O μειωμένος καταλογισμός και η επίδραση της εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες στον καταλογισμό του δράστη σε ενοχή
Creators: name: Καρανάσιου-Προφήτη, Αθανασία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Εξάρτηση από ναρκωτικά
Καταλογισμός
Μειωμένος ικανότητα για καταλογισμό σε ενοχή
Ποινική Μεταχείριση
Αυτοτελής ισχυρισμός
Διαπίστωση της εξέρτησης
Drug addiction
Imputatability
Decreased capacity for imputation to guilt
Penal treatment
Autonomous assertion
Recognition of drug addiction

description: Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η έννοια του καταλογισμού στο ελληνικό ποινικό σύστημα και αξιολογείται η θέση που κατέχει (ο καταλογισμός) ως συστατικό στοιχείο στην δόμηση του εγκλήματος, αλλά και στην ποινική μεταχείριση του δράστη. Κυρίως, στοχεύεται η ανάλυση των ειδικότερων περιπτώσεων των διατάξεων των άρθρων 34 και 36 ΠΚ κατά τις οποίες ο καταλογισμός αίρεται ή μειώνεται εξαιτίας των βιολογικών συνθηκών που αιτιωδώς οδηγούν σε άρση ή μείωση της ικανότητας για διάκριση και συμμόρφωση με το δίκαιο. Κατόπιν, συντελείται η μετάβαση στον χώρο της εξάρτησης από τις ναρκωτικές ουσίες, και διερευνάται η σύνδεση της εξάρτησης με τον καταλογισμό του δράστη. Ως εκ τούτου, έπειτα από μελέτη τόσο της θεωρίας όσο και των παραδειγμάτων της νομολογίας, διαπιστώνεται η διαφορετική ποινική μεταχείριση των εξαρτημένων δραστών που τελούν εγκλήματα τυποποιούμενα στον νόμο για τα ναρκωτικά εν συγκρίσει με τις περιπτώσεις αδικημάτων του κοινού ποινικού δικαίου και των ειδικών ποινικών νόμων τα οποία τελούνται, επίσης, από εξαρτημένο δράστη. Στην πρώτη περίπτωση, ο νομοθέτης επιφυλάσσει ευνοϊκότερη μεταχείριση στον εξαρτημένο δράστη που τελεί αδικήματα του νόμου για τα ναρκωτικά, καθότι κρίνει ότι κίνητρο τέλεσης των εν λόγω πράξεων αποτελεί η ακατάσχετη ανάγκη για ικανοποίηση της έξης χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Στην δεύτερη κατηγορία αδικημάτων, η τοξικομανία από μόνη της δεν καθιστά τον εξαρτημένο δράστη μειωμένου καταλογισμού. Η υπαγωγή στις γενικές διατάξεις των άρθρων 34 και 36 ΠΚ πραγματοποιείται κατόπιν υποβολής συγκεκριμένου αυτοτελούς ισχυρισμού (περί τοξικομανίας) και απόδειξης των πραγματικών περιστατικών στα οποία μπορεί να στηριχθεί η κρίση περί πλήρους ή μειωμένου καταλογισμού του δράστη ένεκα της εξάρτησης. Η επιφυλακτικότητα των Ποινικών Δικαστηρίων να προχωρήσουν στην ανωτέρω υπαγωγή συνδέεται πολλές φορές και με την βαρύτητα της τελούμενης άδικης πράξης. Σε συνέχεια της ανάλυσης που προηγήθηκε, η εργασία ολοκληρώνεται με την ανάδειξη των δικονομικών μέτρων που λαμβάνονται ενόψει διαπίστωσης της εξάρτησης και την πανηγυρική αναγνώριση του δικαιώματος της αυτόβουλης εισαγωγής στην θεραπεία σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας.
description: In this dissertation, it is initially examined the concept of imputability in the Greek Penal System, along with its position as a constituent element in crime structure, as well as in perpetrator’s criminal treatment. First of all, it is expected to be examined the specific cases of articles 34 and 36 of the Penal Code, according to which the imputation to guilt is lifted or reduced due to the biological conditions that lead to elimination or reduction of capacity for discernment and compliance with the law. Then, what follows is the transition to the area of drug addiction, where the connection between the drug addiction and the perpetrator’s imputation to guilt is investigated. Upon the studying of both the theory and the examples of jurisprudence, it is subsequently found that the criminal treatment of addicted offenders who commit crimes provided by the Drug Law differs from that of addicts who commit Common Criminal Law or Special Criminal Law offences. In the first case, the legislator reserves a favorable treatment for the addicted offenders considering that, the motive of their act is linked to an overwhelming need for drug use. In the second category, the addiction –alone- doesn’t render the addicted as a person of reduced imputation to guilt. The implementation of the general provisions of articles 34 and 36 of the Penal Code can take place only after the submission of specific autonomous assertion (related to drug addiction) and the proof of facts that can justify the impact of drug addiction on perpetrator’s capacity for imputation to guilt. In the above case, the cautiousness of the Criminal Courts to proceed with the implementation of articles 34 and 36 of the Penal Code is often linked to the severity of the committed offence. Following the preceding analysis, the dissertation concludes by highlighting the procedural measures taken when the drug addiction is established and the full recognition of right to voluntarily enter treatment at any stage of the criminal procedure.
description: Σε συνεργασία με: Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Κύπρος)