Τα αρωματικά έλαια και οι πρακτικές χρήσης τους στη Μυκηναϊκή Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο (14ος-13ος αι. π.Χ.)
Creators: name: Φάππας, Ιωάννης Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Αρωματικά έλαια
Μυκηναϊκή Ελλάδα
Ανατολική Μεσόγειος
Θρησκευτικό τελετουργικό
Διαβατήρια έθιμα
Μυκηναϊκή οικονομία
Perfumed oils
Mycenaean Greece
East Mediterranean
Religion ritual
Rites ritual
Rites of passage
Mycenaean economy

description: Η παρούσα διατριβή επικεντρώνεται σε ζητήματα που αφορούν τη χρήση των αρωματικών ελαίων στη Μυκηναϊκή Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο κατά την περίοδο της ακμής των μυκηναϊκών ανακτόρων και των αντίστοιχων μεγάλων κέντρων της αρχαίας Εγγύς Ανατολής (14ος-13ος αι. π.Χ.). Στόχος της είναι να προσδιορίσει τους πιθανούς τρόπους και τις περιστάσεις χρήσης των αρωματικών ελαίων στο μυκηναϊκό κόσμο και ταυτόχρονα να ανιχνεύσει στοιχεία της ιδεολογίας που τους συνόδευε, εστιάζοντας πρωτίστως στις μαρτυρίες των πινακίδων της Γραμμικής Β γραφής και αντλώντας, επιπλέον, παράλληλα από το πλούσιο επιγραφικό υλικό της Ανατολικής Μεσογείου. Τα γραπτά τεκμήρια της μυκηναϊκής περιόδου από την Κνωσό, την Πύλο και τις Μυκήνες δείχνουν ότι η παραγωγή αρωματικών ελαίων και αλοιφών αφορούσε μια από τις σημαντικότερες βιοτεχνίες των μυκηναϊκών ανακτόρων (Κεφάλαια 1-4). Το σύγχρονο με τα μυκηναϊκά κείμενα άφθονο επιγραφικό υλικό της Ανατολικής Μεσογείου, προερχόμενο από το άμεσο περιβάλλον του μυκηναϊκού κόσμου, από κέντρα όπως η Hattuša, η Ugarit, το Emar, η El-Amarna, το Nuzi, η Alalakh, η Aššur και η Nippur, παρέχει πλούσια συγκριτικά στοιχεία σχετικά με τους τρόπους και τις περιστάσεις χρήσης των αρωματικών ελαίων αλλά και με την ιδεολογία που συνόδευε τις πρακτικές αυτές (Κεφάλαια 5-11). Οι διαπιστώσεις της συγκριτικής αυτής έρευνας αξιολογούνται στη συνέχεια. Αρχικά παρουσιάζονται αναλυτικά οι μαρτυρούμενες στα κείμενα της Ανατολικής Μεσογείου περιστάσεις κατά τις οποίες χρησιμοποιούνταν τα αρωματικά έλαια και εξετάζονται τα επιγραφικά και λοιπά αρχαιολογικά στοιχεία που βοηθούν στην αναγνώριση κάποιων από αυτές και στο μυκηναϊκό κόσμο (Κεφάλαιο 12). Ακολούθως αναλύεται η σημασία που είχε η χρήση των υλικών αυτών, κυρίως μέσω της πρακτικής της επάλειψης, και διαπιστώνεται ότι αυτή συνοδευόταν από μια εξαιρετικά σύνθετη ιδεολογία που είχε ως επίκεντρο την έννοια του «καθαρμού». Για τον λόγο αυτό η χρήση των αρωματικών ελαίων στην Ανατολική Μεσόγειο συνδεόταν κυρίως με την τέλεση του θρησκευτικού τελετουργικού και τα «διαβατήρια έθιμα», περιστάσεις που προϋπέθεταν τη συγκεκριμένη έννοια και που είναι αντίστοιχες με τις γνωστές περιστάσεις χρήσης των αρωματικών ελαίων στο μυκηναϊκό κόσμο, όπως αυτές καταγράφονται στα μυκηναϊκά επιγραφικά και αρχαιολογικά δεδομένα (Κεφάλαιο 13)
description: The present dissertation is concerned with aspects of the use of perfumed oils in Mycenaean Greece and the ancient East Mediterranean during the period of the flourishment of the Mycenaean palaces and the contemporary centres of the ancient Near East (14th-13th cent. BC.). Its goal is, by focusing primarily on the information obtained by the Mycenaean Linear B tablets and taking parallels from the rich epigraphic material of the ancient Near East, to determine the possible ways in which the use of perfumed oils was practiced and simultaneously to investigate the elements of the accompanying ideology. The written documents of the Mycenaean Period witness that the production of perfumed oils and unguents was the subject of one of the most important industries of the Mycenaean palaces. Its study and presentation according to the Linear B texts provided by Knossos, Pylos and Mycenae, concerns the first part of the dissertation (Chapters 1-4). The rich epigraphic material of the East Mediterranean contributes significantly to this study, by providing important comparative evidence, concerning the ways and the instances of perfumed oils’ use as well as the meaning attributed to these practices, taken from the immediate neighbourhood of the Mycenaean world. To the search for these parallels is devoted the second part of the dissertation, in which all the contemporary to the Mycenaean Linear B tablets cuneiform texts from Hattuša, Ugarit, Emar, El-Amarna, Nuzi, Alalakh, Aššur and Nippur are examined (Chapters 5-11). The results of this comparative investigation are placed in the third part of the dissertation. At first, all the instances concerning the use of perfumed oils, as they are recorded in the East Mediterranean texts, are presented and all the archaeological and epigraphic evidence witnessing the presence of some of them in the Mycenaean world are examined (Chapter 12). Moreover, the meaning of anointing with perfumed oils in the ancient East Mediterranean is analysed, revealing an extremely complex ideology concerning primarily the notion of “purification”. For this reason the use of perfumed oils in the ancient East Mediterranean was mainly connected with the performance of the religious ritual and the so-called “rites of passage”, instances where the idea of “purification” was a central one (Chapter 13). The last chapter of the dissertation is devoted to the approach of all the possible ideological elements that the use of perfumed oils in the Mycenaean world may have been incorporating, according to the Near Eastern parallels and the evidence of the Mycenaean Greece. As a conclusion, it is put forward that, in a period of intensive contacts with all the surrounding the Mycenaean world regions, the manipulation of a possibly similar complex ideology, adopted to the local beliefs and social conditions, as well as the high demand for these products in the ancient Near East were perhaps the motives for the investment in the production of perfumed oils undertaken by the Mycenaean palaces (Chapter 14)