Νίκος Ματσούκας: Έκθεση του ορθόδοξου δόγματος σε διάλογο με τη δυτική χριστιανοσύνη
Creators: name: Τσιάτσος, Παναγιώτης Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ματσούκας
Ορθόδοξο δόγμα
Σχολαστική θεολογία
Προτεσταντισμός
Matsoukas
Orthodox doctrine
Scholastic theology
Protestantism

description: Στόχος της παρούσης διδακτορικής διατριβής, η έκθεση του ορθοδόξου δόγματος σε διάλογο με τη δυτική χριστιανοσύνη, υπό το πρίσμα του Νίκου Ματσούκα· η ανάδειξη εκείνων των θεολογικών προϋποθέσεων, οι οποίες, ερμηνεύοντας κατ’ ουσίαν την ίδια τη ζωή διά της αποκαλύψεως του τριαδικού Θεού στον κόσμο, ευνόησαν προϊόντος του χρόνου σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ ορθόδοξης, ρωμαιοκαθολικής και προτεσταντικής θεολογίας, με ανάλογες συνέπειες. Η επισταμένη μελέτη αυτών αποτελεί βασικό σημείο ενδιαφέροντος. Πλην όμως, το γεγονός επ’ ουδενί παραγνωρίζει την κοινή αφετηρία, την ιστορική διαδρομή και όλα όσα συνδέουν ανατολική και δυτική παράδοση. Άλλωστε, η θεραπεία των τραυμάτων της διαίρεσης και η αποκατάσταση της ενότητας της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας οφείλει να αποτελεί στόχο, προς τον οποίο κινείται ο οικουμενικός διάλογος. Το συγκεκριμένο πόνημα επιχειρεί τη συστηματοποίηση της διδασκαλίας του καθηγητή περί της ορθοδόξου δογματικής θεολογίας, πάντοτε ωστόσο σε σχέση και αναφορά προς τη δυτική, όπως αυτή αναπτύσσεται μέσα από την εντυπωσιακή σε έκταση και περιεχόμενο εργογραφία του. Θεολογία, η οποία εξ ορθοδόξου επόψεως βιώνεται ως αλήθεια και εμπειρική πραγματικότητα του εκκλησιαστικού σώματος, εν συνεχεία αποτυπώνεται στην κειμενική παράδοση της Εκκλησίας και τελικά συνοψίζεται στα δόγματα. Ως εκ τούτου, αυτά δεν επέχουν θέση νόμου, ούτε πηγάζουν από μια εξωτερικού τύπου αυθεντία, αλλά είναι η εμπειρία του αποκαλυπτόμενου Θεού στον κόσμο διά των ακτίστων ενεργειών του, στις οποίες μετέχει ολόκληρη η δημιουργία. Τούτη την «ενεργειακή σχέση» απορρίπτει ιστορικά η δυτική διδασκαλία, αρνούμενη τη διάκριση ουσίας και ενεργειών του Θεού και υιοθετώντας, καθώς υπογραμμίζει ο Ματσούκας, την «ηθική σχέση» μεταξύ Δημιουργού και κτίσης, στην οποία ο πρώτος επικοινωνεί με έμμεσο τρόπο, και άρα κτιστά μέσα, προς τη δεύτερη.
description: The aim of the present dissertation is to expose the Orthodox doctrine in dialogue with Western Christianity, in the light of Nikos Matsoukas; to highlight those theological presuppositions, which, by interpreting essentially life itself through the revelation of the triune God in the world, have favoured over time significant divergences between Orthodox, Roman Catholic and Protestant theology, with similar consequences. A careful study of these is a key point of interest. However, this in no way ignores the common starting point, the historical path and everything that connects Eastern and Western traditions. After all, the healing of the wounds of division and the restoration of the unity of the One, Holy, Catholic and Apostolic Church must be the goal towards which the ecumenical dialogue is moving. This work attempts to systematize the professor's teaching on orthodox doctrinal theology, always, however, in relation to and with reference to Western theology, as it is developed through his impressive in scope and content work. Theology, which from an Orthodox point of view is experienced as truth and empirical reality of the ecclesiastical body, which is then reflected in the textual tradition of the Church and finally summarized in the doctrines. As such, they do not have the status of law, nor do they derive from an external authority, but are the experience of the revealed God in the world through his uncreated actions, in which the whole of creation participates. This "energetic relation" is historically rejected by Western teaching, denying the distinction between God's substance and his actions and adopting, as Matsoukas emphasizes, the "ethical relation" between Creator and creation, in which the former communicates indirectly, and thus creaturely means, to the latter.