Αισθητισμός και νόσος˙ η ανατροπή του παθολογικού μοντέλου και το παράδειγμα του Νικόλαου Επισκοπόπουλου.
Creators: name: Σταματάκου, Στυλιανή Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αισθητισμός
Νικόλαος Επισκοπόπουλος
Νόσος
Aestheticism
Nikolaos Episkopopoulos
Disease

description: Η παρούσα εργασία εξετάζει τη φρενολογική πρόσληψη του κινήματος του αισθητισμού, μέσα στο περιβάλλον της κλινικής ερμηνείας του καλλιτέχνη και του καλλιτεχνήματος, θεωρία που κυριαρχεί κατά τη βικτωριανή περίοδο και προκύπτει κυρίως από το επιστημονικό κατεστημένο της εποχής. Πυρήνα της μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της παραπάνω αντίληψης, η οποία ανασκευάζεται κατόπιν της ανάδειξης των βασικών αξόνων του αισθητισμού σε επίπεδο κριτικής, καλλιτεχνικής παραγωγής αλλά και κοσμοθεωρίας. Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας, παρουσιάζονται οι δομές πάνω στις οποίες διαμορφώθηκε η φρενολογική κριτική των νεωτεριστικών καλλιτεχνικών εκφράσεων, αλλά και η παθολογική ερμηνεία του ίδιου του παραγωγού τους, θεωρία που σε μεγάλο ποσοστό επικράτησε και διαδόθηκε μέσα από το λόγο του Max Nordau. Στα επόμενα κεφάλαια, μεταβαίνουμε στη διαδικασία της αναίρεσης της συγκεκριμένης τακτικής, μέσα από την παρουσίαση των αισθητιστικών αρχών, που το αποδεσμεύουν από το περιβάλλον της κλινικής θεώρησής του. Ως παράδειγμα επιλέγεται ο βασικός εκπρόσωπος του νεοελληνικού αισθητισμού, ο Νικόλαος Επισκοπόπουλος. Στην εργασία παρουσιάζονται και μελετώνται αντιπροσωπευτικά δείγματα από το κριτικό και λογοτεχνικό του έργο, στα οποία διαφαίνονται οι αισθητιστικές του καταβολές, βάσει των οποίων απορρίπτεται η άποψη περί παθολογίας των νεωτεριστικών κειμένων και των συγγραφέων τους. Τα άρθρα και τα αισθητιστικά διηγήματα που εξετάζονται αναδεικνύουν την επιδίωξη του κινήματος για επαναϊεράρχηση των αξιών που δομούσαν το πολιτισμικό γίγνεσθαι της εποχής. Μέσα από αυτήν την επαναϊεράρχηση, οι αισθητιστές επιδιώκουν την αυτονομία της τέχνης, καθώς και την έντεχνη ανακατασκευή του εαυτού και της ζωής. Μέσα από αυτούς τους άξονες, παρουσιάζεται η ρευστότητα των επιχειρημάτων υπέρ της φρενολογικής κριτικής και αναδιατάσσεται ο στερεοτυπικός χαρακτηρισμός του κινήματος του αισθητισμού, ως αρρώστιας στο τέλος του αιώνα
description: The present thesis examines the phrenological approach of the movement of aestheticism, under the influence of the clinical interpretation of art and artists, an idea that prevails during the Victorian period and arises from the scientific system of this era. The basic aim of this study is to confront the above concept in counter-examining the basic principalsof the trend of aestheticism, in relation to its art and worldview. Τhe first chapter presents the argument that led to the phrenological cristicism of the fin-de-siècle works of art, along with their creators’ pathological interpretation, an approach which dominated largely in connection to Max Nordau’s theory of Degeneration. The next chapters focus on how the above-mentioned approach proves wrong in terms of the theory of aestheticism, which relieves the movement from clinical interpretations. The paradigm discussed -in Kuhn’s sense- is the critic and author Nikolaos Episkopopoulos, the main representative of Greek aestheticism. Samples of his critical and literary work addressing the above said matters are explored and presented in the present thesis. In the light of them, the theory of pathology of literary works and their writers is reviewed. The articles and texts of aestheticism that are being studied emphasize the basic purpose of this movement, which is the undermining of the rules that constructed the cultural frame of that period. Through this inversion, the artists of aestheticism aim for art independence and artistic creation of themselves and their lives. By these statements of aestheticism we are led to conclusions onthe instability of the arguments that support the phrenological criticismof aestheticism and label the movement as an illness at the end of the century