Το πρόβλημα της σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο της εργασίας στα δίκαια της αγγλοαμερικανικής και ευρωηπειρωτικής νομικής παράδοσης καθώς και στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Creators: name: Σισκοπούλου, Μαρία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: σεξουαλική παρενόχληση
δίκαιο μη διάκρισης
προσβολή της αξιοπρέπειας
sexual harassment
non-discrimination law
dignitary harm

description: Με εναρκτήριο λάκτισμα το διαβόητο ‘σκάνδαλο Weinstein’, η συγκεκριμένη εργασία επιχειρεί να προσεγγίσει συγκριτικά το ζήτημα και τις παραμέτρους του αδικήματος της σεξουαλικής παρενόχλησης, εξετάζοντας τη θέση που κατέχει αφενός στην έννομη τάξη των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας και αφετέρου σε αυτήν των ευρωηπειρωτικών κρατών (Γαλλία, Γερμανία) καθώς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Η παρενόχληση προσώπου λόγω του φύλου του συνιστά συμπεριφορά παράνομη, η οποία εμφανίζεται μέσω ανεπιθύμητων και επίμονων εκδηλώσεων σεξουαλικού περιεχομένου, λεκτικού ή φυσικού (σωματικού) χαρακτήρα, επαναλαμβανόμενων προτάσεων για προσφορά σεξουαλικών υπηρεσιών συνήθως με κάποιο αντάλλαγμα. Τέτοιου τύπου συμπεριφορές επηρεάζουν αρνητικά την εργασιακή θέση του ατόμου, κλονίζουν την απόδοση και την παραγωγικότητά του ενώ παράλληλα δημιουργούν ένα εκφοβιστικό, εχθρικό ή και προσβλητικό εργασιακό περιβάλλον. Η σεξουαλική παρενόχληση στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία, των δύο κύριων χωρών που εκπροσωπούν το αγγλοαμερικανικό δικαιϊκό σύστημα του common law, εντάσσεται νομικά στο πλαίσιο της διάκρισης των φύλων (sex discrimination law). Δεδομένου ότι στο αγγλοαμερικανικό δίκαιο σημαντικές αλλαγές στο νομικό πεδίο επέρχονται ως αποτελέσματα ένδικων αντιπαραθέσεων και δικαστικών αποφάσεων, η εξελικτική πορεία του αδικήματος της σεξουαλικής παρενόχλησης –από την πρώτη εμφάνισή του όρου στα μέσα της δεκαετίας του ’70- ακτινογραφείται μέσα από σειρά δικαστικών αποφάσεων-σταθμών, που σταδιακά όρισαν, συγκεκριμενοποίησαν, διεύρυναν και θεμελίωσαν το αδίκημα της παρενόχλησης με γνώμονα την αρχή της μη διάκρισης. Σε αντίθεση, στην ηπειρωτική Ευρώπη και κυρίως στο γαλλικό και γερμανικό δίκαιο του civil law, το ζήτημα της παρενόχλησης έγινε αντιληπτό και καταχωρήθηκε ως προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (dignitary harm). Εδώ, ο νόμος, γραπτός, σαφής, παράγωγος της ακαδημαϊκής σκέψης και διανόησης, ψηφισμένος με προβλεπόμενες διαδικασίες από την πολιτική ηγεσία, είναι ο απόλυτος κυρίαρχος. Η αρμοδιότητα των δικαστηρίων έγκειται στην κατά το γράμμα και πνεύμα ερμηνεία και εφαρμογή των υφιστάμενων νόμων. Ωστόσο, καθώς οι δύο –φαινομενικά ξένες μεταξύ τους- απόψεις συναντώνται, αλληλεπιδρούν και προκαλούν αναθεώρηση και επαναπροσδιορισμό παλαιότερων θέσεων, το ζήτημα της σεξουαλικής παρενόχλησης αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα μεταφύτευσης νομικών κανόνων (legal transplants). Στη διαδικτυακή εποχή μας, όπου τα γεγονότα και οι εξελίξεις ‘τρέχουν’, μεταβιβάζονται και διαβιβάζονται από τη μια ήπειρο στην άλλη σε δευτερόλεπτα, οι θεωρίες και οι αντίστοιχες δικαιϊκές θέσεις δεν μπορεί να παραμένουν συνοριακά δέσμιες του εδάφους που τις παρήγαγε. Στο δίκαιο της Ε.Ε., που κατέχει κυρίαρχο και πρωταγωνιστικό ρόλο στις έννομες τάξεις όλων των κρατών-μελών, αυτές ακριβώς οι διαφορετικές θεωρήσεις της σεξουαλικής παρενόχλησης συμπυκνώνονται, ενσωματώνονται και συστηματοποιούνται σε μια καθολική διάταξη όχι ως αντίπαλες αλλά ως συμπληρωματικές. Πηγή έμπνευσης και αφορμή της ανωτέρω έρευνας αποτέλεσε το κύμα κατηγοριών για σεξουαλική παρενόχληση που ξέσπασε στη βιομηχανία του Χόλυγουντ και τους κραδασμούς που προκάλεσε τόσο στην αμερικανική ήπειρο όσο και στο ευρωπαϊκό έδαφος καθιερώνοντας το 2017 ως το έτος που η σεξουαλική παρενόχληση έγινε μια αληθινά ‘καυτή κατηγορία’. Η σεξουαλική παρενόχληση αποκτά μια σοβαρότητα και βαρύτητα καθώς ολοένα και περισσότερες/οι αποφασίζουν να ενώσουν τις φωνές τους δημοσίως αντί να κρύβονται ή να ντρέπονται να αναφέρουν το πρόβλημά τους φοβούμενοι τη δική τους ενοχοποίηση και στοχοποίηση. Το καλύτερο όπλο αποτελεσματικής προστασίας και σταδιακής εξάλειψης του φαινομένου της σεξουαλικής παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο είναι η ευαισθητοποίηση των ατόμων και η πρόληψη με τη λήψη μέτρων εκ μέρους όλων των αρμόδιων φορέων
description: Using the notorious ‘Weinstein scandal’ as an instrument, this paper attempts to examine comparatively the case and the parameters of sexual harassment in workplace in the legal systems of common law and civil law legal traditions as well as in the legal system of European Union (EU). Sexual harassment is an illegal behavior that appears through many an unwanted and uninvited acts of sexual character, either verbal or physical, repetitive proposals for sexual services, usually with the promise of a generous reward. Such behaviors affect a working person negatively, reducing his/hers efficiency and productivity while creating a hostile and offensive working environment. Sexual harassment in USA and Great Britain, the two main representatives of the common law justice system, is placed within the legal frame of sex discrimination law. Considering that in common law important changes are being brought up as results of legal battles and landmark court decisions, the evolutionary stages of sexual harassment –since its official ‘first’ in the mid ‘70s- is portrayed within a series of court cases and decisions that eventually defined sexual harassment, clarified its parameters and widened its basis using as a guide the principal rule of non-discrimination. On the other side of the continent, in the countries of the civil law tradition –namely France and Germany as best examples- the problem of sexual harassment was understood and acknowledged as a form of dignitary harm. In the above legal tradition, the law, written, specific, derivative of academic thought and intellect, is the definitive ruler, as courts are entitled to interpret the letter and the spirit of the existing rules. However, as those two supposedly opposite schools of thought meet with each other, they bring about reviews and redefinition of previous statements regarding sexual harassment, thus making it a perfect case of legal transplanting. In the internet’s era, where developments travel from one continent to another in no time, legal thoughts and theories cannot remain static, grounded to their birthplace. In the European Union legal system, which governs the national law of all member states, it is exactly these different viewpoints of sexual harassment that merge in one, common definition, standing not opposite but complementary to each other. Inspiration and reason for the above research paper was the load of sexual harassment accusations which broke in the Hollywood industry causing serious troubles both in American and European soil. Sexual harassment receives depth and breadth as more and more people decide to unite their voices publicly instead of hiding out of fear or feeling ashamed out of guilt. The best weapon for effective protection against sexual harassment and its prevention in the workplace is the awareness of people through information and the establishment of correct measures on behalf of all the intervening counterp