Ορυκτολογική και γεωχημική μελέτη μεταλλοφόρων εμφανίσεων στα μεταμορφωμένα πετρώματα της περιοχής Κολχικού Θεσσαλονίκης
Creators: name: Πατσιούρη, Αλεξάνδρα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: subject: Γεωχημεία
subject: Κολχικό
subject: Χρυσός
subject: Geochemistry
subject: FOS: Earth and related environmental sciences
subject: Kolchiko
subject: Gold

description: Οι μεταλλοφόρες εμφανίσεις της περιοχής μελέτης εντοπίζονται στα μεταμορφωμένα πετρώματα της σειράς Βερτίσκου της Σερβομακεδονικής μάζας. Η περιοχή μελέτης υπάγεται στην κοινότητα Κολχικού του δήμου Λαγκαδά, 28km BA της Θεσσαλονίκης. Η αναζήτηση των μεταλλοφοριών έγινε κατά μήκος του ρέματος του Κολχικού. Όλο το σύστημα των μεταμορφωμένων πετρωμάτων παρουσιάζει έντονη τεκτονική καταπόνηση και ανάπτυξη μεταλλοφόρων ή όχι χαλαζιακών σχηματισμών. Σε πολλές θέσεις παρατηρούνται μικρά ή μεγάλα σώματα χαλαζία με μορφή σωρών ή φακών και τυπικές χαλαζιακές φλέβες συνήθως κάθετες στη σχιστότητα είτε παράλληλες. Οι μεταλλοφορίες, συναντώνται κυρίως μέσα σε χαλαζιακές φλέβες ή χαλαζιακούς σωρούς. Βρέθηκε επίσης μικρή παρουσία μεταλλοφορίας διάσπαρτη μέσα στα μεταμορφωμένα πετρώματα. Η μικροσκοπική έρευνα έδειξε ότι πρόκειται για θειούχες μεταλλοφορίες , τοπικά χρυσοφόρες. Διακρίθηκαν πέντε τύποι μεταλλοφορίας σε διαφορετικές θέσεις, στο σύνολό τους φλεβικού τύπου, με συμπαγές έως διάσπαρτο μετάλλευμα που συνοδεύονται κυρίως από χαλαζία ή/και αστρίους. Στον πρώτο τύπο μεταλλοφορίας έχουν βρεθεί ως κύρια ορυκτά ο σιδηροπυρίτης, ο χαλκοπυρίτης, ο γαληνίτης, ο αρσενοπυρίτης και το βισμούθιο, ενώ σε μικρές ποσότητες παρατηρήθηκαν ο μαγνητοπυρίτης, ο κοβελλίνης και ο γαληνοβισμουθίνης. Ο δεύτερος τύπος μεταλλοφορίας παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον λόγω της παρουσίας σε αυτόν αυτοφυούς χρυσού. Περιλαμβάνει ως κύριο ορυκτό τον αρσενοπυρίτη που αναπτύσσεται κυρίως σε συμπαγή μορφή ή σε κοκκώδη συσσωματώματα. Παρατηρήθηκαν επίσης μικρές ποσότητες σιδηροπυρίτη και χαλκοπυρίτη και ακόμα μικρότερες ποσότητες αυτοφυή χρυσού, μαγνητοπυρίτη, γαληνίτη και κοβελλίνη. Ο αυτοφυής χρυσός βρέθηκε στα διάκενα θραυσμάτων του αρσενοπυρίτη μαζί με χαλκοπυρίτη. Στον τρίτο τύπο μεταλλοφορίας ως κύριο ορυκτό παρουσιάζεται ο σιδηροπυρίτης που εγκλείει μικρές ποσότητες μαγνητοπυρίτη και σε ίχνη γαληνίτη. Παρατηρήθηκαν επίσης τιτανιούχα ορυκτά, όπως ο τιτανίτης, ο ιλμενίτης και το ρουτίλιο. Ο τέταρτος τύπος μεταλλοφορίας έχει ως κύριο ορυκτό το σιδηροπυρίτη που συνοδεύεται από αρκετή ποσότητα χαλκοπυρίτη, λιγότερη από γαληνίτη, βισμούθιο και μαγνητοπυρίτη και ίχνη σφαλερίτη και κοβελλίνη. Ο πέμπτος τύπος μεταλλοφορίας είναι μία σχετικά συμπαγής, φλεβικού τύπου μεταλλοφορία με κύρια ορυκτά το σιδηροπυρίτη και αρσενοπυρίτη, με μικρές ποσότητες χαλκοπυρίτη. Βρέθηκε επίσης σε πολύ μικρή ποσότητα ρουτίλιο και τιτανίτης. Χρησιμοποιώντας το λόγο Co/Ni για τους σιδηροπυρίτες προσδιορίστηκε ως πιθανό περιβάλλον γένεσης των μεταλλοφοριών ένα από τα εξής: υδροθερμικό, ηφαιστειοϊζηματογενές, σκαρν, ή μεταμορφωμένο ιζηματογενές. Από το διάγραμμα σύστασης του αρσενοπυρίτη, προσδιορίστηκαν ως μέσες θερμοκρασίες έναρξης σχηματισμού των μεταλλοφοριών της περιοχής οι εξής: Για τον πρώτο τύπο μεταλλοφορίας 387 οC, για τον δεύτερο τύπο 402οC, ενώ για τον πέμπτο τύπο 407οC. Οι μικροθερμομετρικές μετρήσεις των ρευστών εγκλεισμάτων σε χαλαζία που συνοδεύει τις μεταλλοφορίες έδειξαν ότι τα περισσότερα ρευστά εγκλείσματα ομογενοποιούνται σε ένα εύρος θερμοκρασιών μεταξύ 188°C και 246°C με ένα μέγιστο στους 240°C. Από τη μορφή των μεταλλοφόρων σωμάτων και την ορυκτολογική σύσταση, τις χημικές αναλύσεις των ορυκτών, τη φύση των ρευστών εγκλεισμάτων της μεταλλοφορίας της περιοχής Κολχικού, καθώς και από τη σύγκρισή της με άλλα κοιτάσματα, προκύπτει η συνδυαστική δράση μαγματισμού και μεταμόρφωσης για την προέλευση και τη σημερινή μορφή των μεταλλοφοριών. Η έστω τοπική παρουσία του αυτοφυούς χρυσού στην περιοχή θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο για παραπέρα μελλοντική έρευνα.
description: The ore mineralizations of the study area are located within the metamorphic rocks of Vertiskos Unit of Serbo-Macedonian Massif. The study area is located in the municipality of Kolchiko of Lagada, 28km northeast from the city of Thessaloniki. The study for the ore mineralization took place along the Kolchiko stream.The entire system of the metamorphic rocks shows intense tectonic strain and the development of metalliferous or non-metalliferous is connected with quartz formations. At many sites there are small or large quartz bodies in the form of stacks or lenses and typical quartz veins usually perpendicular to the schistosity or parallel. Ore mineralizations are mainly found in quartz veins or stocks. A limited presence of mineralization in the metamorphic rocks was also found. Ore microscopic study revealed that it is a sulphide mineralization which is locally auriferous. Five types of ore mineralization were distinguished in different locations. All are of vein type, with massive to disseminated ore accompanied mainly by quartz and / or feldspars. In the first type of mineralization pyrite, chalcopyrite, galena, arsenopyrite and native bismuth have been found as main minerals, while pyrrhotite, covellite and galenobismuthinite have been observed in small amounts. The second type of mineralization is the most interesting due to the presence of native gold in it. The main mineral is arsenopyrite, which develops mainly in massive form or in grainular aggregates. Minor pyrite and chalcopyrite and traces of native gold, pyrrhotite, galena and covellite were also observed. Native gold was found in healing fragments of arsenopyrite. In the third type of mineralization, the main mineral is pyrite, which encloses small quantities of pyrrhotite and traces of galena. Titanium minerals such as titanite, ilmenite and rutile were also observed in sufficient quantities. The fourth type of mineralization has as main mineral the pyrite, accompanied by a sufficient amount of chalcopyrite, minor galena, bismuth and pyrrhotite and traces of sphalerite and covellite. The fifth type of mineralization is a relatively massive vein type mineralization consisting of pyrite and arsenopyrite, with minor chalcopyrite. Small amounts of rutile and titanite were also observed. Using the Co / Ni ratio of the pyrite composition, one of the following enviroments hydrothermal or volcano sedimentary, skarn, or a metamorphosed sedimentary can be ascribed to the formation of the ore mineralization. Using the compositional of arsenopyrite, the following average temperatures for the Kolchiko area mineralizations were as follows: 387 οC for the first type of mineralization, 402οC for the second type and 407οC for the fifth type. Microthermometric measurements of fluid inclusions in quartz assosiated with mineralization showed that most fluid inclusions were homogenized in a temperature range of 188 to 246 ° C with a maximum at 240 ° C. From the morphology of ore bodies, the mineral association, the mineral chemical composition and the nature of the fluid inclusions of the Kolchiko area mineralizations, along with the comparison with other deposits, a combined action of magmatism and metamorphosis is attributed to their formation. Even the local presence of native gold in the area would constitute a target for a further research in the future.