Μια ψυχοκοινωνική παρέμβαση για παιδιά με καρκίνο: η εμπειρία της υποστηρικτικής ομάδας:
Creators: name: Καούκη, Αικατερίνη Ιωσήφ
name: Παπαγεωργίου, Μαρία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Ψυχοκοινωνική παρέμβαση
Παιδικός καρκίνος
Ψυχοκοιωνική φροντίδα
Psychosocial intervention
Children's cancer
Psychosocial care

description: Η εργασία αυτή αποτελεί την προσπάθεια αποτύπωσης και κριτικής παρουσίασης της ψυχοκοινωνικής παρέμβασης που πραγματοποιήθηκε από το Δεκέμβριο του 2005 ως τον Αύγουστο του 2008 στο παιδοογκολογικό τμήμα του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ στη Θεσσαλονίκη. Την ομάδα παρέμβασης αποτελούσαμε μεταπτυχιακοί φοιτητές της κοινωνικής κλινικής ψυχολογίας και εθελοντές του Προγράμματος Προαγωγής Αυτοβοήθειας. Η παρέμβαση αυτή βασίστηκε στην καθημερινή παρουσία μελών της ομάδας στο παιδοογκολογικό τμήμα, και συνδεδεμένη με μία πολυπαραγοντική, ολιστική και συστημική θεώρηση των ζητημάτων υγείας, προσφερόταν για (α) την άμεση στήριξη και παροχή βοήθειας στα νοσηλευόμενα παιδιά και τους γονείς τους (β) την υποστήριξη της Λάμψης (του Συλλόγου γονέων παιδιών με κακοήθη νοσήματα Β. Ελλάδας) στις προσπάθειες και διεκδικήσεις της, και (γ) την προσέγγιση και κατανόηση της συνθετότητας των προβλημάτων των ανθρώπων που έρχονται αντιμέτωποι με τον παιδικό καρκίνο, με στόχο την αναζήτηση απαντήσεων και λύσεων, μέσω συλλογικών διαδικασιών και δράσεων, ώστε να αλλάξει το πλαίσιο μέσα στο οποίο βιώνουν την αρρώστια. Η απειλητική για τη ζωή του παιδιού ασθένεια διαταράσσει πάντοτε σοβαρά το οικογενειακό σύστημα. Στην Ελλάδα η οργανωμένη ψυχοκοινωνική φροντίδα προς το παιδί και την οικογένεια υπολείπεται αισθητά. Η δική μας παρέμβαση, ως ομάδα στήριξης παιδιών με κακοήθη νοσήματα και των γονιών τους, βασίστηκε στην υπόθεση ότι ενώ η ψυχική επιβάρυνση του ατόμου που έρχεται αντιμέτωπο με μία σοβαρή νόσο είναι δεδομένη και μεγάλη λόγω της ίδιας της φύσης της νόσου, ένα σημαντικό της μέρος μπορεί να απορρέει όχι από την ασθένεια αυτή καθ’ αυτή αλλά από εμπλεκόμενους παράγοντες που δεν προκύπτουν από τη νόσο αλλά προϋπάρχουν ή παράγονται μέσα στο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο. Η δράση μας ήταν εθελοντική, και τον εθελοντισμό –μία από τις σημαντικότερες μορφές κινητοποίησης και συμμετοχής– τον κατανοούμε προς την κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης και αλλαγής. Η ψυχοκοινωνική παρέμβαση που παρουσιάζουμε, δεν υπήρξε αποτέλεσμα της μηχανιστικής αναπαραγωγής κάποιου συγκεκριμένου θεωρητικού-μεθοδολογικού μοντέλου αλλά, με βάση κάποιες θεμελιώδεις αρχές, προϊόν αλληλεπίδρασης με τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας γίνεται μία ευρεία βιβλιογραφική επισκόπηση της κατάστασης που επικρατεί στις σύγχρονες πολιτικές υγείας και στις πολιτικές για τον καρκίνο, καθώς η οργάνωση των υπηρεσιών που προσφέρονται στο άρρωστο παιδί και στην πληττόμενη οικογένεια εξαρτώνται άμεσα από αυτές και τις προτεραιότητές τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο ξεκινά η παρουσίαση του δικού μας παραδείγματος ψυχοκοινωνικής παρέμβασης με την ιστορία της, την εστίαση και τους στόχους της, το θεωρητικό της πλαίσιο και τη μεθοδολογική της προσέγγιση, και προσπαθούμε να αναδείξουμε τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια, στο τρίτο κεφάλαιο, προχωράμε στην παρουσίαση της δράσης μας. Αφού πρώτα περιγράψουμε το χώρο της παρέμβασης και τα χαρακτηριστικά του, καταθέτουμε την εμπειρία μας με τα παιδιά και τους γονείς στο νοσοκομείο. Αφιερώνουμε ένα μέρος του κεφαλαίου στην παρουσίαση της εμπειρίας των ίδιων των γονιών μέσα από τα δικά τους λόγια. Και ολοκληρώνουμε την παρουσίαση της παρέμβασης με παραδείγματα επιμέρους δράσεων στις οποίες προχωρήσαμε ως ομάδα σε συνεργασία με τη Λάμψη. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, γίνεται μια προσπάθεια αξιολόγησης των αποτελεσμάτων της παρέμβασης και συζητούνται ζητήματα και προβληματισμοί που αναδείχτηκαν μέσα από αυτή.
description: The present paper consists the surveying and the critical presentation of a psychosocial intervention that took place from December 2005 till August 2008 in the paediatric oncology department in the AHEPA hospital of Thessaloniki. The intervention team consisted of postgraduate students of the social and clinical psychology and volunteers of the Self-Help Promoting Program. This intervention was based on the daily presence of the team members to the paediatric oncology department, and was related to a multifunctional, holistic and systemic examination of health issues, providing (a) direct support and offering help to the hospitalized children and their parents, (b) support to the activities and the pretentions of Lampsi (a Parents’ Association for children with malignant diseases of N. Greece), and (c) approach and understanding of the complexity of the problems that people facing children cancer deal with, seeking answers and solutions , through collective procedures and actions, so as to change the situations into which they deal with the disease. This threatening, for the children’s life, disease poses always a serious problem for the familial system. In Greece there is a deficit in the field of an organized psychosocial care to the child and its family. Our intervention, as a supportive team to children with malignant diseases and their parents, was based on the hypothesis that, while the diseased person may be suffering due to the unquestionable huge psychological burden of the disease itself, there are third factors, which do not necessarily derive from the disease but pre-exist or are created within the sociopolitical frame, that have also a great impact. Our action had a volunteer character and we receive volunteerism – one of the most important forms of mobilization and participation to a common goal – as a means to social justice and change. The psychosocial intervention we present was not a mechanistic reproduction of a particular theoretical methodological model but, it was based on certain fundamental principles, an interactive product including those involved. In the first chapter of the paper we previewed, via the existing bibliography, the present health strategies and politic actions towards cancer, since the structure of the services provided to the diseased child and the suffering family depend on them and their priorities. Then, we focused on the psychosocial dimension of the children cancer. In the second chapter we present our psychosocial approach, its background, its aims, its theoretical framework and our methodology, indicating its main characteristics. In the third chapter we present our activities. Initially, we describe the action place and its characteristics, conveying our experience with the children and their parents in the hospital. A part of the chapter is dedicated to the parents’ experience from their point of view. We conclude our presentation with examples of supplementary actions as a team in cooperation with Lampsi. In the fourth chapter we estimate the results of the intervention and we discuss the issues and thoughts that arose.