Η συμβολή ενός θεατροπαιδαγωγικού προγράμματος με θέμα το περιβάλλον στην εξοικείωση των νηπίων με ζητήματα εναλλαγής των εποχών και κλιματικής αλλαγής
Creators: name: Τζήκα, Νατάσα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Θεατροπαιδαγωγική
Κλιματική αλλαγή
Εναλλαγή των εποχών
Theatre-education
Alternation of seasons
Climate change

description: Στην παρούσα εργασία αποπειράθηκε να μελετηθεί η εναλλαγή των εποχών και ο τρόπος που αυτή επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή. Αυτά που κυριαρχούν στα διεθνή επιστημονικά φόρουμ είναι κατά πόσο και με ποιον τρόπο η αυξανόμενη θερμοκρασία και οι άλλες αλλαγές στο κλίμα επηρεάζουν την εναλλαγή των εποχών και έχουν επιπτώσεις στη βιολογία και το οικοσύστημα καθώς επίσης και στη γεωργία και, γενικά, την ανθρώπινη δραστηριότητα. Η ευαισθητοποίηση σε παρόμοια θέματα είναι σημαντικό να γίνεται από μικρή ηλικία, καθώς η μεθοδευμένη διαπραγμάτευσή τους μπορεί να ενισχύσει την κριτική σκέψη, τον σεβασμό προς το περιβάλλον και την υιοθέτηση φιλικών προς το περιβάλλον συνηθειών. Έτσι τα παιδιά θα αναπτύξουν μια πιο βιώσιμη συνείδηση και θα είναι περισσότερο προετοιμασμένα να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή στο μέλλον. Με βάση τα παραπάνω σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ένα θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα με θέμα το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, το οποίο και διερευνήθηκε. Ο στόχος της έρευνας ήταν να μελετηθεί η ενδεχόμενη επίδραση του εν λόγω προγράμματος αφενός σε επίπεδο κατανόησης των συναφών εννοιών από τα νήπια αφετέρου σε επίπεδο κοινωνικοσυναισθηματικών αλλαγών και στάσεων για το περιβάλλον και τον αειφορικό τρόπο ζωής. Στην έρευνα συμμετείχαν 39 νήπια, ηλικίας 4-5 ετών, 19 αγόρια και 20 κορίτσια. Το πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε σε ένα ιδιωτικό σχολείο του νομού Θεσσαλονίκης, σε συγκεκριμένες αίθουσες και στο προαύλιο, ενώ όλα τα παιδιά συμμετείχαν εθελοντικά, με γραπτή συγκατάθεση των γονέων για τη συμμετοχή τους στην έρευνα. Στα αποτελέσματα της έρευνας καταγράφονται σαφείς μετακινήσεις των νηπίων στους τομείς της κατανόησης σύνθετων εννοιών για το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και τα ζητήματα αειφορίας, ενώ στις συναφείς δράσεις και τα θεατροπαιδαγωγικά δρώμενα που αναπτύχθηκαν και παρουσιάστηκαν καταγράφηκαν φιλοπεριβαλλοντικές εικόνες. Η συμβολή του θεατροπαιδαγωγικού εργαστηρίου εξασφάλισε ένα γόνιμο και δημιουργικό πλαίσιο επικοινωνίας και συνύπαρξης μεταξύ των μελών της ομάδας και λειτούργησε υποστηρικτικά προς την κατεύθυνση οικειοποίησης, με έναν παιγνιώδη και ασφαλή τρόπο, αξιών και στάσεων που βασίζονται στον σεβασμό προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Τέλος, πιστεύουμε πως η παρούσα εργασία θα μπορούσε να αποτελέσει εφαλτήριο για περαιτέρω έρευνα και, σχεδίαση αλλά και εφαρμογή στην τάξη παρόμοιων θεατροπαιδαγωγικών μεθόδων, σε κάθε γνωστικό πεδίο.
description: The present study attempted to investigate the alternation of seasons and how it is influenced by climate change. Dominant discussions in international scientific forums revolve around the extent and manner in which rising temperatures and other climate changes affect the seasonal cycle, impacting biology, ecosystems, agriculture, and overall human activity. Sensitizing individuals to such issues from a young age is crucial, as informed discussions can enhance critical thinking, foster environmental respect, and encourage the adoption of eco-friendly habits. This way, children can develop a more sustainable awareness and be better prepared to face challenges related to climate change in the future. Based on the above, a theatre-educational program on the environment and climate change was designed and implemented, which was subsequently explored. The research aimed to examine the potential impact of this program on both the comprehension of relevant concepts by preschool children and the socio-emotional changes and attitudes towards the environment and sustainable living. Thirty-nine preschoolers, aged 4-5 years (19 boys and 20 girls), participated voluntarily in the program conducted in a private school in the Thessaloniki region. Written consent from parents was obtained for their children's participation in the research. The results of the study documented clear shifts in the children's understanding of complex concepts related to the environment, climate change, and sustainability. The theatrical and educational activities developed and presented in the program recorded environmentally friendly images. The contribution of the theatre-educational workshop provided a fertile and creative framework for communication and coexistence among group members, supporting the direction of appropriation through a playful and secure approach to values and attitudes based on respect for both humanity and the environment. In conclusion, we believe that this work could serve as a starting point for further research and the design and implementation of similar theatre-educational methods in various knowledge domains.