An interdisciplinary approach to the study of literature: a corpus linguistic analysis of Margaret Atwood’s novels
Creators: name: Χασιώτη, Τριανταφυλλιά A.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ηλεκτρονικά σώματα κειμένων
Μάργκαρετ Άτγουντ
Δυστοπία
Γνωστική αποξένωση
Corpus linguistics
Margaret Atwood
Dystopia
Cognitive estrangement

description: Η συγκεκριμένη διδακτορική διατριβή αποτελεί μία διεπιστημονική μελέτη που συνδυάζει τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) και τη δυστοπική τριλογία MaddAddam [Oryx and Crake (2003), The Year of the Flood (2009), MaddAddam (2013)] της Καναδής συγγραφέως Mάργκαρετ Άτγουντ. Στόχος της διατριβής αυτής είναι η μελέτη των τρόπων με τους οποίους η Άτγουντ δημιουργεί γλωσσικά την αφηγηματική τεχνική της γνωστικής αποξένωσης (cognitive estrangement) στην τριλογία μέσω της εναλλαγής διαφορετικών αφηγητών/εστιαστών, μέσω της τεχνικής της ανάμνησης, αλλά και μέσω της των διαφορετικών διακειμένων (intertexts). Ένας ακόμη στόχος της διατριβής είναι ο διαχωρισμός της τριλογίας σε διαφορετικά υποσώματα κειμένων (ή διασώματα, όπως προτείνεται), η οποία βασίζεται στην πλοκή των βιβλίων, στο λογοτεχνικό τους είδος, καθώς και σε ορισμένα αφηγηματικά τους στοιχεία. υιοθετώντας έτσι μια νέα προσέγγιση στη δημιουργία και ανάλυση των ΗΣΚ, Τα διασώματα αναλύθηκαν χρησιμοποιώντας το λογισμικό Sketch Engine (Kilgariff et at., 2014). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η γνωστική αποξένωση στη δυστοπική τριλογία MaddAddam δημιουργείται από την Άτγουντ σταδιακά, συνδυάζοντας στα έργα της την ύπαρξη διαφορετικών αφηγητών κι εστιαστών, διαφορετικών χρόνων αφήγησης, αλλά και μέσω των διαφορετικών γλωσσικών επιλογών της. Οι γλωσσικές αυτές επιλογές είναι άμεσα συνδεδεμένες με το ποιοι αφηγητές διηγούνται και σε ποιο χρόνο (παροντικό ή παρελθοντικό) αναφέρεται η αφήγηση αυτή. Η Άτγουντ “αμφισβητεί” την αλήθεια των όσων οι χαρακτήρες της διηγούνται μέσω της συχνής χρήσης γνωστικών/ψυχολογικών ρημάτων κατάστασης σε αρνητικές εκφράσεις, μέσω της αφήγηση των λεγομένων των χαρακτήρων κι όχι των πράξεών τους, καθώς και μέσω της συχνής χρήσης βοηθητικών ρημάτων. Η ύπαρξη διαφορετικών εστιαστών, και η εναλλαγή μεταξύ τους, προσδίδουν στην τριλογία μία αίσθηση μη αξιοπιστίας, η οποία συμβάλλει στην τεχνική της γνωστικής αποξένωσης που εν τέλει επιτυγχάνεται.
description: This dissertation is an interdisciplinary study that employs a corpus linguistics analytical methodology to the study of Margaret Atwood’s dystopian trilogy, MaddAddam [Oryx and Crake (2003); The Year of the Flood (2009); MaddAddam (2013)]. The aim of this thesis is to explore the ways through which Atwood linguistically creates the effect of cognitive estrangement in the trilogy through her use of different narrators/focalizers, the process of anamneses, and the existence of intertexts. Another aim of this project is to organize the trilogy into a set of corpora (namely, the “intercorpora”), veering away from extant approaches, and basing their design on the books’ plot, their genre, as well as some of their narrative elements. The intercorpora were analyzed using the Sketch Engine online software (Kilgrariff et al., 2014). The results showcased that the effect of cognitive estrangement is an incremental one, achieved by Atwood through opting for multiple focalizers, different timelines, and through making different linguistic choices, influenced by who the narrator/focalizer is and whether they are narrating a past event or not. Frequent uses of cognitive and psychological state verbs in negative structures, the retelling of the words of others rather than their actions, as well as the use of modals, are some of the ways Atwood challenges the ‘verasity’ of what is recounted. The existence of multiple focalizers in the first place, and the switching between different selves of said focalizers, lends a sense of untrustworthiness that is conducive to the overall effect of defamiliarization achieved.