Επίδραση του γενότυπου, της εποχής καλλιέργειας και του σταδίου ωρίμανσης στην ποιότητα καρπών τομάτας κατά τη διατήρησή τους
Creators: name: Κασαμπαλής, Δημήτριος Στέφανου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Τομάτα
Ποιότητα
Ωρίμανση
Tomato
Quality
Ripening

description: Μεμονωμένοι καρποί συγκομίστηκαν από αυτόριζα φυτά των υβριδίων Viscondi F1 και Nemesis F1, καθώς και από φυτά του υβριδίου Viscondi F1 εμβολιασμένα στο υποκείμενο Protector που καλλιεργήθηκαν σε γυάλινο θερμαινόμενο θερμοκήπιο που βρίσκεται στις εγκαταστάσεις της εταιρίας Agris Α.Ε., στο Κλειδί Ημαθίας. Την περίοδο Φεβρουάριος-Δεκέμβριος 2013 πραγματοποιήθηκαν 2 διαδοχικές καλλιέργειες των φυτών και συγκεκριμένα τις περιόδους 18.2- 2.7.2013 (ανοιξιάτικη καλλιέργεια) και 15.7-31.12.2013 (φθινοπωρινή καλλιέργεια). Πραγματοποιήθηκαν 2 συγκομιδές ανά καλλιέργεια, 98 ημέρες από τη μεταφύτευση (πρώιμη συγκομιδή) και 134 ημέρες από τη μεταφύτευση (όψιμη συγκομιδή) και στις 2 εποχές καλλιέργειας, αντίστοιχα. Σε κάθε συγκομιδή, συγκομίστηκαν καρποί οι οποίοι βρίσκονταν σε διαφορετικό στάδιο ωρίμανσης και συγκεκριμένα στο ώριμο κόκκινο στάδιο (στάδιο 10), στο κόκκινο (στάδιο 8), στο πορτοκαλί (στάδιο 6) και στο ώριμο πράσινο (στάδιο 4). Η συγκομιδή έγινε με το χέρι, με πίεση και απόσπαση του καρπού με τμήμα ποδίσκου από τη ζώνη αποκοπής. Οι καρποί των σταδίων 4, 6 και 8 διατηρήθηκαν για 16 ημέρες στους 12oC. Καθημερινά για τις πρώτες 10 ημέρες και κάθε 3 ημέρες μέχρι την 16η ημέρα διατήρησης, προσδιοριζόταν το εξωτερικό χρώμα του κάθε καρπού, ενώ την 1η και 16η (τελευταία) ημέρα διατήρησης, μετρήθηκε και η αντίσταση της σάρκας στην πίεση και οι καρποί καταψύχθηκαν στους -20οC, ώστε να προσδιοριστούν τα κυριότερα διατροφικά τους χαρακτηριστικά (ξηρή ουσία, διαλυτά στερεά συστατικά, συνολική αντιοξειδωτική ικανότητα, ολικές διαλυτές φαινόλες, λυκοπένιο, β-καροτένιο, συνολικά καροτενοειδή, ογκομετρούμενη οξύτητα και pH). Επιπρόσθετα, οι καρποί κάθε σταδίου της πρώιμης συγκομιδής της ανοιξιάτικης καλλιέργειας χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Οι καρποί της πρώτης ομάδας διατηρήθηκαν με ακέραιο τον ποδίσκο, ενώ στους καρπούς της δεύτερης ομάδας, ένα τμήμα του ποδίσκου αφαιρέθηκε με τομή με ψαλίδι. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν όμοια με παραπάνω. Από τις μετρήσεις του χρώματος των καρπών και των 2 υβριδίων κατά τη συγκομιδή τους και στις 2 εποχές καλλιέργειας, προέκυψε ότι καλύτερη διάκριση καρπών των 4 σταδίων ωρίμανσης επιτυγχάνεται με τις παραμέτρους ho και το λόγο a/b. Ο τραυματισμός που προκλήθηκε με αφαίρεση τμήματος του ποδίσκου κάτω από τη ζώνη αποκοπής επηρέασε ελάχιστα τις μεταβολές που παρατηρήθηκαν στο χρώμα των καρπών της πρώιμης συγκομιδής της ανοιξιάτικης καλλιέργειας κατά τη διατήρηση και δεν είχε σημαντική επίδραση στην ωρίμανσή τους. Το στάδιο ωρίμανσης κατά τη συγκομιδή επηρέασε τα περισσότερα χαρακτηριστικά των καρπών και μάλιστα είχε τη σημαντικότερη επίδραση στο χρώμα (παράμετροι ho και a/b) όπως επίσης και στην αντίσταση της σάρκας στην πίεση στην ογκομετρούμενη οξύτητα στο pH και στο λόγο ΔΣΣ/Ο.Ο. Η εποχή καλλιέργειας των φυτών τομάτας (άνοιξη ή φθινόπωρο) επηρέασε σημαντικά τα περισσότερα χαρακτηριστικά, με εξαίρεση την περιεκτικότητα των καρπών σε ολικά καροτενοειδή και λυκοπένιο αλλά είχε τη σημαντικότερη επίδραση μόνο στην ξηρή ουσία και στην περιεκτικότητα των καρπών σε Δ.Σ.Σ.. Η περίοδος συγκομιδής (πρώιμη ή όψιμη) επηρέασε επίσης τα περισσότερα χαρακτηριστικά, αλλά δεν είχε τη σημαντικότερη επίδραση σε κανένα από τα χαρακτηριστικά της ποιότητας των καρπών που προσδιορίστηκαν. Η διάρκεια διατήρησης επηρέασε επίσης τα περισσότερα χαρακτηριστικά που προσδιορίστηκαν και μάλιστα άσκησε τη σημαντικότερη επίδραση στην περιεκτικότητα των καρπών σε χρωστικές (χλωροφύλλη, ολικά καροτενοειδή, λυκοπένιο και β-καροτένιο).
description: Individual fruits were harvested from self-rooted plants cvs. Viscondi F1 and Nemesis F1, as well as from grafted cv. Viscondi F1 plants on Protector rootstock, grown in glass heated greenhouse located in the facilities of Agris S.A., in Kleidi, Hmathia. During February-December, 2013 two consecutive crops were performed and particularly during 18.2- 2.7.2013 (spring crop) and 15.7-31.12.2013 (autumn crop). Fruit samples were collected in two harvest periods per crop, 98 days after transplant (early harvest) and 134 days after transplant (late harvest) in both cultivation seasons, respectively. In each harvest, fruit were collected, while being at different maturity stage and in particular at the red ripe stage (stage 10), at the red stage (stage 8), at light red (orange) stage (stage 6) and at the mature green (stage 4). Fruit were harvested by hand, by pressing and detaching the fruit bearing a portion of the pedicel at the detachment zone. Fruits of stages 4, 6 and 8 were stored for 16 days at 12oC. The color of the fruit was determined daily during the first 10 days and every 3 days until the last (16th) day of storage, while on the 1st and 16th day of storage, firmness was measured and fruits were placed in freezer (-20οC), in order to determine the main nutritional characteristics (dry matter, soluble solids, total antioxidant capacity, total soluble phenols, lycopene, β-carotene, total carotenoids, titratable acidity and pH). Moreover, fruits from the early harvest period of the spring season were sorted in two groups. Fruits of the first group were stored with intact pedicel (as detached from the plant), while in fruits of the second group, the pedicel was further trimmed with the use of a knife. Same measurements were performed as described above. According to the color measurements, in fruits of both cultivars during harvest in both cultivation seasons, it was concluded that fruits of different (4) maturity stage can be accurately distinguished and sorted by taking into account ho and the ratio a/b parameters. Wounding caused by trimming of the pedicel below the detachment zone, only minimally affected color changes of fruits harvested in the early period of the spring and stored at 12oC and did not affected significantly their maturation. Maturity stage at harvest affected most of the fruit characteristics and indeed had the most significant effect in changes of color (parameters ho and a/b), as well as in firmness, in titratable acidity (TA), in pH and in the ratio soluble solids/TA. Cultivation season of tomato plants (spring or autumn) significantly affected most of the characteristics, with the exception of total carotenoids and lycopene but had the most significant effect only in dry matter and soluble solids content. Harvesting period (early or late) also affected most of the determined characteristics, but was not the main factor that affected any of the quality traits determined. Storage duration also affected most of the quality characteristic and indeed had the most significant effect in pigments content (chlorophyll, total carotenoids, lycopene and β-carotene).