Αποανάπτυξη: Πηγές-Θεωρία-Πρακτικές:
Creators: name: Αναστασιάδου, Αναστασία Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Αυτοανάπτυξη
Πολιτική θεωρία
Κινηματικές εφαρμογές
Degrowth
Political theory
Activism

description: Θέμα της εργασίας αυτής είναι η αποανάπτυξη τόσο ως ιδέα όσο και ως κίνημα. Σκοπός της είναι να συνδέσει την θεωρία της αποανάπτυξης με τις πηγές από τις οποίες αντλεί τα επιχειρήματα της και τις κινηματικές πρακτικές τις οποίες υιοθετεί, καθώς και να αναδείξει ασυνέχειες στην πορεία από την θεωρία ως την πράξη. Καλείται να απαντήσει στα ερευνητικά ερωτήματα: Από πού ξεκινάει και που καταλήγει η θεωρία της αποανάπτυξης; Ακολουθεί μια συνεχή διαδρομή μέσα στο χάρτη της θεωρίας ή έρχεται αντιμέτωπη με ασυνέχειες και εμπόδια; Που ακριβώς βρίσκονται αυτά και τι ερωτήματα θέτουν στους μελετητές αλλά και στους κινηματικούς δρώντες της αποανάπτυξης; Για την απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα πραγματοποιείται η ανάλυση διαφορετικών θεωριών από τις οποίες συνυφαίνονται οι ιδέες της αποανάπτυξης, τα ίδια τα επιχειρήματα της αποανάπτυξης όπως εκφράζονται από τους θεωρητικούς στοχαστές της σήμερα και παραδείγματα εγχειρημάτων τα οποία σχετίζονται με τις πρακτικές που προτάσσει . Συνοπτικά αναφέρεται πως η αποανάπτυξη αντλεί τις ιδέες της από μια παράδοση κριτικής στις νεωτερικές κοινωνίες και ιδιαίτερα στα καπιταλιστικά συστήματα των χωρών του αναπτυγμένου βορά. Πυρήνα αυτών των επιχειρημάτων αποτελεί η οικολογική κρίση, η οποία χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για αλλαγές στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο, καθώς και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Η αποανάπτυξη βάλλει εναντίον του υπάρχοντος μοντέλου οργάνωσης των δυτικών κοινωνιών, τόσο σε ποιοτικό όσο και σε ποσοτικό επίπεδο. Παίρνοντας ως αξίωμα τα «περιβαλλοντικά όρια» του πλανήτη η οικολογική ουσία της αποανάπτυξης συμπυκνώνεται στην πρόταση: «Σε έναν πεπερασμένο κόσμο, εμείς δεν μπορούμε να μεγεθυνόμαστε απεριόριστα. Κάποια στιγμή ο κόσμος αυτός (και οι πόροι που μας παρέχει) θα αγγίξει τα όρια του και θα καταστραφεί». Ως λογικό επακόλουθο της παραδοχής αυτής προκύπτει η ανάγκη για τη ρήξη με αυτόν το τρόπο ζωής. Η ιδέα της αποανάπτυξης έχει να κάνει με τη συνειδητοποίηση της οικολογικής κρίσης αφενός και με την κριτική των κοινωνικό-πολιτικών πρακτικών που την προκαλούν αφετέρου. Μέσα από αυτό το διπλό προσανατολισμό η αποανάπτυξη «εισχωρεί» σε όλες τις πτυχές του κοινωνικού ιστού. Με τον τρόπο αυτό η αποανάπτυξη εκτός από θεωρία, συγκροτείται και ως ένα βαθύτατα ριζοσπαστικό κίνημα. Μέσα από δίκτυα και οργανώσεις σε όλη την Ευρώπη, δραστηριοποιείται πάνω σε μια πληθώρα ζητημάτων. Βασικά χαρακτηρίστηκα του κινήματος, τα οποία καταγράφονται και αξιολογούνται σε αυτή την εργασία, αποτελούν τα δίκτυα κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, οι προσπάθειες δημιουργίας αυτόνομων οικοκοινοτήτων σε αλληλεπίδραση με τις τοπικές κοινωνίες και ευρύτερα η εδραίωση ενός συμβιωτικού τρόπου ζωής με το φυσικό περιβάλλον, ο οποίος προάγει τις ιδέες τις άμεσης δημοκρατίας, της οικονομίας μικρής κλίμακας και της επαναξιολόγησης του τρόπου ζωής συνολικά. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων η αποανάπτυξη επιστρατεύει την θεωρία της δημιουργίας των νησίδων μετάβασης ή nowtopias, οι οποίες αποτελούν και το «σχέδιο» της αποανάπτυξης για την έξοδο από τις κοινωνίες της εκβιομηχάνιση προς μια κοινωνία αποανάπτυξης.
description: The following essay deals with degrowth as an idea and as a social movement. The goal that sets is to connect the theory of degrowth with the sources that draws its arguments and the implementation of those ideas in an activist framework, as well as to highlight the discontinuities to the process from the theory to practice. It raises the question: Where degrowth theory comes from and what does express today? Is there a continuity or it has to overcome theoretical obstacles? Where those obstacles are located and how do the scholars and the activists deal with them? In order to answer those questions we analyze several theoretical sources that linked to the idea of degrowth, the arguments of degrowth articulated by its thinkers and paradigms of political initiations that relate with the practical implementations that degrowth proposes. Briefly, referred that degrowth draws its ideas from a theoretical tradition of critique to modern societies and especially to the capitalistic system in the western developed countries. The core idea of those arguments is the environmental crisis. In order to avoid the further consequences of this crisis, people have to make changes in the social and political structure of this society, as well as in their everyday life. Degrowth attacking the existing model of the western societies both in a qualitative and quantitative way. Taking as an axiom the environmental limits of the planet, degrowth can be defined from the following phrase: «In a finite world, we cannot grow indefinitely. Soon or later, this world will touch its limits and will be destroyed». According to this definition, humanity has to change the way of living and follow a different paradigm. The idea of degrowth on one hand, refers to the awareness of the ecological crisis and to the other hand, refers to the critique of the socio-political reasons that cause it. Through this double oriented approach degrowth enters into all aspects of the social field. Taking this into consideration, degrowth cannot be only a theory, but a radical social movement as well. Degrowth is linked to several political initiations across Europe and its activists are concerned by different aspects of resistance. Some representative examples are the solidary economy networks, the movement of squatted areas or buildings and in a more general point of view all the initiations that fight to reconnect our way of life with the nature by practicing direct democracy, autonomy, solidarity and food-sufficiency. The attainment of those goals goes hand by hand with the establishment of the so called nowtopias. Nowtopias is a creative and realistic perspective for the exit of these system towards a degrowth society that carries all those characteristics.