Τα ασκηταριά των Πρεσπών ως μνημεία λατρείας και τέχνης
Creators: name: Trpchevski, Goran P.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Θεολογία
Αρχαιολογία
Τέχνη
Theology
Archeology
Art

description: Ο χώρος των Πρεσπών υπήρξε σημαντικό κέντρο για την εκκλησιαστική ιστορία και ζωή των πρώτων αιώνων της δευτέρας χιλιετίας. Η ανέγερση του ναού του Αγίου Αχιλλείου και η χρήση του ως καθεδρικού ναού, έδρα του Βουλγαρικού Πατριαρχείου επί Σαμουήλ, η ύπαρξη μοναστηριών, μικρών και μεγαλυτέρων, οι πολλές διάσπαρτες εκκλησίες καθώς και το πλήθος των ασκηταριών είναι αντανακλάσεις των διαφόρων μορφών που πήρε ο χριστιανικός βίος του χώρου αυτού. Ξεχωριστό ενδιαφέρον προκαλεί ο αναχωρητικός και ημιαναχωρητικός βίος που αναπτύχθηκε εδώ. Επίκεντρο αυτού του ιδιότυπου μοναχισμού, αποτέλεσαν τα ασκηταριά, χτισμένα ή σκαμμένα γύρω από τη Μεγάλη Πρέσπα, στις απόκρημνες όχθες και τις μικρές και αβαθείς σπηλιές της. Η ιδιαιτερότητα του τοπίου, όπως εκφράζεται μέσα από τον συνδυασμό πεδινού, ορεινού και υδάτινου στοιχείου και οι δυσκολίες στην πρόσβαση που ενισχύουν την δημιουργία ατμόσφαιρας απομόνωσης συνέτειναν στην επιλογή του τόπου ως κατάλληλου για ασκητικό βίο. Παράλληλα όμως, όπως και σε άλλες περιπτώσεις στην ιστορία του μοναχισμού, τα ιστορικά γεγονότα της εποχής ήταν που κατεύθυναν τους μοναχούς στην επιλογή ενός τόπου. Στην προκειμένη περίπτωση οι δύσκολες συγκυρίες για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατά την Παλαιολόγεια περίοδο, που κορυφώθηκαν με την πτώση της και την ανάδειξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως κυρίαρχης και ρυθμιστικής αρχής στο χώρο, όπως και οι φιλομόναχες τάσεις στους κόλπους των Σέρβων ηγεμόνων, αποτελούν παράγοντες που συνέβαλαν αποφασιστικά στη διαμόρφωση της περιοχής ως τόπου αναχωρητισμού και ασκητισμού.Οι τοποθεσίες των σπηλαίων είναι διάσπαρτες σε όλη την περιοχή της δυτικής όχθης, την οποία μοιράζονται πλέον οι τρεις χώρες, Ελλάδα, Αλβανία και ΠΓΔΜ. Ηπροτίμηση της δυτικής σε σχέση με τις άλλες όχθες οφείλεται στο ότι οι υπόλοιπες δεν έχουν τους απόκρημνους βράχους της πρώτης, αλλά έχουν πεδινές εκτάσεις. Παρόμοιες ασκητικές τοποθεσίες απαντώνται και στις παραλίμνιες περιοχές τηςγειτονικής Αχρίδος.
description: The Prespa area has been an important center for the ecclesiastical history and life of the first centuries of the second millennium. The construction of the church of Saint Achilles and its use as a cathedral, the seat of the Bulgarian Patriarchate on Samuel, the existence of monasteries, small and larger, the many scattered churches as well as the multitude of hermitages are reflections of the various forms taken by the Christian life of his space. Of particular interest is the decadent and semi relaxing life developed here. The focus of this peculiar monasticism was hermitage, built or dug around the Great Prespa, on the rugged Its banks and small and shallow caves. The peculiarity of the landscape, like Is expressed through the combination of a field, mountain and water element and the access difficulties that enhance the creation of an atmosphere of isolation contributed to the choice of the place as suitable for ascetic life. At the same time, however, as in other cases in the history of monasticism, the historical events of the time were that they directed the monks to choose a place. In this case, the difficult circumstances for the Byzantine Empire in the Paleologian period, culminating in its fall and the emergence of the Ottoman Empire as a dominant and regulating authority in the field, as well as the philosophical tendencies within the Serbian rulers, are factors that contributed Decisively in shaping the region as a place of devotionalism and asceticism. Cave sites are scattered throughout the west coast, now shared by the three countries, Greece, Albania and FYROM. Or the preference of the west with respect to the other coasts is due to the fact that the rest of them do not have the steep cliffs of the former, but they have flat areas. Similar asctic places are found in its lakes neighboring in Ohrid.