Ο μύθος της Νιόβης στις ομώνυμες τραγωδίες του Αισχύλου και του Σοφοκλή
Creators: name: Καλαμάρα, Ζωή Αντωνίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Τραγικά αποσπάσματα
Νιόβη
Αισχύλος
Tragic fragments
Niobe
Aeschylus

description: Ο μύθος της Νιόβης αποτελεί προσφιλές θέμα στην αρχαϊκή επική και λυρική ποίηση, καθώς και στην τραγική ποίηση των κλασικών χρόνων. Στο πέρασμα των αιώνων γνωρίζει διαφορετικές εκδοχές και χρωματίζεται με ποικίλες ιδεολογικές και συναισθηματικές αποχρώσεις από τους ποιητές που τον προσεγγίζουν. Οι ομώνυμες τραγωδίες του Αισχύλου και του Σοφοκλή, αν και αποσπασματικά σωζόμενες, προσφέρουν μια πανοραμική παρουσίαση του μύθου της Νιόβης, με έμφαση στην τιμωρία της βασίλισσας για την αλαζονική συμπεριφορά της απέναντι στην θεά Λητώ, η οποία εκδηλώνεται με την θανάτωση των παιδιών της Νιόβης από τους θεούς. Οι δύο τραγωδοί επιχειρούν δύο διαμετρικά διαφορετικές προσεγγίσεις του μύθου· ο Αισχύλος επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στις συνέπειες της θεομηνίας, ενώ ο Σοφοκλής δραματοποιεί την εξόντωση των Νιοβιδών από τα θεϊκά βέλη. Κεντρική θέση και στα δύο δράματα κατέχουν η εύθραυστη ισορροπία στην σχέση μεταξύ θεών και ανθρώπων, η περισυλλογή για την θεϊκή δικαιοσύνη και την ανθρώπινη ευθύνη, αλλά και η αδυναμία του ανθρώπου να αντιταχθεί στην βούληση και στην παντοδυναμία των θεών. Στο δράμα του Αισχύλου η Νιόβη εμφανίζεται παραδομένη σε έναν σιωπηλό θρήνο, δίχως να έχει πια θέληση για ζωή μετά την απώλεια των παιδιών και του συζύγου της. Αντιθέτως, η Νιόβη του Σοφοκλή παρουσιάζεται στην αρχή της τραγωδίας ανέγγιχτη ακόμη από την οργή των προσβεβλημένων θεών, περήφανη για τα εξαιρετικά παιδιά που έχει γεννήσει. Στην εξέλιξη της πλοκής του δράματος προσπαθεί με αυτοθυσία να σώσει τα παιδιά της, κάτι που οι θεοί ωστόσο δεν της επιτρέπουν. Και στις δύο τραγωδίες, η Νιόβη ενσαρκώνει την απολεσθείσα ευτυχία, αφού στο πρόσωπό της αποτυπώνεται η συντριβή της ανθρώπινης έπαρσης και η κατάρρευση της εφήμερης ευτυχίας των θνητών. Η τελική μεταμόρφωσή της σε βράχο απαντά πιθανότατα με κάποιον τρόπο και στα δύο δράματα και συνιστά την μοναδική θεραπεία του αβίωτου πόνου της
description: The myth of Niobe constitutes a popular subject of archaic epic, lyric, as well as the tragic poetry of classical times. Over the centuries, it underwent different versions and was colored with a variety of ideological and emotional nuances. The tragedies of Aeschylus and Sophocles, although fragmentary, offer a panoramic presentation of the myth of Niobe, with emphasis on the queen᾽s punishment for her arrogant behavior towards the goddess Leto, manifested by the killing of Niobe᾽s children by the gods. The two tragedians attempt two diametrically different approaches of the myth; Aeschylus focuses on the consequences of the disaster, while Sophocles dramatizes the killing of the Niobids by the divine arrows. Focal points in both dramas are the fragile balance in the relationship between gods and men, the contemplation of divine justice and human responsibility, and the inability of man to oppose the will and the omnipotence of the gods. In Aeschylus' drama, Niobe appears surrendered to a silent lament without having any desire for life having lost her children and her husband. Instead, the Niobe of Sophocles is presented at the beginning of the tragedy still untouched by the fury of the offended gods, proud of the exceptional children she has spawned. As the plot unravels, Niobe tries to sacrifice herself to save her children, which the gods however do not allow. In both tragedies Niobe is the embodiment of lost happiness and both the crushing of human pride and the collapse of ephemeral happiness of mortals are reflected upon her face. Her ultimate transformation into a rock most likely appears in some way at both dramas and turns out to be the only treatment for her insufferable pain