Ζητήματα Σκηνοθεσίας στον Ιππόλυτο του Ευριπίδη και στη Phaedra του Σενέκα: Μια Συγκριτική Μελέτη
Creators: name: Τσακός, Κωνσταντίνος Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ευριπίδη Ιππόλυτος
Σενέκα Phaedra
Σκηνοθεσία
Euripides’ Hippolytus
Seneca’s Phaedra
Staging and performance

description: Η παρούσα εργασία θα προσεγγίσει τόσο τον Ιππόλυτο του Ευριπίδη και τη Phaedra του Σενέκα από τη σκοπιά της σκηνοθεσίας επιχειρώντας στη συνέχεια μια σύγκριση των δύο προκειμένου να διαπιστωθεί σε ποιο βαθμό ο Σενέκας ακολούθησε τις σκηνοθετικές επιλογές του Ευριπίδη. Δεν είναι βέβαιο αν οι τραγωδίες του Σενέκα προορίζονταν για παράσταση ή για ανάγνωση. Δεν υπάρχουν ενδείξεις αν παραστάθηκαν με κάποιον τρόπο ή αν γράφτηκαν, για να παρασταθούν, σε αντίθεση με τις προγενέστερες ελληνικές τραγωδίες, οι οποίες αποτέλεσαν σε αν βαθμό πρότυπα του Σενέκα. Οι όποιες αποκλίσεις θα επιχειρηθεί να εξηγηθούν με γνώμονα περισσότερο το πολιτικοκοινωνικό συμφραστικό πλαίσιο της Ρώμης των χρόνων του Σενέκα, και λιγότερο το ενδεχόμενο οι τραγωδίες του να προορίζονταν απλώς για απαγγελία. Στη μελέτη αυτή θα επιχειρηθεί μία συγκριτική εξέταση της σκηνικής παρουσίας των χαρακτήρων που εμφανίζονται τόσο στο έργο του Ευριπίδη όσο και στο αντίστοιχο του Σενέκα, με κάθε κεφάλαιο να αφορά έναν από αυτούς. Ειδική ενότητα θα αποτελέσει η παρουσία του Χορού στα δύο έργα και αυτή των δευτερευουσών φιγούρων αλλά και των θεοτήτων, ακόμα και αν δεν εμφανίζονται στην εκδοχή του Σενέκα. Με αυτόν τον τρόπο ασφαλώς είναι αναπόφευκτες ορισμένες επικαλύψεις, διότι η εμφάνιση ή η σκηνική παρουσία ενός χαρακτήρα είναι συχνά εξαρτημένη από την αντίστοιχη κάποιου άλλου χαρακτήρα με τον οποίο συνυπάρχει στη σκηνή. Η σειρά με την οποία εξετάζονται οι χαρακτήρες δεν ακολουθεί εκείνη της εμφάνισής τους, καθώς αυτή διαφέρει ανάμεσα στα δύο έργα, αλλά τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στο έργο. Έτσι θα μελετηθούν κατά σειρά η Φαίδρα, ο Ιππόλυτος, η Τροφός, ο Θησέας και τέλος ο Χορός, ενώ ξεχωριστή αναφορά θα γίνει στους τρεις ελάσσονες χαρακτήρες, την Αφροδίτη, την Άρτεμη και τον Θεράποντα, οι οποίοι εμφανίζονται μόνο στον Ιππόλυτο του Ευριπίδη. Για κάθε χαρακτήρα θα επιχειρηθεί να γίνει μια διεξοδική παρουσίαση τόσο των εισόδων και των εξόδων του από τον σκηνικό χώρο όσο και της σκηνικής τους παρουσίας.
description: My thesis examines issues of direction and performance in Euripides’ Hippolytus and Seneca’s Phaedra. It is not certain whether Seneca’s tragedies were meant for performance or just for reading. There is no proof whether they were put on stage at some point or they were written in order to be performed, contrary to the antecedent Greek tragedies, which served, to some degree, as a precedent for Seneca. In this inquiry, nonetheless, the two plays, Hippolytus of Euripides and Phaedra of Seneca, are examined comparatively from a direction’s scope. Since in both plays appear almost the same characters, each chapter examines in a parallel and comparative way each one of them, starting from the major ones, Phaedra, Hippolytus, Nurse, and Theseus, continuing with the minor ones and ending with the characters that appear only in Euripides’ play, Aphrodite and Artemis. Initially, in each chapter, directive indications are searched for thoroughly in the texts, regarding the entrances and exits of all characters of the play. Moreover, the thesis explores the stage and dramatic space of the theatre and the plot relatively, from which and towards which the character is moving, the way of entry or exit, the costumes, the accompanying characters, the props possibly brought along and, lastly, the purpose of entry or exit. To this end, the scenic presence of each character is examined along with the movements performed on stage and a brief reference is made on the scenography of each play, since it substitutes an integral part of the performance and direction. Lastly, in the thesis is examined whether the stage directions in Euripides are followed by Seneca or if they are altered, and if so, in which way. -