Προς ένα θέατρο πέρα απ’ το Δράμα: μεταδραματικά ζητούμενα στη σύγχρονη θεατρική γραφή – Μάρτιν Κριμπ Απόπειρες, Ιβάν Βιριπάεφ Γένεσις Νο 2, Ζοέλ Πομμερά Οι έμποροι.:
Creators: name: Στυλιανού, Χρίστος Θεόδωρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Μεταδραματικό
Δράμα
Παράσταση
Postdramatic
Drama
Theatre performance

description: H εποχή στην οποία ζούμε είναι ανάμεσα σε άλλα, η εποχή των “μετά-”: μετα-βιομηχανικό, μετα-αποικιοκρατία, μετα-μοντερνισμός, μετα-δομισμός, μετα-θέατρο, μετα-κείμενο και στην προκειμένη περίπτωση, μετα-δραματικό. Ο χαρακτηρισμός αυτός –που απέδωσε στο θέατρο ο γερμανός θεωρητικός Hans-Thies Lehmann– «δηλώνει ένα θέατρο το οποίο νιώθει υποχρεωμένο να λειτουργεί πέρα από το δράμα, σε μια εποχή “μετά” την κυριαρχία του δραματικού παραδείγματος στο θέατρο.» (Postdramatic Theater, σ. 27) Τι ακριβώς σημαίνει όμως, ένα θέατρο χωρίς το δράμα ή πέρα απ’ αυτό; Και πώς προέκυψε ένα τέτοιο θέατρο μέσα από διάφορα και διαφορετικά είδη παραστάσεων –όπως η περφόρμανς, τα happenings, ή άλλα “θεάματα”– στα οποία να εντοπίζονται κάποια κοινά χαρακτηριστικά σε βαθμό που να δημιουργείται ουσιαστικά ένα νέο πεδίο, το οποίο ονομάζεται μεταδραματικό θέατρο; Και τέλος, μπορούν να εντοπιστούν κάποια θεατρικά κείμενα τα οποία να προσεγγίζουν αυτό που μπορεί να ονομαστεί μεταδραματική γραφή και σε τι ακριβώς αυτή συνίσταται; Η θεωρητική έρευνα αυτής της εργασίας στηρίζεται μεταξύ άλλων στο βιβλίο του Lehmann Μεταδραματικό Θέατρο (Postdramatisches Theater)· από την άλλη –ως μέρος μιας οιονεί πρακτικής εφαρμογής– “εξετάζονται” τρία έργα: το Απόπειρες (Attempts on her life) του Άγγλου δραματουργού Μάρτιν Κριμπ (Martin Krimp), το Γένεσις Νο 2 (Бытие 2) του Ρώσου Ιβάν Βιριπάεφ (Иван Вырыпаев) και Οι Έμποροι (Les Marchands) του Γάλλου Ζοέλ Πομερά (Joël Pomerrat).Επομένως, γίνεται αρχικά προσπάθεια να αναλυθεί όσο το δυνατόν πιο εκτενώς, η “πορεία” προς την έννοια του μεταδραματικού θεάτρου και πώς αυτή προκύπτει αφενός μέσα από την πράξη του θεάτρου. Αφετέρου, κρίθηκε σκόπιμη μια “δραματική ανασκόπηση” υπό την έννοια της ιστορικής αναδρομής, όπου παρατηρείται η εξέλιξη αυτού που ο Lehmann αποκαλεί δραματικό Παράδειγμα. Εν συνεχεία, παρατίθεται η ανάλυση της έννοιας του “μεταδραματικού θεάτρου” όπως αυτή στοιχειοθετείται από τον Lehmann στο Μεταδραματικό Θέατρο.Το παραστασιακό γεγονός έχει πλέον διαφορετικό περιεχόμενο τόσο αισθητικά όσο και ουσιαστικά, αφού το “νέο θέατρο” –όπως αποκαλείται– λειτουργεί πέραν των παραδεδομένων δραματικών κωδίκων. Αντιμετωπίζοντας, έπειτα, το κάθε έργο ξεχωριστά επιχειρούνται κάποιοι συσχετισμοί –όπου και αν υπάρχουν– με κάποια χαρακτηριστικά που εν δυνάμει εντάσσονται στα πλαίσια του μεταδραματικού σύμπαντος. Εν κατακλείδι, παρατίθενται κάποιες σκέψεις που αφορούν αφενός στη σύγχρονη μορφή της παράστασης, όπως αυτή προκύπτει μέσα από την αισθητική του μεταδραματικού θεάτρου και αφετέρου στον αντίκτυπο που έχει αυτή η αισθητική στην τέχνη γενικότερα. Πέρα από τις τάσεις που παρατηρούνται, τι ρόλο διαδραματίζει σήμερα το καθένα από τα μέρη που απαρτίζουν μια παράσταση, και πιο συγκεκριμένα, ποιος είναι ο ρόλος της γραφής και του θεατρικού κειμένου; Έχοντας διάγει μια πορεία μέσα στον 20ο αιώνα στην οποία πέρασε από διάφορες “φάσεις” –αποδόμηση, κατάργηση, επανασύνθεση–, τι άλλο ρόλο μπορεί το κείμενο να διαδραματίσει σε σχέση με τα υπόλοιπα μέσα του θεάτρου; Αλλά και ποια θα είναι η σύνδεσή του με την πραγματικότητα και κατ’ επέκταση με τον θεατή;
description: The ages we are living in are among other things, the ages of the “-post”: post-industrial, post-colonial, post-modern, post-structuralism, post-theatre, post-play; and specifically in this case, post-dramatic. The adjective “postdramatic”, given by the German theoretician Hans-Thies Lehmann, «denotes a theatre that feels bound to operate beyond drama, at the time “after” the authority of the dramatic paradigm in theatre.» (Postdramatic Theatre, p. 27) What does exactly a theatre without or beyond drama mean though? And, in which way this kind of theatre has came up through the evolution of different kinds of shows –i.e. performances, happenings, and other “spectacles”– that share, at the same time, some common characteristics in order to create a new “ground” which can be called postdramatic