Ο θεσμός της Επιτροπείας των ανηλίκων στην αρχαία Αθήνα με αφορμή το έργο “Αίας” του Σοφοκλή
Creators: name: Ψαρρά, Παναγιώτα Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Επιτροπεία
Αρχαία Αθήνα
Αίας
Guardianship
Ancient Athens
Ajax

description: Θέμα της διπλωματικής αυτής εργασίας ήταν ο θεσμός της επιτροπεία των ανήλικων τέκνων στην αρχαία Αθήνα. Ο θεσμός αυτός γεννήθηκε προς αναπλήρωση του κενού που δημιουργούνταν στη γονική μέριμνα εξαιτίας του θανάτου του πατέρα του ανήλικου τέκνου. Στόχος της διατριβής ήταν η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της επιτροπείας, ως προς το πρακτικό και λειτουργικό κομμάτι του θεσμού , κατόπιν συσχέτισης αυτών με βασικούς πυλώνες της αρχαίας αθηναϊκής συνείδησης σχετικά με το κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Η επιτροπεία ως θεσμός, πέρα από την κάλυψη της ανάγκης της προστασίας των προσωπικών και περιουσιακών συμφερόντων των ανήλικων τέκνων εξασφάλιζε και την έντονη παρουσία των Αθηναίων πολιτών μεταξύ των υπόλοιπων πολυπληθών τάξεων και συγχρόνως, εγγυόταν την προετοιμασία των τέκνων για την ανάληψη των κοινωνικών ρόλων που η πόλη θα περίμενε να διαδραματίσουν μετά την ενηλικίωσή τους (πολιτικής και στρατιωτικής φύσεως καθήκοντα για τους άντρες και οικογενειακής για τις γυναίκες). Παράλληλα, η διατριβή εκκινώντας την έρευνά της με αφορμή το έργο “Αίας” του Σοφοκλή, προσπάθησε να καταλήξει και πάλι στο ίδιο έργο επιβεβαιώνοντας ή όχι την ιστορική συνέπεια αυτού ως προς την παρουσίαση του θεσμού στο δράμα. Ο “Αίας” αποτελεί έργο που γράφτηκε κατά την κλασική εποχή, αλλά περιγράφει κοινωνία ανήκουσα στην περίοδο των ομηρικών χρόνων. Ο πρωταγωνιστής του δράματος, έχοντας λάβει την απόφαση αυτοκτονίας του ζητά από το πλήθος των Σαλαμινίων ναυτών να διαβιβάσουν στον αδερφό του Τεύκρο την επιθυμία του να αναλάβει εκείνος την επιτροπεία του γιου του Ευρυσάκη. Κατά την αρχαϊκή περίοδο, ωστόσο, φαίνεται πως υπήρχε μια αίσθηση συμμετοχής ολόκληρου του γένους στη λήψη αποφάσεων σχετικών με τον ιδιωτικό βίο των μελών του. Από την χρονική αυτή ασυνέπεια το συμπέρασμα που συνάγεται είναι ότι διαχρονικά σκοπός της τέχνης είναι να ψυχαγωγήσει μεταφέροντας τον αποδέκτη της σε κοινωνίες φαινομενικά ασύμβατες με τη δική του, ευαισθητοποιώντας τον, ωστόσο σε ζητήματα πέρα για πέρα συμβατά με τη ζωή και την καθημερινότητά του.
description: The subject of this dissertation was the institution of guardianship for minors in ancient Athens. This institution emerged to fill the void created in parental care due to the death of the father of the minor child. The aim of the dissertation was to highlight the particular characteristics of guardianship, both in practical and functional terms, through their correlation with key pillars of ancient Athenian consciousness regarding social and political dynamics. The institution of guardianship, beyond meeting the need for protecting the personal and property interests of minor children, also ensured the strong presence of Athenian citizens among the other populous classes. Simultaneously, it guaranteed the preparation of children for assuming social roles that the city would expect them to fulfill upon reaching adulthood (political and military duties for men and familial duties for women). Moreover, the dissertation, beginning its research with Sophocles' play "Ajax," attempted to ascertain whether this work reaffirmed or denied the historical consistency of the institution's portrayal in drama. "Ajax" is a play written during the classical era but depicts a society belonging to the Homeric period. The protagonist of the drama, having decided on his own suicide, requests the Salaminian sailors to convey to his brother Teucer his desire for him to assume guardianship of his son, Eurysaces. However, during the archaic period, it appears that there was a sense of collective participation of the entire community in making decisions regarding the private lives of its members. From this chronological inconsistency, the conclusion drawn is that the timeless purpose of art is to entertain by transporting the recipient into societies seemingly incompatible with their own, sensitizing them; however, the issues addressed remain fundamentally compatible with their lives and daily routines.