Επιδημιολογική συσχέτιση χρόνιας περιοδοντίτιδας και νευρολογικών νοσημάτων: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση
Creators: name: Τσιμπιρής, Αθανάσιος Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Χρόνια Περιοδοντίτιδα
Νευρολογικά Νοσήματα
Συστηματική Ανασκόπηση και Μετα-ανάλυση
Chronic Periodontitis
Neurological diseases
Systematic Review and Meta-analysis

description: Εισαγωγή: Η χρόνια περιοδοντίτιδα (CP) είναι μια πολυπαραγοντική, χρόνια φλεγμονώδης νόσος μικροβιακής αιτιολογίας που εκδηλώνεται ως αποτέλεσμα της δυσλειτουργίας του ανοσιακού μηχανισμού, με κατάληξη την καταστροφή του φατνιακού οστού των γνάθων. Η πολλαπλή σκλήρυνση (MS) είναι μια διαταραχή αυτοάνοσης αιτιολογίας που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και συχνά οδηγεί σε σοβαρή σωματική ή/και γνωστική έκπτωση. Η χρόνια ημικρανία (CM) αποτελεί μία πολύ συνηθισμένη αιτία αναπηρίας και απώλειας εργατοωρών, καθώς επιβαρύνει σημαντικά την καθημερινότητα πολλών ασθενών. Το ανοσοποιητικό σύστημα παίζει βασικό ρόλο στην παθογένεση της νόσου, καθώς φλεγμονώδεις παράγοντες εμπλέκονται στην εκδήλωση της. Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) ορίζεται ως μια απότομη νευρολογική διαταραχή που προκαλείται από δυσλειτουργία στην αιμάτωση του εγκεφάλου. Καθώς όλες είναι νόσοι στις οποίες εμπλέκονται φλεγμονώδεις μηχανισμοί ή/και ανοσολογική δυσλειτουργία, ερευνητές προσπάθησαν να μελετήσουν τη συσχέτιση της CP με αυτές τις νευρολογικές παθήσεις. Σκοπός: Σκοπός της μελέτης είναι η συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με την επιδημιολογική συσχέτιση μεταξύ CP και MS, CP και CM και CP και ΑΕΕ σε ενήλικες. Υλικό και Μέθοδος: Το πρωτόκολλο δημιουργήθηκε σύμφωνα με το πρότυπο PRISMA 2020. Η μελέτη σχεδιάστηκε σύμφωνα με τα κριτήρια Cochrane. Πραγματοποιήθηκε μια ολοκληρωμένη βιβλιογραφική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Cochrane, σε συνδυασμό με χειροκίνητη αναζήτηση, ενώ έγινε παράλληλα αξιολόγηση της γκρίζας βιβλιογραφίας. Η μετα-ανάλυση των μελετών που συμπεριλήφθηκαν έγινε από το λογισμικό Review Manager (RevMan) 5.4. Ως μέγεθος της επίδρασης του αποτελέσματος ορίστηκε ο λόγος πιθανοτήτων (OR) με 95% διάστημα εμπιστοσύνης (CI). Η ετερογένεια αξιολογήθηκε με τις στατιστικές μεθόδους χ2 και I2. Τα άρθρα που αξιολογήθηκαν είναι γραμμένα στην αγγλική γλώσσα, χωρίς χρονικό περιορισμό, αφορούν μελέτες παρατήρησης (ασθενών-μαρτύρων) και αναφέρουν τα διαγνωστικά κριτήρια των νόσων. Οι διπλοεγγραφές εξαιρέθηκαν. Για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων κάθε μελέτης χρησιμοποιήθηκαν τα εργαλεία NOS και GRADE, ενώ όλες οι αξιολογήσεις έγιναν από δύο ανεξάρτητους κριτές με επίλυση των αποκλίσεων από τρίτο. Αποτελέσματα: MS: Συμπεριλήφθηκαν τρεις μελέτες παρατήρησης που αφορούσαν 3.376 άτομα. Οι πιθανότητες παρουσίας CP ήταν υψηλότερες σε ασθενείς με MS, σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, με τιμή OR = 1,93 (95% CI: 1,54–2,42, p &lt; 0,0001). CM: Συμπεριλήφθηκαν τρεις μελέτες παρατήρησης που αφορούσαν 522 άτομα. Οι πιθανότητες παρουσίας CP ήταν υψηλότερες σε ασθενείς με CM, σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, με τιμή OR = 2,82 (95% CI: 1,96–4,05, p &lt; 0,0001). AEE: Συμπεριλήφθηκαν επτά μελέτες παρατήρησης που αφορούσαν 11.043 άτομα. Οι πιθανότητες παρουσίας CP ήταν υψηλότερες σε ασθενείς με ΑΕΕ, σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες, με τιμή OR = 3,26 (95% CI: 1,67–6,34, p &lt; 0,0001). Συμπεράσματα: Διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντικός επιπολασμός της CP μεταξύ των ασθενών με MS, CM και ΑΕΕ. Οι αντίστοιχοι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να είναι ενήμεροι για τη συσχέτιση μεταξύ αυτών των νοσολογικών οντοτήτων, ώστε να παρέχουν στους ασθενείς υψηλής ποιότητας φροντίδα, μέσα από μια αποτελεσματική και ολιστική διαγνωστική, αλλά και θεραπευτική προσέγγισή τους.
description: Introduction: Chronic periodontitis (CP) is a multifactorial, chronic inflammatory disease of microbial etiology that manifests as a result of the dysfunction of the immune mechanism, culminating in the destruction of the alveolar bone of the jaws. Multiple sclerosis (MS) is an autoimmune disorder that affects the central nervous system (CNS) and often leads to severe physical and/or cognitive impairment. Chronic migraine (CM) is a very common cause of disability and loss of working hours, as it significantly burdens the daily life of patients. The immune system plays a key role in the pathogenesis of the disease, as inflammatory factors are involved in its manifestation. Stroke is defined as an acute neurological disorder caused by a dysfunction in the blood supply to the brain. As all are diseases in which inflammatory mechanisms and/or immune dysfunction are involved, researchers have attempted to study the association of CP with these neurological conditions. Aim: The purpose of the study is to systematically review the literature on the epidemiological association between CP and MS, CP and CM, and CP and Stroke in adults. Material and method: The protocol was created according to the PRISMA 2020 statement. The study was designed according to the Cochrane criteria. A comprehensive literature search was performed in the PubMed, Scopus and Cochrane databases, combined with hand-searching and assessment of grey literature. Meta-analysis of included studies was performed by Review Manager (RevMan) 5.4 software. The effect size of the outcome was defined as odds ratio (OR) with 95% confidence interval (CI). Heterogeneity was assessed by Chi-square and Ι2. The articles evaluated are written in English, without time limit, concern observational studies (patient-controls) and report the diagnostic criteria of the diseases. Duplicate entries were excluded. To evaluate the reliability of the results of each study, NOS and GRADE tools was used, while all evaluations were done by two independent reviewers with resolution of discrepancies by a third. Results: MS: Three observational studies involving 3376 subjects were included in this meta-analysis. The odds of presence of CP were higher in MS patients, compared to healthy controls, with OR = 1.93 (95% CI: 1.54–2.42, p &lt; 0.0001). CM: Three observational studies involving 522 subjects were included in this meta-analysis. The odds of presence of CP were higher in CM patients, compared to healthy controls, with OR = 2.82 (95% CI:1.96-4.05, p &lt; 0.0001). Stroke: Seven observational studies involving 11.043 subjects were included in this meta-analysis. The odds of presence of CP were higher in Stroke patients, compared to healthy controls, with OR = 3.26 (95% CI:1.67-6.34, p &lt; 0.0001). Conclusions: A statistically significant prevalence of CP was found among MS, CM and Stroke patients. The respective healthcare professionals should be aware of the association between these pathological entities in order to provide patients with high quality care, through an effective and holistic diagnostic, as well as therapeutic approach.