ΜΜΕ και ΛΟΑΤΚΙΑ+ ζητήματα στην Ελλάδα: Το παράδειγμα της δολοφονίας του Ζακ Κωστόπουλου
Creators: name: Νιράκη, Εμμανουέλα Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Λόγος ΜΜΕ
Βία &amp; ΛΟΑΤΚΙΑ+
Κατασκευή πραγματικότητας
Mass media discourse
Violence &amp; LGBTQIA+
Reality construction

description: Η παρούσα έρευνα αποτελεί απόρροια του ενδιαφέροντος γύρω από τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου, γνωστού μέλους της ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητας, ενεργού ακτιβιστή σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και drag queen, στις 21 Σεπτεμβρίου 2018 και του τρόπου που αυτή παρουσιάστηκε μέσα από το λόγο των εγχώριων ΜΜΕ. Απώτερος σκοπός υπήρξε η διερεύνηση των διαθέσιμων κατασκευών για τον Ζακ Κωστόπουλο, από τις οποίες άντλησε ο ελληνικός έντυπος τύπος, και η σύνδεση τους με την κατασκευή της κοινωνικής πραγματικότητας γύρω από το περιστατικό της δολοφονίας του. Για την επίτευξη του στόχου αυτού συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν 20 άρθρα που γράφτηκαν στις εφημερίδες: Εφημερίδα των Συντακτών, LIFO, Η Καθημερινή και Πρώτο Θέμα. Μέσα από την κριτική ανάλυση λόγου, προέκυψαν δύο αντιθετικά ερμηνευτικά ρεπερτόρια. Το πρώτο προβαίνει στην κατασκευή του Ζακ ως περιθωριακού/ παραβατικού «Άλλου», ενώ το δεύτερο εστιάζει στην κατασκευή του ως θύμα βίαιης επίθεση. Το πρώτο ρεπερτόριο αντλεί από επιχειρηματολογικές γραμμές, οι οποίες στοιχειοθετούν την ταυτότητα του Ζακ ως επικίνδυνου, τοξικομανούς άλλου. Σε αυτήν την περίπτωση ο θάνατος του αποδίδεται σε τραυματισμό του, ενώ η επίθεση που δέχθηκε φέρεται να νομιμοποιείται με όρους αντίδρασης στην επικείμενη απειλή. Από την άλλη, στο δεύτερο ρεπερτόριο, η κατασκευή του Ζακ αντλεί από τα κυρίαρχα ταυτοτικά του χαρακτηριστικά, τα οποία χρησιμοποιούσε και ο ίδιος για τον αυτοπροσδιορισμό του ενώ το ζήτημα της επίθεσης καταδικάζεται και παρουσιάζεται με όρους κοινωνικού αυτοματισμού. Καθεμία από τις κατασκευές φαίνεται να αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων επιδιώξεων και συμφερόντων. Παράλληλα, αυτές οι κατασκευές υποστηρίζεται ότι διαμεσολαβούνται από την ιδεολογία της εκάστοτε πηγής με τις συντηρητικές εφημερίδες να αντλούν από το πρώτο ρεπερτόριο και με τις προοδευτικές να αντλούν από το δεύτερο ρεπερτόριο. Τέλος τα δύο αυτά ρεπερτόρια υπογραμμίζεται ότι συντελούν στην διαμόρφωση δύο διαφορετικών αντικρουόμενων εκδοχών της πραγματικότητας γύρω από τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου
description: This research derives from my sincere interest in the unfortunate event of the murder of Zak Kostopoulos – a renowned member of the LGBTQIA+ community, a human rights activist, and a drag queen – who was murdered on the 21st of September in 2018. This endeavour draws on the local media discourse which was used to present news related to the incident. Thus, the ultimate goal of this research was to explore the available constructions of the incident and Zak’s identity in different Greek newspapers, as well as, to inquire into the ways through which those contributed to the social construction of reality related to the murder. To achieve that, I collected 20 articles from the following four newspapers: EFSYN, LIFO, KATHIMERINI, and Proto Thema. Two contrasting interpretative repertoires are derived through critical discourse analysis. The first focuses on constructing Zak’s identity in terms of marginal/ delinquent otherness. In that case, the main arguments are based on the fact that Zak committed robbery where Zak is described as a dangerous drug addict. Based on that, it is claimed that his death was the result of his fatal injury caused by his actions. Last, the attack towards Zak seems to be legitimate as it is presented as a reasonable reaction to the perceived threat. In the second repertoire, the identity of Zak is constructed as the victim of an extremely violent attack. This second repertoire describes the identity of Zak in the same way as they used to present themselves as an LGBTQIA+ member and human rights activist. In this case, the attack is presented in terms of highly disapproved social automation. Each of the two constructions aimed at serving specific interests. Furthermore, I support that the constructions are mediated by the ideological factors of each source. Accordingly, the conservative sources build upon the first repertoire and the progressive ones upon the second. Finally, I recommend that the two different ways that Zak’s identity was constructed contribute to constructing two similarly contrasting reality constructions of his murder