Η μνήμη του Θεού στη Θεία Λατρεία
Creators: name: Βύρλιος, Λάζαρος Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Μνήμη Θεού
Θεία Λατρεία
Λήθη Θεού
Memory of God
Divine Worship
Oblivion of God

description: Η μνήμη του Θεού σχετίζεται μ’ αυτό που ονομάζουμε σχέση ή κοινωνία με το Θεό. Εχει χαρακτήρα καθαρά βιωματικό και γι’ αυτό μπορούμε ίσως να περιγράψουμε τις αποτυπώσεις της έχοντας όμως πάντοτε μέσα τους το στοιχείο του προσωπικού. Μιλάμε για μετοχή στην αλήθεια που είναι ο ίδιος ο Χριστός. Λήθη Θεού σημαίνει μια τραυματισμένη σχέση Θεού-ανθρώπου, είναι συνώνυμη με την ανυπαρξία, το φανταστικό και το ανυπόστατο. Μνήμη του Θεού σημαίνει εν Χριστώ ζωή, ζωή μέσα στις εντολές του Χριστού. Η Θεία Λατρεία δεν περιέχει μόνο άμεσα ερεθίσματα της μνήμης του Θεού, αλλά ταυτόχρονα μας εισάγει με έμμεσο τρόπο και μας παιδαγωγεί στη μνήμη Αυτού. Βασική προϋποθεση της μνήμης του Θεού είναι κατ’ αρχήν ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος. Συνεργειακά από την πλευρά του ανθρώπου είναι η ταύτιση της ζωής με το Ευαγγέλιο του Χριστού και η ερωτική αγάπη προς Αυτόν που σχετίζεται άμεσα με την τήρηση των εντολών του Θεού και την ειρήνη της καρδιάς. Όλες αυτές οι προϋποθέσεις εμπεριέχονται σ’ αυτό που ονομάζεται μνήμη θανάτου. Η Θεία Λατρεία μέσα από τη μνήμη των συνανθρώπων (ζώντων και κεκοιμημένων), τη μνήμη των αγίων, των αγγέλων και της Παναγίας φανερώνει την ενότητα και κοινωνία του σώματος της Εκκλησίας και οδηγεί στη μνήμη του Θεού. Το περιεχόμενο της χριστιανικής εορτής είναι η λειτουργική ανάμνηση της Θείας Οικονομίας, που μεταφράζεται και σε τρόπο ζωής των πιστών. Στην Εκκλησία ο ετήσιος, ο εβδομαδιαίος και ο νυχθήμερος κύκλος της ζωής του ανθρώπου εγγράφεται και νοηματοδοτείται στο πρόσωπο του Χριστού. Η μνήμη του Θεού βρίσκεται ξεκάθαρα έξω από χρονικές δεσμεύσεις γιατί δεν είναι μια λειτουργία της ψυχής του ανθρώπου, αλλά κοινωνία, σχέση και μετοχή στις άκτιστες ενέργειες του Θεου. Στη Θεία Λατρεία, ο άνθρωπος μπορεί να μνημονεύει τον άχρονο και υπέρχρονο Θεό σε συγκεκριμένο χρόνο και τόπο και να πορεύεται συνενώνοντας παρελθόν, παρόν και μέλλον. Χαρακτηριστικό της υμνολογίας της Εκκλησίας είναι ότι ο άνθρωπος καλείται να συμμετάσχει σ’ ένα συνεχές «σήμερον», όπου ο Χριστός δια της μνήμης παρατείνεται και κοινωνείται. Η μνήμη του Θεού ως γεγονός σχέσης και συνέργειας μεταξύ Θεού και ανθρώπου αποτελεί κατάσταση δυναμική. Καλύπτει όλο το φάσμα της ζωής του ανθρώπου από την αρχή της πνευματικής ζωής, γίνεται διαρκές άθλημα και συνεχώς τελειώνεται εσχατολογικά. Η μνήμη αυτή έχει ως αποτέλεσμα τη γνώση του Θεού, η οποία σχετίζεται με την αλήθεια των πραγμάτων και την αδιάκοπη εμπειρία της θεότητας. Αυτή η μνήμη πραγματώνεται στα Μυστήρια της Εκκλησίας, τα οποία είναι πράξεις και τρόποι φανέρωσης του πραγματικού που φανερώνουν τη μνήμη της Εκκλησίας ως γεγονός αλήθειας εν Χριστώ. Χαρακτηριστικό της μνήμης του Θεού είναι το συνεχές και αδιάλειπτο αυτής. Αυτή η παράδοση της αδιάλειπτης λατρείας δεν είναι απλά μια εντολή του Θεού, αλλά κυρίως υπαρκτική ανάγκη του ανθρώπου. Η Θεία Λειτουργία είναι το κατ’ εξοχήν Μυστήριο της μνήμης του Θεού γιατί συγκεφαλαιώνει και μνημονεύει συνολικά το Μυστήριο της Θείας Οικονομίας και γίνεται κατ’ εντολή του Κυρίου εις μνήμην Του.
description: Memory of God is related to what we name relationship or communion with God. It has a character purely experiential and for that reason we might be able to describe its manifestations which always contain the element of individuality within them. We are speaking of being part of the truth that is Christ Himself. Oblivion of God indicates a damaged relationship between God and man which is also a synonym to non- existence, fantasy and non-hypostatic. Memory of God means Life in Christ, life within Christ’s orders. Worship does not only include direct provocation of the memory of God but also indirectly introduces and educates us in His memory. The Holy Spirit’s inspiration is the fundamental and essential condition of the memory of God. From man’s side it is collaboratively the union between life and Christ’s Gospel and the erotic love for Him that directly relates to keeping God’s orders and having peace of heart. All these conditions are included in what is called memory of death. Through the memory of our fellow people (living and deceased) and the memory of Saints, Angels and Theotokos in Worship, the unity and communion of the body of the Church is shown and it leads to the memory of God. The content of the Christian feast is the liturgical memory of Divine Economy that is also transmitted to faithful’s way of living. In the Church, the annual, weekly and daily cycle of man’s life is fulfilled and getting its source of purpose in Christ Himself. Memory of God is clearly out of time limitations as it is not a function of man’s soul, but rather a communion, a union and a participation in God’s Uncreated Energies. In Worship, man is able to remember God, who is timeless, and over time, within certain time and place as well as march combining the past, the present and the future. What is distinctive of the Hymnology of the Church is that man is asked to participate in a continuous “present”, where Christ is extended and communicated through memory. Memory of God as an action of relation and cooperation is a dynamic situation. It covers the entire prism of man’s life from the beginning of spiritual life, becoming a constant struggle and being constantly perfected eschatologically. This memory results in the knowledge of God that is related to the truth of things and the unstoppable experience of Divinity. This memory is realized in the Holy Sacraments of the Church, which are actions and ways of revelation of reality that depict the memory of the Church as an action of in Christ truth. What is characteristic of the Memory of God is its continuity and unceasing. This tradition of unceasing worship is not just an order by God but primarily man’s existential need. The Divine Liturgy is the fundamental Sacrament of Memory of God as it summarizes and makes mention of the Mystery of Divine Economy and is being realized according to Lord’s order in His memory.