Ονομαστικό και Προσωπογραφία της Πέλλας
Creators: name: Πρώιου, Μαρία Μιλτιάδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ονομαστικό
Προσωπογραφία
Πέλλα
Onomastics
Prosopography
Pella

description: Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη και ιστορική αξιοποίηση των ανθρωπωνυμίων που προέρχονται από την Πέλλα και χρονολογούνται στο διάστημα από την κλασική εποχή έως και την Ύστερη Αρχαιότητα. Η ιστορική εξέλιξη της πόλης -πρωτεύουσα κατά την κλασική και ελληνιστική εποχή του μακεδονικού βασιλείου, έδρα αργότερα της τρίτης διοικητικής περιοχής (μερίδος) στην οποία διαιρέθηκε η Μακεδονία με τον διακανονισμό της Αμφίπολης το 168 π.Χ. και ρωμαϊκή αποικία (colonia) από την εποχή του Αυγούστου και εξής, δεν άφησε ανεπηρέαστη και την ανθρωπωνυμία της. Στο πλαίσιο αυτό ως κριτήριο για τον σχολιασμό των ονομάτων ελήφθη η χρονολόγηση των σχετικών μαρτυριών: Κλασική – Ελληνιστική – Ρωμαϊκή Εποχή. Εντός των επιμέρους περιόδων τα πρόσωπα και κατ’ επέκτασιν τα φερόμενα από αυτά ονόματα σχολιάζονται με βάση την εθνολογική τους προέλευση (ελληνικά, θρακικά, ιλλυρικά, ρωμαϊκά) και το σημασιολογικό τους περιεχόμενο (π.χ. ονόματα θεοφόρα, ονόματα μυθολογικά, ονόματα που προσιδιάζουν σε ιστορικές προσωπικότητες της Μακεδονίας και της λοιπής Ελλάδος). Παράλληλα, καταβάλλεται προσπάθεια να επισημανθούν αλλαγές στην επιλογή των ονομάτων, οι οποίες συνδέονται με αντίστοιχες μεταβολές του πολιτικού πλαισίου. Τέτοιου τύπου αλλαγές εντοπίζονται κυρίως κατά το πέρασμα από την ελληνιστική στην ρωμαϊκή εποχή και συνδέονται τόσο με την πρώιμη εγκατάσταση Ρωμαίων στην πόλη, όσο και κυρίως με το προνομιακό καθεστώς που αυτή απέκτησε ως ρωμαϊκή αποικία (colonia) στην εποχή του Αυγούστου. Σε ειδικές ενότητες εξετάζονται η επίδραση των Ρωμαίων στο ονομαστικό των ντόπιων, η διάδοση της Ρωμαϊκής πολιτείας (civitas Romana) καθώς και η προέλευση των Ρωμαίων αποίκων που εγκαταστάθηκαν στην πόλη. Τη διάρθρωση του πρώτου -συνθετικού οπωσδήποτε- μέρους ακολουθεί κι η προσωπογραφία της πόλης. Εδώ καταγράφονται, κατά αλφαβητική σειρά, και με βάση τη χρονική περίοδο στην οποία ανήκουν όλα τα μέχρι τούδε γνωστά από την Πέλλα πρόσωπα. Ακολουθούν κάποια συνολικά συμπεράσματα και κατάλογος της βιβλιογραφίας και των συντομογραφιών.
description: The objective of the present study is the historical analysis of the anthroponyms of Pella between the Classical Age and the Late Antiquity. The historical evolution of the city, first as capital of the Macedonian kingdom during the Classical and Hellenistic period, then as the seat of the third administrative District (meris) into which Macedonia was divided in 168 BC, and finally as a Roman colony (colonia) from the time of Augustus onwards, has not been without impact on its onomastics. Within this framework, the classification of personal names is first based on their respective chronological assignment. In a second step, the analysis and commentary of the names is carried out on the basis of their ethnic origin (Greek, Thracian, Illyrian, Roman) and their semantic content (e.g. names derived from theonyms, mythological figures, historical personalities from Macedonia and the rest of Greece). Particular attention was paid to changes in the choice of names associated with corresponding changes in the political context. These changes are most notable in the transition from the Hellenistic to the Roman period and are related both to the early settlement of the Romans in the city and, more importantly, to the privileged status the city acquired as a Roman colony in the Augustan period. Special sections examine the influence of the Romans on the nomenclature of the inhabitants, the spread of the Roman politeia (civitas Romana), and the origin of the Roman settlers who moved into the city. The first part contains the synthesis and the second part the prosopography of the city. In the prosopography, all the known personal names from Pella are listed in alphabetical order and according to the chronological period in which they are attested. Concluding remarks are presented in a final chapter.