Η ενεργητική ακρόαση στην ψυχιατρική συνέντευξη: Εκπαιδεύοντας προπτυχιακούς φοιτητές Ιατρικής
Creators: name: Στεφάνου, Αναστάσιος Χαράλαμπου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ιατρική εκπαίδευση
Ψυχιατρική
Ήπιες δεξιότητες
Medical education
Psychiatry
Soft skills

description: Η Ψυχιατρική Συνέντευξη αποτελεί μία πυρηνική διαδικασία για την άσκηση της ψυχιατρικής ειδικότητας, ταυτόχρονα, όμως, επηρεάζεται από την ύπαρξη επικοινωνιακών εμποδίων. Η ενεργητική ακρόαση φαίνεται να συμβάλλει στη διαχείριση των τελευταίων, καθώς και στην αποτελεσματική επικοινωνία του ασθενούς με τον ιατρό του. Παρ’ όλα αυτά, η εκπαίδευση για την ενεργητική ακρόαση στην Ελλάδα δεν φαίνεται να είναι συστηματοποιημένη στα περισσότερα τμήματα Ιατρικής. Ακόμη, δεν καταφέραμε να βρούμε κάποια ποσοτική συσχέτιση ανάμεσα στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας στην ενεργητική ακρόαση και τη δεξιότητά τους να διαχειρίζονται επικοινωνιακά εμπόδια στην ψυχιατρική συνέντευξη. Η μελέτη μας συμπεριέλαβε το σχεδιασμό και την πραγματοποίηση βιωματικής εκπαίδευσης σε προπτυχιακούς φοιτητές Ιατρικής για την ενεργητική ακρόαση και τα επικοινωνιακά εμπόδια, στα πλαίσια της κλινικής τους άσκησης στην Ψυχιατρική. Η παρέμβαση είχε διάρκεια 6 ωρών και συμπεριέλαβε ποικίλες ασκήσεις, όπως ζωγραφική και παιχνίδια που βασίζονται σε θεατρικές ικανότητες, πάντα με συνακόλουθες συζητήσεις. Πριν και μετά την εκπαίδευση, οι συμμετέχοντες, έπρεπε να συμπληρώσουν ερωτηματολόγια, για να αξιολογηθεί η δεξιότητά τους να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν επικοινωνιακά εμπόδια στην ψυχιατρική συνέντευξη. Τα ερωτηματολόγια ήταν ποσοτικά, με τη μορφή της αυτοαξιολόγησης. Συμπληρώθηκαν από τους φοιτητές έπειτα από την επιτηρούμενη πραγματοποίηση ψυχιατρικών συνεντεύξεων σε τουλάχιστον έναν ασθενή πριν και έναν ασθενή μετά την εκπαίδευση. Η ανάλυσή των ερωτηματολογίων έγινε με τη χρήση περιγραφικής στατιστικής και των δοκιμασιών Wilcoxon (για τις επί μέρους προτάσεις του ερωτηματολογίου) και t-test για ζευγαρωτές παρατηρήσεις (για τα αθροίσματα). Συνολικά, η μελέτη περιέλαβε 16 συμμετέχοντες (2 ομάδες των 8), με αναλογία φύλου 1:1 και διάμεση ηλικία τα 24 έτη. Όλοι οι φοιτητές παρακολούθησαν την εκπαίδευση των 6 ωρών και συμπλήρωσαν τα ερωτηματολόγια. Η μέση τιμή των βαθμολογιών πριν την παρέμβαση ήταν 4,08 (ΤΑ = 0,39) και μετά ήταν 4,67 (ΤΑ = 0,22). Η Στατιστική ανάλυση έδειξε ότι η υπήρξε στατιστικά σημαντική βελτίωση των βαθμολογιών μετά την παρέμβαση σε σχέση με πριν (t15 = -7,15, p&lt;0,001, Cohen’s d = 1,79, Cl 95%). Συμπερασματικά, φαίνεται πως η επικοινωνία με τον ψυχιατρικό ασθενή ενέχει προκλήσεις, στη διαχείριση των οποίων συμβάλλει η ενεργητική ακρόαση. Η παρούσα μελέτη δείχνει πως η εκπαίδευση για αυτές τις δεξιότητες έχει αξιοσημείωτο αντίκτυπο, γεγονός που αφήνει περιθώρια για μελλοντική έρευνα, αλλά και δράση στο πλαίσιο της ιατρικής εκπαίδευσης.
description: A wide range of communication barriers intervene into the psychiatric interview. Active (or empathic) listening appears to be a way of overcoming these barriers. However, to our knowledge, no quantitative correlation has been proved, between training healthcare professionals on active listening and their ability to address communication barriers in the context of the psychiatric interview. The research consisted of planning and delivering an experiential training on active listening, as part of a psychiatric clinical rotation of undergraduate medical students. The training was delivered by soft skills trainers, had a duration of 6 hours and included theatre based techniques, drawing, short lectures and debriefing discussions. The impact of the intervention was assessed with the use of pre- and post-training specifically developed for this research and filled in by students only after they interviewed patients. The data that were collected, consisted of paired values for each participant and were analyzed with the use of Wilcoxon’s and t-test for the analysis of participants’ score in each statement and in total, respectively. Overall, the training was delivered to 16 participants (50% male, median age: 24). All students completed all 6 hours of training and have filled in the pre- and post-training questionnaires. Median score before the intervention was 4.08 (SD=0.39) and after was 4.67 (SD=0.22). The analysis showed statistically significant improvement of scores after our intervention compared to the ones before (t15=-7.15, p&lt;0.001, Cohen’s d = 1.79, Cl 95%). Challenges in communication with patients in psychiatry requires for healthcare professionals to be trained in communication skills such as active listening. Experiential trainings such as the one presented in this research project seem to have a significant impact and, therefore, both undergraduate and continuous medical education should include such topics with the use of the proper methods.
description: Σε συνεργασία με: Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)