Εθνοβοτανική μελέτη των φαρμακευτικών φυτών της αγοράς της Ξάνθης:
Creators: name: Αδαμίδου, Χριστίνα Χρύσανθου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Εθνοβοτανική
Ξάνθη
Βότανο
Ethnobotany
Xanthi
Herb

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι, η καταγραφή και ο ταξινομικός προσδιορισμός των βοτάνων που διατίθενται στην αγορά της Ξάνθης, η καταγραφή των χρήσεών τους και η αξιολόγησή τους με εθνοβοτανικούς δείκτες και η σύγκριση της αγοράς της Ξάνθης με λοιπές αγορές της Ανατολικής Μεσογείου. Διερευνάται η πιθανή υπερεκμετάλλευση αυτοφυών φυτών, υπογραμμίζοντας έτσι την ανάγκη διατήρησης της φυτικής ποικιλότητας. Η εργασία επιχειρεί επίσης να συμβάλλει στη γνώση και διατήρηση της πολιτισμικής κληρονομιάς της περιοχής. Συλλέχθηκαν βότανα από 12 καταστήματα της αγοράς της Ξάνθης. Η συλλογή των πληροφοριών για τη χρήση των βοτάνων έγινε με δομημένες συνεντεύξεις με τους εμπόρους. Οι πληροφορίες αξιολογήθηκαν με τη βοήθεια Εθνοβοτανικών δεικτών [δείκτης αξίας χρήσης (Use Value), δείκτης σημαντικότητας (Relative Importance), δείκτης συμφωνίας εμπόρων (Informant Consensus Factor) και επίπεδο πιστότητας (Fidelity Level)]. Για τη σύγκριση της αγοράς της Ξάνθης με τις αγορές της Ανατολικής Μεσογείου εφαρμόστηκε Ιεραρχική Ομαδοποιός Ανάλυση (Hierarchical Cluster Analysis) με τη μέθοδο Ward (τετράγωνο Ευκλείδειας απόστασης). Προσδιορίστηκαν ταξινομικά 320 δείγματα βοτάνων, τα οποία ανήκουν σε 109 taxa και 52 οικογένειες. Από αυτά τα 14 είναι εγχώριας προέλευσης, 67 εισαγόμενα και 28 είναι εγχώριας προέλευσης και εισάγονται. 75 taxa είναι αυτοφυή στην Ελλάδα και 34 ξενικά. Μεταξύ των διακινούμενων βοτάνων βρέθηκαν τέσσερα Ελληνικά και δυο Βαλκανικά ενδημικά, τα οποία συλλέγονται από φυσικούς πληθυσμούς και είναι καταχωρισμένα στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων και/ή στον κατάλογο «Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών» της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ Το Έργο Οικοτόπων στην Ελλάδα: Δίκτυο ΦΥΣΗ 2000. Τα αυτοφυή στην Ελλάδα taxa εμφανίζουν κατά μέσο όρο υψηλότερες τιμές UV, RI και FL. Οι υψηλότερες τιμές ICF βρέθηκαν για τις παθήσεις του ανοσοποιητικού συστήματος και για τις νευροψυχιατρικές και αναπνευστικές παθήσεις. Η αγορά της Ξάνθης παρουσιάζει συγγένεια με τις υπόλοιπες Ελληνικές αγορές καθώς και με τις αγορές των γειτονικών χωρών Τουρκίας και Κύπρου γεγονός που υποδεικνύει ότι υπάρχουν χλωριδικές ομοιότητες μεταξύ των χώρων αυτών. Τέλος τέσσερα είδη διακινούνται σε όλες τις αγορές των πέντε χωρών και προτείνονται για τις ίδιες ομάδες παθήσεων. Συμπερασματικά το εμπόριο των βοτάνων στην αγορά της Ξάνθης βασίζεται κυρίως σε αυτοφυή στην Ελλάδα είδη. Η προτίμηση στη χρήση αυτοφυών στην Ελλάδα ειδών υποδεικνύει τη μεγαλύτερη εξοικείωση με τα είδη αυτά δεδομένου ότι οι γνώσεις για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες προέρχονται κατά κύριο λόγο απο την παράδοση.
description: The aim of the present study is to record and identify taxonomically the herbs traded in the market of Xanthi, to record and evaluate their uses and to compare the market of Xanthi with other markets of Eastern Mediterranean. The possible overexploitation of wild plants is also examined, in order to emphasize the need to conserve the local biodiversity. The study also attempts to contribute to the knowledge and conservation of the cultural legacy of the region. Herbs traded in 12 shops of the market of Xanthi, were surveyed. Information concerning their uses was collected by structured interviews with the traders and evaluated by ethnovotanical indices (use value – UV, Relative Importance Value – RI, Informant Consensus Factor – ICF and Fidelity Level – FL). Comparisons to published information concerning other the Eastern Mediterranean markets were performed by the Ward’s hierarchical cluster analysis (squared Euclidian distance). The taxonomic identification of 320 herbs has shown that they belong to 109 taxa and 52 families. Fourteen of them are of domestic origin, 67 imported and 28 are domestic and imported. Seventy-five taxa are native in Greece; among them four taxa are Greek endemics and two Balkan endemics. They are collected from the wild are comprised in the Red Data Book and/or in the list of “Other Important Species of the Greek Flora”. Taxa native in Greece have as an average higher values UV, RI and FL. The highest values ICF were found for ailments of the immune system and for neuropsychiatric and respiratory ailments. The market of Xanthi has similarities with the other Greek markets and the markets of Turkey and Cyprus. This may reflect, besides the affinities of the local floras, commercial and cultural exchanges, which took place among neighbouring areas. Finally, four species are traded in all markets of the five countries and are suggested for the same ailment groups. In concluding the herbal trade in Xanthi is mainly based on species native in Greece. The preference in using Greek species indicates a greater acquaintance with the native taxa, since the knowledge for their healing properties primarily derives from the tradition.