Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση και Στεγαστικές Δομές Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης: Μελέτη Περίπτωσης στο Νομό Θεσσαλονίκης
Creators: name: Καλαμάρη, Κυριακή Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση
Στεγαστικές Δομές Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης
Θεσσαλονίκη
Psychiatric Reform
Housing Facilities for Psychosocial Rehabilitation
Thessaloniki

description: Εισαγωγή: Τις τελευταίες δεκαετίες σε εθνικό και διεθνές επίπεδο με το κίνημα της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης η φροντίδα των ατόμων με χρόνιες ψυχικές διαταραχές μεταφέρεται σε Προστατευόμενους χώρους στέγασης μέσα στην κοινότητα με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση της υλοποίησης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη Θεσσαλονίκη καθώς και η διαχρονική καταγραφή των στεγαστικών δομών ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης (ξενώνες, οικοτροφεία, προστατευμένα διαμερίσματα) στο Νομό Θεσσαλονίκης την περίοδο 1984 έως 2022. Μέθοδος: Η παρούσα εργασία αποτελεί μελέτη περίπτωσης με χρήση πολλαπλών μεθόδων και πιο συγκεκριμένα αφηγηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση, ανασκόπηση εγγράφων πολιτικής υγείας και ανάλυση δευτερογενών δεδομένων. Αναλυτικότερα το υλικό της μελέτης περίπτωσης της Θεσσαλονίκης αποτελείται από 16 βιβλία, 1 άρθρο, 4 νομοθετικές αποφάσεις και 3 βάσεις δεδομένων. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη Θεσσαλονίκη. Από την έναρξη του Κανονισμού 815/84 έως και τα μέσα της δεκαετίας του ’90 παρουσιάζονται νέες δομές αποϊδρυματοποίησης κυρίως με ιδιωτική πρωτοβουλία. Η Α’ Φάση του Ψυχαργώς επέφερε στη Θεσσαλονίκη νέες κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας και στεγαστικές δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Η Β’ Φάση του Ψυχαργώς με την ταυτόχρονη τομεοποίηση της χώρας αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημιουργία ενός κοινοτικού δικτύου υπηρεσιών ψυχικής υγείας ανά Τομέα αναφοράς. Ωστόσο, η Γ΄ Φάση που βρίσκεται σε ισχύ έως σήμερα, χαρακτηρίζεται από έλλειψη δομών ψυχοκοινωνικής φροντίδας, απουσία κρατικής οικονομικής ενίσχυσης και αυξημένη εμπλοκή των ΜΚΟ. Συμπεράσματα: Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση στη Θεσσαλονίκη από την έναρξη υλοποίησης των προγραμμάτων αποϊδρυματοποίησης έως και τη δεύτερη φάση του προγράμματος «Ψυχαργώς» επέφερε σημαντικές αλλαγές στο κλασικό παράδειγμα ψυχιατρικής φροντίδας που ίσχυε μέχρι τότε στη Θεσσαλονίκη. Σε γενικές γραμμές, η έκβαση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης σε όλα τα επίπεδα φροντίδας χαρακτηρίστηκε αποτελεσματική (μειώθηκαν τα κρεβάτια και ο μέσος όρος νοσηλείας, δημιουργήθηκαν κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, στεγαστικές δομές κ.α.). Ωστόσο, σε αυτήν την εργώδη και πολύχρονη πορεία υλοποίησης εντοπίζονται ορισμένα κενά, για τα οποία προτείνονται λύσεις
description: Introduction: Over the past decades and due to the Psychiatric Reform model patients with chronic psychiatric diseases has been transferred to Protected Housing Facilities both on a national and international level, in order to improve the patient’s living conditions and psychosocial rehabilitation. Purpose: The present dissertation sets out to examine whether the Psychiatric Reform has been implemented in Thessaloniki or not, as well as, to update and record the accommodation facilities for psychosocial rehabilitation (transitional shelters, residential care facilities and supported apartments) in the region of Thessaloniki from 1984 up to 2022. Method: This study is a case study that utilizes multiple methods, including narrative literature review, policy document review (civil health documents), and secondary data analysis. Specifically, the material for Thessaloniki case study consists of 16 books, 1 article, 4 legislative decisions and 3 databases. Results: The findings of the research confirm the existence of psychiatric reform in Thessaloniki. Since the implementation of Regulation 815/84 until the mid-90’s, new deinstitutionalization structures have been established, mainly through private initiative. Phase A οf the Psychargos program brought new community mental health services and psychosocial rehabilitation housing facilities to Thessaloniki. Phase B of the Psychargos program, with the simultaneous sectorization of the country, was the starting point for the creation of a community network of mental health services per reference sector. However, the Phase C, which is effect until today, is characterized by a lack of psychosocial care facilities, absence of state economic support, and increased involvement of NGOs. Conclusions: The Psychiatric Reform in Thessaloniki, from the start of deinstitutionalization programs to the second phase of Psychargos program, brought significant changes to the classic model of psychiatric care that had been in the place until then in Thessaloniki. In general, the outcome of the psychiatric reform in all levels of care was deemed effective (deds and average length of the stay decreased, community mental health facilities were created, housing facilities etc.) However, in this laborious and long-term process of implementation, certain gaps are identified, for which solutions are proposed