Διερεύνηση συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό Γενικών Νοσοκομείων
Creators: name: Μαυρίδου, Άννα Θ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Επαγγελματική εξουθένωση
Ιατρικό προσωπικό
Νοσηλευτικό προσωπικό
Διερεύνηση συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης
Burnout
Medical staff
Nursing staff
Investigation of burnout syndrome

description: Το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης είναι μία κατάσταση ψυχοσωματικής εξάντλησης του ατόμου,η οποία χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εξάντληση,αποπροσωποποίηση και έλλειψη προσωπικών επιτευγμάτων.Ο εργαζόμενος αναπτύσει αρνητική εικόνα για τον εαυτό του,χάνει το ενδιαφέρον και τα θετικά συναισθήματα που είχε για τους αρρώστους και παύει να είναι ικανοποιημένος από τη δουλειά του.Αυτή η κατάσταση δεν παρουσιάζεται ξαφνικά,ούτε είναι το αποτέλεσμα κάποιου συγκεκριμένου περιστασιακού γεγονότος που προκάλεσε έντονο stress.Είναι ένα φαινόμενο που αναπτύσεται σταδιακά και οφείλεται κυρίως σε ένα χρόνιο,έντονο stress που δημιουργούν οι συνθήκες και η φύση της εργασίας στον επαγγελματία υγείας.Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η συγκριτική διερεύνηση του επιπέδου της επαγγελματικής εξουθένωσης,της αγχώδους συμπτωματολογίας,της ικανοποίησης ζωής,της κατάθλιψης,των έξεων/συνηθειών /δημογραφικών στοιχείων και των χαρακτηριστικών προσωπικότητας, σε δείγμα ιατρονοσηλευτικού προσωπικού διαφόρων τμημάτων Γενικών Νοσοκομείων,καθώς και τυχόν διαφορές μεταξύ τους.Στην έρευνα συμμετείχαν ανώνυμα 75 ιατροί και 107 νοσηλευτές.Χρησιμοποιήθηκαν το Ερωτηματολόγιο Καταγραφής Επαγγελματικής Εξουθένωσης της Maslach,η κλίμακα STAI Υ1-Υ2,η κλίμακα Ικανοποίησης Ζωής (SLI),η κλίμακα Κατάθλιψης Zung,αυτοδημιούργητο ερωτηματολόγιο ελέγχου έξεων/συνηθειών/δημογραφικών στοιχείων,η κλίμακα ελέγχου προσωπικότητας EPQ.Επιπρόσθετα,συνεκτιμήθηκε ο ρόλος δημογραφικών χαρακτηριστικών καθώς και στοιχείων σχετιζόμενων με την επαγγελματική ζωή γιατρών και νοσηλευτών.Στο σύνολο του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού διαπιστώθηκαν:1)μέτρια επίπεδα συναισθηματικής εξουθένωσης,με τους νοσηλευτές να παρουσιάζουν υψηλότερες μέσες τιμές από τους γιατρούς,2)στατιστικά υψηλότερη μέση τιμή στην κλίμακα άγχους για τους νοσηλευτές στις μορφές Υ1καιΥ2,3)φυσιολογικές τιμές στην κλίμακα μέτρησης Κατάθλιψης,4)μέτρια ικανοποίηση ζωής,χωρίς στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση (p=0,264) 5)αυξημένη μέση τιμή στη διάσταση του νευρωτισμού (Ν) της κλίμακας EPQ στους νοσηλευτές.Όσον αφορά την ιεραρχία,δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ ειδικών και ειδικευομένων ιατρών στις παραπάνω κλίμακες.Όσον αφορά τη συσχέτιση της εξουθένωσης με το τμήμα εργασίας,διαπιστώθηκε ότι οι εργαζόμενοι ιατροί στις χειρουργικές μονάδες και στις ΜΕΘ εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής εξάντλησης σε σχέση με τις παθολογικές ειδικότητες,ενώ οι εργαζόμενοι στις χειρουργικές μονάδες εμφανίζουν επίσης υψηλότερες μέσες τιμές στη διάσταση ψυχωτισμού (P)της EPQ. Στους νοσηλευτές χειρουργικών τμημάτων ανευρίσκεται στατιστικά σημαντική διαφορά στην διάσταση της αποπροσωποποίησης.Δημογραφικά χαρακτηριστικά όπως φύλο,ηλικία,έτη εργασίας, έδειξαν να συσχετίζονται σε μερικές μόνο περιπτώσεις με την επαγγελματική εξουθένωση.Όσον αφορά το φύλο,παρατηρήθηκε στους γιατρούς: 1)υψηλότερη μέση τιμή στις γυναίκες στη διάσταση του Νευρωτισμού και στην κλίμακα άγχους (Υ2), 2)οριακά υψηλότερη μέση τιμή στη διάσταση της Εξωστρέφιας για τους άντρες.Στους νοσηλευτές οι γυναίκες εμφάνισαν υψηλότερες μέσες τιμές στη διάσταση της Συναισθηματικής Εξάντλησης και της κλίμακας άγχους (Υ2).Η ηλικία και τα έτη εργασίας συσχετίζονται με την επαγγελματική εξουθένωση μόνο στην ομάδα των νοσηλευτών όπου βρέθηκε θετική συσχέτιση στην διάσταση της έλλειψης προσωπικών επιτευγμάτων,ενώ αρνητική συσχέτιση βρέθηκε με τη διάσταση της αποπροσωποποίησης (p= -242)μόνο σε σχέση με την ηλικία.Όσον αφορά τις συνήθειες, διαπιστώθηκε πως: 1) οι γιατροί στο σύνολό τους και οι ειδικοί γιατροί ειδικότερα, καταναλώνουν συχνότερα αλκοόλ σε σχέση με τους νοσηλευτές, 2)οι ειδικοί γιατροί σκέφτονται να παραιτηθούν από τη εργασία τους σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους νοσηλευτές, 3)οι νοσηλευτές λαμβάνουν με μεγαλύτερη συχνότητα αναρρωτικές άδειες συγκριτικά με τους ιατρούς, 4)οι νοσηλευτές δεν είναι ικανοποιημένοι από τις οικονομικές απολαβές τους.
description: Burnout syndrome is defined as a psychosomatic condition of exhaustion characterized by emotional exhaustion, depersonalization and lack of personal achievement. Employees develop a negative self image, lose interest and positive feeling for patients as well as job satisfaction. This condition does not emerge suddenly nor is the result of a specific circumstantial event which caused intense stress. It is a phenomenon developing gradually, basically due to chronic intense stress caused by working conditions and job characteristics among health professionals. The purpose of the present research was the comparative investigation of burnout levels, anxiety symptoms, life satisfaction, depression, habits, demographic data and personality characteristics among medical and nursing staff of various departments in three General Hospitals. An additional purpose of the present research was the comparative investigation of existing differences between various groups.75 doctors and 107 nurses participated anonymously. Questionnaires used were the MBI scale, STAI Y1-Y2, Life Satisfaction Inventory, Zung depression scale, EPQ scale as well as a questionnaire about habits and demographic data especially created for the needs of the present research. Findings among medical and nursing staff were as follows:1)moderate levels of emotional exhaustion in all groups yet higher in nursing staff in comparison to medical staff 2)statistically higher mean rate in anxiety scale among nurses for both Y1 and Y2 scale 3)normal values in Depression Scale 4)moderate levels of life satisfaction without any statistically significant differences between the groups 5)increased mean values in the subscale of neurotism of the EPQ scale among nursing staff. There was no statistically significant difference between specialists and interns in the above scales. Correlation of burnout syndrome and working department revealed higher levels of emotional exhaustion among surgeons and doctors of intensive care units in comparison to other physicians. Moreover surgeons had higher mean values in the subscale of psychotism (P) of the EPQ scale. Statistically significant difference was observed among surgical department nursing staff on the depersonalization dimension. Demographic data such as sex, age and years of occupation seem to correlate with burnout syndrome just in certain cases. Among doctors 1)higher mean values on the Neurotism dimension and the anxiety scale Y2 were observed in women 2)borderline higher mean values on the subscale of extroversion were observed in men. Among nursing staff women appeared higher mean values in the dimension of emotional exhaustion and the anxiety scale Y2.Age and occupation years seem to correlate with burnout syndrome only among nursing staff. Positive correlation was observed in the dimension of lack of personal achievement. Negative correlation was observed between burnout and age in the dimension of depersonalization. Conclusions about habits are as follows:1)doctors and particularly specialized doctors consume alcohol more frequently than nurses 2)higher percentage of specialized doctors consider of quitting in comparison to nursing staff 3)sick leaves are more frequent among nurses than doctors 4)nurses are not satisfied from their financial status.