Συμβολικοί τρόποι επικοινωνίας. Η περίπτωση των χαραγμάτων και των γραπτών συμβόλων από τον νεολιθικό λιμναίο οικισμό του Δισπηλιού Καστοριάς.
Creators: name: Ράπτης, Θωμάς Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Σύμβολo
Διακόσμηση αγγείων
Εγχαράξεις
Sign
Incised symbol
script

description: Στην παρούσα εργασία καταγράφεται και μελετάται ένα εντελώς άγνωστο αρχαιολογικό υλικό στην ελληνική προϊστορική έρευνα της νεολιθικής εποχής. Το υλικό αυτό αποτελείται από τα εγχάρακτα και γραπτά σύμβολα του λιμναίου οικισμού της Νεότερης Νεολιθικής εποχής, που βρίσκεται στο Δισπηλιό της Καστοριάς. Στην εργασία παρουσιάζεται το σύνολο των ερμηνευτικών προσεγγίσεων και μελετών, αντίστοιχων τεχνουργημάτων που φέρουν παρόμοια σύμβολα σε νεολιθικούς οικισμούς της ΝΑ Ευρώπης και των Βαλκανίων ειδικότερα. Ωστόσο το σύνολο της έρευνας εστίασε στην αυστηρά μορφολογική ταξινόμηση και μελέτη των συμβόλων αυτών προβαίνοντας σε συγκρίσεις των συμβόλων σε διακοινοτικό επίπεδο. Αντίθετα στην παρούσα εργασία δόθηκε μεγάλη έμφαση στην μελέτη των συμβόλων αυτών σε ενδοκοινοτικό επίπεδο και επιχειρήθηκαν συσχετισμοί της συμβολικής αυτής δράσης με την διακοσμητική πρακτική, την ειδωλοπλαστική και την αγγειοπλαστική στο νεολιθικό Δισπηλιό. Η νέα αυτή προσέγγιση εντοπίζει αριθμητικές πράξεις που συντελούνται με τα σύμβολα αυτά καθώς και κάποιες συγκεκριμένες ιδιότητες που υπάρχουν στον τρόπο που τα σύμβολα συνδυάζονται τόσο μεταξύ τους όσο και με την θέση τους στο ίδιο το τεχνούργημα, στο οποίο αποτυπώθηκαν. Μάλιστα οι ίδιες αυτές ιδιότητες εντοπίστηκαν και στην απόδοση συγκεκριμένων συμβόλων της γραπτής διακόσμησης των αγγείων. Είναι επίσης εντυπωσιακό το γεγονός πως η αριθμητική αυτή μέθοδος δοκιμάστηκε ενδεικτικά και επαληθεύτηκε κατά την μελέτη ενός αγγείου της ίδιας περιόδου από το Φράγχθι της Αργολίδας. Τέλος στην εργασία μας προσεγγίζονται το είδος και το νόημα των συμβολικών μηνυμάτων καθώς και τα υποκείμενα των δράσεων αυτών, τόσο της καθαρά συμβολικής ( χαραγματικής ) που περιέχει συγκεκριμένα μηνύματα όσο και της διακοσμητικής όπου τα μηνύματα είναι περισσότερο εικονογραφικά και αφηρημένα. Επιπλέον γίνονται ερμηνευτικές προτάσεις με βάση τα δεδομένα της μελέτης, για την ύπαρξη συγκεκριμένων ατόμων που θα μπορούσαν να αποτελούν και μια ελίτ που διαχειρίζεται τα πιο σύνθετα μηνύματα που καταγράφονται και μεταδίδονται.
description: In this Master’s thesis, a completely unknown archaeological material in Greek prehistoric research of the Neolithic era is recorded and studied. This material consists of the incised and painted symbols from the Late Neolithic lakeside settlement at Dispilio, Kastoria (Western Macedonia, Greece).By way of introduction, all the interpretative approaches and studies of relevant artifacts bearing similar symbols in Neolithic settlements in Southeastern Europe and, particularly,in the Balkans are presented. In the following chapters, however, we propose a completely new and innovative method of recording, studying and analyzing the symbols from Neolithic Dispilio. This new approach identifies arithmetic (numerical) operations that occur in these sets of incised symbols, as well as some specific properties in the way the symbols are combined with each other and/or positioned on the artifact on which they are depicted. The fact that the same properties were identified in the painted decoration and the way it was done is really impressive. Finally, some interpretative recommendations are put forth, based on the data of the study, in view of the possible existence of specific individuals who might constitute an elite that managed the circulation and use of complex messages, recorded and transmitted at both communal and inter-communal levels.