Η υποδοχή των δίγλωσσων βιβλίων στα δίγλωσσα και στα μη δίγλωσσα παιδιά στο νηπιαγωγείο της Ελλάδας και της Γαλλίας. Μελέτη περίπτωσης.
Creators: name: Μπανάτα, Αννα Μαρία Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: διγλωσσία
δίγλωσσα βιβλία
γραμματισμός-δίγλωσσος γραμματισμός
bilingualism
bilingual books
Literacy and Biliteracy

description: Μια κατηγορία λογοτεχνικών παιδικών έργων που σε πολλές δυτικές κοινωνίες απουσιάζει ακόμη από τα ράφια των βιβλιοθηκών και των βιβλιοπωλείων είναι τα δίγλωσσα παιδικά βιβλία. Αυτή η ποικιλία που παρουσιάζουν αναφορικά με τη μορφή, το είδος και την οργάνωση τους, αλλά και τους στόχους τους και σε συνάρτηση με το αναγνωστικό κοινό των παιδιών στο οποίο απευθύνονται, έδωσε το κίνητρο για να στραφεί το ερευνητικό ενδιαφέρον σε αυτά. Ανάμεσα στα κρίσιμα ζητήματα που απασχόλησαν την έρευνα είναι το αν τα δίγλωσσα βιβλία δημιουργούν συνθήκες που θα μπορούσαν να ευνοήσουν τη γλωσσομάθεια και αν υπερασπίζονται, ή αν έχουν την πρόθεση να προωθούν, τη διαπολιτισμική ιδέα. Στόχος επομένως της παρούσας έρευνας είναι να εξεταστεί αν και με ποιον τρόπο τα δίγλωσσα παιδικά βιβλία συμβάλουν στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας και στην εξοικείωση μ’ έναν άλλο πολιτισμό. Μελετήθηκε ένα σύνολο από δίγλωσσα παιδικά έργα επιλεγμένα σύμφωνα με τον βαθμό ενδιαφέροντος που τυχόν να προκαλούν στο παιδικό κοινό. Διερευνάται επίσης η ισχύουσα σχέση μεταξύ της δίγλωσσης λογοτεχνίας και ενός πολυπολιτισμικού προγράμματος διδασκαλίας, ειδικά στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στο νηπιαγωγείο. Στο πρώτο μέρος σχολιάζονται περιγραφές και εννοιολογικές οριοθετήσεις σχετικά με τα δίγλωσσα βιβλία και τις ιδιαιτερότητες τους. Στο δεύτερο μέρος της έρευνας επιχειρείται η ανάλυση εννέα εικονογραφημένων παιδικών βιβλίων που χρησιμοποιήθηκαν στις τάξεις δύο νηπιαγωγείων. Το τρίτο μέρος παρουσιάζει την εφαρμογή των δίγλωσσων βιβλίων στις τάξεις με στόχο την διερεύνηση των δυνατοτήτων των δίγλωσσων και μονόγλωσσων παιδιών σε νηπιαγωγείο της Ελλάδας και της Γαλλίας (στη Θεσσαλονίκη και στο Λε Μαν αντίστοιχα). Είναι σημαντικό οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με αυτή την ποικιλομορφία, τόσο εκείνοι των οποίων η μητρική γλώσσα είναι η γλώσσα του σχολείου, όσο και εκείνοι που έχουν διαφορετική γλωσσική προέλευση. Τέλος το τέταρτο μέρος περιλαμβάνει τα συμπεράσματα. Αφού αναλύσαμε τα χαρακτηριστικά των δίγλωσσων βιβλίων, διαπιστώσαμε ότι είναι πολλές οι παράμετροι που τα καθιστούν μια κατηγορία ιδιαίτερη και ιδιάζουσα της παιδικής λογοτεχνίας. Τα δίγλωσσα βιβλία είναι τα περισσότερα συγχρόνως λογοτεχνικά έργα που συνιστούν παράλληλα παιδαγωγικά στηρίγματα στην εκμάθηση των γλωσσών. Παρατηρήσαμε ωστόσο το παράδοξο ανάμεσα σ’ αυτήν την παιδαγωγική διάσταση: την περιορισμένη χρήση των δίγλωσσων βιβλίων στο σχολικό περιβάλλον ακόμη και σε αυτές τις δίγλωσσες τάξεις όπου η αξιοποίησή τους είναι επιβεβλημένη.
description: A category of literary works for children, which is still missing from the shelves of libraries and bookstores in many Western societies, are bilingual children’s books. This variety that they show, regarding the type, format and organization, but also their goals and in relation to the readership of children to be reached, has given the incentive to focus research interest in them. Among the critical issues that have preoccupied the research is whether bilingual books create the conditions that could promote language proficiency and whether they defend or intend to promote the intercultural idea. Consequently, the object of this research is to examine whether and how bilingual children's books contribute to learning a foreign language and the familiarity with another culture. A set of bilingual children's projects selected according to the degree of interest that they might cause for the child audience has been studied. Also, the current relationship between bilingual literature and a multicultural teaching curriculum, especially at the primary level, namely in kindergarten, is investigated. In the first part, descriptions and conceptual demarcations on bilingual books and their particularities are discussed. In the second part of the research, an attempt is made to analyze nine illustrated children's books that have been used in the classes of two kindergartens. The third part presents the implementation of bilingual books in classrooms with the aim of exploring the possibilities of bilingual and monolingual children in a kindergarten in Greece and France (in Thessaloniki and Le Mans respectively). It is important that students are familiar with this diversity, both those whose mother tongue is the language of the school and those who have different linguistic origins. Finally, the fourth part contains the conclusions. After we had analyzed the characteristics of bilingual books, we found that there are many parameters that make them a particular and peculiar category of children's literature. Bilingual books are the most literary projects at the same time that also constitute pedagogical supports for the learning of languages. We have observed, however, the paradox between these educational dimensions: the limited use of bilingual books in the school environment, even in these bilingual classes where their utilization is imperative.
description: Συνεργαζόμενα Τμήματα Πανεπιστήμιο Λε Μαν (Maine France, Γαλλία)