Οι ρήτρες απαγόρευσης ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια και μετά τη λύση της σύμβασης εργασίας:
Creators: name: Χαριτίδης, Σταύρος Ευθυμίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Σύμβαση εργασίας
Υποχρέωση πίστης
Ρήτρες απαγόρευσης ανταγωνισμού
Προϋποθέσεις κύρους
Labour Contract
Obligation of fidelity
Non-competitive clauses
Conditions of validity

description: Οι ρήτρες απαγόρευσης ανταγωνισμού που συνομολογούνται μεταξύ εργοδότη κι εργαζομένου, είτε αυτές δεσμεύουν τον εργαζόμενο κατά τη διάρκεια της εργασιακής του σχέσης, είτε τον δεσμεύουν για ορισμένο χρονικό διάστημα μετά τη λύση της, αποτελούν ένα από τα πιο σύγχρονα θέματα του εργατικού δικαίου, διότι εγείρουν σωρεία νομικών ζητημάτων, η κεντρική προβληματική των οποίων κινείται γύρω από το κεντρικό ζήτημα της νομιμότητας τους. Κι αυτό γιατί πρόκειται για συμβατικούς όρους που ναι μεν προστατεύουν νόμιμα κι εύλογα επιχειρηματικά συμφέροντα του εργοδότη –ιδίως επαγγελματικά μυστικά και ευαίσθητες πληροφορίες της εργοδοτικής επιχείρησης που δεν πρέπει να τύχουν ευρύτερης διάδοσης-, πλην όμως οι ρήτρες αυτές περιέχουν και δραστικούς περιορισμούς της συνταγματικά κατοχυρωμένης επαγγελματικής ελευθερίας του εργαζομένου, της ευχέρειας δηλαδή του καθενός να εργάζεται και να δραστηριοποιείται επαγγελματικά χωρίς δεσμεύσεις που να αποβαίνουν εις βάρος της οικονομικής, επαγγελματικής και κοινωνικής του εξέλιξης. Παρόλα αυτά οι ρήτρες αυτές θεωρούνται, τόσο στη χώρα μας, όσο και διεθνώς νόμιμες και θεμιτές, διότι αποτελούν παράλληλα και εκδήλωση της συμβατικής ελευθερίας των μερών και ως εκ τούτου εμφανίζονται ως αποτέλεσμα μιας δίκαιης εξισορρόπησης των αντιμαχόμενων συμφερόντων εργοδότη κι εργαζομένου. Ελλείψει, μάλιστα, ειδικών νομοθετικών ρυθμίσεων, η νομολογία στη χώρα μας, όταν καλείται να ελέγξει το κύρος αυτών των συμβατικών περιορισμών, προβαίνει στον έλεγχο του περιεχομένου τους με αποκλειστική νομοθετική βάση τις διατάξεις των άρθρων 178 και 179 ΑΚ, χρησιμοποιώντας ως κριτήρια αυτού του ελέγχου την χρονική, την τοπική και την επαγγελματική έκταση της απαγόρευσης ανταγωνισμού που περιέχεται σ’ αυτούς. Ωστόσο, παραβλέπεται από τα ελληνικά δικαστήρια το γεγονός ότι κατά τη συνομολόγηση των όρων αυτών, η συμβατική ελευθερία των μερών στη σύμβαση εργασίας αδυνατεί να λειτουργήσει ομαλά, λόγω της διαπραγματευτικής μειονεκτικής θέσης του εργαζομένου, με αποτέλεσμα οι ρήτρες απαγόρευσης ανταγωνισμού να καθίστανται ύποπτες καταχρηστικότητας, αφού είναι σφόδρα πιθανό να επιβλήθηκαν αυτές καταχρηστικά από τη μεριά του εργοδότη. Γι’ αυτό το λόγο προτείνεται ένας πιο αυστηρός δικαστικός έλεγχος του περιεχομένου των όρων αυτών με την αξιοποίηση του άρθρου 281 ΑΚ, ώστε να θεωρούνται οι ρήτρες αυτές έγκυρες και δεσμευτικές για τον εργαζόμενο, μόνο όταν κατά τη συνομολόγηση τους συντρέχουν και ορισμένες πρόσθετες προϋποθέσεις κατά τις επιταγές της καλής πίστης (προστασία δικαιολογημένου συμφέροντος του εργοδότη, αρχή αναλογικότητας, καταβολή εύλογης αποζημίωσης στον εργαζόμενο).
description: Non-competitive clauses that are stipulated between the employer and the labourer, whether they commit the labourer at the duration of his association of labour, or whether these tie him down for a certain period of time after his disengagement, constitute one of the most modern subjects of labour law, by virtue of the fact that they raise lots of legal questions, the central point of which moves around the central question of their legality. This is because they are concerned with contractual terms, which on the one hand do protect the legal and legitimate business interests of the employer - mainly professional secrets and sensitive information of the employer's enterprise- which are not supposed to be widely distributed, but on the other hand these clauses also contain forceful restrictions of the constitutionally guaranteed professional freedom of the labourer, the ability of each one to work and to be professionally activated without commitments that turn out to be against his economic, professional and social development. Nevertheless, these clauses are considered, as much in our country as well as internationally, legal and legitimate, as they also constitute a demonstration of conventional freedom of the parts and consequently appear as a result of the fair balance of the opposing interests of the employer and the employee. In absence of specialised legislative regulations indeed, when the case law in our country is called to check the validity of these contractual restrictions, proceeds to the examination of their content having as an exclusive legislative base the content of the articles number 178 and 179 of the Greek Civil Code, using as criteria the chronic, local and professional extent of the prohibition of competition contained in them. However, it is overlooked by the Greek courts the fact that at the conclusion of these terms, the conventional freedom of the parts in the labour contract is unable to function properly, due to the disadvantageous inability of the labourer to negotiate, having as a result to render the non-competitive clauses suspicious for “acts of abuse”, since it is highly likely that these clauses were abusively imposed by the employer's side. For this reason a stricter judicial control of the content of these terms-with the exploitation of the article 281 of the Greek Civil Code- is suggested, so that these are considered valid and obligating for the employee, only when during their conclusion some certain additional conditions coexist (ie. Protection of the employer's justified interest, proportionality principle, remuneration of the legitimate indemnity to the labourer) .