Ταυτότητες και Ιδεολογικά Διλήμματα στον Λόγο των Ειδικών Ψυχικής Υγείας για τις Ομάδες Αυτοβοήθειας
Creators: name: Μπλαζάκη, Σταυρούλα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ανάλυση Λόγου
Ιδεολογικά Διλήμματα
Κριτική Ψυχολογία
Ομάδες Αυτοβοήθειας
Ταυτότητες
Discourse Analysis
Ideological Dilemmas
Critical Psychology
Self-Help Groups
Identities

description: Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο την ανάλυση των κατασκευών, στις οποίες προβαίνουν οι ειδικοί ψυχικής υγείας για τις ομάδες αυτοβοήθειας. Για την παραγωγή των δεδομένων έγιναν 14 ημι-δομημένες συνεντεύξεις με ειδικούς ψυχικής υγείας, ηλικίας 25 έως 65 ετών. Το ευρύτερο επιστημολογικό πλαίσιο της έρευνας είναι ο κοινωνικός κονστρουξιονισμός, με τη χρήση μεθοδολογικών εργαλείων της Κριτικής Κοινωνικής Λογοψυχολογίας. Κατά την ανάλυση των δεδομένων προέκυψαν αντιφατικές κατασκευές για τους συμμετέχοντες σε ομάδες αυτοβοήθειας (είτε ως ενεργών, είτε ως παθητικών μελών), οι οποίες λειτούργησαν ως βασικό όχημα για την επιχειρηματολογική υπεράσπιση ή μη των ομάδων. Παράλληλα, οι ειδικοί ψυχικής υγείας δόμησαν στο λόγο τους το πλαίσιο ομοτίμων στη βάση ενός διπόλου υποστήριξης - αποδυνάμωσης των συμμετεχόντων, μέσω κοινωνικοπολιτικών αναφορών. Πέρα από τις πολλαπλές ταυτοτικές αποδόσεις προς τους ομοτίμους, προέκυψε η κατασκευή της αποτελεσματικότητας των ομάδων αυτοβοήθειας μέσω της θέασής τους ως συμπληρωματικές ή αυτοτελείς προτάσεις σε επίπεδο κοινότητας, ανακινώντας ιδεολογικά διλήμματα. Τέλος, ο ρόλος του ειδικού εντός μιας ομάδας αυτοβοήθειας κατασκευάστηκε στο λόγο των συνεντευξιαζομένων μέσω της ανάδειξης των ομοτίμων είτε ως επαρκών είτε ως ανεπαρκών “ειδικών”, αναλύοντάς τους μέσα από το πρότυπο πρίσμα του ειδικού. Ταυτόχρονα, οι επιχειρηματολογικές γραμμές, οι οποίες εντοπίστηκαν στο λόγο των ειδικών ψυχικής υγείας ως προς την αναγκαιότητα παρουσίας ενός ειδικού, ανέδειξαν αντιθετικές κατασκευές με σαφή ιδεολογικά ερείσματα. Η συζήτηση των αποτελεσμάτων επικεντρώνεται σε πρακτικές βελτίωσης της ενημέρωσης των ειδικών ψυχικής υγείας για τις ομάδες αυτοβοήθειας, προκειμένου να διασφαλιστεί και η βέλτιστη πληροφόρηση πιθανών συμμετεχόντων.
description: The present study aims to analyze mental health professionals’ discourse constructions about self-help groups. Data were produced thought 14 semi-structured interviews with mental health specialists, aged 25 to 65 years. The study was positioned within the broader epistemological framework of social constructionism with the use of the methodological tools of Critical Discourse Psychology. The analysis revealed contradictory constructions for participants in self-help groups (either as active or as passive members) that functioned as a way to defend or not the role of self-help groups. Mental health experts structured in their speech the framework of peers based on a dipole of either supporting or harming participants in self-help groups, via socio-political references. In addition to the multiple identities that were attributed to peers, the constructions of the self-help groups’ effectiveness were either viewing them as complementary or independent proposals at a community level, raising ideological dilemmas. Finally, the role of the expert within a selfhelp group was constructed in the interviewees’ speech through the promotion of peers either as adequate or as insufficient "experts", analyzing them via the norm prism of the expert. At the same time, the argumentative lines, which were identified in mental health experts’ discourse regarding the necessity of the participation of professionals in self-helps groups, showed opposite constructions, on evident ideological bases. The discussion of the results focuses on practices aiming to improve mental health professionals’ awareness regarding self-help groups, in order to ensure the best possible orientation of potential participants.