Στάσεις και απόψεις των ελλήνων εκπαιδευτικών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που διδάσκουν το μάθημα της βιολογίας, ως προς τη διδασκαλία του μαθήματος της βιολογίας
Creators: name: Μπόμπολα, Αικατερίνη Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Βιολόγοι εκπαιδευτικοί
Στάσεις εκπαιδευτικών
Απόψεις εκπαιδευτικών
Πρακτικές διδασκαλίας
Διδακτικοί στόχοι
Ικανότητα εκπαιδευτικών
Biology teachers
Beliefs
Attitudes
Objectives
Instructional techniques
Efficient

description: Στην έρευνα αυτή, θελήσαμε να μελετήσουμε τις απόψεις και τις στάσεις των Ελλήνων εκπαιδευτικών που διδάσκουν το μάθημα της Βιολογίας στη Μέση Εκπαίδευση, όσο αφορά τη διδασκαλία της Βιολογίας. Από την επεξεργασία 175 ερωτηματολογίων, που διανεμήθηκαν με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο την περίοδο Μαρτίου-Μαΐου 2006, σε 17 νομούς της Ελλάδας, με μεγαλύτερη συμμετοχή των νομών Θεσσαλονίκης και Αττικής, βρέθηκε ότι οι εκπαιδευτικοί που δίδασκαν το μάθημα της Βιολογίας και είχαν πτυχίο Βιολογίας ή Φυσιογνωστικό αντιστοιχούσαν μόνο σε ένα ποσοστό 55% και οι υπόλοιποι ήταν εκπαιδευτικοί από άλλες ειδικότητες και είχαν πτυχίο Φυσικής και Χημείας κατά κύριο λόγο, Γεωλογίας, αλλά και Μαθηματικών, ΤΕΦΑΑ, Γεωπονίας, Κοινωνικών Επιστημών, Οικιακής Οικονομίας, από σχολές δηλαδή που δεν έχουν κάποια σχέση με τη Βιολογία.Το υπόβαθρο των εκπαιδευτικών που διδάσκουν Βιολογία παρατηρήθηκε ότι ήταν σχετικά φτωχό. Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των εκπαιδευτικών είχαν κάνει μετεκπαίδευση σε ειδικότητες της Βιολογίας και της Παιδαγωγικής Επιστήμης, παρόλο που εργάζονται ως εκπαιδευτικοί αρκετά χρόνια, όπως και λιγοστοί είχαν διδακτορικό δίπλωμα. Ακόμη τα τρία τελευταία χρόνια περίπου οι μισοί εκπαιδευτικοί συμμετείχαν ή παρακολούθησαν Σεμινάρια επιμόρφωσης ή Εκπαιδευτικά Προγράμματα. Αυτά που κυρίως επέλεγαν ήταν, της Διδακτικής της Βιολογίας, με τους Βιολόγους και ιδιαίτερα τις γυναίκες εκπαιδευτικούς, να τα προτιμούν περισσότερο.Επίσης, κατά τη διάρκεια των πανεπιστημιακών τους σπουδών, είχαν παρακολουθήσει μαθήματα Διδακτικής της Βιολογίας, Γενικών Μεθόδων Διδακτικής, Πληροφορικής, σε μικρά ποσοστά ακόμη και οι Βιολόγοι εκπαιδευτικοί. Φαίνεται, ότι στις σχολές των Θετικών Επιστημών δεν προβλέπονται και δεν είναι υποχρεωτικά μαθήματα Παιδαγωγικής, Κοινωνιολογίας, Επιστημολογίας, κ.α. παρόλο που μεγάλο μέρος των φοιτητών τους προορίζονται να εργαστούν στο χώρο της εκπαίδευσης.Επιπλέον, μόλις το ένα τέταρτο των εκπαιδευτικών από άλλες ειδικότητες, που δίδασκαν το μάθημα της Βιολογίας, είχαν παρακολουθήσει στη διάρκεια των σπουδών τους, το μάθημα της Εισαγωγής στη Βιολογία ή στις Επιστήμες της Ζωής, και λιγότεροι μαθήματα όπως Γενετική, Εξέλιξη, Μοριακή Βιολογία, Οικολογία, κ.α. Παρατηρούμε ότι είναι λιγοστοί οι εκπαιδευτικοί άλλων ειδικοτήτων που έχουν διδαχθεί μαθήματα σε ενότητες της Βιολογίας, αλλά παρόλα αυτά, καλούνται να διδάξουν το μάθημα της Βιολογίας, δίχως να λαμβάνεται υπόψη η εκπαίδευση και οι γνώσεις τους.Οι εκπαιδευτικοί βρέθηκε ότι απασχολούνταν κατά Μέσο Όρο 8 ώρες την εβδομάδα με τη διδασκαλία της Βιολογίας, με τους Βιολόγους να τη διδάσκουν περίπου 10 ώρες την εβδομάδα, και να συμπληρώνουν τις διδακτικές τους ώρες διδάσκοντας Χημεία, Γεωγραφία, Φυσική, κ.α. μία με δύο ώρες την εβδομάδα. Το 62% των εκπαιδευτικών δήλωσε ότι, δεν είναι αρκετές οι ώρες διδασκαλίας της Βιολογίας στο Γυμνάσιο όπως είναι σήμερα, για να διαμορφωθούν ενεργοί και συνειδητοί πολίτες, σε ότι αφορά ζητήματα που σχετίζονται με τις Βιολογικές Επιστήμες. Προτείνουν να διδάσκεται το μάθημα της Βιολογίας και στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, 2 ώρες την εβδομάδα στην Α΄ και Β΄ τάξη και 3 ώρες την εβδομάδα στην Γ΄ τάξη.Οι Βιολόγοι στην πλειονότητά τους ένιωθαν πολύ ικανοί/ές να διδάξουν το μάθημα της Βιολογίας, με μικρές εξαιρέσεις στις ενότητες Ζωολογίας, Βοτανικής και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που ένιωθαν επαρκώς ικανοί/ές. Οι υπόλοιποι εκπαιδευτικοί με κάποιο άλλο πτυχίο ένιωθαν κυρίως επαρκώς ικανοί/ές να διδάξουν τη Βιολογία, και σε ορισμένες περιπτώσεις δήλωσαν σε κάποιο ποσοστό ότι δεν ένιωθαν αρκετά ικανοί/ές, όπως ήταν οι Φυσικοί, αφού δεν την είχαν διδαχθεί ούτε σε πανεπιστημιακό επίπεδο ούτε σε μορφή σεμιναρίων. Η Ηλικία και η Εκπαιδευτική Εμπειρία των εκπαιδευτικών δε βρέθηκε να έχει σχέση με τις απαντήσεις τους.Έπειτα, οι περισσότεροι ένιωθαν πολύ ή αρκετά καλά προετοιμασμένοι/ες για να εφαρμόσουν ορισμένες πρακτικές στη διδασκαλία της Βιολογίας, και μόνο σε αυτές που είχαν σχέση με τους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές και το Διαδίκτυο αντιμετώπιζαν δυσκολίες, και φαίνεται να έχουν ανάγκη από επιμόρφωση. Οι άντρες εκπαιδευτικοί είχαν καλύτερη σχέση με τους Η/Υ και το Διαδίκτυο από τις γυναίκες εκπαιδευτικούς, όπως και οι πιο νέοι εκπαιδευτικοί, με λίγα χρόνια υπηρεσίας, ένιωθαν καλύτερα προετοιμασμένοι/ες για τη χρήση τους από ότι οι εκπαιδευτικοί μεγαλύτερης ηλικίας και με περισσότερα έτη Εκπαιδευτικής Εμπειρίας.Οι διδακτικοί στόχοι στους οποίους φαίνεται κυρίως να έδιναν μεγάλη έμφαση οι εκπαιδευτικοί και ιδιαίτερα οι Βιολόγοι ήταν, η κατανόηση και η εκμάθηση βασικών εννοιών και όρων της Βιολογίας και η αύξηση του ενδιαφέροντος των μαθητών/ριών για το μάθημα.Το σχολικό εγχειρίδιο της Βιολογίας θεωρείται «Καλό» από τους περισσότερους εκπαιδευτικούς και το συμβουλεύονται και το ακολουθούν κατά μέσο όρο 80%. Επίσης, «Καλό» θεωρείται και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Βιολογίας που δίνει το ΥΠΕΠΘ σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Επίσης, το 50% σχεδόν των εκπαιδευτικών, σύμφωνα με τη γνώμη που έχει διαμορφώσει από την εμπειρία τους πίστευαν ότι οι μαθητές/ριές τους θεωρούν το μάθημα της Βιολογίας «ενδιαφέρον» και τη Βιολογία «σημαντική» για τη ζωή τουςΗ στάση των εκπαιδευτικών ήταν θετική ως προς τη διδασκαλία του μαθήματος της Βιολογίας ακόμη και από εκπαιδευτικούς με άλλο πτυχίο αν και ήταν κάπως πιο συγκρατημένοι. Οι Βιολόγοι στην πλειονότητά τους δε ένιωθαν ανασφαλείς κατά τη διδασκαλία της Βιολογίας εξαιτίας κάποιων εννοιών που δεν έχουν κατανοήσει πλήρως ή αγνοούνε, ενώ οι υπόλοιποι εκπαιδευτικοί εξέφραζαν ότι ένιωθαν ανασφάλεια. Επίσης παρατηρήθηκε ότι τους εκπαιδευτικούς με άλλο πτυχίο τους φοβίζουν οι ερωτήσεις των μαθητών, επειδή μπορεί να είναι απρόβλεπτες και δε μπορούν συχνά να τις απαντήσουν, ενώ στους Βιολόγους δεν παρατηρείται κάτι ανάλογο. Το φύλο των εκπαιδευτικών αλλά και η Εκπαιδευτική τους Εμπειρία, δεν επηρεάζει τη στάση τους ως προς τη διδασκαλία του μαθήματος.Έπειτα, οι εκπαιδευτικοί δίστασαν να δηλώσουν ότι θεωρούν τους εαυτούς τους ειδικούς στη διδακτική της Βιολογίας και οι απαντήσεις τους ήταν συγκρατημένα θετικές αλλά και ανεξάρτητες από την Εκπαιδευτική τους Εμπειρία. Ακόμη, οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί δέχονταν να αφιερώσουν κάποιες ώρες από τον ελεύθερο χρόνο τους για να προετοιμαστούν ώστε να εφαρμόσουν νέες μεθόδους διδασκαλίας της Βιολογίας.
description: In this study, that was realized the period February September 2006, we wanted to investigate the attitudes and the beliefs of greek secondary schoolteachers, which teach biology, as for the teaching of biology. We attempted to detect characteristically of teachers that can be have importance for the results of education, as the teacher background preparatin, the sex, the age, the years of service of teachers. The teacher were called to answear a. how well prepared they are in the content of biology and in the pedagogy b. how efficient they feel to teach courses of sciences c. how well prepared they fell in apply practices in their teaching d. how often they apply some techniques in the instruction of biology e. how much emphasis they give in certain instructive objectives f. what is their opinion about the textbook of biology and analytic program of study and g. if they consider that the hours of teaching biology per week, in the High School is sufficient