Το Πρωτείο του Επισκόπου Ρώμης στην Οικουμένη του 21ου αιώνα
Creators: name: Γιαννόπουλος, Απόστολος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Παπικό Πρωτείο
Πατριαρχική Πενταρχία
Οικουμενικός Διάλογος
Papal Primacy
Patriarchal Pentarchy
Ecumenical Dialogue

description: Ο προηγούμενος αιώνας χαρακτηρίστηκε από την προσπάθεια επανεύρεσης της χριστιανικής ενότητας που ονομάστηκε Οικουμενική Κίνηση. Απορριπτική υπήρξε έναντι της Κίνησης η αρχική στάση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Αυτό άλλαξε κατά τη δεύτερη Σύνοδο του Βατικανού, όπου η Εκκλησία αυτή προσπάθησε συγχρόνως και για πρώτη φορά να βρει μια νέα ερμηνευτική προσέγγιση του παπικού πρωτείου, αποδεκτή από τους υπόλοιπους χριστιανούς. Κύριος φορέας της Οικουμενικής Κίνησης υπήρξε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών. Η σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων Ορθόδοξης και Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας οδήγησε στην έναρξη του επίσημου Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ τους στο τέλος του εικοστού αιώνα. Έγιναν έντεκα Γενικές Συνελεύσεις και εκδόθηκαν πέντε κοινά θεολογικά κείμενα. Το πρόβλημα της Ουνίας οδήγησε στη διακοπή του Διαλόγου. Στο διάστημα αυτό η Αγία Έδρα εξέδωσε την εγκύκλιο «Ut Unum Sint» που καλούσε τους χριστιανούς να βρουν νέους τρόπους άσκησης του πρωτείου. Η επανέναρξη του Διαλόγου απέφερε το σημαντικότατο «Κείμενο της Ραβέννας», στο οποίο καταγράφεται η συμφωνία να εξετάζονται στο μέλλον όλα τα διμερή προβλήματα υπό το φως της θεολογίας της πρώτης χιλιετίας. Οι κανόνες τριών Οικουμενικών και μιας Τοπικής Συνόδου μαρτυρούν μεν το εξαιρετικό κύρος του πάπα, πουθενά όμως δεν θεσμοθετείται το ρωμαϊκό πρωτείο εξουσίας. Ο θεσμός της Πενταρχίας αποτέλεσε την διοικητική αρχή της ενωμένης Εκκλησίας των πρώτων αιώνων. Αυτό επιβεβαιώνεται στη θεολογική σκέψη και διδασκαλία του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη. Η απάλειψη του τίτλου «Πατριάρχης της Δύσεως» από τον πάπα Βενέδικτο τον δέκατο έκτο προκάλεσε την αντίδραση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και προβλημάτισε όλο τον χριστιανικό κόσμο. Τα θέματα του Filioque, της θεώρησης του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, του Πετρινείου αξιώματος και της οικουμενικότητας των συνόδων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας μετά το Σχίσμα, αποτελούν σημαντικές δογματικές διαφοροποιήσεις του Ρωμαιοκαθολικισμού στην πίστη και την εκκλησιαστική τάξη. Ωστόσο η Ορθόδοξη και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχουν διατηρήσει τον μεταξύ τους σύνδεσμο στα θεμελιώδη ζητήματα της πίστης. Η έξαρση του παπικού πρωτείου προκάλεσε το Μεγάλο Σχίσμα με την Ανατολή και την διάσπαση του δυτικού χριστιανισμού με την Διαμαρτύρηση και τον Παλαιοκαθολικισμό. Αποτελεί ακόμη τον βασικό ανασταλτικό παράγοντα αποκατάστασης της ενότητας με τους Ορθόδοξους και τους Διαμαρτυρόμενους στη σύγχρονη εποχή. Στα επίσημα δογματικά κείμενα του Ρωμαιοκαθολικισμού (Δογματική Διάταξη περί Εκκλησίας, Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας, Κώδικας Κανονικού Δικαίου) η Ρώμη αναφέρεται ως το μοναδικό θεμέλιο της πίστης και τονίζεται συνεχώς το Πετρίνειο αξίωμα. Ο διμερής και οικουμενικός διάλογος έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο και η συνέχισή του είναι απαραίτητη. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία πρέπει στο μέλλον να κάνει βήματα όπως αυτά της δεύτερης Βατικανής Συνόδου και της εγκυκλίου «Ut Unum Sint», στο θέμα του πρωτείου, για να υπηρετήσει τη χριστιανική ενότητα.
description: Past century main feature was, theologically, Christian’s collective effort to recover their unity which called Ecumenical Movement. In the beginning Roman Catholic Church condemned the attempt. Great change of this position took place during the second Synod of Vatican. Simultaneously the Roman Catholics tried to find an interpretative approach to the Papal Primacy which could be accepted by the rest of Christians. The World Council of Churches became the basic organization of the Ecumenical Movement. The gradual settling of relationships between Orthodox and Roman Catholic Churches led to the official Theological Dialogue. The two great Christian traditions started it in the year of nineteen eighty. Eleven General Meetings took place and five common theological texts were published. The hazardous problem of Eastern Catholic Churches had as a result the interruption of the Dialogue. In nineteen ninety five Holy See published the “Ut Unum Sint” encyclical. At this important text Pope John-Paul the second called the whole Christianity work together in order to find a new common acceptable way of practicing his ecclesiastical primacy. The re-opening of Orthodox- Roman catholic Churches Dialogue had as result the approval of the “Ravenna Document”. Into this document the two sides reached an agreement: that from now on all the bilateral matters should be examined under the theological light of the first millennium. Although canons of three Ecumenical and one local Synod reveal Pope’s excellent prestige, nowhere institute his religious authority to the entire Church. The Patriarchal Pentarchy used to be the administrative authority in the united Church. This fact confirmed in theological thought and teaching of Saint Theodoros Stoudites. The erasing of the title “Patriarch of the West” by Pope Benedict the sixteenth caused the protest of Orthodoxes and concerned the Protestants. Problems like Filioque, the consideration of the Holy Communion, Petrine Ministry and the authoritative teaching of Western Synods after the Schism, constitute important dogmatic diversifications of Roman Catholicism in faith and ecclesiastical order. However Orthodoxes and Roman Catholics remain very close into faith’s fundamental matters. Pope’s increasing power caused in the eleventh century the Great Schism with Orthodox East. About five hundred years later Martin Luther, opposing to Holy See’s autocracy, became the leader of Protestantism. Roman Catholicism suffered the last schism during the first Synod of Vatican when clergymen and theologians, who did not accept Pope’s infallibility, established the palaeo Catholic Church. Papal primacy remains the basic obstacle on the way to Christian unity restoration. The official dogmatic texts of Roman Catholicism (Lumen Gentium, Catechism of the Catholic Church, Code of Canon Law) mention Rome as the unique keeper of faith and emphasize in Petrine’s Ministry theory. Bilateral and ecumenical dialogues have made remarkable progress. About the Papal primacy problem the Roman Catholic Church has to make steps forward, as it is happened in Vatican’s second Synod and by the creation of “Ut Unum Sint” encyclical, in order to serve the Christian unity.