Άνοια μετά από στρες και συσχέτιση με το γονότυπο της Απολιποπρωτεϊνης Ε.:
Creators: name: Μαϊόβης, Παντελής Γεώργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Άνοια
Στρες
Απολιποπρωτεϊνη Ε
Dementia
Post-traumatic
Stress
Apolipoprotein E

description: Ο ρόλος του στρες στη διαδικασία της γήρανσης και της νευροεκφύλισης συγκεντρώνει τις τελευταίες δεκαετίες ολοένα και περισσότερο ερευνητικό ενδιαφέρον. Τόσο το φυσικό όσο και το ψυχολογικό στρες έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζουν την εγκεφαλική λειτουργία και ιδιαίτερα τη μνήμη διαμέσου ποικίλων μηχανισμών. Παρατηρείται μάλιστα ότι ασθενείς με άνοια εμφανίζουν στο ιστορικό τους αυξημένη συχνότητα ψυχοτραυματικών γεγονότων (άνοια μετά από στρες). Εντούτοις, οι επιδράσεις του στρες στον εγκέφαλο δεν είναι ομοιόμορφες και διερευνάται η αλληλεπίδραση με άλλους παράγοντες. Το γονίδιο της Απολιποπρωτεΐνης Ε (APOE) και ειδικά το αλληλόμορφο ε4 προσδίδει αυξημένη ευαισθησία για ανάπτυξη νόσου Alzheimer και άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών και έχει υποτεθεί ότι δρα συνεργικά με το στρες στην εμφάνιση νευροπαθολογίας. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της συσχέτισης του ψυχολογικού στρες μετά τη βίωση ενός τραυματικού γεγονότος ζωής, με το γονότυπο της APOE, στη γένεση της άνοιας. Για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού, διενεργήθηκε μια αναδρομική έρευνα με βάση τα αρχεία 211 ασθενών με άνοια του Ιατρείου Μνήμης και Άνοιας της Γ΄ Νευρολογικής Κλινικής του ΓΝ Παπανικολάου. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι 144 ασθενείς (68.2%) παρουσίαζαν λίγο πριν την έναρξη της άνοιας κάποιον εκλυτικό ψυχοτραυματικό παράγοντα στο ιστορικό τους. Η ύπαρξη στρεσογόνου παράγοντα βρέθηκε να εμφανίζει στατιστικά σημαντική συσχέτιση με το γονότυπο της APOE και μάλιστα να εμφανίζει αρνητική συσχέτιση με την παρουσία τουλάχιστον ενός αλληλόμορφου ε4 (OR=0.49, p=.017). Οι φορείς τουλάχιστον ενός αλληλόμορφου ε4 έχουν 51% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίζουν στο ιστορικό τους κάποιον εκλυτικό ψυχοτραυματικό παράγοντα σε σύγκριση με ασθενείς χωρίς κανένα αλληλόμορφο ε4. Η παρούσα μελέτη συνεισφέρει στην αυξανόμενη βιβλιογραφία πάνω στην έννοια της «άνοιας μετά από στρες». Το εύρημα μάλιστα της αρνητικής συσχέτισης με την παρουσία ε4 θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη ότι το σοβαρό ψυχολογικό στρες στον ηλικιωμένο αποτελεί ανεξάρτητο από τη γενετική προδιάθεση παράγοντα κινδύνου για άνοια ή ακόμη να μας οδηγήσει να βρούμε έναν άλλο γενικά αποδεκτό προδιαθεσικό γονίδιο για την ΝΑ εκτός του ΑΡΟΕ ε4.
description: In the past few years, the concept of trauma (physical or psychological) has emerged as crucial to the pathogenetic pathway of dementia. Chronic psychological stress affects cognition and impairs hippocampal function. Furthermore, severe psychological stress deriving from stressful life events most frequently occurs to old people around the onset of dementia and the concept of post traumatic stress dementia is starting to draw attention. However, there is great variability in the response to stress, implying that other factors may interact as well. Apolipoprotein E ε4 gene is a well established risk factor for Alzheimer’s disease and other neurodegenerative disorders and it is thought to contribute with stress to the development of neuropathology. In this study we aimed to explore any possible correlations between a psychosocial factor like stress and a genetic predispositive factor like APOE ε4 genotype in the dementia process. We conducted a retrospective, cross-sectional study based on the files of 211 demented outpatients of the G. H. Papanicolaou Memory Clinic. Analysis of the data showed that 144 (68.2%) patients experienced a psychosocial stressful event around the onset of dementia symptoms. Presence of stressful events was significantly correlated with APOE genotype. In particular, there was a negative correlation with the presence of at least one ε4 allele (OR=0.49, p=.017). Carriers of at least one APOE ε4 allele are 51% less likely to report a stressful event prior to dementia, compared to APOE ε4 negative patients. The present study contributes to the growing body of evidence on post traumatic stress dementia. The study’s main finding of the negative correlation with APOE ε4 allele may imply that psychosocial stress could be an independent risk factor for dementia or another predisposing gene should be sought.