Η σύγκλιση του μυστικισμού με την φυσική επιστήμη στο έργο του Fritjof Capra "Το Ταό και η φυσική"
Creators: name: Γιαταγαντζίδης, Ιωάννης Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Μυστικισμός
Φυσική
Ταό τε Κινγκ
Mysticism
Physics
Tao Te Ching

description: Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η σύγκλιση του μυστικισμού με την φυσική επιστήμη με βασική την αναφορά στο γνωστό έργο του Φ.Κάπρα ‘’το Ταό και η φυσική’’. Εξετάζονται αρχικά οι αντιλήψεις περί ύλης, κενού, σύμπαντος που αναπτύχθηκαν από τους φιλοσόφους του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Στη συνέχεια η αρχαία ινδική και κινεζική αντίληψη για την δημιουργία, το Brahman, οι ιδέες του Γιν και του Γιανγκ, όπως διατυπώνονται στην Advaita-Vedanta, στο Ταό τε Κινγκ και άλλα ιερά κείμενα. Κατόπιν η διατύπωση των Νευτώνειων αρχών, ως αποτέλεσμα της εξέλιξης στην νεώτερη δυτική επιστημονική και φιλοσοφική σκέψη κάτω από την επίδραση του Descartes, του Copernicus και του Gassendi. Εξετάζοντας φιλοσοφικά ρεύματα της νεώτερης εποχής, αναφέρονται κάποιες φιλοσοφικές παραδοχές και ακολουθούν οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις επάνω στην κοσμολογία και τις γεωμετρίες Lobatschevsky, Riemann και Minkofsky, και οι παραδοχές της κβαντικής φυσικής, η αρχή της απροσδιοριστίας, η εξίσωση του Schroedinger, καθώς και οι δυο Θεωρίες της σχετικότητας του Einstein. Στην συνέχεια, εξετάζεται ο μυστικισμός του Βουδισμού, του Κομφουκιανισμού, του Ζεν και αναλύονται οι έννοιες και η ουσία του Ταό τε Κινγκ. Ακολούθως εξετάζεται ο μονοθειστικός μυστικισμός, κυρίως μέσα από έργα δυτικών Χριστιανών μυστικών και η ένωση με το ιερό στην οποία οδηγεί η μυστική εμπειρία. Ακολουθεί η εμβάθυνση στον Ταοισμό και η ενορατική αντίληψη ότι μόνος ο νους αποτελεί ολόκληρο το υλικό του σύμπαντος, ενώ κατόπιν αναπτύσσονται οι αντιρρήσεις της επιστημονικής κοινότητας ως προς την δυνατότητα του μυστικισμού να αποκτήσει γνώση της απώτατης πραγματικότητας. Μετά εξετάζεται η σχέση του Φ.Κάπρα με τον μυστικισμό και η ενορατική του εμπειρία με τα ‘’μαλλιά του Σίβα’’, την οποία συνέδεσε με την ερευνητική του εργασία στον τομέα της κβαντικής φυσικής. Ακόμη, αναλύονται τόσο η επιστημονική μέθοδος έρευνας στο χώρο της κβαντικής φυσικής, όσο και ο τρόπος προσέγγισης της γνώσης με μυστικό τρόπο, ο οποίος όμως δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά αλλά συμπληρωματικά προς τον ορθολογικό τρόπο σκέψης. Συμπερασματικά τέλος, η γνώση του μυστικιστή περιγράφεται περισσότερο ως κατανόηση του μυστηρίου της ζωής παρά με γνώση γεγονότων για τον κόσμο, αλλά όπως καταδεικνύουν οι πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις συμφωνώντας με τον Newton και τον Einstein, η ποιητική σκέψη και η φαντασία παίζουν πρωταρχικό ρόλο στην αναζήτηση της γνώσης και της αλήθειας. Η διεύρυνση του πνευματικού μας ορίζοντα περνά μέσα από τον ποιητικό τρόπο σκέψης συμπληρώνοντας τον ορθολογισμό στην προσπάθεια του ανθρώπου να συνομιλήσει με το πρόσωπο του απείρου.
description: The present essay discusses the convergence of mysticism and natural science, with reference to F. Capra’s renowned work The Tao of Physics. It starts with the examination of perceptions about matter, void, and the universe, as developed by the ancient Greek philosophers; then, it proceeds to investigate the ancient Hindu and Chinese perceptions on creation, the principle of Brahman, the notions of yin and yang as expressed in the Advaita-Vedanta, Tao Te Ching and other religious texts; following that, we examine the formulation of Newtonian principles as the result of the progress generated by the influence of Descartes, Copernicus and Gassendi in modern Western scientific and philosophical thought. The examination of more recent philosophical schools starts with references to specific philosophical assumptions, followed by the modern scientific views on cosmology, the geometries of Lobatschevsky, Riemann and Minkofsky, the assumptions of quantum physics, the uncertainty principle, Schrödinger’s equation, and Einstein’s two theories of relativity. Then, we move on to the mysticism of Buddhism, Confucianism, and Zen, and analyze the essence and notions of Tao Te Ching. The next topics, approached mainly through works of Western Christian mystics, are monotheistic mysticism, and union with the divine occurring from mystical experience. This is followed by a profound examination of Taoism, and the insightful perception that the mind alone comprises the entirety of cosmic matter, combined with the illustration of the scientific community’s objections regarding the capability of mysticism to attain knowledge of the ultimate reality. Then we examine F.Capra’s relation to mysticism, and his insightful experience with "Shiva’s hair", which heincorporated in his research on quantum physics. Furthermore, we analyze the method of scientific research in quantum physics; also, the mystical manner to approach knowledge, which not only does not oppose, but complements rational thinking. Finally, in the conclusion, the mystic’s knowledge is described as the comprehension of the mystery of life, rather than awareness of worldly facts; and yet, in accordance with Newton and Einstein, recent scientific discoveries have shown that poetic rumination and the imagination are vital in the quest for knowledge and truth. The expansion of the human spiritual horizon arises through poetic thinking, which complements rationality, as we seek to converse with the countenance of infinity.
description: Σε συνεργασία με: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο Κρήτης)