Η επίδραση της φυσικής δραστηριότητας στην ψυχοσωματική υγεία και στην ποιότητα ζωής των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών και των φροντιστών τους
Creators: name: Kουγιουμτζίδου, Ουρανία Χαράλαμπου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Φυσική δραστηριότητα
Αιμοκάθαρση
Φροντιστές
Ποιότητα ζωής
Physical activity
Hemodialysis
Caregivers
Quality of life

description: Η παρούσα μελέτη σχεδιάστηκε με σκοπό να διερευνηθεί η επίδραση της φυσικής δραστηριότητας των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών και των φροντιστών τους στην ψυχοσωματική τους υγεία και στην ποιότητα ζωής τους. Εκατόν τέσσερα (Ν=104) ζεύγη έλαβαν μέρος στη μελέτη και συμπληρώσαν τα ακόλουθα ερωτηματολόγια: α. Ερωτηματολόγιο της μελέτης (δημογραφικά χαρακτηριστικά, ατομικό ιστορικό και ερωτήσεις σχετικές με τη δυνατότητα βελτίωσης της φυσικής δραστηριότητας, β. Διεθνές ερωτηματολόγιο φυσικής δραστηριότητας (ΙPAQ), γ. Κλίμακα κόπωσης (FAS) δ. Κλίμακα κατάθλιψης (CES-D), ε.Κλίμακα άγχους (GAD-7 ), στ. Κλίμακα αξιολόγησης ποιότητας ζωής (SF-36v2) και ζ.Κλίμακα επιβάρυνσης για τους φροντιστές (ΖΒΙ). Οι ασθενείς ήταν στην πλειοψηφία τους άνδρες (Ν=76), μέσης ηλικίας 66.1±14.2 έτη, έγγαμοι 82.7%, με μέση διάρκεια στην αιμοκάθαρση 5.3±4.4 έτη και BMI 26.3±4.1. Ο μέσος όρος βαθμολογίας των ερωτηματολογίων ήταν : IPAQ 856.4±1502 MET-min/βδομάδα (ελάχιστα δραστήριοι), CES-D14,5±9 (άνευ κατάθλιψης), GAD-7 5.1±5.4 (ήπιο άγχος), FAS 24±8 (κόπωση) και χαμηλή βαθμολογία στις συνοπτικές υποκλίμακες του SF-36v2 (PCS 41±10.7, MCS 47.7±9.7). Με βάση τη βαθμολογία στο IPAQ, οι ασθενείς κατηγοριοποιήθηκαν σε : αδρανείς 59.6% (Ν=62), ελάχιστα δραστήριους 30.8% (Ν=32) και έντονα δραστήριους 9.6% (Ν=10). Στατιστικά σημαντική συσχέτιση παρουσίασαν οι κατηγορίες κατά ΙPAQ με την κλίμακα κόπωσης (p&lt;0.001) και τις υποκλίμακες του SF-36v2: σωματική λειτουργικότητα (p&lt;0.001), ζωτικότητα (p=0.001), σωματικός πόνος (p=0.008) και PCS (p&lt;0.002). Μετά την ανάλυση με γραμμικά μοντέλα και χρήση συμμεταβλητών, ο παράγοντας IPAQ παρέμεινε ισχυρός για όλα τα παραπάνω, εκτός από το σωματικό πόνο. Δε διαπιστώθηκε συσχέτιση με τις κλίμακες κατάθλιψης, άγχους, ούτε με τις υπόλοιπες υποκλίμακες του SF-36v2. Οι φροντιστές ήταν στην πλειοψηφία τους γυναίκες (Ν=89), μέσης ηλικίας 58.2±14 έτη, έγγαμες (85.6%), με συζυγική σχέση με τον ασθενή (67.3%), με Μ.Ο. ετών φροντίδας 5.58 ±4.5, Μ.Ο. ωρών φροντίδας/μέρα 10.1 ±8.2 και ΒΜΙ 26.2±4.3. Ο μέσος όρος βαθμολογίας των ερωτηματολογίων ήταν : IPAQ 1564±1964 MET-min/βδομάδα (ελάχιστα δραστήριοι), CES-D 13.7±8.2 (άνευ κατάθλιψης), GAD-7 4.7±4.7 (άνευ άγχους), FAS 20.4±6.8 (άνευ κόπωσης), ΖΒΙ 22.2±15.6 (ήπια προς μέτρια επιβάρυνση) και χαμηλή βαθμολογία στις συνοπτικές υποκλίμακες του SF-36v2: (PCS52.3±9.7, MCS 48.7±8.3). Με βάση τη βαθμολογία στο IPAQ, οι φροντιστές κατηγοριοποιήθηκαν σε : αδρανείς 42.3% (Ν=44), ελάχιστα δραστήριους 39.4% (Ν=41) και έντονα δραστήριους 18.3% (Ν=19). Στατιστικά σημαντική συσχέτιση παρουσίασαν οι κατηγορίες κατά ΙPAQ με την κλίμακα κατάθλιψης (p=0.009), την κλίμακα κόπωσης (p=0.002) και τις υποκλίμακες του SF-36v2: σωματική λειτουργικότητα (p&lt;0.001), σωματικός ρόλος (p=0.005), συναισθηματικός ρόλος (p=0.006), ζωτικότητα (p&lt;0.001), ψυχική υγεία (p=0.001), σωματικός πόνος (p&lt;0.001), γενική υγεία ( p=0.031), PCS (p=0.002) και MCS (p=0.034). Μετά την ανάλυση με γραμμικά μοντέλα και χρήση συμμεταβλητών, ο παράγοντας IPAQ παρέμεινε ισχυρός για όλα τα παραπάνω, εκτός από την κατάθλιψη, το σωματικό ρόλο, το συναισθηματικό ρόλο και τη γενική υγεία. Δε διαπιστώθηκε συσχέτιση με τις κλίμακες επιβάρυνσης, άγχους και κοινωνικής λειτουργικότητας. Σημαντικό ποσοστό αδρανών ασθενών (58.3%) ανέφερε τη βάδιση ως πρώτη επιλογή για τη βελτίωση των επιπέδων της φυσικής δραστηριότητας. Από τη συσχέτιση της φυσικής δραστηριότητας των ζευγών, προέκυψαν 33 ζεύγη αδρανών, 17 ελάχιστα δραστήριων και μόνο 3 έντονα δραστήριων. Συμπερασματικά, από τα αποτελέσματα της μελέτης διαπιστώθηκε πως οι πιο δραστήριοι ασθενείς και φροντιστές παρουσιάζουν λιγότερη κόπωση, περισσότερη ζωτικότητα και καλύτερη συνολική σωματική κατάσταση.
description: The purpose of this study was to investigate the impact of physical activity of hemodialysis patients and their caregivers on their physical and mental health and quality of life. One hundred and four patient-caregiver dyads (N=104) were included in the study and were asked to complete the following questionnaires : a. one questionnaire on demographic characteristics , medical history and questions regarding the improvement of physical activity , b. International Physical Activity Questionnaire (IPAQ short form) , c. Fatigue scale (FAS), d. Depression scale (CES-D) , e. Anxiety scale (GAD-7), f. Quality of life assessment scale(SF-36v2), g. Caregiver burden scale (ZBI). Patients were in their majority men (N=76), mean age 66.1±14.2 years, married 82.7%, average years on dialysis 5.3±4.4 and BMI 26.3±4.1. Mean scores of questionnaires were : IPAQ 856.4±1502 MET-min/week (moderate), CES-D 14,5±9(no depression), GAD-7 5.1±5.4(mild anxiety), FAS 24±8 (fatigue) and low scores on PCS 41±10.7 and MCS 47.7±9.7. Based on the IPAQ scores , patients were classified in three activity levels : low (59.6%) , moderate (30.8%) and high ( 9.6%). Levels of physical activity were significantly correlated with FAS ( p&lt;0.001) and the following subscales of SF-36v2 : physical functioning (p&lt;0.001), vitality (p=0.001), bodily pain (p=0.008) and PCS (p&lt;0.002). IPAQ remained a strong factor for all the above, except pain, even after the multivariable analysis. No correlation was found with CES-D , GAD-7 , or the remaining SF-36v2 subscales. Caregivers were in their majority women (N=89), mean age 58.2±14 years, married (85.6%), patients’ spouses (67.3%), average duration of caregiving 5.58 ±4.5 years, mean hours of caregiving 10.1 ±8.2 per day and ΒΜΙ 26.2±4.3. Mean scores of questionnaires were : IPAQ 1564±1964 MET-min/week(moderate), CES-D 13.7±8.2(no depression), GAD-7 4.7±4.7(no anxiety), FAS 20.4±6.8(no fatigue) , ΖΒΙ 22.2±15.6, PCS 52.3±9.7(mild to moderate burden) and low scores on PCS 52.3±9.7 and MCS 48.7±8.3. Based on the IPAQ scores , caregivers were classified in three levels of activity : low (42.3%), moderate (39.4%) and high (18.3%). Levels of physical activity were correlated with CES-D (p=0.009), FAS (p=0.002) and the following subscales of SF-36v2 : physical functioning (p&lt;0.001), role physical (p=0.005), role-emotional (p=0.006), vitality (p&lt;0.001), mental health (p=0.001), bodily pain (p&lt;0.001), general health( p=0.031), PCS (p=0.002) and MCS (p=0.034). After multivariable analysis IPAQ remained a strong factor for all the above , except depression, role physical, role-emotional and general health. No correlation was found with ZBI, GAD-7 and social functioning. A significant percentage ( 58.3%) of patients with low activity levels reported walking as first choice, as means to improve their physical activity. Thirty three of the patient-caregiver dyads had low , and only three high activity levels. In conclusion, the results of this study showed that more active patients and caregivers tend to have less fatigue, more vitality and better overall physical health.