Μελέτη του φυτού Staehelina uniflosculosa της οικογένειας Asteraceae.:
Creators: name: Λαζανάκη, Μαρία Στυλιανού
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Σεσκιτερπενικές λακτόνες
Φλαβονοειδή
Λιγνάνια
Staehelina
Asteraceae
Sesquiterpene lactones

description: Η παρούσα μελέτη έχει ως αντικείμενο την απομόνωση και τον προσδιορισμό της δομής των δευτερογενών μεταβολιτών του φυτού Staehelina uniflosculosa της οικογένειας Asteraceae, κυρίως σεσκιτερπενίων και φαινολικών συστατικών με βιολογική δράση. Μετά από εκτενή βιβλιογραφική έρευνα διαπιστώθηκε ότι για το γένος Staehelina ελάχιστες δημοσιεύσεις έχουν γίνει, ενώ πιο συγκεκριμένα το είδος Staehelina uniflosculosa δεν έχει μελετηθεί στο παρελθόν. Δεδομένου ότι το φυτό ανήκει στην οικογένεια Asteraceae αναμένεται σε αυτό η παρουσία σεσκιτερπενικών λακτονών (το 95% αυτής της κατηγορίας φυσικών προϊόντων έχει απομονωθεί από φυτά της οικογένειας Asteraceae) και για το λόγο αυτό ακολουθήθηκαν οι ενδεδειγμένες μέθοδοι παραλαβής ουσιών, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Τα προϊόντα του τύπου αυτού είναι σημαντικοί χημειοταξινομικοί δείκτες, και συμβάλλουν στη συστηματική ταξινόμηση των φυτών. Επίσης παρουσιάζουν και φαρμακολογικό ενδιαφέρον. Oι σεσκιτερπενικές λακτόνες και κυρίως όσες έχουν στο μόριό τους την δομή α-μεθυλενο-γ-λακτόνης έχουν μελετηθεί ως προς τις αντιβακτηριακές, κυτταροστατικές και αντικαρκινικές ιδιότητές τους. Μερικές από αυτές επηρεάζουν την βλάστηση των σπόρων άλλων φυτών (αλληλοπάθεια), ή παρουσιάζουν αντιτροφικές ιδιότητες έναντι των εντόμων. Η επιλογή του φυτού έγινε με βάση την αυξημένη δράση που παρουσίασαν τα εκχυλίσματά του κατόπιν in vitro ελέγχου της αντιοξειδωτικής δραστικότητας 25 εκχυλισμάτων από πέντε φυτά της ελληνικής χλωρίδας που συλλέχθηκαν στον Όλυμπο. Πιο εμπεριστατωμένα, για την απομόνωση των ουσιών εφαρμόστηκαν χρωματογραφικές μέθοδοι όπως χρωματογραφία επί λεπτής στιβάδας (TLC), χρωματογραφία στήλης (CC), υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC) και χρωματογραφία στήλης υπό κενό (VLC). Όσον αφορά την ταυτοποίηση των ουσιών, χρησιμοποιήθηκαν φασματοσκοπικές μέθοδοι όπως φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού (ΝΜR) και φασματοσκοπία υπεριώδους-ορατού (UV-Vis). Από την μέχρι τώρα μελέτη απομονώθηκαν και ταυτοποιήθηκαν δώδεκα (12) φυσικά προϊόντα: 4 σεσκιτερπενικές λακτόνες, 5 φλαβονοειδή (4 γενίνες και 1 γλυκοζίτης), 2 φαινολικές ενώσεις (1 φαινολικό οξύ και 1 φαινολικός γλυκοζίτης) και 1 λιγνάνιο. Οι ουσίες (1) Αρτεμορίνη, (2) Ταμιρίνη, (3) 1-Eπιτατριντίνη Β ή Δεακετυλοδιϋδροχρυσανολίδιο ή Tαναχίνη και (4) 11, (13)-ευδεσμαδιέν-12, 6α-ολίδιο ή Ρεϋνοσίνη, ανήκουν στην κατηγορία των σεσκιτερπενικών λακτονών εκ των οποίων οι τρεις πρώτες ανήκουν στον τύπο των γερμακρανολιδίων ενώ η τέταρτη στον τύπο των ευδεσμανολιδίων. Η ουσία (5) 2, 6-δις(4-υδροξυ-3-μεθοξυφαινυλο)-3, 7-διοξαδικυκλο (3, 3, 0)-οκτάνιο ή Πινορεζινόλη ανήκει στην κατηγορία των λιγνανίων και συγκεκριμένα στα τετραϋδροφουροφουράνια. Οι ουσίες (6) 5, 7, 4΄-τριϋδροξυ, 6-μεθοξυ-φλαβόνη (6-μεθοξυ-απιγενίνη) ή Ισπιντουλίνη, (7) 5, 7, 3΄, 4΄-τετραϋδρόξυ, 6-μεθοξυ-φλαβόνη (6-μεθοξυ-λουτεολίνη) ή Νεπετίνη, (8) 5, 7, 4΄- τριϋδροξυ-6, 3΄-διμεθοξυφλαβόνη (6-μεθοξυ, 3΄-μεθυλο-λουτεολίνη) ή Zασεοσιδίνη, (9) 5, 7, 3΄, 4΄-τετραϋδροξυφλαβανόνη ή Εριοδικτυόλη και (10) Εριοδικτυολο-3΄-Ο-β-D-γλυκοζίτης ανήκουν στην κατηγορία των φλαβονοειδών, με τη διαφορά ότι οι τρεις πρώτες είναι φλαβόνες ενώ οι επόμενες δύο φλαβανόνες. Οι ουσίες (11) 4–υδροξυ-φαινολικός-1-Ο-β-D-γλυκοπυρανοζίτης ή Αρβουτίνη και (12) 3, 4-διϋδροξυβενζοϊκό οξύ ή πρωτοκατεχικό οξύ ανήκουν στην κατηγορία των φαινολικών ενώνεων. Όλες οι παραπάνω ουσίες απομονώνονται για πρώτη φορά στην παρούσα διπλωματική εργασία τόσο από το είδος S. uniflosculosa όσο και από το γένος Staehelina γενικότερα. Πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την ελάχιστη βιβλιογραφία του γένους Staehelina, από τα δύο μελετημένα είδη, S. fruticosa και S. dubia, έχουν απομονωθεί μέχρι στιγμής οκτώ διαφορετικές ουσίες (τέσσερις από το κάθε είδος), που ανήκουν μόνο στην κατηγορία των σεσκιτερπενικών λακτονών - συγκεκριμένα στα γερμακρανολίδια. Στην παρούσα μελέτη από το είδος S. uniflosculosa απομονώθηκε και ένα ευδεσμανολίδιο, καθώς και διαφορετικές κατηγορίες φαινολικών ενώσεων (φλαβονοειδή, λιγνάνιο, φαινολικό οξύ, φαινολικός γλυκοζίτης). Όπως φαίνεται από την μέχρι στιγμής επεξεργασία του φυτού, αυτό είναι πλούσιο σε ουσίες οι οποίες σίγουρα ανήκουν σε τρείς διαφορετικές κατηγορίες: των φαινολικών παραγώγων, των σεσκιτερπενικών λακτονών καθώς και των λιγνανίων.
description: The purpose of the present study is the isolation and identification of secondary metabolites of the plant Staehelina uniflosculosa of the family Asteraceae, mainly sesquiterpene and phenolics substances with bioactivity. After an extensive literature research on the genus Staehelina, found that for the genus Staehelina few publications have been made, and more specifically the species Staehelina uniflosculosa had not been studied previously. Since the plant belongs to the family Asteraceae is expected to be present sesquiterpene lactones (95% of this class of natural products isolated from plants of family Asteraceae), and therefore followed the appropriate methods for the isolation, according to the literature. The products of this type are important chemotaxonomic indicators and contribute to the systematic classification of plants. Also, they represent pharmacological interest. Sesquiterpene lactones, which in their molecule have the structure of α-methyleno-γ-lactone, have been studied about their antibacterial, cytostatics and antitumor activities. Some of them affect the germination of seeds of other plants (allelopathy), or represent antitrophical activities against insects. The choice of the plant was based on the strong antioxidant activity that its extracts were showed after controlling twenty-five fractions from five plants of the Olympus’s flora. More detail on the isolation of substances applied chromatographic methods such as Thin Layer Chromatography (TLC), Column Chromatography (CC), High Performance Liquid Chromatography (HPLC) and Vacuum Liquid Chromatography (VLC). Regarding the identification of substances, used spectroscopic methods like Nuclear Magnetic Resonance (NMR) spectroscopy and UltraViolet - Visible spectroscopy (UV-Vis). So far we identified twelve (12) natural products: four sesquiterpene lactones, five flavonoids (four genines and one glucoside), two phenolic derivatives (one phenolic acid and one phenolic glucoside) and one lignan. The compounds (1) Artemorin, (2) Tamirin, (3) 1-Epitatridin B or Deacetylodihydrochrysanolide or Tanachin and (4) 11, (13)-eudesmadien-12, 6a-olide or Reynosin belong to sesquiterpene lactones from which the first three belong to the type of germacranolides, while the fourth belongs to the type of eudesmanolides. The compound (5) 2, 6-dis(4-hydroxy-3-methoxyphenylo)-3, 7-dioxadicyclo (3, 3, 0)-octanio or Pinoresinol belongs to lignans, more specifically to the type of tetrahydrofuran. The compounds (6) 5, 7, 4΄-trihydroxy, 6-methoxy-flavone (6-methoxy-apigenin) or Hispidulin, (7) 5, 7, 3΄, 4΄-tetrahydroxy, 6-methoxy-flavone (6-methoxy-luteolin) or Nepetin, (8) 5, 7, 4΄-trihydroxy-6, 3΄-dimethoxyflavone (6-methoxy, 3΄-methylo-luteolin) or Jaceosidin, (9) 5, 7, 3΄, 4΄-tetrahydroxyflavavone or Eriodictyol and (10) Eriodictyol-3΄-O-β-D-glucoside belong to flavonoids, from which the first three substances are flavones, while the next two are flavanones. The compounds (11) 4-hydroxy-phenolic-1-O-β-D-glucoside or Arbutin and (12) 3, 4-dihydroxybenzoic acid or Protocatechuic acid, belong to the phenolic derivatives. All above substances are isolated for first time in the present study so from the species S. uniflosculosa as from the genus Staehelina, generally. It should be noted that according to the minimum literature concerning the genus Staehelina, the two studied species, have given eight different substances (four from each one) and all of them belong only to the category of sesquiterpene lactones-specifically to the type of germacranolides. In this study, from the plant S. uniflosculosa have been isolated one eudesmanolide and different categories of phenolic derivatives (flavonoids, lignan, phenolic acid, phenolic gluciside). As shown by the plant so far treated is rich in substances which definitely belong to three different categories, that of the phenolic derivatives, of the sesquiterpene lactones and of the lignans.