Η συμβολή της θεραπευτικής δικαιοσύνης στην ποινική μεταχείριση των εξαρτημένων δραστών: Τα δικαστήρια θεραπείας από τα ναρκωτικά, οι θεραπευτικές τους επιλογές και η δυνατότητα ενσωμάτωσης τους στην ελληνική ποινική πραγματικότητα
Creators: name: Μητσάκου, Αφροδίτη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Θεραπευτική δικαιοσύνη
Δικαστήρια θεραπείας από τα ναρκωτικά
Θεραπευτικές παρεμβάσεις
Therapeutic jurisprudence
Drug treatment courts
Therapeutic interventions

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία βασιζόμενη στην μέθοδο της βιβλιογραφικής έρευνας έχει ως στόχο να παρουσιάσει την έννοια της «Θεραπευτικής Δικαιοσύνης» (ΘΔ) και να σκιαγραφήσει το πεδίο της πολύπλευρης συμβολής της στον τρόπο με την οποίο το δίκαιο γίνεται αντιληπτό και απονέμεται από το ποινικό σύστημα δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις περιπτώσεις των τοξικοεξαρτημένων παραβατών του νόμου. Πιο συγκεκριμένα μέσα από την παρουσίαση του παραδείγματος των Problem Solving Courts (PSCs) και ειδικότερα του μοντέλου των Δικαστηρίων Θεραπείας από τα Ναρκωτικά (ΔΘΝ) ως έμπρακτες εφαρμογές της ΘΔ, επιχειρείται να αναδειχθεί η «θεραπευτική» συνδρομή των νομικών διαδικασιών και πρακτικών στην ευημερία και εν τέλει στην θεραπεία του τοξικοεξαρτημένου δράστη. Η τοξικοεξάρτηση αναγνωρίζεται ως γενεσιουργός αιτία της εγκληματικότητας (και εγκληματικής υποτροπής) και η θεραπευτική της αποκατάσταση προκρίνεται από τα ΔΘΝ ως εναλλακτική λύση έναντι της παραδοσιακής κατασταλτικής, αλλά μη αποτελεσματικής και κοστοβόρας αντιμετώπισης του εγκλήματος. Τα ΔΘΝ λόγω του θεραπευτικού προσανατολισμού και στόχου τους διευρύνουν τα όρια της κοινής ποινικής δικαστικής πρακτικής εισάγοντας διαφοροποιήσεις στην νομική διαδικασία που προάγουν και διευκολύνουν το σκοπούμενο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Οι νομικές διαδικασίες και οι ρόλοι των νομικών υποκειμένων προσαρμόζονται λοιπόν ώστε να ωθήσουν με την χρήση της ισχύος του νόμου το άτομο στην θεραπεία και να ενισχύσουν τον θεραπευτικό στόχο. Όμως η αποτελεσματικότητα των ΔΘΝ δεν βασίζεται μόνο στις «θεραπευτικές» επιλογές του ποινικού συστήματος αλλά και στην επιτυχή ενσωμάτωση και επιστημονικό σχεδιασμό αποτελεσματικών θεραπευτικών παρεμβάσεων. Έμφαση λοιπόν πρέπει να δοθεί εξίσου στο τί περιλαμβάνει και πώς υλοποιείται η θεραπεία στα πλαίσια του μοντέλου αυτού. Τέλος παρουσιάζονται κάποιες σκέψεις για την δυνατότητα πιλοτικής εφαρμογής των ΔΘΝ στην ελληνική ποινική πραγματικότητα κι εξετάζεται το πώς θα μπορούσε να παρασχεθεί η θεραπευτική δυνατότητα των ΔΘΝ μέσα στο υπάρχον και προβλεπόμενο από το νόμο θεραπευτικό σύστημα για τους τοξικοεξαρτημένους παραβάτες του νόμου.
description: The current thesis is based on the methodology of bibliographical research and aims to present the concept of Therapeutic Jurisprudence (TJ) and outline the field of its multifaceted contribution to the way law is perceived and implemented by the criminal justice system, with special focus on the case of drug dependent offenders. The “therapeutic” role of law (and legal procedures) is illustrated through the presentation of the Problem Solving Courts paradigm and particularly the Drug Treatment Courts (DTC) model. Addiction to drugs is perceived as a criminogenic factor, and DTCs, in accordance to that idea, suggest therapy as an alternative to the traditional but costly and ineffective approach of imposing coercive sanctions to control crime and criminal recidivism. Due to their therapeutic orientation and goals, DTCs expand the boundaries of the traditional criminal justice practice by introducing changes (referred here as “therapeutic” options) in the legal process that promote and facilitate the intended therapeutic outcome. However, the effectiveness of the DTC model is not only based on the aforementioned "therapeutic" options of the legal system but also on the successful integration and scientific planning of effective therapeutic interventions. Emphasis must therefore be given equally to the treatment modules and how quality treatment is implemented within the framework of this model. Finally, some thoughts are presented on the possibility of a pilot DTC application in the Greek criminal justice environment. More specifically it is examined how DTCs’ addiction treatment programs could be implemented within the existing therapeutic environment as it is prescribed by the Greek law for the drug-dependent offenders.