Το «χαλκιδικόν γένος» του Ηροδότου και οι πληθυσμοί της Χαλκιδικής (9ος-6ος αι. π.Χ.)
Creators: name: Νιζαμίδου, Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Χαλκιδική
εθνοτική ταυτότητα
Ηρόδοτος
Chalkidike
ethnic identity
Herodotus

description: Στο 7ο βιβλίο του ο Ηρόδοτος προβαίνει σε μια καταγραφή του στρατού του Ξέρξη πριν από την μάχη των Θερμοπυλών. Η καταγραφή αυτή αποτελεί ταυτόχρονα και μια έμμεση χαρτογράφηση των φυλών που κατοικούσαν στην επιθαλάσσια Θράκη, όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται και το χαλκιδικόν γένος. Στην παρούσα εργασία γίνεται αρχικά μια προσπάθεια να συγκεντρωθούν οι γραμματειακές αναφορές σχετικά με τους πληθυσμούς που κατοικούσαν στη χερσόνησο της Χαλκιδικής από τον 9ο έως τον 6ο π.Χ. αι. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται μια εισαγωγική παρουσίαση της Χαλκιδικής σχετικά με την γεωγραφική διαίρεσή της σε περιοχές, τις γεωγραφικές ιδιομορφίες της και τις διαφορετικές απόψεις της έρευνας σχετικά με την προέλευση του ονόματός της. Στο δεύτερο κεφάλαιο συγκεντρώνονται οι γραμματειακές αναφορές που υπάρχουν στα έργα του Ηροδότου και του Θουκυδίδη σχετικά με τους πληθυσμούς που κατοικούσαν στη χερσόνησο της Χαλκιδικής από τον 9ο έως τον 6ο π.Χ. αι. και παρουσιάζονται οι απόψεις της έρευνας σχετικά με την ανθρωπογεωγραφία της περιοχής. Στο τέλος του κεφαλαίου γίνεται μια παρουσίαση των όρων έθνος και γένος, όπως αυτές χρησιμοποιούνται από τον Ηρόδοτο και τον Θουκυδίδη. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα αρχαιολογικά δεδομένα που υπάρχουν για τη Χαλκιδική καθώς και τα επιχειρήματα των νεότερων και σύγχρονων ερευνητών σχετικά με την καταγωγή των πληθυσμών που κατοικούσαν σε αυτή. Στο τέλος του κεφαλαίου αναλύεται η σχέση αρχαιολογίας και εθνοτικής ταυτότητας και συγκεκριμένα σε ποιο βαθμό τα αρχαιολογικά κατάλοιπα συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας εθνοτικής ταυτότητας. Τέλος, στα συμπεράσματα γίνεται μια ανακεφαλαίωση των έως τώρα δεδομένων και θέτονται καινούρια ερευνητικά ερωτήματα σχετικά με τους πληθυσμούς της Χαλκιδικής στην υπό εξέταση περίοδο
description: In his 7th book Herodotus proceeds to the listing of Xerxe’s army before the battle of Thermopyles. This listing is at the same time an indirect mapping of the tribes which were living in the coastal Thrace and among them there is a reference to the chalkidic tribe. In this Master’s thesis there is an attempt to gather all the literal sources regarding the populations which resided in the chalkidike peninsula from 9th to 6th cent. BC. In the first chapter there is an introductory presentation of the chalkidike peninsula regarding the geographical division of the area in different regions, the geographical oddities and the different scientific views concerning about the origin of the name Chalkidike. In the second chapter the literal references in the works of Herodotus and Thoucydides regarding the populations which resided in the chalkidike peninsula from 9th to 6th cent. BC. are assembled and the scientific aspects regarding the anthropology and geography of the peninsula are presented. In the end of the chapter there is a presentation of the terms ethnos and genos, as they are used by Herodotus and Thoucydides. In the third chapter takes place a presentation of the archaeological findings of the chalkidike peninsula as also the arguments of the modern scientists regarding the origin of the populations who inhabited the area, based on the archaeological data. In the end of the chapter the relation between archaeology and ethnic identity is analyzed, specifically, to what extent the archaeological residues contribute to the formulation of an ethnic identity. Lastly, in the conclusions is presented a summary of the hitherto facts and the new desiderata for the research are raised