Ο αγροτουρισμός ως εργαλείο βιωματικής μάθησης και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης
Creators: name: Καραναγνώστης, Γεώργιος Παντελή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Αγροτουρισμός
Βιωματική μάθηση
Περιβαλλοντική εκπαίδευση
Rural tourism
Εxperiential learning
Εnvironmental education

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία μελετά την εκπαιδευτική διάσταση του αγροτουρισμού και τον τρόπο με τον οποίο συμβάλει στη μη-τυπική βιωματική μάθηση και στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, δίνοντας έμφαση στην ανάπτυξη οικολογικής συνείδησης και στην προώθηση της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Μέσα από έρευνα πεδίου και συγκεκριμένες μελέτες περίπτωσης (φάρμες) που βρίσκονται σε αγροτικές περιοχές γύρω από τον αστικό ιστό της Θεσσαλονίκης και πραγματοποιούν εκπαιδευτικές δραστηριότητες, σκοπός ήταν να προσδιοριστεί το έργο αυτών των εκπαιδευτικών αγροκτημάτων ως προς τους άξονες της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Επιπλέον στόχος υπήρξε η διερεύνηση του επιχειρηματικού μοντέλου λειτουργίας αυτών των αγροκτημάτων και η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ως παρεχόμενη υπηρεσία και λειτουργία. Η μεθοδολογική προσέγγιση της έρευνας βασίστηκε στην ποιοτική ανάλυση, με τη διεξαγωγή συνεντεύξεων εις βάθος με τους ιδιοκτήτες/τριες τριών επισκέψιμων αγροκτημάτων, που αποτέλεσαν και τις τρεις μελέτες περίπτωσης. Επιπλέον, αξιολογήθηκε με το εργαλείο του Επιχειρηματικού Καμβά (Business Model Canvas) η επιχειρηματική λειτουργία τους. Η συστηματική επεξεργασία των διαθέσιμων δεδομένων αποκάλυψε μεθόδους με τις οποίες οι επιχειρήσεις αξιοποιούν στις επιχειρήσεις τους την μη-τυπική μάθηση και την περιβαλλοντική εκπαίδευση, δίνοντας την δυνατότητα στους/στις επισκέπτες/τριες να συμμετέχουν ενεργά σε όλα τα στάδια της αγροτικής παραγωγής, από τη σπορά μέχρι τη μεταποίηση προϊόντων, να παρακολουθούν σεμινάρια, βιωματικά εργαστήρια κοκ. Τα αποτελέσματα φανερώνουν πως η απευθείας σύνδεση των επισκεπτών/τριων με τις αγροτικές δραστηριότητες και το φυσικό περιβάλλον συμβάλλει, από τη μια, καθοριστικά στην ανάπτυξη της οικολογικής συνειδητοποίησης και την υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών γύρω από την πρόσληψη της τροφής. Από την άλλη, προσδίδει προστιθέμενη αξία στα αγροκτήματα κυρίως βελτιώνοντας τη φήμη τους (λειτουργώντας ως εργαλείο μάρκετινγκ) και προσδίδοντας ηθική ικανοποίηση στους/στις γεωργούς που τα λειτουργούν.
description: This master's thesis studies the educational dimension of agrotourism and how it contributes to non-formal experiential learning and environmental education, emphasizing on the development of ecological awareness and the promotion of sustainable local development. Through field research and specific case studies located in rural areas around the urban fabric of Thessaloniki and carrying out educational activities, the aim was to identify the work of these educational farms in terms of the axes of environmental education and sustainable local development. In addition, the aim was to investigate the business model of operation of these farms and the integration of environmental education as a service and function. The methodological approach of the research was based on qualitative analysis, with in-depth interviews with the owners of three visitable farms, which constituted all three case studies. In addition, their business operation was evaluated with the Business Model Canvas tool. The systematic processing of the available data revealed methods by which businesses utilize non-formal learning and environmental education, enabling visitors to actively participate in all stages of agricultural production, from sowing to product processing, attending seminars, experiential workshops, etc. The results show that direct connection of visitors with agricultural activities and the natural environment contributes decisively to the development of ecological awareness and the adoption of sustainable practices around our food intake and adds value to farms mainly by improving their reputation (serving as a marketing tool) and giving moral satisfaction to the farmers who operate them.