Η εννοιοποίηση της ΑΓΑΠΗΣ στα πατερικά κείμενα: Μια πρώτη προσέγγιση
Creators: name: Κωνσταντινίδης, Γεώργιος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Αγάπη
Μεταφορά
Πειθώ
Love
Metaphor
Persuasion

description: Στόχος της μεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση της εννοιοποίησης της αγάπης μέσα από την εξέταση των συμφράσεων της λέξης αγάπη στην ομιλία του Συμεών του Νέου Θεολόγου: «Περί ἀγάπης. Καί ποῖαί εἰσι τῶν πνευματικῶν ἀνδρῶν αἱ ὁδοί καί αἱ πράξεις. Καί μακαρισμός πρός τούς ἔχοντας τήν ἀγάπην ἐγκάρδιον». Η έρευνα αυτή πρωτοτυπεί, καθώς υιοθετεί τις θεωρητικές αρχές του γνωσιακού παραδείγματος για να προσεγγίσει το κειμενικό είδος της εκκλησιαστικής πατερικής γραμματείας, κάτι το οποίο μέχρι στιγμής δεν έχει επιχειρηθεί σε αντίστοιχες μελέτες. Οι λόγοι που καθόρισαν την επιλογή του συγκεκριμένου κειμένου είναι αφενός το ότι η ΑΓΑΠΗ αποτελεί κομβική έννοια του χριστιανισμού και αφετέρου ότι ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος θεωρείται από τις πλέον σημαντικές μορφές της εκκλησιαστικής γραμματείας (Χρήστου 1987· Ράμφος 1981). Η διερεύνηση του συγκεκριμένου θέματος σε θεωρητικό επίπεδο συνδέεται με τη διερεύνηση τριών ζητημάτων που αφορούν τη μη κυριολεκτική γλώσσα – πρωτίστως τη μεταφορά και δευτερευόντως τη μετωνυμία: πρώτον, τον ρόλο της μεταφοράς στην εννοιοποίηση των συναισθημάτων (δόμηση της έννοιας ή εμπλουτισμός της• π.χ. Kövecses 1990, 2000• Sauciuc 2013)• δεύτερον, τη σχέση της μεταφοράς με τον θρησκευτικό λόγο Dancygier &amp; Sweetser 2014)• και, τρίτον, την αμφισβήτηση της μεταφοράς ως μηχανισμού κατανόησης (π.χ. Lakoff &amp; Johnson 1980• Lakoff 1987) στη γλώσσα των συναισθημάτων (π.χ. Foolen 2012•Theodoropoulou 2012α, 2012β). Για τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων υιοθετήθηκε η μεθοδολογία της εξέτασης της μεταφοράς στη χρήση (Ponterotto 2005): αφενός θεωρήθηκε το υπό έρευνα κείμενο ως σώμα κειμένου στο οποίο εντοπίστηκαν καταρχήν οι συμφράσεις της λέξης αγάπη – αυτό έδωσε τη δυνατότητα ποσοτικοποίησης των δεδομένων (τόσο κυριολεκτικών/ μη κυριολεκτικών εκφράσεων όσο και μεταφορών/μετωνυμιών) αφετέρου, καθώς το υπό έρευνα κείμενο είναι ένα συνεχές κείμενο, τα δεδομένα αναλύθηκαν ενταγμένα στο συμφραστικό τους πλαίσιο, θεωρώντας την παράγραφο ως δομική μονάδα του κειμένου (Smith 2003). Η συγκεκριμένη μεθοδολογική επιλογή έδωσε τη δυνατότητα να διερευνηθεί η χρήση της κυριολεκτικής αλλά και της μη κυριολεκτικής γλώσσας καθώς και οι σκοπιμότητες που αυτές εξυπηρετούν. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταρχήν σε ποσοτικό επίπεδο έδειξαν την ύπαρξη και κυριολεξίας στην εννοιοποίηση της αγάπης, αμφισβητώντας τον ρόλο της μεταφοράς ως παράγοντα δόμησης της έννοιας. Η ποιοτική ανάλυση επιπλέον ανέδειξε την ευρεία χρήση της προσωποποίησης ως στρατηγικής στην υπηρεσία της πειθούς, υποδεικνύοντας ότι η επικοινωνιακή πρόθεση του ομιλητή είναι αυτή που δημιουργεί το μεταφορικό πλαίσιο. Τέλος, η συνεξέταση της λειτουργικότητας κυριολεξίας και μεταφοράς έδειξε ότι και οι δύο τάσσονται στην υπηρεσία της πειθούς, αναλαμβάνοντας διακριτούς ρόλους: η μεταφορά την επίκληση στο συναίσθημα και η κυριολεξία στη λογική, με τη μετωνυμία να καταλαμβάνει ένα ενδιάμεσο χώρο. Κατά συνέπεια, και ως προς αυτό το σκέλος η έρευνα επιβεβαίωσε τις απόψεις που υποστηρίζουν την εκφραστική λειτουργία της μεταφοράς.
description: The main objective of this thesis is to explore the conceptualization of love through the examination of the collocations of the word love in Symeon’s the New Theologian speech: “About love. And which are the paths and acts of the spiritual men. And blissful are those who possess a cordial love”. This investigation is original, because it adopts the theoretical principles of the Cognitive Linguistics paradigm in order to approach the genre of ecclesiastical patristic literature – this has not been attempted so far in relevant studies. This particular text has been chosen for this kind of analysis, firstly, because LOVE constitutes a key concept in Christianity and, secondly, because Symeon the New Theologian is considered to be an exceptional figure of the ecclesiastical literature (Christou 1987• Ramfos 1981). The investigation of the conceptualization of love through this particular text is associated with the investigation of three theoretical issues that have to do with non literal language ─primarily with metaphor and secondarily with metonymy: firstly, the role of metaphor in the conceptualization of emotions (structuring or enrichment of the emotion concept; e.g. Kövecses 1990, 2000• Sauciuc 2013)· secondly, the relationship between metaphor and religious language (Dancygier &amp; Sweetser 2014)• and thirdly, the dispute of metaphor as a process of comprehension (e.g. Lakoff &amp; Johnson 1980· Lakoff 1987) in the language of emotions (e.g. Foolen 2012· Theodoropoulou 2012a, 2012b). Aiming at the investigation of the above theoretical issues, the “metaphor in usage” was used as a methodological tool: on one hand, the particular text was considered as a corpus where, in the first place, the collocations of the word love were detected; this allowed the quantification of the data (literal/non-literal expressions, metaphors/metonymies); on the other hand, taking into account that the text which is investigated is a continuous one, the data were analyzed in context, considering the paragraph as the structuring unit of the text (Smith 2003). This methodological choice offered the opportunity to investigate the usage of both literal and non literal language as well as the functions they serve. The results of this study, on a quantitative level firstly, indicated the occurrence of literal language in the conceptualization of love, doubting thus the role of metaphor as one of primarily constructing the concept. Moreover, the qualitative analysis pointed out the extended usage of personification as a strategy which aims at persuading, suggesting that it is the speaker’s communicative intention that creates metaphor. Finally, the cross-examination of the functionality of both literality and metaphor showed that both of them serve the aim of persuasion, each one taking on distinctive roles: metaphor invokes emotion, whereas literality invokes reason ─metonymy assuming an in-between role. Consequently, by attributing to metaphor the invocation of emotions this study confirmed the points of view that argue for the expressive function of metaphor.