Σχέσεις Ορθοδόξων και Λατίνων στην Κύπρο κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Ιστορικοκανονική θεώρηση.:
Creators: name: Φιλίππου, Φίλιππος Κώστα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Κύπρος
Φραγκοκρατία
Λατίνοι
Cyprus
Frankish period
Latins

description: Το λατινικό στοιχείο εμφανίζεται στην Κύπρο πριν την κατάληψη της Κύπρου από το Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο. Ο Ριχάρδος κατακτά την Κύπρο το 1191 με προσπάθεια πώλησής της στους Ναΐτες. Η Κύπρος τελικά πωλείται στον Γκυ ντε Λουζινιάν, το νησί φεουδοποιήται, και ο λαός χωρίζεται σε τάξεις. Μεταξύ του κυρίαρχου (κατακτητές) και του υπόδουλου (ντόπιοι) λαού εμφανίζεται η κοινωνική και πολιτική ανισότητα εξαθλιώνοντας ηθικοκοινωνικά και οικονομικά τον υπόδουλο λαό. Η κωδικοποίηση των σχέσεων των δύο στοιχείων ρυθμίζεται με τις νομοθεσίες των Ασιζών της Ιερουσαλήμ. Τον Γκυ διαδέχεται ο αδελφός του Αμαλάριχος, ο οποίος απευθύνεται στον πάπα Κελεστίνο Γ΄ ζητώντας του την ίδρυση της Λατινικής Εκκλησίας στο νησί με στόχο την εξασφάλιση του στέμματος αυτού και των διαδόχων του. Ο Κελεστίνος εξέδωσε σχετική βούλλα στην οποία αναφέρει ότι η παπική αρχή αναλαμβάνει την ίδρυση της Λατινικής Εκκλησίας στην Κύπρο. Τον ίδιο χρόνο, ο Κελεστίνος εκδίδει νέα βούλλα, η οποία εγκαθιδρύει τη λατινική αρχιεπισκοπή στη Λευκωσία. Η σύζυγος του Ούγου Α΄, Αλίκη της Καμπανίας, εισηγείται στον πάπα Ιννοκέντιο Γ΄ αρνητικές αξιώσεις κατά της Ορθοδόξου Εκκλησίας, οι οποίες γίνονται αποδεχτές από τον πάπα Ιννοκέντιο με σχετική βούλλα. Το 1220 συγκλείνεται συνέλευση στη Λεμεσό κινούμενη σε δύο άξονες: στον προσδιορισμό των προσόδων της Λατινικής Εκκλησίας και στη λεπτομερή διαγραφή των μέτρων του διοικητικού ελέγχου της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Δύο χρόνια αργότερα, οι αποφάσεις της συνελεύσεως της Λεμεσού επικυρώνονται με τη μετέπειτα συνέλευση της Αμμοχώστου. Αν και οι Λατίνοι κινούνταν βάσει των δικών τους εκκλησιαστικών αρχών, εντούτοις οι ενέργειές τους ήταν αντικανονικές. Το αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Κύπρου παραβιάζεται. Οι Ορθόδοξοι αντιδρούν με τις μεθοδεύσεις και ενέργειες των Λατίνων και απευθύνονται στον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γερμανό Β΄. Ο τελευταίος αποστέλλει δύο επιστολές ποιμαντικού, δογματικού και κανονικού περιεχομένου. Οι Λατίνοι επιμένοντας να επιβάλουν τα αντικανονικά λατινικά δόγματα στο νησί, επέμεναν στην αποδοχή των αζύμων από τους Ορθοδόξους με αποκορύφωμα το μαρτύριο των Δεκατριών Μαρτύρων της μονής της Καντάρας. Ο πάπας Γρηγόριος Θ΄ ενεργεί επίσης αρνητικά εκδίδοντας βίαια, καταπιεστικά και στοχευμένα διατάγματα εναντίον της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Τον πάπα Γρηγόριο Θ΄ διαδέχεται ο πάπας Ιννοκέντιος Δ΄ που φαίνεται ελαστικότερος απέναντι στους Ορθοδόξους. Μέσα στο νέο ευνοϊκό κλίμα, οι ορθόδοξοι επίσκοποι διεκδικούν την αποκατάσταση της αρχικής ανεξαρτησίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ο Λατίνος αρχιεπίσκοπος Κύπρου σκληραίνει τη στάση του έναντι τους Ορθοδόξους. Ο πάπας Ιννοκέντιος Δ΄ αποστέλλει τον λεγάτο στο νησί για να ξεκαθαρίσει διατάξεις που αφορούσαν τα μυστήρια της Εκκλησίας. Ο ορθόδοξος αρχιεπίσκοπος Γερμανός Πισήμανδρος αντιδρά και απευθύνεται στον πάπα Αλέξανδρο Δ΄. Ο τελευταίος εκδίδει το 1260 την Κυπρία Διάταξη (Bulla Cypria) με αντικανονικά σημεία. Η διάταξη παραβιάζεται από το Λατίνο αρχιεπίσκοπο Ραφαήλ. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου προσπαθεί να επιβιώσει από την αφομοίωσή της στη Λατινική Εκκλησία. Σημαντικά συνοδικά κείμενα ήρθαν στην επιφάνεια που σχετίζονται με δογματικές θέσεις και νομοκανονικά θέματα. Επίκεντρο είναι το «Συνοδικόν του Αμαθούντος Γερμανού». Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου καταβάλλει προσπάθειες επανασύνδεσής της με την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης και με τον Ιωσήφ Βρυέννιο να διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο.
description: The Latins appeared in Cyprus prior to the conquest of Cyprus by Richard the Lionheart. Richard conquered Cyprus in 1191 and sought to sell it to the Templars. Cyprus was finally sold to Guy de Lusignan and the island was brought under the feudal system. Eventually, people were divided into classes. Among the dominant (conquerors) and enslaved (local) people arose a social and political inequality. As a result, the locals became morally, socially and economically wretched. The legal relations between the two elements were regulated by the laws of Assizes of Jerusalem. Guy de Lusignan was succeeded by his brother Aimery, who turned to the Pope Celestine III, requesting the establishment of the Latin Church on the island, with a view to ensuring the crown for himself and his successors. Celestine issued a seal, stating that papal authority undertakes the establishment of the Latin Church in Cyprus. During the same year, Celestine issued a new seal, which established the Latin Archbishopric in Nicosia. The wife of Hugh I, Alice of Champagne, suggested to the Pope Innocent III adverse claims against the Orthodox Church. In 1220, an assembly had been convened in Limassol, which moved on two axes: the identification of the Latin Church’s proceeds and the adoption of particular measures in order to remove the administrative control from the Orthodox Church. Although the Latins were moving under their own ecclesiastical principals, their actions were anticanonical. The statute of the Cyprus Church’s autocephalous was violated by the Latins. The Orthodox reacted against the machinations and activities of the Latins and turned to the Patriarch of Constantinople German II. The latter sent two letters to the locals with pastoral, dogmatic and canonical content. The Latins were insisting on imposing their anticanonical Latin dogmas on the island, culminating in the martyrdom of the Thirteen Martyrs of the Kantara’s monastery. Pope Gregory IX also acted negatively, adopting targeted, violent and repressive ordinances against the Orthodox Church. Pope Innocent IV was succeeded by Pope Gregory IX, who seemed to be more flexible with the Orthodox. In this new, favourable environment, the Orthodox bishops asserted to restore the original independence of the Orthodox Church. However, the Latin Archbishop of Cyprus hardened his stance against the Orthodox. Pope Alexander IV issued in 1260 the Cyprus Order (Bulla Cypria), which included anticanonical points. The Cyprus Order was violated by the Latin Archbishop Raphael. The Orthodox Church of Cyprus was trying to survive from the assimilation by the Latin Church. Important synodical texts related to dogmatic and canonical issues came to surface, the most important of which is "Synodicon of the Amathus German". The Orthodox Church of Cyprus was making efforts to reconnect with the Church of Constantinople, while Joseph Bryennios played a key role in relation to the said reconnection.