Η εξάρτηση από το κάπνισμα στον γενικό πληθυσμό αγροτικών περιοχών της Βορείου Ελλάδος, όπως αποδίδεται από το ερωτηματολόγιο Fagerström. Συγκριτική ανάλυση με βάση τα σπιρομετρικά δεδομένα
Creators: name: Παπαδοπούλου, Ευθυμία Κυριάκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια
Ερωτηματολόγιο Fagerström
Αγροτικός πληθυσμός
Chronic Obstructive Pulmonary Disease
Fagerström Test for Nicotine Dependence
Rural population

description: Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) κατατάσσεται ως 3η αιτία θανάτων παγκοσμίως, με κυριότερο παράγοντα κινδύνου το κάπνισμα. Παρά την πρωταρχική σημασία της διακοπής του στη θεραπεία και ευνοϊκότερη πρόγνωση της νόσου, η εξάρτηση από τη νικοτίνη αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα και προδιαθέτει σε υποτροπές. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν ο προσδιορισμός του βαθμού σωματικής εξάρτησης από το κάπνισμα των κατοίκων της υπαίθρου, με χρήση του ερωτηματολογίου Fagerström, και η αξιολόγησή του ως πρώιμου διαγνωστικού ή/και προγνωστικού δείκτη για τη ΧΑΠ. Η επιλογή των αγροτικών περιοχών έγινε για την ελαχιστοποίηση της έκθεσης σε ατμοσφαιρικούς ρύπους, που έχουν συσχετισθεί επίσης με την ανάπτυξη ΧΑΠ. Στη συγχρονική μελέτη συμμετείχαν 970 μόνιμοι κάτοικοι αγροτικών περιοχών Βορείου Ελλάδος ηλικίας 35-92 (63,6±12,6) ετών. Το 40,9% των συμμετεχόντων δεν είχαν καπνίσει ποτέ, ενώ το 37,3% ήταν ενεργοί καπνιστές. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε σπιρομέτρηση και διακρίθηκαν σε 2 ομάδες: με φυσιολογική σπιρομέτρηση (Ν=288) και συμβατή με ΧΑΠ (Ν=71). Ο βαθμός εξάρτησης από το κάπνισμα στους ενεργούς καπνιστές αξιολογήθηκε με το ολικό σκορ και την 1η ερώτηση στο Fagerström. Διαπιστώθηκε πως και οι 2 ομάδες συμμετεχόντων είχαν μέτρια εξάρτηση (6,2±2,7), αλλά οι καπνιστές με ΧΑΠ είχαν υψηλότερο σκορ στην 1η ερώτηση από τους καπνιστές χωρίς ΧΑΠ. Από την λογιστική παλινδρόμηση προέκυψε πως η πιθανότητα εμφάνισης ΧΑΠ ήταν αυξημένη στους καπνιστές με υψηλότερο ολικό σκορ στο Fagerström (odds ratio=1,12, διάστημα εμπιστοσύνης 95% [1,01 – 1,24]) και αυξημένη ηλικία (odds ratio=1,06, διάστημα εμπιστοσύνης 95% [1,03 – 1,09]). Στους καπνιστές με ΧΑΠ βρέθηκε επίσης ότι η αναπνευστική λειτουργία, όπως εκφράζεται από τον δυναμικά εκπνεόμενο όγκο στο 1ο δευτερόλεπτο (FEV1), παρουσιάζει αρνητική συσχέτιση στη γραμμική πολυπαραγοντική ανάλυση με το ολικό σκορ στο Fagerström και την ηλικία, καθώς ελαττώνεται κατά 2,3 και κατά 0,58 μονάδες (%) για κάθε μονάδα αύξησης στο Fagerström σκορ και για κάθε έτος αύξησης της ηλικίας, αντίστοιχα. Τα ανωτέρω ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία ενισχυμένης υποστήριξης των καπνιστών σε στοχευμένα προγράμματα διακοπής καπνίσματος και αναδεικνύουν το ρόλο του ερωτηματολογίου Fagerström ως εύχρηστου διαγνωστικού δείκτη για την πρώιμη αναγνώριση της νόσου στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
description: Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) ranks globally as the third leading cause of death, with smoking as its main risk factor. Despite the favourable impact of smoking cessation on the disease course, nicotine dependence exerts an inhibitory effect and predisposes to smoking relapse. The aim of the present thesis was the assessment of nicotine dependence in rural areas, according to the Fagerström Test for Nicotine Dependence, and the evaluation of its role as a potential diagnostic and/or prognostic tool for COPD. The selection of a rural population minimised exposure to air pollutants, which would have also predisposed to COPD. This cross-sectional study included 970 participants living in northern Greek rural areas and aged between 35-92 (63.6±12.6) years. Never-smokers and current smokers comprised 40.9% and 37.3% of the study population, respectively. Participants were classified into two groups according to spirometry parameters: normal (Ν=288) and compatible with COPD (Ν=71). Tobacco dependence among current smokers was captured in the Fagerström test total score and 1st question sub-score. Both groups presented moderate dependence (6.2±2.7), but smokers with COPD scored higher in the 1st question compared to smokers without COPD. Logistic regression analysis revealed higher probability for COPD in smokers with higher score in the Fagerström test (odds ratio=1.12, 95% confidence interval [1.01 – 1.24]) and older age (odds ratio=1.06, 95% confidence interval [1.03 – 1.09]). Among smokers with COPD, multiple linear regression analysis showed that lung function, as assessed by the forced expiratory volume in the 1st second (FEV1), decreases by 2.3 and 0.58 (% predicted value) for each point increase in the Fagerström test and each year of age, respectively. These findings highlight the importance of structured smoking cessation support programs and indicate the useful role of Fagerström test in Primary Health Care for early disease detection