Ταυτότητες, επικοινωνιακές στρατηγικές και νοήματα: Μια κριτική ανάλυση του τηλεοπτικού λόγου
Creators: name: Τσολακίδου, Χριστίνα Λεωνίδα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: ταυτότητες
επικοινωνιακές στρατηγικές
τηλεοπτικός λόγος
identities
communicative strategies
television discourse

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η μελέτη του τηλεοπτικού λόγου. Εκκινούμε από τη θέση ότι μια κριτική ανάλυση απαιτεί να προσεγγίσει κανείς το τηλεοπτικό πεδίο ως ένα δίκτυο κειμένων και κειμενικών ειδών που συν-δημιουργούν ένα ιδεολογικό πεδίο. Για να είμαστε σε θέση να καταλήξουμε σε ένα τέτοιου είδους συμπέρασμα, δηλαδή ποια/-ες ιδεολογία/-ες προβάλλει ο τηλεοπτικός λόγος, πρέπει πρώτα να προηγηθεί ξεχωριστή μελέτη των κειμένων και των κειμενικών ειδών από τα οποία αυτός αποτελείται. Η εργασία αυτή κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, θέτοντας στο επίκεντρο της ανάλυσης ένα από τα πρόσφατα τηλεοπτικά κείμενα της ελληνικής τηλεόρασης. Πρόκειται για ένα διαγωνιστικό παιχνίδι μαγειρικής για παιδιά, ένα κείμενο που κατατάσσεται στο κειμενικό είδος του reality tv και του οποίου η προβολή ολοκληρώθηκε αμέσως πριν την έναρξη της παρούσας έρευνας. Τα εργαλεία για τη μελέτη αυτού του κειμένου αντλήθηκαν από τον χώρο της Γλωσσολογίας. Συγκεκριμένα εφαρμόσαμε έναν συνδυασμό της Ανάλυσης Συνομιλίας και της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου με σκοπό να μελετήσουμε τη διαδικασία κατασκευής, προβολής και διαπραγμάτευσης των ταυτοτήτων των συμμετεχόντων/-ουσών στο τηλεοπτικό αυτό κείμενο. Μέσα από τις αναλύσεις αυτές αναδείχθηκε ο κρίσιμος ρόλος των επικοινωνιακών στρατηγικών στη δόμηση ταυτοτήτων. Οι επικοινωνιακές αυτές στρατηγικές παίρνουν τη μορφή τόσο των χρησιμοποιούμενων από τους/τις συμμετέχοντες/-ουσες συνομιλιακών στρατηγικών, όσο και των κειμενικών επιλογών που γίνονται κατά τη διαδικασία σύνθεσης του πρωτογενούς υλικού των λήψεων σε ένα κείμενο (τηλεοπτικό επεισόδιο και εν γένει τηλεοπτική εκπομπή), αυτό που αποκαλούμε μοντάζ. Τέλος, κρίνουμε πως τόσο η παρούσα εργασία όσο και ευρύτερα τέτοιου είδους αναλύσεις έχουν, εκτός από επιστημονική, και παιδαγωγική χρησιμότητα, ενταγμένες σε γλωσσοδιδακτικά πλαίσια που θεώνται τη γλώσσα ως ζωντανό, εξελισσόμενο και αναπόσπαστο τμήμα της κοινωνικής πραγματικότητας με αδιαμφισβήτητα ιδεολογικά ερείσματα (πρβ. Κριτικός Γραμματισμός)
description: The focus of this thesis is to study the television discourse as a network of texts and genres that co-create an ideological site. In order for us to be able to come up with such a conclusion, i.e. which ideology(-ies) rise(s) from the television discourse, a separate inquiry of the texts and the genres of which it consists must precede. This thesis moves towards this direction by focusing the analysis on one of the recent Greek television texts. It is a competition culinary game for children, a text that is sorted as reality tv in respect of its genre, the showing of which ended just before this thesis began. The research tools used for the analysis of this text were drawn upon the field of Linguistics. In particular, we implemented a combination of Conversation Analysis and Critical Discourse Analysis in order to study the processes by which those that took part in this television text constructed, projected, and negotiated a wide range of identities. Analysis documented in detail the communicative strategies used and their crucial role in this ideological process. These communicative strategies take the form of both those utilized by the participants conversational choices as well as the textual choices that take place during the compilation of the primary material of shots into a text (a tv show), what we call ‘editing’. Finally, we consider the pedagogical implications of this work. The findings, apart from the mere scientific utility, can be used in critical approaches to language teaching and literacies, i.e. in approaches that view language as a live, evolving and integral part of the social reality, resting upon indisputable ideological foundations (cf. Critical Literacy)