Η εορτή των Θεοφανίων : Λειτουργική, ιστορική και θεολογική προσέγγιση
Creators: name: Costescu, Eugen Florin A.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Θεοφάνεια
Εορτή
Λειτουργική
Η βάπτιση του Χριστού
Theophania
Feast
Liturgical
Τhe baptist οf Christ
Εορτολόγια
Θεολογική
Ιστορική

description: Το παρόν έργο στοχεύει στην διερεύνηση της Εορτής των Θεοφανείων ή της Βαπτίσεως του Κυρίου στην ιστορική, λειτουργική και θεολογική της πολυπλοκότητα. Αν μέχρι τώρα έχουν υπάρξει μελέτες στις οποίες το ιστορικό στοιχείο αυτής της Εορτής έχει παρουσιαστεί ξεχωριστά, γενικά, καθώς και η τυπική της εξέλιξη, μέσα από το πρίσμα αυτό του έργου μας θα προσπαθήσουμε να επιχειρήσουμε, παράλληλα προς την πλουσιότατη ιστορική μελέτη, μια προσέγγιση που να ερμηνεύει λεπτομερώς τη δογματική-πνευματική σημασία της Εορτής, όπως προκύπτει από την υμνογραφία που έχει εξωραΐσει αυτή την Εορτή με την πάροδο του χρόνου. Στη συνέχεια, προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε την εξέλιξη της Εορτής των Θεοφανείων, τόσο από ιστορική άποψη, ξεκινώντας από τις πρώτες πατερικές πηγές στις οποίες καταγράφεται η Εορτή αυτή, όσο και από άποψη τυπικού, προσπαθώντας να παρουσιάσουμε των εξέλιξη αυτής της ειδικής λειτουργικής τάξης. Πρόκειται για το μέρος της εργασίας που αποσκοπεί στην παρουσίαση της θεολογίας της υμνογραφίας της Εορτής των Θεοφανείων. Επιχειρήσαμε Καταφέραμε να αποκαλύψουμε ορισμένες καθαρά δογματικές πτυχές που προκύπτουν από την υμνογραφική κατήχηση, την οποία οι μελωδοί εναπόθεταν στην υμνογραφία που κοσμεί την Ακολουθία της Εορτής. Από την πληθώρα των μελετών και των άρθρων από, τον ελληνικό θεολογικό χώρο, όσο και από την δυτική θεολογία, παρατήρησα ότι δεν υπάρχει καμία εργασία που να αναλύει εξ΄ ολοκλήρου το θέμα της Εορτής των Θεοφανείων. Έτσι, μέσα από όσα παρουσιάζονται στην παρούσα εργασία, μπορούμε να επαναφέρουμε στον ελληνικό θεολογικό χώρο, αφενός, και στον ρουμανικό, αφετέρου, ένα έργο που στεφανώνει την εορτή της Βαπτίσματος του Κυρίου στην ιστορική- βιβλική ακεραιότητα (με την ταυτόχρονη παρουσίαση της ιστορίας της εορτής και του βιβλικού γεγονότος), λειτουργική (με έρευνα των χειρογράφων, τυπικών και λειτουργικών διατάξεων που αφορούν τον εορτασμό) και θεολογική (αναλύοντας τα δογματικά θέματα που εξάγονται από την υμνογραφία του εορτασμός).
description: Among the Great Feasts established by the Holy Fathers to be celebrated during the liturgical year, the Baptism of the Lord occupies a central place in Orthodox theology and spirituality, representing not only a cornerstone regarding the beginnings of the mission of Jesus Christ on earth but also an essential moment that reveals the mystery of the Trinity and inaugurates the new creation in Christ. This feast is filled with profound liturgical and theological significance, marking the beginning of the opening of the heavens for humanity. It is not viewed merely as a remembrance but as a present spiritual reality, which is actualized in every liturgical act of baptism and in the entire faith of the Church, providing an essential theological framework for understanding the nature and purpose of Christian baptism, as well as for understanding the relationship between man and God. This work aims to address the feast of Theophany in its historical, liturgical, and theological complexity, highlighting the particularities of Orthodox interpretation and the implications of this feast for church life, as well as for the personal lives of the faithful. It is intended that through the preparation of this work, a contribution is made to the Orthodox theological space, emphasizing the scriptural and patristic origins of a royal feast in the Christian calendar and the evolution of the liturgical traditions associated with it up to the present day. The novelty of this doctoral thesis is represented by the exploration of the theological interconnections between the Baptism of the Lord and other aspects of Orthodox faith such as the Resurrection, the Eucharist, Orthodox mysticism, etc., highlighting the theological and spiritual coherence of the Orthodox tradition in all three aspects: dogmatic, liturgical, and historical. While there have been studies that addressed these three elements separately until now, we aimed, through this work, to achieve an interdisciplinary integral of the Feast of Theophany, something that has not yet been accomplished in any academic environment to date. Additionally, another novel element of this work is represented by the spiritual-dogmatic interpretation of the Feast, as reflected in the hymnography that has adorned this celebration, managing to uncover certain dogmatic aspects that emerge from the hymnographic catechesis composed by the chanters, which embellishes the service of the Feast. Thus, through what is presented in this work, we can offer to the Greek theological space, on one hand, and to the Romanian one, on the other hand, a work that present the Feast of the Baptism of the Lord in its entirety, historic-biblical (by presenting the history of the feast and the biblical event simultaneously), liturgical (by examining the manuscripts, typica, and liturgical arrangements specific to this feast), and theological (by analyzing the dogmatic themes extracted from the hymnography of the feast).