Οι επιδράσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (social media) στην εφηβική υπερβαρότητα και παχυσαρκία και μια νέα προοπτική προώθησης ενός υγιεινού τρόπου ζωής μέσα από τις νεότερες τεχνολογίες: Περιγραφική ανασκοπική μελέτη
Creators: name: Ζιάκας, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Έφηβοι
Υπερβαρότητα
Παχυσαρκία
Social media
Ψηφιακές παρεμβάσεις
Πρόληψη
Θεραπεία
Adolescents
Overweight
Obesity
Digital interventions
Prevention
Treatment

description: Η παχυσαρκία αποτελεί παγκόσμια επιδημία με περίπου 14,4 εκατομμύρια παιδιά και εφήβους να είναι παχύσαρκοι, κάτι που την καθιστά ως μία από τις πιο συχνές χρόνιες παιδιατρικές παθήσεις. Αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, δυσλιπιδαιμίας, αντίστασης στην ινσουλίνη, προδιαβήτη και Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2) και πρόωρης θνησιμότητας στην ενήλικη ζωή, ενώ σχετίζεται με πτωχή ψυχολογική και συναισθηματική υγεία. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) είναι μια ταχέως εξελισσόμενη μορφή κοινωνικοποίησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης που έχει αναδυθεί τα τελευταία χρόνια και έχουν μεγάλη απήχηση στους εφήβους. Ωστόσο, συχνά προωθούν ανθυγιεινά πρότυπα διατροφής αποτελώντας παράγοντα κινδύνου υπερβαρότητας και παχυσαρκίας. Έχουν προταθεί διάφοροι πιθανοί μηχανισμοί που συνδέουν την αύξηση του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) με την χρήση των social media όπως η αυξημένη κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων, η παράλειψη του πρωινού, η χαμηλή ενεργειακή δαπάνη σχετιζόμενη με την καθιστική ζωή και την μειωμένη σωματική άσκηση, τα ακανόνιστα μοτίβα ύπνου και η μικρή διάρκεια του ύπνου. Επιπλέον, η έκθεση στο ψηφιακό μάρκετινγκ τροφίμων και ποτών, οι λειτουργίες like, comment και share αναρτήσεων φωτογραφιών και βίντεο που απεικονίζουν τρόφιμα, ο εξέχων ρόλος που διαδραματίζουν οι influencers, οι celebrities και οι συνομήλικοι, καθώς και νέες πρακτικές όπως η πορνογραφία τροφίμων (food porn), οι εκπομπές φαγητού (mukbang) και τα παιχνίδια με σκοπό τη διαφήμιση (advergames), έχουν αναγνωστεί ότι προωθούν ανθυγιεινά πρότυπα διατροφής κατά την εφηβική ηλικία. Η διαχείριση του σωματικού βάρους στην εφηβεία αποτελεί σημαντική πρόκληση και με μια πρώτη σκέψη τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην διατροφική εκπαίδευση των νέων και την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Ωστόσο, οι έρευνες για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων διαχείρισης του σωματικού βάρους με την αξιοποίηση των social media και των νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων, που θα συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας, δείχνουν αντιφατικά αποτελέσματα. Τα ευρήματα πιλοτικών προγραμμάτων βασιζόμενα σε ψηφιακά μέσα είναι ασαφή, ενώ πολλές νέες τεχνολογίες βρίσκονται σε πολύ πρώιμο στάδια μελέτης. Σκοπός της παρούσας περιγραφικής ανασκοπικής μελέτης είναι η διερεύνηση των επιδράσεων των social media στην εφηβική υπερβαρότητα και παχυσαρκία καθώς και των δυνατοτήτων αξιοποίησης των social media και των νεότερων τεχνολογιών για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του υπερβάλλοντος βάρους και της παχυσαρκίας και την προαγωγή ενός υγιεινότερου τρόπου ζωής και διατροφής.
description: Obesity is a global epidemic with approximately 14.4 million children and adolescents being obese, making it one of the most common chronic pediatric conditions. It increases the risk for cardiovascular disease, dyslipidemia, insulin resistance, prediabetes and Diabetes Mellitus type 2 (DM2) and premature mortality in adulthood and is associated with poor psychological and emotional health. Social media is a rapidly evolving form of socialization and social interaction that has emerged in recent years and has great appeal to adolescents. However, they often promote unhealthy eating patterns, making them a risk factor for overweight and obesity. Several possible mechanisms have been proposed that attribute the increase in Body Mass Index (BMI) to social media use such as increased consumption of unhealthy foods, skipping breakfast, low energy expenditure associated with sedentary lifestyles and reduced physical activity, irregular sleep patterns and short sleep duration. In addition, exposure to digital marketing of food and beverages, like, comment and share functions of photo and video posts depicting food, the prominent role played by influencers, celebrities and peers, and new practices such as food porn, mukbang and advergames have been identified as promoting unhealthy eating patterns during adolescence. Weight management in adolescence is a major challenge and at first thought, social media could contribute to the nutrition education of young people and the adoption of a healthy lifestyle. However, research on the effectiveness of weight management interventions using social media and new technological advances to help prevent and treat overweight and obesity shows contradictory results. The findings of digital media-based pilot programs are unclear, and many new technologies are in the very early stages of study. The aim of this descriptive review study is to investigate the effects of social media on adolescent overweight and obesity and the potential for using social media and newer technologies to prevent and treat overweight and obesity and promote healthier lifestyles and diets.