Βιώματα Γυναικών με Ιστορικό Χρήσης Ουσιών: Μια Ερμηνευτική Φαινομενολογική Ανάλυση από την Έναρξη της Χρήσης έως τη Σύγχρονη Κατάσταση
Creators: name: Κοσμά, Ιφιγένεια Λάμπρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Γυναίκες
Εφηβεία
Χρήση ουσιών
Διαπροσωπικές σχέσεις
Μητρότητα
Στίγμα
Θεραπεία
Κίνητρα
Αλλαγή
Women
Adolescence
Substance use
Interpersonal relationships
Motherhood
Stigma
Therapy
Motivation
Change

description: Εισαγωγή: Η χρήση ουσιών στις γυναίκες αποτελεί σύνθετο φαινόμενο, επηρεαζόμενο από κοινωνικο-πολιτισμικούς και διαπροσωπικούς παράγοντες, με τη μητρότητα και τις σχέσεις να επηρεάζουν καθοριστικά την έναρξη, την πορεία και τη θεραπεία. Ο κοινωνικός στιγματισμός επιδεινώνει τις δυσκολίες, ενώ η σύνθεση του θεραπευτικού πλαισίου υπογραμμίζει την ανάγκη για παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες και εμπειρίες των γυναικών. Σκοπός: Η έρευνα στοχεύει στην αποτύπωση των εμπειριών γυναικών που συμμετέχουν σε αμιγώς γυναικείο θεραπευτικό πρόγραμμα, με έμφαση στους παράγοντες που οδήγησαν στην έναρξη και πορεία της χρήσης ουσιών, καθώς και στα κίνητρα διακοπής και θεραπευτικής αλλαγής. Διερευνώνται οι λόγοι που καθιστούν τα αμιγώς γυναικεία προγράμματα προτιμητέα έναντι των μεικτών, μέσα από τη βιωματική προοπτική των συμμετεχουσών. Μέθοδος: Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 8 ενήλικες γυναίκες που συμμετέχουν στο αμιγώς γυναικείο ειδικό πρόγραμμα διαμονής τους 18 Άνω ή στο πρόγραμμα εξωτερικής παρακολούθησης μητέρων του 18 Άνω. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της ημιδομημένης συνέντευξης και για την ανάλυση των δεδομένων η ερμηνευτική φαινομενολογική θεωρία (Interpretive phenomenological theory ή IPA). Αποτελέσματα: Οι διαπροσωπικές σχέσεις επηρεάζουν καθοριστικά τη χρήση ουσιών από γυναίκες, με την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα να εντείνουν τις προκλήσεις. Η χρήση επιβαρύνει τις συνθήκες διαβίωσης και ενισχύεται από το κοινωνικό στίγμα, ενώ τα αμιγώς γυναικεία θεραπευτικά προγράμματα αποδεικνύονται πιο αποτελεσματικά, σε αντίθεση με την παρουσία αντρών, που συχνά δυσχεραίνει τη θεραπευτική διαδικασία. Συμπεράσματα: Διαπιστώνονται οι παράγοντες που επηρεάζουν τη έναρξη και την πορεία της χρήσης ουσιών καθώς και η αποτελεσματική υποστήριξη των γυναικών σε θεραπευτικά πλαίσια. Τέλος, προτείνεται η πρακτική εφαρμογή των ευρημάτων για την ανάπτυξη προσαρμοσμένων θεραπευτικών προγραμμάτων που λαμβάνουν υπόψη την εμπειρία των γυναικών.
description: Introduction: Substance use among women is a complex phenomenon influenced by socio-cultural and interpersonal factors, with motherhood and relationships playing a critical role in initiation, progression, and treatment. Social stigma exacerbates challenges, while the composition of therapeutic frameworks highlights the need for interventions tailored to women's unique needs and experiences. Aim: This study aims to capture the lived experiences of women participating in an exclusively female therapeutic program, focusing on the factors driving substance use initiation and progression, as well as the motivations for cessation and therapeutic change. It also explores why exclusively female programs are often preferred over mixed-gender programs, based on the participants' perspectives. Method: The research sample consisted of eight adult women participating in either the residential program for women at "18 Ano" or the outpatient program for mothers at "18 Ano." Data collection was conducted through semi-structured interviews, and data analysis followed the Interpretive Phenomenological Analysis (IPA) approach. Results: Interpersonal relationships significantly influence women's substance use, with pregnancy and motherhood intensifying the challenges. Substance use adversely affects living conditions and is reinforced by social stigma. Exclusively female therapeutic programs are shown to be more effective, whereas the presence of men often complicates the therapeutic process. Conclusion: The study identifies the factors influencing substance use initiation and progression, as well as the effective support mechanisms for women in therapeutic settings. Finally, the practical application of findings is proposed to develop tailored therapeutic programs that address women's experiences.
description: Υλοποιείται από τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, σε συνεργασία με το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ).