Η ακύρωση δικαιοπραξίας λόγω απάτης
Creators: name: Τσακαλέρη, Νικολέτα Σταυρούλα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: ακυρώσιμη δικαιοπραξία
απάτη
αποζημίωση
contract law
deception
annulment of contracts

description: Θεμελιώδης στο Αστικό Δίκαιο είναι η αρχή της ιδιωτικής αυτονομίας, στη βάση της οποίας τα φυσικά και νομικά πρόσωπα ενεργώντας ελεύθερα και υπό την προστασία που παρέχει σε αυτά το άρθρο 5 του Συντάγματος διαρθρώνουν κατά τη βούλησή τους τις έννομες σχέσεις τους καταρτίζοντας δικαιοπραξίες και συνομολογώντας συμβάσεις. Κατά αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα πλαίσιο συναλλαγών, εντός του οποίου πια η ιδιωτική αυτονομία κάθε προσώπου συμπλέκεται με την ιδιωτική αυτονομία των άλλων δημιουργώντας σχέσεις αλληλεξάρτησης. Η παραβίαση και παρεμπόδιση λειτουργίας της βασικής αυτής αρχής δε θα μπορούσε φυσικά να γίνει ανεκτή από το δίκαιο. Έτσι, ο Έλληνας νομοθέτης κλήθηκε να σταθμίσει τόσο την προστασία της ιδιωτικής αυτονομίας των προσώπων, όσο και την ανάγκη για ασφάλεια στις συναλλαγές θεσμοθετώντας τελικώς την ακυρωσία των δικαιοπραξιών, για συγκεκριμένους περιοριστικώς αναφερόμενους στον νόμο λόγους. Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται έναν από τους λόγους ακυρωσίας των δικαιοπραξιών και ειδικότερα ασχολείται με την αστική απάτη κατά τα άρθρα 147 επ. ΑΚ. Κύριο αντικείμενο αποτελεί η διερεύνηση των προϋποθέσεων για την πλήρωση της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης της απάτης με εστίαση σε ζητήματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, όπως λ.χ. το καταλογιστό του προσώπου που μετέρχεται την απάτη και ο αιτιώδης σύνδεσμος που πρέπει να υφίσταται ανάμεσα στην απάτη και την πρόκληση στον εξαπατηθέντα της απόφασης να καταρτίσει τελικώς την ελαττωματική δικαιοπραξίας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται έπειτα στις έννομες συνέπειες κατάφασης της πλήρωσης των προϋποθέσεων της αστικής απάτης. Ειδικότερα, εξετάζεται ενδελεχώς το δικαίωμα ακύρωσης της δικαιοπραξίας με έμφαση στη νομική φύση αυτού, η οποία ασκεί ουσιώδη επιρροή σε διάφορες παραμέτρους της άσκησής του, αλλά και το δικαίωμα του εξαπατηθέντος να αποζημιωθεί∙ μία αποζημίωση του περιεχόμενο της οποίας αποτελεί μέχρι και σήμερα αντικείμενο έντονου νομικού προβληματισμού και για το οποίο έχουν υποστηριχθεί πολλές απόψεις. Τέλος, η εξέταση των ανωτέρω ζητημάτων αστικής απάτης θα ήταν ελλιπής, εάν δεν επιχειρούνταν η μελέτη αυτής σε σχέση με άλλους θεσμούς του δικαίου – όπως ενδεικτικά, η απάτη του άρθρου 386 ΠΚ – αλλά και ο τρόπος εφαρμογής των διατάξεων περί της απάτης σε σχέση με άλλες διατάξεις του Αστικού Κώδικα, όπως αυτές που ιδρύουν ευθύνη από τις διαπραγματεύσεις, αλλά και όπως οι διατάξεις του Ειδικού Ενοχικού Δικαίου
description: The principle of private autonomy is fundamental to civil law. As a result natural and legal persons act freely under the protection afforded to them by Article 5 of the Constitution. In this way, a framework of transactions is created∙ within it the private autonomy of each person is now intertwined with the private autonomy of others, creating interdependent relationships. The violation and obstruction of this basic principle could not, of course, be tolerated by the law. Thus, the Greek legislature was called upon to weigh both the protection of the private autonomy of individuals and the need for security in transactions, ultimately instituting the annulment of legal transactions for specific reasons limitedly mentioned in the law. The present study deals with one of the grounds for the nullity of legal transactions and in particular deals with civil fraud under Articles 147 et seq. of the Civil Code. The main object is to study the conditions for the fulfillment of the objective and subjective elements of fraud, focusing on issues of particular interest, such as the imputability of the person committing the fraud and the causal link that must exist between the fraud and the deceived person's decision to finally make the defective legal transaction. Moreover, this paper examines in detail the right to annul a legal transaction, with emphasis on its legal nature, which has a significant influence on various aspects of its exercise, and the right of the defrauded person to compensation, the content of which is still the subject of intense legal debate. Finally, the examination of the above issues of civil fraud would be incomplete if no attempt were made to study it in relation to other legal institutions - such as, for example, the fraud of Article 386 of the Criminal Code - but also the way in which the provisions on fraud are applied in relation to other provisions of the Civil Code, such as those establishing liability by negotiation, and also such as the provisions of the Tort Law