Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση ως στοιχείο ποιότητας στη φροντίδα υγείας : μια σύγχρονη μελέτη με γιατρούς της Δυτικής Μακεδονίας
Creators: name: Μουτσιούνας, Δημήτριος Παρασκευά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση
Φροντίδα υγείας
Μια σύγχρονη μελέτη
The people-centered
Health care
A cross-sectional study

description: Εισαγωγή: Η ποιότητα στη φροντίδα υγείας αποτελεί ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τη σύγχρονη διεθνή κοινότητα. Οι διεθνώς αναγνωρισμένες διαστάσεις που χαρακτηρίζουν την ποιότητα στη φροντίδα υγείας είναι η ανθρωποκεντρικότητα, η ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα, η αποδοτικότητα, η έγκαιρη πρόσβαση, η ισότιμη παροχή και η διασύνδεση των υπηρεσιών υγείας. Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση αποτελεί καθοριστική παράμετρο ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας υγείας. Με τον όρο αυτό αναφερόμαστε στην ιατρική φροντίδα που στοχεύει στη συνεργασία μεταξύ των γιατρών, των ασθενών και των οικογενειών τους (όποτε απαιτείται), προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι θεραπευτικές αποφάσεις που λαμβάνονται σέβονται τις προσδοκίες, τις ανάγκες, τις προτιμήσεις των ασθενών και επιπλέον επιδιώκει την ενεργοποίηση των ασθενών με την εκπαίδευση και την βοήθεια που χρειάζονται, προκειμένου να πάρουν αποφάσεις και να συμμετάσχουν ενεργά στην φροντίδα τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η καταγραφή των απόψεων ιατρών διάφορων ειδικοτήτων ως προς τη σημαντικότητα των διαφορετικών διαστάσεως της ποιότητας στη φροντίδα υγείας με εμβάθυνση στο στοιχείο της ανθρωποκεντρικότητας στη σχέση ιατρού-ασθενή. Απώτερος στόχος της μελέτης είναι η ανάδειξη πιθανών εκπαιδευτικών αναγκών των επαγγελματιών υγείας και ιδιαίτερα σε θέματα δεξιότητας επικοινωνίας, αλλά και αλλαγής κουλτούρας σε θέματα ποιότητας στη φροντίδα υγείας. Υλικό και μέθοδος: Στη συγχρονική αυτή μελέτη κλήθηκε να συμμετάσχει ανώνυμα και προαιρετικά το σύνολο των εγγεγραμμένων στον Ιατρικό Σύλλογο Κοζάνης. Κατά τον Φεβρουάριο-Μάρτιο 2023, εστάλησαν ηλεκτρονικά μηνύματα (e-mails) που εμπεριείχαν τον σύνδεσμο για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου της μελέτης. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε κοινωνικό-δημογραφικές ερωτήσεις, ερωτήσεις σχετικά με την αξιολόγηση των επτά διεθνώς αναγνωρισμένων διαστάσεων ποιότητας στη φροντίδα υγείας, την κλίμακα Patient Physician Orienation Scale (PPOS) και ερωτήσεις σχετικά με την επικοινωνία ιατρού - ασθενή. Αποτελέσματα: Συνολικά συμμετείχαν 104 άτομα (ποσοστό ανταπόκρισης 20,6%), 51% άντρες, μέσης ηλικίας 48,9 ετών (±8,7, ελαχ. 27- μεγ. 65), 46,2% κάτοχοι παθολογικής ειδικότητας, 30,8% χειρουργικής, 14,4% γενικοί/οικογενειακοί ιατροί και 6,7% εργαστηριακοί ιατροί. Ως προς τις διαστάσεις της ποιότητας στη φροντίδα υγείας, οι συμμετέχοντες αξιολογήσαν ως πολύ σημαντική (9/10 σε 10-βαθμια κλίμακα) την αποτελεσματικότητα στο 97,1%, την ισότιμη παροχή στο 84,6%, την ασφάλεια στο 83,7%, την ανθρωποκεντρικότητα και την έγκαιρη πρόσβαση στο 80,8%, τη διασύνδεση των παρεχόμενων υπηρεσιών στο 75% και την αποδοτικότητα στο 59,6%. Το σκορ της υποκλιμακας Φροντιδας PPOS ήταν 4,42, ενώ της Συμμετοχής 3,24. Το 86,5% δήλωσε ότι θα ήθελε να εκπαιδευτεί μελλοντικά σε θέματα επικοινωνίας με τον ασθενή. Συμπεράσματα: Καταγράφηκαν περισσότερο ανθρωποκεντρικές αντιλήψεις σχετικά με την εξατομικευμένη προσέγγιση του ασθενή, σε σχέση με την ανάγκη για ενημέρωσή του και ενεργοποίηση της συμμετοχής του στη λήψη αποφάσεων. Οι ιατροί αναγνωρίζουν στην πλειοψηφία τους τη σημαντικότητα των επτά διαστάσεων της ποιότητας στη φροντίδα υγείας, ιεραρχώντας ως τελευταία την αποδοτικότητα. Η ενίσχυση της εκπαίδευσης σε θέματα κουλτούρας ποιότητας, αλλά και δεξιοτήτων επικοινωνίας στις διαφορετικές βαθμίδες ιατρικής εκπαίδευσης αναμένεται να συμβάλει στη συνειδητή προτεραιοποίηση της ποιότητας στην παρεχόμενη φροντίδα υγείας.
description: Introduction: Quality in health care is an issue of great concern to the contemporary international community. The internationally recognized dimensions that characterize quality in health care are person-centeredness, safety, effectiveness, efficiency, timely access, equitable provision, and interconnectedness of health services. A person-centred approach is a key parameter of quality of health care provided. This term refers to medical care that aims at collaboration between doctors, patients and their families (where appropriate) to ensure that the treatment decisions made respect the expectations, needs, preferences of patients and, in addition, seeks to empower patients with the education and assistance they need to make decisions and actively participate in their healthcare. Aim: The aim of the present study was to record the opinions of doctors of various specialties regarding on the importance of different dimensions of quality in healthcare with a deeper focus on the element of human-centeredness in the doctor-patient relationship. The ultimate aim of the study is to highlight possible educational needs of health professionals, especially in communication skills and culture change in quality in healthcare. Material and method: In this cross-sectional study, all those registered at the Medical Association of Kozani were invited to participate anonymously and voluntarily. During February-March 2023, e-mails were sent containing the link to complete the study questionnaire. The questionnaire included socio-demographic questions, questions about the assessment of the seven internationally recognized dimensions of quality in healthcare, the Patient Physician Orientation Scale (PPOS) and questions about doctor-patient communication. Results: A total of 104 participants (response rate 20.6%), 51% male, mean age 48.9 years (±8.7, min. 27; max. 65), 46.2% held a pathology residency, 30.8% a surgical residency, 14.4% general/family physicians and 6.7% laboratory physicians. Regarding the dimensions of quality in healthcare, participants rated efficiency as very important (9/10 on a 10-point scale) at 97.1%, equity of provision at 84.6%, safety at 83.7%, person-centeredness and timely access at 80.8%, interconnectedness of services at 75% and efficiency at 59.6%. The score of the PPOS Care subscale was 4.42, while the Participation subscale score was 3.24. 86.5% indicated that they would like to be trained in patient communication in the future. Conclusions: More human-centered perceptions were recorded regarding the individualized approach to the patient, in relation to the need for patient information and activation of patient participation in decision making. The majority of doctors recognize the importance of the seven dimensions of quality in healthcare, ranking efficiency last. Strengthening education in quality culture and communication skills at different levels of medical education is expected to contribute to a conscious prioritization of quality in the healthcare provided.