Η Κατάχρηση Της Δεσπόζουσας Θέσης Στη Φαρμακευτική Αγορά
Creators: name: Σουρμελής, Σταμάτιος Ευάγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Δεσπόζουσα Θέσης
Κατάχρηση
Φαρμακευτική Αγορά
Dominant Position
the Abuse
Pharmaceutical Market

description: Σε μία κοινωνία που συνεχώς αντιμετωπίζει ραγδαίες αυξήσεις πληθωρισμού και υψηλές οικονομικές προκλήσεις, ο υγιής ανταγωνισμός δοκιμάζεται σθεναρά και δη στον τομέα της υγείας ένεκα των ιδιαίτερων συνθηκών που τον χαρακτηρίζουν και της ιδιάζουσας φύσης του φαρμάκου ως κοινωνικό και οικονομικό αγαθό. Μέσω νομολογιακών παραδειγμάτων, εξειδικεύονται οι καταχρηστικές πρακτικές, που υιοθετούνται από τους φαρμακευτικούς κολοσσούς με δεσπόζουσα θέση, και περιγράφονται οι δυσμενείς επιπτώσεις τέτοιων συμπεριφορών στον τομέα της υγείας. Μέσω της ανάλυσης της Οδηγίας 89/105/ΕΚ και του ευρύτερου ρυθμιστικού πλαισίου του φαρμάκου, που ορίζει συγκεκριμένους τρόπους κυκλοφορίας και καθορισμού της τιμής αυτού, επιχειρείται μία σκιαγράφηση των ανταγωνιστικών συνθηκών στον τομέα της υγείας, που έντονα επηρεάζεται από τον κρατικό παραμβατισμό. Ιδιαιτέρως επισημαίνεται ο καταλυτικός ρόλος της αυξανόμενης κυκλοφορίας των γενοσήμων φαρμάκων και οι ανταγωνιστικές σχέσεις που δημιουργούνται μεταξύ εταιρειών πρωτότυπων και γενόσημων φαρμάκων στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Τα γενόσημα φάρμακα εξυπηρετούν οικονομικά τους καταναλωτές μέσω του ευρύτερου χαμηλού κόστους παραγωγής και συνεισφέρουν στην προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης, βασική αρχή που διακρίνει τον τομέα της φαρμακοβιομηχανίας. Οι βασικές αρχές του Δικαίου του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, σε συνδυασμό με το άρθρο 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το άρθρο 2 του Ν.3959/2011 αποτελούν μερικά χρήσιμα εργαλεία για τον καθορισμό βασικών εννοιών, όπως της σχετικής αγοράς φαρμακευτικών προϊόντων και των μεριδίων αγοράς, που συνθέτουν τον ευρύτερο εννοιολογικό προσδιορισμό του όρου «δεσπόζουσα θέση» στον τομέα του φαρμάκου. Οι φαρμακοβιομηχανίες συνεχώς εξελίσσουν τις καταχρηστικές συμπεριφορές τους, τιμολογιακού και μη χαρακτήρα, έχοντας ως κίνητρο την θεμελίωση της ισχύος τους μέσω της νόθευσης του υγιούς ανταγωνισμού, λειτουργώντας επιβαρυντικά κατά των καταναλωτών και των εθνικών συστημάτων υγείας. Οι συμφωνίες αντίστροφης πληρωμής (pay-for-delay), οι πρακτικές αποκλειστικότητας, καθώς και πρακτικές που δυσχεραίνουν την ένταξη των γενοσήμων στην αγορά, όπως η άρνηση προμήθειας, η κατάχρηση κανονιστικού πλαισίου και η δυσφήμιση περί της αποτελεσματικότητάς τους, αποτελούν κάποιες συνηθισμένες καταχρηστικές πρακτικές που μας έχουν απασχολήσει αρκετά στο παρελθόν. Συνοψίζοντας, διατυπώνεται η προβληματική αναφορικά με την δυνατότητα εφαρμογής των διατάξεων του ελεύθερου ανταγωνισμού στον φαρμακευτικό κλάδο και προτείνονται λύσεις προς υιοθέτηση αποτελεσματικών μέτρων ελέγχου των καταχρηστικών πρακτικών σε εθνικό και Ενωσιακό επίπεδο και τρόπους ενθάρρυνσης του υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των φαρμακευτικών κολοσσών προς όφελος της καινοτομίας και της εξασφάλισης νέων, φθηνότερων και πιο αποτελεσματικών φαρμάκων για το καταναλωτικό κοινό και τα εθνικά συστήματα υγείας.
description: In a society that is constantly facing rapid increases in inflation and high economic challenges, healthy competition is strongly tested, especially in the health sector due to the special conditions that characterize it and the special nature of medicine as a social and economic good. Through jurisprudential examples, the abusive practices adopted by the pharmaceutical giants with a dominant position are specified, and the adverse effects of such behaviors in the health sector are described. Through the analysis of Directive 89/105/EC and the broader regulatory framework of the drug, which defines specific ways of circulation and determining its price, an outline of the competitive conditions in the health sector, which is strongly influenced by state infringement, is attempted. In particular, the catalytic role of the growing circulation of generic drugs and the competitive relationships created between generic and generic drug companies in the public and private sectors are highlighted. Generic medicines serve consumers economically through the wider low cost of production and contribute to the promotion of research and development, a key principle that distinguishes the pharmaceutical sector. The basic principles of the Law of Free Competition, in combination with article 102 of the Treaty on the Functioning of the European Union and article 2 of Law 3959/2011 are some useful tools for defining basic concepts, such as the relevant market for pharmaceutical products and of market shares, which make up the broadest conceptual definition of the term "dominant position" in the pharmaceutical sector. Pharmaceutical companies are constantly evolving their abusive behaviours, of a pricing and non-tariff nature, with the motivation of establishing their power through the falsification of healthy competition, acting burdensomely against consumers and national health systems. Pay-for-delay agreements, exclusivity practices, as well as practices that make it difficult for generics to enter the market, such as denial of supply, abuse of regulatory framework and defamation of their effectiveness, are some common abusive practices which have concerned us quite a bit in the past. Summing up, the problematic regarding the applicability of the provisions of free competition in the pharmaceutical industry is formulated and solutions are proposed for the adoption of effective measures to control abusive practices at the national and EU level and ways of encouraging healthy competition between the pharmaceutical giants for the benefit of innovation and securing new, cheaper and more effective medicines for the consumer public and national health systems.
description: Το Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ (επισπεύδον Τμήμα), και το Τμήμα Φαρμακευτικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ οργανώνουν και λειτουργούν από το ακ. έτος 2021-2022, Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Π.Μ.Σ.) με τίτλο: «Φαρμακευτικό Δίκαιο: Νομοθεσία και Πράξη» σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης της Συγκλήτου του ΑΠΘ (ΦΕΚ 2514/τ.Β΄/14-6-2021).