Ύπαρξη και γνώση στον Kierkegaard
Creators: name: Καλτσάς, Βασίλειος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Ύπαρξη
Γνώση
Υποκειμενικότητα
Αλήθεια
Πάθος
Existence
Knowledge
Subjectivity
Truth
Passion

description: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ανασύσταση της σχέσης ανάμεσα στην ύπαρξη και τη γνώση, όπως αυτή αναδύεται μέσα από το φιλοσοφικό στοχασμό του Kierkegaard. Με βάση το έργο του «Τελικό μη Επιστημονικό Υστερόγραφο στα Φιλοσοφικά Ψιχία», ένα έργο κομβικής σημασίας για το θέμα αυτό, αναλάβαμε να σκιαγραφήσουμε τη γνωσιολογική ρήξη που επιχείρησε ο δανός στοχαστής. Αφετηρία της μελέτης μας αποτέλεσε η σύλληψη της ύπαρξης από τον Kierkegaard ως μια σύνθεση αντίρροπων δυνάμεων, η οποία εκλύει ένταση, δημιουργώντας μια κατάσταση πάθους. Με βάση αυτή τη θεώρηση της ανθρώπινης ύπαρξης, αποπειραθήκαμε να ιχνηλατήσουμε τη σφοδρή κριτική που ασκεί ο Kierkegaard, στο παραπάνω έργο, στην αφηρημένη – θεωρητική – συστηματική – αντικειμενική σκέψη της εποχής του, η οποία θεμελιώνεται αποκομμένη από την υπαρξιακή της καταγωγή. Μέσω της κριτικής αυτής περάσαμε στη θετική συγκρότηση της θεώρησής του για τον υποκειμενικό στοχαστή και την υποκειμενική σκέψη, η οποία λαμβάνει υπόψη τη μοναδική υποκειμενικότητά του στοχαστή κατά τη σύλληψη της γνώσης και δεν επιχειρεί να την αποσυνδέσει από την πραγματικότητα της ύπαρξής του. Η σύλληψη αυτή αποτέλεσε τη γέφυρα για να κατανοήσουμε και να ερμηνεύσουμε τη θέση του ότι «αλήθεια είναι η υποκειμενικότητα», καθώς πηγάζει, αναφύεται και ανθίζει μέσα στην εσωτερικότητα του ανθρώπου. Παράλληλα, η υπαρξιακή αυτή γνώση, όπως τη συλλαμβάνει ο Kierkegaard, απαιτεί έναν έμμεσο τρόπο επικοινωνίας, διότι δεν πρόκειται για τη μετάδοση μιας πληροφορίας αλλά για ένα βίωμα. Ως συμπέρασμα της ανάλυσης αυτής, υποστηρίζεται ότι η γνώση και η ύπαρξη δεν αλληλο-αποκλείονται, όπως υποστηρίζει η θεωρητική – αφηρημένη σκέψη, αλλά αλληλο – τροφοδοτούνται, δημιουργώντας ένα προνομιακό πεδίο, όπου παράγεται μια γνώση διαφορετικής υφής από την αντικειμενική - αφηρημένη γνώση
description: The purpose of this study was to rebuild the relationship between existence and knowledge, as it emerges through the philosophical thought of Kierkegaard. On the basis of his work "Concluding Unscientific Postscript to Philosophical Fragments", a work of crucial importance in this matter, we undertook to outline the knowledge rupture attempted by the Danish thinker. The starting point of our study was the conception of the existence by Kierkegaard as a synthesis of counterforces, which emits tension and creates a state of passion. Based on this view of human existence, we attempted to trace the fierce criticism exerted by Kierkegaard (in the above-mentioned work) of the abstract – theoretical – systematic – objective thought of his time, which is founded without its existential origin. This criticism led us to the positive composition of his conception of subjective thinker and subjective thinking, which takes into account the unique subjectivity of the thinker in the conception of knowledge and does not attempt to disconnect it from the reality of his thinker’s existence. This conception allowed us to understand his position that “truth is subjectivity”, as it derives from the inner self of the human being. Additionally, this existential knowledge, as Kierkegaard understands it, requires an indirect way of communication, because it is not about transmitting an information but about an experience. As a conclusion to this analysis, it is argued that knowledge and existence are not mutually exclusive, as the theoretical-abstract thought suggests, but mutually-interactive, creating a privileged field, where knowledge of different texture, than objective-abstract knowledge, is produced