Χτίζοντας Γέφυρες μέσα στον Ψυχρό Πόλεμο: Η Περίπτωση της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη
Creators: name: Μπουνέλας, Κωνσταντίνος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ψυχρός Πόλεμος
Διάσκεψη για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη
Διαστάσεις της Ασφάλειας
Cold War
Conference on Security and Co-operation in Europe
Dimensions of Security

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη διπλωματική διαδρομή που οδήγησε στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΔΑΣΕ) και την υπογραφή της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι την 1η Αυγούστου του 1975, καθώς και τις αλλαγές που αυτά τα γεγονότα προκάλεσαν στις διεθνείς σχέσεις και στη νοηματοδότηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας μέχρι και την κατάρρευση του κομμουνιστικού συστήματος εξουσίας και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου το 1991. Η εργασία επιδιώκει να αναγνωρίσει την εξέλιξη των κινήτρων και τη διακύμανση των συμφερόντων των εμπλεκομένων στο διεθνές περιβάλλον της ύφεσης και να καταγράψει τα κέρδη και τις απώλειες τόσο τη στιγμή της υπογραφής της Τελικής Πράξης όσο και μεταγενέστερα, κατά την υλοποίηση και την επανεξέταση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν. Πιο συγκεκριμένα μελετάται η κατάληξη της μακροχρόνιας επιθυμίας της Σοβιετικής Ένωσης για την αναγνώριση του status quo στη μεταπολεμική Ευρώπη και το οριστικό κλείσιμο των εκκρεμοτήτων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τη διατύπωση ορισμένων Αρχών που αποσκοπούσαν να ρυθμίσουν τη συνύπαρξη των ευρωπαϊκών κρατών. Ο παραπάνω στόχος αντιπαραβάλλεται στην προσπάθεια των δυτικών, ουδέτερων και αδέσμευτων ευρωπαϊκών κρατών να θέσουν σε διεθνή έλεγχο την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ανατολική Ευρώπη και να αφήσουν ανοιχτό το ενδεχόμενο της πολιτικής και εδαφικής αλλαγής με ειρηνικά μέσα. Προς τούτο αναλύονται δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για την ασφάλεια στην Ευρώπη, η στατική και η δυναμική, που αντίστοιχα δίνουν βαρύτητα στα κράτη και τους ανθρώπους. Πρόθεση της εργασίας είναι να αποτελέσει μία ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή μελέτη και συνάμα ένα αξιοποιήσιμο εργαλείο για την πραγματική επίδραση που μπορεί να έχει στην εξέλιξη των κρατών και στις ζωές των ανθρώπων μία μακροχρόνια διπλωματική άσκηση, για την οποία ελάχιστοι προσδοκούσαν ότι θα φέρει σημαντικά αποτελέσματα. Και αυτό επειδή η Τελική Πράξη του Ελσίνκι -με τη συνδρομή βεβαίως και άλλων εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων- συνετέλεσε στη διεύρυνση της έννοιας της ασφάλειας στην Ευρώπη, στην ειρηνική ανατροπή ενός κλειστού ολοκληρωτικού καθεστώτος, στην ανάδειξη της ανθρώπινης αξίας για τη διεθνή ειρήνη και στην εγκαθίδρυση ενός αξιόπιστου και εποικοδομητικού περιφερειακού Οργανισμού με εκτεταμένες αρμοδιότητες στην ασφάλεια και τη συνεργασία στη γηραιά ήπειρο.
description: This thesis deals with the diplomatic path that led to the Conference on Security and Cooperation in Europe (CSCE) and the signing of the Helsinki Final Act on 1 August 1975, as well as the changes that these events caused in international relations and in the context of international peace and security until the collapse of the communist system of power and the end of the Cold War in 1991. The paper seeks to identify the evolution of the motivations and the fluctuation of the interests of those involved in the international environment of the détente and to document the gains and the losses both at the time of the signing of the Final Act and subsequently, during the implementation and review of the commitments made. More specifically, the dissertation examines the conclusion of the Soviet Union's long-standing desire for the recognition of the status quo in post-war Europe and the final closure of the outstanding issues of World War II by formulating certain Principles to regulate the coexistence of European states. The abovementioned objective is contrasted with the attempt by Western, Neutral and Non-Aligned European states to put the human rights premise in Eastern Europe under international control and to keep the possibility of any political and territorial change by peaceful means alive. To this end, two different approaches on security in Europe are to be analyzed, the static and the dynamic, which respectively give weight to states and people. The intention of the essay is to provide a comprehensive academic study and at the same time a useful tool for understanding the real impact that a long-term diplomatic exercise can have on the evolution of states and people's lives, notwithstanding that few expected to produce significant results. This occurs because the Helsinki Final Act - with the help of other internal and external factors, of course - has contributed to the broadening of the concept of security in Europe, the nonviolent overthrow of a sealed totalitarian regime, the promotion of the value of the human being on international peace and the establishment of a credible and constructive regional organization with extensive responsibilities in the fields of security and cooperation at the European continent.