Ειδικά στοιχεία του αδίκου
Creators: name: Μαλεζά, Ειρήνη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Αξιολογικά στοιχεία
Ειδικά στοιχεία του αδίκου
Αντικειμενική υπόσταση
Evaluative elements
Special elements of injustice
Objective form

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η προβληματική των ειδικών στοιχείων του αδίκου. Στο εισαγωγικό της μέρος αναπτύσσεται η έννοια των αξιολογικών στοιχείων της νομοτυπικής μορφής των εγκλημάτων, ακολουθεί η κατηγοριοποίησή των αξιολογικών στοιχείων που χρησιμοποιούνται στον ελληνικό ποινικό κώδικα, εξετάζεται η αναγκαιότητα της ύπαρξής τους στην αντικειμενική υπόσταση των εγκλημάτων και η συμβατότητα της χρήσης τους με την αρχή nullum crimen nulla poena sine lege και αναζητείται η σχέση της αντικειμενικής υπόστασης με τον άδικο χαρακτήρα της πράξης. Στο κύριο μέρος αυτής αναλύεται η έννοια των ειδικών στοιχείων του αδίκου και παρατίθενται οι διάφορες απόψεις που έχουν αναπτυχθεί αναφορικά με τη νομική μορφή και υπόσταση των ειδικών στοιχείων του αδίκου, καθώς και η πρακτική σημασία της διάκρισής τους. Με τον όρο ειδικά στοιχεία του αδίκου αποδίδονται μονολεκτικοί όροι («νόμιμος», «παράνομος», «άνευ δικαιώματος», «αθέμιτος», «αρμόδιος» κλπ.), που παραπέμπουν στο νόμιμο χαρακτήρα μιας συμπεριφοράς και αν δε συντρέχουν, αυτή δεν αποδοκιμάζεται από την έννομη τάξη. Είναι λόγοι άρσης του αδίκου με θετική διατύπωση και χαρακτηρίζουν την ενέργεια του δράστη, την ενέργεια κατά της οποίας στρέφεται η εγκληματική δραστηριότητά του, προσδιορίζουν κάποιο στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος, ή αναφέρονται στον αποκλεισμό του άδικου χαρακτήρα. Οι πρακτικές συνέπειες της συστηματικής κατάταξής τους τοποθετούνται στο πεδίο του δόλου και της πλάνης. Ακολουθεί η προσέγγιση της κατάταξης της σημαντικότερης κατηγορίας ειδικών στοιχείων του αδίκου που είναι η «νομιμότητα» της ενέργειας της αρχής, των εγκλημάτων κατά της πολιτειακής εξουσίας (άρθρα 167, 169, 171, 182 και 183 ΠΚ). Παρατίθενται οι απόψεις που διατυπώθηκαν σε θεωρητικό και νομολογιακό επίπεδο, ώστε εν τέλει η «νομιμότητα» να τοποθετείται ορθότετα στα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης. Ακολουθεί η προσέγγιση της κατάταξης των ειδικών στοιχείων του αδίκου που εντοπίζονται στο ειδικό μέρος του Ποινικού Κώδικα, βάσει της οποίας: το στοιχείο του «παρανόμου»: λόγος άρσης του αδίκου των άρθρων 144, 146 148, 215, 372, 375 και 380 ΠΚ, ενώ σε άλλες διατάξεις, που αναφέρεται, είναι στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης. Στα άρθρα 258, 372, 375 και 380 ΠΚ το «παράνομο» της ιδιοποίησης εκφράζει το άδικο της συμπεριφοράς και η ύπαρξη περιστατικού που αποκλείει το παράνομο συνιστά ειδικό λόγο άρσεως του αδίκου. Στα άρθρα 242, 259, 373, 385 και 386 ΠΚ, όπου απαιτείται το παράνομο του σκοπούμενου περιουσιακού οφέλους, κατατάσσεται στα αντικειμενικά στοιχεία, που αντιστοιχούν στην «υπερχειλή» υποκειμενική υπόσταση. Λόγους άρσης του άδικου χαρακτήρα εισάγουν οι όροι: «άνευ δικαιώματος» άρθρων 149, 195 και 401 ΠΚ, «αθέμιτος» άρθρου 370 ΠΚ, «αυτογνωμόνως» άρθρων 178 και 180 ΠΚ και «εναντίον των καθηκόντων του» άρθρου 252 ΠΚ. Συμπερασματικά: Λόγω της έντονης αμφισβήτησης αναφορικά με την κατάταξή τους και με γνώμονα την ευνοϊκότερη μεταχείριση του κατηγορουμένου τα ειδικά στοιχεία του αδίκου ορθότερα τοποθετούνται στα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης, ώστε άγνοια του δράστη ως προς τη συνδρομή τους να αποτελεί πλάνη πραγματική.
description: The topic of the present paper is the approach of the ‘special elements of injustice’. At the beginning developed the concept of the evaluative elements crimes’ specific form, we categorize the greek penal code’s elements, we question about the need of these elements’ being in objective form of crimes and if they are compatible with the principal nullum crimen nulla poena sine lege and we search for the connection between objective form and the unjust. At the main part of this paper we approach the meaning of special elements of injustice and we mention the different aspects of their legal form and their practical consequences. The special elements of injustice expressed with one word terms (such us legal, illegal, without right, unfair, competent) which refer to the legality of a behaviour and if they don’t exist, this behaviour is not disapproved by the legal order. They are reasons of delict’s arsis with positive words and they characterize perpetrator’s action, the action against which the criminal activity directed, they identify some of the objective form’s elements, or they referred to the exclusion of unfair character. The practical consequences of their systematic classification placed in the field of deception and error. Below is the approximate ranking of the largest class of special elements of injustice, which is the legality of authority’s action in crimes against the state power (ar. 167, 169, 171, 182 and 183 PC). We mention the different theoretical and practical aspects so as to place legality to the objective form’s elements. Then we classify the special elements of injustice there are at the Special Part of the Penal Code: the element illegal is reason of delict’s arsis at the ar. 144, 146, 148, 215, 372 and 380 PC, but at some other articles, where is mentioned, is element of objective form. At the articles 258, 372, 375 and 380 PC the «illegal» οf the ownership expresses the injustice of an action and if there is an incident which excludes the illegal is special element of injustice. At the articles 242, 259, 373, 385 and 386 PC, where the intended asset benefit must be illegal, the element illegal is objective element which corresponds to the subjective reality. Special elements of injustice is the terms: without right (ar. 149, 195 and 401 PC), unfair (ar. 370 PC) and against duty (ar. 252 PC). Conclusion: Due to the need of favouring accused’s action the special elements of injustice are elements of objective form of a crime, so as to perpetrator’s ignorance be a factual error.