Η αλληλεπίδραση μεταξύ πεποιθήσεων, φύλου και κοινωνικοπολιτισμικού πλαισίου στην εκδήλωση και αξιολόγηση της μουσικής συμπεριφοράς κατά το μάθημα της μουσικής:
Creators: name: Κατσώχη, Χαρίκλεια Κ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Πεποιθήσεις εφήβων μαθητών
Μάθημα της μουσικής
Κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο και φύλο
Σχολικές κοινότητες
Middle school students’ self-beliefs
School music
Sociocultural factors and gender
School communities

description: Το θέμα της παρούσας ποιοτικής έρευνας είναι η διερεύνηση των πεποιθήσεων των εφήβων μαθητών δύο διαφορετικών τύπων δημόσιου σχολείου, Γενικών Γυμνασίων και Μουσικών Σχολείων για το μάθημα της μουσικής στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο και των μουσικών εμπειριών τους μέσα από τη συμμετοχή σε σχολικά μουσικά σύνολα. Οι δύο τύποι σχολείου μέσης εκπαίδευσης επιλέχθηκαν καθώς παρουσιάζουν διαφορές ως προς τις ευκαιρίες που προσφέρουν στους μαθητές για μουσική ενασχόληση, συμμετοχή και απόκτηση εμπειριών. Οι ατομικές ημι-δομημένες συνεντεύξεις με τους έφηβους μαθητές των τεσσάρων σχολικών κοινοτήτων αποτέλεσαν τη βασική πηγή πληροφοριών για τη διαμόρφωση μίας εικόνας σχετικά με τις σχολικές μουσικές εμπειρίες τους και τις πεποιθήσεις που διαμορφώνουν για τη μουσική στο σχολείο, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκαν και παρατηρήσεις των προβών των σχολικών μουσικών συνόλων για τη συλλογή περισσοτέρων στοιχείων σχετικά με τη σχολική μουσική ζωή των μαθητών. Η ανάλυση των στοιχείων αποκάλυψε διαφορές στις πεποιθήσεις των μαθητών των δύο τύπων σχολείου σχετικά με τη σπουδαιότητα και χρησιμότητα των μουσικών μαθημάτων και την αξία της συμμετοχής στα προσφερόμενα σχολικά μουσικά σύνολα. Οι περιορισμένες ευκαιρίες που έχουν μαθητές των γενικών Γυμνασίων για εξέλιξη των μουσικών δεξιοτήτων και για πειραματισμό, καθώς και για μουσική συμμετοχή και έκφραση στη σχολική τους κοινότητα δεν φαίνεται ότι ενισχύουν τα κίνητρα για μουσική μάθηση και τη διαμόρφωση θετικών απόψεων για τη σπουδαιότητα και χρησιμότητα του μαθήματος της μουσικής. Από την άλλη οι έφηβοι μαθητές σε ένα Μουσικό σχολείο έχουν σαφέστατα περισσότερες δυνατότητες για μουσική ενασχόληση, συμμετοχή, απόκτηση εμπειριών και ανάπτυξη των μουσικών ταυτοτήτων τους, που οδηγούν στη διαμόρφωση θετικών απόψεων για τη σημασία και τη χρησιμότητα της μουσικής εκπαίδευσης στη ζωή τους αλλά και στη διαμόρφωση της μουσικής αυτοεικόνας τους. Ωστόσο, από τις περιγραφές των εφήβων μαθητών και των δύο τύπων σχολείου γίνεται αντιληπτό ότι λείπει από τα μαθήματα της μουσικής η προώθηση των δημοκρατικών συμπεριφορών και αξιών, όπως αυτών της ελευθερίας, της ισότητας και της ελεύθερης έκφρασης, καθώς δεν έχουν ελευθερίες επιλογών ως προς το περιεχόμενο ή τον τρόπο διδασκαλίας των μουσικών μαθημάτων αλλά και δυνατότητες για ουσιαστικό διάλογο με τους μουσικοεκπαιδευτικούς. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας θέτουν προκλήσεις σχετικά με την αναδιαμόρφωση των διδακτικών προσεγγίσεων και την υιοθέτηση δημοκρατικών μουσικών εκπαιδευτικών προσεγγίσεων και πρακτικών που θα εμπνεύσουν τους μαθητές να εκφραστούν μουσικά και να συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία.
description: The main focus of this qualitative research is to investigate middle school students’ self-beliefs about school music and their experiences as members of various music and artistic school ensembles. Middle school participants attended two different types of public middle schools (e.g. two general middle schools and two specialist music schools). The two types of public middle schools offer different opportunities for music engagement, participation and performance experiences. Individual semi-structured interviews with adolescent students from four school communities were the main source of information about their self-beliefs about school music, while observations were made of their school ensembles rehearsals in order to collect more information concerning their school musical experiences. Data analysis revealed differences in students’ self-beliefs concerning the importance and usefulness of the various school music subjects and the value of participating in school music ensembles. The limited opportunities that students from general middle schools have with regard to musical experimentation, skill development, involvement and artistic expression in their school community does not seem to enhance motivation for music learning and forming positive views on the importance and usefulness of school music. On the other hand, adolescents in specialist music schools have clearly more opportunities for musical involvement and participation in various musical and artistic groups where they can acquire musical knowledge and experiences and develop their musical identities, leading to positive opinion formation concerning the importance and value of music education in their lives. Nevertheless, it is evident from students’ descriptions of both middle school types that school music does not promote democratic attitudes and values, such as equality and freedom of expression, as they have no choices as to what they learn, how teaching music classes are organized, as well as opportunities for meaningful dialogue with their music educators. The results of this research pose challenges on remodeling teaching approaches and adopting democratic educational practices that will inspire students to musically express themselves and to actively participate in the music learning and teaching process.