Αξιολόγηση εκπαιδευτικού περιεχομένου για τον σχολικό εκφοβισμό με την χρήση εργαλείων συναισθηματικής υπολογιστικής: η οπτική γωνία των εκπαιδευτικών
Creators: name: Τρικκαλιώτης, Δημήτριος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Σχολικός εκφοβισμός
Ενσυναίσθηση εκπαιδευτικού
Συναισθηματική υπολογιστική
Bullying
Teacher’s empathy
Affective computing

description: Ο εκφοβισμός στο σχολείο είναι ένα φαινόμενο με το οποίο έχουν ασχοληθεί αρκετοί ερευνητές, ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες. Οι προηγούμενες έρευνες εξετάζουν κυρίως πως αντιλαμβάνονται οι μαθητές τον εκφοβισμό στο σχολείο και ποιες είναι οι στάσεις τους απέναντι στο φαινόμενο. Το ίδιο συμβαίνει και για τις έρευνες που αφορούν εκπαιδευτικούς. Ταυτόχρονα, όσες έρευνες έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι τώρα ως ερευνητικά εργαλεία χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο ερωτηματολόγια και συνεντεύξεις. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή και η ανάλυση απόψεων, στάσεων, ενσυναίσθησης και συσχέτισή τους με τα συναισθήματα που προκαλεί το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού στους εκπαιδευτικούς μέσα από εικονικά σενάρια. Πιο συγκεκριμένα, διερευνήθηκαν τα συναισθήματα εκπαιδευτικών χωρίς και με προϋπηρεσία απέναντι σε διάφορες μορφές σχολικού εκφοβισμού (λεκτικού &amp; σωματικού) αξιοποιώντας καινοτόμες δυνατότητες καταγραφής σωματικών και φυσιολογικών δεδομένων. Οι δυνατότητες αυτές παρέχονται από τις μεθόδους του επιστημονικού πεδίου της συναισθηματικής υπολογιστικής. Συνδυαστικά χρησιμοποιήθηκαν και ερωτηματολόγια στάσεων αντιμετώπισης του εκφοβισμού (BAQ) και αυτοεκτίμησης της ενσυναίσθησης του εκπαιδευτικού (ΤΕQ). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αντιδράσεις των εκπαιδευτικών ήταν περισσότερο έντονες στις σκηνές σωματικού εκφοβισμού, όπως αναμένονταν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις όπως του λεκτικού εκφοβισμού όχι. Επίσης, βρέθηκε ότι όσο πιο μεγάλη είναι η ενσυναίσθηση των εκπαιδευτικών τόσο πιο έντονες είναι οι αντιδράσεις τους σε περιστατικά σωματικού εκφοβισμού καθώς και σε περιπτώσεις παρέμβασης εκπαιδευτικού σε επεισόδιο εκφοβισμού με σκοπό την αντιμετώπισή του. Αντίθετα, οι εκπαιδευτικοί με έντονες αντιδράσεις στις πειραματικές μετρήσεις ανέλπιστα δεν σκόραραν υψηλά στα σενάρια του ερωτηματολογίου στάσεων απέναντι στο εκφοβισμό. Τέλος, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ εκπαιδευτικών χωρίς και με προϋπηρεσία τόσο στα επιπέδα ενσυναίσθησης, όσο και ως προς τις στάσεις απέναντι σε σενάρια σχολικού εκφοβισμού. Αντίστοιχα, κατά την πειραματική διαδικασία, δεν προέκυψε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την συναισθηματική κατάσταση που καταγράφηκε από τους αισθητήρες. Η παρούσα μελέτη εισάγει εναλλακτικές μεθόδους καταγραφής και αποτίμησης των συναισθημάτων των εκπαιδευτικών και συνεισφέρει στην ανάπτυξη του πεδίου της συναισθηματικής υπολογιστικής. Εντοπίζονται περιθώρια βελτίωσης της πειραματικής διαδικασίας αλλά και στις δυνατότητες λήψεων και καταγραφών λόγω της φύσης και ευαισθησίας των μετρήσεων. Η περαιτέρω έρευνα με αξιοποίηση της συναισθηματικής υπολογιστικής μπορεί να συμβάλλει στην πιο λεπτομερή κατανόηση της αντίληψης από τον εκπαιδευτικό του φαινομένου του εκφοβισμού, ώστε να συνεισφέρει αποτελεσματικότερα στον τρόπο διαχείρισης και πρόληψης του στο σχολείο.
description: Bullying at school is a phenomenon that has been dealt by many researchers, especially in recent decades. Previous research mainly looks at how students perceive bullying at school and what their attitudes towards the phenomenon are. Similar studies have been performed for teacher as well. At the same time, as many surveys have been conducted so far, they mainly use questionnaires and interviews as research tools. The aim of this study is to record and analyze opinions, attitudes, empathy levels and correlate with the subjective and objective emotions that the phenomenon of school bullying causes to teachers in the context of specific incidents of bullying. In particular, the emotions of preservice and service teachers were measured against incidents of bullying (verbal and physical) by using novel methods of collecting data, exploiting the possibilities of obtaining physical and physiological data from unobtrusive, digital sensors and devices. These possibilities are provided by the methods of the scientific field of affective computing. Combined, questionnaires of attitudes to bullying (BAQ) and self-esteem of empathy (TEQ) were used. The results showed that teachers' reactions were more intense in the scenes of somatic violence, as expected, whereas, in some cases such as verbal bullying no. It has also been found that the greater the level of teacher’s empathy is, the more intense are their reactions to incidents of somatic violence and of teacher intervention in a bullying episode. On the contrary, teachers with intense reactions (higher arousal levels) to virtual scenarios, unexpectedly did not score high in the attitudes questionnaire against bullying. Finally, no significant differences were observed between preservice and service teachers in their statements in the questionnaires and in their emotional reactions during the experimental process. This study introduces novel methods of recording and objectively evaluating the emotions of teachers and contributes to the development of the applied field of affective computing. From our initial results,there seems that there is room for improvement of the experimental process but also for capture and recording capabilities due to the nature and sensitivity of the measurements. Further research utilizing affective computing can help to better understand the perception of bullying by the teachers so that it can contribute more effectively to how it is managed and prevented at school.
description: Σε συνεργασία με: Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)