Παιδείᾳ κεκοσμημένοι: Η παιδεία ως στοιχείο κοινωνικής προβολής του ανωτέρου κοινωνικού στρώματος κατά την αυτοκρατορική εποχή
Creators: name: Παπαδόπουλος, Παναγιώτης Ευτύχιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Παιδεία
Αυτοκρατορική εποχή
Ανώτερο κοινωνικό στρώμα
Education
Imperial era
Upper social strata

description: Ένα από τα βασικά θέματα που απασχολούν την σύγχρονη έρευνα της αρχαίας ιστορίας αποτελεί η μελέτη της ελίτ των ελληνικών πόλεων, ήτοι η κοινωνική και πολιτική δράση των μελών του ανώτερου κοινωνικού στρώματος, αλλά και ο τρόπος που αυτοί αυτοπροσδιορίζονται και προβάλλουν την ταυτότητά τους. Ως γνωστόν κατά την αυτοκρατορική εποχή τα πρόσωπα αυτά δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση μία κλειστή και ομοιογενή κατηγορία, διαθέτουν ωστόσο κοινά χαρακτηριστικά με τα οποία προσδιορίζονται και διακρίνονται από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Στα στοιχεία αυτά ανήκουν η ευγενική καταγωγή (εὐγένεια), ο πλούτος ο οποίος συνίσταται κυρίως στην κατοχή γης, καθώς επίσης και ο προσανατολισμένος στα αριστοκρατικά πρότυπα τρόπου ζωής που υπαγορεύεται από την παιδεία. Στο τελευταίο αυτό στοιχείο εδράζεται και το θέμα της παρούσας εργασίας. Στόχος της αρχικά είναι η μελέτη των έργων των αρχαίων συγγραφέων που εστιάζουν στον τρόπο εκπαίδευσης της ελίτ των ελληνικών πόλεων. Στο επόμενο στάδιο επιχειρείται συστηματική συγκέντρωση και παράλληλα ιστορική αξιοποίηση όλων των επιγραφικών μαρτυριών, στις οποίες τονίζεται -μεταξύ άλλων- ο ρόλος της παιδείας ως στοιχείο αυτοπροσδιορισμού και παράλληλα κοινωνικής προβολής των φορέων της. Από τη συστηματική συγκέντρωση του υλικού και την συνολική του θεώρηση προέκυψαν συμπεράσματα που αφορούν τόσο στον προσδιορισμό της παιδείας κατά την περίοδο που μας απασχόλησε, τη θέση της στο σύστημα των κοινωνικών αξιών της περιόδου, το ρόλο της στη διαμόρφωση μίας ενιαίας ιδεολογίας του ανώτερου κοινωνικού στρώματος, τη σημασία της για την κοινωνική και πολιτική άνοδο των σχετικών προσώπων, αλλά και άλλων που αφορούν στο γενικότερο πνευματικό κλίμα της εποχής και την επίδραση των διαφόρων φιλοσοφικών ρευμάτων στη διαμόρφωση της πολιτισμικής ατμόσφαιρας της περιόδου.
description: One of the basic issues that concern contemporary research in ancient history is the study of the elite of Greek cities, i.e. the social and political activity of the members of the upper social stratum, but also the way they defined themselves and projected their identity. As is well known, during the imperial period these persons were by no means a closed and homogeneous category, but they had common characteristics by which they were identified and distinguished from the rest of the population. These characteristics include noble descent (nobility), wealth, which consists mainly of land ownership, and a lifestyle oriented towards aristocratic standards dictated by education. It is this last element that is the subject of this study. Its initial aim is to study the works of ancient writers that focus on the mode of education of the elite of Greek cities. In the next stage, a systematic collection and at the same time historical evaluation of all the epigraphic evidence is attempted, in which the role of education as an element of self-determination and at the same time social promotion of its agents is emphasized. From the systematic collection of material and its comprehensive analysis, conclusions were drawn concerning the definition of education during the period in question, its place in the system of social values of the period, its role in the formation of a unified ideology of the upper social stratum, its importance for the social and political rise of the persons concerned, but also others concerning the general intellectual climate of the period and the influence of various philosophical currents in the formation of the cultural atmosphere of the time.