Μουσειακή Δικτύωση: μία κοινωνιολογική και παιδαγωγική προσέγγιση
Creators: name: Μποτζάκη, Ιφιγένεια Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ελληνικά μουσειακά δίκτυα
Κοινωνική δικτύωση
Μουσειοπαιδαγωγική
Greek museum networks
Social networking
Museum education

description: Η αξία της δικτύωσης επικεντρώνεται στην ικανότητα επικοινωνίας, σύναψης δεσμών και σχέσεων μεταξύ των μελών ενός δικτύου. Το πλέγμα των ανθρώπινων σχέσεων βρίσκεται στη βάση κάθε οικοδομήματος. Πάνω τους στηρίζεται η εξέλιξη σε συλλογικό ή προσωπικό επίπεδο, καθώς εξακολουθούν να αποτελούν το δομικό στοιχείο της ανθρώπινης κοινωνίας. Το αποτέλεσμα είναι η εξάπλωση μιας πανδημικών διαστάσεων ανάγκης για συνδεσιμότητα. Η δικτυακή δομή ορίζει τις περισσότερες πλευρές της ζωής καλύπτοντας ένα απίστευτα ευρύ φάσμα ειδών δικτύων. Η δικτύωση, έννοια εξ’ ορισμού σχετιζόμενη με αυτή της κοινωνίας, έχει επαναπροσδιοριστεί πλέον με την συνδρομή της τεχνολογίας δημιουργώντας ένα ιδιόμορφο τρίπτυχο όπου η κάθε έννοια εξαρτάται και αλληλεπιδρά με την άλλη. Έτσι, είναι θεμιτό να μιλήσει κανείς για Κοινωνίες Δικτύων στις οποίες τον πρώτο ρόλο έχει η τεχνολογία. Κοινωνικά δίκτυα και κοινότητες προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα, παγιώνοντας την λειτουργία τους σε ψηφιακά περιβάλλοντα μέσα από την χρήση των νέων και ευρέως διαδεδομένων μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η χρήση της τεχνολογίας δεν απαλείφει τα όποια προβλήματα αφορούσαν στην σχέση του ατόμου με τους άλλους και την κοινωνία, απλά τα τοποθετεί στο νέο πλαίσιο όπως το ορίζει η τεχνολογία. Υπό αυτή την σκοπιά, ζητήματα κοινωνικού αποκλεισμού, ανισότητας ή διαφοροποίησης βρίσκονται στο επίκεντρο και της ψηφιακής κοινωνιολογικής θεώρησης. Στο μικροσκόπιο τίθενται πρακτικές που χρησιμοποιήθηκαν στο παρελθόν ώστε να δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητά τους στις νέες συνθήκες. Η κατά μία έννοια αναπροσαρμογή ή αναβάθμιση της κοινωνική δομής, σύμφωνα με τις τρέχουσες τεχνολογικές εξελίξεις, δεν αφήνει ανεπηρέαστο κανένα κομμάτι της ανθρώπινης δραστηριότητας. Με αυτό δεδομένο, ο χώρος του πολιτισμού και ιδιαίτερα του μουσείου καλείται να εξετάσει τον ρόλο και την θέση του στα όρια της Κοινωνίας των Δικτύων. Η δικτύωση, άλλοτε ως συμμόρφωσή στις κοινωνικές επιταγές και άλλοτε ως συνειδητή επιλογή, μεταφράζεται στον χώρο του μουσείου σαν ένας επαναπροσδιορισμός σε σχέση με τον εαυτό του, το κοινό του και τους άλλους φορείς, όπως η εκπαίδευση. Στην βάση της αναδιαμόρφωσης των σχέσεών βρίσκεται η αξία της συνεργασίας, αξία στην οποία στηρίζεται εν πολλοίς η ίδια η έννοια της δικτύωσης. Ο πειραματισμός με τις μορφές που λαμβάνει η συνεργασία εντός και εκτός του μουσείου οδηγεί στη δημιουργία δικτύων σύμπραξης βασισμένων στην αρχή της ομοιότητας είτε σε αυτή της συμπλήρωσης. Το σχολείο από την πλευρά του δεν μένει ανεπηρέαστο μέσα στα καινούρια κοινωνικά και τεχνολογικά δεδομένα. Η ανάγκη για δικτύωση επιδρά στις διαπροσωπικές και τυπικές σχέσεις, αμφισβητεί τα παραδοσιακά μοντέλα διδασκαλίας και μάθησης, ενώ η θέση της κυμαίνεται μεταξύ εμπόδιου και εργαλείου. Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει μία πρόταση για ένα παιδαγωγικό σχέδιο εργασίας στο πλαίσιο του οποίου επιχειρείται η δημιουργία ενός δικτύου που στοχεύει στην ανάπτυξη συνεργατικής σχέσης ανάμεσα στο μουσείο, στον χώρο της εκπαίδευσης και στην κοινωνία. Η δικτύωση γίνεται εργαλείο, μέσο και στόχος μέσα από δημιουργικά, βιωματικά και γνωστικά μονοπάτια που διερευνούν την φύση της για να καταλήξουν στη βαθιά, ουσιαστική και παιδαγωγική αρχή που την διέπει, αυτή της συνεργασίας.
description: The value of the network structure affects the most communication skills and the ability to build relationships between the units of a network. The structure of every formation is based on the web of human relationships, while they also consist the determinative factor for personal or collective evolution. Their combined importance has as a result the expression of a widely spread need for connectivity. The network structure defines an incredibly broad range of networks. As the concept of networking is by definition associated with the society and most aspects of human activity, is now undergoing a transformation through the technological evolution, while interacting with it. The essential conjunction of both concepts triggers a process of redefining social formations, such as social networks and communities, that adapt and consolidate their operations into digital environments through the use of the new and widespread social media. However, these conditions do not eliminate any of the social problems but only place them in a new framework. In this perspective, social exclusion, inequality and differentiation are once again placed in the centre of the technological and sociological interest, as well as the practices and measures used in order to be tested for their efficiency and effectiveness. The process of social adjustment and upgrading to the current technological developments affects almost every area of human activity. Given that, the cultural sector and particularly the institution of the museum are invited to examine their role and position within the limits of the Network Society. Networking, often seen as compliance to the social requirements or as a conscious choice, consists a motivation for the museum in order to redefine itself and the relations towards the audience and other social actors, such as the education. Underlying that process is found the value of cooperation, in which the concept of networking itself is mainly based on. Experimenting with the forms that cooperation can receive within or outside the museum, leads to the creation of collaborative clusters based on the principle of similarity or in that of completion. The educational environments as well, do not stay unaltered under the technological influence. The need for networking affects on interpersonal and formal relations, challenging the traditional teaching and learning models, while its use vary from an obstacle to a tool. This paper attempts to form a proposal of a pedagogical work plan, which include the creation of a network and aims at the development of a cooperative relationship between the museum, the education and the society. Networking becomes a tool, a means and the purpose through creative, experiential and cognitive trails that explore its nature resulting to the importance of cooperation as a deep, meaningful and educational authority.
description: Σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)