Η ποινική υπόσταση του bitcoin
Creators: name: Μπακιρτζής, Τριαντάφυλλος Λαζάρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μπίτκοϊν
Απάτη με υπολογιστή
Μέσα πληρωμής πλην των μετρητών
Bitcoin
Computer crime
Digital currency

description: Το θέμα της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ποινική υπόσταση του bitcoin. Το bitcoin είναι ένα οικονομικό φαινόμενο των ημερών μας πρόσφορο για νομικό προβληματισμό. Στην περίπτωση του, όπως και σε κάθε άλλο νέο τεχνολογικό επίτευγμα, η νομοθεσία καλείται ουσιαστικά να καλύψει τα κενά που αφήνει η εφαρμογή του στην πράξη και στις συναλλαγές. Η παρούσα μελέτη διαρθρώνεται σε τρεις επιμέρους ενότητες, στις οποίες εξετάζονται διαδοχικά η τεχνολογική και νομική υπόσταση του bitcoin (2η ενότητα), οι ουσιαστικές ποινικές διατάξεις που σχετίζονται με το κρυπτοχρήμα (3η ενότητα) και τα ζητήματα κατάσχεσης, δέσμευσης και δήμευσης (4η ενότητα). Ειδικότερα, στην δεύτερη ενότητα δίδεται μια περιεκτική ανάλυση του τρόπου λειτουργίας της τεχνολογίας του blockchain και του ρόλου που διαδραματίζουν οι κόμβοι και οι εξορύκτες σε αυτήν. Επιπλέον, περιγράφονται το κρυπτοχρήμα εν γένει, το bitcoin και ορισμένα εναλλακτικά είδη κρυπτοχρήματος, καθώς και τα ανταλλακτήρια κρυπτοχρήματος, τα οποία διακρίνονται σε κεντροποιημένα και αποκεντρωμένα. Στη συνέχεια, γίνεται μια εννοιολογική σύγκριση και οριοθέτηση των όρων κρυπτοχρήμα και κρυπτονόμισμα. Ακόμη, καταβάλλεται προσπάθεια εντοπισμού της νομικής υπόστασης του bitcoin μέσα από ορισμούς που συναντώνται στο ποινικό δίκαιο. Στην τρίτη ενότητα ερευνώνται: α) το έγκλημα της απάτης με υπολογιστή 386Α ΠΚ στις περιπτώσεις που σχετίζονται με το bitcoin, β) το νεοπαγές έγκλημα της παράνομης απόκτησης άυλων μέσων πληρωμής 210 ΠΚ, με ιδιαίτερη έμφαση τόσο στην εννοιολογική οριοθέτησή του με το 386Α ΠΚ όσο και στη μεταξύ τους συρροή και γ) το έγκλημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όπου σχολιάζονται αφενός η Οδηγία 843/2018 και αφετέρου ο Ν. 4557/2018 με μερικότερη εμβάθυνση στο ξέπλυμα δια του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τέλος, στην τέταρτη ενότητα εξετάζονται ζητήματα που προκύπτουν μετά την τέλεση του εγκλήματος και συγκεκριμένα αν και με ποιον τρόπο επηρεάζει η συνεργασία του υπόπτου/κατηγορουμένου και τρίτων την διαδικασία της κατάσχεσης, της δέσμευσης και της δήμευσης κρυπτοχρήματος, όπως αυτές προβλέπονται από τις αντίστοιχες ουσιαστικές και δικονομικές διατάξεις. Η εργασία ολοκληρώνεται με την συνολική αποτίμηση των υφιστάμενων ρυθμίσεων και την αποτύπωση των συμπερασμάτων.
description: The topic of this thesis is the criminal aspects of bitcoin. Bitcoin is an economic phenomenon of our day suitable for legal reflection. In its case, as in any other new technological achievement, the legislation is essentially required to cover the gaps left by its application in practice and transactions. The present study is structured in three sub-sections, in which the technological and legal status of bitcoin (Section 2), the substantive criminal provisions related to cryptocurrency (Section 3) and the issues of seizure, attachment and confiscation (Section 4) are examined sequentially. In particular, the second section provides a comprehensive analysis of how blockchain technology works and the role that nodes and miners play in it. In addition, cryptocurrency in general, bitcoin and some alternative types of cryptocurrency are described, as well as cryptocurrency exchanges, which are differentiated into centralized and decentralized. Furthermore, an attempt is made to identify the legal status of bitcoin through definitions found in criminal law. The third section investigates: a) the crime of computer fraud article 386A of the Penal Code in the cases related to bitcoin, b) the newly created crime of illegal acquisition of intangible means of payment article 210 of the Penal Code, with special emphasis both on its conceptual demarcation with the article 386A of the Penal Code and the confluence between them and c) the crime of money laundering, where Directive 843/2018 is commented on the one hand and Law 4557/2018 on the other with a partial deepening of money laundering through the financial system. Finally, in the fourth section issues are examined that arise after the commission of the crime and specifically whether and in what way the cooperation of the suspect/accused and third parties affects the process of freezing and confiscation of cryptocurrency, as provided by the corresponding substantive and procedural provisions. The work concludes with the overall assessment of the existing arrangements and the drawing of the conclusions.