Βιομετρικές παράμετροι νηματωδών ως δείκτες κατάστασης εδαφών:
Creators: name: ΝΙκολάου, Σοφία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: νηματώδεις
σωματικό μέγεθος
διαταραχή εδάφους
nematodes
body size
soil disturbance

description: Οι νηματώδεις εμφανίζουν χαρακτηριστικά που τους καθιστούν κατάλληλους ως βιοδείκτες της κατάστασης των εδαφών. Έχει μελετηθεί ευρέως η απόκριση των βιοκοινοτήτων τους σε ένα μεγάλο φάσμα διαταραχών του εδάφους και διαχειριστικών πρακτικών. Ο κύριος σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να διερευνηθεί εάν οι βιομετρικές παράμετροι των νηματωδών μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως δείκτες για την εκτίμηση της κατάστασης του εδάφους. Μελετήθηκε η απόκριση της βιοκοινότητας των νηματωδών (αφθονία, βιομετρικές παράμετροι) σε εδάφη με καλλιεργητικές πρακτικές, που αντιστοιχούσαν σε τρία επίπεδα διαταραχής.Η συνολική αφθονία των νηματωδών παρουσίασε μείωση με την ένταση της διαταραχής, η οποία οφείλεται στην μείωση της αφθονίας των παρασιτικών φυτοφάγων νηματωδών με τιμή cp-3. Η δομή του τροφικού πλέγματος μετατοπίστηκε από την επικράτηση των φυτοφάγων νηματωδών, στη χαμηλής έντασης διαταραχή, σε επικράτηση των μικροβιοφάγων, στα εδάφη με ισχυρή διαταραχή. Παρατηρήθηκαν διαφορές στην αναλογία των ανώριμων ατόμων στον πληθυσμό ανάλογα με την τροφική ομάδα ενώ για τους μυκητοφάγους και τους φυτοπαρασιτικούς νηματώδεις καταγράφηκαν διαφορές και ανάλογα με την ένταση της διαταραχής. Οι δείκτες βιοκοινότητας των νηματωδών δεν διαφοροποιήθηκαν μεταξύ των τριών χειρισμών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι δείκτες αυτοί δεν επέδειξαν ευαισθησία στην ανίχνευση των συγκεκριμένων διαταραχών. Μεταξύ των τροφικών ομάδων παρατηρήθηκαν διαφορές στα βιομετρικά χαρακτηριστικά, με τους μυκητοφάγους και τους μη παρασιτικούς φυτοφάγους ωστόσο να εμφανίζουν γενικά παρόμοιο μορφομετρικό πρότυπο. Οι βιομετρικές παράμετροι των επιμέρους τροφικών ομάδων αποκρίθηκαν με διαφορετικό τρόπο στους χειρισμούς δηλαδή οι διάφορες διαταραχές δεν ασκούν τις ίδιες πιέσεις σε όλες τις ομάδες των νηματωδών. Στην ισχυρή διαταραχή κυριαρχούν άτομα με μικρότερες τιμές στο λόγο του μήκους προς το πλάτος καθώς και της επιφάνειας προς τον όγκο και με μεγαλύτερη βιομάζα, σε σύγκριση με τις άλλες εντάσεις της διαταραχής. Τα χαρακτηριστικά αυτά φαίνεται ότι προσδίδουν στα άτομα πλεονέκτημα για την προσαρμογή και επικράτησή τους στο μικροπεριβάλλον αυτών των εδαφών. Συμπερασματικά, οι βιομετρικές παράμετροι των νηματωδών παρουσίασαν ευαισθησία στις διαταραχές που μελετήθηκαν και φαίνεται ότι θα μπορούσαν να παρέχουν ενδείξεις για την κατάσταση των εδαφών ενώ σε συνδυασμό με τα δεδομένα αφθονιών θα μπορούσαν να δώσουν επιπρόσθετη ποσοτική πληροφορία για τις εδαφικές διεργασίες.
description: Nematodes possess attributes that make them useful as bioindicators of soil condition. The response of nematode communities to a range of soil disturbances and management practices has been widely studied. The main purpose of the present thesis was to investigate whether nematode biometric variables can also be used as indicators for the assessment of soil condition. The response of nematode community (in terms of abundance and biometric variables) was studied in soils under different agricultural practices, which were corresponding to three levels of disturbance. Nematode total abundance was reduced depending on the intensity of disturbance, which is because of the decline in the abundance of plant parasitic nematodes with cp-3. The structure of the food web shifted from the dominance of plant feeding nematodes, under disturbance of low intensity, to the dominance of microbial feeding nematodes in soils under disturbance of high intensity. Differences were observed in the ratio of juveniles between feeding groups, while for fungal and plant parasitic nematodes differences were also reported in relation to the intensity of disturbance. Nematode community indices did not show any differences between the three treatments and that means that these indices were not sensitive in detecting the disturbances under investigation. Between trophic groups differences were reported in biometric variables, with fungal and non parasitic plant feeding nematodes showing in general a similar morphometric pattern. Biometric parameters of specific trophic groups appeared to respond in a different way to the treatments, which means that all intensities of disturbance did not exert the same pressures on every nematode guild. Under disturbance of high intensity, individuals that were dominated had lower value in length to width ratio as well as in surface area to volume ratio and a greater body biomass, compared to individuals under soils of intermediate or low intensity of disturbance. These characteristics probably provide an advantage for the adaptation and the dominance in the microenvironment of these soils. In conclusion, nematode biometric parameters showed sensitivity to the disturbances under investigation and it seems that they could offer an indication of soil condition while, in combination with abundance data they could provide additional quantitative information on soil processes.