Ηθικά Διλήμματα των Βιοτεχνολογιών Βελτίωσης και της Θετικής Ευγονικής
Creators: name: Αδαμίδης Γεώργιος Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ανθρώπινη βελτίωση
Βιοτεχνολογίες
Ευγονικές πρακτικές
Human enhancement
Biotechnologies
Eugenics

description: Η συνεχής προσπάθεια του ατόμου για βελτίωση των φυσικών ιδιοτήτων του, η επιδίωξη μιας ενισχυμένης ύπαρξης, παίρνει στη σύγχρονη εποχή εκρηκτικές διαστάσεις. Η σχέση φύσης και ανθρώπου γίνεται αντικείμενο συζήτησης και προβληματισμού, καθώς ο άνθρωπος θεωρεί πως έχει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και του ελέγχου του πεπρωμένου του, αλλά και τη δυνατότητα του ακριβούς προσδιορισμού του, υπερβαίνοντας τα όρια που του θέτει η φύση. Το παρόν πόνημα στοχεύει στην ανάλυση των κυριότερων εννοιών που συνδέονται με την ανθρώπινη βελτίωση, τις βιοτεχνολογίες και τις ευγονικές πρακτικές, καθώς και στην παρουσίαση των θέσεων ορισμένων από τους σημαντικότερους υποστηρικτές και κριτικούς των ενισχυτικών τεχνολογιών, στην κριτική αξιολόγηση των συγκεκριμένων θέσεων και στην ανάδειξη των ηθικών διλημμάτων που εγείρουν οι βιοτεχνολογίες βελτίωσης και η ευγονική. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται οι απόψεις των δι–ανθρωπιστών, στόχος των οποίων είναι η δημιουργία ενός μετα-ανθρώπου, καθώς και οι θέσεις των βιοσυντηρητικών, που αντιμετωπίζουν τις βιοτεχνολογικές εφαρμογές της ανθρώπινης βελτίωσης ως έναν εξαιρετικά επικίνδυνο εχθρό του ανθρώπινου όντος. Επιπλέον, παρουσιάζονται οι αντιλήψεις όσων αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις αντιτιθέμενες απόψεις των δύο παραπάνω ομάδων. Οι δι-ανθρωπιστές δέχονται την ενδυνάμωση του ατόμου μέσω των βιοτεχνολογιών, θεωρώντας την αυτοβελτίωση και την πρόοδο εγγενή στοιχεία του ανθρώπου. Υποστηρίζουν ότι οφείλουμε να υπερβούμε τα όρια της φύσης μας, στοχεύοντας στην ενίσχυση του γενετικού μας πλούτου και στη διαφύλαξη της βαθύτερης ουσίας της ανθρωπότητας. Αντιθέτως, οι βιοσυντηρητικοί θεωρούν πως οι παρεμβάσεις του ανθρώπου στα γενετικά χαρακτηριστικά του και οι απόπειρες καθορισμού των απογόνων μας αποτελούν εκφράσεις της τάσης του ατόμου για περιορισμό της ελευθερίας των άλλων και για επικράτηση στη φύση, που οδηγούν σε απουσία αποδοχής και «εθικής αυτοκατανόησης» μεταξύ των ανθρώπων. Ανάμεσα στις δύο αντιμαχόμενες πλευρές συναντούμε θεωρίες που χαρακτηρίζονται από μετριοπάθεια, που δεν εκφράζουν μονοδιάστατες ηθικές αξιολογήσεις και που δεν αποδοκιμάζουν αλλά ούτε και υιοθετούν τις υπερβολές της μετα-ανθρώπινης ιδέας. Ασκούν κριτική στις βεβαιότητες και επιδιώκουν να προσεγγίσουν το σύνθετο αυτό ζήτημα εξετάζοντας κάθε του πλευρά και επισημαίνοντας τους ηθικούς προβληματισμούς που εγείρει. Όπως συμπεραίνουμε, κρίνεται αναγκαία η φιλοσοφική επεξεργασία του θέματος της βιοτεχνολογικής ενίσχυσης του ανθρώπου, προκειμένου η τεχνολογία, χρησιμοποιούμενη υπό προϋποθέσεις, να τεθεί στην υπηρεσία της βελτίωσης της ανθρώπινης ζωής, χωρίς να καταλήξει να την καταδυναστεύει, στερώντας από τους ανθρώπους την ελευθερία τους
description: In modern times, the constant effort of the person to improve his/her physical qualities, the pursuit of an enhanced human being, takes explosive dimensions. The relation between nature and human beings become a subject of discussion and questioning, because the person considers that he has the right of self-determination and control over his/her fate, as well as the possibility of exact self-definition, by excessing his limits, which are specified by nature. The present paper aims in analyzing the most basic concepts connected to human enhancement, biotechnologies and eugenics, as well as in presenting the positions of some of the most important supporters and critics of the empowering technologies and of eugenics. Moreover, it aims in the critical evaluation of these views and in pinpointing the ethical dilemmas raised by the enhancing biotechnologies and by eugenics. More specifically, we present the positions of the transhumanists, whose aim is the creation of the post-human, as well as the views of the preservative bioethicologists, who regard the biotechnological applications of the human enhancement as an extremely dangerous enemy of the human being. Moreover, we present the arguments of those who are skeptical about the views of the two above groups of scientists-philosophers. Transhumanists accept the person’s biotechnological empowerment, because they consider self-improvement and progress as inherent human features. They argue that we ought to excess the limits of our nature, by aiming in the reinforcement of our genetic wealth and in the preservation of the profoundest substance of humanity. On the contrary, the bio-preservatives believe that genetic interventions in humans as well as our attempts to determine our offsprings are manifestations of the human tendency to limit the freedom of others and to prevail upon nature, which leads to lack of acceptance and of an “ethical self-understanding” between people. Between the two sides we meet theories which are characterized by moderation, which do not express one-dimensional ethical evaluations and which do not disapprove neither adopt the exaggerations of the post-human idea. These theories criticize certainties and intend to approach this complex issue by examining every aspect of it and remarking the ethical concerns raised by it. As we conclude, the philosophical processing of the biotechnological human enhancement is considered necessary, so that technology, used under certain conditions, will be placed in the service of the improvement of human life, without ending in its oppression, by depriving human beings of their freedom
description: Σε συνεργασία με: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο Κρήτης)