Η αλοφυτική χλωρίδα της λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου
Creators: name: Τσιγγάνη – Παπανικολάου Όλγα, Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Αλοφυτική βλάστηση
Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου
Χλωρίδα
Halophytic vegetation
Kalohori lagoon
Flora

description: Ως αλόφυτα ορίζονται τα φυτικά είδη που έχουν την ικανότητα να επιβιώνουν σε εδάφη με περιεκτικότητα NaCl μεγαλύτερη ή ίση με 0.5%. Tα αλοφυτικά οικοσυστήματα, παρότι αποτελούν ενδιαίτημα για μικρό αριθμό φυτικών ειδών, χαρακτηρίζονται ως οικοσυστήματα μεγάλης οικολογικής σημασίας, λόγω της υψηλής ποικιλότητας της πανίδας που φιλοξενούν. H περιοχή της λιμνοθάλασσας του Καλοχωρίου βρίσκεται δυτικά της πόλης της Θεσσαλονίκης και αποτελεί τμήμα του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα, το οποίο ανήκει στο Δίκτυο ‘‘Natura 2000’’ με κωδικό GR1220010. Η περιοχή έχει οριστεί ως Zώνη Ειδικής Προστασίας για τα πουλιά (ΖΕΠ) σύμφωνα με την Οδηγία για τη διατήρηση των άγριων πτηνών (79/409/ΕΟΚ), διότι στην ορνιθοπανίδα της περιλαμβάνεται μεγάλος αριθμός ειδών, αρκετά από τα οποία είναι σπάνια ή απειλούμενα. Στην περιοχή, με βάση το Παράρτημα Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, απαντώνται πέντε φυσικοί τύποι οικοτόπων, ορισμένοι από τους οποίους είναι σε μίξη (1310, 1410, 1420, 72ΑΟ και ο οικότοπος προτεραιότητας 1150) και τέσσερις ανθρωπογενείς οικότοπους. Δεν έχει γίνει προηγούμενη μελέτη για τη χλωρίδα της περιοχής, ενώ όλες οι μελέτες που έχουν εκπονηθεί κατά καιρούς αφορούν χωροταξικά και εδαφολογικά θέματα. Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι η μελέτη της αλοφυτικής χλωρίδας στη Λιμνοθάλασσα του Καλοχωρίου. Συγκεκριμένα αφορά την καταγραφή και ανάλυση της χλωρίδας της περιοχής και τη δημιουργία χλωριδικού καταλόγου, την καταγραφή των απειλών-πιέσεων που δέχεται η περιοχή και την εκτίμηση της κάλυψης της αλοφυτικής βλάστησης. Στην περιοχή μελέτης καταγράφηκαν συνολικά 89 taxa, που ανήκουν σε 26 οικογένειες. Η πολυπληθέστερη οικογένεια είναι η οικογένεια Chenopodiaceae. Στην περιοχή επικρατούν τα Ευρωπαϊκά-ΝΔ Ασιατικά taxa, ενώ όσον αφορά στις βιοτικές μορφές των taxa, επικρατούν τα Θερόφυτα. Για τη μελέτη των οικολογικών απαιτήσεων της περιοχής χρησιμοποιήθηκαν οι οικολογικοί δείκτες του Ellenberg. Στην περιοχή επικρατούν συνθήκες υψηλής έντασης φωτός (L: 8,47-9,9) και υψηλές θερμοκρασίες (Τ: 7,43-8,62). Η ηπειρωτικότητα του κλίματος (C: 4,92-5,44), η υγρασία (U: 4,92-7,20), η οξύτητα (R: 6,58-7,80) και τα θρεπτικά του εδάφους (N: 4,69-7,00) παρουσιάζουν μέσες τιμές και η αλατότητα χαμηλές (S: 0,93-2,40). Αναφορικά με την κατάσταση διατήρησης, καταγράφηκαν συνολικά, σύμφωνα με το κατάλογο της IUCN-CMP, 15 απειλές-πιέσεις με σημαντικότερη την ρίψη σκουπιδιών και στερεών αποβλήτων, που καταγράφηκε σε όλους τους τύπους οικοτόπων της περιοχής. Η φυτική κάλυψη εκτιμήθηκε σε 260 επιφάνειες. Σε όλους τους τύπους οικοτόπων της περιοχής μελέτης κυριαρχεί η φυτική κάλυψη του ποώδους ορόφου. Τόσο η κάλυψη της κύριας αλοφυτικής βλάστησης όσο και η κάλυψη των λοιπών αλοφυτικών και διαταραχόφιλων taxa παρουσιάζει παρόμοιο πρότυπο διακύμανσης, με αύξηση των τιμών από τον Ιούνιο προς το Σεπτέμβριο. Η κάλυψη της κύριας αλοφυτικής βλάστησης κυριαρχεί σε πέντε από τους έξι τύπους οικοτόπων. Οι μέγιστες τιμές της συμπίπτουν με την περίοδο που τα αλοφυτικά taxa εμφανίζουν τη μέγιστη ανάπτυξη (Αύγουστος και Σεπτέμβριος). Ο πλέον υποβαθμισμένος τύπος οικοτόπου (1410x1420) είναι ο μοναδικός οικότοπος στον οποίο κυριαρχεί η κάλυψη των λοιπών αλοφυτικών και διαταραχόφιλων ειδών.
description: Species capable of tolerating 0.5% or more NaCl are regarded as halophytes. Halophytic ecosystems, although they are the habitat for a small number of plant species, are characterized as ecosystems of great ecological importance due to the high diversity of the fauna they host. The Kalohori lagoon is situated in the west coast of the city of Thessaloniki and is part of the National Park of Delta of Axios – Loudias – Aliakmon, which has been included in the ‘’Natura 2000’’ Network under the code GR1220010. The area is designated as a Special Preservation Zone for Birds (SPA) according to the Directive on the conservation of wild birds (79/409/EEC), because its avifauna hosts a large number of species, some of which are rare or threatened. Based on the Annex I of Directive 92/43/EEC, five natural habitats can be found in the area, some of which are mixed (1310, 1410, 1420, 72ΑΟ and the priority habitat 1150) as well as four anthropogenic habitats. No previous study has been carried out on the flora of the area, while all the studies that have been conducted at times concern regional planning and soil issues. The aim of this work is to study the halophytic flora of the Kalohori Lagoon. Specifically, it focuses on the recording and the analysis of the flora of the area and the creation of a floristic catalogue, the recording of the threats and pressures that the area receives, as well as the assessment of the cover of the halophytic vegetation. The flora of Kalohori lagoon consists of 89 taxa, belonging in 26 families. The most species-rich family is the Chenopodiaceae. The European – SW Asian taxa are the most prevalent in the area, while Therophytes are the dominant life form. Ellenberg indicator values were used to evaluate the ecological preferences of the taxa. The area is characterized by high irradiance (L: 8,47-9,9) and high temperatures (Τ: 7,43-8,62); continentality of climate (C: 4,92-5,44), soil moisture (U: 4,92-7,20), acidity (R: 6,58-7,80) and nutrients (N: 4,69-7,00) were found in medium levels, while salinity was low (S: 0,93-2,40). According to the IUCN-CMP catalog, 15 types of threats and pressures were recorded, most significant of which being the disposal of garbage and solid waste, recorded in all habitat types of the study area. Plant cover was estimated for 260 different surfaces. In all habitats the herbaceous floor is prevailing. Both the main halophytic vegetation cover, as well as that of the other halophytic and ruderal taxa, present a similar variation pattern, with their values increasing from June to September. The cover of the main halophytic vegetation is dominating in five out of six habitat types. The maximum values coincide with the period that the taxa are at their maximum growth (August and September). Other halophytic and ruderal taxa are dominant in the most disturbed natural habitat (1410x1420).