Διλήμματα γύρω από το χιτζάμπ στο νεοφιλελεύθερο ελληνικό δημοσιογραφικό λόγο: Mία κριτική λογοψυχολογική ανάλυση
Creators: name: Σανδαλίδου, Μαρία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Χιτζάμπ
Νεοφιλελευθερισμός
Κριτική Κοινωνική Λογοψυχολογία
Hijab
Neoliberalism
Critical Discursive Psychology

description: Στην παρούσα έρευνα εξετάζονται τα ιδεολογικά διλήμματα και οι γραμμές επιχειρηματολογίας που αναδύονται γύρω από το ζήτημα του χιτζάμπ στο νεοφιλελεύθερο ελληνικό δημοσιογραφικό λόγο. Αφορμή αποτέλεσε ο σχολιασμός της γυναικοκτονίας της Μαχσά Αμίνι στο Ιράν το Σεπτέμβριο του 2022 και οι κινητοποιήσεις που ακολούθησαν στη συνέχεια. Για τους σκοπούς της έρευνας αναλύθηκαν 15 άρθρα προερχόμενα από ηλεκτρονικές εφημερίδες και ιστοσελίδες. Η Κριτική Κοινωνική Λογοψυχολογία κρίθηκε ως η καταλληλότερη μέθοδος για την ανάλυση των δεδομένων. Στα αποτελέσματα της ανάλυσης προέκυψαν τρία βασικά διλήμματα γύρω από τη μαντίλα που αφορούν τα δικαιώματα, την πολυπολιτισμικότητα και την εμπρόθετη δράση των γυναικών. Όσον αφορά τα διλήμματα δικαιωμάτων, προέκυψαν οι επιχειρηματολογικές γραμμές της ιεράρχησης των δικαιωμάτων, της απόρριψης του δικαιώματος της μαντίλας αλλά και της κατασκευής της ως «ψευδοδικαίωμα». Σχετικά με την πολυπολιτισμικότητα, οι αρθρογράφοι κατασκεύασαν ως προβληματική την πολυπολιτισμικότητα που αποδέχεται όλους τους πολιτισμούς ανεξαιρέτως, ανέφεραν την απειλή που θέτει η μαντίλα στην ισότητα των φύλων και πρόβαλαν τη φιλελευθεροποίηση ως λύση στο ζήτημα της άκριτης πολυπολιτισμικότητας. Τέλος, στα διλήμματα που αφορούν την εμπρόθετη δράση των γυναικών, οι αρθρογράφοι ανέδειξαν την καταπίεση και της Δυτικής γυναίκας, ενώ επικαλέστηκαν τον αγώνα των Ιρανών γυναικών ως ακλόνητη απόδειξη της καταπίεσής τους. Τα διλήμματα αυτά συζητιούνται ως προς τη συμβολή τους στην ενίσχυση των ηγεμονικών λόγων που προβάλλουν την ανωτερότητα της Δύσης και στη διαιώνιση των πατριαρχικών αναπαραστάσεων.
description: The present study examines the ideological dilemmas and the argumentative lines that emerge around the issue of hijab in neoliberal Greek journalistic discourse. The occasion was the commentary on the femicide of Mahsa Amini in Iran in September 2022 and the mobilizations that followed. For the purposes of this research, 15 articles from online newspapers and websites were analysed. Critical Discursive Psychology was considered the most appropriate method for data analysis. Three main dilemmas around the headscarf emerged in the results of the analysis concerning rights, multiculturalism and women's agency. Regarding the rights dilemmas, the argumentative lines of prioritizing rights, rejecting the right of the headscarf and constructing it as a "pseudo-right" emerged. As for multiculturalism, the authors constructed as problematic the multiculturalism that accepts all cultures without exception, mentioned the threat that the headscarf poses to gender equality and put forward liberalization as a solution to the issue of uncritical multiculturalism. Finally, in the dilemmas concerning women's agency, the authors highlighted the oppression of Western women as well, and invoked the struggle of Iranian women as firm evidence of their oppression. These dilemmas are discussed in terms of their contribution to reinforcing hegemonic discourses that project the superiority of the West and perpetuating patriarchal representations.