Εκπαιδευτικοί και δια βίου μάθηση: αντιλήψεις και πρακτικές
Creators: name: Βατάλη, Βασιλική Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Δια βίου μάθηση
Ετοιμότητα και κίνητρα
Αυτομάθηση
Lifelong learning
Readiness and motives

description: Στις σύγχρονες κοινωνίες της γνώσης, όπου οι αλλαγές σε όλους τους τομείς είναι ραγδαίες, η γνώση κατέχει κεντρικό ρόλο και η δια βίου μάθηση προβάλλεται ως ο ακρογωνιαίος λίθος για την οικονομική, κοινωνική, επαγγελματική και προσωπική ανάπτυξη. Αφετηρία της δια βίου μάθησης αποτελεί η διαπίστωση ότι η μάθηση συνοδεύει το άτομο σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη σχολική εκπαίδευση. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο σύγχρονο σχολείο είναι διττής σημασίας. Αφενός για την επιτυχή άσκηση του έργου του θεωρείται απαραίτητη η συνεχής ενημέρωση του και η συμμετοχή του σε διαδικασίες δια βίου μάθησης και αφετέρου καλείται να δημιουργήσει την ετοιμότητα στους μαθητές, ώστε να θέλουν να μαθαίνουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Η παρούσα έρευνα σχεδιάστηκε για να καταγραφούν οι αντιλήψεις και οι πρακτικές των εκπαιδευτικών για τη δια βίου μάθηση. Βασικά ερωτήματα τα οποία απαντώνται είναι πώς αντιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικοί τη δια βίου μάθηση, αν την θεωρούν αναγκαία και για ποιους λόγους, ποιος πιστεύουν ότι είναι ο ρόλος τους για την ενίσχυση των μαθητών προς τη δια βίου μάθηση, και κατά πόσο ή τι κάνουν για να καλλιεργήσουν στους μαθητές τους αυτή την ετοιμότητα. Συνολικά για την έρευνα επελέγησαν 20 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς είναι αποδεκτό στη βιβλιογραφία ότι η ετοιμότητα για δια βίου μάθηση μπορεί να καλλιεργηθεί κατά την πρώτη παιδική ηλικία. Για τη συλλογή δεδομένων, το μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε είναι η ημιδομημένη συνέντευξη, ενώ για την ανάλυση των συνεντεύξεων και τη μελέτη του υλικού επιλέχθηκε ως ερευνητική μέθοδος η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου. Όπως προέκυψε από την έρευνα, οι εκπαιδευτικοί έχουν πολύ θετική στάση απέναντι στη δια βίου μάθηση, καθώς τη θεωρούν αναγκαία για την επιτυχή επιτέλεση του έργου τους. Για τους περισσότερους, η δια βίου μάθηση ταυτίζεται με το ιδεώδες της δια βίου παιδείας. Σημαντική διαπίστωση αποτελεί ότι αναγνωρίζουν ως δική τους ευθύνη τη συνεχή προσπάθεια για αναζήτηση ευκαιριών μάθησης και αναγνωρίζουν ως χρέος τους το να βρίσκονται σε τροχιά διαρκούς μάθησης. Σχετικά με τον ρόλο των εκπαιδευτικών για την ενίσχυση των μαθητών προς τη δια βίου μάθηση, οι εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι προσπαθούν να καλλιεργήσουν τα κίνητρα και την ετοιμότητα των μαθητών προς τη δια βίου μάθηση, μέσα από το δικό τους παράδειγμα και τη μεθόδευση του μαθήματος. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι στις σύγχρονες κοινωνίες δεν έχουν πολλά περιθώρια παρέμβασης, δεδομένου ότι οι μαθητές δέχονται πληθώρα επιρροών από το οικογενειακό και κοινωνικό τους περιβάλλον. Οι διαπιστώσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς σημαίνουν ότι η ετοιμότητα για δια βίου μάθηση δεν αφορά μόνο τους εκπαιδευτικούς και εγείρει ερωτήματα για τον ρόλο και τις δυνατότητες του σχολείου και του εκπαιδευτικού για την ανάπτυξη των μαθητών. Επίσης, καθιστά αναγκαίες τις αλλαγές όσον αφορά στην οργάνωση και τη στοχοθεσία του σχολείου, σε επίπεδο Βασικής Εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, αλλά επιβάλλει αλλαγές και σε επίπεδο συνεργασιών: του σχολείου, των εκπαιδευτικών, των γονέων, της κοινωνίας.
description: In modern knowledge societies, where the changes in all areas are rapid, knowledge plays a major role and lifelong learning is promoted as the cornerstone of economical, social, professional and personal development. The starting point of lifelong learning is the realization that learning accompanies people throughout their lifespan and is not restricted just to school education. The role of the teacher in today's schools is of double importance. On the one hand, teachers are required to keep up to date and to participate in lifelong learning activities in order to successfully accomplish their duties. At the same time, they are expected to shape pupils willing to pursue learning throughout their lives. The present research aims to record teachers' perceptions and practices regarding lifelong learning. The main questions answered by teachers concerned how they perceive lifelong learning, whether they consider it essential and for what reasons, what they think their role is in promoting pupils' lifelong learning, and what they do, and to what extent, in order to cultivate this spirit in their pupils. A total of twenty primary school teachers were selected to participate in the research, as it is widely claimed by many authors that the willingness for lifelong learning can be instilled during the very early childhood years. For the data collection, the methodological tool that was used is the semi-structured interview, while a qualitative content analysis was chosen as a research methodology for the interview analysis and the study of the material. As it became apparent through the research, the teachers have a very positive attitude towards lifelong learning, as they consider it necessary for a successful performance of their role. Most of them identify lifelong education with the ideal of lifelong learning. Another important finding is that teachers consider it their own responsibility to constantly pursue learning opportunities and they acknowledge being in a continuing learning process as their duty. Regarding teachers' role in promoting pupils' lifelong learning, the teachers cite that they try to cultivate the motives and readiness towards lifelong learning, through their own example and the planning of their lesson. However, they note that in modern societies there is not much room for intervention, considering the fact that pupils are exposed to multiple influences from their family and social environment. These findings are particularly important, as they imply that this readiness for lifelong learning is not just teachers' concern and it raises questions about the role and the potential of the school and the teacher regarding the pupils' development. In addition, it makes changes in school organization and school aims necessary, in terms of the initial and continuing education of the teachers, but also calls for changes in the area of partnerships; among the school, the teachers, the parents and the society.