Το ζήτημα της δέσμευσης γης και κατανάλωσης γης ως αποτέλεσμα του φαινομένου της αστικοποίησης: Έννοιες και μέθοδοι εκτίμησης
Creators: name: Ζωγράφος, Γεώργιος Ηλία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Δέσμευση γης
Κατανάλωση γης
Αστικοποίηση
Land take
Land consumption
Urbanisation

description: Τις τελευταίες δεκαετίες, παρατηρείται μια συνεχής επέκταση των αστικών περιοχών προς το φυσικό περιβάλλον, φαινόμενο που επιφέρει σοβαρά περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Η αλλαγή του φυσικού τοπίου και η μετατροπή των χρήσεων γης/ καλύψεων γης αποτελεί πρόβλημα τόσο των αστικών όσο και των αγροτικών περιοχών και αναγνωρίζεται, διεθνώς και σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης, ως κύρια πρόκληση, απόρροια των διαδικασιών αστικοποίησης. Το παγκόσμιο αυτό φαινόμενο που διευρύνεται συνεχώς καλείται να ελεγχθεί σε τοπικό επίπεδο, με τους στόχους αντιμετώπισης να μην έχουν επιτευχθεί και να βρίσκονται υπό αναθεώρηση και επανεξέταση με έτος στόχο το 2030 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Μέσα από μια αναλυτική βιβλιογραφική ανασκόπηση επιδιώκεται αρχικά η αποσαφήνιση, η εξέταση και η συγκρότηση του εννοιολογικού πλαισίου που αναπτύσσεται γύρω από τους όρους ‘δέσμευση’, ‘κατανάλωση’ και ‘σφράγιση’ γης με σκοπό την κατανόηση και σύνδεση των εννοιών. Κύριος σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι η ανάλυση των σχέσεων μεταξύ της δέσμευσης και κατανάλωσης γης και των πιθανών κοινωνικό-δημογραφικών, οικονομικών, και περιβαλλοντικών παραγόντων, αλλά και των παραγόντων που επιδρούν στα πρότυπα αλλαγής των χρήσεων/καλύψεων γης. Επιπλέον, διερευνώνται οι σχετικές δεσμεύσεις, πολιτικές και στρατηγικές που ακολουθούνται και εφαρμόζονται στο ελληνικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού, καθώς και τα ελλείμματα που εντοπίζονται στη χωρική διακυβέρνηση τόσο στην εκτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης όσο και των επιπτώσεων σε περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο. Με μελέτη περίπτωσης τον Δήμο και την Δημοτική Ενότητα Θέρμης γίνεται μια ποσοτική και τη ποιοτική ανάλυση των μεταβλητών και των παραγόντων της αλλαγής των χρήσεων και καλύψεων γης και επιδιώκεται να εξεταστεί ένα αναγνωρισμένο εργαλείο δεικτών κατάλληλο για την ερμηνεία και παρακολούθηση των χωρικών αλλαγών στο πλαίσιο της Ελληνικής πόλης. Με τη μεθοδολογία που ακολουθείται επιδιώκεται παράλληλα η βελτίωση της κατανόησης γύρω από ζητήματα της εκτός σχεδίου δόμησης και των διαδικασιών της δέσμευσης και κατανάλωσης γης, η παρακολούθηση των αλλαγών που οφείλονται τόσο σε φυσικές καταστροφές, όσο και σε ανθρωπογενείς επιδράσεις και η παροχή πληροφοριών για τη συγκριτική αξιολόγηση των αλλαγών. Στη Δ.Ε. Θέρμης παρουσιάζεται υψηλότερος ρυθμός αύξησης πληθυσμού σε σχέση με τον ρυθμό αύξησης των τεχνητών επιφανειών, οι οποίες σημείωσαν μεγαλύτερη μεταβολή (6.5%) το διάστημα 2006-2012. Λέξεις-κλειδιά: Δέσμευση γης, κατανάλωση γης, αστικοποίηση, χωρικός σχεδιασμός, χρήσεις γης, καλύψεις γης, αστική επέκταση
description: In recent decades, there has been a continuous expansion of urban areas towards the natural environment, a phenomenon that leads to serious environmental, economic and social problems. The change in the natural landscape and the conversion of land use/land cover is a problem for both urban and rural areas and is recognized, internationally and at European level through the goals of sustainable development, as a major challenge resulting from urbanisation processes. This ever-increasing global phenomenon, which is constantly expanding, needs to be controlled at local level, with the objectives of tackling it not having been achieved and being reviewed and revised with a target year of 2030 at European level. Through a detailed literature review, it seeks to clarify, examine and construct the conceptual framework that develops around the terms 'land take', 'land consumption' and 'soil sealing' in order to understand and connect the concepts. The main purpose of this Master's thesis is to analyze the relationships between land take and land consumption and potential socio-demographic, economic, and environmental factors, as well as factors that influence patterns of land use/cover change. In addition, the commitments, policies and strategies followed and implemented in the Greek spatial planning system and the deficiencies identified in spatial governance both in the assessment of the current situation and of the impacts at the regional and municipal level are explored. A quantitative and qualitative analysis of the variables and factors of land use and land cover change is carried out with a case study of the Municipality of Thermi and the Municipal Unit of Thermi, in order to examine a recognised indicator tool suitable for the interpretation and monitoring of spatial changes in the context of the Greek city. The methodology also seeks to improve understanding around issues of unplanned settlements and processes of land take and land consumption, to monitor changes due to both natural disasters and man-made influences, and to provide information for benchmarking changes. The municipal unit of Thermi has a higher population growth rate than the growth rate of artificial surfaces, which recorded a higher change (6.5%) in artificial surfaces between 2006-2012.