Ιατρικές πράξεις και ανοϊκοί ασθενείς
Creators: name: Μοναστηριώτης, Ευθύμιος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: άνοια
δικαστική συμπαράσταση
συναίνεση ασθενούς
dementia
guardianship
patient’ s consent

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η συναίνεση για τη διενέργεια ιατρικών πράξεων σε ανοϊκούς ασθενείς, μεταξύ αυτών ιατρικές πράξεις γενικά, μεταμοσχεύσεις, συμμετοχή σε κλινικές έρευνες και μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, και ιατρική φροντίδα στο τέλος της ζωής. Η άνοια αποτελεί ένα σύνδρομο που οφείλεται σε οργανική βλάβη του εγκεφάλου, το οποίο χαρακτηρίζεται από έκπτωση διαφόρων διανοητικών λειτουργιών. Ένας ανοϊκός ασθενής, ανάλογα με το στάδιο της νόσου στο οποίο βρίσκεται, είναι δυνατόν να μπορεί να συναινεί για τη διενέργεια ιατρικών πράξεων, ή να διατρέχει ένα περιορισμένο στάδιο αντίληψης, ή τέλος να έχει απολέσει πλήρως την ικανότητα συναίνεσης. Ο ελληνικός Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (ν. 3418/2005, άρθρα 11 και 12) απαιτεί την συναίνεση του ενημερωμένου ασθενούς πριν την διενέργεια οποιασδήποτε ιατρικής πράξης. Η έλλειψη δικαιοπρακτικής ικανότητας ρυθμίζεται στα άρθρα 128 και 129 του ελληνικού Αστικού Κώδικα. Το σύστημα του ελληνικού Αστικού Κώδικα έχει σκοπό να προστατεύσει την αυτονομία του προσώπου και θέτει όρια στη δικαιοπρακτική ικανότητα του προσώπου μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο. Τα αστικά δικαιώματα των ανθρώπων με άνοια προστατεύονται μέσω του θεσμού της δικαστικής συμπαράστασης σύμφωνα με τον ελληνικό Αστικό Κώδικα (άρθρα 1666 - 1688). Εάν ο ασθενής έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση και έχει ανατεθεί η επιμέλεια αυτού στο δικαστικό συμπαραστάτη, η συναίνεση για τη διενέργεια μιας ιατρικής πράξης παρέχεται από το δικαστικό συμπαραστάτη, ενώ σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο ασθενής δεν έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση ή έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση αλλά δεν έχει ανατεθεί η επιμέλεια αυτού στο δικαστικό συμπαραστάτη, η συναίνεση παρέχεται από τους οικείους του ασθενούς. Η αναπλήρωση της συναίνεσης του ανίκανου να συναινέσει ασθενούς από το δικαστικό συμπαραστάτη ή τους οικείους αυτού δεν παρέχει επαρκή προστασία στον ανοϊκό ασθενή σε ζητήματα που αφορούν ιατρικές αποφάσεις στο τέλος της ζωής. Για το λόγο αυτό και κρίνεται απαραίτητη η νομοθέτηση ενός νομικού πλαισίου εντός του οποίου θα παρέχεται η δυνατότητα στον ασθενή να ρυθμίσει τα ανωτέρω ζητήματα με προγενέστερες οδηγίες («advance directives») δεσμευτικής ισχύος.
description: The subject of this essay is the consent to perform medical procedures on patients suffering from dementia, including medical treatment in general, transplantαtions, participation in clinical research and methods of assisted reproduction and end of life medical care. Dementia is a syndrome caused by organic brain damage, which is characterised by failure of various mental functions. A patient with dementia, depending on the stage of the disease, may be in a position to consent to the performance of medical procedures or he may be in a limited stage of perception or finally he may have completely lost the capacity to consent. The Greek Code of Medical Ethics (Law no 3418/2005, articles 11 and 12) demands the informed consent of the patient before the performance of any medical procedure by a doctor. The lack of legal capacity is regulated in articles 128 and 129 of the Greek Civil Code. The system of the Greek Civil Code aims to protect the autonomy of the person and sets limits to the legal capacity of the person only when this is necessary.The civil rights of people with dementia are protected through the institution of legal guardianship, according to the Greek Civil Code (articles 1666 -1688). If the patient has been placed under guardianship and his custody was assigned to a legal guardian, consent for the performance of a medical procedure is granted by the legal guardian, while in cases where the patient has not been placed under legal guardianship, or he has been placed under guardianship but his custody was not assigned to a legal guardian, consent is provided by the patient's relatives. The substitution of the consent of the patient, who is incompetent to consent by the legal guardian or his relatives, does not provide sufficient protection to the person suffering from dementia on issues concerning medical decisions at the end of life. For this reason it is necessary to legislate in order to create a legal framework which will grant the patient the possibility to regulate these issues with «advance directives» of a binding force.