Dux femina facti: διακειμενικές αναγνώσεις της Διδούς στην Αινειάδα του Βιργιλίου
Creators: name: Κερκένου, Ασπασία Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Διδώ
Βιργίλιος
Διακειμενικότητα
Dido
Virgil
Intertextuality

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διερεύνηση των διακειμενικών σχέσεων της αινειαδικής Διδούς με ηρωίδες οι οποίες εγκαταλείφθηκαν από τους ήρωες εραστές τους ελέω της επικής αποστολής τους, με σκοπό την ανάδειξη του ελεγειακού χαρακτήρα αυτών των γυναικών. Η συγχώνευση στη Διδώ ηρωίδων σταχυολογημένων από ένα ευρύ ειδολογικό φάσμα αναδεικνύει την επιδίωξη του Βιργιλίου να δημιουργήσει έναν νέο τύπο έπους, ο οποίος περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα ποιητικά είδη και στοχεύει στην ανάληψη της πρωτοκαθεδρίας από τα κλασικά ομηρικά έπη. Στα τρία πρώτα κεφάλαια εξετάζονται διαδοχικά: η αφηγηματική τεχνική του Βιργιλίου προκειμένου να συγχωνεύσει το ομηρικό corpus στο έργο του και η σύγκριση της Καρχηδόνιας βασίλισσας με τις οδυσσειακές Κίρκη, Καλυψώ και Ναυσικά, από την οποία προκύπτει η πρωιμότατη και περιορισμένη άρθρωση του στασιαστικού λόγου των γυναικών έναντι της ανδρικής εξουσίας μόνο από το στόμα της Καλυψούς· η καινοτόμα αλλαγή της εστίασης του ξεπερασμένου αρχαϊκού έπους από τον επικό ηρωισμό στον «απαγορευμένο» έρωτα, την οποία εισήγαγε ο Απολλώνιος Ρόδιος με φορείς τις νεαρές Μήδεια και Υψιπύλη· το σπουδαιότερο μοντέλο της Διδούς την ώρα που εγκαταλείπεται, η κατουλλική Αριάδνη του Carmen 64, η οποία εισάγει στη λογοτεχνία τον ηχηρό θρήνο των εγκαταλελειμμένων γυναικών, και εν τέλει διαμορφώνει την persona του ελεγειακού poeta amator. Στο τελευταίο κεφάλαιο παρατίθενται τα δομικά και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της τραγωδίας που μορφοποιούν το επεισόδιο της Καρχηδόνας, και κυρίως την ψυχοσύνθεση της Διδούς την ώρα της αυτοκτονίας της. Όσον αφορά στη Διδώ επομένως, η άρτια ποιητική τέχνη του Βιργιλίου επιτυγχάνει αναμφίβολα να συγκεράσει τα ετερόκλιτα είδη του έπους, του επυλλίου, της ελεγείας και της τραγωδίας στο εσωτερικό της Αινειάδας, συχνά συγχέοντας τα όρια των διαφορετικών πηγών του· ως εκ τούτου, διάφορα μοτίβα και μέσα αναγνωρίζονται ως προερχόμενα από περισσότερα του ενός είδη, και η πολυμορφική Διδώ προσλαμβάνει τελικά και την επιπλέον λειτουργία της επισκίασης των ρωμαϊκών ιδεωδών στο ίδιο το πλαίσιο του καταστατικού έπους της Ρώμης, αφήνοντας έναν υπαινιγμό αμφιβολίας για την ηθική της επικής ορθότητας από την οποία γεννήθηκε η κοσμοκράτειρα πόλη.
description: The aim of this thesis is the examination of the intertextual relationships between the abandoned queen Dido and various women who had been treated the same way by their hero–lovers by virtue of their epic missions, as well as the prominence of these womens’ elegiac character. The chosen heroines are cast from a vast literary plane, and their fusion in the figure of Dido designates Virgil’s primary concern in creating a new kind of epic which absorbs every poetic genre, thus posing a threat to the Homeric epics primacy. The first three chapters review in turn: Virgil’s narrative technique in order to conflate the Homeric corpus within his work and the juxtaposition of the Carthagenian queen with the Odyssean Circe, Calypso, and Nausicaa, in addition to the germinal and undeveloped feminine seditious speech against male authority just through Calypso; Apollonius Rhodius’ modifications to the outdated archaic epic, mainly the shift of focus from the epic heroism to the morally flawed love that further ironically supplants the traditional epic’s ethics, with young Medea and Hypsipyle being the enforcers of this subversion; the most important model for the image of the abandoned Dido, namely the Catullan Ariadne (Carmen 64), who was the first to introduce the female pathetic abandonment wail, ultimately forging the elegiac persona of the poeta amator. Finally, the last chapter elaborates the Carthagenian episode’s tragic structure and character, above all Dido’s mental state at the time of her suicide. To sum it up, as far as Dido is concerned, Virgil undoubtedly succeeds in unitising the diverging epic, epylliac, elegiac and tragic genres within Aeneid. In many cases, his excellent poetic technique conflates the generic boundaries, leading to the identification of various motives and tropes as belonging to more than one genres. As a result, his polymorphic Dido functions additionally as a shade over the Roman ideals within the constitutional Roman epic, apparently insinuating the epic ethics’ retreat.