Αποκατάσταση και ανάδειξη των ερειπίων του ιπποδρόμου και του ανατολικού τείχους της Θεσσαλονίκης
Creators: name: Μίζα, Μαρία Πέτρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ιππόδρομος
Γαλεριανό συγκρότημα
Ανατολικά τείχη της Θεσσαλονίκης
Hippodrome
Galerian Complex
The eastern enclosure wall of Tessaloniki

description: Αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η μελέτη του αρχαίου ιπποδρόμου και των ανατολικών τειχών της Θεσσαλονίκης, με στόχο την αποκατάσταση και ανάδειξη τόσο των ίδιων των μνημείων όσο και την βελτίωση και αναβάθμιση του άμεσου περιβάλλοντός τους.Ο ιππόδρομος της Θεσσαλονίκης, που σήμερα είναι ένα σχεδόν άγνωστο μνημείο, καταλάμβανε το ανατολικό τμήμα του ανακτορικού συγκροτήματος του Γαλερίου, νότια της κύριας λεωφόρου της πόλης (Decumanusmaximus) και σε άμεση επαφή με το ανατολικό τείχος. Κατασκευάστηκε τον 4ο µ.Χ. αιώνα, στο πλαίσιο ανέγερσης του ανακτορικού συγκροτήματος, ενώ συνέχισε να λειτουργεί τουλάχιστον µέχρι τον 6ο µ.Χ. Κατά τους χρόνους της Τετραρχίας ο ιππόδρομος ήταν ένα από τα σημαντικότερα δημόσια οικοδομήματα, διότι, εκτός από χώρος δημοφιλούς ψυχαγωγίας, ήταν ένας κατ’ εξοχήν πολιτικός χώρος, καθώς κατά τη διάρκεια των αγώνων λειτουργούσε ως μέσο προώθησης της αυτοκρατορικής προπαγάνδας. Σήμερα τα ερείπια του ιππόδρομου, σώζονται αποσπασματικά. Τμήματά του διατηρούνται στα υπόγεια και στους ακάλυπτους των οικοδομικών τετραγώνων γύρω από την πλατεία Ιπποδρομίου και επί των οδών Φ. Εταιρείας, Δ. Γούναρη, και Αγαπηνού. Τα τείχη της Θεσσαλονίκης, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα και εμβληματικότερα μνημεία της. Σχημάτιζαν ένα τετράπλευρο µε την ανατολική και δυτική πλευρά, κάθετες προς τη θάλασσα και παράλληλες μεταξύ τους και τις άλλες δύο, την βόρεια και την νότια, παράλληλες με την ακτογραμμή. Έως και τα τέλη της δεκαετίας του 1860, ορθώνονταν αναλλοίωτα οπότε και αποφασίστηκε η κατεδάφισή τους στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού και της αναμόρφωσης της πόλης. Η πρόταση επέμβασης περιλαμβάνει δύο σκέλη: α) την αποκατάσταση και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής, που συνίσταται στα υπέργεια και υπόγεια αρχαιολογικά κατάλοιπα του ιπποδρόμου του Γαλεριανού συγκροτήματος και των ανατολικών τειχών και β) την ποιοτική αναβάθμιση του παρηκμασμένου αστικού περιβάλλοντος στο οποίο εντάσσονται τα μνημεία. Αναλυτικότερα προβλέπεται: 1) η αξιοποίηση των αδόμητων χώρων της περιοχής, της πλατείας ιπποδρομίου, και ορισμένων από τους πεζοδρόμους με στόχο την αποκάλυψη, ενοποίηση και ανάδειξη τμημάτων του ιπποδρόμου, του ανατολικού τείχους και του προτειχίσματος, 2) η δημιουργία ενός υπόγειου μουσείου που θα λειτουργεί ως ένας στεγασμένος αρχαιολογικός χώρος, όπου θα διατηρείται ένα τμήμα του ποδίου του ανατολικού σκέλους του ιπποδρόμου μήκους 120μ. στην αυθεντική του θέση, 3) η πεζοδρόμηση των δευτερευουσών οδικών αρτηριών και της πλατείας Ιπποδρομίου και 4) η διασφάλιση της αειφόρου ανάπτυξης της περιοχής με τη λήψη μακροπρόθεσμων μέτρων, που αφορούν τόσο στον χωροταξικό όσο και στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
description: The aim of the present master thesis was the study of the ancient hippodrome and the eastern enclosure wall of Thessaloniki, their restoration, their enhancement and the improvement of their immediate surrounding area. The hippodrome of Thessaloniki, almost an unknown monument in present days, occupied the eastern part of the palatial building complex of Galerius, south of the main street (Decumanus maximus) of the roman city, adjacent to the eastern part of its fortification wall. It was built in the 4th century A.D., in the context of the construction of the palace complex, and remained in operation until at least the 6th century. During the Tetrarchy, the hippodrome was a significant public building; apart from being a place of popular form of entertainment, it was a political space par excellence, serving the promotion of imperial propaganda during the contests held there. Today the ruins of the Hippodrome are fragmentarily preserved in building basements and open spaces around the Hippodromiou Square and F. Etaireias, D. Gounari, and Agapinou Streets. The walls of Thessaloniki consist one of the city’s most important and emblematic monument. They formed a quadrangle which had the eastern and western side parallel to each other, extending down to the seafront and the two other sides, the sea wall and the Acropolis wall, parallel to the coastline. They remained intact until the end of the 1860s, when their demolition was decided in the context of the modernization and redevelopment of the city. The present proposal consists of two parts: a) the restoration and enhancement of the cultural reserve of the area under study, in particular of the above-ground and underground archeological remains of the hippodrome of the Galerian complex and the eastern enclosure walls and b) the qualitative upgrade of the degraded urban environment in which the above monuments are nowdays preserved. In more detail, the project proposes: 1) the utilization of the open urban spaces of the area, in particular the Hippodromiou Square and some of the sidewalks, for the revelation, enhancement and unification of all the hippodrome’s and the eastern fortification wall remains 2) the creation of an underground museum that will form a covered archeological site, in which a part of the podium of the east side of the hippodrome, 120m long, will be preserved in its original location, 3)the pedestrianization of some of the roads and of the Hippodrome square and 4) the sustainable development of the area by the implication of long-term measures, relative to both spatial and urban planning.