Αρχετυπικές αναπαραστάσεις του ελληνικού μύθου και της ιστορίας στα έργα του Julio Cortázar
Creators: name: Κιόρογλου, Σοφία Συμεών
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Χούλιο Κορτάσαρ
Μύθος
Αρχέτυπο
Julio Cortázar
Myth
Archetype

description: Σκοπός της εργασίας είναι να διερευνηθούν οι τρόποι που μεταχειρίζεται στο έργο του ο Julio Cortázar, προκειμένου να αναδείξει και να εμπλουτίσει αρχέτυπες εικόνες της ελληνικής μυθολογίας και της ιστορίας. Η εργασία αποτελείται από τέσσερις ενότητες. Οι τρεις πρώτες πραγματεύονται κείμενα του συγγραφέα που βασίζονται εξολοκλήρου στον μύθο. Ξεκινώντας από το πρώτο έργο που δημοσιεύει ο Cortázar με το όνομά του, το ποιητικό δράμα Οι Βασιλείς, επιχειρούμε να δείξουμε πώς ο συγγραφέας, αντιστρέφοντας τον μύθο του Θησέα και του Μινώταυρου, ανανεώνει τις αρχέτυπες εικόνες του ήρωα και του λαβύρινθου, δίνοντας παράλληλα πολιτικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις στον μύθο. Στη δεύτερη ενότητα συνεξετάζονται η «Κίρκη» και «Οι Μαινάδες», δύο διηγήματα με κοινό παρονομαστή το μυθολογικό διακείμενο στον τίτλο και την υπαινικτική αναβίωση του μύθου σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Η μελέτη επικεντρώνεται στον σχολιασμό του αρνητικού θηλυκού αρχετύπου που αναπαράγεται και στην ανθρωπολογική-πολιτική διάσταση του μαιναδισμού, ενώ παράλληλα δίνεται το έναυσμα να παρουσιαστούν τα χαρακτηριστικά τού νεοφανταστικού διηγήματος. Το θέμα του αρνητικού θηλυκού αρχέτυπου επανέρχεται στην τρίτη ενότητα με τη μορφή ενός κυκλαδικού ειδωλίου, που γίνεται η αφορμή για την επανάληψη μιας θυσιαστικής τελετουργίας. Στο διήγημα «El Ídolo de las Cícladas» ο μύθος εισβάλλει καταστροφικά στη σύγχρονη ζωή, προσθέτοντας τον ντετερμινισμό και το παράδοξο στους όρους του νεοφανταστικού. Στην τέταρτη ενότητα, προτάσσεται ένας πίνακας με συγκεντρωμένες μυθολογικές αναφορές από διάφορα έργα του Cortázar και στη συνέχεια συμπληρώνονται τα βασικά μυθολογικά θέματα που αναπτύσσονται στις προηγούμενες ενότητες: ο λαβύρινθος και τα θηλυκά αρχέτυπα. Έπειτα, εξετάζεται η σχέση του συγγραφέα με τον Ηράκλειτο, τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα, στο πλαίσιο πάντα της αρχετυπικής επανάληψης, και γίνεται μία σύντομη μνεία άλλων ελληνικών αναφορών που συναντώνται στο έργο του. Στο επιλογικό μέρος της εργασίας, επανεξετάζονται τα έργα και τα θέματα που μελετήθηκαν στο σώμα της εργασίας, τώρα πια μέσα από το πρίσμα των θεωρητικών κειμένων του συγγραφέα. Σκοπός μας είναι να καταδείξουμε πως οι ποικιλότροποι μετασχηματισμοί της ελληνικής γραμματείας είναι για τον Cortázar δυνατότητες αναπαράστασης ενός κόσμου που εγκολπώνεται το φανταστικό ως κομμάτι του πραγματικού και λειτουργούν ως κώδικες κοινώς αποδεκτοί για να κοινωνήσει ο συγγραφέας τη δική του αλήθεια.
description: The aim of this work is to investigate the ways that Julio Cortázar engages in order to bring out and enrich archetypal images of the greek mythology and history. The work consists of four units. The first three deal with texts that are completely based on the myth. Beginning with the first work that Cortázar publishes using his name, the poetic drama Los Reyes, we attempt to show how the writer renews the archetypal images of the hero and the labyrinth by reversing the myth of Theseus and Minotaur, giving at the same time political and philosophical dimensions to the myth. The second section puts together “Circe” and “Las Ménades”, two short stories with common denominator the mythological intertext in the titles and the allusive revival of the myth in a modern context. The research focuses on the annotation of the recreated negative female archetype and the anthropological-political dimension of menadism. The observations made in this unit also trigger off the presentation of the characteristics of the neo-fantastic short stories. The topic of the negative female archetype is brought back in the third unit in the form of a cycladic idol that causes the repetition of a sacrificial ritual. In the story “El Ídolo de las Cícladas”, the myth invades modern life catastrophically, adding the elements of determinism and absurd to the terms of the neo-fantastic. In the fourth section, we introduce a summary table of mythological references from several works of Cortázar. We also rediscuss the principal topics that are examined in the previous sections –the labyrinth and the negative female archetype– complementing them with references from other works of the author. Moreover, we examine the relation that Cortázar establishes with Heraclitus, Socrates and Plato, with regard to the archetypal repetition, and we also make a short mention of other greek references that can be found in the works of the author. In the conclusive part of the essay, we re-examine the works and the topics that are studied in the basic corpus of this research, from the perspective of the theoretical work of Cortázar. Our aim is to demonstrate that the various transformations of the greek literature and history are used by Cortázar as possible representations of a world that embraces the fantastic as part of the real, functioning at the same time as generally accepted codes that allow him to communicate his own truth.