των λόγων της Μνηστηροφονίας. Η τυπολογία και η δομή τους ακολουθεί την τυπολογία και τη δομή των ιλιαδικών λόγων μάχης, ενώ η επανάληψη, στο πλαίσιό τους, ιλιαδικής φρασεολογίας παραλληλίζει τον Οδυσσέα και τους συμμάχους του με τους Αχαιούς και τους μνηστήρες με τους Τρώες. Τέλος, την ίδια συσχέτιση και ιδίως τον παραλληλισμό του Οδυσσέα με τον Αχιλλέα που επιτελεί την αριστεία του προωθούν και οι παρομοιώσεις τόσο από άποψη θεματική όσο και λόγω της θέσης τους στην πλοκή. Συνολικά, η συστηματική ανάκληση ιλιαδικών διακειμένων στην υπό εξέταση ραψωδία της Οδύσσειας ερμηνεύεται υπό το πρίσμα της ποιητικής άμιλλας ανάμεσα στις δύο επικές παραδόσεις. Η Οδύσσεια ενσωματώνει και προσαρμόζει ιλιαδικό υλικό, προκειμένου να παρουσιαστεί ως υπέρτερη της Ιλιάδας και να δείξει ότι ο ιλιαδικός ηρωισμός δεν αποτελεί παρά μία από τις αρετές του κεντρικού της ήρωα
description: My thesis studies the intertextual relationships between book 22 of the Odyssey, the Mnesterophonia, and the Iliad. The examination of these relationships is based on the observation not only of thematic but primarily of verbal similarities. In this regard, a number of scenes, speeches and similes of the Mnesterophonia are examined. The theoretical background of this approach is premised on Pucci’s (1987) criteria concerning the substantiation of intertextual allusion, as well as on Bakker’s (2013) theory about the repetition of Homeric formulas and the possibility of intertextual relationships between different epic traditions.More specifically, three scenes of the Mnesterophonia, the rejection of Eurymachus’ offer, the arming of Odysseus and Leodes’ supplication, evoke scenes of the Iliad. The relations among these scenes result in Odysseus being depicted as an Achaean hero, especially as Achilles, and in the suitors being presented as either Trojans or Achaeans, when the latter suffer due to Achilles’ intractability. This correlation is further supported by the study of the speeches delivered in the Mnesterophonia. Their typology and structure resemble the typology and structure of Iliadic battle speeches, while the repetition of Iliadic phraseology within their bounds casts Odysseus and his aides as Achaeans and the suitors as Trojans. Lastly, the aforementioned correlation, in particular the one of Odysseus with aristeia-performing Achilles, is fostered by both the content and the placement of the similes. On the whole, the systematic evocation of Iliadic intertexts in book 22 of the Odyssey can be interpreted as an indication of the poetic rivalry between the two epic traditions. Odyssey incorporates and adapts Iliadic material, in order to establish itself as superior and demonstrate that Iliadic heroism is but one virtue of its central figure