Ιχνηλατώντας την μνήμη της δεκαετίας του 1940 στην Ελλάδα: Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος
Creators: name: Πάττα, Ευαγγελία-Κυριακή Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Κατοχή
Αντίσταση
Εμφύλιος
Πολιτισμική μνήμη
Μουσειακή αναπαράσταση της δεκαετίας του 1940
Occupation
National Resistance
Civil War
Cultural Memory
Museum represantion of the 1940s decade

description: Η δεκαετία του 1940 συγκαταλέγεται στις πιο κρίσιμες περιόδους τόσο της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής, όσο και της ελληνικής ιστορίας. Μέσα σε αυτό το σύντομο χρονικό πλαίσιο, συντελούνται γεγονότα που επηρέασαν τη πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας για δεκαετίες και ο απόηχος τους ενδεχομένως να καθορίζει στάσεις και συμπεριφορές ακόμα και σήμερα. Η επιβολή της τριπλής Κατοχής, η συγκρότηση της Εθνικής Αντίστασης ενάντια στον κατακτητή, αλλά και τα τραγικά γεγονότα του Εμφυλίου Πολέμου οριοθετούν το πλαίσιο της περιόδου και οικοδομούν την πραγματικότητα εκείνης της εποχής. Η ιστοριογραφία των χρόνων αυτών τίθεται συχνά ως αντικείμενο έρευνας και μελέτης, ενώ η προσέγγιση της διαφοροποιείται από τις επικρατούσες κάθε φορά πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη μελέτη της στρωματογραφίας της μνήμης της δεκαετίας του 1940 και των πολλαπλών κοινοτήτων μνήμης που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της. Παράλληλα, εξετάζει τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα που εξελίχθηκαν στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και τις επιπτώσεις τους, ενώ παρουσιάζει και τους τρόπους προσέγγισης της ιστοριογραφίας της περιόδου. Επιπρόσθετα, τίθενται ως αντικείμενα εξέτασης και μελέτης, μουσεία και εκθέσεις, που παρουσιάζουν μια διαφορετική της οπτική και συμπληρώνουν με διαφορετικό τρόπο το αφήγημα της δεκαετίας του 1940. Στους τρόπους μεθόδευσης και συγγραφής της εργασίας παραπέμπει και ο τίτλος της, στον οποίο βρίσκεται το ρήμα «Ιχνηλατώ» («ερευνώ κάτι με τη βοήθεια στοιχείων και ενδείξεων»). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ως στοιχεία και ενδείξεις ορίζονται τόσο η ελληνική και ξενόγλωσση βιβλιογραφία που αξιοποιήθηκε για τη συγγραφή της, αλλά κυρίως τα μουσεία και οι εκθέσεις που θα αποτελέσουν τον ερευνητικό φακό κατά τη διαδικασία ιχνηλάτησης της μνήμης και της ιστοριογραφίας της πολυτάραχης αυτής δεκαετίας.
description: The Greek Historiography of the 1940s is included in the most critical periods of both world and European, as well as Greek history. Within this short time frame, events took place that affected the political, social and economic life of the country for decades, and their repercussions may determine attitudes and behaviors even today. The enforcement of the triple Occupation, the formation of the National Resistance against the occupier, but also the tragic events of the Civil War, define the context of the period and resurrect that time’s reality. The historiography of this time period is frequently set as an object of research and study, while its approach differs from the prevailing political and social conditions. This paper aims to study the stratigraphy of memory of the 1940s and the multiple communities of memory that formed during it. At the same time, it examines the most important historical events that took place during that specific period with their effects. Also, it presents the ways of approaching the historiography of this decade and how they have developed. In addition, museums and exhibitions are set under investigation of how they present a different perspective and how they complement the narrative of the 1940s historiography in a different way. The use of the verb "trace" ("investigate something with the help of evidence and clues") in the paper’s title, refers to its writing methods. In this case, as evidence and clues functions both the Greek and foreign language bibliography that was utilized, but mainly the museums and the exhibitions that will be examined.