Σύνθεση μεταλλογαλλικών μελανιών από ιστορικές συνταγές, εφαρμογή σε υποστρώματα με διάφορα μέσα γραφής και μελέτη τους πριν και μετά την επιταχυνόμενη γήρανση
Creators: name: Βάσσιου, Ερμιόνη Μαργαρίτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Σιδηρογαλλικά μελάνια
Βατικανός Κώδικας Gr 914
Βυζαντινές Συνταγές σιδηρογαλλικών μελανιών
Iron gall inks
Codex Vaticanus Gr 914
Byzantine iron gall ink recipes

description: Τα μεταλλογαλλικά μελάνια στα χειρόγραφα από περγαμηνή και χαρτί έγιναν δημοφιλή και χρησιμοποιήθηκαν κυρίως από τον 12ο έως και τον 20ο αιώνα στην Ευρώπη. Τα ιστορικά μελάνια σιδήρου είναι δραστικά και μπορούν να οδηγήσουν σε ολική καταστροφή του υποστρώματος, λόγω των διαλυτών ενώσεων του σιδήρου και του θειικού οξέος που δρουν ως καταλύτες της όξινης υδρόλυσης της κυτταρίνης. Από την σκοπιά της επιστήμης της συντήρησης, η κατανόηση της σύνθεσης και του μηχανισμού διάβρωσης και φθοράς των μεταλλογαλλικών μελανιών είναι απαραίτητο για την επιλογή και εφαρμογή επιτυχημένων επεμβάσεων συντήρησης των διαβρωμένων αντικειμένων, με στόχο την διατήρησή τους στο μέλλον. Η ανάλυση με διαγνωστικές τεχνικές, των προϊόντων διάβρωσης που υπάρχουν στο μελάνι, μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση του μηχανισμού φθοράς των μελανιών. Η παρούσα διπλωματική αποσκοπεί στην ανασύνθεση μεταλλογαλλικών μελανιών μέσω ελληνικών ιστορικών συνταγών, καθώς και την χρήση των υλικοτεχνικών μεθόδων που αναφέρονται σε αυτές τόσο με φυσικά συστατικά, όσο και με καθαρές ενώσεις. Στην συνέχεια, οι διάφορες μελάνες εφαρμόζονται σε διάφορα υποστρώματα, όπως πάπυρος, περγαμηνή και χαρτί, για να υποβληθούν σε θερμικά επιταχυνόμενη γήρανση, με στόχο την σύγκρισή τους πριν και μετά από αυτήν, με χρήση διαγνωστικών τεχνικών ανάλυσης. Τα δοκίμια αναλύονται με φασματοσκοπία Raman και Ηλεκτρονική Φασματοσκοπία Σάρωσης SEM-EDS, ώστε να μελετηθεί ο μηχανισμός φθοράς των μεταλλογαλλικών μελανιών. Επίσης δημιουργούνται δοκιμαστικές ταινίες με δείκτη 4,7-διφαινυλο-1,10-φαινανθρολίνης που χρησιμοποιούνται για να διαπιστωθεί το σθένος των ιόντων σιδήρου προσεγγιστικά και αν πρόκειται για μελάνη σιδήρου.
description: Iron gall inks on parchment or paper manuscripts became popular and were used especially between 12th and 20th century in Europe. Historic iron gall inks due to their corrosive nature can lead to a total substrate loss caused by soluble compounds of iron and sulfuric acid that accelerate the catalytic acidic hydrolysis of cellulose. From conservation science perspective, understanding the composition, mechanism of corrosion and degradation of iron gall inks is essential for the selection and implementation of a successful conservation treatment and preservation purposes. Diagnostic analysis of corrosion products present in the iron gall inks may assist to understand the mechanism of degradation. This master thesis aims to reconstruct iron gall inks through Greek historical recipes, as well as techniques mentioned in them, with natural ingredients and pure compounds. Then, the various inks applied to different substrates, such as papyrus, parchment and paper and submit thermal accelerated aging to compare inks before and after, using instrumental analysis techniques. Samples analyzed with Raman Spectroscopy and SEM-EDS Scanning Electron Spectroscopy to study mechanism of iron gall inks degradation. Furthermore, Bathophenanthroline indicator strips were used to identify the valence of iron ions and whether it is iron ink.