Οι δημαγωγοί ως κοινωνικό και πολιτικό φαινόμενο στην Αθήνα του 5ου π.Χ. αιώνα
Creators: name: Αξιομακάρου, Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: δημαγωγοί
αταξία
ελίτ/αντί-ελίτ
demagogues
political disorder
elite/ counter-elite

description: Η παρούσα εργασία με τίτλο «Οι δημαγωγοί ως πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο στην Αθήνα του 5ου π.Χ. αι.» προσπαθεί να ρίξει φως στον τρόπο αυτόν του πολιτεύεσθαι, που συντάραξε τον ελληνικό κόσμο. Αποπειράται δηλαδή να αποδείξει πώς ο όρος δημαγωγός από καθοδηγητής και προστάτης του λαού έγινε συνώνυμο του πολιτικού αριβισμού και του μακιαβελισμού ως τρόπου επίτευξης των πολιτικών στόχων και εξόντωσης των πολιτικών αντιπάλων. Όσο όμως και αν μεταβλήθηκε ο τρόπος και τα κριτήρια ανάδειξης των πολιτικών ηγετών ‒ όπου η αριστοκρατική καταγωγή έπαψε να διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο ‒ είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι η συμβολή του χαρακτήρα και της προσωπικότητας των πολιτικών προσώπων που ηγήθηκαν – όπως εν προκειμένω ο Κλέων και ο Αλκιβιάδης – υπήρξε καθοριστική για την πορεία των εξελίξεων. Μέσα από τα κείμενα κυρίως του Θουκυδίδη, του Ευριπίδη και του Αριστοφάνη, γίνεται αντιληπτό ότι η δημαγωγία αποτέλεσε τον απότοκο των εγγενών αδυναμιών του δημοκρατικού πολιτεύματος αφενός, αλλά και της αδυναμίας της Αθήνας αφετέρου να ασκήσει χρηστή και αποτελεσματική διοίκηση, όταν απότομα αυξήθηκε ο ζωτικός της χώρος. Επίσης, διερευνάται ο χαρακτήρας και η ιδιοσυγκρασία του αθηναϊκού λαού και του μεριδίου ευθύνης που φέρει σε όλη αυτήν την πτωτική πορεία της Αθηναϊκής δύναμης. Το κατά πόσον οι δημαγωγοί αντικατοπτρίζουν την ηθική κατάπτωση των καιρών τους ή σε ποιο βαθμό με το παράδειγμά τους επιτάχυναν τον εκφυλισμό του αθηναϊκού ιμπεριαλιστικού θαύματος, είναι ένα ζήτημα που παραμένει ανοικτό.Αποδεικνύεται όμως ότι – ελλείψει ικανής και αξιόλογης ηγεσίας – επιτείνεται η πολιτική αστάθεια των μεγάλων αυτοκρατοριών και πως η παρακμή και η διάλυση λαμβάνουν τη διάσταση του μοιραίου και του αναπόδραστου.
description: The current study entitled “ The Athenian demagogues as a political and social phenomenon in 5th century Athens’’ attempts to shed light onto this particular way of political leadership that convulsed the whole Hellenic world after the death of Pericles during the second year of the Peloponnesian War. Therefore it attempts to demonstrate how the term demagogue, originally denoting the tutor and protector of the people, gradually became the synonym of political opportunism and machination, as a way to achieve political goals and exterminate political opponents. But no matter how the method and criteria of appointing political figures had changed, where aristocratic lineage ceased to play a major role, it is undisputed that the contribution of the individuality and personality of political persons—such as Cleon and Alcibiades—was decisive for the course of events. Reading Thucydides’, Euripides’ and Aristophanes’ works mainly, we can deduce that, on one hand, demagoguery undoubtedly arose from the inherent weakness of democracy, and on the other hand, from the failure of Athenians to exert prudent and effective command, when they suddenly increased their vital space through hegemony. We also scrutinize the nature and the temperament of the Athenian people and the share of responsibility that they bear in the collapse of Athenian power. It remains an open question whether the demagogues reflected the moral degeneration of their times or to what extent their example accelerated the degeneration of Athenian imperialistic wonder.It turns out, however, that the lack of capable and remarkable leadership exacerbates political instability of great empires, where the decadence and dissolution take the dimension of fatal and unavoidable fact.