Η επίδραση της δυσβίωσης του εντερικού μικροβιώματος στη νευροφλεγμονή στη νόσο Αλτσχάιμερ: Μία συστηματική ανασκόπηση των μηχανιστικών διαδικασιών
Creators: name: Κατσιγιάννη, Σοφία Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Νόσος Αλτσχάιμερ
Μικροβίωμα εντέρου
Νευροφλεγμονή
Alzheimer’s disease
Gut microbiota
Neuroinflammation

description: Ελληνική Περίληψη Σκοπός: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση στοχεύει στον εντοπισμό του μικροβιώματος του εντέρου που συνδέεται με τη νόσο Alzheimer και στη διευκρίνιση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζει την παθολογία της νόσου, συμπεριλαμβανομένων των αλληλεπιδράσεων με το ανοσοποιητικό σύστημα, της ακεραιότητας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και της συσσώρευσης του β-αμυλοειδούς. Μέθοδος/Αποτελέσματα: Αναλύθηκαν 18 μελέτες βάσει κατευθυντήριων γραμμών PRISMA, αποκαλύπτοντας σημαντικές διαφορές στο μικροβίωμα μεταξύ ασθενών με Alzheimer και υγιών ατόμων. Βρέθηκαν μειωμένα επίπεδα ωφέλιμων βακτηρίων, όπως το Faecalibacterium prausnitzii, Eubacterium rectale και Roseburia hominis, και αυξημένα επίπεδα προ-φλεγμονωδών ειδών, όπως η E. coli, και η Klebsiella pneumoniae. Σχετικά με τους μηχανισμούς των βακτηρίων φάνηκε ότι κάποια από αυτά όπως η E. coli παράγουν λιποπολυσακχαρίτες, οι οποίοι μπορούν να διεγείρουν την απελευθέρωση προ-φλεγμονωδών κυτοκινών, όπως TNF-α, IL-1β, και IL-6. Τα αυξημένα επίπεδα ΥKL-40 συσχετίστηκαν αρνητικά με το ωφέλιμο βακτήριο Turicibacter, συνδέοντας το μικροβίωμα του εντέρου με τη νευροφλεγμονή. Επιπλέον, μειωμένα επίπεδα βακτηρίων που παράγουν βουτυρικό, όπως το Faecalibacterium prausnitzii και Eybacterium rectale, συνδέονται με μειωμένη παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας, επηρεάζοντας την ακεραιότητα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, ενώ ο διαταραγμένος μεταβολισμός των χολικών οξέων λόγω μειωμένων επιπέδων Ruminococcus και αυξημένων Veillonellaceae, μπορεί να επηρεάσει τη σηματοδότηση του υποδοχέα FXR επιδεινώνοντας τη δυσλειτουργία του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και τη συσσώρευση του Aβ. Μελλοντικές κατευθύνσεις: Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν την αλληλεπίδραση μεταξύ μεταβολιτών προερχόμενων από το μικροβίωμα, φλεγμονωδών οδών σηματοδότησης και νευροφλεγμονής, προτείνοντας τη στόχευση του μικροβιώματος ως διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση στη νόσο Alzheimer.
description: Aim: This systematic review aims to identify microbial species associated with AD and to clarify how they influence AD pathology, including immune system interactions, blood-brain barrier (BBB) integrity, and amyloid-beta (Aβ) aggregation. Method/Results: Using PRISMA guidelines, 18 studies were analyzed, revealing significant differences in GM composition between AD patients and controls. Key findings include reduced beneficial bacteria, such as Faecalibacterium prausnitzii, Eubacterium rectale, and Roseburia hominis and increased pro-inflammatory species like E. coli, and Klebsiella pneumoniae. Mechanistic insights suggest that E. coli produces lipopolysaccharides (LPS), which can stimulate the release of pro-inflammatory cytokines such as TNF-α, IL-1β, and IL-6. This pro-inflammatory response is further linked to elevated YKL-40 levels, a marker of activated microglia, which showed a negative correlation with beneficial bacteria like Turicibacter, highlighting a connection between GM and neuroinflammation. Additionally, a reduction in butyrate-producing bacteria, such as Faecalibacterium prausnitzii and Eubacterium rectale, is associated with decreased short-chain fatty acid (SCFA) production, which compromises BBB integrity. Disruptions in bile acid metabolism due to decreased Ruminococcus and increased Veillonellaceae levels, may impair farnesoid X receptor (FXR) signaling, exacerbating BBB dysfunction and Aβ aggregation. Future directions: These findings highlight the critical interplay between GM-derived metabolites, inflammatory signaling pathways, and neuroinflammation, emphasizing the potential of targeting GM for novel diagnostic and therapeutic approaches in AD.