Μορφολογική, ιστολογική και χημική ανάλυση των οδοντικών ιστών μονίμων πρώτων γομφίων με Δυσπλασία Ριζών Γομφίων- Τομέων (MIM: Molar Incisor Malformation)
Creators: name: Χαρίση, Χριστίνα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Δυσπλασία ριζών
Δυσπλασία Γομφίων- Τομέων
Οδοντικές Ανωμαλίες
Dental anomalies
Dysplastic molar teeth
Molar Incisor Malformation

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο την μελέτη δοντιών με δυσπλασία ριζών γομφίων ή/και τομέων (Molar Incisor Malformation, MIM). Η συγκεκριμένη δυσπλασία συναντάται κυρίως στους πρώτους μόνιμους γομφίους, ωστόσο μπορεί να επηρεάσει τους δεύτερους νεογιλούς γομφίους σε ποσοστό 57% και τα μόνιμα πρόσθια δόντια σε ποσοστό 40%. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτών των δοντιών είναι οι δυσπλαστικές, ή κάποιες φορές ελλείπουσες, ρίζες τους και ο σκληρός οδοντικός ιστός, που αποτελεί την ταυτότητα της δυσπλασίας, στην περιοχή του αυχένα των δοντιών και ονομάζεται CMD (Cervical Mineralized Diaphragm). Το ΜΙΜ σχετίζεται με επιγενετικούς παράγοντες που εμπλέκονται σε συστηματικές νευρολογικές νόσους και την οδοντική ανάπτυξη. Για παράδειγμα, έχει αναφερθεί ότι ασθενείς με ΜΙΜ είχαν εμφανίσει βρεφική μηνιγγίτιδα, τρήμα ιερού οστού ή ουρολοίμωξη περιγεννητικά. Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση της εσωτερικής κι εξωτερικής τρισδιάστατης μορφολογίας και δομής των πρώτων μόνιμων γομφίων με MIM και η ιστολογική ανάλυση και χημική σύνθεση των σκληρών ιστών αυτών των δοντιών, συμπεριλαμβανομένου του CMD, προκειμένου να κατανοήσουμε την παθογένεια τους και να διερευνήσουμε την πολυπλοκότητα των σκληρών οδοντικών ιστών τους. Για την πραγματοποίηση της μελέτης συλλέχθηκαν πέντε πρώτοι μόνιμοι γομφίοι, οι οποίοι εξήχθησαν λόγω νέκρωσης ή φλεγμονής και αδυναμίας πραγματοποίησης ενδοδοντικής θεραπείας λόγω των δυσπλαστικών ριζών τους. Tα δόντια εξετάστηκαν μέσω micro-CT (micro–Computed Tomography) τομογραφίας, ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης (ΗΜΣ) (Scanning Electron Microscope) και Ανάλυσης Ενεργειακής Διασποράς (ΑΕΣ) (EDS, Energy Dispersive X-Ray Spectrometer) και μέσω ιστολογικής ανάλυσης. Για την εξέταση με το ΗΜΣ και την ΑΕΣ τα δόντια υπέστησαν οξική κατεργασία, εν συνεχεία, φωτογραφήθηκαν στο στερεομικροσκόπιο όπου παρατηρήθηκαν ‘λευκωπές’ περιοχές στην αδαμαντίνη, υποθέτοντας πως είναι υπεναλατωμένες. Γι’ αυτό τον λόγο στην στοιχειομετρική ανάλυση των Ca, P, O και την αναλογία Ca:P μέσω της ΑΕΣ εξετάσαμε τέσσερις διαφορετικούς ιστούς, φυσιολογική αδαμαντίνη, ‘λευκωπή’ αδαμαντίνη, οδοντίνη και CMD. Τέλος, για την ιστολογική ανάλυση τα δόντια αφαλατώθηκαν και πραγματοποιήθηκε χρώση αιματοξυλίνης-εωσίνης. Τα αποτελέσματα του micro-CT επιβεβαίωσαν ότι τα δόντια έχουν δυσπλαστικές ρίζες και σε κάποιες περιπτώσεις οι ρίζες απουσιάζουν, την ύπαρξη του CMD στην αυχενική περιοχή κάτω από τον πολφικό θάλαμο, καθώς και μία περίσφιξη των δοντιών στην περιοχή της ΑΟΣ (Αδαντινο-Οστεϊνική Σύναψη). Η εξέταση με το Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης έδειξε έναν ανώμαλο πολφικό θάλαμο σε σχήμα και μέγεθος, φυσιολογική οδοντίνη άνωθεν του πολφικού θαλάμου και φυσιολογική αδαμαντίνη. Εντοπίστηκε ένας σκληρός οδοντικός ιστός δίκην κρυστάλλου στα όρια του CMD και της πολφικής κοιλότητας. Η στοιχειομετρική ανάλυση κατέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά της αναλογίας Ca:P μεταξύ οδοντίνης και φυσιολογικής αδαμαντίνης και μεταξύ οδοντίνης και CMD στο πρώτο δόντι. Στο δεύτερο δόντι υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές όλων των στοιχείων και της αναλογίας Ca:P μεταξύ όλων των ιστών, με εξαίρεση την σύγκριση μεταξύ φυσιολογικής και ‘λευκωπής’ αδαμαντίνης. Αυτό αποδεικνύει ότι η αδαμαντίνη είναι φυσιολογικά εναλατωμένη σε όλο της το εύρος. Στην ιστολογική ανάλυση διαχωρίσαμε το υποπολφικό τοίχωμα σε τρία στρώματα, το άνω, το μεσαίο και το κάτω. Το μεσαίο στρώμα του υποπολφικού τοιχώματος είναι ουσιαστικά το CMD, το οποίο αποτελείται από δομές που προσομοιάζουν σε οστεο-οδοντίνη. Ο πολφικός ιστός περιβάλλεται από φυσιολογική οδοντίνη. Προχωρώντας προς τις ρίζες συναντώνται δομές που προσομοιάζουν σε πολφόλιθους και περιβάλλονται από μη-σωληναριακή, υπερτροφική, ριζική οδοντίνη. Συνοψίζοντας, η δυσπλασία ριζών γομφίων- τομέων πρέπει να διαφοροδιαγνώσκεται από άλλες οδοντικές ανωμαλίες κληρονομικού χαρακτήρα και να προλαμβάνονται συμπτώματα, όπως πόνος, οίδημα ή κινητικότητα. Δυστυχώς, η πραγματοποίηση ενδοδοντικής θεραπείας δεν είναι δυνατή σε αυτά τα δόντια. Επομένως, η διάγνωση και εξαγωγή τους πριν την ανατολή των δεύτερων μόνιμων γομφίων είναι η θεραπεία επιλογής
description: Molar Incisor Malformation (MIM) is an increasingly reported dental anomaly rendering first permanent molar pulp inflamed/necrotic at young age, while it usually also affects permanent incisors, primary second molars and less frequently other teeth. The aim of this study is to investigate the anatomy and histology of MIM seeking insight in its pathogenesis. We examined five MIM permanent molars for 3D morphology with micro-Computed Tomography (micro-CT), for microanatomy with scanning electron microscopy (SEM), for chemical composition with Energy Dispersive X-ray Spectrometer (EDS) and for histology with optical microscopy. Element differences were statistically treated by one-way ANOVA with significance set at 0.05. Micro-CT confirmed dentin abnormalities with the radiodense ‘cervical mineralized diaphragm’ (CMD). This was peripherally intertwined with enamel fjords and projections seriously disrupting the integrity of pulp chamber and its continuity with root canals. EDS confirmed increased Ca in CMD vs. dentin (p=0.034) and the histological examination showed its anomalous osteodentin-like hard tissue with denticles, raising questions as to the origin of the increased calcification. Anomalous cervical enamel was related to the CMD disruption of pulp chamber and canals continuity together with severe root dysplasias rendering endodontic approaches of MIM molar teeth futile