Ν’ αγαπάς μονάχα τ’ απαλά και τ’ ασάλευτα» - « Έχουμε χρέος να συγκεντρώσουμε όλη την οργή»: Ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Γιάννης Ρίτσος ως μεταφραστές του Πωλ Ελυάρ
Creators: name: Κόκορη, Μαρία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Μετάφραση
Ποίηση
Πωλ Ελυάρ
Translation
Poetry
Paul Eluard

description: Σκοπός της διατριβής ήταν η εξέταση των μεταφράσεων των ποιημάτων του γάλλου ποιητή Πωλ Ελυάρ από τους έλληνες ποιητές Οδυσσέα Ελύτη και Γιάννη Ρίτσο. Αρχικά, επιχειρήθηκε μία εισαγωγή στις επικρατέστερες μεταφραστικές θεωρίες και αμέσως μετά εστιάσαμε στα χαρακτηριστικά της ποιητικής του Πωλ Ελυάρ, από τα οποία έγινε η εκκίνηση, ώστε να φτάσουμε στη συγκριτική μελέτη των μεταφράσεων, λαμβάνοντας φυσικά υπόψιν και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των δύο ελλήνων ποιητών. Θεωρήθηκε σημαντικό να κωδικοποιήσουμε τα βασικά στοιχεία της ποίησης του Ελυάρ και να εντάξουμε τις ελληνικές μεταφράσεις στα ιστορικά – γραμματολογικά τους συμφραζόμενα και στη λογοτεχνική πορεία του κάθε ποιητή. Κατόπιν, προχωρήσαμε στην παράθεση και ανάλυση ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος μεταφρασμένων ποιημάτων από τον Ελύτη και το Ρίτσο αντίστοιχα. Παράλληλα, προσεγγίσαμε συγκριτικά τα δύο δείγματα, ώστε να διαπιστώσουμε την τεχνική με την οποία μεταφράζουν οι δύο ποιητές, το βαθμό στον οποίο παραμένουν πιστοί στο πρωτότυπο, όσο αυτό είναι βέβαια εφικτό, και τέλος το βαθμό στον οποίο αφήνουν το προσωπικό τους στίγμα ως μεταφραστές. Διαπιστώθηκε, τέλος, δεδομένου ότι κατά μία εκδοχή η επιτυχημένη λογοτεχνική μετάφραση εκκινεί από την επιλογή του προς μετάφρασιν κειμένου, ο Οδυσσέας Ελύτης επέλεξε να μεταφράσει υπαρξιακής θεματικής υφής ποιήματα του Ελυάρ, ενώ ο Γιάννης Ρίτσος μετέφρασε ποιήματα του γάλλου δημιουργού με σαφή κοινωνικοπολιτικό προσανατολισμό, γεγονός που υποδεικνύει και τις γενικότερες κατευθύνσεις των Ελύτη και Ρίτσου ως ποιητών και όχι απλώς ως μεταφραστών
description: The aim of the present thesis was the study of the translations of the French Paul Eluard’s poems, made by the Greek poets Odysseas Elytis and Giannis Ritsos. First, an introduction to the prevailing translation theories was attempted. Then, we focused on the characteristics of Paul Eluard’s poetics in order to proceed to the comparative study of the translations, taking into consideration the distinct characteristics of each Greek poet. It was of great importance to codify the basic elements of Eluard’s poetics and integrate the Greek translations into their historical-literary context as well as in each poet’s literary course. Furthermore, we proceeded to the citation and analysis of a representative sample of translated poems by both Elytis and Ritsos. In addition, we comparatively approached the two samples so as to detect the poets’ translation techniques, the degree to which they stick to the original poem, to the extent that this is possible, and finally the extent to which they leave their personal mark as translators. Concluding, taking into account the fact that a successful literary translation starts with the choice of the original text, Odysseas Elytis chose to translate Eluard’s poems that were existentially themed, whereas Giannis Ritsos translated poems that had a clear sociopolitical orientation, choices that prove what was Elytis’ and Ritso’s direction not only as translators but also as poets