Η διαχρονική εξέλιξη και οι προοπτικές της παραγωγής ρητίνης και της απασχόλησης στον κλάδο των ρητινοπαραγωγών στην Β. Εύβοια: Η περίπτωση του Δασαρχείου Λίμνης
Creators: name: Γιαμούκη, Χριστίνα Στέλλιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ρητινοκαλλιέργεια
Ερωτηματολόγιο
Ρητινοπαραγωγοί
Resin tapping
Questionnaire
Employment in the rural areas

description: Η ρητίνη είναι ένα από τα πιο σημαντικά μη-ξυλώδη δασικά προϊόντα σε παγκόσμιο επίπεδο καθώς χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για μεγάλο αριθμό σημαντικών βιομηχανικών προϊόντων. Η ρητινοκαλλιέργεια αποτελούσε και συνεχίζει να αποτελεί έναν σπουδαίο παράγοντα στην ανάπτυξη της οικονομίας και της κοινωνίας της Β. Εύβοιας, όπου για περισσότερο από έναν αιώνα συγκομίζεται η ρητίνη κυρίως από τη χαλέπιο πεύκη (P. halepensis). Ωστόσο, η πυρκαγιά της 3ης Αυγούστου του 2021 που κατέστρεψε παραπάνω από 500.000 στρέμματα στην περιοχή, φέρνει τους εναπομείναντες ρητινοπαραγωγούς σε αδιέξοδο. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ιδιαίτερο προβληματισμό για το μέλλον της ρητινοπαραγωγής στη χώρα μας. Στην παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή, αρχικά πραγματοποιείται μια ανασκόπηση των συστημάτων παραγωγής και των ποσοτήτων ρητίνης ανά τον κόσμο. Στο δεύτερο τμήμα της, περιγράφονται και αναλύονται οι απόψεις 89 ρητινοπαραγωγών στην πληγείσα περιοχή της Βόρειας Εύβοιας, που συλλέχθηκαν με τη χρήση ερωτηματολογίου, αναφορικά με τις συνθήκες εργασίας τους, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τις προοπτικές του επαγγέλματός μετά την καταστροφή που υπέστησαν τα πευκοδάση της περιοχής. Παράλληλα, παρατίθενται στοιχεία παραγωγής ρητίνης και απασχόλησης στην περιοχή έρευνας. Από την ανάλυση των ερωτηματολογίων προκύπτει ότι το επάγγελμα των ρητινοπαραγωγού χαρακτηρίζεται ως ένα δύσκολο επάγγελμα με ευρεία και διαχρονική κοινωνική αποδοχή, του οποίου η δυσκολία συνδέεται περισσότερο με εξωτερικούς κοινωνικό-οικονομικούς παράγοντες παρά με τη φύση του επαγγέλματος. Η μέση ετήσια παραγωγή ρητίνης ανά άτομο - κατά δήλωσή τους - έφτανε πριν την πυρκαγιά τη 3ης Αυγούστου 2021, τους 9,41 τόνους, διόλου ευκαταφρόνητη ποσότητα, που κάλυπτε τις οικονομικές ανάγκες των ίδιων και των οικογενειών τους με αποτέλεσμα να μην μετακινούνται σε άλλες περιοχές προς εύρεση εργασίας. Παρ το μέγεθος της καταστροφής, οι ρητινοπαραγωγοί συνεχίζουν να διαμένουν στην περιοχή μελέτης, κυρίως αναμένοντας να απορροφηθούν στο πρόγραμμα κοινωφελούς απασχόλησης που εξήγγειλε για αυτούς η Κυβέρνηση. Ομόφωνα σχεδόν, οι ερωτηθέντες δήλωσαν δυσαρέσκεια για την κρατική μέριμνα, τόσο τις ημέρες που ήταν σε εξέλιξη η πυρκαγιά, όσο και το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα από αυτήν. Στις απόψεις τους για το μέλλον του επαγγέλματος και τους τρόπους διάσωσης αυτού, τονίζεται η ανάγκη κρατικής στήριξης με τη μορφή της απασχόλησης σε δασικές εργασίες που αρχικά θα επικεντρώνονται στην αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων. Η επιθυμία των ρητινοπαραγωγών να ασχοληθούν πέρα από την ρητινοπαραγωγή και με δασικές εργασίες, κρίνεται ως ρεαλιστική, ώστε να παραμείνουν και να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στον τόπο τους. Σημαντικός κρίνεται και ο ρόλος κινήτρων όπως η παροχή αυξημένα επιδομάτων (73%) και της μειωμένης φορολόγησης (66%).
description: Resin is one of the most important non-wood forest products worldwide due to its wide use as a raw material in a large number of important industrial products. Resin cultivation has been and still continues to be an important factor for the economic and social development of N. Evia, where for more than a century resin has been harvested mainly from Pinus halepensis. However, the fire of August 3, 2021 that destroyed more than 50,000 Ha in the region, brings the remaining resin tappers to a standstill. This fact creates particular concern for the future of resin production in Greece. The first part is Master's thesis consists of a review in terms of production systems and resin quantities around the world. In its second part, the opinions of 89 resin tappers in the affected area of Northern Evia, collected using a questionnaire, are described and analyzed, regarding their working conditions, the problems they face and their professional perspectives in the aftermath of the destructive wildfires. Furthermore, detailed data on resin production and employment in the research area are provided. According to the respondents’ replies, the profession of resin tapper is characterized as a difficult one, that enjoys wide social acceptance, whose difficulty is more related to external socio-economic factors than to its intrinsic nature. The average annual resin collection of resin per person - according to their statements - reached before the fire on August 3, 2021, 9.41 tons, a considerable amount, which allowed them to cover their needs in close vicinity of their communities. Despite the magnitude of the disaster, resin tappers continue to reside in the study area, currently waiting to be employed in a government-funded community support program. It should be noted that the large majority of respondents expressed their dissatisfaction with the way the state services handled i) the wildfire suppression and ii) social welfare issues that arouse the period immediately following the wildfire. The study participants believe that their profession can continue to exist in the future. The need for state support is emphasized in the form of employment provision in forest operations that will initially focus on the restoration of the burnt areas. The willingness of the resin tappers to involve in forest operations apart from resin production is judged as realistic, because it will enable them to continue living in their communities. In this context, the role of incentives such as the provision of increased benefits (73%) and reduced taxation (66%) is considered important.