Ψαλτικό ύφος και κοσμική μουσική. Τα ψαλ- τοτράγουδα ως ταυτοτικό προϊόν και η συμ- βολή της ψαλτικής κοινότητας στην συνδια-μόρφωση της νεοελληνικής μουσικής πραγμα- τικότητας. Η αποτύπωση του φαινομένου στο σχετικό έργο του Θεόδωρου Βασιλικού
Creators: name: Πάππας, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ψαλτοτράγουδα
Βυζαντινή εξωτερική μουσική
Θεόδωρος Βασιλικός
Psaltotragouda
Secular music
Theodoros Vasilikos

description: Κατά την διάρκεια του 19ου και του 20ου αιώνα, διάφοροι πολιτικοί, κοινωνικοί και ιστορικοί λόγοι, συντέλεσαν ώστε ένα μεγάλο πλήθος ψαλτών να ασχοληθούν συστηματικά με την έρευνα αλλά και την ερμηνεία της ελληνικής λαϊκής-παραδοσιακής μουσικής της υπαίθρου και των αστικών κέντρων. Μέσω αυτής της διαδικασίας και έχοντας ως σκοπό την ανάδειξη των τοπικών, εθνικών και χριστιανικών αξιών της ελληνικής λαϊκής μουσικής παράδοσης, διαμορφώθηκε μια αισθητική, η οποία ακολουθήθηκε και προωθήθηκε από ένα μεγάλο μέρος ερευνητών και ερμηνευτών της λαϊκής παράδοσης. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω διεργασιών, προέκυψε μια προβληματική από μουσικολογικής άποψης κατηγορία τραγουδιών, αυτή των ψαλτοτράγουδων, η οποία φέρει διττή σημασία μιας και από την μια χαρακτηρίζει το ψαλτικό ύφος ερμηνείας κάποιου παραδοσιακού, ή ακόμα και αστικού λαϊκού τραγουδιού, ενώ από την άλλη, συνοδεύει ως ένδειξη και ένα ρεπερτόριο κοσμικών ύμνων λατρευτικού χαρακτήρα. Η παρούσα έρευνα επιχειρεί να αναδείξει τις θέσεις και την αισθητική της ψαλτικής κοινότητας ως προς το δημοτικό - λαϊκό τραγούδι, καθώς και να αποσαφηνίσει το τι είναι, και τι δεν είναι τελικά τα ψαλτοτράγουδα. Προκειμένου να διαφανεί, αφενός η αισθητική προσέγγιση του τρόπου ερμηνείας ενός κοσμικού τραγουδιού από έναν ψάλτη, και αφετέρου τα κίνητρα και το σκεπτικό πίσω από την επιλογή του να ερμηνεύσει το εκάστοτε τραγούδι, χρησιμοποιήθηκε ως μελέτη περίπτωσης το σχετικό μέρος της δισκογραφίας του Άρχοντος Μουσικοδιδάσκαλου και Πρωτοψάλτη της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, Θεόδωρου Βασιλικού.
description: Κατά την διάρκεια του 19ου και του 20ου αιώνα, διάφοροι πολιτικοί, κοινωνικοί και ιστορικοί λόγοι, συντέλεσαν ώστε ένα μεγάλο πλήθος ψαλτών να ασχοληθούν συστηματικά με την έρευνα αλλά και την ερμηνεία της ελληνικής λαϊκής-παραδοσιακής μουσικής της υπαίθρου και των αστικών κέντρων. Μέσω αυτής της διαδικασίας και έχοντας ως σκοπό την ανάδειξη των τοπικών, εθνικών και χριστιανικών αξιών της ελληνικής λαϊκής μουσικής παράδοσης, διαμορφώθηκε μια αισθητική, η οποία ακολουθήθηκε και προωθήθηκε από ένα μεγάλο μέρος ερευνητών και ερμηνευτών της λαϊκής παράδοσης. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω διεργασιών, προέκυψε μια προβληματική από μουσικολογικής άποψης κατηγορία τραγουδιών, αυτή των ψαλτοτράγουδων, η οποία φέρει διττή σημασία μιας και από την μια χαρακτηρίζει το ψαλτικό ύφος ερμηνείας κάποιου παραδοσιακού, ή ακόμα και αστικού λαϊκού τραγουδιού, ενώ από την άλλη, συνοδεύει ως ένδειξη και ένα ρεπερτόριο κοσμικών ύμνων λατρευτικού χαρακτήρα. Η παρούσα έρευνα επιχειρεί να αναδείξει τις θέσεις και την αισθητική της ψαλτικής κοινότητας ως προς το δημοτικό - λαϊκό τραγούδι, καθώς και να αποσαφηνίσει το τι είναι, και τι δεν είναι τελικά τα ψαλτοτράγουδα. Προκειμένου να διαφανεί, αφενός η αισθητική προσέγγιση του τρόπου ερμηνείας ενός κοσμικού τραγουδιού από έναν ψάλτη, και αφετέρου τα κίνητρα και το σκεπτικό πίσω από την επιλογή του να ερμηνεύσει το εκάστοτε τραγούδι, χρησιμοποιήθηκε ως μελέτη περίπτωσης το σχετικό μέρος της δισκογραφίας του Άρχοντος Μουσικοδιδάσκαλου και Πρωτοψάλτη της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, Θεόδωρου Βασιλικού.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)