Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός ως εκφραστής της Ησυχαστικής Αγιορειτικής Παραδόσεως
Creators: name: Ρουσοχατζάκης, Κωνσταντίνος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: ησυχασμός
προσευχή
μετάνοια
Hesychasm
prayer
repentance

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εστιάζει στην παρουσίαση του βίου του Γέροντα Ιωσήφ του Βατοπαιδινού και αποσκοπεί στην ανάδειξη της διδασκαλίας του, όπως την παρέλαβε από τον Γέροντά του, Όσιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή. Η ησυχία ταυτίζεται με την ακινησία και την ανάπαυση, είναι δε η οδός της Θεογνωσίας, ενώ ησυχασμός είναι η καλλιέργεια της ησυχίας και αποτελεί ένα κίνημα συνδεδεμένο με τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, αποτελεί όμως την οδό των Αγίων Πατέρων προς την θέωση, τον αγιασμό και την ανάκτηση της θείας υιοθεσίας. Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός επισημαίνει πως τόσο οι αρετές όσο και οι κακίες είναι διπλές. ψυχικές και σωματικές. Οι ψυχικές αρετές είναι η ανδρεία, η φρόνηση, η σωφροσύνη και η δικαιοσύνη καθώς και οι απόγονοι αυτών: πίστη, ελπίδα, αγάπη, προσευχή, ταπείνωση, πραότητα, μακροθυμία, ανεξικακία, αοργησία και θεία γνώση. Αντίστοιχα, οι σωματικές αρετές είναι η περιεκτική εγκράτεια, η νηστεία (πείνα, δίψα, ξηροφαγία), η αγρυπνία και συνεχής γονυκλισία, η φτώχεια, η ακτημοσύνη και η σιωπή. Επίβουλος των αρετών είναι η λήθη, η ραθυμία και η άγνοια. Από αυτά τα πάθη σκοτίζεται ο νους και κυριεύεται ο άνθρωπος από όλα τα υπόλοιπα ψυχικά πάθη. ασέβεια, κακοδοξία, βλασφημία, θυμός, οργή, πικρία, μισανθρωπία, μνησικακία, κατάκριση, λύπη χωρίς λόγο, φόβο και δειλία, φιλονικία, ζήλεια και φθόνο, κενοδοξία και υπερηφάνεια, ψευτιά και υποκρισία και απιστία. Η φιλαυτία αποτελεί την μητέρα της φιληδονίας, της φιλοδοξίας και της φιλαργυρίας, τα οποία αποτελούν ρίζες όλων των υπολοίπων παθών. Η φιληδονία και φιλοδοξία οδηγούν τόσο στην γαστριμαργία, όσο και στην ποικιλότροπη φιληδονία, ενώ η φιλαργυρία εκφράζεται μέσω διαφόρων κακών επιθυμιών (π.χ. κλοπή, ληστεία, φόνο κα.). Στην μελέτη αυτή γίνεται προσπάθεια παρουσίασης αρχικά της φυσιολογίας της εκάστοτε αρετής ή του εκάστοτε πάθους. Ακολούθως όλων των παθοφυσιολογικών “μηχανισμών”, τους οποίους χρησιμοποιεί τόσο ο διάβολος, όσο και η μεταπτωτική ανθρώπινη φύση και αντιστρατεύονται τις αρετές και οδηγούν στην εγκαθίδρυση των παθών. Τέλος, παρουσιάζεται η θεραπευτική, την οποία προτείνει ο Γέροντας Ιωσήφ στη διδασκαλία του, με σκοπό την ανακαίνιση του ανθρώπου και την ανάκτηση της θείας υιοθεσίας. «επιβάλλεται με την πτωχή μας προσπάθεια και με την απόλυτη συνεργασία της Θείας Χάριτος να αποκτήσουμε, αντί των κακών και των παθών, τις αρετές (…) για να ελευθερωθούμε από την παρά φύση ζωή» και να ανακτήσουμε την θεία υιοθεσία
description: This postgraduate thesis focuses on the presentation of the life of Elder Joseph of Vatopedi and aims to highlight his teaching, as he received it from his Elder, Saint Joseph the Hesychast. Quietness is identified with stillness and rest, and it is the path to God-knowledge, while hesychasm is the cultivation of quietness and is a movement connected with Saint Gregory Palamas, but it is the path of the Holy Fathers to deification, sanctification and the recovery of divine adoption. Elder Joseph of Vatopedi points out that both virtues and vices are twofold:mental and physical. The mental virtues are courage, wisdom, prudence, and justice, as well as their offspring: faith, hope, love, prayer, humility, meekness, longsuffering, unrighteousness, wrath, and divine knowledge. Correspondingly, the physical virtues are comprehensive abstinence, fasting (hunger, thirst, dry food), vigilance and constant kneeling, poverty, landlessness and silence. The enemy of virtues is forgetfulness, laziness and ignorance. From these passions the mind is darkened and man is possessed by all other mental passions: disrespect, malice, blasphemy, anger, rage, bitterness, misanthropy, malice, recrimination, sorrow without reason, fear and cowardice, strife, jealousy and envy, vanity and pride, falsehood and hypocrisy and unbelief. Selfishness is the mother of philidonia, ambition and avarice, which are the roots of all other passions. Philidonia and ambition lead both to gluttony, and to variegated philanthropy, while avarice is expressed through various evil desires (e.g. theft, robbery, murder, etc.). In this study, an attempt is made to initially present the physiology of each virtue or passion.Following all the pathophysiological "mechanisms", which both the devil and the transitory human nature use, they oppose the virtues and lead to the establishment of the passions. Finally, the therapeutic is presented, which Elder Joseph proposes in his teaching, with the aim of renovating the human being and recovering the divine adoption. "it is necessary with our poor effort and with the absolute cooperation of Divine Grace to acquire, instead of vices and passions, the virtues (...) to free ourselves from the unnatural life" and to recover the divine adoption