Η ενσώματη διάσταση της θεραπευτικής αλληλεπίδρασης: Μελετώντας τη σωματική συμφωνία στην ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία
Creators: name: Παρασκευοπούλου, Υακίνθη Ευριπίδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: ενσώματη επικοινωνία
σωματική συμφωνία
μοτίβα αλληλεπίδρασης
embodiment
postural congruence
interactional patterns

description: Τις τελευταίες δεκαετίες η κλινική βιβλιογραφία πραγματεύεται έντονα το τί διαμείβεται πέραν του λεκτικού κατά την κλινική συνδιαλλαγή και η ενσώματη εμπειρία της επικοινωνίας συγκεντρώνει το ενδιαφέρον μεγάλου μέρους της ερευνητικής κοινότητας. Η σωματική συμφωνία έχει σχετισθεί με την αίσθηση της σύνδεσης που βιώνει η δυάδα και, κατά συνέπεια, δύναται να λειτουργήσει ως πεδίο έκφρασης της ενσώματης αλληλεπίδρασης τους. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η περιγραφή του φαινομένου στην εξέλιξη της θεραπευτική συνάντησης και στην πορεία της θεραπείας και η αναζήτηση των μοτίβων που αναπτύσσονται από το ζευγάρι για την εδραίωση, διατήρηση και λύση της συμφωνίας. Εννέα συνεδρίες ατομικής ψυχοδυναμικής ψυχοθεραπείας ενηλίκων επιλέχθηκαν μεταξύ θεραπειών που καταγράφονται για τις ανάγκες του ερευνητικού προγράμματος «Σχεσιακός Νους». Στις συνεδρίες που αναλύθηκαν συμμετείχαν δυο θεραπεύτριες και τέσσερις θεραπευόμενοι, τρεις γυναίκες και ένας άνδρας. Για την επεξεργασία του υλικού δημιουργήθηκε ένα σύστημα κωδικοποίησης όπου ως περιοχές ενδιαφέροντος ορίστηκαν τα χέρια, ο κορμός και τα πόδια και η συμφωνία διαχωρίστηκε σε μερική και πλήρης. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι θεραπευτικές δυάδες προτιμούν τη μερική συμφωνία, διατηρούν διαστήματα συμφωνίας και α-συμφωνίας κατά την κλινική αλληλεπίδραση και προχωρούν σε περισσότερη και πληρέστερη συμφωνία όταν η αλληλεπίδραση έχει εξελιχθεί. Επίσης, φαίνεται ότι ο πελάτης παραμένει ενεργητικότερος στη ρύθμιση της σωματικής αλληλεπίδρασης συγκριτικά με τη θεραπεύτρια η οποία κινητοποιείται κατά σημεία. Για τις θεωρητικές και κλινικές προεκτάσεις των ευρημάτων αντλήθηκαν στοιχεία από προηγούμενες έρευνες στο σωματικό συντονισμό, τις αλληλεπιδράσεις των αρμονικά ρυθμιζόμενων δυάδων μητέρας-παιδιού και θεωρητικές προσεγγίσεις για τη θεραπευτική αλληλεπίδραση. Τα σημεία που αναδύθηκαν από την παρούσα έρευνα δύνανται να λειτουργήσουν ως επιπρόσθετο κλινικό εργαλείο στα χέρια των ειδικών ώστε διευρύνουν τη θεώρηση της θεραπευτικής διαδικασίας και ως αφετηρία για περαιτέρω διερεύνηση της ενσώματης διαδικασίας της ψυχοθεραπείας
description: During the last decades clinical thinking had focused on the processes that occur beyond verbal communication within therapeutic interaction and a large part of the relevant literature focuses on the embodied nature of communication. Somatic congruence has been found to be associated with levels of rapport in the therapeutic dyad and is, therefore, considered an important aspect of embodied therapeutic communication. This study aims to describe the way congruence develops through therapy and to investigate the patterns co-created by interacting partners in establishing, maintaining and letting go of congruence. Nine sessions of individual adult psychodynamic psychotherapy were selected from therapies conducted in the context of the research project ‘Relational Mind’. Two female therapists and four clients -three women and one man- participated in these sessions. For the purposes of the study, a coding scheme was developed which focuses on participants’ body parts, i.e. arms, legs and trunk, and the positions held were coded as either partially or fully congruent. Findings indicate that therapeutic dyads tend to establish partial somatic congruence, alternate between periods of congruence and non-congruence during the clinical interaction, and to move towards greater congruence over the course of therapy. It also appears that the client is more active than the therapist in regulating the interaction, whereas the latter tends to intervene occasionally. The research findings are discussed in relation to previous findings concerning kinetic coordination, regulation patterns of well-coordinated mother-infant interactions, and theoretical approaches concerning therapeutic procedure. The study hopes to broaden the research and clinical perspective on the ways in which the therapeutic encounter unfolds; it suggests some points relevant to clinical practice and suggests a starting point for further research on the embodied aspect of the therapeutic process