Η κλινική σημασία της υγρής βιοψίας σε ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος
Creators: name: Μπαλταγιάννης, Ευάγγελος Γεράσιμου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Καρκίνος παγκρέατος
Υγρή βιοψία
Κυκλοφορούν καρκινικό DNA
Pancreatic cancer
Liquid biopsy
Circulating Tumor DNA

description: Ο καρκίνος του παγκρέατος συνεχίζει να αποτελεί διαγνωστική και θεραπευτική πρόκληση. Η 5ετής επιβίωση παραμένει χαμηλή λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης αλλά και της αντίστασης στη θεραπεία. Πάνω από μια δεκαετία έρευνας γονιδιωματικής που βασίζεται στην αλληλούχιση έχει αποκαλύψει πολλαπλές μεταλλάξεις σε ασθενείς με αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος (PDAC). Ο εντοπισμός μεταλλάξεων που μπορούν να ληφθούν από φάρμακα έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη νέων στοχευμένων θεραπευτικών μεθόδων. Ωστόσο, παρά τις προόδους αυτές, η άμεση μετάφραση της πολυετούς γονιδιωματικής έρευνας του PDAC στην καθημερινή κλινική πράξη παραμένει μια κρίσιμη και ανεκπλήρωτη ανάγκη. Οι τεχνολογίες που επέτρεψαν την χαρτογράφηση των μεταλλάξεων του PDAC, δηλαδή η αλληλούχιση ολόκληρου του γονιδιώματος και του μεταγραφώματος, παραμένουν υπερβολικά δαπανηρές από άποψη χρόνου και οικονομικών πόρων. Κατά συνέπεια, η εξάρτηση από αυτές τις τεχνολογίες για τον εντοπισμό του σχετικά μικρού υποσυνόλου ασθενών με δραστικές αλλαγές PDAC έχει εμποδίσει σημαντικά την εγγραφή σε κλινικές δοκιμές που δοκιμάζουν νέες στοχευμένες θεραπείες. Το προφίλ όγκου υγρής βιοψίας με τη χρήση κυκλοφορούντος DNA όγκου (ctDNA) δημιουργεί νέες ευκαιρίες υπερνικώντας αυτές τις προκλήσεις ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει ζητήματα ιδιαίτερα σχετικά με το PDAC, συγκεκριμένα, τη δυσκολία απόκτησης ιστού όγκου μέσω βιοψίας με λεπτή βελόνα και την ανάγκη για ταχύτερο χρόνο επανάληψης λόγω της ταχείας εξέλιξη της νόσου. Εν τω μεταξύ, οι προσεγγίσεις που βασίζονται σε ctDNA για την παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου σε σχέση με τις χειρουργικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις προσφέρουν ένα μέσο για τη βελτίωση της τρέχουσας κλινικής διαχείρισης του PDAC προς υψηλότερη ακρίβεια. Αυτή η ανασκόπηση παρέχει μια κλινικά εστιασμένη περίληψη των προόδων, των περιορισμών και των ευκαιριών του ctDNA στο PDAC και υποστηρίζει την τεχνολογία αλληλουχίας ctDNA ως καταλύτη για την εξέλιξη της λήψης κλινικών αποφάσεων για το καρκίνο του παγκρέατος.
description: Pancreatic cancer continues to be a diagnostic and therapeutic challenge. The 5-year survival rates remain low due to late diagnosis and resistance to treatment. Over a decade of sequencing-based genomics research has unveiled a diverse somatic mutation landscape across patients with pancreatic ductal adenocarcinoma (PDAC). Identifying druggable mutations has aligned with the development of novel targeted therapeutics. However, despite these advances, the direct translation of years of PDAC genomics research into the clinical care of patients remains a critical and unmet need. Technologies that enabled the initial mapping of the PDAC mutation landscape, namely whole-genome and transcriptome sequencing, remain overly expensive in terms of both time and financial resources. Consequentially, dependence on these technologies to identify the relatively small subset of patients with actionable PDAC alterations has greatly impeded enrolment for clinical trials testing novel targeted therapies. Liquid biopsy tumour profiling using circulating tumour DNA (ctDNA) generates new opportunities by overcoming these challenges while further addressing issues particularly relevant to PDAC, namely, the difficulty of obtaining tumour tissue via fine-needle biopsy and the need for faster turnaround time due to rapid disease progression. Meanwhile, ctDNA-based approaches for tracking disease kinetics with respect to surgical and therapeutic interventions offer a means to elevate the current clinical management of PDAC toward higher granularity and accuracy. This review provides a clinically focused summary of ctDNA advances, limitations, and opportunities in PDAC and postulates ctDNA sequencing technology as a catalyst for evolving the clinical decision-making paradigm of this disease.