Σχολιασμένη μετάφραση στα Ελληνικά των πρωτότυπων υπότιτλων της σουηδικής ταινίας: I rymden finns inga känslor [Στο διάστημα δεν υπάρχουν συναισθήματα]
Creators: name: Μπαζδούκη, Μαρία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Κινηματογραφική ταινία
Υποτιτλισμός
Οπτικοακουστικό κανάλι
Tεχνικοί περιορισμοί
Cinematic film
Subtitling
Audiovisual channel
Technical restrictions

description: Θέμα της παρούσης εργασίας είναι η σχολιασμένη μετάφραση του υποτιτλισμoύ της σουηδικής ταινίας, I rymden finns inga känslor [Στο διάστημα δεν υπάρχουν συναισθήματα]. Ο κινηματογράφος και η τηλεόραση ως μέσα επικοινωνίας έχουν μεγάλη απήχηση και αγγίζουν ένα ευρύ κοινό, φέρνοντας κοντά και με άμεσο τρόπο διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς. Ο υποτιτλισμός της συγκεκριμένης ταινίας επιλέχθηκε γιατί προέρχεται από μία χώρα με την οποία το ελληνικό κοινό δεν έχει μεγάλη επαφή. Ο σουηδικός κινηματογράφος δεν είναι τόσο ευρέως διαδεδομένος στην Ελλάδα και θα θέλαμε με αυτόν τον τρόπο να φέρουμε σε επαφή τους δύο λαούς, να γεφυρώσουμε το χάσμα που δημιουργεί το εμπόδιο της ξένης γλώσσας και να γνωρίσει το ελληνικό κοινό τη σουηδική πραγματικότητα μέσα από τις κοινωνικό-πολιτισμικές δομές που διαφαίνονται στην ταινία. Μετά την ολοκλήρωση της εργασίας ο υποτιτλισμός της ταινίας, θα διατεθεί στην ελληνική γλώσσα, σε σχετικές δωρεάν ηλεκτρονικές σελίδες. Η ταινία έκανε πρεμιέρα τον Οκτώβριο του 2010 στη Σουηδία και συνοδεύτηκε από καλές κριτικές και εξίσου καλές εισπράξεις στο box office της χώρας. Η σκηνοθεσία είναι του τότε πρωτοεμφανιζόμενου Andreas Öhman και η παραγωγή της Bonnie Skoog Feeney για την Naive. Το φιλμ ήταν υποψήφιο για το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 2011 και έφτασε μέχρι την τελική εννιάδα. Πρωταγωνιστής της ταινίας είναι ο Σίμον, ένας έφηβος με σύνδρομο Άσπεργκερ. Μέσα από τις σχέσεις με την οικογένεια του, την εργασία, και τον κοινωνικό του περίγυρο, ξετυλίγεται η προσωπικότητά του και οι ιδιαιτερότητές του ως άτομο με το συγκεκριμένο σύνδρομο. Η ταινία με τρυφερό και ενίοτε κωμικό τρόπο εστιάζει στις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με το σύνδρομο στην προσωπική, κοινωνική ζωή τους, αλλά και τις προκλήσεις, αντιδράσεις που αντιμετωπίζει ο περίγυρός τους. Παρόλο που στη συγκεκριμένη εργασία δε θα ασχοληθούμε με τεχνικές λεπτομέρειες που αφορούν την πρακτική διάσταση του υποτιτλισμού όπως χρόνος έκθεσης, έκταση, αριθμός λέξεων, διάταξη και επιλογή γραμματοσειράς, τρόπος εμφάνισης των προτάσεων στην οθόνη, επιλογή φόντου και χρώματος υποτίτλων και πολλά άλλα τέτοια χαρακτηριστικά, θα πρέπει αναγκαστικά να προσαρμόσουμε τη μετάφρασή μας σε αυτές τις οδηγίες, για να μπορέσουμε να αντιστοιχίσουμε και να αποδώσουμε φράσεις, έννοιες, λέξεις, ακόμα και απλά επιφωνήματα από τα σουηδικά στα ελληνικά με όσο το δυνατόν περισσότερη σαφήνεια και περιεκτικότητα όπως και παρόμοια δομή. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο η σχολιασμένη μετάφραση παρουσιάζεται σε δίστηλο πίνακα με το κείμενο και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του στη σουηδική γλώσσα από αριστερά και το μεταφρασμένο-υποτιτλισμένο κείμενο με τα αντίστοιχα τεχνικά χαρακτηριστικά στην ελληνική γλώσσα στα δεξιά. Στόχος της έρευνας είναι μέσω της σχολιασμένης μετάφρασης να αναδείξει και να αντιμετωπίσει τα μεταφραστικά προβλήματα που προκύπτουν κατά τον υποτιτλισμό, στην προκειμένη περίπτωση, μιας κινηματογραφικής ταινίας, όπου εκτός των γλωσσικών και πολιτισμικών μεταφορών, εμπλέκονται και θέματα τεχνικής μορφής. Εκτός από την ανεπάρκεια όρων ή την ισχνή ισοδυναμία κάποιων άλλων, στην παρούσα εργασία κατέστη αναγκαίο να ερωτηθούν και φυσικοί ομιλητές για την εύρεση, διευκρίνιση κάποιων λέξεων ή εκφράσεων, καθώς στάθηκε αδύνατος ο εντοπισμός τους, ή η ερμηνεία τους ήταν δύσκολο να αποσαφηνιστεί είτε μέσω έντυπων ή ηλεκτρονικών λεξικών, είτε ανατρέχοντας σε παράλληλα κείμενα.
description: The subject of this thesis is the commentary translation of the subtitles of the Swedish film with original title, I rymden finns inga känslor. This film's premiere was in October 2010 in Sweden, receiving good reviews and successful box office sales. The film was directed by the upcoming Andreas Öhman and produced by Bonnie Skoog Feeney for Naïve. The movie was also nominated for the best foreign film in the Oscars in 2011 and made it up to the final nine. The cinema and the television are very popular communication media and reach a vast public, bringing together in a direct way different nations and cultures. The subtitling of this certain movie was chosen because it comes from a country that the Greek public is not very familiar with. The Swedish film industry is not so popular in Greece, therefore we would like in this way to make contact between the two populations, to cross over the obstacle of the foreign language, so that the Greeks get to know the Swedish reality that emerges from the social-cultural structures of the film. After this thesis is completed the subtitling of the movie will be available in Greek, in relevant free electronic websites. The main character is Simon, a teenager who suffers from Asberger syndrome. His relationship with his family, work and socialization helps him unfold his personality and his special character as a person with such a syndrome. The film with its tender and occasional comic manner focuses not only on the difficulties and problems, people with the above mentioned syndrome have in their personal and social life but also the challenges and reactions that their social circles encounter. Although, in this particular thesis, we will not be concerned with the technical details included on the practical level of the subtitles, such as the duration, the length and number of words, construction and font, nor how they appear on the screen, selection of background and colors of subtitles etc., we must adapt our translation in this direction so that we can correspond and interpret phrases, meanings, words even exclamations, with as much as possible more specificity and consistence likewise similar construction. For this reason in particular, the translated comments appear in a two column tabel with the text and the technical quality in the Swedish language, on the left and the translated subtitles in Greek, on the right. The purpose of this research is through the commentary translation to show and solve the problems of translation which arise in movies where except the language and the culture transition, technical issues are involved too. Not only some terms were inadequate or inefficient but in the present thesis was imperative to question natural speakers in order to find or refine the meaning of some words or expressions as it has been unable to trace them or their interpretation was difficult to decipher through edited or electronic lexicon or looking at the parallel text.