Η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα: Οι απόψεις του Πλάτωνα για την θέση και εκπαίδευση των γυναικών στην Πολιτεία και στους Νόμους
Creators: name: Γρίβας, Κωνσταντίνος Χρήστος Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Γυναικεία Εκπαίδευση,
Πλάτων
Πολιτεία, Νόμοι
Women's Education
Plato
Republic, Laws

description: Το παρόν πόνημα έχει κατά κύριο λόγο δύο στόχους, έναν φιλοσοφικό πρωτίστως αλλά και έναν κοινωνιολογικό και ιστορικό δευτερευόντως. Ο μεν φιλοσοφικός στόχος είναι να ιδωθεί ποια ακριβώς είναι η θέση της γυναίκας στα έργα της Πολιτεία και των Νόμων, τόσο σε επίπεδο κοινωνικής ζωής όσο και σε επίπεδο εκπαιδευτικής χειραφέτησης. Ο δε κοινωνιολογικός είναι να συνδεθούν άρρηκτα οι απόψεις του μεγάλου φιλοσόφου, όπως αυτές αποτυπώνονται στα προαναφερθέντα έργα, με την επικρατούσα ιδέα περί γυναικείου φύλου κατά την περίοδο της κλασικής Αθήνας, στην οποία εστιάζει η εν λόγω εργασία. Δεν μπορεί να παραλειφθεί το γεγονός, άλλωστε, ότι το εκάστοτε φιλοσοφικό σύστημα δεν δομείται, ούτε νοείται αποκομμένο από το κοινωνικό γίγνεσθαι της κάθε εποχής, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την φιλοσοφία του Πλάτωνα. Για αυτό λοιπόν επιχειρείται μία όσο το δυνατόν πολύπλευρη και άρτια ανάλυση σχετικά με τις όψεις της γυναικείας φύσης τόσο σε φιλοσοφικό πεδίο, με τις αντιλήψεις του Πλάτωνα σε ό,τι αφορά την παιδεία και την κοινωνική θέση των γυναικών να είναι ιδιαίτερα ριζοσπαστικές και αντισυστημικές, λαμβάνοντας σαφώς υπόψιν την περίοδο που πραγματευόμαστε, εφόσον ο διανοητής χαρίζει, έστω και για υπολανθάνοντες σκοπούς, εκπαιδευτική και πολιτική πνοή στην γυναίκα, όσο και σε κοινωνικό πεδίο. Και τούτο διότι, παρά την καινοτομία των θέσεών του ο Πλάτων, δεν μένει ανεπηρέαστος, όπως διαφαίνεται στο παρόν σύγγραμμα, από τα κοινωνικά στερεότυπα των ημερών του για θέματα γυναικείου ρόλου σε όλες τις πλευρές της ανθρώπινης καθημερινότητας, όπως παρουσιάζονται εδώ, με την πιο κοινή και βαθιά ριζωμένη στον αρχαιοελληνικό νου αντίληψη να είναι αυτή του πρότυπου της γυναίκας μητέρας και συζύγου. Η ως άνω ριζοσπαστικότητα των απόψεων του Πλάτωνα, μας οδηγούν στο ερώτημα κατά πόσο θα μπορούσε να θεωρηθεί φεμινιστής, για το οποίο γίνεται μνεία. Ωστόσο, ένας ακόμα βασικός στόχος της εργασίας είναι να αναδείξει μερικά φωτεινά παραδείγματα-εξαιρέσεις γυναικών τόσο στο φιλοσοφικό, όσο και στο κοινωνικό γίγνεσθαι, με κορωνίδα το παράδειγμα της μυθικής Διοτίμας, οι οποίες, παρά το γεγονός ότι δεν λογίζονται ρητώς ως φυσικά και διανοητικά ίσες με τους άνδρες, αποτελούν παραδείγματα δυναμικών προσωπικοτήτων που κατάφεραν να σταθούν αλλά και να αντισταθούν απέναντι σε ισχυρά ανδρικά πρότυπα. Ο προαναφερθέντας φιλοσοφικός, ιστορικός και κοινωνιολογικός συνδυασμός, δίδει στον αναγνώστη την δυνατότητα να αναπτύξει μία πιο ολοκληρωμένη και θεμελιωμένη εικόνα της συσχέτισης των απόψεων του Πλάτωνα για την εκπαιδευτική, πολιτική και κοινωνική θέση της γυναίκας στα καθημερινά δρώμενα της κλασικής Αθήνας, μέσα από αυτήν ακριβώς τη διεπιστημονική φιλοσοφική, ιστορική και κοινωνιολογική θεώρηση του γυναικείου βίου σε όλες του τις εκφάνσεις
description: This paper has mainly two objectives, a philosophical one in the first place but also a sociological and historical one in the second place. The philosophical goal is to see what exactly the position of women is in the works of Republic and Laws, both in terms of social life and in terms of educational emancipation. The sociological one is to inextricably link the views of the great philosopher, as they are reflected in the aforementioned works, with the prevailing idea about the female sex during the period of classical Athens, in which this work focuses. It cannot be overlooked, after all, that the respective philosophical system is not structured, nor is it meant to be cut off from the social becoming of each age, just as is the case with Plato's philosophy. That is why a comprehensive and thorough analysis of the aspects of women's nature is attempted as much as possible in a philosophical field, with Plato's perceptions regarding women's education and political action being particularly radical and anti-systemic, taking Clearly consider the period we are dealing with, as long as the thinker gives, even for deceptive purposes, an educational and political breath to the woman, as well as to a social field. This is because, despite the innovation of his positions, Plato is not unaffected, as can be seen in this book, by the social stereotypes of his day on issues of female role in all aspects of human daily life, as presented here, with the most common and deep rooted in the ancient Greek mind perception to be that of the model of the mother and wife. The above radicalism of Plato's views leads us to the question of whether he could be considered a feminist, which is mentioned.However, another key goal of the work is to highlight some bright examples-exceptions of women in both philosophical and social becoming, crowning the example of the mythical Diotima, which, although not explicitly considered as naturally and mentally equal with men, they are examples of dynamic personalities who managed to stand up but also to resist strong male role models. The aforementioned philosophical, historical and sociological combination gives the reader the opportunity to develop a more complete and grounded picture of the correlation of Plato's views on the educational, political and social position of women in the daily events of classical Athens, through this very interdisciplinary philosophical, historical and sociological view of women's life in all its manifestations.