Νομοκανονική θεώρηση του νόμου 1700/1987 για την ρύθμιση θεμάτων εκκλησιαστικής περιουσίας
Creators: name: Κρητικός, Ευστράτιος Δημητρίου-Στεφάνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Νόμος 1700/1987
Εκκλησιαστική Περιουσία
Δικαίωση της Εκκλησίας της Ελλάδος
Law 17000/1987
Church property
Vindication of the Church of Greece

description: Ο Νόμος 1700/1987 που ψηφίστηκε από μια ισχνή και αμφιλεγόμενη πλειοψηφία, του κυβερνώντος κόμματος είναι αποτέλεσμα μίας νομικίστικης τεχνικής κατασκευής. Ο νόμος, αυτός, αναστάτωσε την Ορθόδοξη Ελλάδα και ανάγκασε την Εκκλησία σε έναν ανένδοτο αμυντικό αγώνα μέχρι εσχάτων, επίσης ο νόμος αποδοκιμάστηκε από τα ελληνικά κόμματα στη Βουλή των Ελλήνων και από όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες, με επικεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Σεραφείμ και την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος και με την συνδρομή της κορυφής της Ορθοδοξίας του Οικουμενικού Πατριάρχη Δημητρίου και της περί αυτόν Ιεράς Συνόδου. Οι γνωματεύσεις διαπρεπών Καθηγητών Θεολόγων και Νομικών, οι οποίοι έθεσαν αφιλοκερδώς τους εαυτούς τους στην υπηρεσία της Εκκλησίας, έκριναν τον νόμο σαφέστατα και αντικειμενικότατα αντισυνταγματικότατο. Η θέση της Εκκλησίας στηρίχτηκε στην προφανή προσπάθεια των κρατικών λειτουργών να καταργήσουν ένα πατροπαράδοτο δικαίωμα απόδειξης της ιδιοκτησίας, αυτό της χρησικτησίας. Ισοδυναμούσε μία τέτοια αυθαίρετη κατάργηση με μεθόδευση που θα οδηγούσε στη μεταβίβαση του μεγαλύτερου μέρους, σχεδόν ολόκληρης δηλαδή, της Εκκλησιαστικής Περιουσίας στα χέρια του Κράτους, αφού δεν υπήρχαν στη διάθεση των Μονών τίτλοι και μάλιστα μεταγραμμένοι. Είχαν χαθεί ή καταστραφεί στο διάβα των αιώνων. Μία αυτονόητη κατάσταση, η ιδιοκτησία περιουσίας που είχε συγκεντρωθεί μέσω δωρεών, κληρονομιών και χρησικτησίας αποτελούσε τώρα ζήτημα διαμάχης το οποίο έφτασε ακόμα και στο να τεθεί επί τάπητος το ενδεχόμενο οριστικού διαχωρισμού μεταξύ Εκκλησίας και Κράτους. Το κυριότερο πρόβλημα της Εκκλησίας δεν ήταν μόνο η διαχείριση της γης και ο τελικός αποδέκτης όλης αυτής της περιουσίας. Η Ιεραρχία είδε στις ενέργειες του Κράτους μια μεθοδευμένη διαδικασία προς την άρση του Αυτοδιοίκητου και την άμεση εμπλοκή των Κρατικών Οργανισμών στην Εκκλησιαστική Διοίκηση μέσω Συμβουλίων Ενοριών και Μητροπόλεων, τα οποία θα μπορούσε να ελέγχει άμεσα. Ήδη ο κρατικοδίαιτος Ο.Δ.Ε.Π. αποτελούσε σαφή εισβολή ενός καθοδηγούμενου από το Κράτος Οργανισμού στα εκκλησιαστικά πράγματα, η Κυβέρνηση ωστόσο έδειξε ότι δεν είχε την πρόθεση να σταματήσει εκεί αλλά σκόπευε να ελέγξει και τα προαναφερθέντα συμβούλια, ώστε να ασκεί ακόμα μεγαλύτερο έλεγχο στην εκκλησιαστική ζωή. Υπήρξαν και άλλες παράμετροι που έθιγαν τα δικαιώματα των μελών με ιερατική ή άλλη εκκλησιαστική ιδιότητα, κυρίως αυτό του δικαιώματος προσφυγής σε Δικαστήριο. Τελικά τη λύση έδωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που με τη σχετική απόφασή του όχι μόνο υποχρέωσε το ελληνικό Κράτος να αναγνωρίσει και να αποδώσει τα καταπατηθέντα δικαιώματα στις Μονές, αλλά και να αποκαταστήσει με νομοθέτημα, με το περίφημο δηλαδή άρθρο 55 του Ν. 2413/1996, όποια βλαπτική μεταβολή είχε επιφέρει στην Εκκλησία με τον Ν. 1700/1987 και δευτερευόντως με τον Ν. 1811/1988. Οι Μονές τελικά δικαιώθηκαν και σύντομα οι δύο Νόμοι πέρασαν στην ιστορία, στην ουσία δεν εφαρμόστηκαν ποτέ. Οι ποικίλες αντιδράσεις στα νομοσχέδια συμπλήρωσαν την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και εμπόδισαν το Κράτος να υλοποιήσει το σχέδιό του.
description: The 1700/1987 law which was voted by a thin and controversial majority of the government party is the result of a legalistic structure. This law greatly upset the Orthodox Church and forced the Church to a relentless defensive fight till the end, the law was also disapproved by the political parties of the Greek Parliament and by the whole of the Orthodox Churches, having in charge the Archbishop of Athens and all Greece Serapheim and the Holy Synod of the Church of Greece and with the contribution of the head of the Orthodoxism the Ecumenical Patriarch Demetrios and the respective Holy Synod. The consultation of distinguished professors Theologists and Jurists who offered their services for free to the Church considered the law to be clearly and objectively seen absolutely unconstitutional. The position of the Church was based on the obvious attempt of the public servants to abolish a traditional right of ownership evidence, the right of usucaption. Such an arbitrary abolishment would tantamount to an approach which would lead to the conveyance of the greatest part, if not all, of the property of the Church, to the hands of the state, since the Monasteries had no title deeds. They were lost or destroyed through the centuries. An obvious situation, the ownership of property collected through donations, fortunes and usucaptions had become an issue for dispute which even led to the question of whether the Church and State should constitute two separate entities. The major problem of the Church wasn’t only the management of the land and the final recipient of their property. The Hierarchy witnessed in the state’s actions their attempt to proceed to the obviation of the self-governing Church and to the direct interference of the national organizations in the Church administration through Parish and Metropolitanate boards which they could control directly. The subsidized organization that manages the Church property (Ο.Δ.Ε.Π.) had already been a clear intrusion of a state manipulated Organization in the Church affairs, whereas the government showed no intention of stopping there but it also intended to control on the livelihood of the Church. There were also other factors that contravened the right of the members holding a hieratic or other capacity, most importantly the right to resort to a court of justice. Finally the solution came from the European Court of Human Rights, whose decision not only forced the Greek nation to recognize and cede the violated rights to the Monasteries but also to compensate through a statute, through the prominent article 55 of law 2413/1996 any adverse effect on the Church caused by the law 1700/1987 and also by the law 1811/1988. The statute did justice to the Monasteries and the two laws soon became part of history without ever being really applied. The various reactions to the bills complemented the decision of the European Court and prevented the state from effectuating their plan.