Η επίδραση της μετφορμίνης στη συγκέντρωση της βιταμίνης Β12 στον ορό σε ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία για νόσο που σχετίζεται με την αντίσταση στην ινσουλίνη: Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών
Creators: name: Παναγιωτόπουλος, Αθανάσιος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μετφορμίνη
Βιταμίνη Β12
Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2
Metformin
Vitamin B12
Type 2 Diabetes Mellitus

description: Η μετφορμίνη χορηγείται ως θεραπεία πρώτης γραμμής στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και ως θεραπεία δεύτερης γραμμής στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Μελέτες αναφέρουν ότι η χορήγηση της μετφορμίνης μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της συγκέντρωσης της βιταμίνης Β12 στον ορό. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να διεξάγει μία συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση των τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών που εξέτασαν την επίδραση της μετφορμίνης στη συγκέντρωση της βιταμίνης Β12 στον ορό (κύρια έκβαση), σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή/και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή/και διαταραγμένη γλυκαιμία νηστείας ή/και διαταραγμένη ανοχή γλυκόζης. Δευτερεύουσες εκβάσεις ήταν η συγκέντρωση του φυλλικού οξέος, του μεθυλμαλονικού οξέος και της ομοκυστεΐνης, που σχετίζονται πολύ με τα επίπεδα της βιταμίνης Β12 στον ορό. Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε σε τρεις βάσεις δεδομένων (PubMed, Web of Science, Scopus) για την αναγνώριση επιλέξιμων μελετών. Επιλέξιμες ήταν οι μελέτες στην Αγγλική γλώσσα, ενώ δεν υπήρχε κανένας περιορισμός σχετικά το έτος δημοσίευσης. Η ομάδα της μετφορμίνης συγκρίθηκε με την ομάδα που έλαβε το εικονικό φάρμακο ή κάποιο άλλο υπογλυκαιμικό φάρμακο, από το στόμα. Εννέα μελέτες επιλέχθηκαν για τη μετα-ανάλυση της κύριας έκβασης. Στις έξι από αυτές η ομάδα ελέγχου έλαβε το εικονικό φάρμακο, ενώ στις τρεις μελέτες έλαβαν άλλη υπογλυκαιμική θεραπεία, από το στόμα. Η χορήγηση της μετφορμίνης οδήγησε σε στατιστικά σημαντική μείωση της συγκέντρωσης της βιταμίνης Β12 στον ορό σε σχέση με την ομάδα ελέγχου (Β12 σε pmol/l, MD = -55.86, 95% CI: -68.32 έως -43.39, Ι2 = 0%, τ2 = 0). Το αποτέλεσμα αυτής της μετα-ανάλυσης θα μπορούσε να υποστηρίξει τη σύσταση για την παρακολούθηση της συγκέντρωσης της βιταμίνης Β12 στον ορό σε άτομα που λαμβάνουν μετφορμίνη, ειδικά για εκείνους που λαμβάνουν υψηλότερες δόσεις μετφορμίνης ή/και για μεγαλύτερη χρονική περίοδο. Η μείωση αυτή θα μπορούσε να θέσει τα άτομα με ήδη χαμηλή συγκέντρωση της βιταμίνης Β12 σε κίνδυνο για έλλειψη. Επιπλέον έρευνα χρειάζεται για να αξιολογήσει την επίδραση της διάρκειας χορήγησης της μετφορμίνης, καθώς προς το παρόν αυτήν η μεταβλητή παρουσιάζει μεγάλη ετερογένεια μεταξύ των μελετών.
description: Metformin is administered as a first line therapy in type 2 diabetes mellitus and as a second line therapy in polycystic ovary syndrome. Studies report that metformin administration may lead to reduction of serum vitamin B12 concentration. The objective of the present work was to perform a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials (RCT) which examined the effect of metformin on serum vitamin B12 concentration (main outcome) in individuals with type 2 diabetes mellitus and/or polycystic ovary syndrome and/or impaired fasting glucose and/or impaired glucose tolerance. Secondary outcomes were serum folate, methylmalonic acid and homocysteine concentrations, highly correlated with serum vitamin B12 levels. Search was performed in three databases (PubMed, Web of Science, Scopus) to identify eligible studies. Eligible were studies in English language, whereas there was no restriction related to publication year. The metformin group was compared with the group receiving placebo or another hypoglycemic drug, per os. Nine studies were included in the meta-analysis of the main outcome. In six of them the control group received placebo, whereas in three studies they received other hypoglycemic treatment, per os. The administration of metformin led to statistically significant decrease in serum vitamin B12 concentration in comparison to the control group (B12 in pmol/l, MD = -55.86, 95% CI: -68.32 to -43.39, Ι2 = 0%, τ2 = 0). The result of this meta-analysis could support the recommendation for monitoring serum vitamin B12 concentration in individuals receiving metformin, especially for those receiving higher doses of metformin and/or for a longer period of time. This decrease could place individuals with already low vitamin B12 concentration at risk for deficiency. Additional research is needed to evaluate the impact of the duration of metformin intake, since currently this variable has high between study heterogeneity.