Διαχρονική εξέλιξη της ποιοτικής κατάστασης των νερών του Θερμαϊκού κόλπου
Creators: name: Κωστινάκη, Δέσποινα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Θερμαϊκός
Οδηγία 2000/60 Ε.Κ.
Οικολογική ποιότητα
Thermaikos
Directive 2000/60 E.C.
Ecological quality

description: Στην παρούσα διπλωματική εργασία έγινε βιβλιογραφική αναζήτηση, ανάλυση και σύγκριση των μεθοδολογιών και δεικτών οικολογικής ποιότητας των παράκτιων υδάτων με βάση την Οδηγία 2000/60 ΕΚ κυρίως όσον αφορά τη Μεσόγειο Θάλασσα και μεθοδολογιών και δεικτών ευτροφισμού των παράκτιων υδάτων όσον αφορά κυρίως το Αιγαίο Πέλαγος. Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα για την περιοχή του όρμου και κόλπου της Θεσσαλονίκης από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) για τα 2004-2005 και 2006-2007 και εκτιμήθηκε η οικολογική ποιότητα και η τροφική κατάσταση των υδάτων με βάση τους δείκτες που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Πιο συγκεκριμένα χρησιμοποιήθηκαν κλίμακες ποιότητας με βάση τη χλωροφύλλη α και την αφθονία του φυτοπλαγκτού. Για την εκτίμηση του ευτροφισμού χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης Trophic index TRIX, κλίμακες με βάση τη χλωροφύλλη, τα θρεπτικά και την αφθονία του φυτοπλαγκτού. Η οικολογική ποιότητα ήταν για το διάστημα 2004-2005 καλή και για το διάστημα 2006-2007 κάτω της μέτριας ή μέτρια με βάση τη πρώτη κλίμακα της χλωροφύλλης α και ελλιπής το πρώτο διάστημα και μέτρια και κακή το δεύτερο με τη δεύτερη κλίμακα χλωροφύλλης α. Σε κάποιες περιπτώσεις φάνηκε πως η εσωτερική κυρίως περιοχή και λιγότερο νοτιοδυτική περιοχή είχαν κατώτερη οικολογική ποιότητα σε σχέση με την νοτιοανατολική. Με βάση την αφθονία του φυτοπλαγκτού κυμάνθηκε από ελλιπής μέχρι μέτρια το πρώτο διάστημα και μέτρια το δεύτερο. Η τροφική κατάσταση με βάση τα θρεπτικά ιόντα (νιτρικά, αμμωνία και ορθοφωσφορικά ιόντα) ήταν από ολιγότροφη μέχρι εύτροφη ανάλογα με το θρεπτικό. Η νοτιοδυτική περιοχή είχε μια μεγαλύτερη τάση ευτροφισμού με βάση τα νιτρικά ιόντα. Η κλίμακα για τη Βόρεια και Βαλτική θάλασσα έδωσε καλή κατάσταση. Με βάση τα θρεπτικά και την χλωροφύλλη α η τροφική κατάσταση έγινε περισσότερο εύτροφη από το πρώτο διάστημα στο δεύτερο, ενώ με βάση την αφθονία του φυτοπλαγκτού έγινε λιγότερο εύτροφη. Επίσης η χλωροφύλλη α και η αφθονία του φυτοπλαγκτού έδειξαν πως η εσωτερική περιοχή ήταν περισσότερο εύτροφη από τις υπόλοιπες. Ο δείκτης TRIX έδειξε κυρίως μεσότροφο χαρακτήρα, αλλά δεν υπήρξε κάποια σαφής αλλαγή από τη μια τη περιοχή στην άλλη και ανάμεσα στις δύο χρονικές περιόδους. Το συμπέρασμα ήταν πως υπάρχουν πολλοί δείκτες οικολογικής ποιότητας και τροφικής κατάστασης των υδάτων και καλό θα ήταν να χρησιμοποιείται συνδυασμός αυτών για την καλύτερη εκτίμηση. Δηλαδή θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται κλίμακες που αναφέρονται στην ίδια παράμετρο, όπως π.χ. χλωροφύλλη α και να γίνεται σύγκριση μεταξύ των αποτελεσμάτων αυτών, αλλά και διαφορετικές παράμετροι, όπως χλωροφύλλη α, θρεπτικά, μακροφύκη, βενθικά μακροασπόνδυλα κ.α.
description: The aim of this study was the search in literature, the analysis and the comparison of methodologies and indicators of ecological quality covered by the Directive 2000/60 EC of coastal waters notably the Mediterranean Sea and methodologies and indicators of eutrophication of coastal waters, particularly regarding the Aegean Sea. Then data from the area of bay and gulf of Thessaloniki from the Hellenic Centre of Marine Research for the periods 2004-2005 and 2006-2007 used for the evaluation of the ecological quality and trophic status of the waters with the indicators that could be used. Specifically for the evaluation of ecological quality used scales based on chlorophyll a and abundance of phytoplankton. To assess the eutrophication used the trophic index TRIX, scales based on chlorophyll a, nutrients and phytoplankton abundance. The ecological quality for the period 2004-2005 was good and for 2006-2007 was moderate and below of moderate for the first scale based on chlorophyll a and poor for 2004-2005 and bad and moderate for 2006-2007 for the second scale based on chlorophyll a. In many cases it appeared that the worst ecological quality was in the inner and southwestern regions. Based on abundance of phytoplankton ecological quality was poor to moderate for the first period and moderate for the second. The trophic status based on nutrients (ammonia, nitrate and orthophosphate) were from oligotrophic to eutrophic and it depended from the nutrient. The southwestern region had a greater tendency to eutrophication based on the nitrate. The scale for the North and Baltic Sea gave good condition. The nitrate and chlorophyll a gave western trophic status from the first period to the second. Trophic status with the scale based on phytoplankton was better from the first to the second period. Chlorophyll a and abundance of phytoplankton showed that the inner region was more eutrophic from the rest. TRIX index showed mainly mesotrophic character and there was not a great change between the regions and from the one period to the other. The conclusion was that there are many indicators of ecological quality and trophic status of waters they would be used in combination for better estimation. It could be used different scales for the same parameter and different parameters so as to be compared.