Η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία:
Creators: name: Γωγάκου, Μαρία Ευάγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Σεξουαλική παρενόχληση
Εργασία
Sexual harassment
Workplace

description: Τα δύο καίρια ερωτήματα που άπτονται του ζητήματος της σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία είναι πρώτον ποιές επιμέρους πράξεις εμπίπτουν στην έννοια αυτή και δεύτερον κατά πόσο είναι απαραίτητη η ποινικοποίησή τους. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ένας διεθνής, κοινά αποδεκτός ορισμός του φαινομένου, αν και τόσο στις Η.Π.Α. όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία γίνεται καταρχήν αντιληπτή ως διακριτική μεταχείριση λόγω φύλου. Ιστορικά, το φαινόμενο της σεξουαλικής παρενόχλησης βαφτίζεται στις Η.Π.Α. κατά την δεκαετία του 1970 από φεμινιστικές οργανώσεις και έκτοτε διεξάγονται διεθνώς πολλές έρευνες για την καταγραφή του φαινομένου αλλά και ισάριθμες απόπειρες εννοιολογικής οριοθέτησής του. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η διαδικασία ορισμού και καταπολέμησης του προβλήματος ξεκινά το 1984 με Σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προώθηση θετικών δράσεων υπέρ των γυναικών · ακολουθούν χρονικά πέντε επιμέρους Οδηγίες, με τελευταία την 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουλίου 2006, κείμενα που περιέχουν ορισμούς του φαινομένου με βάση την αρχή της ισότητας και της καταπολέμησης των διακρίσεων. Στον ελληνικό χώρο, η σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία αποτελεί καινοφανή έννοια, αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι ο Ν.3488/2006 περικλείει την πρώτη προσπάθεια να οριστεί και να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο. Μάλιστα ο νόμος μεταφέρει αυτολεξεί, θα μπορούσε να πει κανείς, τους σχετικούς ορισμούς που διατυπώνονται στα κείμενα των Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιο συγκεκριμένα το άρθρο 16§4 του νόμου τυποποιεί την σεξουαλική παρενόχληση ως ποινικό αδίκημα, με την μορφή μιας ειδικότερης προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας του 337 ΠΚ, χωρίς να επιτυγχάνεται ικανοποιητική αντιμετώπιση του φαινομένου σε όλο το φάσμα του αλλά ούτε ομαλή ένταξη του αδικήματος στο σύστημα κανόνων του Ποινικού Δικαίου. Ίσως η αντιμετώπιση της σεξουαλικής παρενόχλησης να μην είναι κατά κύριο λόγο πρόβλημα του ποινικού δικαίου, αφού πιθανότατα οι πολιτικές πρόληψης και όχι καταστολής του φαινομένου θα μειώσουν την συχνότητα εμφάνισής του. Πάντως δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι οι συμπεριφορές, με τις οποίες εκδηλώνεται η σεξουαλική παρενόχληση, προσβάλλουν έννομα αγαθά του ατόμου που ο ποινικός νομοθέτης έχει ήδη αξιολογήσει ως άξια προστασίας, οπότε υπό αυτό το πρίσμα συνιστούν ποινικό αδίκημα. Το προϋπάρχον του Ν.3488/2006 ποινικό καθεστώς δεν επαρκούσε ώστε να καλύψει αποτελεσματικά τις σχετικές συμπεριφορές, οπότε ο νέος νόμος ήρθε να καλύψει ένα πραγματικό νομικό κενό. Το κενό αυτό παραμένει -ως ένα βαθμό- και σήμερα λόγω της ποινικοποίησης περιορισμένων μορφών της σεξουαλικής παρενόχλησης και μάλιστα των ελαφρύτερων, που κρίνονται ως προσβολές τιμής, αφήνοντας ένα σημαντικό αριθμό αποδοκιμαστέων συμπεριφορών εκτός εμβέλειάς του. Όσο το φαινόμενο της σεξουαλικής παρενόχλησης παραμένει ανεπαρκώς ορισμένο, ενυπάρχει ο κίνδυνος ο εφαρμοστής του δικαίου, στην προσπάθειά του να βρει ποινική κάλυψη, να οδηγηθεί σε ανεπίτρεπτες υπαγωγές είτε διαστέλλοντας το γράμμα του νόμου είτε προβαίνοντας σε καλυμμένη αναλογική ερμηνεία αυτού. Ωστόσο στο ποινικό δίκαιο δεν μπορεί να αξιώνεται ποινική κάλυψη σε κάθε αποδοκιμαστέα συμπεριφορά αλλά μόνο πιστή εφαρμογή του νόμου, ώστε κανείς να γνωρίζει τί αν κάνει θα τιμωρηθεί και πόσο. Σε αντίθεση προς την εγχώρια πρόβλεψη ποινικοποίησης του φαινομένου, άλλες χώρες της Ε.Ε. παρουσιάζουν τόσο μακροβιότερες όσο και αρτιότερες νομοτεχνικά τυποποιήσεις.
description: The two key questions concerning the issue of sexual harassment in the workplace are, firstly which acts or omissions constitute the concept of sexual harassment and secondly whether it is necessary to criminalize these acts. There has not been an international, commonly accepted definition of the phenomenon so far, although both the U.S. and the European Union understand sexual harassment in the workplace as sex discriminative behaviour. Historically, the phenomenon of sexual harassment was baptized in the U.S. during the 1970's by feminist organizations. At an EU level, the process of defining and combating sexual harassment started in 1984, when the Council of Europe issued a Recommendation in order to promote positive action for women. In Greece, sexual harassment in the workplace is a new concept, since 3488/2006 Act of Parliament is the first attempt to define and address sexual harassment. More specifically, the law copies, one could say, the definitions set forth in the texts of the European Directives. Article 16 § 4 of the 3488/2006 Act states that sexual harassment is a criminal offense against sexual dignity, a more specific form of what is defined as an offence against sexual dignity in article the 337 of the Penal Code. The Act does not succeed in a satisfactory treatment of the phenomenon, since it does not criminalize all forms of sexual harassment and also does not smoothly include sexual harassment as a criminal offense in Greek criminal law. One could successfully argue that sexual harassment is not a social phenomenon that should be dealt by criminal law in the first place. More probably prevention policies rather than criminalization will reduce the frequency of its occurrence. Nevertheless, one can not ignore the fact that certain sexual harassing conducts affect legal rights and freedoms of a person, that the criminal legislator has assessed as worthy of protection, so in this respect sexual harassment indeed constitutes a criminal offense. The system of criminal laws prior to 3488/2006 Act of Parliament did not effectively address the phenomenon of sexual harassment in the workplace. As a result, 3488/2006 Act came to meet a true legal need. This need remains, to some extent, until today because of the limited forms of sexual harassing conducts that have been criminalized by the 3488/2006 Act and more specifically the lighter ones, that is to say the ones that constitute a violation of honour. Sadly a large number of heavier sexual harassing behaviours is being left outside the Acts range. For as long as the phenomenon of sexual harassment will remain insufficiently defined, an inherent risk will exist for the enforcer of the law; in the quest to find criminal coverage to non-criminalised sexual harassing conducts, a judge could be led to unacceptable interpretations of criminal laws, that dilate their meaning. Unlike Greece’s provision for the criminalization of sexual harassment in the workplace, other EU countries present more successful criminal provisions on the matter.