Ο αρχαιολογικός νόμος και τα εκκλησιαστικά μνημεία
Creators: name: Οικονόμου, Αντώνιος Θεόδωρου Δημητρίου Κλέωνος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Εκκλησιαστικό μνημείο
Αρχαιολογικός
Ecclesiastical monument
Archeological

description: Η παρούσα εργασία προσπαθεί να προσεγγίσει και να ερμηνεύσει τις διατάξεις του ισχύοντος αρχαιολογικού νόμου 3028/2002 που αποτελεί το πρώτο συστηματικό και ολοκληρωμένο νομοθέτημα σχετικό με την διαφύλαξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αντικαθιστώντας προηγούμενα νομοθετήματα τα οποία εμφάνιζαν αδυναμίες και κενά. Αρχικά, παρουσιάζονται αναλυτικά οι επιμέρους κατηγορίες των μνημείων και τα επ’ αυτών εμπράγματα δικαιώματα που αναγνωρίζονται από τη νομοθεσία. Έπειτα, εξετάζεται πώς οι διατάξεις αυτές μπορούν να ερμηνευτούν και εφαρμοστούν στην ειδικότερη περίπτωση των μνημείων θρησκευτικού χαρακτήρα και η συνεκτική ερμηνεία των διατάξεων του αρχαιολογικού νόμου με συναφείς διατάξεις του καταστατικού χάρτη της Εκκλησίας της Ελλάδος (ν. 590/1977). Το επιμέρους συμπέρασμα που συνάγεται είναι ότι σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο διατηρούνται, ανεξαρτήτως χρονολογήσεώς τους, τα υπάρχοντα κατά την έναρξη ισχύος του νόμου δικαιώματα κυριότητας των εκκλησιαστικών νομικών προσώπων σε αρχαία κινητά ή ακίνητα μνημεία θρησκευτικού χαρακτήρα (εικόνες, ιερά σκεύη, άμφια, βιβλία, αφιερώματα, κτίρια κλπ). Εάν τέτοιου είδους μνημεία δεν έχουν θρησκευτικό χαρακτήρα, τότε ανήκουν στην κυριότητα του Δημοσίου αν χρονολογούνται μέχρι το 1453, και στα οικεία εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα εφόσoν είναι μεταγενέστερα δηλαδή μεταβυζαντινά ή νεότερα. Στο σημείο αυτό γίνεται και περιπτωσιολογική παρουσίαση νομολογιακών υποθέσεων που παρουσιάζουν αυξημένο ενδιαφέρουν. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στο νόμο 3658/2008 «Μέτρα για την προστασία των Πολιτιστικών Αγαθών και άλλες διατάξεις» με τον οποίο έγινε μία συστηματική προσπάθεια για την προστασία των πολιτιστικών μας αγαθών που αποτελούν πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας και συγκεκριμένα στις προβλέψεις που αφορούν τόσο την διοικητική διάρθρωση του υπουργείου Πολιτισμού, τόσο με τη σύσταση υπηρεσιακής μονάδας σε επίπεδο Διεύθυνσης με τίτλο «Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών», η οποία υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και πολιτιστικής Κληρονομιάς, όσο και την εισαγωγή διατάξεων με τις οποίες αφενός η αρχαιοκαπηλία αντιμετωπίζεται ως μορφή του οργανωμένου εγκλήματος αφετέρου εισάγεται ειδική ποινική διάταξη για την κιβδηλεία και καθορίζεται αποκλειστική διεθνής δικαιοδοσία των Ελληνικών Δικαστηρίων να εκδικάζουν διαφορές που αναφέρονται σε θέματα κυριότητας, νομής και κατοχής μνημείων, κατά την έννοια του ν. 3028/2002, ενώ προβλέπεται επίσης η εφαρμογή των ελληνικών νόμων ακόμη και στην περίπτωση που η εγκληματική δραστηριότητα έλαβε χώρα στην αλλοδαπή. Η ανάλυση και η συνδυαστική ερμηνεία όλων των παραπάνω διατάξεων, εστιασμένη στα εκκλησιαστικά μνημεία, καταλήγει στην εξαγωγή των συμπερασμάτων της εργασίας και στην αξιολογική κρίση ότι ο Αρχαιολογικός Νόμος 3028/2002 έχει πετύχει σε μεγάλο βαθμό την συστηματοποίηση και διεύρυνση της προστασίας της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς παρόλο που υπάρχουν ακόμα περιθώρια βελτίωσης του νομοθετικού πλαισίου
description: This thesis tries to approach and interpret the provisions of the current archaeological Law 3028/2002, which is the first systematic and comprehensive legislation relating to the preservation of our cultural heritage, replacing previous legislation which had weaknesses and gaps. Firstly, the individual categories of monuments and their rights in rem recognized by the law are presented in detail. Then, it is examined how these provisions can be interpreted and applied in the specific case of religious monuments and consistent interpretation of archaeological law with relevant provisions of the Charter of the Church of Greece (law 590/1977). The conclusion drawn is that according to the archaeological law, the rights of ownership of ecclesiastical legal entities on ancient movable or immovable monuments of religious character (icons, sanctuaries, vestments, books, tributes, buildings, etc.) are preserved, regardless of their date. If such monuments are not religious, then they belong to the state ownership if they date back to 1453, but belong to the ecclesiastical legal entities since they are later, post-byzantine or newer. At this point there is also a case-law presentation of cases of high interest. Furthermore there is reference to Law 3658/2008 "Measures for the Protection of Cultural Property and Other Provisions" in which was a systematic effort to protect our cultural goods are cultural heritage of our country, namely the provisions regarding both the administrative structure of the Ministry of Culture, with the establishment of an administrative unit at Directorate level entitled "Directorate for Documentation and Protection of Cultural Goods", which falls under the Directorate-General for Antiquities and Cultural Heritage, and the introduction of provisions by which anti-conviction is treated as a form of organized crime and in addition a special criminal provision is introduced for the collusion and define exclusive jurisdiction of the Greek courts to hear disputes relating to ownership, distribution and possession of monuments, within the meaning of n. 3028/2002. Additionally, provide for the application of the Greek law even if the criminal activity took place abroad. The analysis and the combined interpretation of all the above provisions, focused on the ecclesiastical monuments, leads to the conclusions of the thesis that Archaeological Law 3028/2002 has achieved to a great extent the systemization and widening of the protection of the Greek cultural heritage, but there is still room for improvement of the legislative framework