Προπέρτιος 4.6 και 10: Ελεγειακή ποίηση και δύο αυγούστεια σύμβολα:
Creators: name: Νικολάκαρου, Ευγενία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Προπέρτιος
Ελεγειακή
Αυγούστεια
Propertius
Elegiac
Augustan

description: Στο 4ο βιβλίο του Προπέρτιου παρατηρείται μία εμφανής αλλαγή στην ποιητική του. Ο ποιητής χωρίς να εγκαταλείψει το ελεγειακό είδος και τις νεοτερικές αισθητικές αρχές του, διευρύνει τα ειδολογικά όρια της ποίησής του θέτοντας στο επίκεντρο μίας σειράς αιτιολογικών ελεγειών (4.2, 4.4, 4.6, 4.9 και 4.10) τη Ρώμη με τα ιερά, τις τελετές και τις αξίες της. Επιχειρεί έτσι μία σύζευξη του ρωμαϊκού με το νεοτερικό «εκμεταλλευόμενος» με δημιουργικό τρόπο στοιχεία τόσο από τον Βιργίλιο όσο και από τον Καλλίμαχο. Δύο ενδεικτικά και απαιτητικά δείγματα αυτών των ποιητικών πειραματισμών είναι οι ελεγείες 4.6 και 10. Στην 4.6 για το ναό του Apollo Palatinus, έπειτα από ένα ποιητολογικά φορτισμένο προοίμιο με νεοτερική σφραγίδα, ο ποιητής υιοθετεί την προβαλλόμενη από το αυγούστειο περιβάλλον σύνδεση του ναού με τη μάχη στο Άκτιο και με την επικράτηση του Οκταβιανού στη μάχη αυτή με τη βοήθεια του Άκτιου Απόλλωνα. Εξοβελίζει όμως τις ξένες προς το ελεγειακό είδος πολεμικές περιγραφές και ιστορικές πληροφορίες και ρίχνει το βάρος της πραγμάτευσής του στον ίδιο το θεό και την καθοριστική παρουσία του στη μάχη δημιουργώντας μία θρησκευτική υποβλητική ατμόσφαιρα διαφορετική από την επική του Βιργίλιου, ο οποίος πραγματεύεται την ίδια μάχη στο 8ο βιβλίο της Αινειάδας. Η 4.10 καταπιάνεται με το ναό του Iuppiter Feretrius. Το κύριο μέρος του ποιήματος έχει αναπόφευκτα πολεμικό χαρακτήρα, καθώς το συγκεκριμένο ιερό σχετίζεται με τα spolia opima, τα λάφυρα που αποσπούσε ένας στρατηγός όταν σκότωνε τον αντίπαλο στρατηγό στη μάχη. Το πολεμικό θέμα όμως πλαισιώνεται από το αιτιολογικό, το οποίο διακηρύσσεται στο προοίμιο και εκπληρώνεται στον τέλος του ποιήματος με την προσφορά διπλής ετυμολογίας για το προσωνύμιο Feretrius. Ακόμη, κατά τη σύντομη περιγραφή των πολεμικών στιγμιοτύπων απόκτησης των spolia opima στο κύριο μέρος του ποιήματος, διαφαίνεται κάτι από την ελεγειακή απέχθεια για τη σκληρότητα του πολέμου και ο προβληματισμός για τη μεταβλητότητα των πραγμάτων αφήνοντας περιθώριο για δεύτερες αναγνώσεις και ερμηνείες. Ο ποιητής, λοιπόν, στις δύο ελεγείες συνδυάζει τα αιτιολογικά στοιχεία με τα επικά και το νεοτερικό αισθητικό του προσανατολισμό με τη ρωμαϊκή πατριδογνωστική θεματολογία παράγοντας δύο ποιήματα ενδεικτικά του ρόλου του Ρωμαίου Καλλίμαχου που υιοθετεί από το ξεκίνημα ήδη του βιβλίου του.
description: In Propertius’ book IV there is an apparent change in his poetry. Without abandoning the elegiac style and his neoteric aesthetic principles, the poet widens the generic boundaries of his poetry by focusing on Rome with its worship places, rites and values in a series of aetiological elegies (4.2, 4.4, 4.6, 4.9 and 4.10). In this way he attempts a Roman – neoteric coupling by creatively using elements from Virgil as well as from Callimachus. Two indicative and sophisticated examples of such poetic experimentations are the elegies 4.6 and 10. In elegy 4.6 for the temple of Apollo Palatinus, after a poetological prοemium sealed with neoteric elements the poet endorses the connection of the temple, supported in Augustan environment, to the battle at Actium and to Octavian’s victory in this battle with the help of Apollo Actius. However, he banishes any description of the combat as well as any historical information, which are extraneous elements to the elegiac style, and focuses on God and his determining presence at the battle, creating thusly a religious evocative atmosphere towards Virgil’s epic, who addresses the same battle in Aeneid’s book 8. Elegy 4.10 is about the temple of Iuppiter Feretrius. The main part of the poem has inevitably a war character since this particular place of worship is associated with the spolia opima, trophies taken by a general when killing the opposing general in combat. Υet the war theme is embraced by the aetiology stated in the proem and fulfilled in the epilogue by giving a dual etymology on the nickname Feretrius. Also, in the brief description of the war scene where spolia opima is won, in the main part of the poem, there is an apparent elegiac aversion to the war cruelty as well as the question on the volatility of things giving thusly the opportunity for a second reading and interpretation. In these two elegies, the poet combines aetiological elements with epic elements and also his neoteric aesthetic orientation with the roman local-historical subject-matter, generating two poems which are indicative of the Roman Callimachus’ role adopted already in the beginning of his book.