Μονάδες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής: οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι, η περίπτωση της “Baby P” &amp; η αδικοπρακτική ευθύνη του κλινικού εμβρυολόγου
Creators: name: Πασαδάκη, Αικατερίνη Πλουμή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Εξωσωματική γονιμοποίηση
Αδικοπραξίες
Κλινικός εμβρυολόγος
in vitro fertilization
Torts/delicts
Clinical embryologist

description: Η αναπτυγμένη από τους Βρετανούς Patrick Steptoe και Robert Edwards μέθοδος της εξωσωματικής γονιμοποίησης (in vitro fertillisation, IVF), οδηγώντας στις 25 Ιουλίου 1978 στη γέννηση του πρώτου «παιδιού του σωλήνα», σηματοδότησε την αρχή των μεγαλύτερων αλλαγών στην ιστορία της ανθρώπινης αναπαραγωγής. Ο εθνικός νομοθέτης, ακολουθώντας τις ραγδαίες εξελίξεις της ιατρικής, της γενετικής, της βιολογίας και άλλων συναφών επιστημών, επιδίωξε την ρύθμιση και εναρμόνιση του ελληνικού νομικού καθεστώτος στα νέα δεδομένα, εισάγοντας με τον νόμο 3089/2002 ένα ολόκληρο κεφάλαιο στο σώμα του Αστικού Κώδικα, με τίτλο «ιατρική υποβοήθηση στην ανθρώπινη αναπαραγωγή» (άρθρ. 1455 επ. ΑΚ). Το νομοθετικό αυτό πλαίσιο συμπλήρωσε στη συνέχεια με τον ν. 3305/2005 περί «εφαρμογής της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής» και με άλλα ειδικά νομοθετικά κείμενα (ν. 3418/2005, ν. 4272/2014, ΠΔ 10/2016 κ.α.). Ωστόσο, ο εθνικός νομοθέτης παρέλειψε να αναγνωρίσει και να κατοχυρώσει ένα σημαντικό για την έκβαση και την ολοκλήρωση των εν λόγω υπηρεσιών στις μονάδες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής πρόσωπο: τον κλινικό εμβρυολόγο ή, όπως συστήθηκε στην ελληνική έννομη τάξη, «επιστήμονα βιοϊατρικών επιστημών». Σκοπός της παρούσας εργασίας, είναι να διαγράψει τον ρόλο που διαδραματίζει ο εμβρυολόγος στην καθημερινή κλινική πρακτική της εξωσωματικής γονιμοποίησης μέσα από τη προσέγγιση και εξερεύνηση του ευρέος φάσματος των τεχνικών της τελευταίας, τη μελέτη της κείμενης, σχετικής με την ιατρική υποβοήθηση στην ανθρώπινη αναπαραγωγή, νομοθεσίας, και τη σε αδρές γραμμές χάραξη και αναφορά ορισμένων από τους ενδεχόμενους να επέλθουν, κατά τα διάφορα επιμέρους στάδια, κινδύνους, ώστε να οριοθετηθεί, τρόπον τινά, η νόμιμη ή μη συμπεριφορά του «επιστήμονα βιοϊατρικών επιστημών», που θα στοιχειοθετήσει ή μη, αντίστοιχα, σε επόμενο στάδιο, την αστική του ευθύνη από αδικοπραξία (άρθρ. 914 επ. ΑΚ). Αφορμή και αρωγός για τη συγγραφή της παρούσας αποτέλεσε η προσφάτως κριθείσα από τα αρμόδια δικαστήρια της Δημοκρατίας της Σιγκαπούρης υπόθεση της “Baby P”, όπου αμελείς χειρισμοί απασχολούμενων σε τοπική κλινική γονιμότητας κλινικών εμβρυολόγων οδήγησαν στη γονιμοποίηση του ωαρίου της προσφεύγουσας στις μεθόδους της in vitro γονιμοποίησης γυναίκας με σπέρμα τρίτου, άγνωστου δότη, αντί του επιθυμητού και συμφωνημένου μεταξύ αυτής και της κλινικής, συζύγου της. Ένα σενάριο το οποίο, από τη μία, μοιάζει να μην είναι τόσο απίθανο να απασχολήσει, μελλοντικά, και τους εθνικούς δικαστές, ως προς τα κατάλληλα όρια της αστικής ευθύνης των κατηγορούμενων για αμελείς χειρισμούς «επιστημόνων βιοϊατρικών επιστημών», και από την άλλη, φαίνεται να επιτάσσει την κάλυψη του υφιστάμενου έως σήμερα νομοθετικού κενού σχετικά με το επαγγελματικό καθεστώς, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, των κλινικών εμβρυολόγων στην Ελλάδα.
description: The in vitro fertilization (IVF) method developed by the British Patrick Steptoe and Robert Edwards, leading to the first tube child birth on 25th July 1978, signaled the beginning of the biggest changes in the human reproduction history. The national legislator, following the rapid developments in medicine, genetics, biology and other related sciences, pursued the regulation and harmonization of the greek legal status as regards the new data, introducing through the law 3089/2002 a whole chapter in the body of the Civil Code, entitled “medical support to the human reproduction” (art. 1455 et seq. Civil Code). This legal framework was later completed with the law 3305/2005 about the “implementation of the medically assisted reproduction” and with other legal texts (l. 3418/2005, l. 4272/2014, Presidential Decree 10/2016 etc.). However, the legal legislator omitted to recognize and establish a person important to the outcome and completion of those medically assisted reproduction unit services: the clinical embryologist, or as he was introduced in the greek legal order, “biomedical sciences scientist”. The target of the present assignment is to describe the role which the embryologist plays in everyday clinical practice of in vitro fertilization through the approach and exploration of the wide range of its techniques, the study of the relevant to the medical assist in human reproduction legislation and the rough planning and references of certain potential, in different individual parts, dangers, as to, somewhat, limit the legal or not behavior of the “biomedical sciences scientist”, which will respectively delimit, in the next stage, his civil liability of tort (art. 914 et seq. Civil Code). The occasion and aid as regards the writing of the present was the recently judged by the competent courts of Singapore Democracy case of “Baby P”, in which negligent handling of occupied in a local fertility clinic clinical embryologists led to the fertilization of the ovum of the woman who had turned to the in vitro fertilization methods with the sperm of a third, unknown donor, instead of the, desirable and agreed between her and the clinic, sperm of her husband. One scenario, on the one hand, appears not impossible to also employ the national judges in the future over the accused “biomedical sciences scientists” civil liability appropriate limits concerning negligent handling and, on the other hand, it seems to ordain the cover of the current legislation gap about the professional status, the rights and the obligations of the clinical embryologists in Greece.