Η λειτουργία της οικονομίας και η πρόταξη του πολιτικού (Άνταμ Σμιθ – Ρικάρντο – Κέυνς )
Creators: name: Στεφανίδης, Γεώργιος Χαράλαμπου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Φιλελευθερισμός και οικονομία
Σοσιαλισμός – Κομμουνισμός και οικονομία
Economic theories - Liberalism
Economic theories - Socialism

description: Η μορφή που έχει ο σύγχρονος κόσμος διαμορφώθηκε κυρίως στο χώρο όπου συγκρούστηκαν οι δυο μεγάλες οικονομικές θεωρίες μετά την οικονομική ανάπτυξη που συντελέσθηκε στη Δυτική Ευρώπη κατά τον 18 αι. και όχι τόσο στα πεδία των μαχών των δυο παγκοσμίων πολέμων. Φιλελευθερισμός και Σοσιαλισμός – Κομμουνισμός. Αυτή η σύγκρουση οικονομικών θεωριών έχει πολλά κοινά στοιχεία με τις αντίστοιχες συγκρούσεις σε επίπεδο ιδεών, όπως του Ηράκλειτου με τον Παρμενίδη και στη συνέχεια του Πλάτωνα με τον Αριστοτέλη. Η αρχαία ελληνική μυθολογία και φιλοσοφική σκέψη λειτουργούν ως θερμοκήπιο μέσα στο οποίο επωάζονται όλες οι παραδοσιακές και σύγχρονες θεωρίες για κάθε τομέα του επιστητού. Επί προεδρίας Ρήγκαν διαμορφώνεται χώρος για έναν απόλυτα επιθετικό καπιταλισμό. Ο φιλελευθερισμός απογυμνώνεται και αποκαλύπτεται ο νεοφιλελευθερισμός που θέλει εδώ και τώρα και με όποιο κόστος να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί. Χαρακτηριστικό είναι το βιβλίο του Τρότσκι με τίτλο “Ηθική μας και ηθική τους,” όπου εκτίθεται η ηθικολογία των αστών στην επαναστατική ηθική. Οι δυο θεωρίες – ιδεολογίες δεν καθόρισαν μόνο τα οικονομικά δεδομένα του κόσμου αλλά επηρέασαν βαθύτατα την πολιτική, την κοινωνική διάρθρωση αλλά και την ηθική συμπεριφορά των ανθρώπων και επέφεραν ορατές και βίαιες αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων, στη μορφή των κρατών – εθνών αλλά και του κόσμου ολόκληρου γενικότερα. Οι κυριότερες φιλελεύθερες επιρροές του 18ου και 19ου αιώνα ήταν του Άνταμ Σμιθ, του Ντέιβιντ Ρικάρντο που μας ενδιαφέρουν αλλά και του Τζέρεμι Μπένθαμ και του Τζον Στιούαρτ Μιλ. Από αυτούς, μόνο ο πρώτος μπορεί να θεωρηθεί «κλασικός» φιλελεύθερος. Ο «χώρος» μεταξύ του οικονομικού φιλελευθερισμού και του Σοσιαλισμού – Κομμουνισμού καλύπτεται «εν μέρει» από τον Keynes. Γεννήτορας του οικονομικού φιλελευθερισμού θεωρείται ο Άνταμ Σμιθ (1723-1790) και του Σοσιαλισμού – Κομμουνισμού ο Καρλ Μαρξ (1818-1883). Οι σκέψεις και το έργο και των δυο σημάδεψαν ανεξίτηλα τόσο την επιστήμη όσο και την πορεία της παγκόσμιας ιστορίας. Εμβληματικά έργα των δυο αυτών διανοητών υπήρξαν: Ο «Πλούτος των Εθνών» (1776) του Άνταμ Σμιθ και το «Κεφάλαιο» (1867) του Μαρξ. Δεν υπάρχει τομέας στη ζωή των πολιτών που να μην έχει επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα με την αποδοχή της μιας ή της άλλης οικονομικής σχολής και θεωρίας, όπως αυτές προβλήθηκαν από τους οπαδούς τους.
description: The form of the modern world was shaped mainly in the space where the two big economic theories clashed after the financial development that took place in Western Europe during the 18th century, and not so much in the battlefields of the two world wars. Liberalism and Socialism-Communism. This clash of economic theories has many elements in common with the equivalent conflicts on a concept level between Heraclitus and Parmenides and later between Plato and Aristotle. The ancient Greek mythology and philosophical thinking act as a “greenhouse’ in which all the traditional and modern theories in every field of science incubate. During Reagan’s presidency the way to a totally aggressive capitalism is paved. Liberalism is stripped revealing neoliberalism which demands to acquire what it desires promptly and at any cost. Trotsky’s book “Their Morals and Ours” which addresses the bourgeois morality in the revolutionary morality is very characteristic. The two theories did not only define the world’s economic status quo but also deeply influenced politics, social structure, and people’s morality, leading to visible and violent changes in people’s lives, the form of states-nations and generally the whole world. The main liberal influences of the 18th and 19th century were exerted by Adam Smith and David Ricardo as well as Jeremy Bentham and John Stuart Mill. Among the four only the former can be regarded as a classical liberal thinker. The “space” between the economic Liberalism and Socialism-Communism is “partially” covered by Keynes. Adam Smith and Karl Marx are regarded as the fathers of Economic Liberalism and Socialism- Communism respectively. Through their thoughts and work they left an indelible mark on both science and the course of global history. Flagship works of these two intellects are “The Wealth of Nations” (1776) by Adam Smith and “The Capital” (1867) by Karl Marx. There is no field in a citizen’s life that has not been affected by the acceptance of either of these economic theories as they were projected by their followers.
description: Σε συνεργασία με: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο Κρήτης)