Το μυστήριο της υπακοής στον άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο και οι σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις
Creators: name: Κενανίδης, Ρωμανός Νικόλαος Σ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Υπακοή
Συμεών Νέος Θεολόγος
Συμεών Κραγιόπουλος
Σωφρόνιος Αθωνίτης
obedience
Symeon New Theologian
Symeon Kragiopoulos
Sophronios Athonite

description: Ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος (956-1035) σε μία εποχή εκκοσμικεύσεως θέλησε να ανατρέψει την αυτονόμηση του ανθρώπου από τον Θεόν. Μέσα από τα συγγράμματά του διδάσκει την εμπειρία της «ἐν Χριστῷ ζωῆς» διά του μυστηρίου της υπακοής. Εξ αρχής τονίζει ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε, για να εκφράζει την αγάπη του προς τον Θεόν διά της τηρήσεως των εντολών. Ο άνθρωπος έκανε όμως κακή χρήση του αυτεξουσίου και προτίμησε να μη υπακούσει στον Θεόν και ως συνέπεια της παρακοής του εξέπεσε της κοινωνίας του Θεού και έμεινε αμετανόητος εχθρευόμενος το θέλημα του Θεού. Για να υπερβεί την ηθελημένη εμμονή του στην αμαρτία και να βρει διάθεση να βιώσει την λυτρωτική υπακοή του Χριστού, πρέπει πρωτίστως να έχει την ταπεινή συναίσθηση ότι είναι δημιούργημα του Θεού, να έχει δηλαδή επίγνωση της δεσποτείας του Θεού. Ο άνθρωπος προσπαθώντας να γνωρίσει τα προστάγματα του Θεού, διαπιστώνει την αδυναμία του να τηρήσει τις εντολές του Θεού. Η επίγνωση της αγνοίας και της πνευματικής του πτωχείας, τον βοηθάει να αποδεχθεί ότι δεν δύναται από μόνος του να γνωρίσει και να υποταχθεί στο θέλημα του Θεού. Αναζητεί απλανή πνευματικό οδηγό που γνωρίζει και αγαπά τον Θεόν και διά της υπακοής μαθητεύει στις αλήθειες του Θεού. Μέσα στο μυστήριο της υπακοής συναισθάνεται ότι δεν γνωρίζει το βάθος της καρδίας του, αλλά υπακούων στους λόγους του πνευματικού σταδιακώς αποδέχεται ότι έχει εσκοτισμένα πνευματικά αισθητήρια. Αν έχει ταπεινή πρόθεση, δεν αργεί να δει το σκότος των παθών του και τότε ακόμη πιο πολύ εμπιστεύεται τον υπεύθυνο οδηγό και υποτάσσεται εκουσίως στον Θεόν. Στην οδό της υπακοής θα διέλθει πειρασμούς και θλίψεις και θα αντιμετωπίσει λογισμούς δυσπιστίας και αντιλογίας, αλλά η υπομονή στις πτώσεις αυτές γίνεται αιτία ταπεινώσεως και βαθείας αυτογνωσίας. Κατανοεί ότι μόνο διά της εκκοπής του ιδίου θελήματος δύναται να ξεπεράσει το εμπόδιο της αυτοδικαιώσεως. Από την μία αναλογίζεται την δύναμη του αυτοκαταστροφικού φρονήματος από την άλλη βιώνει ως φως το έλεος και την συγχωρητικότητα του Θεού. Αποδέχεται την άβυσσο της υπερηφανείας του και μέσα από την πάλη με τον Θεόν βυθίζεται στην απόγνωση. Η απαρηγόρητη θλίψη της βαθείας γνώσεως της φιλαυτίας του τον οδηγεί στην τελεία ταπείνωση. Παραδίδεται ηττημένος στον αμνησίκακο Θεόν αποδεχόμενος την πλήρη αδυναμία του και η Χάρις του Θεού πληρεί την καρδία του με αληθινή χαρά και ευφροσύνη. Ο άνθρωπος απελευθερωμένος πλέον από το σκότος των εμπαθών επιθυμιών κοινωνεί με την ενυπόστατη αγάπη, τον Χριστόν. Αγαπά αληθώς τον Θεόν και τους ανθρώπους και παραδόξως θεωρεί εαυτόν «ἀχρείον δούλον» και αμαρτωλότερο πάντων των ανθρώπων. Η διδασκαλία του αγίου Συμεών περί του μυστηρίου της υπακοής ενέπνευσε τον άγιο Σωφρόνιο Αθωνίτη, τον άγιο Εφραίμ Κατουνακιώτη και τον π. Συμεών Κραγιόπουλο. Και οι τρεις πατέρες, όπως ο άγιος Συμεών, έκαναν υπακοή στους πνευματικούς τους πατέρες και βίωσαν την ζωντανή παράδοση της Εκκλησίας θεωρούντες τον γέροντά τους ως απεσταλμένο του Θεού. Ακολούθησαν δι’ εμπόνων παθημάτων τους πνευματικούς τους και έπειτα έδειξαν υπομονή και θυσιαστική αγάπη στα παθήματα και στις πλάνες των υποτακτικών. Διέκριναν πότε ο αγώνας του χριστιανού είναι ανωφελής εξαιτίας της υπερηφανείας και πότε είναι ευάρεστος στον Θεόν ως καρπός της αληθούς υπακοής. Αίροντες τον ίδιον σταυρόν γνώρισαν εμπειρικώς τι σημαίνει απάρνηση του ιδίου φρονήματος και έπειτα διεκύρηξαν την λυτρωτική δύναμη της εκκοπής του εμπαθούς θελήματος. Βίωσαν την ανάπαυση διά της ευπρόθυμης υπακοής και έφτασαν στην αληθινή ελευθερία εκ των παθών και των συμπλεγματικών καταστάσεων.
description: Saint Symeon the New Theologian (956-1035), during a period of secularization, sought to overturn the autonomy of humans from God. Through his writings, he teaches about the experience of "life in Christ" through the mystery of obedience. From the beginning, he emphasizes that humans were created to express their love for God through obedience to His commandments. However, humans made bad use of their free will and chose not to obey God, and as a result of their disobedience, they fell out of communion with God's society and remained unrepentant, opposing the will of God. The awareness of ignorance and spiritual poverty helps him accept that he cannot, on his own, know and submit to God's will. He seeks a humble spiritual guide who knows and loves God, and through obedience he learns the truths of God. In the mystery of obedience, he feels that he does not know the depth of his heart, but by obeying the words of the spiritual guide, he gradually accepts that he has obscured spiritual senses. If he has a humble intention, he doesn't delay in seeing the darkness of his passions and then he trusts even more the responsible guide and willingly submits to God. On the path of obedience, he will experience temptations and sorrows and will face doubts and objections, but patience in these falls becomes the cause of humility and deep self-knowledge. He understands that only by suppressing his own will he can overcome the obstacle of self-justification. On the one hand, he reflects on the power of self-destructive thinking, and on the other hand, he experiences God's mercy and forgiveness as light. He accepts the abyss of his pride, and through his struggle with God, he sinks into despair. The inconsolable sorrow of the deep knowledge of his self-love leads him to complete humility. He surrenders defeated to the forgetful God, accepting his complete powerlessness, and the Grace of God fills his heart with true joy and gladness. The person, now liberated from the darkness of malicious desires, communions with the hypostatic love, Christ. He truly loves God and people, and paradoxically considers himself the "most useless servant" and the most sinful of all people. The teaching of Saint Symeon on the mystery of obedience inspired Saint Sophronius of Mount Athos, Saint Ephraim of Katounakia, and Father Symeon Kragiopoulos. And all three fathers, like Saint Symeon, obeyed their spiritual fathers and lived the living tradition of the Church, considering their elder as sent by God. They followed their spiritual fathers through difficult trials and then showed patience and sacrificial love in the sufferings and errors of the subordinates. They discerned when a Christian's struggle is useless because of pride and when it is pleasing to God as the fruit of true obedience. By lifting their own cross, they experientially knew what it means to deny their own mindset and then declared the redemptive power of cutting off the hostile will. They lived the happiness through willing obedience and reached true freedom from passions and complex situations from one’s own self.