title: Αστικά ρέματα ως τμήμα της πράσινης και μπλε υποδομής των σύγχρονων πόλεων: η περίπτωση του ρέματος της Πικροδάφνης.
title: Urban streams as part of the green and blue infrastructure of modern cities: the case of the Pikrodafni stream.
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Γερονικολού, Παναγιώτα
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2022
Subjects: Περιβάλλον
Κλιματική αλλαγή
Πράσινες και Μπλε υποδομές
Αστικά ρέματα
Ρέμα Πικροδάφνης

description: Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον γεγονός το οποίο υφίσταται και εξελίσσεται. Οι επιπτώσεις της, έχουν αρχίσει ήδη να αποτυπώνονται στο αστικό περιβάλλον και όχι μόνο, ενώ τα σενάρια για την εξέλιξη του φαινομένου προβλέπουν οξύτερες καταστάσεις. Η ενίσχυση των μπλε και πράσινων υποδομών στον αστικό περιβαλλοντικό σχεδιασμό θεωρείται παράγοντας αστικής ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή καθώς συμβάλλει στη δημιουργία ενός υγιούς ασφαλούς και βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος. Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η αναφορά στις μπλε και στις πράσινες υποδομές. Η πράσινη υποδομή ως εργαλείο βιώσιμου πολεοδομικού σχεδιασμού είναι ένα διασυνδεδεμένο δίκτυο φυτεμένων χώρων που αλληλεπιδρά με το αστικό περιβάλλον ενισχύοντας την ποιότητα και την βιοποικιλότητα του οικοσυστήματος και βελτιώνει τους όρους της αστικής διαβίωσης. Η μπλε υποδομή με την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων διαχείρισης των υδάτων, επανεισάγει τον φυσικό κύκλο του νερού στην πόλη επαναφέροντας τις πρότερες υδρολογικές διαδικασίες της φυσικής λεκάνης. Συνδυασμό μπλε και πράσινων υποδομών αποτελούν τα ρέματα, οι ποταμοί κ.α. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα αστικά ρέματα. Η παρουσία τους μέσα στις σύγχρονες πόλεις παρέχει πολλαπλά οφέλη περιβαλλοντικά, κοινωνικά ακόμη και οικονομικά, ενώ με τον κατάλληλο σχεδιασμό θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην περιβαλλοντική αναβάθμιση του αστικού ιστού. Όμως τα ρέματα λόγω της ραγδαίας και απρογραμμάτιστης αστικής επέκτασης και της κακής διαχείρισης τους έχουν υποστεί υποβάθμιση που αφορά αφενός στη διαταραχή της υδρολογικής και οικολογικής τους λειτουργίας και αφετέρου σε μεταβολές των γεωμορφολογικών τους χαρακτηριστικών. Τις τελευταίες δεκαετίες γίνεται μια προσπάθεια διεθνώς για ανάληψη πρωτοβουλιών-δράσεων με σκοπό τη σωστή διαχείριση και αποκατάσταση των ρεμάτων. Ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα υποβαθμισμένου αστικού ρέματος στον νομό Αττικής αποτελεί και το ρέμα της Πικροδάφνης. Αυτό πηγάζει από τους δυτικούς πρόποδες του Υμηττού και αφού διαπερνά μια εξαιρετικά πυκνοκατοικημένη περιοχή καταλήγει στην ακτή ΕΔΕΜ, στο Σαρωνικό κόλπο. Αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα φυσικά ρέματα της Αττικής και είναι ένα ιδιαίτερα πλούσιο οικοσύστημα σε χλωρίδα και πανίδα εντός ενός δομημένου ασφυκτικά αστικού ιστού. Στην παρούσα εργασία αφού γίνεται αποτίμηση της υφιστάμενης οικολογικής κατάστασης του ρέματος εξετάζονται σενάρια αποκατάστασης ανάδειξης διαχείρισης και αξιοποίησης του ως υγροβιότοπο. Αυτά διαρθρώνονται σε δύο βασικά μέρη στο σενάριο “ανάπλασης” που αφορά την υδραυλική διευθέτηση του ρέματος και την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου αυτού και στο σενάριο “περιβαλλοντικής αποκατάστασης” το οποίο περιλαμβάνει μέτρα βελτίωσης της οικολογικής κατάστασης του.