Η οργάνωση και το έργο της Δημογεροντίας Ξάνθης κατά την περίοδο 1892-1912
Creators: name: Αλεξόπουλος, Αριστοτέλης Ευάγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Δημογεροντία
Ξάνθη
Οθωμανοκρατία
Eldership
Xanthi
Ottoman domination

description: Ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης των χριστιανικών κοινοτήτων στην τουρ-κοκρατία έγινε αποδεκτός από την Οθωμανική κυβέρνηση διότι την διευκόλυνε να διοικήσει τους χριστιανικούς πληθυσμούς, που δεν μπορούσε να διοικήσει σύμφωνα με τον μουσουλμανικό νόμο με τον οποίο διοικούνταν οι Οθωμανοί υπήκοοι της αυ-τοκρατορίας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία με κεφαλή της το Οικουμενικό Πατριαρχείο πρωτοστάτησε στην διοίκηση των χριστιανικών κοινοτήτων χωρίς να αναμείξει την εκκλησιαστική με την πολιτική της αρμοδιότητα, χωρίς δηλαδή να ολισθήσει προς την κληρικοκρατία. Η κάθε κοινότητα αυτοδιοικούνταν με τον δικό της τρόπο, που ήταν συνήθως δημοκρατικός. Εξέλεγε ένα συμβούλιο που ονομάζονταν συνήθως Δη-μογεροντία και είχε την ευθύνη της διοίκησης της κοινότητας (οι μικρές κοινότητες εξέλεγαν έναν οι δύο δημογέροντες). Πρόεδρος της Δημογεροντίας ήταν ο Μητροπο-λίτης ή ο Αρχιερέας της περιοχής ή ο αρχαιότερος ιερέας της κοινότητας. Με τον τρόπο αυτό διοικούνταν και η Ορθόδοξη χριστιανική κοινότητα της Ξάνθης. Στην πόλη υπήρχαν έξι Ορθόδοξες ενορίες (συνοικίες), που η κάθε μία εξέλεγε με μυστική ψηφοφορία δύο δημογέροντες. Έτσι το σώμα της Δημογεροντίας της Ξάνθης αποτε-λούνταν από δώδεκα δημογέροντες και τον πρόεδρο της, τον Μητροπολίτη της πόλης. Κύρια αρμοδιότητα της Δημογεροντίας της Ξάνθης, όπως και κάθε άλλης, ήταν η συλλογή των φόρων για τον κατακτητή, η δραστηριότητά της όμως επεκτάθηκε και σε ολόκληρο το φάσμα της κοινωνικής ζωής των χριστιανών. Οι δημογέροντες δεν ήταν οι συνεργάτες των Τούρκων αλλά οι προστάτες των χριστιανών. Ενδιαφέρονταν ουσιαστικά για την πρόοδο της χριστιανικής κοινότητας και προσπαθούσαν να την προστατεύσουν από τις αρπακτικές διαθέσεις των κατακτητών. Είχαν δικαστική δικα-ιοδοσία και εκδίκαζαν σχεδόν όλες τις διαφορές των χριστιανών, εκτός από εκείνες που χαρακτηρίζονταν ως εγκλήματα. Η Δημογεροντία της Ξάνθης την εικοσαετία 1892-1912 μερίμνησε για την συντήρηση και την ανοικοδόμηση των ναών και των κοινοτικών κτηρίων της πόλης. Προσπάθησε να προστατεύσει την κοινοτική περιου-σία από τις αρπακτικές διαθέσεις τρίτων και κυρίως των Οθωμανών. Προσπάθησε να προστατεύσει από εξισλαμισμούς την ορθόδοξη κοινότητα. Μερίμνησε για την προ-ώθηση της παιδείας και της μόρφωσης των Ελλήνων με κάθε τρόπο, συντηρώντας και ανεγείροντας σχολεία και ελέγχοντας το ήθος των διδασκάλων σ’ αυτά. Δημιούργησε ειδικό ταμείο για να βοηθήσει τους άπορους τα ορφανά και τις χήρες. Αντιμετώπισε με επιτυχία την προπαγάνδα της βουλγαρικής Εξαρχίας, η οποία προσπάθησε να δη-μιουργήσει βουλγαρική κοινότητα στην Ξάνθη, ενώ στην πόλη υπήρχαν εγκατεστη-μένοι μόνο δώδεκα Βούλγαροι. Το έργο της Δημογεροντίας ήταν ανεκτίμητο, σε μια περίοδο μεταβολών, αστάθειας και εχθρικών διαθέσεων από Τούρκους και Βούλγα-ρους, οι οποίοι μπορούσαν να αφανίσουν τον ελληνικό πληθυσμό της Ξάνθης. Κατά-φερε να αντιμετωπίσει με επιτυχία τους εξωτερικούς εχθρούς και να διατηρήσει την ενότητα της ελληνικής κοινότητας, διευθετώντας τις εσωτερικές διαφορές της, βασι-ζόμενη σε δημοκρατικές διαδικασίες και στην αρωγή του Οικουμενικού Πατριαρχεί-ου, που με κάθε μέσο υποστήριξε τις προσπάθειές της. Χωρίς την συντονισμένη δράση της σίγουρα η ελληνική κοινότητα της Ξάνθης θα είχε να αντιμετωπίσει πολύ περισσότερα προβλήματα.
description: The aim of the present thesis was the study of the organization and mission of the local government (eldership) in Xanthi during 1892-1912, which was the last period of the Ottoman domination of the territory. Local shelf-government of Christian communities witch was under Ottoman domination was an institution that Ottomans adopt in order to rule this communities in a more efficient way. Every community had its own type of local government. During the period of 1892-1912 Christian community of Xanthi was ruled by its elder-ship consisted of 12 members which was elected by a secret vote. Although the main task of the elder-ship was to collect taxes for the Ottomans, their authority spread at every aspect of social life. They judged cases of civil law for the community and they were responsible for peace and order in it. In fact the elder-ship was trying to protect Christian community and its members from the rapacious Ottoman conquerors who were trying to find opportunities to take Christians money and property. A major concern of them was to promote education and to maintain the churches and the monasteries of the town. They also manage to deal with was the propaganda of the Bulgarian Church. After the recognition of the independence of the Bulgarian Church that was compelled from the Ottoman authorities to the Patriarchate of Constantinople, Bulgarians had tried to expend their Church activities to Xanthi who was faithful to the Patriarchate although in Xanthi there was living only 12 Bulgarians among a population of 10000 Christians which were faithful to the Patriarchate of Constantinople. Elder-ship was also concerned about the poor the widows and the orphans of the town. In order to help them a new provident society was established. Money was distributed to the poor according to catalogs that the elder-ship had composed for that purpose. In order someone to have the right to take this money he should had the permission of the elder-ship. As we can understand the elder-ships contribution to the Christian community of Xanthi was very important. It helped the community not only to survive under Ottoman occupation but also to preserve its culture and religion.