Νομικές και ηθικές προεκτάσεις στη διαχείριση του χρόνιου πόνου στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
Creators: name: Καραμέτος, Χρήστος Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Διαχείριση χρόνιου πόνου
Νομικά και ηθικά ζητήματα
Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
Management of chronic pain
Legal and ethical aspects
Primary Health Care

description: Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια βιβλιογραφική ανασκόπηση σχετικά με τις νομικές και ηθικές προεκτάσεις στη διαχείριση του χρόνιου πόνου στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ). Ο χρόνιος πόνος χαρακτηρίζεται ως ένα εκτενές και πολυδιάστατο δημόσιο πρόβλημα υγείας, το οποίο αντιμετωπίζεται ανεπαρκώς. Οι ποικίλες σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις του προκαλούν σημαντική επιβάρυνση στους ασθενείς, στις οικογένειές τους αλλά και συνολικά στην κοινωνία. Η διαχείρισή του είναι μια επίπονη διαδικασία που απαιτεί συνδυαστική προσέγγιση από τους επαγγελματίες υγείας. Το μεγαλύτερο βάρος της διαχείρισης αυτής επωμίζεται η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Η πολύπλοκη αυτή και σύνθετη φύση του χρόνιου πόνου εγείρει εκτός από ιατρικά, δυσεπίλυτα ηθικά και νομικά ζητήματα. Δοκιμάζει τόσο την διάκριση μεταξύ νου και σώματος όσο και την έννοια της θεραπείας ως στόχο της ιατρικής παρέμβασης. Ο στόχος αυτός, στα πλαίσια της ΠΦΥ, μετατοπίζεται προς την ολιστική προσέγγιση του ασθενή δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην ανακούφιση από τον πόνο αλλά και στην συνολική βελτίωση της λειτουργικότητας και ποιότητας ζωής του ασθενή. Εκτός από τις παραδοσιακές θεραπευτικές επιλογές της φαρμακευτική αγωγής και των χειρουργικών επεμβάσεων, έχει καταδειχθεί πως οι ασθενείς μπορούν να ωφεληθούν από εναλλακτικές προσεγγίσεις όπως το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο και η διεπιστημονική διαχείριση. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου θεωρείται πλέον θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και βασική ηθική υποχρέωση στην ιατρική, με τα συστήματα υγείας να υποχρεούνται να παρέχουν χωρίς διακρίσεις αντίστοιχες υπηρεσίες. Η υποθεραπεία του χρόνιου πόνου μπορεί να έχει σοβαρές νομικές συνέπειες όπως κατηγορίες για αμέλεια και κακοποίηση ηλικιωμένων ενώ η συνταγογράφηση αναλγητικών σε ασθενείς τελικού σταδίου κατηγορίες για ανθρωποκτονία ή ευθανασία. Έτσι, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη ενημέρωσης και εγρήγορσης των επαγγελματιών υγείας της ΠΦΥ σε θέματα όπως η ιδιωτικότητα, η ενημερωμένη συγκατάθεση, η κοινή λήψη αποφάσεων, η εκτίμηση της ικανότητας των ασθενών να λαμβάνουν αποφάσεις, η ορθολογική χρήση των οπιοειδών και η παροχή ιατρικών υπηρεσιών βασισμένων σε ενδείξεις. Συμπερασματικά, είναι κοινώς αποδεκτό πως η αδικαιολόγητη αποτυχία αντιμετώπισης του πόνου αποτελεί ηθικά και νομικά κακή ιατρική πρακτική που παραβιάζει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.
description: In the present study, a literature review is attempted regarding the legal and ethical implications in the management of chronic pain in Primary Health Care (PHC). Chronic pain is an extensive and multidimensional public health issue that is inadequately addressed. Its various physical and psychological effects impose significant burdens on patients, their families, and society as a whole. Managing it is a challenging process that requires a comprehensive approach from healthcare professionals. Primary Health Care shoulders the greatest burden in managing this issue. The complex and intricate nature of chronic pain raises not only medical but also difficult to resolve ethical and legal issues. It challenges both the distinction between mind and body and the concept of treatment as the goal of medical intervention. Within the framework of PHC, this goal shifts towards a holistic approach to the patient, emphasizing not only pain relief but also overall improvement in functionality and quality of life. In addition to traditional therapeutic options such as pharmacotherapy and surgical interventions, it has been shown that patients can benefit from alternative approaches such as the biopsychosocial model and interdisciplinary management. Effective pain management is now considered a fundamental human right and a basic ethical obligation in medicine, with healthcare systems obligated to provide equivalent services without discrimination. Undertreating chronic pain can have serious legal consequences, such as charges of negligence and elder abuse, while prescribing opioids to end-stage patients can result in charges of manslaughter or euthanasia. Hence, the need for education and vigilance among PHC healthcare professionals on issues such as privacy, informed consent, shared decision-making, assessment of patients' decision-making capacity, rational use of opioids, and the provision of evidence-based medical services. In conclusion, it is widely accepted that unjustifiable failure to address pain constitutes unethical and legally wrongful medical practice that violates fundamental human rights.