Χρήση φυσικών προϊόντων στην θεραπεία μυκητιακών ασθενειών της Apis mellifera
Creators: name: Μιχαλακοπούλου, Θεοδώρα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ασθένειες μελισσών
Μυκητιάσεις
Φυσικά προϊόντα
Νοσεμίαση
Ασκοσφαίρωση
Apis mellifera
natural products
fungal diseases
Nosema ceranae
Ascosphaera apis

description: Η νοσεμίαση και η ασκοσφαίρωση είναι οι δύο μυκητιάσεις που προσβάλουν την μέλισσα (Apis mellifera L.). Λόγω της έλλειψης εγκεκριμένων σκευασμάτων για την αντιμετώπιση τους και της επιθετικότητας της ασθένειας που προκαλείται από το μύκητα Nosema ceranae,είναι αναγκαία η εύρεση μιας θεραπείας που να διατηρεί τον βαθμό προσβολής σε τέτοια επίπεδα ώστε να μην διαταράσσεται η ισορροπία μεταξύ ξενιστή και παθογόνου. Οι αντιβακτηριδιακές, αντιικές και αντιμυκητιακές ιδιότητες των αιθέριων ελαίων και της πρόπολης, είναι ευρέως γνωστές. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η δράση της πρόπολης και των αιθέριων ελαίων της μέντας (Mentha piperita), του δενδρολίβανου (Rosmarinus officinalis) και της λεβάντας (Lavandula αngustifolia). Συλλέχθηκε πρόπολη από το μελισσοκομείο του Εργαστηρίου Μελισσοκομίας – Σηροτροφίας και χρησιμοποιήθηκαν αιθέρια έλαια από το Εργαστήριο Γεωργικής Χημείας. Ακολούθησε η χημική ανάλυση και επεξεργασία του. Στη συνέχεια παρασκευάστηκαν σιρόπια τα οποία χορηγήθηκαν ως θεραπεία έναντι του Nosema c. σε νεοεκκολαπτώμενες μέλισσες, σε κλωβούς παρατήρησης. Αν και δεν σημειώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές (p=0.326, α=0.05) στις ομάδες τροφοδοσίας των ελαίων, η μέντα παρουσίασε την μικρότερη αύξηση του αριθμού σπορίων και σημείωσε στατιστικά σημαντικές διαφορές συγκριτικά με τον μάρτυρα (pμ=0.027, α=0.05). Οι ομάδες τροφοδοσίας με εκχυλίσματα πρόπολης διαφορετικών συγκεντρώσεων (15%, 5%) παρουσίασαν μελισσοτοξικότητα, λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας σε αιθανόλη, ενώ τα εκχ. πρόπολης 0.5% και 1.5%, δεν ήταν αποτελεσματικά στη μείωση του βαθμού προσβολής (p= 0.640, α= 0.05). Βάσει των αποτελεσμάτων στους κλωβούς παρατήρησης, το αιθέριο έλαιο της μέντας επιλέχθηκε για δοκιμή στο πεδίο. Τόσο η ομάδα του μάρτυρα όσο και της μέντας είχαν παρόμοια εικόνα όσον αφορά την τελική μείωση του βαθμού προσβολής από το μύκητα (p=0.602, α=0.05). Εν μέρει ίσως αυτό να οφείλεται στην μεγάλη παραλλακτικότητα που σημειώθηκε και στα δύο πειράματα. Τα αιθέρια έλαια που δοκιμάστηκαν δεν επηρέασαν αρνητικά τις μέλισσες (διάρκεια ζωής μελισσών, δυναμικότητα μελισσιών). Παράλληλα μελετήθηκε η ανάπτυξη στελεχών του μύκητα Ascosphaera apis σε μέσο εκβλάστησης, παρουσία των φυτικών ουσιών. Από όλες τις δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν το αιθέριο έλαιο μέντας, σε συγκέντρωση 20% και πάνω ανέστειλε την ανάπτυξη του μύκητα. Οι πολλαπλές βιολογικές τους δράσεις των αιθέριων ελαίων έναντι διαφόρων παθογόνων, σε συνδυασμό με την έλλειψη σκευασμάτων στην μελισσοκομεία καθιστά σημαντική την περεταίρω διερεύνησή τους ως εναλλακτική θεραπεία
description: Nosemosis and chalkbrook are the two fungal diseases affecting the honey bee (Apis mellifera L.). Due to the lack of approved formulations for their treatment and the aggressiveness of the disease caused by the fungus Nosema ceranae, it is necessary to find a treatment that maintains the degree of infestation at levels that do not disturb the balance between host and pathogen. The antibacterial, antiviral and antifungal properties of essential oils and propolis are well known. In the present study, the effects of propolis and essential oils of peppermint (Mentha piperita), rosemary (Rosmarinus officinalis) and lavender (Lavandula angustifolia) were studied. Propolis collected from the apiary of the Beekeeping - Sericulture Laboratory and essential oils from the Agricultural Chemistry Laboratory were used. Their chemical analysis and processing followed. Syrups were prepared and administered as a treatment against Nosema c. to newly hatched bees, in observation cages. Although there were no statistically significant differences (p=0.326, α=0.05) in the oil feeding groups, mint showed the least increase in spore number and recorded statistically significant differences compared to the control (pμ=0.027, α=0.05). Feeding groups with propolis extracts of different concentrations (15%, 5%) showed bee toxicity due to high ethanol content, while 0.5% and 1.5% propolis extracts were not effective in reducing the infestation rate (p=0.640, α=0.05). Based on the results in the observation cages, peppermint essential oil was selected for field testing. Both the witness and peppermint groups were similar in terms of the final reduction in the degree of fungal infestation (p=0.602, α=0.05). In part this may be due to the high variability that occurred in both experiments. The essential oils tested did not negatively affect the bees (bee lifespan, bee vigour). At the same time, the growth of Ascosphaera apis strains in germination medium in the presence of the plant substances was studied. Of all the tests carried out, peppermint essential oil, at a concentration of 20% and above, inhibited the growth of the fungus. The multiple biological activities of essential oils against various pathogens, combined with the lack of formulations in apiaries makes it important to further investigate them as an alternative treatment