Η Ανθρωπολογία του Γιάσπερς
Creators: name: Αλεξανδρή, Στέλλα Γρηγορίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: subject: Φιλοσοφία
subject: Ανθρωπολογία
subject: Γιάσπερς
subject: Philosophy
subject: FOS: Philosophy, ethics and religion
subject: Anthropology
subject: FOS: Sociology
subject: Jaspers

description: Κεντρικός στόχος της παρούσας μελέτης είναι η χαρτογράφηση της Ανθρωπολογίας του Κ. Γιάσπερς, όπως αυτή αποτυπώνεται στην πορεία της φιλοσοφικής του έρευνας. Η αναζήτηση της αλήθειας δεν εγκλωβίζει τον Γιάσπερς ούτε στο πεδίο της επιστημονικής έρευνας αλλά ούτε και στην περιοχή της μεταφυσικής. Η πρωτότυπη φιλοσοφική προβληματική του Γιάσπερς εδράζεται σε μία απόπειρα ανάκτησης της μεταφυσικής βεβαιότητας δια μέσου της ύπαρξης, η οποία αποτελεί και το μοναδικό κριτήριο για την κατανόηση της ζωής, την κατάκτηση της αλήθειας, για τον προορισμό του ανθρώπου. Από την έρευνα προκύπτει οτι η μεταφυσική ταυτίζεται με την υπαρξιακή φιλοσοφία. Αποστολή της μεταφυσικής αποτελεί η αποκρυπτογράφηση των μυστικών σημάτων στην περιοχή της ελευθερίας, ώστε η ύπαρξη να μεταβεί στο επέκεινα. O Κ. Γιάσπερς επιλέγει να υπερβεί τις περιορισμένες βεβαιότητες της επιστήμης προκειμένου να οικοδομήσει μια μεταφυσική σύλληψη της πραγματικότητας, που στοχεύει στην εμπειρία της ύπαρξης. Ως γνήσιος φιλόσοφος υποτάσσεται αυτοβούλως στην αναγκαιότητα να εγκαταλείψει το πεδίο της επιστημονικής αναζήτησης και να μυηθεί στο πεδίο της μεταφυσικής, προσδοκώντας στη λήψη απαντήσεων στο χάος της κοσμικής σφαίρας. Η εισαγωγή της διδασκαλίας της Ανθρωπολογίας στα γερμανικά πανεπιστήμια οφείλεται στον Κάντ και γίνεται αισθητή η σημαντική επιρροή που ασκεί στον Κ. Γιάσπερς ο φιλοσοφικός λόγος και η Ανθρωπολογία που διαμόρφωσε ο Καντ. Συνολικά, διαπιστώσαμε πως η βασική διαλεκτική έννοια του φιλοσοφικού συστήματος που εκπροσωπεί ο Γιάσπερς είναι η ύπαρξη. Η ύπαρξη ως όρος δεν χρησιμοποιείται με σκοπό να καλλιεργηθεί κάποια αντίθεση μεταξύ της αντικειμενικής και υποκειμενικής πραγματικότητας, του εγώ ή του μη-εγώ, της λογικής και της ηθικής κρίσης. Η διαφορά παρουσιάζεται μέσα στην ίδια την ύπαρξη, η οποία συνδυάζει διάφορα χαρακτηριστικά στην προσπάθεια του ανθρώπου να θέσει τον εαυτό του σε περισυλλογή. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η ύπαρξη αποτελεί το βασικό πεδίο διαπραγμάτευσης και αποτελεί τον πόλο αντίθεσης σε σχέση με την ορθολογιστική και επιστημονική προσέγγιση της πραγματικότητας. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι η κατάκτηση της αλήθειας δεν προέρχεται μέσα από την επιστημονική και γνωστική κατάκτηση της πραγματικότητας, αλλά μέσα από την υπαρκτική αντίληψη και εσωτερική απομόνωση του ανθρώπου για την αποκάλυψη της αλήθειας. Συνελόντι ειπείν, παρουσιάσαμε διάφορα παραδείγματα από το φιλοσοφικό λόγο του Γιάσπερς, τα οποία είχαν ως σκοπό να επισημάνουν ορισμένες θεματικές από την καθημερινότητα και την ιστορία του ανθρώπου, που στέκονται εμπόδιο στην υπαρξιακή ολοκλήρωση και υπέρβασή του. Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά, ο κεντρικός προβληματισμός του Γιάσπερς είναι η κατάκτηση της ελευθερίας του ανθρώπου, η οποία παρεμποδίζεται είτε από την πολιτική κατάσταση της εποχής του είτε από την κυριαρχία της επιστήμης και της τεχνολογίας ή από την επιβολή του ολοκληρωτικού τρόπου σκέψης και αντίληψης της πραγματικότητας. Όλη αυτή η κατάσταση παρεμποδίζει σαφώς την ελευθερία του ανθρώπου, ο οποίος δεν μπορεί να υπάρξει ελεύθερα και να πετύχει την υπέρβαση μέσα στο χρόνο. Ουσιαστικά, ο Γιάσπερς διαμορφώνει ένα «πρακτικό εγχειρίδιο» της φιλοσοφίας του, ώστε να δείξει πως ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει ως Ύπαρξη, αντιμετωπίζοντας όχι μόνο τις οριακές καταστάσεις, αλλά και τις προβληματικές εμπειρίες της εποχής του. Τα παραδείγματα που παρουσιάσαμε εφαρμόζουν το φιλοσοφικό σύστημα του Γιάσπερς περνώντας από το ειδικό στο γενικό και αντίστροφα.
description: The central aim of this study is to map the Anthropology K. Jaspers as reflected in the process of philosophical inquiry. The search for truth does not trap the Jaspers in the field of scientific research nor in metaphysics. Jaspers original philosophical problematic is based on an attempt to recover the metaphysics certainty through existence which is the only criterion for the understanding of life, the conquest in truth of the destination of man. Research shows that metaphysics is identified with the existential philosophy. The mission of metaphysics is the deciphering of secret signals in the area of freedom, in order for the existence to advance to the hereafter. K. Jaspers chooses to exceed the limited certainties of science in order to build a metaphysical conception of reality aimed at the experience of existence. As a true philosopher voluntarily subordinates to the necessity to depart from the field of scientific inquiry and be initiated in field of metaphysics, expecting to receive answers to the chaos of the secular sphere. The introduction of the teaching of anthropology in German universities is due to Kant and felt the significant influence of the K. Jaspers philosophical reason and anthropology developed by Kant. Overall, we found that the basic concept of dialectical philosophical system representing Jaspers is the existence. The existence of a term is not used in order to promote a contrast between objective and subjective reality, the ego or non-ego, of reason and moral judgment. The difference occurs in the very existence, which combines various features in man’s attempt to put himself in contemplation. In all of these cases, there is a key negotiation field and a pole of the contrast with respect to rational and scientific approach to reality. This basically means the conquest of truth is not derived through scientific and cognitive conquest of reality, but through the existential perception and internal isolation of man to the truth. In brief words, we presented several examples of the philosophical speech Jaspers, which were designed to highlight some themes from everyday life and the history of man, standing obstacle to integration and existential transgression if we observe carefully, the central concern of Jaspers is the conquest of human freedom which hindered either by the political situation of his time either by the dominance of science and technology or the imposition of totalitarian thinking and perception of reality. This whole situation clearly hinders the freedom of man who can not exist freely and succeed to overcome in time. Essentially, Jaspers forms a «handbook» of philosophy to show how a man can live as an Existence and the troubled experiences of his time. The examples presented applying the philosophical system of Jaspers passing from specific to generic and vice versa.