Το βραχύ χρονικό του Methodij Draginov και οι εξισλαμισμοί στην περιοχή της Δυτικής Ροδόπης
Creators: name: Κολοβού, Λυδία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Methodij Draginov, Χρονικό του Batkyn, Χρονικό του Belovo
Δυτική Ροδόπη, 17ος αιώνας, St. Zahariev, Μεχμέτ πασάς
Μητροπολίτης Γαβριήλ, καταστροφή εκκλησιών, εξισλαμισμός
Methodij Draginov, Batkyn Chronicle, Belovo Chronicle
West Rhodopes, 17th century, St. Zahariev, Mehmet pasha
Metropolitan Gabriel, destroying of churches, conversion to Islam

description: Το βραχύ χρονικό του Methodij Draginov αποτέλεσε μια σημαντική πρωτογενή πηγή για την βουλγαρική ιστοριογραφία, παρά τις αμφισβητήσεις που παρουσιάστηκαν για την αυθεντικότητά του. Η αφήγηση του έχει ως εξής: όταν ο Μεχμέτ ο Κυνηγός ήταν σουλτάνος, κάποιος Μεχμέτ πασάς ήρθε στην περιοχή Cepina και θέλησε να σφάξει όλους τους κατοίκους γιατί ο μητροπολίτης Φιλιππουπόλεως τον προειδοποίησε ότι οι κάτοικοι ετοιμάζουν επανάσταση. Αν και η δήλωση του μητροπολίτη ήταν συκοφαντία, η σφαγή δεν θα αποφεύγονταν αν δεν παρέβαινε ο Χασάν χότζας που παρακάλεσε τον πασά να τους συγχωρέσει αν εξισλαμιστούν. Μετά οι εξισλαμισθέντες κατέστρεψαν 218 εκκλησίες και 33 μοναστήρια. Όσοι αρνήθηκαν το Ισλάμ εκδιώχθηκαν ή σκοτώθηκαν. Έτσι όλα τα χωριά της Δυτικής Ροδόπης ασπάστηκαν το Ισλάμ. Το κείμενο υπογράφει ο πατήρ Methodij Draginov από το χωριό Korova το έτος αχ΄(1600). Σχετικά με τη διήγηση του εξισλαμισμού ανακαλύφθηκαν 2 παρόμοια κείμενα, το χρονικό του Batkyn και το χρονικό του Belovo( γνωστό σε δυο εκδοχές) που χρονολογούνται τον 19ο αιώνα και είναι ανυπόγραφα. Η κοινή πηγή των χρονικών δεν έχει βρεθεί και και τα πρωτότυπα χειρόγραφα τους έχουν απολεσθεί. Συνεπώς οι συγγραφείς των χρονικών και οι σκοποί τους είναι άγνωστοι. Για τον πατήρ Methodij Draginov το εν λόγω βραχύ χρονικό είναι η μοναδική πηγή που υπάρχει για αυτόν, έτσι είναι δύσκολο να καθοριστεί αν ήταν υπαρκτό πρόσωπο ή όχι. Ορισμένα από τα ιστορικά στοιχεία που μας δίνουν τα χρονικά είναι αληθή ενώ άλλα αποτελούν μόνον συγγραφικές υπερβολές. Το κύριο σημείο των διηγήσεων που είναι ο άπαξ μαζικός και βίαιος εξισλαμισμός προβλημάτισε για αρκετό καιρό την έρευνα. Αποδείχθηκε όμως ότι ο εξισλαμισμός της Δυτικής Ροδόπης ήταν μια μακροπρόθεσμη διαδικασία, τουλάχιστον δύο αιώνων, με υφέσεις και εξάρσεις δίχως να εξαλείφεται ποτέ το χριστιανικό στοιχείο και δίχως να είναι βίαιη και επιβαλλόμενη από το οθωμανικό καθεστώς. Στην συγκεκριμένη περίοδο που αναφέρονται τα χρονικά( 17ος αιώνας) βρισκόμαστε απλώς σε μια έξαρση της διαδικασίας, για την δικαιολόγηση της οποίας η έρευνα έχει παρουσιάσει συνοπτικά έξι θεωρίες. Μετά την ανάλυση της κάθε μιας θεωρίας και την ανάλογη απόρριψη ή αποδοχή της, η κατάληξη είναι ότι η έξαρση οφείλονταν στην επίδραση ακραίων εξωτερικών παραγόντων που οδήγησε τους κατοίκους της περιοχής στην αποδοχή του Ισλάμ για λόγους επιβίωσης. Εν τέλει, διαπιστώθηκε ότι τα κείμενα εκδόθηκαν για να εξυπηρετήσουν αλλότριους σκοπούς και όχι για να καταγράψουν επακριβώς τα ιστορικά γεγονότα. Ειδικότερα το βραχύ χρονικό του Draginov χρησιμοποιήθηκε από τον St. Zahariev στο έργο του «Γεωγραφική- Ιστορική- Στατιστική περιγραφή του Tatar Pazartzik» για να ενισχύσει τη δράση της Βουλγαρικής Εξαρχίας το 1870 με το ανθελληνικό χαρακτήρα του. Για την εποχή του 19ου αιώνα με τις εθνικές εξεγέρσεις, είναι λογικό να παρουσιάζονται κείμενα που στοχεύουν στην δαιμονοποίηση κάποιων λαών, στην συγκεκριμένη περίπτωση των Οθωμανών και των Ελλήνων. Συνεπώς τα χρονικά απλώς κινούνται στο κλίμα της εποχής τους και αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα για το πως η αλλοίωση των ιστορικών γεγονότων θεραπεύει την στρατευμένη ιστοριογραφία.
description: The brief chronicle of priest Methodij Draginov was a very significant primal source for Bulgarian historiography despite the controversies about his authenticity. The narration of the chronicle presents the following: when Mehmet the Hunter was Sultan, one Mehmet pasha came to the area of Chepina( Western Rodopi) and he wanted to slay all the population for he was warned by the archbishop of Fillipypoli that the peasants were preparing a rival. The allegations of the archbishop were false accusations, but the slaughter was shunned by the intervention of Xashan xotza who begged the pasha to forgive them if all of them convert to Islam. So all the villages of the area proceed to conversion and after that those who convert destroyed 218 churches and 33 monasteries. Those which refused to convert where either expelled either murdered. The narration has the signature of priest Methodij Draginov from the village of Korova on the year ax’( 1600). About the narration of the conversion there have been discovered two similar texts, the Batkyn chronicle and the Belovo chronicle which were dated the 19th century. None of these texts had signature. The common source of the chronicles has not been found and the prototype manuscripts of the texts have perished. Therefore the writers of the chronicles and their causes are unknown. About priest Methodij Draginov the above mentioned chronicle is the only source that exist for him, so the definition of his true being or not it is difficult to be approached. Some of the historical facts of the chronicles had been proved correct while others are nothing more than literal exaggerations. The main subject of the narrations which is the mass and forced conversion had troubled the academic research for quite a long time, yet it have been proved that the islamization of Western Rodopi was a longtime procedure that lasted at least two centuries, with raisings and falls without the full erosion of the Christian element and the nature of it was not forced by the Ottoman authorities. For the specific time period that is mentioned in the narrations ( 17th century) we are only dealing with a raise of the islamization, for the justification of which it have been presented six theories. After the analysis of each one theory and the proportional acceptance or rejection of it, the conclusion is that the raise was the result of extreme environmental phenomena which led the population of the area to convert in order to survive. Finally, the ascertainment was that the texts were publicized to serve specific goals and not for the historical recording of the facts. Specifically the brief chronicle of priest Methodij Draginov was used from St. Zahariev on his work «Geographical- Historical- Statistical description of Tatar Pazartzik» for the invigoration of the cause of the Bulgarian Exarchate of 1870 which had a strong anti-Greek character. For the time period of the 19th century of the national rebellions it makes a clear sense the production of texts which are aiming for the demonization of some national groups, on this occasion of the Ottomans and the Greeks. Consequently, the chronicles are just representing the general condition of their time and they are showing how the distortion of historical events cures committed history writing.