Ο νέος Ρωσικός Μεσσιανισμός και η εξωτερική πολιτική της Ρωσίας
Creators: name: Καμούρας, Τιμολέων Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ρωσία
Μεσσιανισμός
Γεωπολιτική
Ασφάλεια
Εξωτερική Πολιτική
Russia
Messianism
Geopolitics
Security
Foreign Policy

description: Η Ρωσία βρέθηκε από υπερδύναμη σε μια θέση να παλεύει για την απόδειξη της ισχύος της. Η περιφέρεια της έγινε ο πρώτος της στόχος τα πρώτα χρόνια μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ. Από το 2000 και έπειτα, με την προεδρία του Βλαντιμίρ Πούτιν, προσπάθησε να πρωταγωνιστήσει στη διεθνή σκηνή άλλοτε με επιτυχία και άλλοτε δημιουργώντας εχθρικό κλίμα. Επιχειρεί να συσπειρώσει γύρω της όσες αντιδυτικές δυνάμεις υπάρχουν στον κόσμο ώστε να ηγηθεί αυτών και να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του διεθνούς συστήματος σε πολυπολικό καθότι κατανοεί ότι αδυνατεί να επανέλθει ως δεύτερος ισχυρότερος πόλος σε ένα διπολικό διεθνές σύστημα. Η ανάδυση της Κίνας, οδηγεί την Ρωσία σε περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη ενός πολυπολικού συστήματος. Μέσα στις μεταβολές που έγιναν και συνεχίζονται να γίνονται, η Ρωσία χρησιμοποιεί κάθε δυνατότητα επιρροής. Η θρησκεία και ιδιαίτερα η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία δια μέσω του Πατριαρχείου Μόσχας, αποτελεί ένα ιδιαίτερο εργαλείο χαμηλής ισχύος ( soft power) στις επιλογές της Ρωσικής εξωτερικής πολιτικής. Ο νέος μεσσιανισμός που δημιουργήθηκε αποσκοπούσε στη θεμελίωση της ιδέας ιδιαίτερα στους ορθόδοξους πληθυσμούς περί του καθήκοντος δράσης της Ρωσίας στη νέα τάξη πραγμάτων που είχε ξεκινήσει να επιβάλλεται από τις ΗΠΑ και τους συνεργάτες της. Προσπαθεί να εδραιώσει την άποψη ότι η ίδια επιθυμεί έναν δίκαιο κόσμο στηριζόμενο στις αξίες του κάθε κράτους και όχι σε αξίες επιβαλλόμενες από ισχυρά κράτη ή διεθνείς οργανισμούς. Αυτή η προσπάθεια, αναδεικνύει την αδυναμία της σε επίπεδο σκληρής ισχύος καθώς δεν μπορεί πλέον να επιβάλλει την άποψη της ούτε να αντισταθεί εύκολα στις κινήσεις των ΗΠΑ και πλέον ούτε της Κίνας. Στην παρούσα εργασία γίνεται μια προσπάθεια παρουσίασης του τρόπου χρήσης του εργαλείου της θρησκείας από την Ρωσική ηγεσία υπό την ηγεσία του Βλαντιμίρ Πούτιν και του σκοπούς που έχουν τεθεί σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής
description: Russia's geopolitical trajectory, from a former superpower to a nation grappling with power dynamics, unfolds in this exploration. Initially focusing on regional consolidation after the USSR's dissolution, Russia, under President Vladimir Putin since 2000, sought a leading role on the global stage, oscillating between success and creating tense international climates. Recognizing the impossibility of reclaiming a dominant position in a bipolar system, Russia endeavored to shape a multipolar world by aligning with anti-Western forces worldwide. The ascendancy of China further propelled Russia's pursuit of multipolarity. This paper argues that religion, particularly wielded through the Russian Orthodox Church and the Moscow Patriarchate, serves as a unique soft power tool in Russia's foreign policy decisions. A novel messianic narrative was crafted to instill a sense of duty among Orthodox populations, positioning Russia as a defender of traditional values against perceived Western impositions. The analysis underscores Russia's strategic use of religion amid ongoing global changes, revealing its limitations in hard power against the assertiveness of the United States and China. The paper delves into the goals set by the Russian leadership, especially under Putin, emphasizing the endeavor to establish a just world based on each state's values, countering those imposed by powerful nations or international organizations. Ultimately, this work seeks to illuminate how religion functions as a tool in Russian foreign policy, shedding light on the leadership's objectives and its intricate engagement with the evolving international landscape