Η ναοδομία στην Επισκοπή Ωλένης κατά την μέση και την ύστερη βυζαντινή περίοδο
Creators: name: Αθανασούλης, Δημήτριος Χ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2006
Subjects: Φραγκοκρατία
Πελοπόννησος
Τοιχοποιϊα
francocratia
Structure

description: Η διατριβή εξετάζει την αρχιτεκτονική των ναών του νομού Ηλείας. Προηγείται η ιστορική και τοπογραφική επισκόπηση της περιοχής και ακολουθεί μελέτη και τεκμηρίωση κάθε μνημείου, η οποία περιλαμβάνει την περιγραφή, την τυπολογική, μορφολογική και κατασκευαστική ανάλυση, τις συγκριτικές αναλύσεις και την χρονολόγησή του. Στο δεύτερο τμήμα παρουσιάζονται συγκεντρωτικά τα τυπολογικά, μορφολογικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της ναοδομίας στην περιοχή, όπως εξελίσσονται διαχρονικά στους έξι αιώνες μέχρι το 1460. Ως προς την τυπολογία, προκύπτει η διαχρονική κυριαρχία της τρίκλιτης βασιλικής, τύπου ανέκαθεν δημοφιλούς στον ελλαδικό χώρο. Σημειώνεται η τυπολογική ποικιλία του μνημειακού αποθέματος : μονόχωρες αίθουσες σύνθετοι τετρακιόνιοι και "μεταβατικοί" σταυροειδείς εγγεγραμμένοι, σταυροειδείς με συνεπτυγμένο δυτικό σκέλος, σχήματος ελεύθερου σταυρού, σταυρεπίστεγοι. Σημειώνεται ο συντηρητικός χαρακτήρας της τοπικής αρχιτεκτονικής παράδοσης κατά την μέση βυζαντινή περίοδο στα μορφολογικά και κατασκευαστικά χαρακτηριστικά. Στην φραγκοκρατία, η οικονομική ανάπτυξη, σε συνδυασμό με την επιρροή που ασκούν τα "εμφυτεύματα" γοτθικά κτήρια προθέσεων που ανεγείρουν οι Φράγκοι στην Ηλεία, δρουν καταλυτικά στην βυζαντινή αρχιτεκτονική. Οι επιδράσεις εστιάζονται κυρίως στην μορφολογία και στις κατασκευαστικές τεχνικές που εμπεδώνονται στα εργοτάξια των Φράγκων από τα ντόπια οικοδομικά συνεργεία. Ωστόσο, η ναοδομία της Ηλείας δεν παύει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, όπως προδίδει η εφαρμογή ενός κοινού λεξιλογίου με τα μνημεία του Δεσποτάτου του Μυστρά ή του Κράτους της Ηπείρου. Αντίθετα με ότι πιστευόταν, η αύξηση του αριθμού των ναών που χρονολογούνται στην Φραγκοκρατία και η ποιότητα κατασκευής τους επιβεβαιώνουν ότι η περίοδος ευνόησε την ανάπτυξη της ναοδομίας. Παράλληλα με την επίσημη αρχιτεκτονική, ο ορεινός και αγροτικός χώρος διαθέτει ένα πλήθος μικρών ναών, συνήθως μονόχωρων, οι οποίοι οικοδομούνται σύμφωνα με τους κανόνες της "αχρονικής", ανώνυμης αρχιτεκτονικής παράδοσης
description: This dissertation examines church architecture in the region of Elis. First comes the region's historical and topographical research and, while the second one presents an in-depth study and documentation of each monument. It includes a description together with a typological, morphological and structural analysis od each monument in question, cites comparative analyses and, of course, dating. In the second section, there is a conclusive report a typological, morphological and structural details and characteristics of church construction in the area, spanning the 8th to mid 15th century. More specifically and as far typology is concerned, one notices the unchallenged prevalence of the three-aisled basilica, a ground plan only too popular throughout Greece at the time. A brief account of the typological diversity of the monuments still in existence should by all means include single-aisled church, variations of the crossin-square type (composite four-column, "transitional"), cross-shaped ground plan, single-aisled cross barell-vaulted type. After careful examination of morphological and structural features of the middle byzantine period in church architecture, one will not fail to notice its conservative character. Under Frankish occupation, however, the economic growth combined with the influence of "implanted" gothic buildings of considerable grandeur, had a dramatic impact on the moreote byzantine architecture. That impact is evident mainly on the morphology and building techniques implemented by construction crews which were made up mostly by locals and who had previously been familiarized with the techniques in question at the building sites of the various projects. Nevertheless, church construction in Elis during that period is considered to be an integral part of byzantine architecture; a statement whose validity is reinforced by the almost identical use of common construction vocabulary used in the Despotate at Mystra or the State of Epirus further north. Contrary to current belief, the recorded increase in the number of churches constructed during that period and the quality in construction confirm that building did actualy flourish. In parallel with import, which bore the characteristics of the "anonymous" architecture, are found scattered in rather mountainous or rural locations throughout the region