Η περιβαλλοντική αναβάθμιση των σχολικών αυλών μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες. Πρασινίζοντας τις αυλές στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης
Creators: name: Βασιλούδη, Ελένη Κωνσταντίνου Σταθάκη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Συμμετοχικός σχεδιασμός
Αστικές παρεμβάσεις
Περιβαλλοντικός αστικός σχεδιασμός
Participatory design
Urban interventions
Environmental urban planning

description: Το θέμα της παρούσας εργασίας αφορά την περιβαλλοντική αναβάθμιση των σχολικών αυλών με τη χρήση της μεθόδου του συμμετοχικού σχεδιασμού και στόχο τη δημιουργία ενός δικτύου πρασίνου στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Αναλύοντας, αρχικά, τις έννοιες της αστικής βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας, εντοπίζουμε ότι η κοινωνική πτυχή της βιωσιμότητας είναι υποτιμημένη. Αντλώντας στοιχεία από θεωρίες που θέτουν στη βάση τους το δικαίωμα των κατοίκων των πόλεων και χρηστών, αλλά και την παραγωγή Κοινών, καθώς και από ενέργειες κατοίκων και κινημάτων πόλης διαμορφώνουμε το συμπέρασμα, ότι η συμμετοχή των πολιτών και ιδιαίτερα των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων κατά τη σχεδιαστική διαδικασία και λήψη αποφάσεων είναι πλέον απαραίτητο στοιχείο για ένα βιώσιμο αστικό σχεδιασμό. Προχωράμε λοιπόν στη μελέτη της έννοιας της συμμετοχής, των διαδικασιών που την καθιστούν εφικτή, τους βαθμούς και τις προκλήσεις που παρουσιάζει. Αργότερα θέλοντας να δημιουργήσουμε μια στρατηγική πειράματος με στόχο την περιβαλλοντική αναβάθμιση των σχολικών αυλών με συμμετοχικό σχεδιασμό, αναλύσαμε την έννοια και τους τρόπους-εργαλεία συμμετοχής όταν η ομάδα βασικών συμμετεχόντων είναι τα παιδιά. Αντλώντας πληροφορίες από case studies από Ευρώπη και Η.Π.Α., αναλύσαμε τις τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν για να δημιουργήσουν με συμμετοχικά μέσα, ανοιχτές και πράσινες σχολικές αυλές για τη γειτονιά. Αντίστοιχα για την πόλη της Θεσσαλονίκης, εκπονήσαμε έρευνα χρησιμοποιώντας το εργαλείο χαρτογράφησης QGIS ώστε να καταγράψουμε την χωροθέτηση των σχολικών αυλών στο Δ. Θεσσαλονίκης και να τις κατατάξουμε με βάση κάποια βασικά περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά, προκειμένου να βγάλουμε συμπεράσματα στο κατά πόσο μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία πράσινου δικτύου στη πόλη. Τέλος, με βάση τα στοιχεία που συλλέξαμε από την συνολική έρευνα, σχεδιάσαμε μια σχολική αυλή για ένα pilot σχολείο σε μια ιδιαίτερα επιβαρυμένη κοινότητα του δήμου Θεσσαλονίκης.
description: The subject of this dissertation concerns the environmental upgrading of schoolyards using participatory design methods, aiming to create a green network in the city of Thessaloniki. By initially analyzing the concepts of urban sustainability and resilience, it is found that the social aspect of sustainability is underestimated. Drawing on theories that place the right of city dwellers and users at their core, as well as the concept of production of the Commons, along with the actions of residents and urban movements, the conclusion is drawn that citizen participation, particularly of vulnerable social groups, in the design process and decision-making is now a necessary element for sustainable urban planning. Moving on to study the concept of participation, the processes that make it feasible, the degrees and the challenges it presents, we subsequently aimed to create an experimental strategy for the environmental upgrading of schoolyards through participatory design, focusing on the cases when the primary participants are children. Drawing information from case studies from Europe and the USA, we analyzed the techniques used to create participatory, open and green schoolyards for the neighborhood. Similarly, for the city of Thessaloniki, we conducted research using the QGIS mapping tool to record the spatial allocation of the schoolyards in the municipality of Thessaloniki and classify them based on some basic environmental characteristics, in order to draw conclusions on how they can contribute to the creation of a green network in the city. Finally, based on the data collected from the overall research, we designed a schoolyard for a pilot school in a particularly burdened community of the municipality of Thessaloniki.