Βιοκοινότητες νηματωδών σε πειραματικές οργανικές καλλιέργειες στο Λαιμό Πρεσπών:
Creators: name: Καρμέζη, Μαρία Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Νηματώδεις
Οργανική καλλιέργεια
Αγρονάπαυση
Απολύμανση
Nematodes
Organic agriculture
Fallow
Disinfection

description: Έχοντας υπόψη ότι οι γεωργικές πρακτικές ασκούν πιέσεις που διαφοροποιούν τη λειτουργία του εδαφικού τροφικού πλέγματος, στόχος της εργασίας αυτής ήταν να διερευνηθεί η παραπάνω υπόθεση με τη μελέτη των μεταβολών της βιοκοινότητας των εδαφικών νηματωδών κατά τη μετάβαση από καθεστώς συμβατικής σε καθεστώς οργανικής γεωργίας και κατά τη μετάβαση από καθεστώς συμβατικής γεωργίας σε συνθήκες αγρανάπαυσης. Επίσης, μελετήθηκε και η μακροπρόθεσμη επίδραση απολυμαντικών πρακτικών του εδάφους στη βιοκοινότητα των νηματωδών. Η εργασία πραγματοποιήθηκε σε ένα αγροτεμάχιο κοντά στο χωριό Λαιμός εντός του Εθνικού Δρυμού Πρεσπών, το οποίο στο παρελθόν καλλιεργούνταν συμβατικά με φασόλια (Phaseolus vulgaris). Η καλλιέργεια του φασολιού διατηρήθηκε για όλη τη διάρκεια της παρούσας εργασίας.Για το πρώτο τμήμα της εργασίας, που αφορά τη μελέτη των μεταβολών της βιοκοινότητας των εδαφικών νηματωδών κατά την αλλαγή του καλλιεργητικού καθεστώτος και τη μετάβαση σε συνθήκες αγρανάπαυσης, χρησιμοποιήθηκαν επιφάνειες οι οποίες καλλιεργήθηκαν με συμβατικό και οργανικό τρόπο, ενώ οι ενδιάμεσοι χώροι μεταξύ των επιφανειών παρέμειναν ακαλλιέργητοι. Οι οργανικά καλλιεργούμενες επιφάνειες κατά τη διάρκεια της παρούσας εργασίας διένυαν τον 2ο καλλιεργητικό κύκλο υπό καθεστώς οργανικής γεωργίας ενώ η ακαλλιέργητη περιοχή (ενδιάμεσοι χώροι) δεν δέχθηκε καμία καλλιεργητική παρέμβαση για δύο συνεχόμενους καλλιεργητικούς κύκλους. Παρατηρήθηκε ότι η μετάβαση από τη συμβατική στην οργανική γεωργία είχε ως αποτέλεσμα τη μετατόπιση του τροφικού πλέγματος υπέρ της ομάδας των βακτηριοφάγων νηματωδών στις οργανικές καλλιέργειες και την ενίσχυση των πληθυσμών r – στρατηγικής (μείωση των δεικτών MI και PPI). Από την άλλη πλευρά, η παύση της καλλιέργειας προκάλεσε έντονες μεταβολές στη σύνθεση της βιοκοινότητας των εδαφικών νηματωδών, ενώ συγχρόνως παρατηρήθηκε ότι ενισχύθηκαν πληθυσμοί Κ-στρατηγικής (αύξηση των δεικτών MI και PPI).Επίσης, παρατηρήθηκε ενίσχυση του μυκητικού μονοπατιού αποικοδόμησης (αύξηση του δείκτη CI).Για το δεύτερο τμήμα της εργασίας, που αφορά τη μελέτη της μακροπρόθεσμης επίδρασης των απολυμαντικών πρακτικών του εδάφους, χρησιμοποιήθηκαν επιφάνειες που απολυμάνθηκαν με χημικό και οργανικό τρόπο, ενώ κάποιες επιφάνειες δεν απολυμάνθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν ως μάρτυρες. Για τη χημική απολύμανση χρησιμοποιήθηκε το γενικό βιοκτόνο metham sodium, ενώ για την οργανική απολύμανση χρησιμοποιήθηκε μίγμα αιθερίων ελαίων και σκόνη από το δένδρο Azadirachta indica (neem). Η απολύμανση των πειραματικών επιφανειών πραγματοποιήθηκε ενάμιση χρόνο πριν την παρούσα εργασία, ενώ η καλλιέργεια των επιφανειών άρχισε δύο περίπου μήνες μετά την απολύμανσή τους. Οι μισές επιφάνειες καλλιεργήθηκαν με συμβατικό και οι άλλες μισές με οργανικό τρόπο. Κατά τη 2η χρονιά οι επιφάνειες εξακολούθησαν να καλλιεργούνται ενώ δεν επαναλήφθηκαν οι απολυμαντικοί χειρισμοί. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ενάμιση περίπου χρόνο μετά την εφαρμογή των απολυμαντικών πρακτικών, το αποτέλεσμα της απολύμανσης, και ειδικά της χημικής, παραμένει εμφανές, αν και μόνον στις συμβατικά καλλιεργούμενες επιφάνειες μια και η οργανική λίπανση φαίνεται να καλύπτει το αποτέλεσμα της απολύμανσης. Ο τύπος της απολύμανσης παρατηρήθηκε ότι ήταν ο λιγότερο σημαντικός παράγοντας διαφοροποίησης της βιοκοινότητας των εδαφικών νηματωδών, εφόσον οι διαφορές με βάση τον τύπο της απολύμανσης ήταν μικρότερες από αυτές που βασίζονταν στο χρονικό πρότυπο που επάγει ο αναπτυξιακός κύκλος του καλλιεργούμενου φυτού, καθώς και από τις διαφορές που επάγει το διαφορετικό καλλιεργητικό καθεστώς.
description: Since agricultural practices differentiate the function of the soil food web, the objective of this study was to analyse the community structure of soil nematodes under the transition from conventional to organic farming and under the transition from conventional farming to fallow conditions. The long – term effect of soil disinfection on the community of soil nematodes was also examined. The study took place in an area near the Laimos village inside the Prespa National Forest, which was formerly conventionally cultivated with beans (Phaseolus vulgaris).The bean cultivation continued throughout the whole period of the present study.For the first part of the present study, which concerns the changes in community structure of soil nematodes after changing the management regime and after the transition to fallow conditions, both conventionally and organically cultivated plots were used, while the between plots space were left uncultivated. The organically cultivated plots were in their 2nd year under organic management, while the uncultivated areas did not receive any agricultural practice for two successive farming cycles. The results showed that the transition from conventional to organic agriculture induced a shift in the trophic structure of the nematode community towards bacterivorous nematodes in organically cultivated plots and enhanced r – strategists (reduction of MI and PPI indices). On the other hand, the termination of agricultural practices changed the community composition, enhanced K – strategists, and favoured the fungal decomposition channel over the bacterial one (increase of CI index).For the second part of the study, which concerned the long–term effect of soil disinfection, plots disinfected either chemically or organically were used. Some plots were not disinfected and were used as control. The general biocide metham sodium was used for chemical disinfection, while for organic disinfection a mixture of plant based alternatives was used, consisting of plant essential oils and a product of the neem tree Azadirachta indica. Soil disinfection was carried out one year and a half before the present study. The disinfected plots were cultivated two months after their disinfection, half of them conventionally and the other half organically. The cultivation continued for a second year, but disinfection was not repeated. According to the results, one year and a half after the initiation of the experiment, the result of disinfection, and specifically of the chemical one, remained obvious although only in the conventionally cultivated plots. In the organically cultivated plots, the application of manure appeared to have masked the result of disinfection.Disinfection was the least important factor influencing nematodes. Changes in soil nematode communities due to the type of disinfection were smaller than those induced by the developmental cycle of the cultivated plant and by the different management regimes.