Η άμυνα του εγγυητή έναντι του δανειστή και ειδικότερα έναντι των τραπεζών:
Creators: name: Βεζυρίδου, Ανθούλα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Εγγυητής
Τράπεζα
Καταναλωτής
Guarantor
Bank
Consumer

description: Η σύμβαση εγγύησης συνιστά τριμερή σύμβαση με την οποία παρέχεται προσωπική ασφάλεια για ξένη οφειλή. Έχει έντονο παρεπόμενο χαρακτήρα, και διέπεται από την αρχή της επικουρικότητας, την οποία υπαινίσσεται νομοθέτης σε διατάξεις, όπως αυτή του 855 ΑΚ (ένσταση δίζησης). Η εγγύηση, η πιο διαδεδομένη από τις προσωπικές ασφάλειες, διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στις τραπεζικές πιστώσεις. Ο πελάτης της τράπεζας παίρνει πίστωση μόνο αν προσφέρει ικανές ασφάλειες που κατά κανόνα είναι (και) προσωπικές. Κατά πάγια τακτική η τράπεζα καταρτίζει εκ των προτέρων κείμενα – πρότυπα, δυνάμενα να χρησιμοποιηθούν σε απροσδιόριστο αριθμό συμβάσεων εγγύησης, στα οποία περιλαμβάνονται μη διαπραγματεύσιμοι όροι, που συνήθως προβλέπουν παραίτηση του εγγυητή από δικαιώματα που του παρέχει ο ΑΚ, όπως η ένσταση δίζησης ή οι ενστάσεις ελευθερώσεως των 862 και 863 ΑΚ. Ζήτημα ανέκυψε σε θεωρία και νομολογία για το εάν ο εγγυητής εμπίπτει στην έννοια του προστατευόμενου καταναλωτή. Η τάση διασταλτικής ερμηνείας των εννοιών “προμηθευτής” και “καταναλωτής” καθώς και ο παρεπόμενος χαρακτήρας της σύμβασης εγγύησης, συνηγορούσαν υπέρ της καταφατικής απάντησης. Οι αντίθετες απόψεις για το θέμα αυτό βασίζονταν κυρίως στο επιχείρημα ότι ο εγγυητής δεν είναι άμεσα αντισυμβαλλόμενος της τράπεζας, ώστε να δικαιολογείται η ανάγκη προστασίας του ως καταναλωτή. Επί του θέματος τελικά εκφράστηκε ο έλληνας νομοθέτης εντάσσοντας ρητά πλέον με τον ν. 3587/2007 και τον εγγυητή στην έννοια του καταναλωτή, θέτοντας όμως ως προϋποθέσεις, την ιδιότητα του καταναλωτή στο πρόσωπο του πρωτοφειλέτη καθώς και την απουσία του στοιχείου της επαγγελματικής δραστηριότητας του εγγυητή όσον αφορά την ανάληψη της εγγυητικής ευθύνης. Καθοριστική για την προστασία των τραπεζικών εγγυητών έναντι των τραπεζών είναι και η αρχή της καλής πίστης, από την οποία απορρέουν δευτερεύουσες υποχρεώσεις για τη δανείστρια τράπεζα, τόσο σε προσυμβατικό επίπεδο (υποχρέωση ενημέρωσης, υποχρέωση αλήθειας, υποχρέωση αποχής σύναψης σύμβασης με συγκεκριμένα πρόσωπα), όσο και κατά τη λειτουργία της σύμβασης εγγύησης (αποχή από ενέργειες που δυσχεραίνουν την ικανοποίησή του από τον πρωτοφειλέτη και μεταβάλλουν επί τα χείρω τη νομική θέση του εγγυητή). Εξειδίκευση της ανωτέρω αρχής στον τραπεζικό τομέα αποτελούν οι ρυθμίσεις του Κώδικα Τραπεζικής Δεοντολογίας, που αν και στερούνται κανονιστικής ισχύος, εισάγουν ένα minimum ηθικών αξιών στις τραπεζικές συναλλαγές. Υφίστανται πάντως και ειδικότερες κατηγορίες τραπεζικών εγγυητών, όπως είναι αυτοί που συνδέονται με κάποιου είδους σχέση με τον πρωτοφειλέτη (συγγενικά πρόσωπα, εταίροι /μέτοχοι της πρωτοφειλέτριας εταιρίας), και αυτοί που συμβάλλονται στα λεγόμενα δάνεια τριμερούς σχέσης. Σε κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες η παρεχόμενη προστασία διαφοροποιείται ανάλογα με τις ειδικότερες συνθήκες. Για τα συναλλακτικά άπειρα συγγενικά πρόσωπα του πρωτοφειλέτη έχει κριθεί ότι η παροχή από αυτούς εγγύησης, γίνεται συνήθως υπό καθεστώς ψυχολογικής πίεσης που αγγίζει ακόμη και τα όρια της προσβολής των χρηστών ηθών. Αντίθετα θεωρείται, ότι στο πρόσωπο των εταίρων της πρωτοφειλέτριας εταιρίας που εγγυώνται υπέρ αυτής συντρέχουν λόγοι για την ελάττωση της προστασίας τους (π.χ. καλοί γνώστες του οικείου συναλλακτικού κύκλου, προσδοκούν οικονομικό όφελος, συμβάλλονται στο πλαίσιο της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας). Η άμυνα των εγγυητών στις τραπεζικές συναλλαγές έναντι των τραπεζών αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση, δεν πρέπει όμως να παραβλέπεται η σαφής επιθυμία του έλληνα νομοθέτη να τους αναγνωρίσει, υπό προϋποθέσεις, την προστασία των καταναλωτών.
description: A guarantee agreement constitutes a tripartite agreement by which personal security is granted for third-party debts. It has a highly incidental character and is governed by the principle of subsidiarity, which is implied by the legislator in provisions such as 855 of the Civil Code (benefit of discussion). The guarantee, the most common type of personal securities, plays an important role in bank credits. Bank clients can only receive credits if they offer sufficient securities which are, by principal, personal (among others). It is the Bank’s invariable tactic to draw up model texts in advance, to be used for an indeterminate number of guarantee agreements, which include non-negotiable terms, usually providing that the guarantor must renounce the rights he enjoys by virtue of Civil Code, such as the benefit of discussion or the pleas for release set forth in ar. 862 and 863 of the Civil Code. The question that arose in both theory and case law was whether the guarantor comes under the concept of protected consumer. The trend for a broad interpretation of the concepts of “supplier” and “consumer” as well as the incidental character of the guarantee agreement, pleaded in favour of an affirmative response. Opposite views on the subject were mainly based on the argument that the guarantor is not a direct counterparty of the bank, so that the need for his protection as a consumer would be justified. Eventually, Greek legislature expressed an opinion, explicitly subsuming the guarantor under the concept of the consumer by virtue of L. 3587/ 2007, setting, nevertheless, certain prerequisites: firstly, the primary debtor must be a consumer and, secondly, the guarantor must have no professional activity as regards standing surety. Of paramount importance for the protection of bank guarantors against Banks is also the principle of good faith, which entails secondary obligations for the lending bank, both on a pre-contractual level (obligation to provide information, obligation to tell the truth, obligation of not entering into contract with particular persons), as well as throughout the term of the guarantee agreement (abstaining from actions that may hinder payment on the part of the primary debtor, thus further aggravating the legal status of the guarantor). In the banking sector, the aforementioned principle is further particularized by the regulations of the Bank Code of Ethics, which, even though they lack regulatory effect, they introduce a minimum of moral principles in banking transactions. However, specific categories of bank guarantors exist as well, such as the ones having some kind of relationship with the primary debtor (siblings, partners/ shareholders of the primary debtor company), as well as those entering the so called tripartite loan agreements. In each of these categories, the security provided is differentiated according to the specific circumstances. As regards the primary debtor’s siblings which have no experience in transactions, it has been reasoned that the provision of a guarantee on their part is usually done under severe psychological pressure, which, in certain cases, may even be considered as grossly offending standards of decency or morality. On the contrary, it is considered that there are sufficient grounds for reducing the protection of primary debtor company partners, which stand surety in its favour (e.g. they are well acquainted with the respective transaction procedures, they aspire to economic profit, they enter into contracts within the frameworks of their business activities). Guarantors’ defense against banks within the framework of banking transactions is dealt with per case, nevertheless we should not disregard the explicit wish of the Greek legislature to vest them – subject to conditions- with the protection reserved for consumers.