Η χωροταξική θέση του ναού σε Βαλκανικές πόλεις μετά τον 15ο αιώνα:
Creators: name: Καγιάρας, Ηλίας Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Χωροταξία ναών
Μέγεθος ενορίας
Βαλκανική πόλη
City planning and temples
Parish size
Balkan city

description: Στην παρούσα εργασία γίνεται μία προσπάθεια ώστε να προσεγγιστεί η χωροταξική δομή η σχετική με τους ναούς για μερικές πόλεις των Βαλκανίων. Η εργασία παρουσιάζει το πρόβλημα του υπερπληθυσμού στις σημερινές ενορίες. Χρησιμοποιώντας το μοντέλο των διαγραμμάτων Voronoi, υπολογίζεται μία θεωρητική κατανομή των πιστών ανά ναό, θεωρώντας ότι κάποιος επιλέγει το ναό με βάση το κριτήριο της γειτνίασης, δηλαδή πηγαίνει στην κοντινότερη εκκλησία. Η εργασία αποτελείται από πέντε κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η ενορία και η σημασία της για τη ζωή της εκκλησίας ενώ στην συνέχεια εξετάζεται η εμφάνιση του όρου «Αρχιτεκτονική». Γίνεται μία σύντομη αναδρομή στη ναοδομία και το ναοδομικό σχίσμα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, παρουσιάζεται μία συνοπτική περιγραφή της πόλης στη δυτική Ευρώπη από τον 11ο μέχρι τον 19ο αιώνα, ενώ τοποθετούνται και τα βασικά στοιχεία από την εκκίνηση της ευρωπαϊκής πολεοδομίας. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται στοιχεία που αφορούν την κοινωνική και αστική δόμηση στα Βαλκάνια μετά τον 15ο αιώνα. Στο επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζονται κάποια στοιχεία που αφορούν τον πολεοδομικό σχεδιασμό στην Ελλάδα, ενώ στην συνέχεια του ίδιου κεφαλαίου γίνεται μία παρουσίαση της εξέλιξης των συνοικιών της Θεσσαλονίκης από το 15ο μέχρι τον 19ο αιώνα. Στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται η παρουσίαση των διαγραμμάτων Voronoi. Εισάγεται η έννοια των διαγραμμάτων αυτών και στην συνέχεια γίνεται προσεγγιστικά ο υπολογισμός των κατοίκων που αντιστοιχούν ανά ναό στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και παρουσιάζονται σε πίνακες τα σχετικά στοιχεία. Ακολουθούν παρόμοιοι υπολογισμοί και συμπεράσματα για την Σόφια, το Βελιγράδι, το Βουκουρέστι και για το Δήμο Ευόσμου στη Θεσσαλονίκη. Για όλες τις παραπάνω περιοχές-πόλεις δίνονται οι χάρτες με την διαίρεση των περιοχών αυτών. Προκύπτουν συμπεράσματα σχετικά με την οικιστική χρήση του κέντρου των πόλεων αυτών, με τη μέση απόσταση που πρέπει να διανύσει κάποιος για να συναντήσει κάποιο ναό, καθώς και για το θεωρητικό αριθμό των πιστών που αντιστοιχεί ανά ναό. Έτσι παρά το γεγονός ότι η ποσοτική μελέτη που επιχειρήσαμε είναι πολύ προσεγγιστική, δίνει χρήσιμα στοιχεία που αφορούν τη χωροθέτηση των ναών και το μέγεθος μιας ενορίας στις πόλεις που αναφέραμε.
description: In this work, an effort is made to study the land-planning characteristics of several cities in the Balkans, in conjunction with the location and setting of temples. In particular, this work attempts to address the issue of overpopulation in modern urban parishes. Using a geometric model based on Voronoi diagrams, a theoretical distribution of individuals per church is calculated, under the simplified assumption that somebody selects his preferred temple mainly based on the criterion of adjacency, i.e. choosing the nearest possible church. The work consists of five chapters. In the first chapter the parish and its importance for the life of church is presented, while the first appearance of the term “Architecture” is also examined. We then present a brief historical review of church architecture and the church-architecture schism. In the second chapter, a concise description of the city in western Europe is given, for the period between 11th and 19th century, while also the basic elements from the beginning of European urban planning are presented. In the third chapter, issues concerning the social and urban layout in the Balkans after 15th century are studied. In the next chapter, certain topics about the urban planning in Greece are demonstrated, while later in the same chapter a presentation of the development of Thessaloniki districts for the period between 15th and 19th century is made. In the fifth and last chapter of this work, a presentation of Voronoi diagrams is given. The theoretical framework and their meaning are emphasized. Then, the number of residents that correspond to a church is approximately calculated, for the area of Thessaloniki historic centre and the resulting data are given in tables and discussed. Similar calculations and conclusions follow for Sofia, Belgrade and Bucharest, being typical examples of Balkan cities. A calculation of this kind is also performed for a typical modern suburb, i.e. the municipality of Evosmos in Thessaloniki. For all the above regions-cities, detailed maps showing the corresponding divisions are given. Conclusions are drawn with regard to the use of built-up space at the centre of these cities, based on the average distance that somebody should cover to reach a nearby temple, as well as the theoretical number of individuals that correspond per temple. Thus, despite the fact that the quantitative study that we attempted is very approximate, it provides useful results concerning the arrangement of temples and the size of parish in the cities that have been studied.