Σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές στον δημόσιο χώρο: Audio walks και ο νέος ρόλος του θεατή
Creators: name: Καραχρήστου, Ειρήνη Λευκοθέα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Κοινωνικές πρακτικές
Δημόσιος χώρος
Θεατής
Social practices
Public space
Spectator

description: Oι ολοένα και αυξανόμενες προκλήσεις της σύγχρονης τέχνης και ιδίως, ο διευρυμένος παραστατικός χώρος ο οποίος βρίσκεται στο επίκεντρο των καλλιτεχνικών εξελίξεων, οδηγούν σε εναλλακτικά μοντέλα παρέμβασης στην δημόσια σφαίρα, από τα οποία αναδύονται νέες καλλιτεχνικές πρακτικές, με κύριο δομικό χαρακτηριστικό τη συμμετοχικότητα. Καλλιτέχνες και κοινό αλληλεπιδρούν με το αστικό τοπίο, εντός του οποίου, είτε ως χωρική κατασκευή, είτε ως μια νέα πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, εμπλέκονται σε έναν νέο τρόπο σκέψης και πρόσληψης. H θεωρητικοποίηση των νεοαναδυόμενων πρακτικών αυτής της κοινωνικά εμπλεκόμενης τέχνης, οι οποίες συχνά αποκαλούνται «κοινωνικές πρακτικές», εγείρει αισθητικά, πολιτικά και ηθικά διλλήματα: Μπορεί να αρθρωθεί ένας κριτικός λόγος που θα λειτουργήσει ως μοχλός αναδιανομής του δημόσιου χώρου, θα δώσει φωνή σε μη προνομιούχες κοινωνικές ομάδες, θα αφηγηθεί διαφορετικές ιστορίες και θα οργανώσει συλλογικές δράσεις; Υπάρχει δυνατότητα συνειδητής παρέμβασης για την διαμόρφωση της αισθητικής αντίληψης και του πολιτικού στοχασμού πάνω σε µία διαφοροποιημένη σύγχρονη πραγματικότητα; To θέμα της παρούσας έρευνας αφορά τόσο στη θεωρητική όσο και την εμπειρική μελέτη τριών σύγχρονων καλλιτεχνικών πρακτικών στον δημόσιο χώρο, των περιπατητικών – ηχητικών παραστάσεων «Remote Τhessaloniki», των Rimini Protokoll, «No man’s land», του Dries Verhoeven και «Στη Μέση του Δρόμου», του Πρόδρομου Τσινικόρη, οι οποίες παρουσιάστηκαν στην Ελλάδα κατά το διάστημα της τελευταίας δεκαετίας. Για τις ανάγκες διερεύνησης των διαστάσεων της αισθητικής και κοινωνικής τους αποτελεσματικότητας, μελετούμε κάποιες από τις επιδραστικότερες αισθητικές, πολιτικές και θεατρολογικές θεωρίες που απασχολούν τον δημόσιο διάλογο, δεδομένης της ευρύτερης συζήτησης πάνω στη σχέση της τέχνης με την πολιτική αλλά και της ερμηνείας των μορφών λόγου που παράγονται από τον πολιτισμό και συνδέονται με το πολιτικό και ιδίως, με τη συμπληρωματική ή συγκρουσιακή δυναμική που αναπτύσσεται μεταξύ αισθητικού και πολιτικού πεδίου, με άξονα τη χειραφέτηση του θεατή. Σκοπός είναι αφενός να εντοπίσουμε τον ρόλο της τέχνης μέσα σε αυτή την τρέχουσα πολιτική κοινωνική και περιβαλλοντική κατάσταση και αφετέρου, να προσδιορίσουμε την διαπραγμάτευση ενός διαφορετικού είδους ευαισθητοποίησης, συνύπαρξης και συμμετοχής του «νέου» θεατή, στο πλαίσιο της συμμετοχικής στροφής των τελευταίων δεκαετιών, υπό το πρίσμα μιας ανάγκης αλλαγής που στοχεύει στον εκδημοκρατισμό της σύγχρονης τέχνης, ως διεκδίκηση της δημοκρατικότητας, ενάντια σε μια θεσμισμένη κοινωνία.
description: The ongoing challenges of contemporary art and in particular, the expanded performance space which is at the center of artistic developments, lead to alternative models of intervention in the public sphere, through which new artistic practices emerge, having participation as the main structural characteristic. Artists and audiences interact with the urban landscape, within which, either as a spatial construction or as a new political and social reality, they engage in a new way of thinking and perceiving. By theorizing the emerging practices of this socially engaged art, often called "social practices", we raise aesthetic, political, and ethical dilemmas: Can critical discourse be articulated in a way that will act as a mean for redistributing public space, giving voice to the underprivileged, telling different stories and organizing collective actions? Is there a possibility of conscious intervention for transforming aesthetic perception and political reflection on a differentiated modern reality? The topic of the present thesis consists of both the theoretical and the empirical study of three contemporary artistic practices in the public sphere, the audio-walk performances "Remote Thessaloniki", by Rimini Protokoll, "No man's land", by Dries Verhoeven and "In the Middle of the Road", by Prodromos Tsinikoris, which have been presented in Greece during the last decade. In order to investigate the dimensions of their aesthetic and social effectiveness, we study some of the most influential aesthetic, political and theatrical theories of nowadays public debate, given the wider discussion about the relationship between art and politics and also the interpretation of the forms of discourse that are produced by culture and are linked to the political and, in particular, to the complementary or conflicting dynamics that develop between the aesthetic and political field, in view of the emancipation of the spectator. The aim is, on the one hand, to examine the role of art within this current political, social and environmental situation and on the other hand, to identify the negotiation of a different kind of awareness, coexistence and participation of the "new" spectator, in the context of the participatory turn of the last decades, in light of a need for change, based on the democratization of contemporary art, as a claim for democracy, against an institutionalized society.
description: Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, Συνεργαζόμενα Τμήματα, Πολιτικών Επιστημών