Η θέση της Ηθικής στην Πολιτική φιλοσοφία του Καντ : Σύνδεση της ηθικής, του δικαίου και της πολιτικής, με βάση τη θεωρία Δικαίου του Καντ
Creators: name: Ασλανίδου, Ειρήνη Βαλασία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ιμμανουέλ Καντ
Πολιτική
Ηθική
Immanuel Kant
Justice
Morality

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να πραγματευτεί διεξοδικά τη σχέση της ηθικής με την πολιτική. Στη πολιτική σκηνή που κατά κύριο λόγο κυριαρχεί η αλαζονεία και η κολακεία έχει χώρο η ηθική; Στη Μεταφυσική των Ηθών, η κριτική στην αλαζονεία έρχεται και επανέρχεται. Δεν πρέπει να καταδικάζονται όλα τα σφάλματα της γνώσης. Αυτά είναι μόνο τα λάθη της αλαζονείας. Η αναγνώριση των σφαλμάτων οδηγεί σε ωριμότητα. Και η ωριμότητα είναι διαφωτισμός. Ή, όπως ο ίδιος ο Καντ το χαρακτήρισε: «Έθεσα το κύριο βάρος του διαφωτισμού, ως εξόδου του ανθρώπου από την ανωριμότητα για την οποία ο ίδιος είναι υπαίτιος, κατά κύριο λόγο στα πράγματα της θρησκείας…» . Ο φιλόσοφος πηγαίνοντας κόντρα στον Μακιαβέλλι, αλλά και στον γαλλικό και γερμανικό Διαφωτισμό, που σύμφωνα με τους οποίους η πολιτική έχει μια δική της ηθική, ανεξάρτητη από την ηθική των εξουσιαστικών και θρησκευτικών αρχών, μπόρεσε με τα έργα του και εισήγαγε μία πολιτική, προεμπειρική και έλλογη, η οποία δεν βασίζεται στο τι προσφέρει η πολιτική σκηνή (εμπειρική), αλλά τι οφείλει να πράξει (προεμπειρική). Ο Καντ δεν έχει ένα ολοκληρωμένο ή και επαρκές έργο πολιτικής φιλοσοφίας. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, το πρώτο κεφάλαιο εκκινεί από τις τρεις κριτικές του φιλοσόφου και τη θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών, όπου πραγματευόμαστε τη σχέση μεταξύ του ηθικού οράματος του Καντ με τις απαιτήσεις της πολιτικής πραγματικότητας, και εν τέλει τη διαμόρφωση ενός ηθικού πολιτικού υποκειμένου. Ένα υποκείμενο που σύμφωνα με τον φιλόσοφο είναι κάτι το εφικτό και μπορεί να λειτουργεί ως μεσάζον της ηθικής με την πολιτική. Επιπλέον, έτσι θα γίνει καλύτερα κατανοητή και η διάκριση του Καντ ανάμεσα στην ικανοποίηση των ηθικών (εσωτερικών) νόμων, που είναι η ηθικότητα και των δικαϊικών (εξωτερικών ) καθηκόντων που είναι η νομιμότητα .Η υιοθέτηση σκοπών και ο τελικός σκοπός στον Καντ που δεν είναι παρά η ελευθερία του έλλογου υποκειμένου ,μας οδηγεί στο δεύτερο κεφάλαιο όπου, δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε τη τελολογική/ιστορική οπτική του και τη θέση του για το κακό από το ατομικό στο μαζικό και την αντικοινωνική κοινωνικότητα. Διότι, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για την πολιτική στον Καντ, χωρίς να αναφερθούμε στην αντίληψή του για το ριζικό κακό στον άνθρωπο. Ο Καντ διαχωρίζει στο έργο του, τον άνθρωπο «χρηστών ηθών» με τον άνθρωπο «καλόν ηθικώς» . Ο πρώτος είναι ηθικός μόνο κατά το γράμμα και όχι όπως ο δεύτερος που είναι ηθικός και κατά το πνεύμα. Άρα, δεν σημαίνει ότι αυτό που είναι νόμιμο είναι και ηθικό, διότι όσον αφορά την ηθικότητα εξετάζουμε τα κίνητρα ενώ όσον αφορά τη νομιμότητα μας ενδιαφέρει μονάχα η πράξη αυτή καθ’ αυτή. Έτσι, ο μόνος τρόπος να συμπορεύονται η ηθικότητα με τη νομιμότητα είναι να συμφωνούν, οι γνώμονες μιας πράξης με τον νόμο. Εξίσου και στην πολιτική, ο γνώμονας της πολιτικής πράξης όταν βρίσκεται σε συμφωνία με την ατομική ηθική είναι πολιτική ηθικότητα.Η διάκριση ανάμεσα σε ηθικό και νόμιμο δίνει το έναυσμα για το τρίτο κεφάλαιο σχετικά με την ηθική στην πολιτική και τις έννοιες της νομιμότητας και της ηθικότητας. Το έργο του Καντ, μεταφυσική των ηθών ασχολείται συστηματικά με τη φιλοσοφία του δικαίου. Εφόσον έχουμε αναλύσει στα παραπάνω κεφάλαια τις έννοιες της ελευθερίας όσο και της Καντιανής ηθικής θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε την φιλοσοφία του δικαίου όπως παρουσιάζεται στο έργο του Μεταφυσική των Ηθών αλλά και μέσα από τα πολιτικά του κείμενα. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο γίνεται μια συμπερασματική αποτίμηση των θεωριών αλλά και των απόψεων του Καντ. 1. Ι. Καντ ,Δοκίμια, σ. 50. 2. Ι.Καντ, Μεταφυσική των Ηθών, σ. 42. (Χάριν συντομίας το εν λόγο κείμενο θα δίνεται στις υποσημειώσεις ως ΜΤΗ) 3. Ι.Καντ, Η Θρησκεία εντός των ορίων του Λόγου και Μόνο, σ. 61 4. Ο.π., σ. 61.
description: The purpose of this paper is to provide an introduction to the relationship between ethics and politics. In the political scene that is mainly dominated by arrogance and flattery, do ethics have a place? In the Metaphysics of Morals, the critique of arrogance comes and goes. Not all errors of knowledge should be condemned. These are just the mistakes of arrogance. Recognizing your own errors leads to maturity. And maturity is enlightenment. The philosopher, is going against Machiavelli, but also against the French and German Enlightenment, according to which, politics has its own ethics, independent of the ethics of authoritarian and religious authorities. Kant was successful with his works, in introducing a policy, pre-empirical and rational, which is not based on what the political scene offers (empirical), but what owes to do (pre-empirical). Kant does not have a complete or even sufficient work of political philosophy. For this very reason, the first chapter begins with the philosopher's three critiques and the foundation of moral metaphysics, where we deal with the relationship between Kant's moral vision and the demands of political reality, and ultimately the formation of a moral politician, who according to the philosopher can successfully mediate ethics and politics. The adoption of purposes and the ultimate goal in Kant, which is nothing but the freedom of the rational man, leads us to the second chapter where, we could not omit his teleological / historical view and his position on evil from the individual to the mass and antisocial sociability. We cannot refer to Kant’s political philosophy, without mentioning his perception of the radical evil. The third chapter looks in greater detail at the distinction between ethical and positive laws and the concepts of legality and ethics. Kant's work, Metaphysics of Morals, deals systematically with the philosophy of law. Since, we have analyzed in the above chapters the concepts of freedom as well as Kantian ethics; we will try this time to analyze the philosophy of law as presented in his work but also through his political texts.In the fourth and last chapter we make a concluding assessment of Kant's theories and views.