Problem niezawodności nauki z perspektywy krytycznego racjonalizmu
Creators: name: Chmielewski, Adam
Publisher: name: (:unav)
Year: 2024

description: W artykule tym odnoszę się najpierw do głównych obszarów zainteresowań Krzysztofa Szlachcica, a następnie podejmuję problem, czy teoretyczne zasady krytycznej racjonalistycznej filozofii nauki mogą stanowić podstawę do budowania zaufania do wiedzy naukowej. Dyskusję tego problemu ograniczam do rozważenia koncepcji odrzucającej ideę dobrych powodów (racji) wystarczających do uznania hipotez naukowych za prawdziwe. Koncepcja ta prima facie sugeruje, że na powyższe pytanie należałoby odpowiedzieć przecząco. Wbrew temu twierdzę, że taki wniosek opiera się na błędnym pojmowaniu natury wiedzy naukowej: racjonalizm krytyczny pojmuje naukę jako reżim poznawczy, który wzywa do budowania śmiałych teorii, lecz jednocześnie wymaga rygorystycznej i ciągłej nieufności wobec nich. Argumentuję, że ta właśnie postawa stanowi przekonującą podstawę metateoretyczną, na której można budować za zaufanie do nauki.
description: In the first part of paper I refer to the main areas of Krzysztof Szlachcic’s philosophical interests, and then I discuss a problem of whether the theoretical principles of the critical rationalist philosophy of science may afford a foundation for building trust in science. For the sake of the argument, I confine the discussion to the conception which repudiates the concept of good reasons for considering a theory to be true. Such conception prima facie implies that this question would have to be answered negatively. Against this, I argue that such a conclusion is based on a misconception of the nature of scientific knowledge: critical rationalism views science as a cognitive regime which calls for bold theories and at the same time demands a rigorous and continuous distrust towards them, and it is precisely this attitude that should be adopted as a compelling metatheoretical ground for trusting science.
description: W artykule tym odnoszę się najpierw do głównych obszarów zainteresowań Krzysztofa Szlachcica, a następnie podejmuję problem, czy teoretyczne zasady krytycznej racjonalistycznej filozofii nauki mogą stanowić podstawę do budowania zaufania do wiedzy naukowej. Dyskusję tego problemu ograniczam do rozważenia koncepcji odrzucającej ideę dobrych powodów (racji) wystarczających do uznania hipotez naukowych za prawdziwe. Koncepcja ta prima facie sugeruje, że na powyższe pytanie należałoby odpowiedzieć przecząco. Wbrew temu twierdzę, że taki wniosek opiera się na błędnym pojmowaniu natury wiedzy naukowej: racjonalizm krytyczny pojmuje naukę jako reżim poznawczy, który wzywa do budowania śmiałych teorii, lecz jednocześnie wymaga rygorystycznej i ciągłej nieufności wobec nich. Argumentuję, że ta właśnie postawa stanowi przekonującą podstawę metateoretyczną, na której można budować za zaufanie do nauki.
description: In the first part of paper I refer to the main areas of Krzysztof Szlachcic’s philosophical interests, and then I discuss a problem of whether the theoretical principles of the critical rationalist philosophy of science may afford a foundation for building trust in science. For the sake of the argument, I confine the discussion to the conception which repudiates the concept of good reasons for considering a theory to be true. Such conception prima facie implies that this question would have to be answered negatively. Against this, I argue that such a conclusion is based on a misconception of the nature of scientific knowledge: critical rationalism views science as a cognitive regime which calls for bold theories and at the same time demands a rigorous and continuous distrust towards them, and it is precisely this attitude that should be adopted as a compelling metatheoretical ground for trusting science.
description: W artykule tym odnoszę się najpierw do głównych obszarów zainteresowań Krzysztofa Szlachcica, a następnie podejmuję problem, czy teoretyczne zasady krytycznej racjonalistycznej filozofii nauki mogą stanowić podstawę do budowania zaufania do wiedzy naukowej. Dyskusję tego problemu ograniczam do rozważenia koncepcji odrzucającej ideę dobrych powodów (racji) wystarczających do uznania hipotez naukowych za prawdziwe. Koncepcja ta prima facie sugeruje, że na powyższe pytanie należałoby odpowiedzieć przecząco. Wbrew temu twierdzę, że taki wniosek opiera się na błędnym pojmowaniu natury wiedzy naukowej: racjonalizm krytyczny pojmuje naukę jako reżim poznawczy, który wzywa do budowania śmiałych teorii, lecz jednocześnie wymaga rygorystycznej i ciągłej nieufności wobec nich. Argumentuję, że ta właśnie postawa stanowi przekonującą podstawę metateoretyczną, na której można budować za zaufanie do nauki.
description: In the first part of paper I refer to the main areas of Krzysztof Szlachcic’s philosophical interests, and then I discuss a problem of whether the theoretical principles of the critical rationalist philosophy of science may afford a foundation for building trust in science. For the sake of the argument, I confine the discussion to the conception which repudiates the concept of good reasons for considering a theory to be true. Such conception prima facie implies that this question would have to be answered negatively. Against this, I argue that such a conclusion is based on a misconception of the nature of scientific knowledge: critical rationalism views science as a cognitive regime which calls for bold theories and at the same time demands a rigorous and continuous distrust towards them, and it is precisely this attitude that should be adopted as a compelling metatheoretical ground for trusting science.
description: W artykule tym odnoszę się najpierw do głównych obszarów zainteresowań Krzysztofa Szlachcica, a następnie podejmuję problem, czy teoretyczne zasady krytycznej racjonalistycznej filozofii nauki mogą stanowić podstawę do budowania zaufania do wiedzy naukowej. Dyskusję tego problemu ograniczam do rozważenia koncepcji odrzucającej ideę dobrych powodów (racji) wystarczających do uznania hipotez naukowych za prawdziwe. Koncepcja ta prima facie sugeruje, że na powyższe pytanie należałoby odpowiedzieć przecząco. Wbrew temu twierdzę, że taki wniosek opiera się na błędnym pojmowaniu natury wiedzy naukowej: racjonalizm krytyczny pojmuje naukę jako reżim poznawczy, który wzywa do budowania śmiałych teorii, lecz jednocześnie wymaga rygorystycznej i ciągłej nieufności wobec nich. Argumentuję, że ta właśnie postawa stanowi przekonującą podstawę metateoretyczną, na której można budować za zaufanie do nauki.
description: In the first part of paper I refer to the main areas of Krzysztof Szlachcic’s philosophical interests, and then I discuss a problem of whether the theoretical principles of the critical rationalist philosophy of science may afford a foundation for building trust in science. For the sake of the argument, I confine the discussion to the conception which repudiates the concept of good reasons for considering a theory to be true. Such conception prima facie implies that this question would have to be answered negatively. Against this, I argue that such a conclusion is based on a misconception of the nature of scientific knowledge: critical rationalism views science as a cognitive regime which calls for bold theories and at the same time demands a rigorous and continuous distrust towards them, and it is precisely this attitude that should be adopted as a compelling metatheoretical ground for trusting science.
description: W artykule tym odnoszę się najpierw do głównych obszarów zainteresowań Krzysztofa Szlachcica, a następnie podejmuję problem, czy teoretyczne zasady krytycznej racjonalistycznej filozofii nauki mogą stanowić podstawę do budowania zaufania do wiedzy naukowej. Dyskusję tego problemu ograniczam do rozważenia koncepcji odrzucającej ideę dobrych powodów (racji) wystarczających do uznania hipotez naukowych za prawdziwe. Koncepcja ta prima facie sugeruje, że na powyższe pytanie należałoby odpowiedzieć przecząco. Wbrew temu twierdzę, że taki wniosek opiera się na błędnym pojmowaniu natury wiedzy naukowej: racjonalizm krytyczny pojmuje naukę jako reżim poznawczy, który wzywa do budowania śmiałych teorii, lecz jednocześnie wymaga rygorystycznej i ciągłej nieufności wobec nich. Argumentuję, że ta właśnie postawa stanowi przekonującą podstawę metateoretyczną, na której można budować za zaufanie do nauki.
description: In the first part of paper I refer to the main areas of Krzysztof Szlachcic’s philosophical interests, and then I discuss a problem of whether the theoretical principles of the critical rationalist philosophy of science may afford a foundation for building trust in science. For the sake of the argument, I confine the discussion to the conception which repudiates the concept of good reasons for considering a theory to be true. Such conception prima facie implies that this question would have to be answered negatively. Against this, I argue that such a conclusion is based on a misconception of the nature of scientific knowledge: critical rationalism views science as a cognitive regime which calls for bold theories and at the same time demands a rigorous and continuous distrust towards them, and it is precisely this attitude that should be adopted as a compelling metatheoretical ground for trusting science.