Νομικοί περιορισμοί στη θεραπευτική αντιμετώπιση ακαταλόγιστων εγκληματιών (Άρθρο 69ΠΚ)- Κριτική προσέγγιση και προτάσεις για την άρση τους
Creators: name: Μαρκοπούλου, Μαρία Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: ακαταλόγιστοι εγκληματίες
ψυχιατροδικαστική
μέτρα ασφαλείας
mentally ill offenders
forensic psychiatry
security measures in prisoners

description: Ψυχιατρική και δικαιοσύνη, ιατρική και νομική επιστήμη, καλούνται να αντιμετωπίσουν μια ειδική ομάδα ασθενών , αυτών που έχουν διαπράξει αδικήματα και έχουν κριθεί ακαταλόγιστοι λόγω της ψυχικής τους πάθησης . Θεμελιώδες σε κάθε περίπτωση είναι να απαντηθεί το ερώτημα τι χρειάζεται, τι αρμόζει στη συγκεκριμένη περίπτωση. Στον Ποινικό Κώδικα η αντιμετώπιση των ακαταλόγιστων εγκληματιών καθορίζεται με την εφαρμογή των άρθρων 69 και 70ΠΚ (μέτρα ασφαλείας). Διακηρυγμένος σκοπός του μέτρου ασφαλείας αποτελεί όχι ο κολασμός του δράστη (όπως στην ποινή), αλλά η προφύλαξη της κοινωνίας από την επικίνδυνη συμπεριφορά και η θεραπεία του υφιστάμενου το μέτρο. Στην πραγματικότητα όμως το κρίσιμο στοιχείο για τον εγκλεισμό του ακαταλόγιστου αποτελεί ο βαθμός της επικινδυνότητας και όχι η πορεία της υγείας του, θέτοντας έτσι σε δοκιμασία τη φιλελεύθερη λειτουργία του ποινικού δικαίου, που αφορά στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και ματαιώνοντας κάθε θεραπευτική προσέγγιση του ψυχικά ασθενή. Η νομική επικινδυνότητα και η ψυχιατρική επικινδυνότητα είναι δύο διαφορετικές έννοιες. Ο ψυχίατρος στην εκτίμηση και πρόβλεψη της επικινδυνότητας χρησιμοποιεί εργαλεία εκτίμησης και λαμβάνει υπόψη παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένη επικινδυνότητα. Ωστόσο είναι αδύνατη η πρόβλεψη ενός νέου αδικήματος όπως και για το γενικό πληθυσμό. Στη Βόρειο Ελλάδα οι ακαταλόγιστοι εγκληματίες νοσηλεύονται στο Τμήμα Ψυχιατροδικαστικής του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης. Η μελέτη του κλινικού δείγματος αποδεικνύει πως συνήθως τα αδικήματα διαπράττονται από ψυχωτικούς άνδρες στην ενεργό φάση της νόσου , ενώ συνήθη θύματα αποτελούν γυναίκες του συγγενικού περιβάλλοντος. Η διάρκεια του εγκλεισμού συνήθως εξαρτάται από το είδος του αδικήματος και όχι από τη βαρύτητα της νόσου σύμφωνα με την ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη. Προτείνεται η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση της ομάδας αυτής των ασθενών σε συνθήκες διαβαθμισμένης ασφάλειας με τη σύγχρονη τροποποίηση των επίμαχων άρθρων, ώστε η παροχή ποιοτικού επιπέδου περίθαλψης να προτάσσεται ως πρωτεύουσα σε σχέση με τη σωφρονιστική επιτήρηση και τα κριτήρια ασφαλείας, σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες.
description: Both psychiatry and justice have to deal with offenders found not guilty due to mental illness. What needs to be answered in any clinical case is which approach is appropriate. In Greek Criminal law articles 69 and 70 determine the way these patients are treated (safety measures). The declared aim of safety measures is not to punish the offender, but to protect the community and offer treatment to the person. In real life though, the critical element in the confinement of these patients is not the course of their illness but the possibility of reoffending. This way the liberal function of criminal law which is about the protection of one’s rights is jeopardized and the therapeutic approach is canceled. Law and psychiatry determine risk of violence in different ways. The psychiatrist makes an estimate of risk of violence using psychometric tools and takes into consideration established factors that are associated with greater risk. The prediction of the perpetration of a new crime though is impossible both in the general population and the mentally ill. In Northern Greece the offenders found not guilty due to insanity are treated in the Forensic Unit of the Psychiatric Hospital of Thessaloniki. The results of the study of these clinical cases indicate that mostly the perpetrators are psychotic males having active psychopathological symptoms, and the common victims are women from the family environment. The duration of the hospitalization is associated mostly with the severity of the crime and not the severity of illness as stated in the psychiatric evaluation. An individualized approach is proposed in graded secure units, accompanied with the modification of the specific articles of the law. Τhe facilitation of high-level medical treatment should come first in comparison with confinement and security measures, according to the international guidelines.