Η Καινή Διαθήκη στο λογοτεχνικό έργο του Φώτη Κόντογλου:
Creators: name: Φασέγκας, Νικόλαος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Φώτης Κόντογλου
Καινή Διαθήκη
Παράδοση
Fotis Kontoglou
New Testament
Tradition

description: Η εργασία αναφέρεται στο έργο του Φώτη Κόντογλου, στον συνεχιστή της ελληνορθόδοξης παράδοσης. Μπορούμε να τον ονομάσουμε και θεολόγο, κάτι σαν τον Παπαδιαμάντη. Ο Φώτης Κόντογλου νωρίς ζαλώθηκε τις ασήκωτες επιταγές του Ευαγγελίου, τις οποίες εφάρμοσε στη ζωή του. Την αγάπη για την ορθοδοξία την πήρε από τη γενέτειρα του, το Αϊβαλί. Οι μαθητές του (Εγγονόπουλος, Τσαρούχης) του είχαν εμπιστοσύνη και του απέδιδαν ευγνωμοσύνη. Στη συνέχεια τονίστηκε πως ότι έκανε ο Σολωμός για το Δημοτικό τραγούδι, το έκανε ο Φ. Κόντογλου για την τέχνη με την τέμπερα, το ψηφί, το φρέσκο, τον κάλαμο. Προκαλεί εντύπωση σ’ όλο το έργο η μεγάλη απλότητα του, η οποία είναι προϊόν της απλοποίησης της ψυχής του. Όσοι θέλησαν να τον μιμηθούν απέτυχαν, αφού υπήρξε αυτό που είπε ο Βάρναλης για τον Καβάφη: μοναδικός, ανόμοιαστος, ανεπανάληπτος. Ένας δάσκαλος μεγάλος, όπως υπογράμμισε ο Καββαδίας. Τονίστηκε στη συνέχεια, η ζωή του, η οποία υπήρξε πολυτάραχη με μεγάλους σταθμούς, με πολλά ταξίδια που είχαν σαν φάρο τα λόγια του Ευαγγελίου, λόγια τα οποία βίωσε στη ζωή του με πάθος, καλώντας και όλους εμάς να πράξουμε το ίδιο. Προσωπικότητα ο ίδιος πολυεδρική, γίνεται εκφραστής της πονεμένης Ρωμιοσύνης, χωρίς ψιμύθια ή αλλοιώσεις, αλλά με βάση μόνο τις αυθεντικές πηγές. Ξεδίψασε ο Φ. Κόντογλου στις πηγές του Ευαγγελίου και αυτές των έργων των πατέρων, ενώ απέβη μια οδηγητική μορφή όχι μόνο για τα γράμματα και την τέχνη, αλλά και για τη μελλοντική πορεία του τόπου. Σ’ όλη την εργασία είναι εμφανής η πίστη του λογοτέχνη Κόντογλου, προς το Θεό, σ’ ένα Θεό ο οποίος βρισκόταν σε φουρτουνιασμένες και σκληρές καταστάσεις αλλά που υπαγόρευε τη συναναστροφή όχι μόνο με καλούς και ήρεμους ανθρώπους αλλά και με ληστές. Καθώς η μεγαλοσύνη υπάρχει τόσο στο καλό όσο και στο κακό. Αφήνεται διάχυτα να φανεί σ’ όλη την εργασία πως υπάρχουν κοινωνικές διαστάσεις σε όλες τις απόψεις του. Ο κοινωνικός όμως, χαρακτήρας του απορρέει από τις ευαγγελικές αλήθειες και τη διδασκαλία του Χριστού. Χωρίς να κάνει κοινωνιολογία, είναι εμφανές πως παραστέκεται δίπλα στον πονεμένο, φτωχό, αδύναμο, κουρασμένο συνάνθρωπο, τον οποίο θέλει να οδηγήσει στη Βασιλεία του Θεού. Είναι σίγουρος πως ο λόγος του δεν αρέσει σε όλους. Κι αυτό γιατί υπάρχουν πολλές αντιφάσεις σε διάφορα σημεία, για το λόγο αυτό άλλωστε, έλεγε ο Γ. Ιωάννου: ο Κόντογλου είναι επικίνδυνος συγγραφέας. Καθώς οσφρίστηκε τις απόψεις των άλλων για το έργο του και τον ίδιο, έλεγε: ότι γράφω βγαίνει από μέσα μου με απλότητα. Απλός έζησε σ’ όλη του τη ζωή. Είναι ωραίο να ζεις ξεχασμένος, έλεγε, απ’ όλους, αρκεί να σε ξέρει ο Θεός. Δύσκολα να καταλάβουν τον Κόντογλου οι εκ του κόσμου τούτου! Τελικά προβάλλει το ερώτημα. Πώς ένας μεγάλος λογοτέχνης θρησκεύει; Ο ίδιος δίνει την απάντηση. Ο ζήλος του οίκου σου Κύριε, κατέφαγε με. Αυτό άλλωστε έδειξε σ’ όλο το έργο του, που ήταν φτιαγμένο από θεία αρώματα της γης, ανακατεμένα με ληστές, κουρσάρους και αγίους. Όλο το έργο ένα ταξίδι με πυξίδα την Καινή Διαθήκη την οποία διάβασε, ερμήνευσε, δίδαξε με σκοπό να προβληματίσει όλους τους αναγνώστες του.
description: The present thesis refers to the literary work of Fotis Kontoglou, the man who continued the Greek Orthodox tradition. We can call him a theologian, like Papadiamantis. Fotis Kontoglou shouldered the really heavy orders of the Gospel, and applied them in his life. His love for orthodoxy came from his hometown, Aivali. His students (Eggonopoulos, Tsarouhis) trusted him and were grateful to him. It is also mentioned that as Solomos has contributed to the Greek traditional song, the same did F. Kontoglou for the art, using the tempera, the pebbles, the fresco and the quill. What is really impressive, judging by his work, is his great simplicity, a product of his innocent soul. Those who tried to copy him, failed since he was exactly described with the words of Varnalis for Kavafis: unique, dissimilar, and unprecedented. He was a great teacher, according to Kavadias. There was also given emphasis on his life, which was adventurous with great turning-points and many journeys, which always had the Gospel as a lighthouse. He lived supporting ardently the Gospel and was calling us to do so. Fotis Kontoglou was multitalented and had the role to express the feeling of Hellenism, without alterations, only based on authentic sources. F. Kontoglou quenched his thirst in the sources of the Gospel and those of the holy fathers, while he proved to be a leading personality not only as far as letters and arts are concerned, but also for the future of the native land. In the whole thesis it is obvious that Kontoglou believes truly in God; a God that was present in difficult situations, but also imposed the association not only with good and quiet people but also with gangsters. Since the dignity can be found also in good and bad situations. What’s more the present thesis proves that there were social dimensions in almost every opinion of Kontoglou. However, his social character comes from the truth of the Gospel and the Christ’s preaching. Without speaking as a sociologist, it is obvious that Kontoglou supported the pained, the poor, the weak and the tired people, who wanted to guide them to God. Kontoglou is sure that his point of view did not like to everyone; and this happened because there are many contradictions in some points, besides G. Ioannou commented Kontoglou as a dangerous writer. Since he had realised the other people’s opinion for his work, he used to say: everything I write, comes from my inner simplicity. He lived with simplicity all his life. He used to say, it is nice living as everyone have forgotten you, provided God knows you. It is difficult F. Kontoglou to be understood by the people of this world! And finally, there is the question: How a great litterateur is so religious? The answer is given by him: I was dedicated to you my Lord. Besides, this phrase is obvious in his whole work, made of the holy scents of the land mixed with the gangsters, the pirates and the saints. His whole work is a journey with the New Testament as a compass; Kontoglou had read, interpreted and taught the New Testament in order to make his readers think deeply.