Usque adeone mori miserum est? : Γυναίκες της Αινειάδας στη σκιά του θανάτου
Creators: name: Τσαμπλάκου, Μαρία Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Αινειάδα
Γυναίκες
Θάνατος
Aeneid
Women
Death

description: Στο πλαίσιο ενός γενικότερου προβληματισμού αναφορικά με τη σχέση που υφίσταται ανάμεσα στον θάνατο και το γυναικείο φύλο μέσα στην Αινειάδα το βασικό ερώτημα που πραγματεύεται η παρούσα εργασία έγκειται στον τρόπο με τον οποίο τέσσερις γυναίκες του έπους, η Κρέουσα, η Ανδρομάχη, η Άννα και η Ιοτούρνα, βιώνουν και καλούνται να διαχειριστούν την απώλεια αγαπημένων προσώπων λόγω θανάτου. Σε ένα πρώτο επίπεδο αναδεικνύονται ορισμένες καθαρά ανθρωπολογικού τύπου πληροφορίες, που προκύπτουν από τη μελέτη όσων νιώθουν, διατυπώνουν ή πράττουν οι ίδιες στην εκάστοτε συνθήκη απώλειας, καθώς και η σύνδεση όλων αυτών με τον κοινωνικό τους ρόλο ως γυναικών (συζύγων, μητέρων, αδελφών). Το πρώτο μισό της μελέτης αφιερώνεται στις συζύγους και μητέρες Κρέουσα και Ανδρομάχη και το δεύτερο στις αδελφές Άννα και Ιοτούρνα. Ερμηνευτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εξέταση του ρόλου που διαδραματίζουν αυτές οι γυναικείες φιγούρες στην πλοκή, αλλά και η ενδεχόμενη επίδρασή τους στην πρόσληψη του έπους από τον αποδέκτη, με έμφαση στο ηθικά αμφίσημο τέλος του. Πριν αξιοποιηθούν τα κατάλληλα για την κάθε περίπτωση ερμηνευτικά εργαλεία, προκειμένου να δοθεί απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα, αναδεικνύονται οι οφειλές του Βιργιλίου στη μυθολογική και λογοτεχνική παράδοση, καθώς και οι επινοήσεις του ως προς τη σκιαγράφηση των υπό εξέταση γυναικείων μορφών. Προκύπτει εντέλει ότι αυτές οι τέσσερις γυναίκες, αν και ζουν στη σκιά του θανάτου, ή -ακριβέστερα- επειδή ζουν στη σκιά του θανάτου, αποκτούν πολύ μεγαλύτερη δύναμη μέσα στο έπος, από αυτή που διαφαίνεται από μία πρώτη, επιφανειακή ανάγνωση.
description: In the context of a more general reflection on the relationship between death and the female gender in the Aeneid, the main question addressed in this paper is the way in which four women of the epic, Creusa, Andromache, Anna and Juturna, experience and are called upon to deal with the loss of loved ones due to death. On a first level, certain purely anthropological information emerges from the study of what they feel, articulate or act in the respective condition of loss, and the connection of all this with their social role as women (wives, mothers, sisters). The first half of the study is devoted to the wives and mothers Creusa and Andromache and the second half to the sisters Anna and Juturna. Of interpretative interest is the examination of the role played by these female figures in the plot and their possible influence on the recipient's reception of the epic, with emphasis on its morally ambiguous ending. Before the appropriate interpretative tools are used in each case, in order to answer the above questions, Virgil's debts to the mythological and literary tradition, as well as his inventions as regards the delineation of the female figures under consideration, are highlighted. It ultimately emerges that these four women, though living in the shadow of death, or –more accurately– because they live in the shadow of death, acquire far greater power in the epic than is apparent from a first, superficial reading.