Αντίληψη των πολιτών της Θεσσαλονίκης έναντι πλημμυρικού κινδύνου
Creators: name: Τσιοπλιάκη, Μαρία- Δέσποινα Στέργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Αστικές πλημμύρες
Αντίληψη Κινδύνου
Θεσσαλονίκη
Flash floods
Risk Perception
Thessaloniki

description: Τα τελευταία χρόνια, η κλιματική αλλαγή και οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, οδήγησαν στην εκδήλωση ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων, όπως οι έντονες βροχοπτώσεις, ενισχύοντας την εμφάνιση πλημμυρικών φαινομένων σε αστικά περιβάλλοντα. Ο συνδυασμός της ραγδαίας αστικοποίησης και η δόμηση αστικών ρεμάτων, εντείνει το φαινόμενο, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη στρατηγικών, για την αύξηση της αστικής ανθεκτικότητας. Η αντίληψη των φυσικών καταστροφών και στη συγκεκριμένη περίπτωση των πλημμυρικών κινδύνων, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατανόηση των χαρακτηριστικών τους και της δυναμικής τους. Οι πλημμύρες, αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς κινδύνους στη Μεσόγειο, με ανυπολόγιστο κόστος στη ζωή των ανθρώπων και στην οικονομική τους κατάσταση. Η αποτελεσματική αντίδραση των πολιτών είναι κρίσιμη για την επιβίωσή τους και στοιχεία όπως η αίσθηση ευθύνης, η αναγνώριση του κινδύνου και η εμπιστοσύνη στις αρχές, επηρεάζουν την αντίληψη για τον υπάρχοντα κίνδυνο. Ωστόσο, συχνά οι γνώσεις τους παραμένουν ελλιπείς. Η παρούσα εργασία αφορά τη Θεσσαλονίκη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας και έχει ως στόχο, την κατανόηση των αντιλήψεων των πολιτών έναντι του πλημμυρικού κινδύνου. Ειδικότερα, διερευνά την προθυμία τους για συμμετοχή σε προληπτικά μέτρα, τη γνώση, την ετοιμότητα καθώς και την εμπιστοσύνη τους στις αρμόδιες αρχές. Στη συνέχεια, αξιολογεί την πιθανή συνεισφορά τους στη διαχείριση του πλημμυρικού κινδύνου, τόσο με εθελοντικές δράσεις, όσο και με οικονομική υποστήριξη (Μέθοδος Εξαρτημένης Αξιολόγησης). Για την καταγραφή των αντιλήψεων χρησιμοποιήθηκαν δομημένα ερωτηματολόγια, που διανεμήθηκαν με δύο μεθόδους, μέσω προσωπικής επαφής με την ερευνήτρια και ηλεκτρονικά. Τα ερωτηματολόγια δια ζώσης διανεμήθηκαν σε τέσσερις περιοχές της Θεσσαλονίκης: 40 Εκκλησιές, Ευαγγελίστρια, Άγιο Παύλο και Εθνικής Αμύνης, που εντάσσονται στη διαδρομή του ρέματος Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και λόγω της θέσης τους, κάθε μία επηρεάζεται διαφορετικά από τα πλημμυρικά φαινόμενα. Τα ερωτηματολόγια που διανεμηθήκαν ηλεκτρονικά, στόχευαν στην καταγραφή μιας πιο γενικευμένης και ευρείας αντίληψης των πολιτών. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων, ανεξαρτήτως μεθόδου διενέργειας της έρευνας, ανέδειξε ομοιομορφία και συνοχή μεταξύ των απαντήσεων. Για μια αποτελεσματική και βιώσιμη διαχείριση του πλημμυρικού κινδύνου, είναι ζωτικής σημασίας η συμπερίληψη των απόψεων των πολιτών. Η προσωπική τους εμπειρία και η κατανόηση των πραγματικών αναγκών, μπορεί να οδηγήσει σε πιο στοχευμένες και πρακτικές λύσεις, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών αντιμετώπισης και διαχείρισης.
description: In recent years, climate change, coupled with human interventions, has led to the emergence of extreme weather events, such as heavy rainfalls, amplifying the incidence of floods in urban areas. The rapid urbanization combined with construction on natural waterways exacerbates the situation. Consequently, there's an urgent need to formulate strategies to enhance urban resilience against these flood events. The perception of natural disasters, particularly in the case of flood risks, is intrinsically linked to understanding their characteristics and dynamics. Floods are among the most significant natural hazards in the Mediterranean, inflicting immeasurable costs on human life and economic well-being. The effective response of citizens is crucial for their survival. Factors such as a sense of responsibility, recognizing the risks, and trust in authorities influence their perception of the existing danger. However, often their knowledge remains inadequate. This study focuses on Thessaloniki, the second-largest city in Greece, aiming to understand citizens' perceptions regarding flood risk. Specifically, it explores their 6 willingness to participate in preventive measures, their level of knowledge, preparedness, and trust in the responsible authorities. Subsequently, it assesses their potential contribution to flood risk management, both through volunteer actions and financial support, using the Contingent Valuation Method. To record perceptions, structured questionnaires were utilized and distributed using two methods: through personal contact with the researcher and online. Face-to-face questionnaires were distributed in four areas of Thessaloniki: 40 Ekklisies, Evangelistria, Agios Pavlos, and Ethnikis Amynis, which are located along the path of the Aristotelian University stream. Due to their respective locations, each area is uniquely affected by flood events. The online questionnaires aimed to capture a broader and more generalized perception of the citizens. Analysis of the results, regardless of the research method employed, revealed consistency and cohesion in the responses. The analysis of the results, regardless of the research method used, revealed consistency and cohesion in the responses. The findings of the research highlight the citizens' low levels of knowledge and awareness regarding flood risk. For this reason, there is an urgent need for informational campaigns that focus both on raising awareness about the dangers and on the measures to address them. For effective and sustainable flood risk management, it's crucial to include citizens' perspectives. Their personal experiences and understanding of real needs can lead to more targeted and practical solutions, enhancing the effectiveness of mitigation and management strategies.