Οικονομική ανάλυση του κόστους δημιουργίας οργανωμένου κέντρου σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ενηλίκων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας συγκριτικά με το υπάρχον κόστος φροντίδας της νόσου
Creators: name: Φαναροπούλου, Νίνα Μαρία Γεώργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Διαβήτης τύπου 1
Καθετοποιημένη φροντίδα υγείας
Κατευθυντήριες οδηγίες
Type 1 diabetes
Verticalized healthcare
Guidelines

description: Εισαγωγή: Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 (ΣΔ1) είναι μια χρόνια αυτοάνοση διαταραχή που χαρακτηρίζεται από πλήρη έλλειψη ενδογενούς ινσουλίνης και σύνθετες ανάγκες καθημερινής διαχείρισης. Η βέλτιστη τυπική φροντίδα προϋποθέτει μια διεπιστημονική ομάδα διαβητολόγων, εκπαιδευτών διαβήτη, εξειδικευμένων διατροφολόγων και ψυχολόγων. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει εθνικό καθετοποιημένο κέντρο ΣΔ1 ενηλίκων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της Ελλάδας, ενώ οι γεωγραφικές αποστάσεις και οι χρόνοι αναμονής αποτελούν εμπόδια στη συμμόρφωση των ασθενών και τις κλινικές εκβάσεις. Λαμβάνοντας υπόψη τη συμμόρφωση των διαβητολόγων με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ) και τα σχετιζόμενα κόστη, διερευνήθηκαν οι οικονομικές προεκτάσεις εγκαθίδρυσης ενός καθετοποιημένου κέντρου. Υλικά - Μέθοδοι: Ένα ανώνυμο ερωτηματολόγιο διαμοιράστηκε σε 21 εν ενεργεία διαβητολόγους σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και επαρχία, για την καταγραφή απόψεων και πρακτικών που αφορούν ασθενείς 18-50 ετών με ΣΔ1 χωρίς μείζονες διεγνωσμένες επιπλοκές. Οι άξονες ήταν (1) συμμόρφωση με τις κατευθυντήριες οδηγίες ως προς την τακτική διαχείριση (2) διαθεσιμότητα ραντεβού κατόπιν παραπομπών και (3) διαθεσιμότητα και απόψεις για τις υπηρεσίες τηλεϊατρικής, εκπαιδευτών διαβήτη και δημιουργίας καθετοποιημένου κέντρου ΣΔ1. Υπολογίστηκε το ετήσιο κόστος ανά ασθενή ανά ειδικό, και συγκρίθηκε με το προβλεπόμενο κόστος από τις οδηγίες ΕΔΕ με τη στατιστική δοκιμασία Wilcoxon Signed - Rank. Η δοκιμασία Fisher’s exact χρησιμοποιήθηκε για την ανίχνευση συσχετίσεων μεταξύ απαντήσεων. Αποτελέσματα: Ελήφθησαν 15 απαντήσεις, με εκπροσώπηση άνω του 50% των εθνικών κέντρων ΣΔ. Η πλειοψηφία των ειδικών ανέφερε χαμηλή διαθεσιμότητα ραντεβού με τη διεπιστημονική ομάδα, και για προσυμπτωματικό έλεγχο όπως βυθοσκόπηση, που συχνά οδηγεί τους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα. Η δοκιμασία Wilcoxon Signed - Rank αποκάλυψε σημαντικά υψηλότερο ετήσιο κόστος τακτικού ελέγχου (διάμεσος 190,32 ευρώ σε σχέση με προβλεπόμενο 94,8 ευρώ) ανά ασθενή. Η πλειοψηφία ανέφερε μη διαθεσιμότητα εκπαιδευτών διαβήτη και υπηρεσιών τηλεϊατρικής στην αντίστοιχη κλινική δομή, ενώ θεώρησε σκόπιμη τη δημιουργία καθετοποιημένου κέντρου ΣΔ1 ενηλίκων. Συζήτηση: Αυτή η πιλοτική μελέτη συνέκρινε τις κατευθυντήριες οδηγίες της ΕΔΕ με τις real-world πρακτικές των διαβητολόγων σε δημόσιες δομές στην Ελλάδα, ταυτοποιώντας σημαντικές διαφορές που έχουν οικονομικές προεκτάσεις παρόμοιες με διεθνείς παρατηρήσεις. Το κύριο εύρημα του αυξημένου κόστους μπορεί να αποδοθεί σε αμυντικές πρακτικές λόγω μειωμένης διαθεσιμότητας ραντεβού και λοιπών ειδικοτήτων, καθώς και στη μη υψηλή συμμόρφωση των ασθενών. Τα ευρήματα αυτά συνηγορούν υπέρ της δημιουργίας καθετοποιημένου κέντρου για τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση ποιότητας. Ωστόσο, λόγω της περιγραφικής φύσης της μελέτης και του περιορισμένου δείγματος, τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν ως πρώιμα, κατευθύνοντας εκτενέστερη έρευνα.
description: Introduction: Type 1 Diabetes (T1D) is a chronic autoimmune disorder characterized by exogenous insulin dependence and complex daily management needs. Previous research has shown that optimal routine care involves an interdisciplinary team of diabetologists, nutritionists, diabetes nurse educators and psychologists. Currently, there is no national verticalized adult T1D center in Greece, while complex logistics, geographical distance and waiting times compromise patient compliance and clinical outcomes. Taking account of the current adherence of diabetologists to the Hellenic Diabetes Association’s (HDA) guidelines and the associated costs, we sought to evaluate the financial implications of establishing a verticalized center. Materials - Methods: We appointed an expert panel of 21 practicing diabetologists in Athens, Thessaloniki and provinces. We distributed an anonymous survey exploring their experiences with patients with T1D aged 18-50 with no major diagnosed complications. The survey was based on (1) adherence to the HDA guidelines on routine laboratory monitoring (2) availability of appointments upon referrals and (3) availability and views on telemedicine, diabetes nurse educators and the establishment of a verticalized T1D center. We estimated the annual monitoring cost per patient per provider. We compared costs to the HDA guidelines prediction and used the Wilcoxon Signed - Rank test to assess for statistically significant differences. Using Fisher's exact test, we explored associations between question responses. Results: 15 experts responded, representing more than 50% of the national diabetes centers. The majority reported low appointment availability for presymptomatic screening such as fundoscopy and for consultation with interrelated specialties, often leading patients to resort to the private sector. The Wilcoxon Signed - Rank test yielded significantly higher annual cost of routine referrals (median of 190.32 euros versus to 94.8 euros indicated by the guidelines). The majority of experts indicated no official telemedicine services nor diabetes educators in their unit, and viewed the establishment of a verticalized center as an effective improvement of the current healthcare model. Discussion: This pilot study compares the HDA guidelines against real-world practices in outpatient T1D monitoring in Greece, revealing significant discrepancies and financial implications similar to global observations. The main finding of increased actual costs can be attributed to defensive practices due to limited appointment availability and suboptimal follow-up adherence, suggesting a national centralized approach could reduce costs and improve quality. However, the study's descriptive nature and limited sample size mean that its implications are preliminary and should drive further, more comprehensive research.