Μελέτη των ιδιαίτερων φυσικοχημικών μικροσκοπικών και οργανοληπτικών χαρακτηριστικών κρητικού μελιού προκειμένου να διερευνηθεί η δυνατότητα απόκτησης Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ)
Creators: name: Σιδηροκαστρίτης, Νικόλαος Διονυσίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Μέλι
Κρήτη
ΠΟΠ
Honey
Crete
PDO

description: Στην παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή μελετήθηκαν τρία είδη μελιών της Κρήτης: το πευκόμελο, το θυμαρίσιο μέλι και το πευκοθυμαρόμελο, Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους αξιολογήθηκαν και διερευνήθηκε η πιθανότητα απόκτησης Προστατευόμενης Ονομασίας Προελεύσεως (ΠΟΠ). Η μελέτη έγινε μέσω φυσικοχημικών χαρακτηριστικών όπως η υγρασία, η ηλεκτρική αγωγιμότητα, η HMF, η διαστάση και τα σάκχαρα, μικροσκοπικών, όπως το ποσοστό γυρεόκοκκων θυμαριού και του λόγου HD.E/P, ενώ τα μέλια αξιολογήθηκαν και οργανοληπτικά. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης συσχετίστηκαν με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία, ενώ συγκρίθηκαν και με τα ευρωπαϊκά μέλια με ΠΟΠ/ΠΓΕ. Επιπλέον, λήφθηκαν υπόψη οι προδιαγραφές ΠΟΠ που προτάθηκαν από την επιστημονική επιτροπή του 2ου και 3ου Παγκρήτιου Συνεδρίου και τον ενιαίο φορέα μελισσοκομίας Κρήτης. Ο καθορισμός της ταυτότητας και των χαρακτηριστικών του πευκοθυμαρόμελου είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς η εθνική και κοινοτική νομοθεσία ορίζουν συγκεκριμένες προδιαγραφές, τόσο για το μέλι, όσο και για την απόκτηση ΠΟΠ/ΠΓΕ, ενώ απαραίτητη είναι η ύπαρξη ιδιοτυπίας. Όσον αφορά τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά, η υγρασία των δειγμάτων είχε γενικά μικρά ποσοστά με τα περισσότερα δείγματα να ανταποκρίνονται στις προτεινόμενες προδιαγραφές ΠΟΠ. Ως προς την ηλεκτρική αγωγιμότητα τα περισσότερα δείγματα πληρούσαν τις προδιαγραφές που προτάθηκαν για το πευκοθυμαρόμελο, ενώ λιγότερα ήταν τα δείγματα με ηλεκτρική αγωγιμότητα ≥ 1,0 mS/cm. Γενικά, στη δυτική Κρήτη τα περισσότερα δείγματα βρέθηκαν με ηλεκτρική αγωγιμότητα μελιού νέκταρος, ενώ στην ανατολική Κρήτη το πλήθος των μελιών νέκταρος ήταν περίπου ίσο με το πλήθος των μελιών μελιτωμάτων. Η συγκέντρωση της HMF ήταν σχεδόν σε όλα τα δείγματα σύμφωνη με την ευρωπαϊκή οδηγία 2001/110/ΕΚ, ενώ τα περισσότερα δείγματα ανταποκρινόταν και στις προτεινόμενες προδιαγραφές ΠΟΠ. Οι τιμές της διαστάσης ήταν γενικώς μικρές στα μελετώμενα μέλια, ωστόσο η πλειοψηφία των δειγμάτων πληρούσε το προτεινόμενο κατώτατο όριο διαστάσης. Το ποσοστό της σουκρόζης, σε όσα μελετώμενα μέλια έγινε ανάλυση σακχάρων, ήταν σε όλες τις περιπτώσεις μικρότερο από τις ανώτερες τιμές που προτάθηκαν. Η πλειοψηφία των δειγμάτων που ελέγχθηκαν ως προς τα σάκχαρα πληρούσε τις προδιαγραφές για το άθροισμα ποσοστών γλυκόζης και φρουκτόζης, τόσο για το πευκοθυμαρόμελο όσο και για το πευκόμελο. Σε ορισμένα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά υπήρξαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές μεταξύ των τεσσάρων νομών της Κρήτης (υγρασία, HMF, ποσοστό γυρεόκοκκων θυμαριού). Κατά τη μικροσκοπική αξιολόγηση τα περισσότερα δείγματα είχαν ποσοστά γυρεόκοκκων θυμαριού μικρότερα των προτεινόμενων, ενώ μικρές ήταν γενικά οι τιμές του λόγου HD.E/P. Σημαντικές αποκλίσεις που αφορούσαν το ποσοστό γυρεόκοκκων θυμαριού βρέθηκαν μεταξύ των νομών της Κρήτης. Κατά τη μελέτη του Κρητικού μελιού εντοπίστηκαν επίσης μέλια που δεν ανταποκρίνονταν στις νομοθετημένες προδιαγραφές. Το πρόβλημα της τροφοδότησης των μελισσιών εντοπίζεται σε διαφορετικό βαθμό για καθένα από τους τέσσερις νομούς της Κρήτης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διαστάσης και της περιεκτικότητας γυρεόκοκκων θυμαριού ανά νομό. Ο οργανοληπτικός έλεγχος αφορούσε τις μελετώμενες κατηγορίες μελιών: το πευκόμελο, το θυμαρίσιο μέλι και το πευκοθυμαρόμελο. Κατά τις δοκιμές αποδείχτηκε ότι η μελιτώδης φύση του πευκοθυμαρόμελου είναι αντιληπτή με τις ανθρώπινες αισθήσεις, ενώ αναδείχτηκαν τα ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του Κρητικού πευκοθυμαρόμελου και του Κρητικού πευκόμελου. Τα αποτελέσματα της διατριβής αυτής βοήθησαν να κατατεθεί φάκελος ΠΟΠ στο ΥΑΑΤ για δύο κατηγορίες μελιού Κρήτης: α) Πευκοθυμαρόμελο Κρήτης β) Πευκόμελο Κρήτης.
description: In the present postgraduate thesis, three Cretan kinds of honey were studied: the pine honey, the thyme honey and the pine-thyme honey. Their distinguishing characteristics were evaluated and a possible Certification of Protected Designation of Origin (PDO) was studied. The study was based on physical and chemical characteristics, like humidity, electrical conductivity, HMF, diastase and sugars, microscopics, such as the percentage of the thyme΄s pollen and the HD.E/P. Moreover, the honeys were also evaluated organoleptically. The results were correlated with the legislation and also compared with other certified european honeys. Additionally, the PDO’s standards, proposed by the scientific committee of the 2nd and 3rd Pankritio conference and the association of Cretan beekeepers. The determination of the pine-thyme honey characteristics is important as the national and european legislation define particular specifications not only for the honey but also for products with PDO. Regarding to the physical and chemical characteristics, the sample’s humidity was low, having most of the samples corresponding to the suggested PDO’s specifications. In a great number of the samples the electrical conductivity was found in accordance to the proposed characteristics for the pine-thyme honey, while more than less were found with an electrical conductivity ≥ 1,0 mS/cm. Generally, in the west Crete most of the samples were found with an electrical conductivity of honey blossom, while in the east Crete the number of blossom honeys was almost the same with the number of the honeydew honeys. The concentration of HMF was in all samples according to the European directive 2001/110/EK and all samples were corresponding to the suggested PDO’s specifications. The rates of diastase were generally low for the studied honeys. However, the majority of the samples fulfilled the suggested lowest rate of diastase. The percentage of sucrose of the analyzed honeys, was in all cases lower than the highest recommended rates (&lt;5%). The majority of the samples fulfilled the standards for the sum of the percentages of glucose and fructose. For some particular physical and chemical characteristics statistical significant differences were found, among the four Cretan counties (humidity, HMF, percentage of the thyme΄s pollen, HD.E/P). During the microscopic evaluation most of the samples contained lower percentage of the thyme΄s pollen than the standard ones, as well as lower were the rates of HD.E/P. Significant differences at percentage of thyme΄s pollen grains, were found among the Cretan counties. Some Cretan honeys didn’t consistent the legislative requirements. The problem of the low values of the diastase activity and the concentration of thyme΄s pollen grains in Cretan honeys maybe caused to bee's feeding. The organoleptic characteristics of the three types of honey evaluated through sensory tests. The honeydew origin of pine-thyme honey can be perceived by the human senses, additional, the special organoleptic characteristics of the Cretan pine-thyme honey and pine honey were highlighted. The results of this study facilitated to the submission of PDO dossier to the HMRDF (Hellenic Ministry of Rural Development and Food) for the two Cretan honey categories: a) pine-thyme honey (Pefkothymaromelo) b) pine honey (Pefkomelo).