Ιατρική, Νομική και Δεοντολογική Διάσταση της Ιατρικής Πραγματογνωμοσύνης
Creators: name: Παπαλεξανδρής, Στυλιανός Μιλτιάδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ιατρική πραγματογνωμοσύνη
Βιοηθική και ιατρική πραγματογνωμοσύνη
Ιατρική αμέλεια και πραγματογνωμοσύνη
Expert medico-legal reports
Medical expert witness
Ethics of medico-legal reporting
Medical negligence and medical expert report

description: Οι ιδιάζουσες γνώσεις της επιστήμης ή της τέχνης, που συχνά απαιτούνται για την αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων εισφέρονται στη διαδικασία της δίκης με τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Η ιατρική πραγματογνωμοσύνη, ειδικότερα, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών τύπων της που αφορούν την εξάρτηση από τα ναρκωτικά, την ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη, τη δικαστική συμπαράσταση και την εξέταση του DNA τόσο σε ποινικές υποθέσεις όσο και στην αναγνώριση της πατρότητας, βρίσκεται στο σημείο διεπαφής της Ιατρικής με τη Νομική επιστήμη. Η παρούσα διπλωματική εργασία διαρθρώνεται σε τρεις άξονες, που αποτυπώνουν το νομικό πλαίσιο της ιατρικής πραγματογνωμοσύνης στην ελληνική έννομη τάξη, τις παραμέτρους που χαρακτηρίζουν την ιατρική της διάσταση και τις ανακύπτουσες βιοηθικές προκλήσεις. Αρχικά, γίνεται κριτική ανασκόπηση της νομολογίας και των διατάξεων που ρυθμίζουν τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης, με ιδιαίτερη αναφορά στις προδιαγραφές της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του πραγματογνώμονα, τις προϋποθέσεις για τον διορισμό, τις συνθήκες αποκλεισμού και τους όρους απαλλαγής από τα καθήκοντά του. Στη συνέχεια, παρατίθενται κατευθυντήριες οδηγίες επιστημονικών Αρχών και Οργανισμών, που αφορούν την εκπαίδευση και την προετοιμασία των ιατρών, ώστε να εκπληρώσουν τα καθήκοντά τους ως πραγματογνώμονες, επιδεικνύοντας γνωστική επάρκεια, αντικειμενικότητα, αμεροληψία και διεξοδικότητα. Αναφορικά με την ηθική διάσταση της ιατρικής πραγματογνωμοσύνης, επιχειρείται συσχέτιση των πτυχών του έργου του πραγματογνώμονα με τις θεμελιώδεις βιοηθικές αρχές της αυτονομίας, της ωφέλειας, της μη-βλάβης και της δικαιοσύνης. Καταληκτικά, παρουσιάζονται τρεις υποθέσεις που απασχόλησαν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου λόγω σημαντικών ελλείψεων και παρατυπιών στη διενέργεια ιατρικών πραγματογνωμοσυνών και κατατίθενται προτάσεις για τη βελτίωση του πλαισίου που αφορά την ιατρική πραγματογνωμοσύνη στην Ελλάδα.  
description: Expert medical reports, conducted according to the provisions of the Code of Civil Procedure and the Code of Criminal Procedure, provide the expertise in the fields of science and art that is often required for the assessment of evidence during the judicial process. More specifically, expert medico-legal reporting, including cases of drug addiction, psychiatric assessment, appointment of a conservator to an individual and DNA testing in criminal cases as well as cases of determination and recognition of paternity, lies at the interface of Medicine and Law. The present dissertation is articulated along three axes, which present the frame of medical expert reporting in the Greek law order, the parameters that characterise its medical dimension and the arising ethical challenges. Firstly, a critical review of the provisions of the Greek legislation regarding expert medico-legal reporting is attempted, with a focus on standards of medical expert reports, responsibilities, duties and rights of the medical expert, requisites for their appointment, conditions of their exclusion and terms of their exemption. Secondly, guidelines on the training and preparation of doctors issued by scientific authorities and organisations are cited, to enable fulfilment of their duties as expert witnesses, demonstrating sufficient knowledge, experience, objectivity, impartiality and thoroughness. Regarding the ethical dimension of medico-legal reporting, the facets of a medical expert’s work are correlated with the fundamental bioethical principles of autonomy, beneficence, nonmaleficence and justice. Lastly, three key cases that reached the European Court of Human Rights due to inadequate or even illegitimate medico-legal reporting are presented, together with suggestions for improvement of medico-legal practice in Greece.