Τρόποι αναπαράστασης της πραγματικότητας και του υποκειμένου που λειτουργούν κριτικά ως προς τον ορθολογιστικό ορισμό τους, σε έργα του L. Carroll, S. Beckett και E. Ionesco
Creators: name: Νικολουδάκη, Παρασκευή Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Υποκείμενο
Πραγματικότητα
Παράλογο
Subject
Reality
Absurd

description: Άξονας αυτής της εργασίας είναι η αντίθεση προς τον ορθολογιστικό τρόπο προσέγγισης της ανθρώπινης φύσης και του κόσμου που την περιστοιχίζει, καθώς και προς το διαφωτιστικό μοντέλο του υποκειμένου, κατά το οποίο, ο άνθρωπος τίθεται στο απόλυτο επίκεντρο και, ως υποκείμενο του Λόγου, αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα με γνώμονα ένα αιτιοκρατικό πλαίσιο που του επιτρέπει να προσλαμβάνει μόνο όσα είναι σε θέση να εξηγήσει και να αποδώσει. Το εργαλείο που χρησιμοποιείται στη διαδικασία της αντίληψης και της αναπαράστασης της πραγματικότητας είναι ο Λόγος, οι δυνατότητες του οποίου εξαντλούνται στους περιορισμούς που διέπουν τη γλώσσα. Στόχος της εργασίας είναι η συγκριτική παρουσίαση τριών έργων που διαρρηγνύουν την αυθεντική όψη του υποκειμένου και της πραγματικότητας που το περιβάλλει, δεδομένου ότι διαχειρίζονται το ζήτημα της καταστρατήγησης της ενιαίας, καθορισμένης ανθρώπινης ύπαρξης, αντιτείνοντας τη δυνητική απειρότητα ή την ισοπέδωση της ταυτότητας και του εαυτού, και εξυπηρετώντας συχνά τη στηλίτευση της κανονικότητας και της πραγματικότητας, όπως έχουν επιβληθεί από την κυρίαρχη αφήγηση. Τα συγκεκριμένα κείμενα αξιοποιούν τη συγκρότηση του υποκειμένου μέσα σε μια συγκεκριμένη συνθήκη και μέσω αυτής, την αντίληψη των υποκειμένων για το πλαίσιο αναφοράς τους, την αντίληψη και την έννοια του χρόνου και της λειτουργίας του λόγου, ως δομικών στοιχείων συγκρότησης της πραγματικότητας και της ταυτότητας. Οι άξονες συχνά συντείνουν στην αντίδραση και αμφισβήτηση του κοινωνικού κατεστημένου, μέσω της Ασυναρτησίας, του Παραλόγου ή της απόκλισης από την ορισμένη κανονικότητα, της φαντασίας, του ονείρου ή της ψευδαίσθησης ως διεξόδων από αυτήν, αλλά και ως αποτύπωσή της, ενώ προτάσσουν την πολλαπλότητα. Έχουν επιλεγεί έργα των Carroll, Beckett και Ionesco. Στα έργα του Carroll Οι περιπέτειες της Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων και Η Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη, συζητούνται τόσο το διαρκές γλωσσικό παιχνίδι που υπονομεύει τελικά τη λειτουργία της γλώσσας ως κανονιστικού παράγοντα της απόλυτης πραγματικότητας όσο και μια ευρύτερη διασάλευση της επαγωγικής και αναμενόμενης λειτουργίας της λογικής της Βικτωριανής Εποχής. Η ταυτότητα στα έργα του Carroll προϋπάρχει του υποκειμένου, το οποίο απλώς προσπαθεί να την καλύψει. Τα κείμενα για το τίποτα του Beckett οδηγούν στην αμφισβήτηση της ταυτότητας και του έλλογου υποκειμένου ως πηγής νοήματος και καταργούν την εσωτερική συνοχή, υπονομεύοντας τη γλώσσα ως μέσο επικοινωνίας και μετάδοσης μηνυμάτων. Τέλος, στα Θύματα του καθήκοντος του Ionesco εξετάζεται η διόγκωση, η οποία αποβλέπει στην αποκάλυψη της πραγματικής όψης των πραγμάτων που διαμορφώνονται από την έλλειψη σκοπού, λογικής και επικοινωνίας, την ίδια στιγμή που τα αντικαταστάσιμα υποκείμενα διαφεύγουν διαρκώς, κατά το πέρασμά τους από ταυτότητα σε ταυτότητα. Στα κείμενα που εξετάστηκαν, το υποκείμενο, παρά τη διαδικασία της υπονόμευσής του, έρχεται στο επίκεντρο, όπως και όλα τα στοιχεία που καταστρατηγούνται. Η λογική, οι κανονιστικές συμβάσεις και τα καθορισμένα πλαίσια, παρότι διαρρηγνύονται, δεν είναι απόντα. Από την άμεση χρήση τους ως βάση προς αποκαθήλωση στα έργα του Carroll, ως την κατάδειξη της ματαιότητάς τους στον Beckett και τη θυμωμένη κατάρριψή τους στον Ionesco, είναι παρόντα, ως αποτυχημένα εργαλεία, που εναντίον τους και κατ’ αντίθεσή τους έχουν δομηθεί και λειτουργήσει τα κείμενα στο σύνολό τους. Και σε αυτό το πλαίσιο, εκφράζεται και η ριζοσπαστικότητα των έργων.
description: This study focuses on the opposition to the rational way of approaching human nature and the world around it, as well as to the enlightening model of the subject, in which man is placed in the absolute center and, as the main regulator of the Reason, he perceives reality, guided by a deterministic axis that allows him to accept only what he is able to explain and render. The tool used in the process of perceiving and representing reality is the Word, whose possibilities are exhausted by the limitations that regulate language. The aim of this study is to compare three works that break down the authentic aspect of the subject and the surrounding reality, as they discuss the issue of subversion of the single, definite human existence, opposing the potential infinity or the degradation of identity and self and often serving to stigmatize normality and reality, as imposed by the dominant narrative. These texts utilize the subject's composition within a particular condition and through it, the subjects' perception of their frame of reference, the perception and meaning of time and the function of speech, as structural elements of the construction of reality and identity. The axes often contribute to the opposition and challenge of the social establishment, through Nonsense, Absurd or deviation from certain normality, imagination, dream or illusion as outputs from it, but also as its imprint, while proposing multiplicity. Works by Carroll, Beckett and Ionesco have been selected for this study. In Carroll's novels, Alice’s Adventures in Wonderland and Alice Through the Looking-Glass, both the constant language game that ultimately undermines the function of language as a regulatory factor of the absolute reality, and a broader disturbance of its inductive and expected function of the Victorian Age way of thinking are discussed. The identity in Carroll's works predates the subject, which simply tries to respond to it. Beckett’s Texts for nothing lead to the question of the identity and reasonable subject as a source of meaning and abolish the internal coherence, undermining language as a communication medium and a tool of transmitting messages. Finally, in Ionesco's Victims of duty, expansion is examined, which aims to reveal the true aspect of things that are shaped by lack of purpose, sense and communication, while replaceable subjects are constantly escaping, as they move from one identity to another. In the texts examined, the subject, despite the process of undermining it, comes to the fore, as do all the elements that are being circumvented. Sense, regulatory conventions and determinate frameworks, although broken, are not absent. From their immediate use as a basis in order to be unhorsed in Carroll's works, to the monstrance of their futility in Beckett and their angry demolition in Ionesco, they are present, as failed tools, against which and contrary to them, the texts as a whole have been structured and functioned. And in this context, the radicalism of the works is also expressed.