Αναζήτηση υβριδίων σε αυτοφυείς πληθυσμούς ελάτης (Abies spp.) της Ελλάδας με τη χρήση μοριακών δεικτών
Creators: name: Σίσκας, Ευάγγελος Ναπολέοντος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Ελληνικοί πληθυσμοί ελάτης
Μοριακοί δείκτες
Υβριδογενής ελάτη
Fir populations from Greece
Molecular markers
Abies x borisii-regis

description: Το γένος Abies (Mill) περιλαμβάνει πολλά είδη τα οποία απαντώνται σχεδόν σε όλο το βόρειο ημισφαίριο. Τα είδη εμφανίζουν υψηλή ποικιλότητα κάτι που καθιστά το γένος μια ταξινομικά σύνθετη ομάδα. Η ταξινόμηση των ειδών του γένους περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το φυσικό υβριδισμό μεταξύ των ειδών. Στην Ελλάδα απαντώνται τρία taxa του γένους Abies : η λευκή ελάτη (A. alba Mill.), η κεφαλληνιακή ελάτη (A. cephalonica Loudon) και η υβριδογενής ελάτη (A. x borisii-regis Mattf.). Το τελευταίο έχει χαρακτηριστεί ως υβρίδιο των δύο πρώτων (A. alba x A. cephalonica), καθώς εμφανίζει μορφολογικά χαρακτηριστικά και από τα δυο αυτά είδη. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τα ασαφή όρια εξάπλωσης των taxa, τα οποία σχηματίζουν συχνά μεικτούς πληθυσμούς, δημιουργεί δυσκολίες στον ταξινομικό προσδιορισμό. Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας ήταν η αναζήτηση μοριακών δεικτών διαφοροποίησης σε μιτοχονδριακό και χλωροπλαστικό DNA για τα γονικά είδη και η χρησιμοποίησή τους στην ταυτοποίηση τυχόν υβριδογενών πληθυσμών και ατόμων. Στην εργασία αυτή συμπεριλήφθηκαν 438 άτομα ελάτης από είκοσι τέσσερις φυσικούς πληθυσμούς και πραγματοποιήθηκε ανάλυση της ποικιλότητας της περιοχής nad5-4 του μιτοχονδριακού DNA και τριών δεικτών PCR-RFLP του χλωροπλαστικού DNA (rbcL/HinfI, trnH-psbA/Hpy188I και trnV-trnH/SalI). Στη μιτοχονδριακή περιοχή nad5-4 βρέθηκαν 5 διαφορετικά αλληλόμορφα, από τα οποία προκύπτει διαφοροποίηση μεταξύ λευκής και κεφαλληνιακής ελάτης. Στο χλωροπλαστικό DNA στους δείκτες rbcL/HinfI, και trnH-psbA/Hpy188I δεν βρέθηκε διαφοροποίηση μεταξύ λευκής και κεφαλληνιακής ελάτης. Όμως στον δείκτη trnV-trnH/SalI βρέθηκαν δυο αλληλόμορφα που πιθανόν να διαφοροποιούν τα δύο είδη. Ώστόσο το αποτέλεσμα αυτό χρειάζεται να επιβεβαιωθεί με περαιτέρω μελέτη περισσότερων ατόμων και πληθυσμών. Συμπερασματικά, από τα αποτελέσματα στην περιοχή nad5-4 του μιτοχονδριακό DNA προκύπτει μια εικόνα της παρουσίας των τριών taxa, ενώ στο χλωροπλαστικό DNA βρέθηκε ένας πιθανός δείκτης διαφοροποίησης (trnV-trnH/SalI). Με την παραδοχή ότι ο δείκτης trnV-trnH/SalI όντως διακρίνει τα δύο είδη, και συνδυάζοντας τα παραπάνω αποτελέσματα έγινε προσδιορισμός του taxon στο οποίο ανήκουν τα περισσότερα άτομα που μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία
description: The genus Abies (Mill.) includes many species that are found almost throughout the northern hemisphere. The Abies species exhibit high variability which makes the genus a taxonomically complex group. The classification of the Abies species is further complicated by the natural hybridization between species. In Greece, tree taxa of genus Abies can be found: Silver fir (A. alba Mill.), Greek fir (A. cephalonica Loudon) and King Boris fir (A. x borisii-regis Mattf.). The latter has been characterized as a hybrid of the first two taxa (A. alba x A. cephalonica), since it combines morphological characteristics from both species. This fact in combination with the vague limits of distribution of the taxa, which often form mixed populations, causes difficulties in the taxonomic identification. The aim of this postgraduate thesis was to search for molecular markers that differentiate the paternal species in mitochondrial and chloroplast DNA and their use in studying fir populations from Greece of possible hybrid origin. In this study 438 fir individuals from twenty-four natural populations were included, while the diversity of the nad5-4 region of mitochondrial DNA and of three PCR-RFLP markers of chloroplast DNA (rbcL/HinfI, trnH-psbA/Hpy188I, trnV-trnH/SalI) were studied. Five different alleles were found in mitochondrial region nad5-4, which show differentiation between A. alba and A. cephalonica. In the chloroplast DNA markers rbcL/HinfI and trnH-psbA/Hpy188I no differentiation was found in individuals of A. alba and A. cephalonica, while two alleles were identified in the trnV-trnH/SalI marker, which seem to discriminate the two species. However this result needs to be confirmed by further studying additional individuals and populations. In conclusion, the results in the nad5-4 region of the mitochondrial DNA provided the presence of the three taxa in the populations was obtained, while a possibly differentiating marker (trnV-trnH/SalI) was found in the chloroplast DNA. Assuming that the trnV-trnH/SalI marker indeed discriminates the two species, and by combining the above results, the taxon to which most of the individuals studied here belong, was specified