Suono e silenzio nella poetica di Valerio Magrelli, Pascal Quignard e Ghiannis Ritsos
Creators: name: Αραμπατζή, Μαρία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: σιωπή
ήχος
μουσική
silence
sound
music

description: Το θέμα της μεταπτυχιακής διπλωματικής μου εργασίας είναι ο ήχος και η σιωπή σε έργα των ValerioMagrelli, PascalQuignardκαι Γιάννη Ρίτσου. Εξετάζω τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται μέσα στα κείμενα η έννοια της σιωπής και ο ήχος από λογοτεχνικής, μουσικής και εικαστικής απόψεως. Επίσης, το ρόλο τους και τη σημασία τους ανάλογα με τη θέση που καταλαμβάνουν μέσα στο έργο αυτών. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται μια προσέγγιση της σιωπής σε έργα των παραπάνω συγγραφέων, (ποιήματα, δοκίμια και μυθιστορήματα) που παραπέμπει και κατά συνέπεια βασίζεται σε μια θεωρία διατυπωμένη σχετικά με τη σιωπή,εκείνητου Αμερικανού μουσικοσυνθέτη JohnCage. Η απόλυτη σιωπή δεν υπάρχει σύμφωνα με τον JohnCage, θέση στην οποία κατέληξε κατόπιν πειραμάτων που πραγματοποίησε ο ίδιος. Αναλύοντας και παραθέτοντας συγκεκριμένα χωρία φαίνεται πως η συγκεκριμένη θεωρία αντικατοπτρίζεται στα έργα αυτά. Η απόλυτη σιωπή δεν υπάρχει• όχι μόνο στη Μουσική μα και στη Λογοτεχνία. Στα συγκεκριμένα λογοτεχνικά έργα η σιωπή παρουσιάζεται ως ένας χώρος γεμάτος από ήχους που αποτελούν τα ερεθίσματα για νέες εμπνεύσεις. Η σιωπή επομένωςευνοεί την καλλιτεχνική παραγωγή, το λόγο, τη σύνθεση και τη συγγραφή. Ήχος και σιωπή ανήκουν σε έναν κόσμο μη ορατό μέσω του οποίου γίνεται φανερό πως η έκφραση και η επικοινωνία καθίστανται δυνατές. Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζω το θέμα της μουσικής ως ένα σύνολο ήχων και σιωπών. Η ακρόαση μιας μουσικής έχει τη δύναμη να υπνωτίζει, να προκαλεί έντονη νοσταλγία ή οκνηρία και μελαγχολία ενίοτε. Εδώ θίγεται η αρνητική πλευρά της μουσικής, η μεταφυσική πτυχή της, η δύναμη που ασκεί στον ακροατή της καθώς και το χαρακτηριστικό της κάλεσμα. Στα έργα που μελετώ κάνουν την εμφάνισή τους ήχοι συγκεκριμένοι που είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με συγκεκριμένες καταστάσεις αλλά και ήχοι που λειτουργούν λυτρωτικά για τους ήρωες των μυθιστορημάτων. Μια μελωδία είναι σε θέση να κάνει το ανθρώπινο αυτί να υποφέρει ή ναγυρίζει επίμονα στο νου, καταστάσεις από τις οποίες ο άνθρωπος καταβάλλει προσπάθειες για να απαλλαγεί. Μια μελωδία ή ένας ρυθμός μπορεί να οδηγήσει τον ακροατή της σε μια παθητική υπακοή, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της στρατιωτικής παρέλασης. Διαπιστώνεται ότι στόχος της μουσικής είναι να προσελκύσει το Άλλο. Η ακοή είναι η πρώτη από τις αισθήσεις μας που τίθεται σε λειτουργία ήδη μέσα από τον αμνιακό σάκο. Το αυτί είναι καταδικασμένο να δέχεται κάθε είδους ακουστικού ερεθίσματος ήδη από τον πρώτο καιρό της λειτουργίας του χωρίς καμία δυνατότητα προστασίας και αποφυγής. Η σιωπή και ο ήχος αν και έννοιες αφηρημένες μπορούν να βρουν έναν ορισμό μέσα στον κόσμο των τεχνών. Οι τρεις αυτοί συγγραφείς υπογραμμίζουν τη σημασία της σιωπής και του ήχου που αποτελούν συνεκτικό στοιχείο των έργων τους και μας προτρέπουν να τους δίδουμε ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αφουγκραζόμαστε σωστά τις νέες ηχητικές πηγές στις οποίες μας οδηγούν.
description: The subject of my M.Sc. thesis is the sound and silence in the literary works of Valerio Magrelli, Pascal Quignard and YannisRitsos. I examine how the concept of silence and sound is used in these works in literary and musical terms. I also analyze the functions and significance of sound and silence. In the first chapter I approach the notion of silence in the works (poems, essays and novels) of the aforementioned writers. My approach is based on a theory formulated about silence, by an American composer and musician, called John Cage. After conducting experiments on himself, John Cage postulated the idea that absolute silence does not exist. By analyzing and quoting specific extracts, I examine how this theory is reflected on these works. Total silence does not exist, not only in music but in literature, as well. At these works, silence is depicted as a space full of sounds which are stimuli for new inspirations. Thus, silence favors the artistic expressional production, the composition and writing process. Sound and silence belong to a non-visible world through which expression and communication become possible. In the second chapter, I examined the theme of music as an ensemble of sounds and silences. Listening to music has the power to hypnotize, to create nostalgia and melancholy. In what follows, I explore the negative aspect of music, its metaphysical perspective and also the force that exercises on the listener and its characteristic call in general. I also examine the role of specific sounds which are inextricably connected with specific situations and also the function of sounds that have decisive effect on the heroes of the novels. One melody is able to make the human ear suffer or cause obsessive results from which it is difficult to get away. One melody or rhythm can lead the listener to a passive obedience as in the case of military parades. The goal of music is to attract the Other.Hearing is the first sense that becomes stimulated in the amniotic sac. Ear’s primary function is to accept any kind of stimulus right from the beginning without any possibility of avoiding or protecting. Although silence and sound are abstract concepts, they can be defined through the world of art. These three writers underline the importance of silence and sound which constitute a cohesive element of their works and they urge us to pay particular attention in order to listen carefully to the new sound sources that they reveal to us.
description: Συνεργαζόμενα Τμήματα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Alma Mater Μπολόνιας (Ιταλία) Πανεπιστήμιο Haute-Alsace Μυλούζ (Γαλλία) Πανεπιστήμιο Marc-Bloch Στρασβούργου (Γαλλία) Πανεπιστήμιο Chekir Anta Diop de Dakar (Σενεγάλη)