Η προβληματική της δημοκρατίας στο πλαίσιο της σοφιστικής κίνησης: η πρωταγόρεια θεωρία της δημοκρατίας
Creators: name: Οικονομίδου, Ιωάννα Ζήκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Δημοκρατία
Σοφιστική
Πρωταγόρας
Democracy
Sophistic
Protagoras

description: Το δεύτερο μισό του πέμπτου αιώνα π.Χ. χαρακτηρίζεται από τις μεγάλες ανακατατάξεις αξιών και εννοιών, οι οποίες άλλαξαν τους παλαιούς θεσμούς και έφεραν μεγάλες κοινωνικές αλλαγές. Είναι η εποχή που ανοίγει ο κύκλος των ερωτημάτων για τον άνθρωπο και τα κοινωνικά του προβλήματα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι σοφιστές, περιοδεύοντες δάσκαλοι που κέρδιζαν τα προς το ζην χάρη στην έντονη επιθυμία για καθοδήγηση που παρουσιάστηκε εκείνη την εποχή στην Αθήνα, καθώς η άνθηση του δημοκρατικού πολιτεύματος και οι κοινωνικοπολιτικές αλλαγές που συντελέστηκαν προσέφεραν την ευκαιρία σε όποιο άτομο το επιθυμούσε να πάρει μέρος στην πολιτική δράση. Οι γνώσεις που παρείχαν οι σοφιστές είχαν ως σκοπό την επικράτηση στη ζωή, γιατί αν ο πολίτης ήθελε να γίνει οδηγός της πολιτείας έπρεπε να κατέχει κάποια αλήθεια ή να πείθει το υπόλοιπο πολιτικό σώμα ότι την κατέχει. Ως κίνημα κοινωνικό και ιδεολογικό κατάφερε να αρθρώσει ένα νέο πολιτικό λόγο και να προσκομίσει νέες ιδέες. Στην παρούσα εργασία εστιάσαμε κυρίως στην πολιτική θεωρία του σοφιστικού κινήματος σε συνάρτηση με την άνθηση του δημοκρατικού πολιτεύματος και μελετήσαμε τη διδασκαλία του σημαντικότερου των σοφιστών, του Πρωταγόρα, και ειδικότερα την πολιτική του θεωρία όπως προκύπτει από το μεγάλο λόγο στον πλατωνικό διάλογο που φέρει το όνομα του. Η μελέτη αυτή δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί χωρίς τη μελέτη του ιστορικού, πολιτικού και κοινωνικού πλαισίου που είχε διαμορφωθεί στην Αθήνα υπό την ηγεσία της χαρισματικής πολιτικής προσωπικότητας του Περικλή και την παράθεση της πολιτικής θεωρίας δύο μεγάλων φιλοσόφων, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, καθώς και της κριτικής που ασκήθηκε στους σοφιστές καθώς το ζήτημα της πολιτικής εξουσίας και της ιδανικής διακυβέρνησης υπήρξε θέμα έντονης διαπραγμάτευσης και κριτικής τόσο από τους σοφιστές όσο και από τους φιλοσόφους. Η παρούσα μελέτη ξεκινά με την παράθεση του ιστορικού πλαισίου μέσα στο οποίο άνθισε το κίνημα της σοφιστικής, κάνοντας μία σύντομη ιστορική αναδρομή στους λόγους που οδήγησαν στην ακμή της Αθήνας και στην εδραίωση του δημοκρατικού πολιτεύματος. Έπειτα, συνεχίζει με το σοφιστικό κίνημα, τους σημαντικότερους εκπροσώπους του και τις θεωρίες που ανέπτυξαν και κυρίως ασχολείται με την βασική προβληματική της διδασκαλίας τους που αφορά την αντίθεση ανάμεσα στο νόμο και τη φύση. Μετά, προχωρά στα βιογραφικά στοιχεία του Πρωταγόρα και συνεχίζει με την πολιτική του θεωρία όπως αναπτύσσεται αυτή στο μύθο του Προμηθέα. Στη συνέχεια προχωρά στην παράθεση της πολιτικής θεωρίας των δυο μεγάλων φιλοσόφων, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, καθώς και της κριτικής που άσκησαν στο δημοκρατικό πολίτευμα και είδαμε τις διαφορές των πολιτικών τους θεωριών σε σχέση με την πολιτική θεωρία του Πρωταγόρα, στην οποία διαφαίνεται η θεωρία του κοινωνικού συμβολαίου, η οποία απασχόλησε αργότερα και τους φιλοσόφους του δεκάτου εβδόμου αιώνα.
description: The second half of the fifth century B.C is characterized by large rearrangements of values and concepts, which changed the old institutions and brought great social change. It is the season that opens the cycle of questions about human and social problems. Within this context are included the Sophists, traveling teachers who earned their living thanks to a strong desire for guidance presented at that time in Athens, where the flourishing of democracy and the socio-political changes offered the opportunity to any person who wished to take part in political activity. The knowledge provided by the Sophists was the issue of progressing in life, because if a citizen wanted to be a guide to the state, should posses some truth or ought to convince the rest of the citizens that possesed it. As a social movement and ideology was able to articulate a new political discourse and produce new ideas. In this paper we focused mainly on the political theory of the sophistic movement in relation to the flowering of democracy and studied the teachings of the most important among the sophists, Protagoras, and especially his political theory as it is resulting from the great speech in the Platonic dialogue bearing his name. This study would not be complete without studying the historical, political and social framework that was developed in Athens under the leadership of the charismatic political personality of Pericles and the political theory of two great philosophers, Plato and Aristotle, and their criticism to the sophists, as the question of political power and the ideal of government was the subject of intense negotiation and review by both the Sophists and philosophers. This paper begins with the study of the historical context in which flourished the Sophistic movement, making a brief historical background to the reasons which led to the edge of Athens and the consolidation of democracy. Then continues with the sophistic movement, the most important representatives and the theories developed and mainly, deal with basic problems of their teaching on the contrast between the law and nature. Then goes on biographies of Protagoras and continues with his political theory as developed in his myth of Prometheus. Then proceeds to quote the political theory of the two great philosophers, Plato and Aristotle, and their criticism in democracy and the differences of their political theories in relation to the political theory of Protagoras, in which is reflected the theory of the social contract, which later occupied the philosophers of the seventeenth century.