Πολυμορφισμός του γονιδίου του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ΜΕΑ) και ο ρόλος του στην ανάπτυξη συγγενών διαμαρτιών του ουροποιητικού
Creators: name: Κατσανίδης, Δημήτριος Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης
I/D πολυμορφισμός
Συγγενείς διαμαρτίες ουροποιητικού
ACE gene
I/D polymorphism
CAKUT

description: Μέχρι σήμερα ο ρόλος του I/D πολυμορφισμού του γονιδίου του ACE μελετήθηκε σε πάρα πολλά νοσήματα, νεφρολογικά και μη. Στις συγγενείς διαμαρτίες του ουροποιητικού μελετήθηκε μόνο σε σχέση με τη φυσική πορεία και εξέλιξη αυτών των διαμαρτιών και αποσπασματικά διαφαίνεται μέσα από τις μελέτες αυτές, ότι ο DD γονότυπος, εκτός από την ταχύτερη εξέλιξη σε νεφρική ανεπάρκεια αυτών των περιπτώσεων, ενδεχόμενα σχετίζεται και με την ανάπτυξη αυτών των διαμαρτιών. Σκοπός λοιπόν της δικής μας μελέτης ήταν να διερευνηθεί ο I/D πολυμορφισμός του γονιδίου του ACE σε παιδιά με συγγενείς διαμαρτίες του ουροποιητικού και ο ενδεχόμενος ρόλος του στην ανάπτυξη αυτών των διαμαρτιών. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει παρόμοια μελέτη στη διεθνή βιβλιογραφία. Για το σκοπό αυτό μελετήθηκαν συνολικά 228 παιδιά. Από αυτά τα 133, που ο απεικονιστικός τους έλεγχος αποκάλυψε συγγενή διαμαρτία του ουροποιητικού αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου, ενώ τα υπόλοιπα 95 με αρνητικό απεικονιστικό έλεγχο αποτέλεσαν την ομάδα μαρτύρων. Η λήψη του δείγματος του ολικού περιφερικού αίματος, για απομόνωση του DNA, γινόταν κατά το χρόνο που υπήρχε κλινική ένδειξη αιμοληψίας για το παιδί. Οι γονότυποι των παιδιών προσδιορίστηκαν με τη μέθοδο PCR και η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων έγινε με την εφαρμογή του στατιστικού προγράμματος SPSS. Για τον προσδιορισμό του επιπέδου σημαντικότητας χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία χ2 για διάστημα εμπιστοσύνης 95%, ενώ με τη χρήση του λογαριθμιστικού μοντέλου υπολογίσθηκε ο λόγος των αναλογιών. Τόσο ο συνολικός πληθυσμός όσο και οι ομάδες ελέγχου και μαρτύρων χωριστά βρίσκονταν σε ισορροπία Hardy-Weinberg. Οι γονότυποι των παιδιών της ομάδας ελέγχου συγκρίθηκαν με τους γονότυπους της ομάδας μαρτύρων. Η σύγκριση έδειξε ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων αυτών ως προς την κατανομή των γονότυπων του γονιδίου του ACE με υπεροχή του DD γονότυπου στην ομάδα ελέγχου. Επειδή ο DD γονότυπος του γονιδίου του ACE και ιδίως το D αλλήλιο ενδέχεται να αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη συγγενών διαμαρτιών του ουροποιητικού, μελετήθηκε χωριστά η παρουσία τους στις ομάδες ελέγχου και μαρτύρων, κατανέμοντας τα παιδιά των ομάδων αυτών σε φορείς DD (γονότυποι DD) και σε μη φορείς DD (γονότυποι ID + II), καθώς και σε φορείς του D αλληλόμορφου (γονότυποι DD + ID) και σε μη φορείς του D (γονότυποι II). Η πιθανότητα παρουσίας του D αλληλόμορφου στην ομάδα ελέγχου εκτιμήθηκε 2,9 φορές υψηλότερη από ότι στην ομάδα μαρτύρων, σχέση στατιστικά σημαντική. Διαχωρίσαμε στη συνέχεια τα παιδιά της ομάδας ελέγχου σε υποομάδες, ανάλογα με τη διάγνωση (π.χ. ΣΠΟΥΣ, ΚΟΠ κλπ.) και συγκρίναμε τους γονότυπούς τους με αυτούς της ομάδας μαρτύρων. Το ίδιο έγινε και για τα παιδιά που εμφάνιζαν συνδυασμένες συγγενείς διαμαρτίες. Γενικά σε όλες τις περιπτώσεις της ομάδας ελέγχου βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την παρουσία του DD γονότυπου και του D αλληλόμορφου εκτός από τις περιπτώσεις διπλού πυελοκαλυκικού συστήματος και νεφρικής εκτοπίας, όπου παρατηρήθηκε υπεροχή αυτών των παραμέτρων, η σχέση όμως δε βρέθηκε στατιστικά σημαντική. Ο μικρός αριθμός παιδιών με συγγενείς διαμαρτίες όπως πεταλοειδής νεφρός, βαλβίδες οπίσθιας ουρήθρας κλπ. δεν επέτρεψε να γίνει στατιστική επεξεργασία για τις περιπτώσεις αυτές. Από την ανάλυση λοιπόν των αποτελεσμάτων μας φαίνεται ότι το D αλλήλιο ασκεί αρνητική επίδραση στη διάπλαση του ουροποιητικού, δεν μπορεί όμως να αποτελεί και το μοναδικό αίτιο για την ανάπτυξη συγγενών διαμαρτιών αυτού του συστήματος. Σύμφωνα και με άλλες μελέτες, που διερεύνησαν άλλα γονίδια και ποικίλους παράγοντες, φαίνεται ότι το γενετικό υπόβαθρο των συγγενών διαμαρτιών του ουροποιητικού είναι πολυπαραγοντικό.
description: The role of the ACE gene I/D polymorphism has been studied in many pathological conditions, nephrological and other. These studies suggest that among patients with congenital anomalies of the kidney and urinary tract (CAKUT), the DD genotype is associated with earlier establishment of renal deficiency and maybe with the development of these uropathies. The purpose of this study was to define the I/D polymorphism of the ACE gene in children with CAKUT and its possible role in the development of these anomalies. So far, there is not such a study in the literature. 228 children were selected for this study. The study group consisted of 133 children with positive imaging tests for CAKUT and the control group consisted of 95 children with negative results. DNA isolation was made out of whole blood specimens and ACE genotypes were determined by PCR. The statistical analysis was done with the use of the SPSS statistical software and chi-square test (95% confidence intervals), while odds ratio was defined with logistic regression. The whole population of the study, as well as the study and control groups in separate, were found to be in Hardy-Weinberg equilibrium. The comparison between the study and the control groups revealed a statistically significant difference in the distribution of the ACE genotypes, with DD genotypes having a higher prevalence in the study group. As DD genotype and especially D allele are considered as potential independent risk factors for the development of the urinary tract malformations, their presence was assessed in the study and the control groups by dividing the children of these groups into DD carriers (DD genotypes) and non-DD carriers (ID + II genotypes), as well as D allele carriers (DD + ID genotypes) and non-D carriers (II genotypes). The probability ratio for the presence of the D allele was found to be 2.9-fold greater in the study group than in the control group. As a next step, the children of the study group were divided into subgroups according to their diagnosis (ureteropelvic junction obstruction, vesicoureteral reflux etc.) and the genotypes of these subgroups were compared with the genotypes of the control group. In general, there was a statistically significant difference in the presence of the DD genotype and the D allele in all cases, except from the subgroups of duplex collecting system and renal ectopia, where these parameters were found more frequently, but the difference was not statistically significant. The small number of children having disorders like horseshoe kidney, posterior urethral valves etc. did not allow for valid statistical analysis of these cases. Our results indicate that D allele has a negative influence in the formation of the kidney and urinary tract, but it can not be the only reason for the development of CAKUT. Based on our study and other similar studies which investigated other genes and factors, it appears that the genetic background of CAKUT is multifactorial.