Η καθολική Πρόληψη της ουσιοεξάρτησης στο σχολείο: Πώς το σχολείο προλαμβάνει τη χρήση ουσιών
Creators: name: Κανιστρά, Ειρήνη-Διονυσία Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Καθολική Πρόληψη
Ψυχοτρόπες ουσίες
Σχολείο
Κατάχρηση
Έφηβοι
Universal Prevention
Psychotropic substances
School
Abuse
Adolescents

description: Η εμπλοκή των έφηβων μαθητών/ μαθητριών με την κατάχρηση ουσιών, είτε αυτές είναι νόμιμες, είτε είναι παράνομες έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας αναγκαία την υλοποίηση επιστημονικά τεκμηριωμένων προγραμμάτων καθολικής πρόληψης στο πλαίσιο του σχολείου. Το σχολείο, αποτελεί το πλέον κατάλληλο πλαίσιο για την εφαρμογή παρεμβάσεων πρόληψης, δεδομένου ότι δίνει πρόσβαση σε ένα μεγάλο αριθμό νέων. Έτσι, σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει και να αναδείξει τα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων καθολικής πρόληψης, που έχουν εφαρμοστεί διαχρονικά στο πλαίσιο του σχολείου, εστιάζοντας ιδιαίτερα στους τρόπους και τα μέτρα αξιολόγησή τους και αλλά και στην αποτελεσματικότητα τους. Στο πλαίσιο αυτής της διπλωματικής εργασίας υιοθετήθηκε η μέθοδος της συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης, αναζητώντας ερευνητικές μελέτες σε τρεις από τις πλέον γνωστές βάσεις δεδομένων, GoogleScholar, PubMed, Scopus, με λέξεις-κλειδιά «Prevention», «Schools», «Substance Abuse». Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 22 μελέτες οι οποία έχουν επιλεγεί υπό το πρίσμα του εργαλείου Prisma Diagram flow. Από την ανάλυση των παραπάνω ερευνών, διαφαίνεται πως η πλειονότητα των προγραμμάτων πρόληψης στοχεύει στην ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών/ μαθητριών καθώς και στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων που θωρακίζουν απέναντι στη χρήση. Επίσης, σύμφωνα με τα ευρήματα, η διαδικασία της αξιολόγησης συνδέεται, συνήθως με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων πριν και μετά την παρέμβαση ή την υλοποίηση συνεντεύξεων σε ομάδες εστίασης. Ακόμη, φάνηκε πως σημαντικός αριθμός των παρεμβάσεων παρουσίασε θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τη πρόληψη της χρήσης καθώς και την ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων. Γίνεται αντιληπτό, ότι τα προγράμματα καθολικής πρόληψης μπορούν να οδηγήσουν στον περιορισμό του φαινομένου της κατάχρησης ουσιών στους εφήβους, αναδεικνύοντας την ανάγκη σχεδιασμού και υλοποίησης τους στο σχολικό περιβάλλον.
description: The involvement of teenage students with the abuse of substances, whether they are legal or illegal, has increased significantly in recent years, necessitating the implementation of scientifically documented universal prevention programs in the school area. School is the most appropriate context for implementing prevention interventions, as it gives access to a large number of young people. Thus, the purpose of this paper is to investigate and highlight the characteristics of universal prevention programs, focusing on the methods and measures of their evaluation and also the effectiveness that have been implemented over time in the context of the school. In the context of this research, the systematic literature review method was adopted, searching for research studies in three of the most well-known databases, GoogleScholar, PubMed, Scopus, with keywords "Prevention", "Schools", "Substance Abuse". The research sample consists of 22 studies which have been selected in the light of the Prisma Diagram flow tool. From the analysis of the above researches, it is clear that the majority of prevention programs aim to strengthen the social skills of students as well as to strengthen the protective factors that shield against use. Also, according to the findings, the evaluation process is usually associated with the completion of pre- and post-intervention questionnaires or the implementation of focus group interviews. Furthermore, it appeared that a significant number of interventions showed positive results in terms of preventing use as well as strengthening social skills. It is understood that universal prevention programs can lead to limiting the phenomenon of substance abuse among teenagers, highlighting the need for their planning and implementation in the school environment.
description: Σε συνεργασία με: Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Κύπρος)