Τα στρατιωτικά βυζαντινά εγχειρίδια ως πηγή πολιτιστικών στοιχείων και αντιλήψεων, Το Στρατηγικόν του Μαυρικίου και τα Τακτικά του Λέοντος του Σοφού:
Creators: name: Κωνσταντινίδης, Κωνσταντίνος Ανέστη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Στρατιωτικά εγχειρίδια
Βυζάντιο
Μαυρίκιος
military manuals
Byzantium
Maurice3

description: Ξεχωριστό είδος της βυζαντινής γραμματείας αποτελούν και τα στρατιωτικά εγχειρίδια, τα αποκαλούμενα και ως Τακτικά. Προορισμένα για τη μετάδοση της στρατιωτικής γνώσης και εμπειρίας του παρελθόντος επ’ ωφελεία των επομένων, καλύπτουν μια περίοδο από τα μέσα του 6ου αιώνα έως και τα τέλη του 10ου. Οι αρχές τους ανάγονται στα αντίστοιχα κείμενα της ελληνιστικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας και, αν και δε ξεφεύγουν από τον γενικό κανόνα, που διέπει το σύνολο σχεδόν της βυζαντινής γραμματείας, της μίμησης και της προσκόλλησης στα αρχαία πρότυπα τους, οι συγγραφείς των εγχειριδίων φρόντισαν ανανεώνουν το υλικό τους και να προσθέτουν νέο προκειμένου ν’ ανταποκρίνονται από τις εκάστοτε προκλήσεις που αντιμετώπιζαν οι Βυζαντινοί στο πεδίο της μάχης. Περιέχουν υποδείξεις και συμβουλές στον στρατηγό για την ακολουθουμένη τακτική, την πολεμική προετοιμασία, αναφορές στο στρατιωτικό δίκαιο και την τεχνολογία που χρησιμοποιούνταν από το στρατό και άλλα θέματα αμιγώς στρατιωτικού ενδιαφέροντος. Παράλληλα παρουσιάζουν όψεις του βυζαντινού πολιτισμού, πλευρές του καθημερινού βίου, ιδιαίτερα στα σύνορα, πληροφορίες για τη διοικητική δομή και διάρθρωση του βυζαντινού κράτους. Ακόμη βρίσκουμε στοιχεία για τις σχέσεις στρατού, κράτους και κοινωνίας, την πολιτική ιδεολογία της αυτοκρατορίας και την εξέλιξη της γλώσσας και διάφορα άλλα θέματα. Εκτός από τα παραπάνω μας σκιαγραφεί και την εικόνα των Βυζαντινών, από την μια ως των άξιων συνεχιστών του ελληνορωμαϊκού κόσμου μέσα από την καταλυτική παρουσία και επίδραση του Χριστιανισμού και από την άλλη ως των ανθρώπων της δράσης που δεν δίσταζαν να προβούν στις οποίες ενέργειες προκειμένου να επιβιώσει η πολιορκούμενη και διαρκώς απειλουμένη αυτοκρατορία τους. Τα πιο γνωστά έργα του είδους αυτού είναι το Στρατηγικόν του στρατηγού-αυτοκράτορα Μαυρικίου, γραμμένο στα τέλη του 6ου αιώνα, και τα Τακτικά του λόγιου-αυτοκράτορα Λέοντα ΄ΣΤ του Σοφού στο γύρισμα του 9ου προς τον 10ο αιώνα, τα οποία είναι και το αντικείμενο της παρούσας εργασίας.
description: Special category of byzantine literature is the military manuals, the so-called Taktika. Prestined to transfer the military knowledge and experience of the past in order to benefit the next generations it cover a period from the middle of the 6th century until the end of the 10th. We can retrace their origins to the respective works of the Hellenistic and Roman antiquity and, although it follow the general rule that characterizes byzantine literature of imitating and adhering to their ancient prototypes, the writers of this manuals attend to renew material and add new in order to rise to the challenges Byzantines had to face in the battle field. It contains suggestions and advises to the general about tactics it should be followed, preparations before war, reports for military justice and the technology the army was using and other issues of strictly military interest. Also, it presents aspects of the byzantine civilization, sides of everyday life, especially in the borders, informations about the administrative structure of the byzantine state. Likewise we can find elements concerning the relations between army, state and society, the political ideology of the empire, the evolution of the language and various others topics. Besides all the above it delineates the icon of the Byzantines as the worthy continuators of the greek-roman world through the catalytic presence and influence of Christianism from the one hand, and as the people of action who do not hesitate to take any measures necessary in order to protect their beleaguerated and under constant threat empire to the other. The most prestigious manuals is the late 6th’s century Strategikon, attributed to the general-emperor Maurice and the late 9th’s and early 10th’s century Taktika, attributed to the literary-emperor Leo VI the Wise, which are the subjecy of this essay.