Παραγωγή λόγου στην ελληνική: Θεματικοί ρόλοι και σειρά όρων:
Creators: name: Pejcic, Majia Predrag
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Θεματικοί ρόλοι
Σειρά όρων
Ρήματα ψυχικού πάθους
Thematic roles
Word order
Psych verbs

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιαστούν αποτελέσματα μιας πειραματικής μελέτης για την παραγωγή ορισματικής δομής με ρήματα δράσης και ψυχικού πάθους, αποτελούμενης από ένα πείραμα ανάκλησης προτάσεων και ένα ερωτηματολόγιο νοηματικής αποδεκτότητας. Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε πώς o θεματικός ρόλος μιας οντότητας επηρεάζει την επιλογή προτασιακής δομής εκτός περικειμένου, αντιπαραθέτοντας προτάσεις με ρόλους δράστη και πάσχοντα, και προτάσεις με ρόλους ερέθισμα και φορέα εμπειρίας, ενώ η πληροφοριακή δομή των προτάσεων είναι σταθερή. Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκε ένα πείραμα ανάκλησης προτάσεων, όπου οι συμμετέχοντες ακούνε προτάσεις και στη συνέχεια καλούνται να τις ανακαλέσουν. Οι πειραματικές προτάσεις περιέχουν ρήματα ψυχικού πάθους (Ε-ΦΕ) και ρήματα δράσης (Δ-Π) και η σειρά των όρων είναι ΥκλΡΑ και ΑκλΡΥ. Εξετάζεται ποιες δομές ανακαλούνται ευκολότερα, καθώς και αν γίνονται μετατροπές στη σειρά των όρων κατά την ανάκληση των προτάσεων. Στο πείραμα πήραν μέρος 40 ενήλικες φυσικοί ομιλητές της ελληνικής. Επιπλέον, η μελέτη εστιάζει στη ερμηνεία των ρημάτων ψυχικού πάθους, και πιο συγκεκριμένα στην ερμηνεία του ερεθίσματος ως προς τη σκοπιμότητα με την οποία δρα. Η σκοπιμότητα ελέγχεται με βάση το ερωτηματολόγιο νοηματικής αποδεκτότητας, στο οποίο οι 20 ερωτηθέντες κρίνουν προτάσεις με ρήματα ψυχικού πάθους και με σειρά ΥΡΑ, με απώτερο στόχο να συσχετιστεί η ερμηνεία του κάθε ρήματος με τη συντακτική του συμπεριφορά. Σύμφωνα με τα αποτελέσμτα, στην ελληνική αφενός υπάρχει προτίμηση για τη σειρά ΥΡΑ ανεξάρτητα από τον θεματικό ρόλο των ΟΦ και αφετέρου υπάρχει τάση να μετατρέπεται η σειρά των όρων από ΑκλΡΥ σε ΥΡΑ όταν ο εξέχων θεματικός ρόλος είναι σε θέση υποκειμένου (ρήματα δράσης) παρά όταν είναι σε θέση αντικειμένου (ρήματα ψυχικού πάθους). Ως προς τη νοηματική αποδεκτότητα των προτάσεων τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ανάμεσα στα ρήματα ψυχικού πάθους υπάρχει διαβάθμιση ως προς τη σκοπιμότητα η οποία αποδίδεται στο ερέθισμα, ενώ προκύπτει ότι ο παράγοντας της σκοπιμότητας έχει καθοριστικό ρόλο στην επιλογή προτασιακής δομής. Αποδείχτηκε, επιπλέον, ότι παρά την πιθανή εγγενή σημασία κάποιων ρημάτων, η ερμηνεία τους πάντα επηρεάζεται από το ελάχιστο προτασιακό περικείμενο.
description: The aim of this MA dissertation is to report on the results of an experimental study, which investigates production of argument structure with action verbs and psych verbs. The study consists of a sentence recall experiment and a semantic acceptability judgment task. In the present dissertation we focus on the effects of the thematic role hierarchy on word order in Greek, by comparing sentences that involve action verbs with their subject bearing the thematic role of agent and their object that of patient and sentences that include psych verbs with their subject and object carrying the thematic roles of stimulus and experiencer respectively. In particular, we conducted a sentence recall experiment, in which the participants hear blocks of 6-sentences each and are asked to recall the sentences in each block. Our experimental items contained isolated sentences with action and psych verbs, while the word order was SclVO and OclVS. We investigated which structures are recalled more easily as well as whether alterations in word order are attested. Forty adults, native speakers of Greek participated in the experiment. Additionally, the present study focuses on the psych verb interpretation and especially on the (non) agentive reading of the stimulus. Twenty adults, native speakers of Greek judged the semantic acceptability of the sentences containing psych verbs, while the word order was always SVO. According to the results, the SVO word order is preferred irrespectively of the thematic role of the DPs and word order modifications are shaped by the salience of the thematic roles involved, since OclVS is turned into SclVO when the most salient thematic role is in the subject position (agent, action verbs) rather than in the object position (experiencer, psych verbs). The results of the semantic acceptability judgment task revealed that (a) the agentive reading of the psych verbs tested is not categorical and (b) agentivity has a crucial role in sentence production. Additionally, despite the potential inherent meaning of some psych verbs, the results indicate that the sentential context, even if this is minimal, affects the interpretation of the verb.