H εφαρμογή της αρχής "ne bis in idem" στο εσωτερικό δυαδικό σύστημα φορολογικών, ποινικών και διοικητικών κυρώσεων
Creators: name: Τσουρής, Αθανάσιος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ne bis in idem
Σώρευση διοικητικών κυρώσεων
Φορολογικές παραβάσεις
Accumulation of administrative sanctions
Tax offences

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της εφαρμογής της αρχής ne bis in idem, η οποία - όπως έχει διαπλαστεί νομολογιακά, κυρίως, από το ΕΔΔΑ - απειλεί να ανατρέψει το παραδοσιακό δυαδικό σύστημα επιβολής φορολογικών, διοικητικών και ποινικών, κυρώσεων. Σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα, εξελίσσεται ένας έντονος διάλογος, που προσελκύει το ενδιαφέρον υπερεθνικών οντοτήτων, εθνικών κρατών, διεθνών και εθνικών δικαιοδοτικών μηχανισμών, διοικητικών αρχών, ιδιωτών κλπ. Το δίπολο της συζήτησης εδράζεται, από τη μία, στην ενίσχυση της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων μέσα από την επέκταση εφαρμογής της αρχής και, από την άλλη, στις τεράστιες δυσμενείς συνέπειες που η επέκταση αυτή συνεπάγεται σε πρακτικό οικονομικό επίπεδο, δηλαδή σε επίπεδο υστέρησης δημοσίων εσόδων. Προκειμένου να παρακολουθήσουμε το συγκεκριμένο διάλογο, αρχικά, επιχειρούμε να εξοπλιστούμε με τα κατάλληλα θεωρητικά εφόδια. Για το λόγο αυτό, μετά από μία συγκριτική παρουσίαση των νομικών βάσεων της αρχής, επιχειρούμε να προσεγγίσουμε το εννοιολογικό της περιεχόμενο, εστιάζοντας, πρωτίστως, στους όρους του «bis» και του «idem». Παράλληλα, γίνεται αναφορά και σε κάποια άλλα ζητήματα, όπως για παράδειγμα, το κρίσιμο στοιχείο του χρονικού σημείου ενεργοποίησης της αρχής, η εννοιολογική διαφοροποίηση της αρχής από το τεκμήριο της αθωότητας κλπ. Στη συνέχεια, γίνεται εκτενής αναφορά στις τρεις φάσεις από τις οποίες διήλθε σχετικά με το ζήτημα η ελληνική νομολογία και, αναλυτικότερα, παρουσιάζεται : Α. η φάση της πλήρους άρνησης συμμόρφωσης προς τα ευρωπαϊκά νομολογιακά δεδομένα, Β. η φάση της μεταστροφής και της συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό νομολογιακό κεκτημένο, χωρίς όμως τυφλή και άνευ όρων αποδοχή των μη επαρκώς αιτιολογημένων κρίσεων του ΕΔΔΑ και Γ. η φάση της αποδοχής και αξιοποίησης της αξιακής ομοιογένειας και του συνταγματικού πλουραλισμού ως μέσων άρσης των συγκρούσεων μεταξύ της ευρωπαϊκής, της ενωσιακής και της εθνικής έννομης τάξης. Η φάση αυτή χαρακτηρίζεται από την επίδραση της νομολογίας του ΔΕΕ πάνω στη σχετική ελληνική νομολογία. Τέλος, παρουσιάζονται οι πρόσφατες, περιορισμένης εμβέλειας, νομοθετικές παρεμβάσεις που έλαβαν χώρα προς την κατεύθυνση της εναρμόνισης του εσωτερικού δικαίου με το ευρωπαϊκό νομολογιακό κεκτημένο και, παράλληλα, διατυπώνεται η πρόταση για μία πιο θαρραλέα, ολιστική, στοχευμένη, νομοθετική παρέμβαση ως απαύγασμα του έντονου δια-δικαιοδοτικου διαλόγου που έχει αναπτυχθεί σχετικά με την εφαρμογή της αρχής.
description: The present paper deals with the issue of the application of the ne bis in idem principle, which - as case law has been shaped, mainly, by the ECtHR - threatens to overthrow the traditional binary system of imposing tax, administrative and criminal, sanctions. On this issue, an intense dialogue is taking place, which attracts the interest of supranational entities, national states, international and national jurisdictions, administrations, individuals, etc. The dipole of the debate is based, on the one hand, on strengthening the protection of fundamental rights through the extension of the application of the principle and, on the other hand, on the enormous adverse consequences that this extension generates on a practical economic level, ie on a level of public revenue shortfall. In order to comprehend this dialogue, firstly, we try to equip ourselves with the appropriate theoretical supplies. For this reason, after a comparative presentation of the legal bases of the principle, we try to approach its conceptual content, focusing, first of all, on the terms "bis" and "idem". At the same time, reference is made to some other issues, such as, for example, the crucial element of the time point of activation of the principle, the conceptual differentiation of the (ne bis in idem) principle from the presumption of innocence, etc. Then, an extensive reference is made to the three phases through which the Greek case law has passed on the issue and, in more detail, is presented: A. the phase of complete refusal to comply with European case law, B. the phase of reversal and alignment with the European case law, but without blind and unconditional acceptance of the ECtHR's inadequately reasoned judgments and C. the phase of the acceptance and the utilization of value homogeneity and constitutional pluralism as means of resolving conflicts between the European, EU and national legal order. This phase is characterized by the influence of CJEU’s case law on the relevant greek case law. Finally, the recent, limited, legislative interventions that have taken place in the direction of the harmonization of domestic law with the European case law are presented and, at the same time, the proposal for a bolder, holistic, targeted, legislative intervention is formulated as a result of the inter-jurisdictional dialogue which is taking place as concerns the application of the principle.
description: Σε συνεργασία με: Νομικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)