Διαφορές μη ασκουμένων ηλικιωμένων ατόμων στο πλαίσιο της θεωρίας της σχεδιασμένης συμπεριφοράς ανά στάδια αλλαγής στην άσκηση
Creators: name: Κοτρωνίδης, Ευστάθιος Πέτρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Θεωρία της σχεδιασμένης συμπεριφοράς
Διαθεωρητικό μοντέλο
Στάδια αλλαγής στην άσκηση
Άσκηση
Τρίτη ηλικία.
Theory of planned behavior
Transtheoretical model
Exercise stages of change
Exercise
Older adults

description: Σκοπός της παρούσας έρευνας, ήταν ο προσδιορισμός των διαφορών στις μεταβλητές της θεωρίας της σχεδιασμένης συμπεριφοράς ανάλογα με τα στάδια αλλαγής στην άσκηση προστοχασμού και στοχασμού, σύμφωνα με το δια-θεωρητικό μοντέλο σε άτομα τρίτης ηλικίας. Συλλέχθηκαν δεδομένα συνολικά από 399 Έλληνες, 65 έως 82 ετών, εκ των οποίων οι 218 ήταν άνδρες (54.6%) και οι 181 γυναίκες (45.4%) που διήγαγαν καθιστικό βίο. Τα δεδομένα αντλήθηκαν από 28 Κ.Α.Π.Η από τις περιοχές των Σερρών και της Θεσσαλονίκης. Το δείγμα επιλέχθηκε με γνώμονα το τρέχον στάδιο του μοντέλου αλλαγής στην άσκηση δηλαδή το στάδιο προστοχασμού (251 άτομα ήτοι 62.9%) και στοχασμού (148 άτομα ήτοι 37.1%). Χρησιμοποιήθηκαν ερωτηματολόγια για τον προσδιορισμό των σταδίων αλλαγής στην άσκηση καθώς και για τις ψυχολογικές μεταβλητές της θεωρίας της σχεδιασμένης συμπεριφοράς (στάση, υποκειμενική νόρμα, αντιλαμβανόμενος έλεγχος και πρόθεση). Οι συμμετέχοντες συνήνεσαν ενυπογράφως για την συμμετοχή τους στην έρευνα η οποία ήταν αμισθί. Αναμένονταν πως τα άτομα του δευτέρου σταδίου αλλαγής στην άσκηση θα αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα θετικής στάσης, υποκειμενικής νόρμας, αντιλαμβανόμενου ελέγχου και πρόθεσης έναντι των ατόμων τρίτης ηλικίας του πρώτου σταδίου. Ο δείκτης α του Cronbach για όλες τις μεταβλητές ήταν μεγαλύτερος του .70. Βρέθηκαν θετικές συσχετίσεις ανάμεσα στις μεταβλητές της θεωρίας της σχεδιασμένης συμπεριφοράς. Η πολυμεταβλητή ανάλυση συνδιακύμανσης ανά στάδιο αλλαγής στην άσκηση έδειξε υψηλότερους μέσους όρους στάσης απέναντι στην άσκηση, υποκειμενικής νόρμας, αντιλαμβανόμενου ελέγχου συμπεριφοράς και πρόθεσης στα άτομα του σταδίου στοχασμού έναντι του σταδίου προστοχασμού. Φαίνεται πως παρεμβάσεις στις ψυχολογικές έννοιες της θεωρίας της σχεδιασμένης συμπεριφοράς μπορούν να ενισχύσουν την πρόθεση για εκδήλωση συνεπούς συμπεριφοράς προς την άσκηση.
description: The purpose of the study was to examine differences on the variables of the theory of planned behavior across the pre-contemplation and contemplation exercise stages of change among Greek inactive older adults. Specifically, differences were examined on attitude toward exercise, subjective norm, perceived behavioral control, and intention to exercise. Data were collected from 399 Greek inactive older adults, aged 65 to 82 years. There were 218 men (54.6%) and 181 women (45.4%). Data were collected from 28 Centers for Rehabilitation and Protection for the Elderly (CRPE) in the areas of Serres and Thessaloniki, in north Greece. Exercise stage membership was determined based on whether participants belonged either to the pre-contemplation stage (n = 251, 62.9%) or the contemplation stage (n = 148, 37.1%). Self-report questionnaires were used to determine exercise stages of change, and assess attitude toward exercise, subjective norm, perceived behavioral control, and intention to exercise. Participants provided their written informed consent for participation in the study. No payment was involved for participation. It was hypothesized that contemplators would report higher levels of attitude toward exercise, subjective norm, perceived behavioral control, and intention to exercise compared to the pre-contemplators. Cronbach's alphas were greater than .70 for all theory of planned behavior variables. Positive inter-correlations were found between attitude toward exercise, subjective norm, perceived behavioral control, and intention to exercise. A multivariate analysis of covariance comparing the theory of planned behavior variables across the exercise stages of change revealed higher levels for all variables for the contemplators compared to the pre-contemplators. It appears that the theory of planned behavior determinants of exercise intention have potential in determining inactive older adults' intention to exercise.