Το Περί Ειδωλολατρίας (De Idololatria) σύγγραμμα του Τερτυλλιανού. Γραμματολογική και θεολογική προσέγγιση:
Creators: name: Τσακλίδης, Βασίλειος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Τερτυλλιανός
Είδωλα
Ειδωλολατρία
Tertullian
Idols
Idolatry

description: Την περίοδο που έζησε και έδρασε ο Σεπτίμιος Τερτυλλιανός (c. AD 160-225), ο Χριστιανισμός βρισκόταν σε σφοδρή αντιπαράθεση με τον ειδωλολατρικό κόσμο. Ο Λατίνος συγγραφέας στην απολογητική του πραγματεία De Idololatria, η οποία απευθύνεται τόσο προς τους απλούς πιστούς, οι οποίοι δεν κατανοούν τους παγανιστικούς κινδύνους, όσο και προς τους υποψιασμένους που εθελοτυφλούν, παραθέτει τον ορισμό της ειδωλολατρίας και αποσαφηνίζει τις βασικές αρχές του Χριστιανισμού. Ο Βορειοαφρικανός Χριστιανός συγγραφέας υποστηρίζει, ότι οι Χριστιανοί δεν πρέπει να αφιερώνουν κάθε τεχνική τους ικανότητα στη διευκόλυνση της παγανιστικής λατρείας, όταν πρόκειται για βιοποριστικούς λόγους. Καταδικάζει κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με την αστρολογία, τη διδασκαλία των φιλοσοφικών σχολών, το άπληστο εμπόριο, τις εορταστικές εκδηλώσεις των ειδωλολατρών, τη βλασφημία, τη λατρεία του αυτοκράτορα, την ανάληψη δημόσιων αξιωμάτων και τη στρατιωτική θητεία, ισχυριζόμενος ότι δεν συμβιβάζονται με τη χριστιανική πίστη στον Έναν και Αληθινό Θεό. Η πραγματεία του Τερτυλλιανού De Idololatria, ακολουθεί την κλασική τριμερή διαίρεση του ρητορικού λόγου: α. εισαγωγή (exordium) β. κυρίως θέμα (narratio) και γ. επίλογος-συμπεράσματα (conclusio). Ο λόγος του Τερτυλλιανού είναι ηχηρός, ρωμαλέος και επιμελέστατα επεξεργασμένος. Οι παρατηρήσεις του λεπτομερείς, η περιγραφή των επιχειρημάτων με ακρίβεια διατυπωμένες και η πλαστική αρμονία της γλώσσας του, καταδεικνύει την αρτιότητα ενός κλασικού ρητορικού κειμένου. Στην εισαγωγή του έργου (κεφ. 1-2) ο Τερτυλλιανός αναφέρεται τόσο στη στενή έννοια της ειδωλολατρίας, που τη θεωρεί κυρίαρχη αμαρτία, όσο και τις ευρύτερες μορφές της, οι οποίες συχνά βρίσκονται καλυμμένες και δύσκολα κατανοητές. Το βασικό θέμα της πραγματείας είναι αυτές οι κρυμμένες μορφές της ειδωλολατρίας. Σύμφωνα με τον Λατίνο συγγραφέα, η ειδωλολατρία στην ευρύτερη έννοιά της, είναι η κορυφή και η περίληψη όλων των άλλων αμαρτιών. Σε αυτό το εισαγωγικό μέρος ο συγγραφέας περιορίζεται στην κύρια έννοια της ειδωλολατρίας προσφέροντας πληθώρα επιχειρημάτων, επειδή θεωρεί ότι έχει πολλές μορφές και τεράστια κυριαρχία κρυμμένων διακλαδώσεων. Στο κυρίως θέμα του έργου (κεφ. 3-23) περιγράφονται οι διάφορες μορφές της ειδωλολατρίας, όπως τα βιοποριστικά επαγγέλματα του τεχνίτη ειδώλων, του αστρολόγου, του δασκάλου και του έμπορου. Επιπρόσθετα, δίνονται συμβουλές για τη συμμετοχή των Χριστιανών στη δημόσια και ιδιωτική ζωή, την ανάληψη δημόσιων αξιωμάτων και την έννοια της ειδωλολατρίας στην πράξη και στα λόγια, πάντοτε με γνώμονα τα διδάγματα της Αγίας Γραφής. Ο Τερτυλλιανός τελειώνει την πραγματεία του με τον επίλογο (κεφ. 24), ως προτροπή για αποφυγή πάση θυσία της ειδωλολατρίας, επειδή σύμφωνα με το πρότυπο της Κιβωτού: «οι ειδωλολάτρες δεν έχουν θέση στην Εκκλησία, γιατί παρέβηκαν τον Νόμο του Θεού».
description: During the period when the distinguished ecclesiastic author and first theologian of the West, Septimius Tertullian (c. AD 160-225) lived and acted, Christianity was in a severe controversy with the pagan world. The Latin author in his apologetic treatise De Idololatria, which is addressed both to the plain believers who do not comprehend the pagan dangers and those who are suspicious but close their eyes, gives the definition of idolatry – particular analyze its various forms which have demonic origin - and elucidates the basic principles of Christianity. The North African Christian writer claims that Christians must not dedicate their technical skills to serve the pagan worship when it comes to reasons regarding earning a living. He condemns every activity that is related to astrology, teaching in Schools of Philosophy, the greedy trade, participation in pagan celebrations, blasphemy, the emperor’s worship, the undertaking of public offices, indecent clothes and military service, claiming that all these do not comply with the Christian faith to One and Real God. Tertullian’s dissertation “De Idololatria” follows the classic trilateral division of rhetorical speech: a. introduction (exordium), b. main subject (narration) and c. conclusion (conclusion). In the introduction of the work ( chapters 1-2) Tertullian refers both in the strict sense of idolatry, which he reckons dominant sin, and in the more general aspects of it, which are usually covered and difficult to understand. The main subject of the dissertation are these hidden forms of idolatry. According to the Latin writer, idolatry in its broader concept, is the peak and the abstract of all the other sins. In this introductory part the Latin writer confines himself to the main concept of idolatry, offering plenty of arguments, since he regards that idolatry possesses many forms and huge domination of latent railways. In the main subject of the work ( chapters 3-23) the different forms of idolatry are described, such as the bread—winning jobs of the idols’ craftsmen, the astrologists, the teachers and the merchants. Moreover, advice is given for the participation of Christians in the public and private life, the undertaking of public office and the notion of idolatry in practice and in words, always focusing on the teachings of Scripture. Tertullian ends his dissertation with the conclusion (chapter 24), as a call to evasion of idolatry at any cost because according to the model of the Ark: “idolaters do not have a place in the Church, for they violated God’s Law”.