Κριτική ανάγνωση παραποιημένων ειδήσεων (fake news): Μια διδακτική παρέμβαση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση
Creators: name: Μπόσκου, Άννα Ηλία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Παραποιημένες ειδήσεις
Kριτική ανάγνωση
Kριτικός γραμματισμός στα ΜΜΕ
Fake news
Critical reading
Critical literacy

description: Ελληνική Περίληψη Το «παγκόσμιο χωριό» για το οποίο έκανε λόγο ο Καναδός φιλόσοφος McLuhan είναι αναμφίβολα εδώ (Πλειός, 2021). Η πραγματικότητα της σημερινής κοινωνίας μεταβάλλεται με γρήγορους ρυθμούς, καθώς ιδέες, αγαθά και πληροφορίες κυκλοφορούν με μεγάλη ταχύτητα από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη. Αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα νέο πρόβλημα, αυτό των παραποιημένων ειδήσεων. Αν και το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούριο, καθώς χρησιμοποιήθηκε στην πάροδο του χρόνου για να εξυπηρετήσει διάφορους σκοπούς, στις μέρες μας έχει πάρει τόση μεγάλη έκταση και αποτελεί ένα καθημερινό γεγονός που απειλεί πέρα από την ελευθερία και την ελευθερία του λόγου ακόμα και την υγεία μας. Κρίνεται λοιπόν, πολύ σημαντικό να οπλιστούμε με πρακτικές και τρόπους που θα μας οδηγήσουν στην κριτική ανάγνωση όλων αυτών των παραποιημένων ειδήσεων. Η παρούσα έρευνα είχε ως στόχο τη διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους οι μαθητές του δημοτικού σχολείου αντιλαμβάνονται, διαβάζουν και αξιολογούν ειδήσεις στο διαδίκτυο. Ακόμη διερευνήθηκε κατά πόσο είναι εφικτή η καλλιέργεια γραμματισμού στα ΜΜΕ στο πλαίσιο υλοποίησης μιας διδακτικής παρέμβασης. Στην έρευνα συμμετείχαν είκοσι έξι (26) μαθητές της Στ΄ τάξης ενός Δημοτικού σχολείου της Θεσσαλονίκης. Σε πρώτο στάδιο πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με μαθητές και γονείς. Έπειτα σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε η διδακτική παρέμβαση με την αξιοποίηση μιας ευρείας ποικιλίας άρθρων επιλεγμένων από την εκπαιδευτικό-ερευνήτρια. Κατά τη διάρκεια της διδακτικής παρέμβασης, οι μαθητές, εργαζόμενοι σε ομάδες, ενεπλάκησαν στην κριτική ανάγνωση παραποιημένων ειδήσεων. Διαφάνηκε η βαθμιαία απόκτηση δεξιοτήτων κριτικού γραμματισμού και της ικανότητας κριτικής ανάγνωσης και αξιολόγησης παραποιημένων ειδήσεων.
description: The "global village" referred to by the Canadian philosopher McLuhan is undoubtedly here (Pleios, 2021). The reality of today's society is changing rapidly, as ideas, goods and information move with great speed from one end of the world to the other. This confronts us with a new problem, that of fake news. Although this phenomenon is not new, as it has been used over time to serve various purposes, nowadays it has become so widespread and is a daily occurrence that it threatens not only freedom and freedom of speech but even our health. It therefore seems very important that we arm ourselves with practices and ways that will lead us to critically read all this fake news. This research aimed to explore the ways in which primary school students perceive, read and evaluate news on the internet. It also investigated whether it is feasible to develop media literacy in the context of implementing a teaching intervention. Twenty-six (26) sixth grade students of a primary school in Thessaloniki participated in the research. In a first stage, interviews were conducted with students and parents. Then the teaching intervention was designed and implemented by using a wide variety of articles selected by the teacher-researcher. During the teaching intervention, students, working in groups, were involved in critical reading of fake news. The gradual acquisition of critical literacy skills and the ability to critically read and evaluate manipulated news was observed.