Σακχαρώδης διαβήτης-γνωσιακή δυσλειτουργία-άνοια
Creators: name: Μανδαλάκη, Ευθυμία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Άνοια
Νόσος Αlzheimer
Σακχαρώδης διαβήτης
Dementia
Alzheimer’s disease
Diabetes mellitus

description: Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) και η άνοια αντιπροσωπεύουν δύο μεγάλες προκλήσεις της δημόσιας υγείας σε μια κοινωνία που γηράσκει επικίνδυνα. Ο ΣΔ θεωρείται, πλέον, ισχυρός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση ήπιας νοητικής δυσλειτουργίας (ΗΝΔ) και άνοιας [Νόσου Αlzheimer (NA) και αγγειακής άνοιας]. Η προχωρημένη ηλικία (συνήθως &gt;65 ετών) δεν αποτελεί το μοναδικό συνδετικό κρίκο, καθώς φαίνεται ότι ποικίλοι υποκείμενοι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί εμπλέκονται στην παθογένεια των 2 νοσημάτων και περιλαμβάνουν την ινσουλινοαντίσταση, την υπεργλυκαιμία αλλά και την υπογλυκαιμία και τη γλυκαιμική μεταβλητότητα, τη χρόνια φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες, την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και την αγγειοπάθεια. Ταυτόχρονα, η νοητική έκπτωση και η άνοια δυσχεραίνουν τη γλυκαιμική ρύθμιση και συνολικά τη διαχείριση της νόσου σε ασθενείς με ΣΔ, επιβαρύνοντας σημαντικά τους ίδιους και το περιβάλλον τους. Οι υγιεινοδιαιτητικές παρεμβάσεις και η αποτελεσματική αντιμετώπιση του ΣΔ, ήδη από το στάδιο του προδιαβήτη, καθώς και των συνοδών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου (παχυσαρκία, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, κάπνισμα), αλλά και άλλων καταστάσεων που προάγουν τη νοητική έκπτωση, όπως είναι η κατάθλιψη, πιθανότατα μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη της νοητικής δυσλειτουργίας. Επιπρόσθετα, ο εντοπισμός των ατόμων με ΣΔ που διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, με στρατηγικές ευνοϊκής σχέσης κόστους-οφέλους, θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα στη διαχείριση ηλικιωμένων ασθενών με ΣΔ. Η έγκαιρη διάγνωση της νοητικής δυσλειτουργίας είναι δυνατόν να ανακόψει την εξέλιξή της και να επιτρέψει την έναρξη της κατάλληλης θεραπείας. Eπιπλέον, θα οδηγήσει, με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες των επιστημονικών οργανισμών καθώς και την επικρατούσα πλέον ασθενοκεντρική προσέγγιση, στους ασθενείς με ΣΔ και νοητική έκπτωση στην αποκλιμάκωση της αντιδιαβητικής αγωγής, εφόσον η τελευταία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο υπογλυκαιμίας. Πολλές από τις νεότερες αντιδιαβητικές αγωγές, με πλειότροπες δράσεις, αποδεδειγμένο καρδιαγγειακό όφελος και μικρό κίνδυνο υπογλυκαιμίας, δημιουργούν βάσιμες προσδοκίες, τόσο για την πρόληψη της νοητικής έκπτωσης, όσο και για την ασφαλέστερη και αποτελεσματική διαχείριση των ασθενών με άνοια και ΣΔ
description: Diabetes mellitus (DM) and dementia represent two major public health challenges in a dangerously aging society. DM is now considered a strong risk factor for the development of mild cognitive impairment (MCI) and dementia (Alzheimer's disease and vascular dementia). Advanced age (usually &gt;65 years) is not the only link, as a variety of underlying pathophysiological mechanisms appear to be involved in the pathogenesis of both diseases and include insulin resistance, hyperglycemia, as well as hypoglycemia and glycemic variability, chronic inflammation, oxidative stress, endothelial dysfunction, and vascular disease. At the same time, cognitive impairment and dementia make glycemic treatment and overall management of patients with DM difficult, significantly burdening themselves and their carer(s). Lifestyle modification and the effective treatment of DM, already from the stage of prediabetes, with the simultaneous management of the cardiovascular risk factors (obesity, hypertension, dyslipidemia, smoking) and also of other conditions that promote cognitive impairment, such as depression, could prevent dementia. In addition, early screening of people with DM who are at increased risk of developing dementia, with cost-benefit strategies, should be a priority in the management of elderly patients with DM. Early diagnosis of mental retardation can halt its progression and allow appropriate treatment to be initiated. In addition, based on the guidelines of scientific organizations and adopting a patient-centered approach, it will lead to de-escalation of anti-diabetic treatment, since the latter is associated with an increased risk of hypoglycemia. Many of the newer antidiabetic treatments, with pleiotropic effects and proven cardiovascular benefits, without causing hypoglycemia, raise serious expectations for both the prevention of cognitive impairment and the safer and effective management of dementia patients.