Θέματα Θρησκείας και Ταυτότητας στο Αναγνωστικό της ΣΤ΄ Δημοτικού του Σχολικού Έτους 1979-80
Creators: name: Κατσαγάννη, Παναγιώτα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Αναγνωστικό
Θρησκεία
Ταυτότητα
Coursebook
Religion
Identity

description: Βασικός άξονας της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση και ανάλυση των θεμάτων Θρησκείας και Ταυτότητας στο Αναγνωστικό της ΣΤ΄ Δημοτικού του σχολικού έτους 1979-1980, καθώς και η γενικότερη επίδρασή τους στη διαμόρφωση των μαθητών σε ενεργούς πολίτες. Συγκεκριμένα, μέσω της μελέτης που διεξάγεται, μπορεί να γίνει αντιληπτή η συμβολή του Αναγνωστικού στην καλλιέργεια του θρησκευτικού συναισθήματος των παιδιών στην εν γένει ένταξή τους μέσα στην κοινωνία. Τα αναγνωστικά έχουν υπάρξει κατά καιρούς το επίκεντρο της ανάλυσης πολλών ερευνητών, καθώς αποτελούν ένα αξιοσημείωτο μέσο διαμόρφωσης των νεαρών ατόμων μέσα από τους άξονες που παρουσιάζουν. Με γνώμονα πως μία κοινωνία διαμορφώνει τους πολίτες της τόσο μέσα από την οικογένεια όσο και από το σχολείο, διαμορφώνονται οι θεματικές που περιλαμβάνονται στα αναγνωστικά και οι οποίες αναδεικνύουν τα ήθη και τις αξίες της εκάστοτε εποχής. Στα κείμενα του Αναγνωστικού παρατηρήθηκαν σε πολλά σημεία η αναφορές σε σημαντικές χριστιανικές γιορτές, στη σχέση της θρησκείας και του ελληνικού έθνους, αλλά και στη σχέση του Βυζαντίου με τη σύγχρονη ιστορία. Μέσα από το Αναγνωστικό διαφάνηκε η ισχυρή παρουσία της θρησκείας στην καθημερινότητα των πολιτών, συνυφασμένη με τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις τους. Η ισχυρή παρουσία του θρησκευτικού στοιχείου μέσα στο σχολικό εγχειρίδιο συνέβαλε σημαντικά στην προσπάθεια της κοινωνίας να φέρουν κοντά, από μικρή ηλικία, τα παιδιά με τον χριστιανισμό και να συσχετίσουν την καθημερινότητά τους και τη συμπεριφορά τους με τη θρησκεία μιας και αποτελούσε βασικό στοιχείο του ελληνισμού. Παράλληλα, η έντονη παρουσία της θρησκείας μέσα στο Αναγνωστικό διαμόρφωνε σημαντικά και την εθνική τους ταυτότητα. Η θρησκεία και το ελληνικό έθνος ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα κάτι που συνέβαλε στη διαμόρφωση ευσυνείδητων πολιτών που νοιάζονται για την ευημερία της πατρίδας τους και των συμπολιτών τους. Η διαμόρφωση της ταυτότητας αποτέλεσε ένα εξαιρετικά σημαντικό θέμα για τη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής πολιτικής και ως εκ τούτου έχει τονιστεί ιδιαίτερα μέσα από διάφορες πτυχές της στο Αναγνωστικό. Η πατρίδα, η θρησκεία, οι παραδόσεις, η ιστορία, ο πολιτισμός, οι δραστηριότητες, αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη διαμόρφωση της ταυτότητας ενός ανθρώπου. Η ταυτότητα είναι εκείνη που θα βοηθήσει ένα άτομο να αποκτήσει γνωρίσματα και αξίες κοινές με άλλους συμπολίτες τους ώστε να ενταχθεί σε μία κοινωνία. Τα κοινά στοιχεία (π.χ. θρησκεία, γλώσσα, καταγωγή κλπ.) κοινωνικοποιούν ένα άτομο και το εντάσσουν σε ομάδες με κοινά ενδιαφέροντα. Λαμβάνοντας αυτά υπόψη, το Αναγνωστικό της ΣΤ΄ Δημοτικού αξιοποίησε κείμενα και ποιήματα με περιεχόμενο που άγγιζε θέματα όπως «Ο τόπος που κατοικούμε», «Η αδιάσπαστη συνέχεια του έθνους μας», «Ο λαϊκός μας πολιτισμός», «Η ολυμπιακή ιδέα», «Ο κόσμος της τέχνης», «Ναυτιλία» και «Η εθνική μας οικονομία και οι ασχολίες των κατοίκων», με στόχο να μπορέσει ο μαθητής μέσα από αυτά να γνωρίσει την πατρίδα του και όλα όσα την πλαισιώνουν ιστορικά, πολιτισμικά, θρησκευτικά, κοινωνικά κλπ. και να αντιληφθεί το άτομό του ως μέρος αυτής της κοινωνίας.
description: The main subject of this dissertation is the presentation and analysis of the topics regarding religion and identity that are included in the textbook of the 6th grade of primary school from 1979 to 1980 and also their general impact on the transformation of students in active citizens. In particular ,through the analysis that is conducted the contribution of this textbook to the development of religious sense in kids is evident as well as their development in the society. Textbooks have been at times the subject of much research since they constitute remarkable means of development of people through the topics that they include. Based on the way that a society shapes the citizens both through the family and through school , the topics of the textbooks are chosen in order to place emphasis on the moral values of each and every era. In the texts of the book many Christian celebrations are mentioned and the connection between religion and the Greek nation as well as the connection of Byzantium and the contemporary history are also highlighted. The book clearly depicts the presence of religion in the daily life of people which is associated with their customs and traditions. The presence of religious elements in the school textbooks highly contributed to the effort of the society to bring the kids from a young age close to Christianity and link their daily routine and their attitude to religion which constituted a basic element of Hellenism. Simultaneously, the presence of religion in the textbook shaped their national identity to a great extent. Religion and Greece are inextricably linked to each other which was highly conducive to the development of conscious citizens who care about the prosperity of their country and their fellow citizens. The configuration of identity was a major issue for the development of educational policy and thus it has been emphasized from different viewpoints in the textbook. The country, the religion, the traditions, the history, the culture and the activities were and they still are basic factors for the development of the identity of people which helps them gain features and values the same as their fellow citizens so that they can be assimilated in society. The common elements(e.g religion, language, origin etc) help people to socialize and join groups with common interests. Taking all the above mentioned into consideration , we can conclude that the textbook of the 6th grade used texts and poems with topics like “the place where we reside”, “the continuity of our nation”, “our culture”, “the Olympic spirit”, “the world of art”, “shipping” and “national economy and everyday activities of citizens”, so that the students can get acquainted with their country and all the historic, cultural, religious and social elements of it and realize that they are an indispensable part of this society.
description: To Tμήμα Ποιμαντικής και Kοινωνικής Θεολογίας του Α.Π.Θ. μετονομάστηκε σε Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού σύμφωνα με το ΦΕΚ 5710/24-12-2020