Η τέχνη ως γνώση: Η Αισθητική θεωρία της Susanne Langer:
Creators: name: Ανδρέου, Ευάγγελος Παντελή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: subject: Τέχνη
subject: Φιλοσοφία
subject: Γνώση
subject: Art
subject: Philosophy
subject: FOS: Philosophy, ethics and religion
subject: Knowledge

description: Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη σχέση της τέχνης με το φιλοσοφικό λόγο. Επιζητεί να επανερμηνεύσει τη διαφορά φιλοσοφίας και τέχνης προσπαθώντας να ορίσει τα όρια τους καθώς και το πεδίο λειτουργίας τους. Φιλοσοφία και τέχνη, τέχνη και αλήθεια, αντικείμενο και λειτουργία της τέχνης: αυτά είναι τα δίπολα που πραγματευόμαστε. Αναζητούμε μια θεωρία για την τέχνη που να αναγνωρίζει σε αυτή δύο βασικά και θεμελιώδη χαρακτηριστικά: εμμένεια και μοναδικότητα. Εμμένεια στο βαθμό που η τέχνη εκφράζει μια δική της αλήθεια και δεν είναι ένα εργαλείο για τη διατύπωση κάποιας εξωτερικής προς αυτήν αλήθειας, και μοναδικότητα στο βαθμό που η αλήθεια της τέχνης είναι διαφορετική από τη φιλοσοφική, είναι δηλαδή αποκλειστικά συνυφασμένη με την ουσία της και δεν είναι δυνατό να παρασταθεί από κάποια άλλη περιοχή της σκέψης. Στο πλαίσιο αυτό ακολουθείται μία ιστορική, όσο και συστηματική ανάλυση αισθητικών θεωριών. Η εργασία οργανώνεται σε τρία κυρίως κεφάλαια, ξεκινώντας από τη θέση του Πλατωνικού παραδείγματος της καταδίκης της τέχνης, με ενδιάμεσο σταθμό την αναγνώριση της αυτονομίας της τέχνης στους νεώτερους χρόνους, όπως αυτή εκφράζεται κυρίως στο έργο του Immanuel Kant, και τέλος καταλήγοντας στην παρουσίαση της αισθητικής θεωρίας της Susanne Langer, η οποία αναγνωρίζει τον ειδικό σε σχέση με τη φιλοσοφία ρόλο της τέχνης και απαντά ταυτόχρονα στην πλατωνική κριτική. Στο έργο της Langer αναγνωρίζεται η αξία της τέχνης χωρίς αυτή να υποβαθμίζεται σε ψευδή γνώση ή έστω σε εργαλείο διατύπωσης προτάσεων που θα μπορούσαν να είχαν εκφρασθεί καλύτερα και ουσιαστικότερα από το φιλοσοφικό λόγο. Από την άλλη μεριά τα όρια μεταξύ της φιλοσοφίας και τέχνης παραμένουν απαραβίαστα γιατί γίνεται δεκτό ότι τα πεδία και το αντικείμενο της καθεμίας είναι ξεχωριστό. Η τέχνη δεν είναι φιλοσοφία και αντίστροφα ο φιλοσοφικός λόγος δεν είναι ο καλλιτεχνικός λόγος. Η συγκεκριμενοποίηση και ανάλυση του τι συνιστά το αντικείμενο της τέχνης και σε τι αυτό διαφέρει από αυτό της φιλοσοφίας αποτελούν μέρος της εργασίας.
description: This paper deals with the relationship between art and philosophical reason. It seeks to reinterpret the difference of philosophy and art by trying to define their limits and their field of operation. Philosophy and art, art and truth, object and function of art: these are the dipoles we are discussing. We search for a theory of art, which acknowledges these two basic and fundamental features of art: immanence and uniqueness. Immanence to the extent that art expresses its own truth and is not a tool for the formulation of a truth external to itself, and uniqueness to the extent that the truth of art is different from the philosophical, i.e it is exclusively linked to its substance and may not be represented by another region of thought. In this framework we follow a historical as well as systematic analysis of aesthetic theories. The work is organized in three main chapters, starting from the Platonic theory of the condemnation of art, which is followed by the recognition of the autonomy of art in modernity, as expressed mainly in the work of Immanuel Kant, and ending up in the presentation of the aesthetic theory of Susanne Langer, which recognizes the special role of art as opposed to that of philosophy, while at the same time it answers the Platonic criticism. In the work of Langer the value of art is recognized without it being devalued as false knowledge or as a mere tool of expressing statements, which could have been better and more substantially expressed by philosophical reasoning. On the other hand, the boundaries between philosophy and art remain inviolable because it is assumed that the fields and scope of each remain unique. Art is not philosophy and vice versa philosophical reason is not artistic reason. The concretization and analysis of what constitutes the object of art and how it differs from philosophy are part of the present essay.