Υστερία: Η ταυτότητα ως στίγμα για τις ηρωίδες του νεοελληνικού δραματολογίου της αθηναϊκής Μπελ Επόκ
Creators: name: Γαρεφαλάκη, Αννα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: υστερία
γυναίκες
στίγμα
hysteria
women
stigma

description: Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η παρατήρηση της επιρροής του φαινομένου του 19ου αιώνα της υστερίας στα κείμενα του νεοελληνικού δραματολογίου της αθηναϊκής Μπελ Επόκ. Πιο συγκεκριμένα μας απασχόλησε η στοχευμένη διαμόρφωση των κεντρικών ηρωίδων με συγκεκριμένα συμπτώματα της φημισμένης α- σθένειας, που μετατράπηκε σε σύμβολο της κοινωνικής διαφοράς ανδρών-γυναικών την εποχή που το φεμινιστικό κίνημα κέρδιζε τους πρώτους αγώνες του στον ευρωπαϊκό χώρο. Αφορμή στάθηκε για μας ότι η υστερία σαν ασθένεια έχει από τα μέσα του 20ού αιώνα εγκαταλειφθεί – ο Freud την εγκατέλειψε 31 χρόνια πριν το θάνατό του, το 1908 – και κατηγορηθεί ως οργανωμένη προσπάθεια αναχαίτησης της εξόδου της γυναίκας από τον οίκο κατά τις επιταγές του Διαφωτισμού. Αφού περιγράψαμε τη φυσιολογία αλλά και την ιστορία της ασθένειας και τη συνδέσαμε με τα καλλιτεχνικά ρεύματα του fin de siècle – επεξηγώντας έτσι τους λόγους για τους οποίους θεωρούμε ότι ήταν στοχευμένη η επιλογή των υστερικών ηρωίδων, εντοπίσαμε τα συμπτώματα στα κείμενα αλλά και τη θέση των συγγραφέων απέναντι τους, που διακρινόταν από συμπόνια στο πνεύμα μιας αναγνώρισης της σχέσης της αδύναμης θέσης τους στην ελληνική κοινωνία της εποχής με την ιστορία τους. Η εξαίρεση του Γρηγορίου Ξενόπουλου μόνο επιβεβαιώνει τον κανόνα. Το σύμπλεγμα κοινωνιολογικών, ψυχολογικών αλλά και ανθρωπολογικών αξιωμάτων, που φαίνεται να εμπλέκονται στις καλλιτεχνικές επιλογές των νεοελλήνων, δημοτικιστών συγγραφέων του fin de siècle που μελετήσαμε, μας αποκάλυψε μια συναρπαστική εποχή νεοελληνικής πρωτοπορίας στην οποία η θέση της γυναίκας αξιώνει μελέτη καθώς η ίδια βγαίνει πρώτη φορά από τον οίκο και διεκδικεί πολλαπλούς ρόλους στην ελληνική κοινωνία
description: This paper explores the 19th century hysteria effect on the fin de siècle theatre texts of the Belle Epoque in Athens, Greece. We have evaluated the targeted presentation of heroines with specific symptoms of the infamous dis-ease, which was correlated with the first feminist marching to protect female rights in Europe in the late 19th century. This research was triggered by the fact that hysteria was abandoned as a disease in the mid-fifties, while Freud, who had kept it famous in the turn of the century, abandoned it, too, as early as in 1908. Hysteria haw been suspected to represent an attempt against women, their mistreating and exclusion during their exit of the house and opting for an education and career according to the commands of the Enlightment era. After describing the symptoms and the history of the disease we look into the artistic movements of the time linking them to the choice made by the particular writers to put hysteric heroines on stage. Then we acknowledge the symptoms in the texts and thereby take out the writers’ opinion as to the heroines’ position, which seems to favour them as far as all the avant-garde writers of the fin de siècle in Athens,Greece are concerned. The exception of Gregorios Xenopoulos actually confirms the rule. Sociological, psychological and anthropological research was part of their readings, thus revealing an exciting era of Greek avant-garde theatre texts that can be part of a more extended research of the women’s place in the Greek society