Ο ρόλος της άσκησης, της κοινωνικής ταυτότητας και του ηθικο-κοινωνικού συλλογισμού στη διαμόρφωση της πρόθεσης για κοινωνική ένταξη και δικαιοσύνη εφήβων μαθητών/τριών διαφορετικής εθνικότητας
Creators: name: Μαραγκού, Αρετή-Παρασκευή Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Ηθική ανάπτυξη
Κοινωνικο-γνωστική θεωρία των πεδίων
Κοινωνικός Αποκλεισμός
Φυσική Αγωγή
Εφηβεία
Moral Development
Social-domain theory
Discrimination
Physical Education
Adolescence

description: Ο διαφυλετικός αποκλεισμός στο χώρο της Εκπαίδευσης έχει μελετηθεί εκτενώς από έρευνες της αναπτυξιακής ψυχολογίας, όμως στο περιβάλλον της Φ.Α. αναγνωρίζονται αρκετά βιβλιογραφικά κενά, ορισμένα από τα οποία κλήθηκε να καλύψει η συγκεκριμένη έρευνα. Σκοπός της εργασίας ήταν η εξέταση του τρόπου με τον οποίο η άσκηση, η κοινωνική ταυτότητα και ο ηθικο-κοινωνικός συλλογισμός εφήβων μαθητών/τριών, επηρεάζουν τον διαφυλετικό αποκλεισμό και την πρόθεση για κοινωνική δικαιοσύνη (ΚΔ). Το δείγμα αποτέλεσαν 325 έφηβοι μαθητές και μαθήτριες γυμνασίου και λυκείου, ηλικίας 12 έως 18 ετών. Για την εξέταση των ερευνητικών υποθέσεων χρησιμοποιήθηκαν ποιοτικές και ποσοτικές μέθοδοι μέτρησης. Οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν σε κλίμακα και αιτιολόγησαν τις απαντήσεις τους ως προς ένα σενάριο ηθικο-κοινωνικού διλήμματος σχετικά με τον κοινωνικό αποκλεισμό στη Φ.Α. Ο ηθικο-κοινωνικός συλλογισμός των μαθητών/τριών εκτιμήθηκε με ερωτήσεις ανοιχτού τύπου. Για την μέτρηση της κοινωνικής ταυτότητας και την αξιολόγηση της πρόθεσης για ΚΔ χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο «Εθνικής Ταυτότητας» και της «Κοινωνικής Δικαιοσύνης» αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η πλειοψηφία των μαθητών/τριών αξιολογεί με αρνητικό τρόπο τις τρεις μορφές κοινωνικού αποκλεισμού στη Φ.Α. Ο ηθικός συλλογισμός συνδέθηκε κυρίως με την αρνητική αξιολόγηση του αποκλεισμού, με θετικότερες στάσεις και πρόθεση για ΚΔ, τη συμμετοχή στον αθλητισμό και τη συναναστροφή με αλλοεθνείς. Αντίστοιχα, ο κοινωνικο-συμβατικός συλλογισμός και σε μεγαλύτερο βαθμό οι στερεοτυπικές αντιλήψεις, συνδέθηκαν με τη θετική αξιολόγηση του αποκλεισμού, την ισχυρή εθνική ταυτότητα, την αποχή από τον αθλητισμό και με πιο αρνητικές στάσεις και πρόθεση για ΚΔ. Σημαντικοί παράγοντες επίδρασης ήταν η ηλικία, η εθνικότητα και το φύλο, με τα μεγαλύτερα σε ηλικία αγόρια να εκφράζουν πιο συχνά κοινωνικο-συμβατικό και στερεοτυπικό συλλογισμό σε σχέση με τα κορίτσια, τα οποία παρουσίασαν συχνότερη έκφραση ηθικού συλλογισμού και πιο θετική πρόθεση για ΚΔ. Ακόμα, οι αλλοεθνείς έφηβοι/ες σημείωσαν συχνότερη έκφραση ηθικού συλλογισμού σε σχέση με τους Έλληνες μαθητές/τριες. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της έρευνας επισημαίνουν την αξία μελέτης φαινομένων κοινωνικού αποκλεισμού με το συγκεκριμένο θεωρητικό πλαίσιο, το οποίο προσεγγίζει την ερμηνεία του συλλογισμού των μαθητών λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικούς αλλά και γνωστικούς παράγοντες σε σχέση με τη πρόθεση για εκδήλωση κοινωνικά δίκαιης συμπεριφοράς. Από τα αποτελέσματα προκύπτουν σημαντικές ενδείξεις για τη διαφορετική διαχείριση των μαθητών στο μάθημα της σχολικής φυσικής αγωγής
description: There has been no research studying the social effects of participation in sport and socio-moral reasoning on interracial inclusion in PE. The purpose of the study was to investigate adolescents’ evaluation of interracial inclusion in a Physical Education context, based on a theoretical perspective that integrates the social domain theory, the social identity theory and the theory of planned behavior. More specifically, the study aimed to investigate how adolescents’ socio-moral reasoning, social identity and participation in sport affect their evaluation of interracial inclusion in Physical Education and their attitudes towards social justice. The sample consisted of 325 adolescents (170 boys and 155 girls) 12-18 years old. To assess the moral judgments of participants a scenario was presented depicting interracial peer exclusion occurring in a Physical Education setting. Social Justice Scale (Torres-Harding, Siers, &amp; Olson, 2012) was used to measure the components of Ajzen’s model (1985, 1991), whereas a four item scale was used to assess adolescents’ social identity. The results indicated that the majority of participants utilized moral reasoning when explaining race-based exclusion. Exclusion was rated as least acceptable by the students who used moral judgments and most acceptable by the students who used socio-conventional judgments and stereotypic justifications. In addition, interactions between lower social identity and moral reasoning were related to more inclusive evaluations; stronger social identity commitment and socio-conventional reasoning or stereotypes were related to more exclusive evaluations. Age, ethnicity and gender related differences in evaluations and reasoning were also found. Overall, social justice four subscales (attitudes, perceived behavioral control, subjective norms, and intention) presented high scores and confirmed Ajzen’s theoretical model. The results could be interpreted in light of current theories and illustrate the importance of them being further examined. Future research needs to focus on determining the social factors which predict the behavioral performance of social justice-related activities. Understanding the cognitive processes by which individuals choose to engage in social justice related efforts, may better inform training and pedagogical interventions to promote social justice and decrease the frequency of social exclusion incidents occurring in Education