The byzantine liturgical commentaries and their usefulness in the contemporary liturgical formation of the faithful
Creators: name: Strzelecki, John-Joseph Joseph (Στρελέκι, Ιωάννης-Ιωσήφ Ιωσήφ)
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Λειτουργική
Βυζαντινά Λειτουργικά Υπομνήματα
Συμβολισμός Λειτουργικός
Μάξιμος Ομολογητής
Γερμανός Α´ Κωνσταντινουπόλεως
Νικόλαος Καβάσιλας
Συμεών Θεσσαλονίκης
Λειτουργική Αγωγή
Liturgics
Byzantine Liturgical Commentaries
Liturgical Symbolism
Maximus the Confessor
Germanus of Constantinople
Nicholas Cabasilas
Symeon of Thessaloniki
Liturgical Formation

description: Τhe current thesis is an examination of the byzantine Liturgical Commentaries as a genre of patristic literature. It seeks to identify the purpose, historical-theological context, and content of the most significant representatives of the Commentary tradition as well as locate the value that these texts have within a contemporary pastoral setting with regard to lay understanding and participation in the Divine Liturgy. In order to do this, we first situate four paradigmatic texts encompassing the entirety of the byzantine period within their historical and liturgical context. Then, we examine the different approaches to symbolism found within the commentary tradition more generally before moving on to an evaluation of these texts in terms of their content and interpretive methodology. In the course of our study, it becomes clear that the byzantine commentators are united by the common way that they interpret the Divine Liturgy through the lens of the person of Christ; both historically (by means of Ἱστορία) in “remembrance” (ἀνάμνησις) of Christ’s economy on earth, and spiritually (by Θεωρία), representing the heavenly liturgy. This Christocentric understanding of symbolism provides a unified framework for understanding how the people of God as a whole and each individual belonging to it relate to and participate in the sacramental life of the Church, which has far-reaching implications for the contemporary liturgical “formation” (ἀγωγὴ) of the faithful.
description: Η παρούσα διπλωματική εργασία αποτελεί μια μελέτη πάνω στα βυζαντινά λειτουργικά υπομνήματα ως είδος πατερικής γραμματείας. Επιχειρεί να περιγράψει τον σκοπό, το ιστορικό-θεολογικό πλαίσιο και το περιεχόμενο των κυρίων κειμένων αυτού του ρεύματος καθώς και να επισημάνει την αξία που κατέχουν για το ποιμαντικό έργο της σύγχρονης εκκλησίας, ιδιαίτερα όσον αφορά την κατανόηση και συμμετοχή των πιστών στην Θεία Λειτουργία. Προς τούτο, επιλέγονται τέσσερα παραδειγματικά κείμενα, τα οποία καλύπτουν όλη την διάρκεια της βυζαντινής περιόδου, και εντοπίζονται μέσα στα ιστορικά και λειτουργικά τους πλαίσια,. Στην συνέχεια, η μελέτη μας εστιάζει την προσοχή της στα κύρια ερμηνευτικά ρεύματα από την αρχαία εκκλησία και τις διαφορετικές αντιλήψεις περί του συμβόλου (συμβολισμού) όπως παραδίδονται στους βυζαντινούς υπομνηματιστές, προτού να προχωρήσει σε μια πιο λεπτομερή εξέταση του περιεχομένου και ερμηνευτική μεθοδολογία του κάθε κειμένου. Στην πορεία της έρευνάς μας διαπιστώνεται ότι οι βυζαντινοί υπομνηματιστές μεταξύ τους ενώνονται στον κοινό τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουν την Θεία Λειτουργία μέσω του πρίσματος του προσώπου του Χριστού ως επικέντρου της θείας λατρείας, είτε στην λειτουργική ἀνάμνηση των ιστορικών γεγονότων της επί γης σωτήριας Οικονομίας του, είτε στην ἀναγωγική θεωρία ως σύμβολα που αντιπροσωπεύουν και αντανακλούν την επουράνια λατρεία. Αυτή η χριστοκεντρική αντίληψη των βυζαντινών υπομνηματιστών παρέχει ένα ενιαίο πλαίσιο για την κατανόηση του ρόλου του λαοῦ τοῦ Θεοῦ και του συγκεκριμένου πιστού όπως εισέρχεται και συμμετέχει στην μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας — πράγμα το οποίο έχει σημαντικές επιπτώσεις σε όλο το φάσμα της σύγχρονης λειτουργικής ἀγωγῆς των πιστών.
description: To Tμήμα Ποιμαντικής και Kοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ. μετονομάστηκε σε Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού σύμφωνα με το ΦΕΚ 5710/24-12-2020