Η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ανθρώπου στο σύγχρονο κοινωνικό και ρυθμιστικό κράτος
Creators: name: Τσουλούφα, Αργυρώ Εμμανουήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Εμπιστοσύνη
Δικαιολογημένη
Νομιμότητα
Trust
Justified
Protection

description: Μια θεωρητική και νομολογιακή προσέγγιση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ανθρώπου στο σύγχρονο κοινωνικό και ρυθμιστικό κράτος άπτεται πολλών ζητημάτων, ανάμεσα στα οποία ως σημαντικότερα παρουσιάζονται τα εξής: Α) Το περιεχόμενο της αρχής και οι προϋποθέσεις της. Η εφαρμογή της αρχής της εμπιστοσύνης απαιτεί την ταυτόχρονη ύπαρξη δύο στοιχείων, ενός υλικού και ενός ψυχολογικού: το ψυχολογικό αφορά την ενδιάθετη κατάσταση που μπορεί να δημιουργηθεί στο μέσο, καλοπροαίρετο και εχέφρονα άνθρωπο(εύλογη πεποίθηση ότι μια πραγματική κατάσταση που αφορά τον διοικούμενο και σχετίζεται με συγκεκριμένη κρατική δραστηριότητα θα συνεχισθεί και στο μέλλον με τον ίδιο τρόπο) και πηγάζει από την ύπαρξη ακριβώς της πραγματικής συμπεριφοράς του ενεχόμενου κρατικού οργάνου-υλικού στοιχείου. Επιπλέον, για να κατισχύσει η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης στηρίζεται στην ιδέα ότι η αρχή αυτή δεν μπορεί να έχει απόλυτη αξία, αλλά πρέπει, αντιθέτως να συνδυαστεί ή να σταθμιστεί με άλλα ενεχόμενα συμφέροντα και ιδίως με το δημόσιο συμφέρον. Β) Οι συνέπειες της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Οι συνέπειες της συνεκτιμήσεως της αρχής κατά την άρση ή μεταβολή μιας έννομης κατάστασης συνίσταται: α) στη λήψη μεταβατικών μέτρων και β) στη χορήγηση αποζημίωσης, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η διατήρηση κεκτημένων δικαιωμάτων ή ευνοϊκών καταστάσεων. Γ) Το πεδίο εφαρμογής της αρχής. Η αρχή αυτή εφαρμόζεται στα πλαίσια της νομοθετικής εξουσίας και μάλιστα η προστασία του πολίτη από την αναδρομική νομοθετική ανατροπή ευνοϊκών καταστάσεων θα μπορούσε να είναι το προνομιακό πεδίο εφαρμογής της αρχής. Εδώ αναφύεται το ζήτημα της «γνήσιας» και « μη γνήσιας» αναδρομικότητας των νόμων. Στα πλαίσια της εκτελεστικής εξουσίας η αρχή αυτή βρίσκει εφαρμογή στην πάγια πρακτική ή σε συγκεκριμένες θετικές ενέργειες της διοίκησης, στις υποσχέσεις και εγκυκλίους και κυρίως στην ανάκληση των ευμενών ατομικών διοικητικών πράξεων. Από τις πράξεις της δικαστικής εξουσίας δύσκολα μπορεί να δημιουργηθεί βάση εμπιστοσύνης του ιδιώτη. Ωστόσο, παρατηρούνται περιθώρια εφαρμογής της αρχής. Δ) Η σχέση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης με άλλες θεμελιώδεις αρχές του δικαίου, ήτοι με την αρχή της νομιμότητας, την αρχή της καλής πίστης, την αρχή της ασφάλειας του δικαίου. Ε) Η νομική θεμελίωση της αρχής και τα συνταγματικά της ερείσματα. Θεμελίωση στην αρχή του κοινωνικού κράτος, στο κράτος δικαίου, στα ατομικά δικαιώματα, στη νομική ασφάλεια. Στ) Η προστασία της εμπιστοσύνης ως συνταγματική αρχή σύμφωνα με την πρόσφατη νομολογία.
description: A theoretical and judiciary approach of the principle of protection of the justified trust people show to the regulatory state is contingent on many issues, the most important of which appear to be the following A. The context of the principle and its conditions. The application of the principle of trust requires the simultaneous co-existence of two elements, a material and a psychological one. The psychological one concerns the innate situation that can be created to the average, well meaning and sane person (a logical assumption here must be the fact that the real situation concerning the ruled individual and which is related to the specific governmental activity will continue the same way in the future ). This situation originates from the existence of the actual behaviour of the governmental representative – material item – involved. On top of that, in order for the principle of protection of the justified trust to be applied, it has to be based on the idea that this principle cannot have an absolute value, but on the contrary it has to be combined or weighed against other interests which are involved and especially against the public interest. B. The consequences of the principle of justified trust. The consequences of combined evaluation of the principle against the remission or alteration of a legal state involv a) the taking of transition measures and b)the granting of compensation in cases when the preservation of acquired rights or favourable conditions is not possible. C. The area of application of the principle. The above principle is applied within the legislative power and on top of that the protection of the citizen from the retroactive legislative reversal of favourable conditions could be the preferential area of application of the principle. Here arises the issue of “genuine” or “non-genuine” retroactivity of the law. Regarding the executive power, this principle t can be applied in the standard practice or in specific positive actions of the administration, in the promises and circular letters and mainly in the revocation of propitious individual administrative acts. It is difficult for a basis of trust of the individual to be created from the actions of judiciary authority. However, we can notice possibilities of application of this principle. D. The relation of the principle of justified trust with other fundamental principles of the law , that is with the principle of legality, the principle of good faith and the principle of legal security E. The constitutional foundation of the principle and its constitutional basis. Foundation in the principle of social state, the rule of law, individual rights and legal security F. The protection of trust as a constitutional principle according to current case law.