Η αρχή του αναπαλλοτρίωτου της ακίνητης περιουσίας των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους και οι εξαιρέσεις της:
Creators: name: Μακρυθανάση, Χριστίνα Αριστοκλή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: αναπαλλοτρίωτο
ακίνητα
μονές
inalienability
real estate
monasteries

description: Σημαντικό κεφάλαιο του Εκκλησιαστικού Δικαίου αποτελεί η ύπαρξη, διατήρηση και διαχείριση της ακίνητης μοναστηριακής περιουσίας. Οι διατάξεις περί της διαχείρισης τόσο της μοναστηριακής όσο και της εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας είναι ιδιαίτερα πρακτικής σημασίας και τυγχάνουν εφαρμογής σε όλο το φάσμα του δικαίου, αλλά κυρίως στο πεδίο του Εμπραγμάτου Δικαίου και δη σε εκείνο των μεταβιβάσεων ακινήτων. Η περιουσία των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους και εν γένει της Εκκλησίας θεωρείται ιερή και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να μεταβιβάζεται σε οποιοδήποτε τρίτο, φυσικό ή νομικό, πρόσωπο, ούτε να αποσπάται από τον αρχικό κάτοχο, στην κυριότητα και εξουσία του οποίου πρέπει να διαμένει, ούτως ώστε να χρησιμεύει στη θεραπεία των εκκλησιαστικών αναγκών και στην επιδίωξη των εκκλησιαστικών σκοπών. Η αρχή αυτή συνιστά το αναπαλλοτρίωτο της μοναστηριακής και εκκλησιαστικής περιουσίας. Τόσο η Εκκλησία όσο και η Πολιτεία είχε ανέκαθεν κανόνες για την τήρηση της αρχής αυτής. Οι κανόνες αυτοί στο πέρασμα των χρόνων δεν παρέμειναν αμετάβλητοι. Αντιθέτως, μερικοί από αυτούς εξελίχθηκαν, κάποιοι άλλοι παραμελήθηκαν, για κάποιους άλλους δε δημιουργήθηκε μία νέα τάξη των πραγμάτων λόγω των νέων νόμων, που εισήχθησαν στην έννομη τάξη, αλλά και λόγω των νέων ηθών και εθίμων. Πολλές φορές η ίδια η Εκκλησία παρέκκλινε από την αρχή αυτή λόγω εκτάκτων αναγκών, είτε δικών της είτε της Πολιτείας, άλλοτε καταστρατηγώντας και άλλοτε μη εφαρμόζοντας απλά τις διατάξεις που προστατεύουν την περιουσία της. Η δε Πολιτεία παρέκκλινε, επίσης από την αρχή αυτή, μη εφαρμόζοντας, καταργώντας ή τροποποιώντας τις διατάξεις αυτές. Γύρω στο έτος 1920 το ελληνικό κράτος πραγματοποίησε πολλές απαλλοτριώσεις μεγάλων και συμπαγών αγροτικών κτημάτων των Ιερών Μονών, περιορίζοντας κατά τον τρόπο αυτό σε σημαντικό βαθμό τη μοναστηριακή περιουσία. Η σημαντικότητα του κλάδου αυτού του δικαίου επιβεβαιώνεται, άλλωστε, περίτρανα και από το γεγονός ότι η Πολιτεία επικύρωσε και εφαρμόζει εκκλησιαστικούς κανόνες και νόμους για την αντιμετώπιση πάσης φύσεως ζητημάτων σχετικών με την περιουσία των Μονών και της Εκκλησίας. Έτσι και για την διατήρηση της αρχής του αναπαλλοτρίωτου της περιουσίας των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους η Πολιτεία επικύρωσε τον Καταστατικό Χάρτη του Αγίου Όρους (ΚΧΑΟ), συνεπώς και τις διατάξεις σχετικά με την αρχή του αναπαλλοτρίωτου και την τήρηση των διατυπώσεων στις περιπτώσεις εκποίησης μοναστηριακής περιουσίας.
description: Significant chapter of the Church Law is the existence, maintenance and management of the monasterial real estate property. The provisions on the management of monasterial as well as ecclesiastical real estate property are of especially practical significance and apply across the entire spectrum of law, but particularly in the area of property law and especially on that of property transfers. The property of the holy monasteries of Mount Athos and of the Church in general is considered sacred and because of that it can not be transferred to any third party, physical or legal person, neither be detached from the original holder, in his property and power it shall reside, in order to serve at the treatment of religious needs and the pursuit of religious aims. This principle constitutes the inalienability of the monasterial and ecclesiastical real estate property. The Church and the State have had always rules for the observance of this principle. These rules did not remain unchanged over the years. On the contrary some of them have evolved, others have been neglected, for others was created a new order of things, by new laws, which were inducted in the legal system, but also by new manners and customs. Many times the Church itself was deviated from that principle, in cases of extraordinary emergencies, either its own or of the State, sometimes by fraudulent and other times by simply not applying to the provisions, that protect property. The State deviated also from this principle by not applying, removing or modifying those provisions. Around the year 1920 the Greek State expropriated many large and compact rural estates of the holy monasteries, limiting in this way significantly their monasterial property. The significance of this sector of law is confirmed, moreover, by the fact that the State ratified and implemented ecclesiastical rules and laws to deal with all kinds of issues, related to the property of the monasteries and the Church. Also for the maintenance of the principle of inalienability of real estate property of the holy monasteries of Mount Athos, the State ratified the Constitutive Chart of Mount Athos (CCMA) and consequently the provisions concerning the principle of inalienability and the observance of formalities in case of disposal of monasterial property.