Ποινική αξιολόγηση της θανάτωσης του τυραννικού συζύγου:
Creators: name: Γκίνογλου, Δέσποινα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Τυραννικός σύζυγος Προληπτική άμυνα
Κακοποιημένη γυναίκα
Tyrannous husband
preemptive self-defense
Battered woman

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τομέα Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο γνωστικό αντικείμενο Ποινικό Δίκαιο. Αντικείμενο μελέτης αποτελεί η ποινική αξιολόγηση της θανάτωσης του τυραννικού συζύγου, προβληματική που έχει απασχολήσει τόσο την αγγλοσαξονική όσο και τη γερμανόφωνη νομική επιστήμη. Ειδικότερα, μελετάται ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να αξιολογηθεί ποινικά η προληπτική χρήση βίας που ασκεί η κακοποιημένη γυναίκα προς τον τύραννο σύζυγό της την ώρα που εκείνος κοιμάται κι έχει ως αποτέλεσμα το θάνατό του. Για το λόγο αυτό, η παρούσα διπλωματική χωρίζεται σε τρία μέρη, ενώ χρησιμοποιούνται παράλληλα τρεις περιπτώσεις ως υποθέσεις εργασίας που βοηθούν στην ευχερέστερη κατανόηση των επιμέρους δογματικών ζητημάτων: 1) Ο μέθυσος τυραννικός σύζυγος που επιστρέφει στο σπίτι, έχοντας καταναλώσει αλκοόλ, και κακοποιεί τη σύζυγό του σε καθημερινή βάση, 2) Ο «κλειδοκράτορας» σύζυγος που κρατά φυλακισμένη τη σύζυγο στο σπίτι τους ή στο υπόγειο και δεν της επιτρέπει να βγει εκτός σπιτιού, και ο οποίος, κάθε φορά που επιστρέφει, τη βρίζει και την κακοποιεί, και 3) Ο «τρομοκράτης» σύζυγος που δεν έχει κακοποιήσει τη σύζυγό του στο παρελθόν, αλλά καθημερινά τη βρίζει, την ταπεινώνει λεκτικά και την απειλεί πως θα τη δείρει – θα τη σκοτώσει, εάν αυτή δεν υπακούσει στις όποιες διαταγές του. Κοινός τόπος στις παραπάνω περιπτώσεις αποτελεί το γεγονός ότι η γυναίκα, αδυνατώντας να αντέξει άλλο αυτήν την κατάσταση, αποφασίζει να τον σκοτώσει την ώρα που εκείνος κοιμάται. Στο πρώτο μέρος αναζητούνται λύσεις σε επίπεδο αδίκου: άμυνα του άρ. 22 ΠΚ, κατάσταση ανάγκης του άρ. 25 ΠΚ• ποιες προϋποθέσεις απαιτεί ο ποινικός νομοθέτης και γιατί μπορούν ή δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην προβληματική που εξετάζουμε; Οι έννοιες της επίθεσης και του κινδύνου μαζί με τα προσδιοριστικά τους στοιχεία θα αποτελέσουν τις κατευθυντήριες γραμμές στην ανάπτυξη της προβληματικής, ενώ η συμπεριφορά κακοποίησης του συζύγου προς τη σύζυγο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς στην ποινική αξιολόγηση της εγκληματικής συμπεριφοράς. Στο δεύτερο μέρος, ακολουθεί η αναζήτηση λύσεων σε επίπεδο ενοχής: Το άλλως δύνασθαι πράττειν, η κατάσταση ανάγκης του άρ. 32 ΠΚ ως εκδήλωσή του, περιπτώσεις πλάνης της κακοποιημένης γυναίκας• πώς μπορούμε να αξιολογήσουμε τα παραπάνω στην προβληματική που εξετάζουμε; Επιπλέον, παρουσιάζεται το «Σύνδρομο της Κακοποιημένης Γυναίκας» (γνωστό από τους Αγγλοσάξονες υπό τον όρο “Battered Woman’s Syndrome”) ως χαρακτηριστικό των γυναικών που κακοποιούνται συστηματικά από τον σύντροφό τους• πότε καταφάσκεται αυτό, πώς έχει αντιμετωπιστεί από τους Αγγλοσάξονες και πώς θα μπορούσε να αξιολογηθεί ποινικά και να ενταχθεί στο δικό μας σύστημα; Τέλος, στο τελευταίο μέρος, παρατίθενται οι λιγοστές ελληνικές αποφάσεις που σχετίζονται με το θέμα, και με αφορμή το αιτιολογικό και το διατακτικό τους, γίνεται μια κριτική προσέγγιση των νομολογιακών λύσεων για τη συγκεκριμένη προβληματική με σκοπό να αναδειχθούν τα θετικά στοιχεία σε καθεμία από αυτές, αλλά και τα ποινικά εργαλεία που θα μπορούσαν πιθανόν να χρησιμοποιηθούν και δεν χρησιμοποιήθηκαν.
description: This thesis was submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Law in Criminal Law and Criminology, as laid out by The School of Law, Faculty of Law, Aristotle University of Thessaloniki, in the cognitive field of Criminal Law. The subject of this research will be the criminal evaluation of the killing of a tyrannous husband, a topic that appears to have been of great interest not only to the Anglo-saxon but to the German jurisprudence as well. More specifically, we will examine the possible criminal evaluation of the preemptive use of force exercised by battered women against their tyrannous husbands while they are asleep, subsequently leading to their deaths. For this reason, the thesis will be divided into three sections, while three case studies will be employed to facilitate the thorough comprehension of the specific dogmatic issues; 1) The drunkard husband who, upon returning home and after the consumption of alcohol, abuses his wife on a daily basis. 2) The “key-holder” husband who keeps his wife a prisoner in their own house or basement – preventing her from ever leaving the premises – and systematically calls her names and physically abuses her every time he returns home. 3) The “terrorist” husband who has never abused his wife before, but he verbally assaults her daily, threatening to abuse or kill her if she does not obey his every command. The common denominator of these cases is the fact that the affected women, unable to tolerate their situation any longer, decide to kill their husbands while they are asleep. In the first section of the thesis, we will examine possible solutions within the scope of Articles 22 and 25 of the Greek Penal Code, stipulating Self-defense and Removal of the Unjustified Character of an Act by Necessity, respectively. The notions of attack and danger, along with their defining components, will be the keystones for our reasoning, while the husband’s abusive behavior will serve as a point of reference for the evaluation of the wife’s criminal behavior. In the second section, we will consider possible solutions within the scope of the so-called “inability to act otherwise” and thus, Article 32 of the Greek Penal Code, stipulating the Exclusion of Imputability by Necessity, and we will also examine cases in which battered women erred in their judgement. Moreover, the “Battered Woman’s Syndrome” will be studied as an attribute of women who are systematically being abused by their partners, along with the conditions under which the syndrome is accepted as such and the way the Anglo-saxon jurisprudence has dealt with it, as well as possible ways of criminally evaluating and integrating it into the Greek penal system. Finally, in the last section, we will present the small number of relevant Greek adjudications with a critical perspective and with the intent to demonstrate not only the positive aspects in each one of them, but also the penal instruments that could have potentially been used in these cases but weren’t.