Τα σχολεία στο Κάστρο της Θάσου κατά την περίοδο 1870-1930:
Creators: name: Χαλκιάς, Γεώργιος Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Θάσος
Εκπαίδευση
Σχολεία
Τουρκοκρατία
Thassos
Education
Schools
Turkish domination

description: Το Κάστρο ήταν μία από τις σημαντικότερες και πολυπληθέστερες κοινότητες της Θάσου με ιδιαίτερη οικονομική ανάπτυξη από της κτήσεώς, την περίοδο των Μεσοβυζαντινών χρόνων. Ακολουθώντας την ιστορική πορεία των εκπαιδευτηρίων της κοινότητας Κάστρου κατά την περίοδο 1870-1930 προσπαθήσαμε να αναδείξουμε όλα εκείνα τα πρόσωπα και τα γεγονότα, που διαμόρφωσαν την εκπαιδευτική πραγματικότητα αυτής της κοινότητας, σε μια μεταβατική εποχή ραγδαίων οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων. Συμπερασματικά, αναφέρουμε ότι ο 19ος αιώνας χαρακτηρίστηκε από πνευματική και εκπαιδευτική οπισθοδρόμηση καθώς το Δημοτικό σχολείο του Κάστρου υπολειτουργούσε ελλείψει καταρτισμένων δασκάλων και λόγω του μικρού αριθμού μαθητών/τριων. Η αδιαφορία της τουρκοαιγυπτιακής διοίκησης, η ανυπαρξία μορφωμένων ανθρώπων που θα μπορούσαν να βγάλουν το χωριό από το πνευματικό τέλμα και οι τοπικές διενέξεις από μικροπολιτικές σκοπιμότητες ήταν οι βασικότεροι λόγοι της πνευματικής καθυστέρησης αυτού του τόπου μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Παράλληλα, η λειτουργία του σχολείου ως μετακινούμενης σχολής στα πεδινά, την περίοδο της ελαιοσυλλογής, δημιουργούσε πολλά προβλήματα κατά την προσωρινή της μετεγκατάσταση στο γυναικωνίτη της εκκλησίας. Η εκπαιδευτική κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται αισθητά στις αρχές του 20ου αιώνα, με την οικονομική ανάπτυξη που συντελέστηκε από τη λειτουργία των μεταλλίων στον παραλιακό οικισμό. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, που δημιουργήθηκαν από τις δημογραφικές και κοινωνικές αλλαγές της ταχύτατης μετεγκατάστασης των κατοίκων του Κάστρου στον παραλιακό και πεδινό οικισμό, η ραγδαία αύξηση του μαθητικού πληθυσμού και η πρόσληψη περισσότερων και ικανότερων δασκάλων, για την λειτουργία δύο σχολείων, καταδεικνύει την εκπαιδευτική αναλαμπή της κοινότητας. Μάλιστα από το έτος 1922, με την ίδρυση ενός ενιαίου σχολείου στο μέσω της απόστασης των δύο οικισμών, η εκπαιδευτική κατάσταση βελτιώθηκε ακόμη περισσότερο. Η σχολική Εφορεία αποτέλεσε έναν από τους κυριότερους θεσμικούς παράγοντες που στήριξαν την εκπαίδευση στη κοινότητα Κάστρου. Καθοριστική ήταν και η συμβολή της τοπικής Εκκλησίας στην ίδρυση και λειτουργία των σχολείων του Κάστρου, αφού, μαζί με το κοινοτικό Συμβούλιο, είχαν αναλάβει την κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των δαπανών για τη μισθοδοσία των δασκάλων και για την ανέγερση και επισκευή των σχολικών διδακτηρίων ακόμη και μετά την απελευθέρωση. Παράλληλα ο ιατρός Αύγουστος Αναστασιάδης, σε συνεργασία με το Διευθυντή του σχολείου Κυπάρισσο Γεωργιάδη, κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για την αναβάθμιση της παιδείας στο Κάστρο. Η αξιόλογη και συστηματική προσπάθεια για την ανάπτυξη της Μέσης εκπαίδευσης στην κοινότητα Κάστρου, οδήγησε στην ίδρυση τριτάξιου Ημιγυμνασίου, που εξυπηρετούσε τους μαθητές του νότιου τμήματος του νησιού. Αν και η λειτουργία του Ημιγυμνασίου ήταν βραχύχρονη, εντούτοις, βοήθησε πολλούς μαθητές να αποκτήσουν γυμνασιακή παιδεία και να συνεχίσουν με ανώτερες σπουδές.
description: The ‘Kastro’ Castle was one of the most important and populated communities of Thassos, since its building during the post-Byzantine years, with a particular economic development. Following the historic route of the schools of the Castle community during 1870-1930, we tried to show up all those people and events that shaped the educational reality of this community in a post era of radical economic and political developments. Conclusively, we mention that 19th century was characterized by spiritual and educational going back as the primary school of Kastro wasn’t operating properly due to the lack of qualified teachers and the small number of students. The indifference of the Turkish - Egyptian management, the non-existence of educated people that could draw the village out of the spiritual zero and the local arguments because of micro-political purposes were the main reasons of the spiritual delay of this place up to the end of the 19th century. At the same time the operation of the school as a moving school to the valley during the period of olive harvest created a lot of problems during its temporary resettlement in the women wing of the church. The educational situation started to improve considerably in the beginning of the 20th century with the economic development that took place through the operation of the mines in the coastal settlement. Despite the difficulties that were created by the demographic and social changes of the rapid resettlement of the inhabitants of Kastro in the coastal and valley settlement, the rapid increase of the population of students and the employment of more and more qualified teachers for the operation of two schools show the educational glow of the community. Indeed, in 1922, with the foundation of a comprehensive school in the middle of the two settlements, the educational situation improved ever more. The “school-board” constituted one of the main institutional factors that supported education in the community of Kastro. Definite was the contribution of the local church to the foundation and operation of school of Kastro, as with the community Board they had taken over the coverage of the biggest part of expenses for the teachers’ payment and the erection and repair of school premises, even after liberation. Moreover, Doctor Augustos Anastasiadis, in co-operation with the school’s headmaster Kyparissos Georgiadis, made any effort for the upgrading of education in Kastro. The remarkable and systematic effort which, for the development of secondary education in the community of Kastro, led to the foundation of a three-grade semi-high school that served the students of the south part of the island. Although the operation of the semi- high school was short-term, it helped a lot of students to acquire secondary education and to continue with higher studies.