Η αρχιτεκτονική τοπίου στη ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα των πόλεων με αφορμή επιπτώσεις φαινομένων κλιματικής αλλαγής
Creators: name: Καραλέξης, Δημήτριος Θεόδωρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Ανθεκτικότητα αστικού τοπίου
Κλιματική αλλαγή
Προσαρμοστικότητα
Urban landscape resilience
Climate change
Adaptability

description: Στην σύγχρονη εποχή κυριαρχεί η άποψη για τη μεταβολή του κλίματος στη γη που δεν οφείλεται μόνο σε φυσικές διεργασίες αλλά και στην ανθρωπογενή δραστηριότητα, όπως η συνεχής χρήση ορυκτών καυσίμων, η αποψήλωση των δασών, η εντατική γεωργία κ.α. Οι επιπτώσεις της έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν τη καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των σύγχρονων αστικών κέντρων. Ενώ οι πόλεις του σήμερα έρχονται αντιμέτωπες με ακραία καιρικά φαινόμενα παράλληλα είναι και αυτές που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την κλιματική μεταβολή. Η έντονη αστικοποίηση, η άναρχη και άτακτη μορφολογία του αστικού τοπίου, η έλλειψη σχεδιασμού και η απουσία πρασίνου είναι παράγοντες που εντείνουν το φαινόμενο και κάνουν τις πόλεις λιγότερο βιώσιμες. Η βιώσιμες χωρικές λύσεις είναι στενά συσχετισμένες όχι μόνο με την ποιότητα ζωής αλλά και με την προστασία του περιβάλλοντος. Η ανθεκτικότητα είναι μία έννοια που έχει προβληθεί τις τελευταίες δεκαετίες ως εξέλιξη της αειφορίας, υπογραμμίζει τη μεταβλητότητα ως στοιχείο βιωσιμότητας και χρησιμοποιείται για να υποδείξει την αγωνία της εξέλιξης, της προσαρμογής έπειτα από οποιαδήποτε κρίση καθώς και την επαναφορά μετά από απρόβλεπτες αλλαγές. Η επιστήμη της αρχιτεκτονικής τοπίου διαχρονικά παράγει ανθεκτικά τοπία και παραδίδει έργα που έχουν την ικανότητα της αυτοσυντήρησης και ενισχύουν την προσαρμοστικότητα των πόλεων σε εξωτερικές επιθετικές επιδράσεις, με κύριο εργαλείο το στρατηγικό σχεδιασμό του αστικού τοπίου. Στην επιστήμη της αρχιτεκτονικής τοπίου η έννοια της ανθεκτικότητας χαρακτηρίζει την αίσθηση της αντοχής και της ικανότητας των πόλεων να σχεδιάσουν με αειφόρο τρόπο την εξέλιξή τους. Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται εισαγωγή σε όσα θα συζητηθούν στο κυρίως μέρος όπως η θεωρία της αρχιτεκτονικής τοπίου, η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της, η ανθεκτικότητα και η βιώσιμη ανάπτυξη καθώς και ο συσχετισμός τους με τον σχεδιασμό ως επιμέρους στοιχείο της επιστήμης της αρχιτεκτονικής τοπίου. Στο δεύτερο κεφάλαιο εν συντομία παρουσιάζεται το τοπίο ως έννοια και εικόνα, ο σχεδιασμός του αστικού τοπίου αλλά και η οικολογική διάσταση που πήρε ο τελευταίος έπειτα από τη δεκαετία του ’60 με την εμφάνιση του οικολογικού κινήματος, το οποίο συνέβαλε επίσης μέσα από την επιστήμη της αρχιτεκτονικής τοπίου στη δημιουργία του κλάδου της οικολογίας τοπίου. Στο τρίτο κεφάλαιο αναδεικνύεται ο προβληματισμός σχετικά με το περιβαλλοντικό ζήτημα και τονίζονται οι αιτίες και η βαρύτητα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Υπογραμμίζονται οι διεθνείς προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος και το μετριασμό των επιπτώσεων της μεταβολής του κλίματος. Στο τέταρτο κεφάλαιο συσχετίζεται η επιστήμη της αρχιτεκτονικής τοπίου με την προστασία του περιβάλλοντος και επεξηγούνται οι όροι της ανθεκτικότητας, της προσαρμοστικότητας και του μετριασμού. Μέσα από παραδείγματα γίνεται σαφής ο ρόλος της επιστήμης αυτής στην προσαρμογή του αστικού τοπίου σε ακραία φαινόμενα και στο μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και πως ο στρατηγικός σχεδιασμός του αστικού τοπίου στοχεύει στην ανθεκτικότητα των πόλεων
description: In modern times, the view of climate change on Earth is dominated, which is not only due to natural processes but also to anthropogenic activity, such as continued use of fossil fuels, deforestation, intensive agriculture, etc. The impact of climate change have already begun to influence the everyday life and quality of the modern urban centres. While cities of today come faced with extreme weather phenomena, they are also the ones responsible to a great extent for climate change. The intense urbanisation, the unregulated and disorderly morphology of the urban landscape, the lack of planning and the absence of greenery are factors that intensify the phenomenon and make cities less liveable. Sustainable spatial solutions are closely associated not only with the quality of life but with the protection of the environment. Resilience is a concept that has been screened in recent decades as a development of sustainability, underlines volatility as a sustainability element and is used to indicate the agony of evolution, adaptation after any Crisis as well as the reinstatement after unforeseen changes. The science of landscape architecture over time produces resilient landscapes and delivers projects that have the ability of self-preservation and enhance the adaptability of cities to external offensive influences, with the main tool the strategic urban landscape design. In the science of landscape architecture, the concept of resilience characterizes the sense of endurance and the ability of cities to plan sustainably their evolution. The first chapter of the work is an introduction to what will be discussed in the main part such as the theory of landscape architecture, climate change and its impacts, resilience and sustainable development as well as their correlation with design as individual element of Landscape Architecture science. The second chapter briefly presents the landscape as a concept and as an image, the design of the urban landscape and the ecological dimension that the latter took after the decade of ‘60 with the emergence of the ecological movement, which also contributed in from the science of landscape architecture to the creation of the landscape ecology science. The third chapter highlights the concern about the environmental issue and highlights the causes and gravity of the impacts of climate change. International efforts to protect the environment and mitigate the impacts of climate change are underlined. The fourth chapter relates the science of landscape architecture to environmental protection and explains the conditions of resilience, adaptability and mitigation. Through examples, the role of this science in adapting the urban landscape to extreme phenomena and mitigating the impacts of climate change is clear and that the strategic planning of the urban landscape aims at the resilience of cities