Στάσεις και απόψεις ενηλίκων εκπαιδευομένων μεταναστών σε θέματα πολυπολιτισμικότητας: η περίπτωση των εκπαιδευομένων του προγράμματος «Οδυσσέας»
Creators: name: Φουκίδου, Αλεξάνδρα Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Διαπολιτισμική εκπαίδευση
Πολυπολιτισμικότητα
Μετανάστης
Intercultural education
Multiculturalism
Immigrant

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τις στάσεις και τις αντιλήψεις που αναπτύσσουν οι μετανάστες οι οποίοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας «Οδυσσέας», για τον Έλληνα, το ομοεθνή και τον «άλλο» μετανάστη. Επιπλέον επιδιώκουμε να διαπιστώσουμε εάν υπάρχει αλλαγή στις αρχικές απόψεις και τις στάσεις των μεταναστών αφού συμμετείχαν στον πρόγραμμα. Για τον λόγο αυτό πραγματοποιούμε δύο συνεντεύξεις, μία στην αρχή και μια πριν την λήξη του προγράμματος. Στο θεωρητικό κομμάτι της εργασίας μας αποσαφηνίζουμε έννοιες τις οποίες χρησιμοποιούμε συχνά όταν προσπαθούμε να περιγράψουμε το πλαίσιο της πολυπολιτισμικής κατάστασης στη χώρα μας. Αρχικά ασχολούμαστε με βασική έννοια της πολυπολιτισμικότητας ως επικρατούσα κατάσταση στην ελληνική κοινωνία. Στο ευρύτερο περιεχόμενο της έννοιας πολυπολιτισμικότητα εντάσσεται ο όρος πολιτισμός, μετανάστευση, μετανάστης, πολιτισμική ετερότητα, ταυτότητα όπως επίσης και αναγκαία κρίνεται η διάκριση των εννοιών «άλλος» και «ξένος» που αντιστοιχούν στη διαφορετικότητα και η ανάλυση θεμάτων που σχετίζονται με την επικοινωνία μεταξύ των ατόμων. Σε επόμενο στάδιο ασχολούμαστε με έννοιες που σχετίζονται με την ερμηνεία του «άλλου», όπως η στάση, η αντίληψη της διαπροσωπικής συμπεριφοράς στην ομάδα, το στερεότυπο, η προκατάληψη, ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, η αυτοεκπληρούμενη προφητεία και ο ρόλος που διαδραματίζουν τα Μ.Μ.Ε. σε όλα τα παραπάνω. Στη συνέχεια αναφερόμαστε στην Διαπολιτισμική Επικοινωνία δίνοντας έμφαση στην αναγκαιότητα ύπαρξης της, στην Διαπολιτισμική θεωρία όπου ανήκει και τους στόχους στους οποίους αποβλέπει. Έπειτα, αναφερόμαστε στην Εκπαίδευση Ενηλίκων και τα χαρακτηριστικά αυτής, παρουσιάζοντας θεωρίες και κατηγοριοποιήσεις. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζουμε τις καταστάσεις που προκύπτουν σε μια πολυπολιτισμική τάξη ενηλίκων και εκλαμβάνονται ως προκλήσεις προκειμένου να αντιμετωπιστούν. Στο τελευταίο μέρος του θεωρητικού πλαισίου εστιάζουμε στην διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας σε μετανάστες, πραγματοποιώντας μια ιστορική αναδρομή στις εκπαιδευτικές πολιτικές που έχουν εφαρμοστεί και θέματα που αφορούν την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης, το πιστοποιητικό επάρκειας της ελληνομάθειας και το πρόγραμμα «Οδυσσέας». Στο δεύτερο μέρος της εργασίας μας ασχολούμαστε με το ερευνητικό κομμάτι. Ξεκινάμε θέτοντας τους στόχους της έρευνας μας και συνεχίζουμε περιγράφοντας τη μεθοδολογική μας πορεία, το εργαλείο της έρευνας και τους δεκατρείς εκπαιδευόμενους ενήλικες μετανάστες ως υποκείμενα της έρευνας. Το επόμενο στάδιο είναι ίσως το σημαντικότερο της εργασίας καθώς παρουσιάζουμε και αναλύουμε τα δεδομένα που έχουμε συλλέξει. Διαπιστώνεται πως ο εκπαιδευόμενος μετανάστης είναι θετικά διακείμενος προς τον Έλληνα και σε γενικές γραμμές το ίδιο φαίνεται να εκλαμβάνει από τον Έλληνα. Επιπλέον θετική φαίνεται να είναι η στάση του προς τους ομοεθνείς του, αλλά ουδέτερη για τους αλλοεθνείς. Είναι, ωστόσο, σημαντικό το γεγονός πως σε όλες τις περιπτώσεις οι μετανάστες υπογραμμίζουν το στοιχείο της προσωπικότητας του «άλλου» και όχι της πολιτισμικής ταυτότητας του. Τέλος, δεν εμφανίζεται ουσιαστική αλλαγή των απόψεων και των στάσεων των υποκειμένων από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα «Οδυσσέας».
description: This paper discusses the attitudes and the opinions developed by the immigrants, who participated in the program of Greek language “Odysseas”, for the Greeks, the “other” immigrant and the person who has the same cultural identity with them. Furthermore we want to find if there is a change in opinions and attitudes of immigrants before and after taking part in the program. For this reason, we put two interviews in place ,one at the beginning and the second before the end of the program. In the theoretical part, we clarify concepts which we use frequently when we try to describe the multicultural situation in our country .First we deal with the basic concept of multiculturalism as an existing situation in the Greek society. In the frame of multiculturalism they are subsumed terms like culture, immigration, immigrant, cultural diversity and identity. In addition it is necessary to distinguish the concepts of “other” and “foreigner” which represent the diversity and analyze the issues related to communication among people. Consequently, we deal with concepts related to interpretation of the “other” as the attitude , the perception of interpersonal behavior in group, the stereotype, the prejudice, the racism, the xenophobia, the self-fulfilling prophecy and the role played by media. Subsequently we refer to Intercultural Communication, emphasizing the necessity of its existence, the Intercultural theory where it belongs and its basic purpose. Then we are reported in the Adult Education and its characteristics ,reporting theories and categorizations that they have been propounded. The fifth chapter refers to situations that arise in a multicultural classroom and they are perceived as challenges to be addressed. In the next part of the theoretical framework we focus on teaching the Greek language to migrants, making a historical overview to the educational policies have been implemented and many other issues relating to the teaching of Greek as a second language , the Certificate of adequacy in Greek language and the project “Odysseas”. In the second part of our essay we deal with the empirical-research piece. We begin by setting detailed goals of our research and we continue describing the methodological process that we use , as the tool of the interview and the sample which is thirteen adult immigrants had participated in “Odysseas”. The next stage is very important of this research because we present and analyze the data we have collected. We find that the immigrants students have positive opinion and attitude to Greeks and it seems to perceive the same view for themselves by the Greeks. They have also a positive view for the people who have the same cultural identity with them, however, they have neutral view for the foreigners. Although the most important fact is that in all cases immigrants emphasize on the element of personality of the “other” rather than cultural identity. Finally, there appears no substantial change in opinions and attitudes of subjects by participating in “Odysseas”.