Η παιδαγωγική θεωρία του Αλέξανδρου Κοσμόπουλου και η σημασία της για το μάθημα των Θρησκευτικών
Creators: name: Τσεκερίδου, Κυριακή Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Σχεσιοδυναμική Παιδαγωγική
Προσωποκεντρική Αγωγή
Σχεσιοδυναμικό Μοντέλο Διδακτικής Εργασίας (ΣΜΟΔΕ)
Schesiodynamic Pedagogy
Person-centered Education
Schesiodynamic Model of Educational Work (SMEW)

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται το θέμα «Η παιδαγωγική θεωρία του Αλέξανδρου Κοσμόπουλου και η σημασία της για το μάθημα των Θρησκευτικών». Μετά από διεξοδική μελέτη του θέματος καταλήξαμε ότι η καθολική ανάπτυξη του προσώπου επιτυγχάνεται μέσω της διαπροσωπικής αγωγής. Στο πλαίσιο αναζήτησης ενός εκπαιδευτικού μοντέλου, που προάγει την ανακάλυψη της γνώσης και καλλιεργεί το «πρόσωπο» του εκπαιδευτικού αλλά και του μαθητή, ο Αλέξανδρος Κοσμόπουλος προτείνει τη Σχεσιοδυναμική Παιδαγωγική η οποία στηρίζεται στην ανθρωπιστική παιδαγωγική, την προσωποκεντρική-ροτζεριανή παιδαγωγική και ταυτόχρονα εμπνέεται από την ορθόδοξη χριστιανική παιδαγωγική και θεολογία. Η καταλληλότητα του δασκάλου, η ετοιμότητα και η δεκτικότητα του μαθητή και η συμμετοχή του στην παιδευτική διαδικασία αποτελούν πρωταρχικές προϋποθέσεις της Σχεσιοδυναμικής Παιδαγωγικής. Η Σχεσιοδυναμική Παιδαγωγική προτάσσει μια αγωγή η οποία θεωρεί το παιδευτικό ενέργημα «σχέση» και εξετάζει τον προσωποκεντρικό προσανατολισμό του ως αποτέλεσμα αυθεντικής και δυναμικής σχέσης δασκάλου-μαθητή, «δυναμική» που αναφέρεται στις εσωατομικές, διατομικές ή διομαδικές συμπεριφορές. Ταυτόχρονα, θεωρεί ότι η μαθησιακή διαδικασία επιτυγχάνεται με την συμβολή όλων των θεσμών, που πιστεύουν στις δυνατότητες που προσφέρει μια αυθεντική διαπροσωπική σχέση με τον «άλλον». Το παιδαγωγικό ενέργημα είναι η βαθύτερη σχέση με τον εαυτό μας και τις αξίες σε μια διαδικασία αυτοαγωγής, αυτοπραγμάτωσης και προσέγγισης στο απόλυτο Αγαθό μέσα από την βαθύτατη συνάντηση παιδαγωγού-παιδαγωγούμενου. Ο παιδαγωγός της αγάπης, βρίσκεται σε κατάσταση «περίπτυξης» με τον Θεό, τη φύση, τους ανθρώπους, τις αξίες. Επιπλέον, εάν ο παιδαγωγός εμφορείται από τη Λογική του Σταυρού πιστεύει πως η δύναμη της αγάπης μπορεί να επιλύσει όλα τα προβλήματα. Όταν ο μαθητής, έρθει σε βαθιά σχέση με τον εαυτό του ανοίγεται στις μορφωτικές αξίες και τα ερεθίσματα του περιβάλλοντός του και μέσω της αυτοαγωγής ανάγεται από άτομο σε «πρόσωπο». Η αυτο-τροποποίηση βέβαια, του σπουδαστή είναι πολύπλευρη και ανάλογη με τις μορφωτικές ανάγκες και τις αφομοιωτικές δυνατότητές του. Ο Κοσμόπουλος επενδύει στην «αυτοδιαχείριση» της τάξης και αξιοποιεί την τεχνική των «ομάδων» η οποία εξαλείφει την εκπαιδευτική ανισότητα. Ο ίδιος εφάρμοσε το «Σχεσιοδυναμικό Μοντέλο Διδακτικής Εργασίας» (ΣΜΟΔΕ) στο οποίο ο δάσκαλος προσεγγίζει τον μαθητή ειλικρινά και αυθεντικά, ο μαθητής έρχεται σε επαφή με τον εαυτό του, τις βαθύτερες ψυχικές ανάγκες του και κλίσεις του και η μαθησιακή διαδικασία καταλήγει να λειτουργεί αποκαλυπτικά και θεραπευτικά για αυτόν. Η Σχεσιοδυναμική Παιδαγωγική του προσώπου βρίσκει την ιδανική έκφρασή της στο Μάθημα των Θρησκευτικών. Σε αυτό συνηγορούν οι ανθρωπολογικές και θεολογικές τοποθετήσεις του μαθήματος, το οποίο πρεσβεύει την ελευθερία του «προσώπου» και στοχεύει στην ολοκλήρωση και ευδαιμονία του μαθητή ως ψυχοσωματικής οντότητας. Ο μαθητής, για να οικειωθεί κάτι καινούργιο πρέπει να έχει εμπιστοσύνη στη βιο-κοσμοθεωρία της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, ενώ εμπιστοσύνη στην αξία του αντικειμένου μάθησης σημαίνει εμπιστοσύνη στο εκπαιδευτικό σύστημα και στο «πρόσωπο» του εκπαιδευτικού. Όταν το σχολείο καταστεί τόπος φυσικής και πνευματικής ανάπτυξης του παιδιού, συνεργάζεται με τους παιδευτικούς φορείς, την Πολιτεία και τους γονείς, το σχολείο επιτυγχάνει τον ανθρωποπλαστικό του σκοπό, ο δάσκαλος αναγνωρίζεται για το έργο του και η κοινωνία ευτυχεί και ευδοκιμεί.
description: The present paper deals with the topic of "the pedagogical view of Alexandros Kosmopoulos and its importance for the course of Religious Studies." After a thorough study of the subject matter, we concluded that the universal development of the person is achieved through interpersonal therapy. In the context of searching for an educational model, which promotes the discovery of knowledge and cultivates the "person" of the teacher as well as the student, Alexandros Kosmopoulos proposes Schesiodynamic (a.k.a. Relational dynamic) Pedagogy that is based on humanistic pedagogy, person-centered/Rogerian pedagogy and is simultaneously inspired by orthodox Christian pedagogy and theology. The suitability of the teacher, the readiness and receptivity of the student and his/her participation in the educational process constitute the primary conditions of Schesiodynamic Pedagogy. Schesiodynamic Pedagogy proposes an education that regards pedagogical act as a "relationship" and examines its person-centered orientation as a result of an authentic and dynamic teacher-student relationship, which is a form of "dynamics" referring to intra-individual, inter-individual or inter-group behaviors. At the same time, it assumes that the learning process is achieved via the contribution of all institutions, which believe in the possibilities offered by an authentic interpersonal relationship with the "other." The pedagogical act is the deeper relationship with ourselves and the values within a process of self-education, self-realization and approach to the ultimate Good through the deepest encounter of educator-educated. The educator of love is in a state of "surrounding" God, nature, people, values. Moreover, if the educator is overwhelmed with the Logic of the Cross, he/she believes that the power of love can solve all problems. When the student comes into a deep relationship with himself/herself, he/she opens up to the educational values and stimuli of his/her environment and through self-education he/she evolves from an individual into a "person." Of course, the self-modification of the student is multifaceted and proportional to his/her educational needs and assimilative capabilities. Kosmopoulos invests in the "self-management" of the classroom and utilizes the technique of "groups," which eliminates educational inequality. He himself implemented the "Schesiodynamic Model of Educational Work" (SMEW) in which the teacher approaches the student honestly and authentically, the student comes in contact with himself/herself, his/her deeper mental needs and inclinations, and the learning process ends up being revelatory and therapeutic for him/her. The Schesiodynamic Pedagogy of the person finds its ideal expression in the course of Religious Studies. This is supported by the anthropological and theological positions of the course, which advocates the freedom of the "person" and aims at the completion and bliss of the student as a psychosomatic entity. In order to learn something new, the student must have confidence in the bio-worldview of the surrounding atmosphere, while confidence in the value of the learning object means confidence in the educational system and in the "person" of the teacher. When the school becomes a place of physical and intellectual development of the child, it cooperates with educational institutions, the State and parents, the school achieves its anthropoplastic purpose, the teacher is recognized for his/her work and the society is happy and prosperous.