Υποστήριξη του καρδιαγγειακού συστήματος στους ασθενείς με εγκαυματική νόσο και σηπτική καταπληξία
Creators: name: Μπαρά, Μάρθα Ε.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Καρδιαγγειακό σύστημα
Εγκαυματίες ασθενείς
Σηπτική καταπληξία
Cardiovascular System
Burn Patients
Septic Shock

description: Εισαγωγή Το σηπτικό σοκ είναι μια σοβαρή επιπλοκή για τους ασθενείς με εγκαυματική νόσο στη ΜΕΘ. Οι κατευθυντήριες γραμμές της εκστρατείας Surviving Sepsis Campaign για τη διαχείριση της σήψης και του σηπτικού σοκ συνιστούν έγκαιρη αναζωογόνηση με υγρά και αντιμικροβιακά φάρμακα. Σε περίπτωση που οι ασθενείς με εγκαυματική νόσο επιβιώσουν από την αρχική τους ανάνηψη, η σήψη γίνεται η κύρια αιτία θνησιμότητας τους. Η σηπτική καταπληξία συνοδεύεται από κυκλοφορική, μεταβολική, κυτταρική δυσλειτουργία σχετιζόμενη με υψηλή θνησιμότητα. Για την αντιμετώπιση της επίμονης υπότασης γίνεται χρήση αγγειοσυσπαστικών και της ταχυκαρδίας χρησιμοποιούνται β-αποκλειστές. Σκοπός. Η αναδρομική αυτή μελέτη κοόρτης εξετάζει τους παράγοντες που σχετίζονται με την χρήση αγγειοσυσπαστικών και β-αποκλειστών στους εγκαυματίες ασθενείς με σηπτική καταπληξία. Στόχος είναι η ανάλυση κλινικών και βιοχημικών παραμέτρων, όπως η βαρύτητα του εγκαύματος, η φλεγμονώδης αντίδραση και οι συνυπάρχουσες παθήσεις, καθώς και η επίδρασή τους στη θεραπεία. Παράλληλα, γίνεται αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας αυτών των φαρμάκων, εστιάζοντας σε κλινικά αποτελέσματα, όπως η αιμοδυναμική σταθερότητα και η θνησιμότητα. Υλικό και μέθοδος. Η αναδρομική αυτή μελέτη κοόρτης πραγματοποιήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Παπανικολάου», στην Εξοχή Θεσσαλονίκης, από τον Αύγουστο του 2021 μέχρι το Νοέμβριο του 2023. Η μελέτη εγκρίθηκε από θεσμικό επιστημονικό συμβουλίου του νοσοκομείου, ενώ διαφυλάχτηκε η ανωνυμία και το δικαίωμα υπαναχώρησης των ασθενών. Επιπλέον, η μελέτη πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις αρχές της ηθικής. Συμπεριλήφθηκαν μόνο οι ασθενείς με εγκαυματική νόσο και σηπτική καταπληξία δηλαδή αυτοί που είχαν μικροβιακό παράγοντα και ανθεκτική υπόταση που απαιτούσε αγγειοσυσπαστικά φάρμακα για τη διατήρηση της MAΠ ≥ 65 mmHg. Συλλέχθηκαν δεδομένα από τους ιατρικούς φακέλους των ασθενών σχετικά με τα δημογραφικά στοιχεία τους, τα χαρακτηριστικά του εγκαύματος, το Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) score, APACHE II (Acute Physiology And Chronic Health Evaluation ) score, των δόσεων των αγγειοδραστικών φαρμάκων (νοραδρεναλίνη, βαζοπρεσσίνη και β-αποκλειστές) σε διαφορετικές στιγμές της σηπτικής καταπληξίας και της διάρκειας χορήγησής τους, διάφοροι βιοδείκτες διάγνωσης της σήψης (BNP, Troponin, CRP, PCT και γαλακτικά) τη δεύτερη μέρα και μετά την υποχώρηση της σήψης, τη χρήση κορτικοστεροειδών ή όχι, στοιχεία σχετικά με την ύπαρξη οξείας νεφρικής βλάβης ή όχι. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό IBM SPSS 26. Η κανονικότητα των ποσοτικών δεδομένων (Ν=31) ελέγχθηκε με τη δοκιμασία Shapiro-Wilk. Τα δεδομένα με κανονική κατανομή περιγράφονται ως μέσος όρος ± τυπική απόκλιση (Mean±SD), ενώ τα μη κανονικά δεδομένα με διάμεσο και ενδοτεταρτημοριακό εύρος (Median, Q25-Q75). Χρησιμοποιήθηκαν κατάλληλες δοκιμασίες: t-test για παραμετρικά δεδομένα, Mann-Whitney U για μη παραμετρικά, και Chi Square ή Fisher's Exact Test για ποιοτικές μεταβλητές. Το επίπεδο σημαντικότητας ορίστηκε στο p&lt;0.05. Αποτελέσματα. Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 31 εγκαυματίες ασθενείς με σηπτική καταπληξία. Όλοι παρουσίαζαν θερμικό έγκαυμα, αλλά 4 από αυτούς (12.9%) παρουσίαζαν ηλεκτρικό και θερμικό έγκαυμα ταυτόχρονα. Από τους 31, οι 6 (19.4%) ασθενείς απεβίωσαν εντός της ΜΕΘ ενώ οι 25 (80.6%) έλαβαν εξιτήριο από τη ΜΕΘ. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 55.81±15.27 έτη και η μέση TBSA (Total Body Surface Area) εγκαύματος ήταν 40.16±13.35%. Σε 13 (41.9%) ασθενείς χορηγήθηκαν β-αποκλειστές. Μικρότερη διάρκεια μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής μέχρι την εμφάνιση της σήψης (Mann Whitney U test, p=0.045) αλλά και συνολικά (Mann Whitney U test, p= 0.03) παρουσίαζαν οι ασθενείς που χρειάστηκε να λάβουν β-αποκλειστές. Οκτώ (25.8%) ασθενείς έλαβαν για την αντιμετώπιση της καταπληξίας ταυτόχρονα βαζοπρεσσίνη και νοραδρεναλίνη ενώ 23 (74.2%) έλαβαν μόνο νοραδρεναλίνη. Επίσης, η μέγιστη δόση νοραδρεναλίνης ήταν μεγαλύτερη στους ασθενείς που έλαβαν και βαζοπρεσσίνη (Mann Whitney U test, p&lt;0.01). Συνολικά 6 (19.4%) ασθενείς έλαβαν υδροκορτιζόνη ως θεραπεία διάσωσης της σηπτικής καταπληξίας. Οι ασθενείς που έλαβαν ταυτόχρονα βαζοπρεσσίνη και νοραδρεναλίνη παρουσίαζαν 36.67 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να λάβουν υδροκορτιζόνη για την αντιμετώπιση της σηπτικής καταπληξίας (p= 0.002, OR= 36.67, 95%CI= 3.12, 430.33). Συμπεράσματα. Παρατηρήθηκε σχετικά χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας στους ασθενείς με εγκαυματική νόσο και σηπτικό σοκ. Η ύπαρξη εισπνευστικού εγκαύματος δεν φάνηκε να αυξάνει τις ανάγκες χορήγησης αγγειοσυσπαστικών κατά το σηπτικό επεισόδιο. Οι δόσεις νοραδρεναλίνης ήταν σημαντικά υψηλότερες στους ασθενείς που λάμβαναν συνδυασμό βαζοπρεσσίνης και νοραδρεναλίνης, καθώς και σε αυτούς που χρειάζονταν υδροκορτιζόνη. Η χρήση και των δύο αγγειοσυσπαστικών συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο οξείας νεφρικής ανεπάρκειας. Επιπλέον, η χορήγηση β-αποκλειστών συνδέθηκε με μικρότερη διάρκεια μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής πριν από τη σήψη, καθώς και με την εμφάνιση της σήψης σε πρώιμο στάδιο νοσηλείας.
description: Septic shock is a severe complication for burn patients in the ICU. The Surviving Sepsis Campaign guidelines recommend prompt fluid resuscitation and antimicrobial treatment for managing sepsis and septic shock. For burn patients who survive the initial resuscitation phase, sepsis remains the leading cause of mortality. Septic shock is associated with circulatory, metabolic, and cellular dysfunction, leading to high mortality. Vasopressors are used to address persistent hypotension, while β-blockers are employed to manage tachycardia. Objective. This retrospective cohort study examines factors influencing the use of vasopressors and β-blockers in burn patients with septic shock. The study aims to analyze clinical and biochemical parameters, such as burn severity, inflammatory response, and comorbidities, and assess their impact on treatment. Additionally, it evaluates the efficacy and safety of these medications, focusing on clinical outcomes such as hemodynamic stability and mortality. Materials and Methods. The retrospective cohort study was conducted at “Georgios Papanikolaou” General Hospital in Thessaloniki, Greece, from August 2021 to November 2023. The hospital's institutional review board approved the study, ensuring anonymity and ethical compliance. Only burn patients with septic shock were included, defined by microbial infection and refractory hypotension requiring vasopressors to maintain MAP ≥ 65 mmHg. Data were collected from medical records, including demographics, burn characteristics, Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) scores, APACHE (Acute Physiology And Chronic Health Evaluation) II scores, vasopressor (norepinephrine, vasopressin) and β-blocker dosages, and sepsis biomarkers (BNP, troponin, CRP, PCT, and lactate) on the second day and post-sepsis resolution. Additional data included corticosteroid usage, and presence of acute kidney injury (AKI). Statistical analysis was performed using IBM SPSS 26. Normality of quantitative data (N=31) was assessed with the Shapiro-Wilk test. Normally distributed data were expressed as mean ± standard deviation (Mean±SD), and non-normally distributed data as median and interquartile range (Median, Q25-Q75). Statistical tests included t-tests for parametric data, Mann-Whitney U tests for non-parametric data, and Chi-square or Fisher’s exact tests for qualitative variables, with significance set at p&lt;0.05. Results A total of 31 burn patients with septic shock were included. All patients had thermal burns, while 4 (12.9%) also had concurrent electrical burns. Of the 31 patients, 6 (19.4%) died in the ICU, while 25 (80.6%) were discharged. The mean age was 55.81±15.27 years, and the mean total body surface area (TBSA) burned was 40.16±13.35%. β-blockers were administered to 13 (41.9%) patients. Patients requiring β-blockers had a shorter duration of mechanical ventilation until sepsis onset (p=0.045) and overall (p=0.03). Eight patients (25.8%) received both vasopressin and norepinephrine for shock management, while 23 (74.2%) received norepinephrine alone. Maximum norepinephrine doses were higher in patients receiving vasopressin (p&lt;0.01). Six patients (19.4%) received hydrocortisone as rescue therapy. Patients on vasopressin and norepinephrine had a 36.67 times higher likelihood of requiring hydrocortisone for septic shock management (p=0.002, OR=36.67, 95% CI=3.12–430.33). Conclusions Βurn patients with septic shock exhibited relatively low mortality rates.The presence of inhalation burns did not increase vasopressor requirements during septic episodes. Norepinephrine doses were significantly higher in patients receiving combined vasopressin and norepinephrine or hydrocortisone. The use of both vasopressors was associated with an increased risk of AKI. β-blocker administration correlated with a shorter duration of mechanical ventilation and earlier sepsis onset during hospitalization.