Λογοτεχνία του τραύματος στη ρωσική λογοτεχνία του 20ου αιώνα.: Παιδαγωγική προσέγγιση στο έργο του Ιβάν Σμελιόφ
Creators: name: Θεοδωρίδου, Βικτωρία Χριστόφορου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Духовный аспект литературы русского зарубежья начала 20 века, характер малого человека как духовного лидера и носителя Церкви, апостольская миссия литературы русского зарубежья начала 20 века
Λογοτεχνία της Ρωσικής διασποράς ως αποστολική διακονία στις αρχές του 20 αιώνα
το τραύμα ως κύριο θέμα στα συγγράμματα των Ρώσων εμιγκρέδων, ο ελάχιστος άνθρωπος ως παιδαγωγός και φορέας της Εκκλησιάς
Spiritual aspects of Russian diaspora literature in the beginning of the 20 th century, the issue of trauma as main subject matter in the literature of Russian diaspora, the character of little man at the role of pedagogue and spiritual leader

description: Η παρούσα μελέτη εστιάζεται στην προσωπικότητα και το έργο του Ρώσου συγγραφέα Ιβάν Σμελιόφ (1873-1950), ο οποίος υπήρξε ένας από τους εμιγκρέδες διανοούμενους που μετανάστευσαν στο εξωτερικό στις αρχές του 20μ αι. λόγω της Οκτωβριανής επανάστασης και της εδραίωσης άθεου καθεστώτος. Προερχόμενος από αμιγώς Ορθόδοξο περιβάλλον ο Σμελιόφ είχε στενές σχέσεις με την Εκκλησία, γεγονός το οποίο αποτυπώνεται στην ίδια του την προσωπικότητα και την θεματολογία των έργων του. Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια να αναδειχτεί το μέγεθος και το βάθος του εθνικού δράματος ή αλλιώς του “τραύματος” των ορθοδόξων Ρώσων της διασποράς και να παρουσιαστούν οι επιπτώσεις αυτού στην προσωπικότητα των ανθρώπων, στην θεματολογία των συγγραμμάτων της εποχής εκείνης, καθώς και στα ίδια τα γεγονότα, που έμελλαν να συντελεστούν σχεδόν έναν αιώνα μετά και να δικαιώσουν τους οραματιστές της αναβίωσης της Ορθόδοξης Ρωσίας.Επίσης, στην μελέτη αυτή γίνεται αναφορά στην παιδαγωγική και την “ιεραποστολική” διάσταση του έργου του Σμελιόφ, καθώς ο συγγραφέας κατάφερε να κατηχήσει την νέα, δεύτερη γενιά των Ρώσων της διασποράς, μεταφέροντάς τους όλη την αγάπη του και της πολύτιμες πληροφορίες για την πατρίδα τους και την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η νεολαία της διασποράς αγαπούσε και εκτιμούσε τα έργα του Σμελιόφ, γεγονός που διατυπώνεται στην αλληλογραφία του συγγραφέα και στα πολυάριθμα άρθρα του. Στην προσπάθειά μας να αναδείξουμε το βάθος του Ρωσικού “τραύματος” έπρεπε να προσδιορισθούν τα ακριβή αίτιά του, τα οποία είναι ο γεωγραφικούς και ο πνευματικός εκτοπισμός. Με τον γεωγραφικό εκτοπισμό εννοούμε την απώλεια της πατρίδας, που βίωναν οι εμιγκρέδες, καθώς κυριολεκτικά έχασαν την Ρωσία, αφού μεταεπαναστατικά ονομάστηκε δημοκρατία των Σοβιέτ και αργότερα θα άλλαζε και γεωπολιτικά. Ενώ πνευματικό εκτοπισμό αποτελεί η απομάκρυνση από τις αξίες της Ορθοδοξίας ( από τον Ρωσικό λαό), όπως πριν την Οκτωβριανή επανάσταση, έτσι και μετά από αυτήν , σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Δεν μπορούσε να παραληφθεί και η σημαντική συμβολή του Σμελιόφ στην εξέλιξη του χαρακτήρα του “ελαχίστου”ανθρώπου, ο οποίος με αφετηρία τους προηγούμενους αιώνες ( και ειδικά τον Χρυσό, 19 αιώνα της Ρωσικής λογοτεχνίας), στα έργα του Σμελιόφ αποκτά πρωτοφανή δυναμική και πρόθυμα αναλαμβάνει την αποστολή της διαφύλαξης του Ορθόδοξου τρόπου ζωής για τις μελλοντικές γενιές. Η πνευματική παρακαταθήκη που άφησε ο συγγραφέας είναι σημαντική και πολύτιμη. Κρατώντας απόσταση από τα φρικτά δρώμενα που κλόνιζαν την πατρίδα του, ο Σμελιόφ έβλεπε καθαρά, τι κρυβόταν πίσω από το προσωπείο της νέας κυβέρνησης και που ακριβώς στόχευαν οι ενέργειές της – στην αποδόμηση και εξαφάνιση της Ορθόδοξης Ρωσίας, όχι μόνο από τον χάρτη, αλλά και αν αυτό ήταν δυνατόν, από τις καρδιές των Ρώσων.Η θεματολογία και η επιχειρηματολογία του Σμελιόφ βρίσκονται σε απόλυτη συνάφεια με τις διδαχές των πάτερων της Εκκλησίας και την Εκκλησιαστική παράδοση. Ο συγγραφέας ενώνει την λογοτεχνία με τον πνευματικό λόγο και μέσα από τα λόγια των χαρακτήρων του κηρύττει αγιοπατερικές θέσεις. Aπό την “εν Χριστώ ενότητα” από την Παύλεια θεολογία (Πρ.4,32) έως τον όρο sobornost’ (=καθολικότητα) που υποστήριζαν οι σλαβόφιλοι, η ενότητα των πάντων εν Χριστώ είναι από τα βασικά θέματα στα έργα του συγγραφέα
description: The current study deals with the topic of “trauma” in the works of the Russian emigrant writer Ivan Šmelev, giving full account of how the author deals with the subject of a “little” man as a spiritual inspirer, creator, martyr and bearer of the Church, as well as the new pedagogical role, assigned him by the writer. The study accounts for the translations of Šmelev’s works into European languages and the difficulties, encountered by the translators in the process. The loss of fatherland and the possible causes that led to spiritual desensitation of Russian people, their difficulty to come to terms with the atheistic Bolshevist government and their forced “exile” find reflection in Šmelev’s works, as he tries to preserve the examples of Orhodox Russian daily life within the doings and ideas of his characters. Having strong bonds with Orodox Christianity from his childhood, Šmelev cannot tolerate the loosening of morality within the circle of Russian emigrants and finds ways to sensitize Russian people, so as to make them realize and accept their personal responsibility in connection with the dramatic outcome of the October revolution in Russia. Simultaneously, Šmelev addresses European writers and scholars in order to “awaken” them spiritually and ethically, providing them with the realistic “illustration” of the evil that can derive from the spread of atheistic Bolshevist ideology and highlighting the danger of its penetrating within the European boarders. Šmelev’s ideas and thematology are in full accordance with those of fathers and saints of the Orthodox Christian Church, deriving from both Old and New Testaments they are supported by the prominent Russian theologians. Reestablishing peace with the “fathers” or the predecessors of all Russian people (peace that was turned into war by the Bolshevist ideology of “root breaking”) is important to Šmelev for the future revival of Orthodox Russia. The fundamental idea of revival of the “Holy Rus’” by the next generations of the Russian emigrants is reflected in the series of Šmelev’s articles and speeches and is fully supported by the letteres and writings of his close friend and philosopher Ivan Il’in. Šmelev’s work attains much greater importance and depth if looked upon under the prism of spiritual value, as it carefully preserved the precious examples of Russia’s deep belief in Christian ideals as well as the proof of this belief, reflected in the daily lives of Russian people Данный реферат исследует тему «травмы» в произведениях выдающегося писателя русского зарубежья, Ивана Сергеевича Шмелева. Параллельно, рассматривается тема «малого» человека, раскрытого Шмелевым в несколько ином ракурсе. Шмелевский «малый» человек развивается до высот духовного вдохновителя, творца, исповедника Православия и носителя Церкви, которому отведена новая, педагогическая и просветительная миссия в тяжёлые годы начала 20 века. В настоящей работе даётся отчёт о переводах произведений Шмелева на Европейские языки, а так же о трудностях перевода стилизованной Шмелевской речи на иные языки. Обездухотворение русского народа как одна из причин, повлекших за собой Октябрьскую революцию и утрата отчизны являются лейтмотивом Шмелевских произведений, «диктующим» необходимость запечатления традиций и повседневности Православной России в «ковчеге» Шмелевского слова для назидания будущих поколений и возрождения Православной Руси. Впитав Православие «с молоком матери», Шмелев использует силу русского слова чтобы пробудить совесть своих соотечественников и помочь им понять и принять тот факт что в потере Родины «виновны» все Русские, «отвернувшиеся» от Православной веры, слепо преклоняющиеся пред «кумиром» Запада. Шмелев предлагает единый «живой путь», ведущий к возрождению утраченной гуманности и Родины, путь возвращения к живоносным истокам Православия, к Богу, который попустил «изгнание» в назидание. Автор обращается и к писателям мира, в попытке пробудить их духовно и отразить реальность русской трагедии, которую они не хотели или не могли полностью осознать. Идеи и тематика Шмелева полностью согласованы с учением отцов Православной Церкви и подтверждаются Священным Писанием. Восстановление мира с «отцами» ( утраченного под влиянием большевистской идеологии) и «реабилитация» предшествующих поколений является, согласно Шмелеву, необходимой основой для возрождения Православной Руси. Несмотря на богатство Шмелевского языка, на его, ни с кем не сравнимую поэтику и его «поющее сердце», творчество Шмелева обретает неизмеримую глубину, если его рассмотреть сквозь призму его духовной