Η προγνωστική σημασία του «ολικού όγκου» στο τοπικά εκτεταμένο καρκίνωμα του ρινοφάρυγγα
Creators: name: Καρανικόλας, Δημήτριος Χ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Ογκομέτρηση
Ολικός όγκος
Καρκίνωμα
Ρινοφάρυγγας
Volumetry
Total volume
Carcinoma
Nasopharynx

description: Το καρκίνωμα του ρινοφάρυγγα είναι ο επιθετικότερος όγκος της κεφαλής και του τραχήλου, λόγω της συχνής τοπικοπεριοχικής διήθησης των παραφαρυγγικών χώρων, της βάσης του κρανίου και των τραχηλικών λεμφαδένων. Πραγματοποιήθηκε ογκομετρία του καρκινώματος του ρινοφάρυγγα με τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή από τα φιλμ των αξονικών τομογραφιών και τα αποτελέσματα συσχετίστηκαν με την επιβίωση, προκειμένου να ελεγχθεί η προγνωστική σημασία των ογκομετρικών δεδομένων πριν τη θεραπεία. Μελετήθηκαν 162 ασθενείς με διαγνωσμένο τοπικά εκτεταμένο καρκίνωμα του ρινοφάρυγγα. Αξιολογήθηκε η διήθηση των παρακείμενων δομών του ρινοφάρυγγα, ιδιαίτερα η βάση του κρανίου, οι παραφαρυγγικοί χώροι, οι μεταστατικοί λεμφαδένες και οι ασθενείς επανασταδιοποιήθηκαν σύμφωνα με την 6η έκδοση του AJCC. Πριν την έναρξη της θεραπείας οι ασθενείς είχαν ολοκληρωμένο ιστορικό, κλινικοεργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο. Η θεραπεία περιλάμβανε συνδυασμό χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας. Σε 69 ασθενείς (τυχαίο δείγμα) από τους 162 πραγματοποιήθηκε ογκομέτρηση του καρκινώματος του ρινοφάρυγγα και των διηθημένων λεμφαδένων με δύο μεθόδους χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο λογισμικό ογκομετρίας που διαθέτει η Κλινική Παθολογικής Ογκολογίας του ΑΠΘ. Στην πρώτη μέθοδο ιχνογραφήθηκαν πάνω στα φιλμ της αξονικής τομογραφίας τα όρια του όγκου του καρκινώματος του ρινοφάρυγγα και των διηθημένων λεμφαδένων και ψηφιοποιήθηκαν με ειδικό ψηφιοποιητή εικόνας (digitizer Graphtec KL 4300). Ακολούθησε η επεξεργασία των δεδομένων ηλεκτρονικά και υπολογίστηκε ο εκάστοτε όγκος σε κυβικά εκατοστά (cm3). Στη δεύτερη μέθοδο αρχικά ψηφιοποιήθηκαν τα φιλμ με ψηφιοποιητή εικόνας (scanner), ακολούθησε μετατροπή των εικόνων σε μορφή dicom με τη χρήση ειδικού λογισμικού «dMed» (pi-Medical, Αθήνα) και έγινε ογκομέτρηση με το λογισμικό ογκομετρίας «Volumio» (MedCom, Darmstatt, Γερμανία). Ως ολική επιβίωση ορίστηκε το χρονικό διάστημα από την ημέρα της ιστολογικής εξέτασης έως την τελευταία ημέρα παρακολούθησης ή το θάνατο του ασθενούς. Έγινε στατιστική ανάλυση σε μονοπαραγοντικό και πολυπαραγοντικό προγνωστικό μοντέλο προκειμένου να καθοριστεί η προγνωστική σημασία των χαρακτηριστικών των ασθενών, του σταδίου και των όγκων σε σχέση με τη συνολική επιβίωση. Ο παραφαρυγγικός χώρος βρέθηκε πολύ συχνά διηθημένος (98%). Οι ασθενείς υποσταδιοποιήθηκαν σύμφωνα με την 6η έκδοση του AJCC(2002). Μετά από διάμεση παρακολούθηση 71,1 μηνών, η διάμεση επιβίωση ήταν 60,7 μήνες, με 2-έτη επιβίωση του 71,3% και 3-έτη του 62,2%. Η πολυπαραγοντική ανάλυση κατέδειξε ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες την ηλικία, το βαθμό της παραφαρυγγικής επέκτασης, τη διήθηση του σηραγγώδους κόλπου και το μέγεθος των διηθημένων λεμφαδένων, ενώ στην αντίστοιχη ανάλυση των 69 ασθενών που ογκομετρήθηκαν βρέθηκαν μόνο η ηλικία, ο ιστολογικός τύπος και ο βαθμός παραφαρυγγικής επέκτασης. Το πολυμεταβλητό μοντέλο δεν αλλάζει αν αντί να χρησιμοποιήσουμε την πρώτη ογκομετρική μέθοδο χρησιμοποιήσουμε τη δεύτερη, γεγονός που αποδεικνύει την αξιοπιστία τους. Η σταδιοποίηση των ασθενών με την 6η αναθεώρηση της ΤΝΜ ταξινόμησης (AJCC-2002) παρείχε πιο ομοιόμορφη κατανομή των ασθενών μεταξύ των σταδίων. Ο βαθμός της επέκτασης του όγκου στο παραφαρυγγικό χώρο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στις μελλοντικές αναθεωρήσεις ΤΝΜ σταδιοποίησης. Οι ασθενείς με επέκταση του όγκου στο παραφαρυγγικό χώρο βαθμού Γ παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με τους ασθενείς με βαθμό επέκτασης Α ή Β. Αποδείχθηκε η αξιοπιστία και των δύο μεθόδων ογκομέτρησης για την εκμετάλλευση αρχειακού υλικού, όμως δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση του όγκου του καρκινώματος ή των διηθημένων λεμφαδένων με την επιβίωση.
description: The nasopharyngeal carcinoma is the most aggressive tumor in the head and neck usually loco-regionally advanced to the parapharyngeal structures, the base of the scull and neck lymph-nodes. Volumetry of nasopharyngeal carcinoma from the CT-scan films was conducted, using specialized computer software and the results were correlated with survival in order to verify the prognostic value of volumetric data before treatment. We studied 162 patients diagnosed with locally extensive Nasopharyngeal carcinoma. Infiltration of the adjacent structures of the Nasopharynx was evaluated (base of the skull, parapharyngeal spaces and metastatic lymph-nodes). Patients were distributed according to the 6th-edition of the AJCC(2002). Before treatment, patients had complete physical examination, biochemist and imaging tests. Treatment included combined chemotherapy and radiotherapy. In 69 patients, randomly selected from the 162 patients, volumetry of the primary nasopharyngeal carcinoma and the infiltrated lymph-nodes took place, using two different specialized software available at Oncology’s Department of Thessaloniki’s University. Using the 1st-method, the tumor’s limits of the primary nasopharyngeal carcinoma and the infiltrated lymph-nodes were traced on the CT-films and were digitized with a special electronic digitizer (digitizer Graphtec KL-4300). The data were processed by specially designed software and the specific tumor volume in cubic centimeters(cm3) was calculated. Using the 2nd-method, as the imaging studies were not available in an electronic form, the original CT-films were scanned and were converted to dicom images using the «dMed» software (pi-Medical, Athens). Volumetry has been processed using the «Volumio» software (MedCom, Darmstatt,Germany). Overall survival-(OS) was the period from the date of histological examination to the last day of monitoring or the patient’s death. A statistical analysis in univariate and multivariate predictive model to correlate the prognostic significance of patient characteristics, stage and volume, with OS. The parapharyngeal space was found to be involved very commonly (98%). According to 6thedition-AJCC(2002), there was a distribution of patients in all stages. After a median follow up of 71.1 months, median-survival was 60.7 months with a 2-year survival rate of 71.3% and a 3-year of 62.2%. Multivariate analysis identified, age, degree of parapharyngeal lateral extension, cavernous sinus infiltration and the size of infiltrated lymph-nodes as independent prognostic factors for OS. In the random sample of 69patients that have volumetry calculations, by both methods, multivariate analysis identified only age, histological type and degree of expansion in parapharyngeal space as independent prognostic factors for OS. This multivariate model remained the same using either the first or the second volumetry method. The 6th-revision of TNM-staging was significant in prognosis, with a more even patient distribution in stages. The degree of the parapharyngeal extension might have to be considered in future TNM-staging revisions. Patients with C-degree of parapharyngeal extension showed an increased risk of death compared with patients with degree-A or B. No significant correlation was found of the primary tumor volume or the lymph-node volume to OS. The significance of the two volumetry methods were equally reliable in patients with nasopharyngeal carcinoma, whose CT-scans are archived in films only.