Αναστολείς του παράγοντα XI: η νέα γενιά αντιπηκτικών;
Creators: name: Γουγούλα, Βασιλική Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Αντιπηκτικά
Αναστολείς παράγοντα ΧΙ
Συστηματική ανασκόπηση
Anticoagulants
Factor XI inhibitors
Systematic review

description: Εισαγωγή: Τα αντιπηκτικά σκευάσματα χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πρακτική για την πρόληψη και τη θεραπεία θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Οι ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ, οι χαμηλού μοριακού βάρους ηπαρίνες και τα νεότερα από του στόματος αντιπηκτικά παρουσιάζουν καλό προφίλ αποτελεσματικότητας, ωστόσο βασική παρενέργειά τους παραμένει η αιμορραγία. Μια νέα κατηγορία αντιπηκτικών, οι αναστολείς του παράγοντα ΧΙ και ΧΙa, βρίσκονται σε στάδιο κλινικών και προκλινικών δοκιμών. Σκοπός: H παρούσα εργασία αποσκοπεί στην παρουσίαση τυχαιοποιημένων κλινικών μελετών φάσης 2 και 3, ολοκληρωμένων και σε εξέλιξη, με άρθρα στην αγγλική γλώσσα, που αφορούν στη χρήση αναστολέων του παράγοντα ΧΙ και ΧΙa, και των αποτελεσμάτων τους (όπου υπάρχουν δημοσιευμένα) σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των σκευασμάτων. Μεθοδολογία: Συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση στις βάσεις δεδομένων Pubmed, Scopus και Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) και στο μητρώο κλινικών δοκιμών ClinicalTrials.gov. Τα αποτελέσματα της ανασκόπησης απεικονίζονται με το PRISMA – 2020 διάγραμμα ροής. Αποτελέσματα: Στην ανασκόπηση συμπεριλήφθηκαν 28 κλινικές μελέτες που αφορούν στη χορήγηση αναστολέων του παράγοντα ΧΙ και ΧΙa σε διαφορετικές κλινικές καταστάσεις, όπως κολπική μαρμαρυγή, ολική αρθροπλαστική γόνατος, αιμοκάθαρση, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Τα αποτελέσματα 15 κλινικών μελετών έχουν δημοσιευτεί και παρουσιάζονται στην παρούσα εργασία. Συμπεράσματα: Συνολικά, οι αναστολείς του παράγοντα ΧΙ και ΧΙa παρουσιάζουν ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, ωστόσο τα αποτελέσματα των δημοσιευμένων κλινικών μελετών δε μας επιτρέπουν να εξάγουμε ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το αν θα μπορούσαν μελλοντικά να λάβουν έγκριση για χρήση στην καθημερινή κλινική πρακτική και να αποτελέσουν νέα θεραπευτική επιλογή στον τομέα της αντιθρομβωτικής αγωγής. Τα επόμενα έτη κρίνεται αναγκαία η διεξαγωγή περαιτέρω κλινικών μελετών, ιδιαίτερα φάσης 3, σε ευρύτερους πληθυσμούς.
description: Introduction: Anticoagulant formulations are widely used in clinical practice for the prevention and treatment of thromboembolic events. Vitamin K antagonists, low molecular weight heparins and direct oral anticoagulants have demonstrated good efficacy, however, their primary adverse effect remains bleeding. A new class of anticoagulants, factor XI and XIa inhibitors, is currently being investigated in clinical and preclinical trials. Aim: The aim of this paper is to review randomized phase 2 and 3 clinical trials, both completed and ongoing, published in English, concerning the use of factor XI and XIa inhibitors, and to summarize their published results regarding the safety and efficacy of these drugs. Methodology: A systematic literature review was conducted in the PubMed, Scopus, and Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) databases, as well as the ClinicalTrials.gov registry. The selection process is illustrated using the PRISMA – 2020 flowchart. Results: A total of 28 clinical trials investigating the administration of factor XI and XIa inhibitors across various clinical conditions –including atrial fibrillation, major orthopedic surgery, hemodialysis, acute myocardial infarction, and stroke– were included in this review. The results of 15 published clinical studies are presented. Conclusions: Overall, factor XI and XIa inhibitors demonstrate a promising safety and efficacy profile. However, the available clinical trial data are not yet sufficient to determine whether these agents will be approved for routine clinical use as a new therapeutic option in antithrombotic treatment. Further phase 3 clinical trials with larger populations are needed to establish their role in clinical practice.