Ποιοτική μελέτη των απορριπτόμενων ασπόνδυλων οργανισμών από μηχανότρατες στο Θερμαϊκό κόλπο
Creators: name: Φρυγανιώτης, Κωνσταντίνος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Απορριπτόμενα αλιεύματα
Ασπόνδυλοι οργανισμοί
Μηχανότρατες
θερμαϊκός κόλπος
Discards
Intertebrates
Bottom Trawl
Thermaikos Gulf

description: Η εργασία αυτή, αφορά τη ποιοτική μελέτη των απορριπτόμενων ασπόνδυλων οργανισμών από μηχανότρατες στο Θερμαϊκό κόλπο. Πραγματοποιήθηκαν 21 δειγματοληψίες (σύρσεις), σε εποχική βάση από τον Οκτώβριο του 2005 μέχρι τον Απρίλιο του 2006, από αλιευτικά σκάφη που χρησιμοποιούσαν παραδοσιακές τράτες βυθού και σε συνθήκες κανονικής εμπορικής αλιείας. Η διάρκεια των σύρσεων ήταν από 2,05 μέχρι 6,00 h, ενώ το βάθος κυμάνθηκε από 33 μέχρι 95 m περίπου. Ο ολικός όγκος αλιεύματος εκτιμήθηκε περί τα 6.200 lt, σε 92 h συνολικό χρόνο αλιείας, από τον οποίο το 57,12% ήταν το απορριπτόμενο αλίευμα και το 42,88% το αντίστοιχο εμπορικό. Εποχικά το μεγαλύτερο ποσοστό απορριπτόμενου αλιεύματος παρατηρήθηκε το φθινόπωρο (61,86%). Αναφορικά με το βάθος και τη διάρκεια σύρσης τα μικρότερα ποσοστά απορριπτόμενου αλιεύματος παρατηρήθηκαν στη μεγαλύτερη ζώνη βάθους (45,03% για βάθη 80 - 95 m) και για διάρκεια σύρσης μεγαλύτερη των 5 h (49,20%). Το είδος στόχος ήταν ο παράγοντας που έδειχνε να επιδρά στη σύνθεση και το ποσοστό του απορριπτόμενου και κατά συνέπεια του εμπορικού αλιεύματος. Τα αποτελέσματα των συσχετίσεων μεταξύ του όγκου συνολικού και απορριπτόμενου αλιεύματος με τις μεταβλητές διάρκεια σύρσης, βάθος και εποχή φανέρωσαν θετικές συσχετίσεις στη πρώτη περίπτωση (για το συνολικό αλίευμα), ενώ αντίθετα δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση στη δεύτερη (απορριπτόμενο αλίευμα). Παράλληλα, παρατηρήθηκε θετική συσχέτιση μεταξύ του όγκου απορριπτόμενου αλιεύματος και του αριθμού συνόλου των ειδών όπως επίσης και μεταξύ όγκου απορριπτόμενου αλιεύματος και του αριθμού ειδών ασπονδύλων. Συνολικά προσδιορίστηκαν 120 είδη, από τα οποία τα 65 άνηκαν στα ασπόνδυλα και 55 στους ιχθύες. Εννέα είδη ασπονδύλων ήταν εμπορικά (είδη στόχος ή τυχαίο αλίευμα) και άλλα 6 είδη κρίθηκαν ως εν δυνάμει εμπορικά. Από τα είδη ασπονδύλων που προσδιορίστηκαν τα περισσότερα ανήκαν στη ταξινομική ομάδα των Mollusca (36,92%) και ακολουθούν τα Arthropoda (16,92%) και τα Echinodermata (15,38%). Ένα ομοιογενές αλιευτικό πεδίο αποτελεί τη γενική εικόνα που προκύπτει από τη πολυμεταβλητή ανάλυση για τη περιοχή μελέτης. Ωστόσο η εποχή των δειγματοληψιών, που συμπίπτει με σχετικά διαφορετική χωρική κατανομή των σταθμών δειγματοληψίας, φαίνεται να ήταν ο κυριότερος (-οι) παράγοντας (-ες) ομαδοποίησης των σταθμών. Βάσει της ποιοτικής ανάλυσης των απορριπτόμενων ασπονδύλων για το καθορισμό της δομής των βιοκοινοτήτων προέκυψε πως όλοι οι σταθμοί εμπίπτουν στην ευρύτερη βιοκοινότητα των ιλυωδών βιογενών θρυμμάτων (MD). Παράλληλα, στο βόρειο τμήμα της περιοχής αναπτύσσονται είδη της βιοκοινότητας παράκτιων ιλυωδών θρυμμάτων χερσογενούς προέλευσης (CTM) ενώ αντίστοιχα στο νότιο τμήμα αναπτύσσονται είδη της βιοκοινότητας βαθύτερων ιλυωδών πυθμένων. Η πολύ καλή συσχέτιση που παρατηρήθηκε μεταξύ των ταξινομικών ομάδων που ελέγχθηκαν εκφράζει τη δυνατότητα χρήσης υποκατάστατων υπολογισμού της βιοποικιλότητας, τουλάχιστον σε ότι αφορά τη περιοχή που μελετήθηκε. Η συνεχής και συγκροτημένη μελέτη των απορριπτόμενων ασπονδύλων μπορεί να συμβάλλει στην εκτίμηση της κατάστασης του θαλάσσιου συστήματος για βιώσιμη διαχείριση του αλιευτικού αποθέματος.
description: The present study comprises a qualitative study of the discarded invertebrates from bottom trawls in Thermaikos gulf, northern Greece. A total of 21 under conditions of commercial fishery samplings took place seasonally from October 2005 to April 2006 by fishing boats, which used traditional bottom trawls. The duration of samplings varied from 2,05 to 6 hours, at depths from 33 to 95 m. The total volume of fish catch was estimated at 6.200 lt, collected after 92h of total fishing time, 57,12% of which was discarded and 42,88% commercialized. Seasonally, the highest percentage of discards was observed in autumn (61,86%). The lower percentages of discards were recorded in deeper waters (45,03% at 80-95m) and with respect to the duration of haul at over 5h (49,20%). The target species was the main factor that affected the composition and the percentage of the discards.The results of the correlation between total catch and discarded volume and variables such as the duration of haul, depth and season showed positive correlation in the first case (total fish catch), while in the second case (discards) no correlation was observed. Also, positive correlation was observed between the discarded volume and the total number of species, and between discarded volume and number of invertebrates species. Overall, 120 species were identified, 65 of which were invertebrates and 55 fishes. Nine invertebrate species were commercial (target catch or incidental catch) and six species were potentially commercial. Most of the identified invertebrate species belonged to Mollusca (36,92%), followed by Arthropoda (16,92%) and Echinodermata (15,38%).The results of multidimensional analysis of the status of the study area showed that it was a homogeneous fishing area. However, the samplings seasons, as they coincide with the different spatial allocation of sampling stations, seem to play a major role in the grouping of the stations. The use of qualitative analysis of invertebrate discards for the distinction of the different biocoenoses revealed that all stations were part of the biocenosis of Muddy Detritus bottoms (MD). At the same time, species that belong to biocenosis of Coastal Terrigenous Muds (CTM) were found at the northern part of the external gulf. Correspondingly, populations of species of the biocenosis of deep muddy bottoms evolved at the southern part of the external gulf.The strong correlation between the examined different taxa shows that surrogate measures of biodiversity could be applied in this study area as well. Long-term study of invertebrate discards can also contribute to the assessment of the marine ecosystems and help in the direction of sustainable use of marine stocks.