Παρακολούθηση της ιχθυοπανίδας και των υδρομορφολογικών παραμέτρων του ποταμού Ρήχιου σύμφωνα με την οδηγία 2000/60/ΕΚ
Creators: name: Εμφιετζής, Γεώργιος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Ρήχιος
Ιχθυοπανίδα
Υδρομορφολογία
Richios
Ichhtyofauna
Hydromorphology

description: Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της ιχθυοπανίδας του ποταμού ρήχιου (υδατικό διαμέρισμα κεντρικής μακεδονίας) σύμφωνα με το πρότυπο που έχει καθορίσει η οδηγία για τα νερά 2000/60/εκ (σύνθεση ειδών ιχθυοπανίδας, αριθμητική αφθονία και ηλικιακές κλάσεις κάθε είδους) καθώς και τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των φυσικών, χημικών και υδρομορφολογικών παραμέτρων του ποταμού. πραγματοποιήθηκαν 11 μηνιαίες δειγματοληψίες την περίοδο ιούλιος 2009 – ιούνιος 2010 σε τρείς σταθμούς του ποταμού που επιλέχθηκαν ώστε να καλύπτουν όλους τους διαφορετικούς τύπους μικρο - ενδιαιτημάτων του ποταμού. η μέθοδος αλιείας που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ηλεκτραλιεία και εφαρμόστηκε σύμφωνα με το πρότυπο που έχει καθορίσει το κονσόρτσιουμ fame. παράλληλα με την ηλεκτραλιεία μετρούνταν οι υδρομορφολογικές παράμετροι σε συγκεκριμένες για τον κάθε σταθμό διατομές της κοίτης του. λαμβάνονταν μετρήσεις φυσικών και χημικών παραμέτρων πραγματοποιήθηκαν στατιστικές αναλύσεις ομαδοποίησης των δειγμάτων και συσχέτισης βιοτικών – αβιοτικών παραμέτρων με σκοπό την διερεύνηση εάν και ποιες περιβαλλοντικές παράμετροι επηρεάζουν την κατανομή και αφθονία των ειδών ψαριών στο μελετώμενο ποτάμιο σύστημα, καθώς και αν οι αφθονίες των ψαριών παρουσιάζουν χρονικό ή γεωγραφικό πρότυπο. καταγράφηκαν 11 από τα 12 με επιβεβαιωμένη παρουσία στο σύστημα είδη. ο μεγαλύτερος αριθμός ειδών όπως και η μεγαλύτερη βιομάζα καταγράφηκαν την άνοιξη, ενώ η υψηλότερη αριθμητική αφθονία το φθινόπωρο. με βάση τις τιμές των φυσικών και χημικών παραμέτρων η ποιότητα του νερού πληρεί τα κριτήρια διαβίωσης των κυπρινοειδών .η στατιστική ανάλυση δεν επέδειξε κάποιο πρότυπο είτε χρονικό είτε γεωγραφικό στην κατανομή και αφθονία των ειδών ενώ τα υδρομορφολογικά χαρακτηριστικά του ποτάμιου συστήματος σε συνδιασμό με το ph και τις τιμές των νιτρικών, βρέθηκαν ως οι σημαντικότερες παράμετροι που επηρεάζουν την αφθονία των ειδών ψαριών του συστήματος .συμπερασματικά η παρούσα έρευνα δεν εντόπισε συνέπειες κάποιας σημαντικής ανθροπωγενούς παρέμβασης στο σύστημα αλλά παράλληλα βάση των αποτελεσμάτων της έγινε φανερή η σημασία της διατήρησης της επιφανειακής υδατικής συνέχειας μεταξύ της λίμνης βόλβης και του ποταμού ρήχιου τόσο για τα λιμναία είδη ψαριών που μεταναστεύουν προς τον ποταμό για αναπαραγωγή αλλά και για τη διατήρηση της ιχθυοπανίδας του ίδιου του ποταμού. τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας με την προσθήκη και άλλων βιολογικών στοιχείων που ορίζει η οδηγία 2000/60/εκ (βενθικά μακροασπόνδηλα, υδατική χλωρίδα) μπορούν να αποτελέσουν βάση για την εκτίμηση της οικολογικής του κατάστασης καθώς και στη δημιουργία προγράμματος παρακολούθησης για τη λεκάνη απορροής του ποταμού, ενώ μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμα και για την διαχείριση της λίμνης βόλβης.
description: this paper presents the results of monitoring the fish Fauna of the river richios (water district central macedonia) in accordance with the standard set by the directive 2000/60/ec (ichthyofauna species composition, numerical abundance and age classes of all species) and also physical, chemical and hydromorphological parameters of the river. there were 11 monthly samplings for the period july 2009 - june 2010 at three river stations, that were so selected to cover all different types of the river micro - habitats. electrofishing was the fishing method used, following the standards set by the consortium fame. while electrofishing we also measured hydromorphological parameters at specific intersections of each sampling station. physical and chemical parameters were measured. a samples’ statistical clustering analysis and correlation of biotic - abiotic parameters were carried out, aiming to investigate whether, and which environmental factors affect the distribution and abundance of fish species in the river system analyzed. another question arose was whether the abundance of fish has temporal or geographical pattern. during the research we recorded 11 of the 12 species with confirmed presence in the system. the largest number of species, as well as the largest biomass were recorded in the spring; the higher numerical abundance in the autumn. based on the values of the physical and chemical parameters, water quality does meet the criteria for the cyprinids’ well-being . statistical analysis did not show any pattern either in time, nor geographical distribution and abundance of species. however, fish samples were separated significantly, depending on whether they came from before or after cleaning the riverbed. hydromorphological characteristics of the river system in conjunction with ph and nitrate values, were found from the correlation of biotic - abiotic parameters, as the major factors affecting the abundance of fish species in the system. in conclusion, this research did not reveal any significant effects of human intervention in the system. however, the results underline the importance of conservation of the surface water continuity between volvi lake and richios river. both for the lake fish species migrating to the river for breeding, and for maintaining fish populations of the river. the results of this research with the addition of other biological data required by directive 2000/60/ec (benthic macroinvertabrates, aquatic plants) may form a basis for assessing the ecological status of the river, and may prove useful for the management of lake volvi.