Μάης 68’: Οι αισθητικές και ιδεολογικές παρακαταθήκες του στο πεδίο της λογοτεχνικής και κινηματογραφικής αναπαράστασης
Creators: name: Καπετάνου, Ιωάννα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μάης 68’
Πολιτικό σινεμά
Πολιτική λογοτεχνία
May 68’
Political cinema
Political literature

description: Η παρούσα μελέτη έχει ως αντικείμενό της την εξέταση των αισθητικών και των ιδεολογικών παρακαταθηκών του Μάη του 68’ στo πεδίο της λογοτεχνικής και κινηματογραφικής δημιουργίας. Αρχικά, ερευνούμε τον τρόπο με τον οποίο η εκφραστική δύναμη του Μάη του 68’— ως απόσταγμα μιας εποχής και ως φαινόμενο— έθεσε νέα ερωτήματα για την κριτική θεωρία, για την Τέχνη και για τoν ρόλο των δημιουργών και διανοούμενων, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε τις προϋποθέσεις για αισθητική ανανέωση και αμφισβήτηση κάθε δομής και εξουσίας. Μέσα από αυτή την αμφισβήτηση εξετάζουμε την ανάγκη του νέου κριτικού υποκειμένου της εποχής για εύρεση μιας Νέας Γλώσσας. Έπειτα, στο κυρίως μέρος της εργασίας, μελετάμε τα λογοτεχνικά έργα Derrière la vitre (1970) του Robert Merle και Le jour où mon père s’est tu (2008) της Virginie Linhart, αλλά και τις κινηματογραφικές δημιουργίες Tout va bien ( 1972) και The dreamers (2003) των Jean-Luc Godard και Bernardo Bertolucci αντίστοιχα. Η προσέγγισή τους έχει στόχο την ανάδειξη αφενός των πολλαπλών πλεγμάτων σημασιοδότησης του Μάη του 68’ και αφετέρου της εποχής που συγκρότησε τον «χαρακτήρα» του ως κινήματος και ως υπώνυμου μιας ιστορικής περιόδου κομβικών κοινωνικών αλλαγών. Η χρονική απόσταση ανάμεσα στα έργα και οι ετερογενείς οπτικές γωνίες έχουν ως αποτέλεσμα την αποκάλυψη των διαφορετικών διαστάσεων του «Μάη» και των αμφιθυμικών συναισθημάτων των επόμενων γενεών απέναντι στη «γενιά της αμφισβήτησης». Έτσι, από τη μία ανακαλύπτουμε τη διάχυτη ρομαντική νοσταλγία και μυθοποίηση της εποχής, συνειδητοποιούμε ότι η επιστροφή στον Μάη του 68’ αποτελεί όχημα και αφορμή για την αναζήτηση της συλλογικής μας ταυτότητας και βλέπουμε τον Μάη του 68’ ως μια ρωγμή για τη σκέψη των διανοούμενων και ως αφετηρία μιας μακράς διαδρομής. Από την άλλη, δε λείπουν τα επιφυλακτικά βλέμματα που υπερασπίζονται ότι η δυναμική του «Μάη», ως φαινομένου, περιορίζεται στην οξυμμένη φάση της εξέγερσης, χωρίς προοπτικές έμπνευσης και εξέλιξής του σε μέσο ανατροπής της κοινωνίας. Επομένως, στη μελέτη αυτή αποδεικνύουμε ότι το ιστορικό γεγονός που σήμερα γνωρίζουμε ως Μάη του 68’ δεν έχει ένα σταθερό, αδιαίρετο νόημα, αλλά εκφράζεται με πολυάριθμους τρόπους και διαφορετικές μεθόδους από τον Λόγο της Τέχνης. Τέλος, εξετάζουμε την επίδρασή του στις επόμενες γενιές που τον διαδέχτηκαν και συμπεραίνουμε ότι τα ίχνη του συμβολικού και πολιτισμικού του κεφαλαίου θρέφουν τη διανόηση ακόμα και σήμερα.
description: The present study aims to examine the aesthetic and ideological legacies of May '68 in the field of literary and cinematic creation. First, we explore how the expressive power of May 68' as the distillation of an era and as a phenomenon raised new questions about critical theory, about art and the role of creators and intellectuals, while at the same time creating the conditions for aesthetic renewal and questioning any structure and power. Through this questioning we examine the need of the new critical subject of the time to find a New Language. In the main part of the paper we study the literary works Derrière la vitre (1970) by Robert Merle and Le jour où mon père s'est tu (2008) by Virginie Linhart, as well as the cinematic creations Tout va bien ( 1972) and The dreamers (2003) by Jean-Luc Godard and Bernardo Bertolucci respectively. Their approach aims at highlighting the multiple webs of meaning of May 68 and the era that constituted its "character" as a movement and as a symbol of a historical period of key social changes. The temporal distance between the works and the heterogeneous perspectives have the effect of revealing the different dimensions of 'May' and the ambivalent feelings of subsequent generations towards the 'generation of contestation'. Thus, on the one hand, we discover the pervasive romantic nostalgia and mythologizing of the era , we realize that the return to May '68 is a vehicle and an occasion for the search for our collective identity and we see May '68 as a crack in the thinking of intellectuals and as the starting point of a long journey. On the other hand, there are sceptical looks that defend that the dynamics of 'May' as a phenomenon is limited to the acute phase of the uprising with no prospects for inspiration and its development into a means of overthrowing society. Therefore, in this study we demonstrate that the historical event we know today as May '68 does not have a fixed, indivisible meaning, but is expressed in numerous ways and different methods by the discourse of art. Finally, we examine its impact on the generations that succeeded it and conclude that traces of its symbolic and cultural capital still nourish the intelligentsia today.