Τροφικές σχέσεις στο πλαγκτικό τροφικό πλέγμα στο Θερμαϊκό κόλπο
Creators: name: Κουρκουτμάνη, Πολυξένη Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Φυτοπλαγκτό
Ζωοπλαγκτό
Θερμαϊκός κόλπος
Phytoplankton
Zooplankton
Thermaikos gulf

description: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή του Θερμαϊκού κόλπου, που αποτελεί θαλάσσιο οικοσύστημα μεγάλης πολυπλοκότητας που πλήττεται εδώ και πολλές δεκαετίες εξαιτίας του ανθρωπογενή ευτροφισμού. Τα τελευταία έτη έχουν καταγραφεί διαδοχικές ανθίσεις φυτοπλαγκτού, παρουσία διατόμων που παράγουν βλέννα, ένταση του φαινομένου της ερυθράς παλίρροιας, εμφάνιση δυνητικά τοξικών μικροοργανισμών και πληθυσμιακή έκρηξη ζελατινωδών οργανισμών. Πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες σε σταθμούς στο εσωτερικότμήμα του Θερμαϊκού κόλπου καθώς και στο παραλιακό του μέτωπο, σε χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο 2018 έως το Νοεμβρίου 2019.. Σκοπός της ήταν η διερεύνηση των τροφικών σχέσεων της πλαγκτικής κοινωνίας του Θερμαϊκού κόλπου κατά τη διάρκεια της έναρξης του φαινομένου της ερυθράς παλίρροιας τόσο στο εσωτερικό τμήμα του Θερμαϊκού κόλπου όσο και στο παραλιακό μέτωπο του Όρμου. Σε επίπεδο σύνθεσης και αφθονίας, η κοινωνία του φυτοπλαγκτού συνάδει με αυτή που έχει καταγραφεί σε προγενέστερες ερευνητικές εργασίες στον Θερμαϊκό κόλπο και χαρακτηρίζεται από κυριαρχία διατόμων και δινομαστιγωτών. Κατά τη διάρκεια των δειγματοληψιών καταγράφηκαν γνωστά δυνητικά τοξικά μικροφύκη, σύμφωνα με την επίσημη λίστα της IOC-UNESCO, καθώς και ήπια ερυθρά παλίρροια στον παραλιακό σταθμό ‘Λευκός Πύργος’. Στη ζωοπλαγκτική κοινωνία, η πλειονότητα των τάξα που καταγράφηκαν ήταν ολοπλαγκτικά ενώ καταγράφηκαν και τα εισβολικά είδη Oithona davisae και Mnemiopsis leidyi. Σε επίπεδο αφθονίας, καταγράφηκε κυριαρχία κλαδοκερωτών κατά την καλοκαιρινή περίοδο, καθώς και σημαντική συμμετοχή του ζελατινώδους ζωοπλαγκτού, που θεωρείται «αδιέξοδο» στο τροφικό πλέγμα. Η πληθυσμιακή έκρηξη του Mnemiopis leidyi, στο σταθμό ‘Λευκός Πύργος’ (21/10/19), προκάλεσε σημαντική μείωση της φυτοπλαγκτικής και ζωοπλαγκτικής αφθονίας. Οι τιμές της αφθονίας του μικροζωοπλαγκτού (δίχτυ 50 μm) ξεπέρασαν τουλάχιστον κατά 10 φορές τις τιμές της αφθονίας του μεσοζωοπλαγκτού (δίχτυ 200 μm) στον σταθμό ‘Λευκός Πύργος’, γεγονός που τονίζει την τεράστια σημασία του μικροζωοπλαγκτού στα παράκτια τροφικά πλέγματα
description: The survey took place in Thermaikos Gulf, which is known as a anthropogenically disturbed marine area that suffers due to cultural eutrophication. The last decades conspicuous and successive phytoplankton blooms have been reported, as well as red tide events, mucilage forming diatoms, occurrence of potentially toxic algae and gelatinous blooms. Samplings took place between October 2018 and November 2019, both at the inner part of Thermaikos Gulf and at inshore sites along the urban front of the bay. The aim was to determine the trophic relationships in the planktonic food web at Thermaikos Gulf during the initiation of the red tide events. Phytoplankton composition and abundance followed the same pattern described in previous studies at Thermaikos Gulf and were characterized by the dominance of diatoms and dinoglagellates. Based on the IOC-UNESCO Taxonomic Reference List of Harmful Microalgae, several harmful plankton taxa were found in the present study. Also, a red tide event was recorded in the ‘White Tower’ site. In terms of composition, holoplankton dominated the zooplankton community while the invasive species Oithona davisae and Mnemiopsis leidyi were recorded in the study area. In terms of abundance, cladocerans dominated the summer communities while gelatinous zooplankton, known as a dead end in the food web, had a high participation as well. The bloom of Mnemiopsis leidyi in the ‘White Tower’ site (21/10/19) caused a significant decrease in phytoplankton and zooplankton abundance. The total abundance of zooplankton collected with the 50 μm net was at least 10 times higher than samples taken with the 200 μm, fact that support the hypothesis that microzooplankton are key components of the planktonic food web