Ο θάνατος και το δικαίωμα (;) σε αυτόν
Creators: name: Γεωργόπουλος, Γεώργιος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Θάνατος – εγκεφαλικός θάνατος
Ευθανασία – ποινική αντιμετώπιση
Συνταγματικό δικαίωμα στο θάνατο
Death – brain death
Euthanasia – Criminal Law approach
Constitutional right to die

description: Ο θάνατος αποτέλεσε και αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά πεδία όπου συναντώνται τόσοι πολλοί επιστημονικοί κλάδοι όπως η ιατρική, η βιολογία, το δίκαιο, η ψυχολογία, η κοινωνιολογία-ανθρωπολογία, η φιλοσοφία, η θεολογία. Εξαιτίας του αγνώστου και του μυστηρίου που τον περιβάλλει οι διάφορες προσεγγίσεις δεν ήταν ποτέ ομοιογενείς (ούτε καν εντός του ίδιου κλάδου) τόσο για το ίδιο το γεγονός και τη σημασία του όσο και για το αν υπάρχει μια δυνατότητα επιλογής ή επίσπευσής του. Δεδομένου ότι πρόκειται πρωτίστως για ένα βιολογικό γεγονός, απαραίτητο είναι να υιοθετούνται τα κριτήρια της ιατρικής επιστήμης για τη διάγνωση και τον προσδιορισμό του. Έτσι, σήμερα σχεδόν ομόφωνα η ιατρική κοινότητα διεθνώς αποδέχεται το κριτήριο του εγκεφαλικού θανάτου, τη νέκρωση δηλαδή του εγκεφαλικού στελέχους εφόσον λόγω της μεγάλης τεχνολογικής βιοϊατρικής προόδου είναι εφικτή η διατήρηση του ασθενούς για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμη και αν η καρδιο-αναπνευστική λειτουργία έχει διακοπεί. Η ευθανασία, η οποία χρησιμοποιείται συχνά ως έννοια γένους για τις διάφορες μορφές του τέλους της ζωής, είναι ένας πολυσήμαντος όρος, ο οποίος μπορεί να κατηγοριοποιηθεί γενικά σε ενεργητική και παθητική με διάφορες επιμέρους διακρίσεις. Το Δίκαιο επιχειρεί να δώσει απαντήσεις στο αν υπάρχει ένα δικαίωμα του προσώπου στο θάνατο προκειμένου να κριθεί το νόμιμο ή μη των διάφορων μορφών ευθανασίας, δεδομένου ότι με βάση του ισχύοντες ποινικούς κανόνες κάποιες μορφές τιμωρούνται και κάποιες όχι. Δε μπορεί να συναχθεί από Σύνταγμα ένα τέτοιο δικαίωμα δεδομένου ότι ούτε η ανάπτυξη της προσωπικότητας, ούτε το δικαίωμα στη ζωή ούτε η αξία του ανθρώπου προσφέρουν έρεισμα έστω και για μια a contrario συναγωγή του. Αναμφίβολα όμως πρόκειται για μια ελευθερία έξω από τα όρια του Δικαίου στο πλαίσιο μιας εσωτερικής αυτονομίας του προσώπου. Χρήσιμος προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν ο συντονισμός των εθνικών νομοθεσιών, ώστε να αποφευχθούν καταχρήσεις και υπερβολές.
description: The death has always been considered and still is one of the most typical fields where so many scientific branches are met together like the medics, the biology, the Law, the psychology, the sociology-anthropology, the philosophy and the theology. Due to the mystery and the ‘unknown’ that it is surrounded by, the various approaches have never been the same (not even within the same scientific field) neither for the fact of dying itself and its meaning nor for the existence of a possibility to select or even precipitate it. Given that it is primarily a biological incident, it is necessary to adopt the medical criteria for both its diagnosis and its definition. Therefore, today it is almost unanimously accepted within the medical community the “brain death” criterion, that is to say the necrosis of the brain stem due to the great technological biomedical progress that permits to keep a patient alive for a long period even after the cardio-respiratory function has ceased to work. “Euthanasia” which is often used as a generic term to describe the various forms of ending life, is a complex notion having as basic categorization the active and passive with more specific differentiations for each one. When it comes to Law, it is crucial to answer whether there is or not a person’s right to die in order to consider the legality of the various euthanasia forms, many of which de lege lata are punished by the Criminal Law. We cannot conclude not even a right thereto, since neither the right to develop personality, nor the right to life nor human dignity could support not even an “a contrario” argumentation. However, without any doubt it is a “freedom” away from the limits of the Law in the context of a person’s internal autonomy. It would be useful to coordinate the national legislations in this direction, in order to avoid abuse and exaggerations.