O znaczeniu korekcyjnego wymiaru sprawiedliwości karnej – uwagi w kontekście nowej penologii i paradygmatu ryzyka
Creators: name: Stańdo-Kawecka, Barbara
Publisher: name: Zenodo
Year: 2019

description: Zarządzanie ryzykiem recydywy uznawane jest za jedną z podstawowych tendencji we współczesnym podejściu do karania i kontroli przestępczości także w pracach innych kryminologów i penologów. Jest ono jednocześnie traktowane jako element szerszego fenomenu, polegającego na wykorzystywaniu przez władze publiczne informacji o ryzyku do rozwiązywania problemów społecznych. Przewidywanie ryzyka i zarządzanie nim wydaje się immanentną cechą współczesnych społeczeństw, określanych przez niektórych badaczy jako „społeczeństwa ryzyka” (risk society). W wymiarze sprawiedliwości karnej zdominowanym przez paradygmat ryzyka przestępczość spostrzegana jest jako ryzyko możliwe do oszacowania i kontrolowania. Z kolei przestępca traktowany jest jak podmiot odpowiedzialny za swoje zachowanie oraz za kontrolowanie zagrożenia, jakie stanowi dla innych, czyli za zarządzanie własnym ryzykiem. Sprawcy przestępstw stanowią populację ryzyka, którą można podzielić na grupy o różnym poziomie tego ryzyka oraz skutecznie nią zarządzać. Wyniki szacowania ryzyka recydywy oraz ocena możliwości kontrolowania tego ryzyka w warunkach wolnościowych stają się istotnymi czynnikami wpływającymi na rodzaj i wymiar orzekanych sankcji karnych, jednocześnie przesuwając na drugi plan stopień zawinienia jednostki i ciężar popełnionego przestępstwa.
description: {"references": ["Szerzej na temat bada\u0144 prowadzonych w Zak\u0142adzie Kryminologii INP PAN por. K. Buczkowski, W. Klaus, D. Wo\u017aniakowska-Fajst, Zak\u0142ad Kryminologii INP PAN z perspektywy wsp\u00f3\u0142czesnej, \"Archiwum Kryminologii\" 2007\u20132008, t. XXIX\u2013XXX, s. 49 i n. 2 I. Rzepli\u0144ska, Sylwetki spo\u0142eczne nieletnich \u2013 p\u00f3\u017aniejszych doros\u0142ych sprawc\u00f3w przest\u0119pstw, \"Archiwum Kryminologii\" 2007\u20132008, t. XXIX\u2013XXX, s. 409 i n.", "I. Rzepli\u0144ska, Nieletni w spo\u0142ecze\u0144stwie. Obraz nieletnich sprawc\u00f3w czyn\u00f3w karalnych dawniejszych i wsp\u00f3\u0142czesnych [w:] B. Sta\u0144do-Kawecka, K. Krajewski (red.), Problemy penologii i praw cz\u0142owieka na pocz\u0105tku XXI stulecia. Ksi\u0119ga po\u015bwi\u0119cona pami\u0119ci Profesora Zbigniewa Ho\u0142dy, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 677 i n.", "Ibidem, s. 414.", "Ibidem, s. 415; por. te\u017c eadem, Nieletni w spo\u0142ecze\u0144stwie. Obraz nieletnich sprawc\u00f3w czyn\u00f3w karalnych dawniejszych i wsp\u00f3\u0142czesnych [w:] B. Sta\u0144do-Kawecka, K. Krajewski (red.), Problemy penologii i praw cz\u0142owieka na pocz\u0105tku XXI stulecia. Ksi\u0119ga po\u015bwi\u0119cona pami\u0119ci Profesora Zbigniewa Ho\u0142dy, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 677 i n.", "Eadem, Recydywi\u015bci w okresie nadzoru ochronnego, Zak\u0142ad Narodowy im. Ossoli\u0144skich, Wroc\u0142aw 1985, s. 5.", "Ibidem, s. 79 i n.", "Ibidem, s. 194.", "Ibidem.", "Eadem, Pa, pa, recydywo!!! O bezsensie regulacji w prawie karnym odpowiedzialno\u015bci karnej w warunkach recydywy [w:] P. Kardas, T. Sroka, W. Wr\u00f3bel (red.), Pa\u0144stwo prawa i prawo karne. Ksi\u0119ga Jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla, t. II, Wolters Kluwer, Warszawa 2012, s. 1515.", "Ibidem, s. 1516.", "W. \u015awida, Wiadomo\u015bci wst\u0119pne [w:] idem (red.), Kryminologia, PWN, Warszawa 1977, s. 20.", "Ibidem.", "Ibidem, s. 21 i n.", "Szerzej na temat paradygmatu pozytywistycznego w prawie karnym i kryminologii por. K. Krajewski, Teorie kryminologiczne a prawo karne, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1994, s. 23 i n.; J. B\u0142achut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia, Arche, Gda\u0144sk 1999, s. 44 i n.", "O wp\u0142ywie reform wi\u0119ziennych i rozwijaj\u0105cej si\u0119 nauki o wi\u0119ziennictwie na ukszta\u0142towanie si\u0119 paradygmatu pozytywistycznego w prawie karnym i kryminologii pisze S. Ziembi\u0144ski, Klasyfikacja skazanych, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1973, s. 12 i n.; por. te\u017c D. Garland, R. Sparks, Criminology, social theory and the challenge of our times, \"British Journal of Criminology\" 2000, t. 40, nr 2, s. 193.", "Szerzej o rozwoju system\u00f3w penitencjarnych por. S. Lelental, Wyk\u0142ad prawa karnego wykonawczego z elementami polityki kryminalnej, Wydawnictwo U\u0141, \u0141\u00f3d\u017a 1996, s. 30 i n.; B. Sta\u0144do-Kawecka, Prawne podstawy resocjalizacji, Zakamycze, Krak\u00f3w 2000, s. 69 i n.", "T.G. Blomberg, K. Lucken, American Penology. A History of Control, Aldine de Gruyter, New York 2000, s. 53.", "Wed\u0142ug Davida Garlanda i Richarda Sparksa kryminologia modernistyczna to zbi\u00f3r problem\u00f3w, koncepcji i styl\u00f3w my\u015blenia, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 pod koniec XIX w. pod wp\u0142ywem psychologii, antropologii kryminalnej, bada\u0144 statystycznych, reform spo\u0142ecznych i re\u017cim\u00f3w wi\u0119ziennych, i dostarczy\u0142 podstaw do rozwoju instytucji karno-dobroczynnych na nast\u0119pne 70 lat. Por. D. Garland, R. Sparks, Criminology\u2026, op. cit., s. 193 i n.; szerzej zob. D. Garland, Punishment and Welfare. A History of Penal Strategies, Gower, Aldershot 1985, s. 231 i n.", "National Congress on Penitentiary and Reformatory Discipline, A Declaration of Principles [w:] H. Gross, A. von Hirsch (red.), Sentencing, Oxford University Press, New York\u2013Oxford 1981, s. 52 i n.", "Pierwsze laboratorium antropologii kryminalnej utworzono w 1907 r. przy jednym z belgijskich wi\u0119zie\u0144; szerzej na temat rozwoju tych plac\u00f3wek i bada\u0144 osobopoznawczych wi\u0119\u017ani\u00f3w por. L. Tyszkiewicz, Badania osobopoznawcze w prawie karnym. Wprowadzenie w problematyk\u0119 prawn\u0105 i kryminologiczn\u0105, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1975, s. 180 i n.; B. Sta\u0144do-Kawecka, Badania osobopoznawcze skazanych i oddzia\u0142ywania terapeutyczne w historii rozwoju wi\u0119ziennictwa [w:] E. Habzda-Siwek, J. Kabzi\u0144ska (red.), Psychologia i prawo. Mi\u0119dzy teori\u0105 a praktyk\u0105, Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2014, s. 435 i n.", "L. Tyszkiewicz, Badania\u2026, op. cit., s. 16.", "W. \u015awida, Wiadomo\u015bci\u2026, op. cit., s. 22.", "Na temat modernizmu penalnego w pogl\u0105dach Davida Garlanda por. K. Krajewski, Czy prawo karne potrzebuje kryminologii, a kryminologia prawa karnego? [w:] W. Zalewski (red.), Prawo karne jutra \u2013 mi\u0119dzy pragmatyzmem a dogmatyzmem, C.H. Beck, Warszawa 2018, s. 19 i n.", "Ibidem, s. 20.", "Szerzej na temat upadku ideologii resocjalizacji por. B. Sta\u0144do-Kawecka, Prawo karne nieletnich. Od opieki do odpowiedzialno\u015bci, Wolters Kluwer, Warszawa 2007, s. 73 i n.; na temat krytyki paradygmatu pozytywistycznego z pozycji kryminologii krytycznej por. m.in. R. Quinney, Criminology, wyd. 2, Little Brown, Boston\u2013Toronto 1979, s. 13 i n.", "J. B\u0142achut, A. Gaberle, K. Krajewski, Kryminologia\u2026, op. cit., s. 50 i n.; K. Krajewski, Teorie\u2026, op. cit., s. 47 i n.; L. Walgrave, On the relation between criminology and criminal justice [w:] K. Boers, T. Feltes, J. Kinzig, L.W. Sherman, F. Streng, G. Tr\u00fcg (red.), Kriminologie \u2013 Kriminalpolitik \u2013 Strafrecht. Festschrift f\u00fcr Hans-J\u00fcrgen Kerner zum 70. Geburtstag, Mohr Siebeck, T\u00fcbingen 2013, s. 519 i n.", "\"From the point of view of politicians, crime and punishment become too important to leave to criminologists\". Por. D. Garland, R. Sparks, Criminology\u2026, op. cit., s. 200.", "Ibidem, s. 198 i n.", "D. Garland, The Culture of Control. Crime and Social Order in Contemporary Society, Oxford University Press, Oxford\u2013New York 2001, s. 53 i n.; por. te\u017c K. Krajewski, Czy prawo\u2026, op. cit., s. 19 i n.", "M.M. Feeley, J. Simon, The new penology. Notes on the emerging strategy of corrections and its implications, \"Criminology\" 1992, t. 30, nr 4, s. 449 i n.", "Ibidem, s. 450.", "\"The new penology is neither about punishing nor about rehabilitating individuals. It is about identifying and managing unruly groups\". Por. ibidem, s. 455.", "Ibidem, s. 457 i n.", "J. Simon, Punishment and the political technologies of the body [w:] J. Simon, R. Sparks (red.), The Sage Handbook of Punishment and Society, Sage, Los Angeles\u2013London\u2013New Delhi\u2013Singapore\u2013Washington 2013, s. 78 i n.", "Por. K. Hannah-Moffat, Punishment and risk [w:] J. Simon, R. Sparks (red.), The Sage\u2026, op. cit., s. 129 i n. oraz cytowana tam literatura.", "Ibidem, s. 129.", "Ibidem.", "Ibidem.", "Szerzej na temat braku sp\u00f3jnej wizji karania we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie karnym i kryminologii por. M. Tonry, Can twenty-first century punishment policies be justified in principle? [w:] idem (red.), Retributivism Has a Past. Has It a Future?, Oxford University Press, New York 2011, s. 3 i n.", "Szerzej na temat wsp\u00f3\u0142czesnych kontrowersji wok\u00f3\u0142 przedmiotu bada\u0144 kryminologicznych por. L. Walgrave, On the relation\u2026, op. cit., s. 520 i n.", "Na temat europejskiej polityki penitencjarnej por. D. van Zyl Smit, S. Snacken, Principles of European Prison Law and Policy. Penology and Human Rights, Oxford University Press, New York 2009.", "Por. G. Robinson, F. McNeill (red.), Community Punishment. European Perspectives, Routledge, Abingdon\u2013New York 2016; F. D\u00fcnkel, I. Pruin, A. Storgaard, J. Weber (red.), Prisoner Resettlement in Europe, Routledge, Abingdon\u2013New York 2019.", "K.R. Reitz (red.), American Exceptionalism in Crime and Punishment, Oxford University Press, New York 2018 i cytowana tam literatura; por. te\u017c J. Travis, B. Western (red.), The Growth of Incarceration in the United States. Exploring Causes and Consequences, The National Academies Press, Washington 2014.", "B. Sta\u0144do-Kawecka, Przygotowanie skazanych do zwolnienia \u2013 skoordynowany system czy rozproszone dzia\u0142ania? [w:] K. Stasiak (red.), Kuratela s\u0105dowa w Polsce: analiza systemu. Ksi\u0119ga pami\u0105tkowa dedykowana Doktorowi Tadeuszowi Jedynakowi, Adam Marsza\u0142ek, Toru\u0144 2018, s. 243 i n. oraz cytowana tam literatura.", "Na temat rozwoju ruchu \"What works\" por. F.T. Cullen, P. Gendreau, From nothing works to what works. Changing professional ideology in the 21st century, \"The Prison Journal\" 2001, t. 81, nr 3, s. 313 i n.; B. Sta\u0144do-Kawecka, Ruch What works i \"nowa resocjalizacja\" \u2013 nowa perspektywa w polityce karnej? [w:] V. Konarska-Wrzosek, J. Lachowski, J. W\u00f3jcikiewicz (red.), W\u0119z\u0142owe problemy prawa karnego, kryminologii i polityki kryminalnej. Ksi\u0119ga pami\u0105tkowa ofiarowana Profesorowi Andrzejowi Markowi, Wolters Kluwer, Warszawa 2010, s. 901 i n.", "J. Byrne, A. Pattavina, Next generation assessment technology. The potential and pitfalls of integrating individual and community risk assessment, \"Probation Journal\" 2017, t. 64, nr 3, s. 243 i n.; por. te\u017c D. W\u00f3jcik, Stosowanie w post\u0119powaniu karnym narz\u0119dzi diagnostyczno-prognostycznych s\u0142u\u017c\u0105cych oszacowaniu ryzyka powrotno\u015bci do przest\u0119pstwa, \"Prawo w Dzia\u0142aniu. Sprawy Karne\" 2013, nr 16, s. 69 i n.", "K. Bullock, The construction and interpretation of risk management technologies in contemporary probation practice, \"British Journal of Criminology\" 2011, t. 51, nr 1, s. 121 i n.; por. te\u017c J.K. Gierowski, Kilka uwag o potrzebie wprowadzenia nowych zasad oceny i monitorowania ryzyka przemocy kryminalnej w polskim systemie prawa karnego [w:] K. Banasik, A. Kargol, A. Kubiak-Cyrul, M.J. Lubelski, E. Plebanek, A. Strzelec (red.), W poszukiwaniu prawdy. Rozwa\u017cania o prawie, historii i sprawiedliwo\u015bci, Oficyna Wydawnicza AFM, Krak\u00f3w 2018, s. 222 i n."]}