Αστική ευθύνη του κράτους υπό το πρίσμα του ενωσιακού δικαίου Τίτλος εργασίας στην ελληνική (όταν ο πρωτότυπος τίτλος είναι σε ξένη γλώσσα):
Creators: name: Γρηγοριάδου, Ναταλία-Ελένη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: αστική ευθύνη
κράτη μέλη
ενωσιακό δίκαιο
state liability
member states
European Union law

description: Η ένταξη των κρατών μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεπάγεται την υποχρέωση τήρησης από τα τελευταία του ενωσιακού δικαίου. Η Συνθήκη προβλέπει κάποιους μηχανισμούς, προκειμένου να εξασφαλίσει την εφαρμογή του, ωστόσο όμως οι τελευταίοι δεν φάνηκαν επαρκείς, προκειμένου να αποτρέψουν παραβάσεις των κρατών μελών, με αποτέλεσμα να υπάρχει έλλειμμα δικαστικής προστασίας στα δικαιώματα των ιδιωτών που πηγάζουν από το κοινοτικό και ήδη ενωσιακό δίκαιο. Το κενό αυτό ήρθε να καλύψει το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (πλέον Δικαστήριο), το οποίο με την απόφασή του στην υπόθεση Francovich καθιέρωσε την αρχή της αστικής ευθύνης των κρατών μελών για παραβίαση του κοινοτικού (ενωσιακού πλέον) δικαίου. Το Δικαστήριο με τη νομολογία του καθιέρωσε την εν λόγω αρχή, προσδιόρισε τις προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για τη θεμελίωση της τελευταίας, αλλά και τα όργανα των κρατών μελών που μπορούν να στοιχειοθετήσουν την ευθύνη αυτή. Έτσι, στην υπόθεση Brasserie du Pêcheur το Δικαστήριο αντιλαμβάνεται το κράτος με μια ευρεία έννοια και το καθιστά υπεύθυνο για την παραβίαση του κοινοτικού δικαίου από κάθε όργανο αυτού, είτε ανήκει στη νομοθετική, είτε στην εκτελεστική ή στη δικαστική λειτουργία. Στην υπόθεση Köbler το Δικαστήριο αναγνώρισε την ευθύνη αυτή του κράτους για παραβίαση του κοινοτικού δικαίου από αποφάσεις των ανωτάτων δικαστηρίων, θέτοντας όμως αυστηρότερες προϋποθέσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της δικαστικής εξουσίας. Στα κράτη μέλη επαφίεται ο καθορισμός των αρμόδιων δικαστηρίων και η ρύθμιση των δικονομικών λεπτομερειών, ωστόσο οι προϋποθέσεις που τίθενται από αυτά δεν μπορεί να είναι λιγότερο ευνοϊκές (αρχή ισοδυναμίας) και να μην καθιστούν αδύνατη ή ιδιαίτερα δυσχερή τη χορήγηση αποζημίωσης (αρχή αποτελεσματικότητας). Το ελληνικό δίκαιο είναι εν γένει συμβατό με το ενωσιακό, όσον αφορά στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες γεννάται το δικαίωμα αποζημιώσεως, παρουσιάζει όμως και κάποιες αποκλίσεις. Στο σημείο που παρατηρείται σθεναρή αντίσταση, παρά τη σαφή νομολογία του Δικαστηρίου, είναι η αποδοχή της αστικής ευθύνης του κράτους – τόσο για παραβίαση του εθνικού, όσο και του ενωσιακού δικαίου- από όργανα της δικαστικής λειτουργίας· για τα όργανα της νομοθετικής λειτουργίας τα ελληνικά δικαστήρια έχουν περιορίσει το πεδίο εφαρμογής της ευθύνης μόνο στις περιπτώσεις παραβίασης κανόνων δικαίου υπέρτερης τυπικής ισχύος.
description: The integration of Member States to the European Union implies the obligation of the last to observe the EU law. Even though the Treaty provides some mechanisms to ensure its application, these mechanisms did not seem sufficient to deter infringements by the Member States, having as a result a lack of judicial protection for individual rights deriving from Community (already EU) law. The Court of Justice came to fulfill this gap with its judgment in the Francovich case, by which the Court established the principle of state liability for infringement of Community (already EU) law. By its case law, the Court has established this principle, has laid down the conditions under which the principle is ground on, and the institutions of Member States that may constitute a liability. Thus, in the Brasserie du Pêcheur case the Court interprets the State within a broad concept and makes it liable for the breach of Community law by any institution, whether it belongs to the legislature, executive or judicial power. In the Köbler case the Court recognised the State liability for breaches of community law by supreme national courts, while setting stringent conditions given the nature of the judiciary. Member States are left to determine the competent courts and the applicable procedural rules, provided that national law may not be less favorable than in respect of similar breaches of national law (principle of equivalence) and may not make compensation impossible or excessively difficult (the principle of efficiency). In general Greek law is generally compatible with the EU law regarding the conditions under which that liability gives rise to a right to reparation, with some deviations as well. Nevertheless, despite the plain case law of the Court, it is observed strong resistance in the acceptance of state liability –for breaches of both national and EU law- by national courts; as for the legislative power, Greek courts have limited the scope of liability only in cases of infringement of laws of higher-ranking.