Γλωσσική διδασκαλία στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου με βάση την κατανόηση και παραγωγή κειμένων: Μια διδακτική παρέμβαση
Creators: name: Καρανταΐδου, Σταυρούλα Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Εμπειρίες και ενδιαφέροντα
Θεματική και γλωσσική γνώση
Συνεργατική διδασκαλία
Αυθεντικά κείμενα
Experiences and interests
Thematic and Linguistic knowledge
Collaborative teaching
Authentic texts

description: Ο γραμματισμός ως φαινόμενο λειτουργεί ταυτόχρονα στην επικοινωνία και στη σκέψη των ανθρώπων. Κατά συνέπεια η διδασκαλία του απαιτεί συνθετική προσέγγιση της κοινωνικής και γνωστικής διάστασής του. Σε αυτό το πλαίσιο η διδασκαλία του γλωσσικού γραμματισμού στο σχολείο είναι αναγκαίο να επικεντρώνεται στην επικοινωνία στοχεύοντας στην κατανόηση και παραγωγή προφορικών και γραπτών κειμένων και παράλληλα αναπτύσσοντας τους επιμέρους παράγοντες από τους οποίους εξαρτώνται αυτές οι ικανότητες. Στη λογική αυτή οι υπάρχουσες γνώσεις, οι εμπειρίες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών, χρειάζεται να αποτελούν την αφετηρία της διδασκαλίας και με βάση αυτά να αναπτύσσεται η θεματική και γλωσσική γνώση τους σε συνεργατικό πλαίσιο με τη χρήση αυθεντικών κειμένων. Τα στοιχεία αυτής της θεώρησης για τη διδασκαλία του γλωσσικού γραμματισμού καταγράφονται σε σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις για την πρώτη σχολική ηλικία. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά δεν αξιοποιούνται στο ελληνικό σχολείο και ειδικότερα στην προβλεπόμενη από το αναλυτικό πρόγραμμα γλωσσική διδασκαλία για την πρώτη τάξη του δημοτικού. Το γλωσσικό μάθημα στην τάξη αυτή εξαντλείται στη διδασκαλία των γραμμάτων με κυρίαρχη την αναλυτικοσυνθετική μέθοδο και δεν στοχεύει στην επικοινωνία. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η παρουσίαση μίας εναλλακτικής διδακτικής πρότασης για τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Η πρόταση αυτή στηρίζεται στη συνθετική θεώρηση για τη διδασκαλία του γλωσσικού γραμματισμού και στην αξιοποίηση στοιχείων από τις σύγχρονες προσεγγίσεις για τη διδασκαλία της γλώσσας. Η παρούσα έρευνα εφαρμόστηκε για ένα χρόνο σε τμήμα πρώτης τάξης πειραματικού δημοτικού σχολείου και ακολούθησε τη μεθοδολογία της έρευνας δράσης. Τα αποτελέσματά της ανέδειξαν α) τις αρχές και τα στοιχεία των γλωσσικών προσεγγίσεων που αξιοποίησε, β) τους στόχους που τέθηκαν για την ανάπτυξη της θεματικής και γλωσσικής γνώσης των παιδιών, τους στόχους οργάνωσης και λειτουργίας της τάξης καθώς και την εξέλιξη αυτών των στόχων, γ) το είδος των δραστηριοτήτων καθώς και το υλικό που αξιοποιήθηκε, δ) τις μορφές οργάνωσης και λειτουργίας της τάξης και τη λειτουργία τους, ε) τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παρούσας παρέμβασης, στ) τα σημεία διαφοροποίησής της από την προβλεπόμενη διδασκαλία και ζ) τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στα παιδιά που εφαρμόστηκε. Συμπερασματικά, η σημασία της παρούσας έρευνας έγκειται σε τρία σημεία. Πρώτον, στην υλοποίηση μιας συνθετικής προσέγγισης για τη διδασκαλία του γραμματισμού. Δεύτερον, στην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων συγκριτικά με τα αυτά που προβλέπονται από το αναλυτικό πρόγραμμα. Τέλος, στην ανάδειξη ενός διαφορετικού από τον παραδοσιακό ρόλο του εκπαιδευτικού.
description: Literacy as a phenomenon works at the same time in people's communication and thinking. Therefore, his teaching requires a synthetic approach to his social and cognitive dimension. In this context, the teaching of language literacy in school needs to focus on communication with the aim of understanding and producing oral and written texts while developing the individual factors on which these abilities depend. In this sense, the existing knowledge, experiences and interests of children need to be the starting point for their teaching and to develop their thematic and linguistic knowledge in a collaborative way using authentic texts. The elements of this approach to teaching literacy are recorded in contemporary teaching approaches for the first school age. However, these elements are not used in the Greek school, and in particular in the language curriculum provided for the first grade of primary school. The language course in this class is exhausted in the teaching of letters using the analytically synthetic method and is not aimed at communication. The purpose of the present research is to present an alternative teaching proposal for the teaching of the language course in the first grade of primary school. This proposal is based on a synthetic approach to the teaching of language literacy and the use of elements from modern approaches to language teaching. The present study was conducted for one year in a first-grade department of a pilot elementary school and followed the methodology of action research. Its results highlighted (a) the principles and elements of the linguistic approaches it used, (b) the objectives for the development of children's thematic and linguistic knowledge, the objectives of organizing and operating the classroom and the development of these objectives; (d) the forms of organization and functioning of the classroom and their operation; (e) the conditions for the application of this intervention; (f) its differentiation from the intended teaching; and (g) the results. tests achieved in children applied. In conclusion, the importance of the present study is in three respects. First, to implement a synthetic approach of literacy teaching. Second, to achieve better results than those provided by the curriculum. Finally, in highlighting a different from the traditional role of the teacher.