Το ενεργειακό ζήτημα και ο ρόλος της εκπαίδευσης – Η περίπτωση των σχολικών εγχειριδίων Φυσικής της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού
Creators: name: Νταναβάρα, Αθηνά Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: ενέργεια
σχολικά εγχειρίδια
δημοτικό σχολείο(
school textbooks
primary school

description: Στην παρούσα έρευνα επιδιώχθηκε να διερευνηθεί η προσέγγιση της έννοιας της ενέργειας στα διδακτικά σχολικά εγχειρίδια της Φυσικής της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν η ανάλυση περιεχομένου (Content analysis). Διαμορφώθηκαν οι κατηγορίες και οι υποκατηγορίες ανάλυσης και δημιουργήθηκε μία λίστα ελέγχου που χρησιμοποιήθηκε για τη συλλογή δεδομένων. Στη συνέχεια έγινε ποσοτική επεξεργασία των δεδομένων. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προέκυψε ότι και τα δύο εγχειρίδια πραγματεύονται την έννοια της ενέργειας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε θεωρητικές έννοιες που ορίζουν την ενέργεια. Σημαντική αναφορά γίνεται στην χρήση και αξιοποίηση από τον άνθρωπο της ενέργειας που προέρχεται από ορυκτούς άνθρακες, λιγότερο όμως, αναφέρεται η χρήση και αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τονίζεται αρκετά η σύνδεση ενέργειας - ενεργειακών πόρων με την οικονομία και την κοινωνία, δεν γίνεται, όμως, καμία αναφορά σε θέματα που αφορούν τα δικαιώματα των επόμενων γενεών, την εγγενή αξία της φύσης, η οποία υποβαθμίζεται λόγω της χρήσης ενέργειας που προέρχεται από ορυκτούς πόρους ή την καλλιέργεια μιας νέας σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος. Τα βιβλία αναφέρονται σε ικανοποιητικό βαθμό σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας, δεν προβάλλουν, όμως, έμμεσους τρόπους εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση. Λίγες είναι οι αναφορές που προβάλλουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης διάφορων ενεργειακών πόρων. Ακόμη λιγότερες είναι οι αναφορές στα περιβαλλοντικά προβλήματα που συνδέονται με τη χρήση της ενέργειας, προβάλλοντας κυρίως τη ρύπανση της ατμόσφαιρας λόγω αερίων που παράγονται κατά την καύση ορυκτών καυσίμων, ενώ ελάχιστα αναφέρονται προβλήματα που σχετίζονται με την όξινη βροχή, τα ατυχήματα ή τα απόβλητα. Τέλος, δεν βρέθηκαν προτάσεις που να αναφέρονται στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και στην κλιματική αλλαγή.
description: The present paper attempts to investigate the approach of the concept of energy in the school textbooks of Physics concerning the fifth and the sixth class of primary school. The methodology of content analysis was used. Categories and subcategories for the analysis were determined and a check list for the collection of data was created. Afterwards, the collected data were analysed in terms of their quantitative characteristics. The findings revealed that both of the school textbooks of Physics examine the concept of energy emphasizing on theoretical concepts that define energy. There is significant reference to the use and the exploitation of the fossil fuels energy by mankind but there is not enough reference to the use and the exploitation of the renewable energy sources. The connection between energy - energy sources and economy - society is pointed out. However, there is no reference to issues that concern the rights of the next generations, the intrinsic value of nature, which is underestimated because of the use of energy originated by fossil fuel, or the development of a new relationship between people and environment. The school textbooks refer at a satisfactory level to energy-saving issues, despite the fact that they don’t promote indirect ways of saving energy, such as recycling or reuse. Furthermore, there are a few references that present the advantages and the disadvantages of using various kinds of energy sources. Even fewer are the references to the environmental problems that are associated with the use of energy. What is widely mentioned is the air pollution caused by the fossil fuel combustion while environmental problems related to acid rain, accidents or toxic wastes are even less referenced. Finally, there are no references at all to the greenhouse effect or the climate change.