Δασοκομική έρευνα της ικανότητας της κόμης δασοπονικών ειδών του αστικού χώρου να συγκρατεί βαρέα μέταλλα. Η περίπτωση του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης
Creators: name: Βορδόγλου, Μαρία Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Αστικό πράσινο
Βαρέα μέταλλα
Ατμοσφαιρική ρύπανση
Urban trees
Heavy metals
Air pollution

description: Η παρούσα έρευνα σχεδιάστηκε με σκοπό να διερευνηθεί η ικανότητα των δασοπονικών ειδών αστικού πρασίνου να συγκρατούν βαρέα μέταλλα στην επιφάνεια του φυλλώματός τους. Τρεις δρόμοι υψηλού κυκλοφοριακού φόρτου επιλέχθηκαν: (1) οδός Βούλγαρη (2) λεωφόρος Εθνικής Αντιστάσεως και (3) οδός Ανδριανουπόλεως. Δύο δασικά είδη μελετήθηκαν: Ailanthus altissima και Catalpa bignonioides. Τα είδη επιλέχθηκαν σύμφωνα με τη μορφολογία του φύλλου τους. Τα δείγματα των φύλλων (360 συνολικά) ελήφθησαν τον Αύγουστο του 2016. Επιπρόσθετα, για κάθε δένδρο μετρήθηκαν τα ακόλουθα δασοκομικά χαρακτηριστικά: στηθιαία διάμετρος, ύψος δένδρου, ύψος έναρξης κόμης, διάμετρος κόμης και στη συνέχεια υπολογίστηκε ο όγκος της κόμης. Δύο χειρισμοί εφαρμόστηκαν στα φύλλα που συλλέχθηκαν, πλύση με αποσταγμένο νερό και μη πλύση. Τα βαρέα μέταλλα που μετρήθηκαν ήταν: σίδηρος (Fe), ψευδάργυρος (Zn), μαγγάνιο (Mn), χαλκός (Cu), κάδμιο (Cd), κοβάλτιο (Co), χρώμιο (Cr), νικέλιο (Ni), μόλυβδος (Pb). Οι συγκεντρώσεις των βαρέων μετάλλων προσδιορίστηκαν με τη χρήση του φασματόμετρου πλάσματος επαγωγικής σύζευξης (ICP). Η συγκέντρωση των μετάλλων στην επιφάνεια των φύλλων σε φθίνουσα σειρά ήταν: σίδηρος (Fe) &gt; μαγγάνιο (Mn) &gt; ψευδάργυρος (Zn) &gt; χαλκός (Cu) &gt; νικέλιο (Ni) &gt; χρώμιο (Cr) &gt; κάδμιο (Cd) &gt; μόλυβδος (Pb)&gt; κοβάλτιο (Co). Οι μέσες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων ήταν στατιστικά σημαντικές μεταξύ των δύο ειδών για τα μέταλλα: σίδηρος (Fe), μαγγάνιο (Mn), κοβάλτιο (Co), χρώμιο (Cr), νικέλιο (Ni) και μόλυβδος (Pb). Οι μέσες μέγιστες συγκεντρώσεις για τα μέταλλα αυτά μετρήθηκαν στο είδος Catalpa bignonioides εξαιτίας της παρουσίας τριχιδίων στα φύλλα του. Όσον αφορά την πλύση των δειγμάτων με αποσταγμένο νερό, παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές σε έξι από τα εννιά μέταλλα που μελετήθηκαν. Συγκεκριμένα διαφορές μεταξύ πλυμένου δείγματος και μη πλυμένου ανιχνεύτηκαν στο σίδηρο (Fe), χαλκό (Cu), κοβάλτιο (Co), χρώμιο (Cr), νικέλιο (Ni), μόλυβδο (Pb), ενώ μόνο για τον σίδηρο (Fe) σημειώθηκε μεγάλη μείωση της συγκέντρωσής του στο πλυμένο δείγμα. Τέλος, διαπιστώθηκε ότι τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των φύλλων (απλά ή σύνθετα, πιληματώδη ή λεία) και όχι τα δασοκομικά χαρακτηριστικά των ειδών (ύψος κόμης και όγκος κόμης) αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν περισσότερο την ικανότητά τους να συγκρατούν βαρέα μέταλλα
description: The present study was conducted to study the ability of street trees’ leaves to capture heavy metals. Three heavy traffic streets of Thessaloniki were chosen: (1) Voulgari Street, (2) Ethnikis Antistaseos Avenue and (3) Andrianoupoleos Street. Two tree species were studied: Ailanthus altissima and Catalpa bignonioides. The species were selected according to their leaf morphology. Leaf samples were collected from ten trees of each species (360 samples), in August 2016. Additionally, silvicultural characteristics of each tree were measured: breast diameter, tree height, crown beginning height, crown’s diameter and then crown volume was calculated. Two treatments were applied (washed and unwashed leaves). The following heavy metals were measured: iron (Fe), zinc (Zn), manganese (Mn), copper (Cu), cadmium (Cd), cobalt (Co), chromium (Cr), nickel (Ni) and lead (Pb). The determination of heavy metals’ concentration was carried out with the use of ICP-OES inductively coupled plasma optical emission spectrometry. In the present research, metals’ mean concentration in leaves was the following, in declining order: iron (Fe)&gt; manganese (Mn)&gt; zinc (Zn)&gt; copper (Cu)&gt; nickel (Ni)&gt; chromium (Cr)&gt; cadmium (Cd)&gt; lead (Pb)&gt; cobalt (Co). The concentrations of the heavy metals were significantly related to the species from which leaves were collected, in the following heavy metals: iron (Fe), manganese (Mn), cobalt (Co), chromium (Cr), nickel (Ni), lead (Pb). Higher mean concentrations were measured at Catalpa bignonioides (pilled leaves). In the case of iron (Fe), copper (Cu), cobalt (Co), chromium (Cr), nickel (Ni), lead (Pb), the concentration of heavy metals was statistically significant for the leaves that were washed and the leaves that remained unwashed. Finally, the morphological characteristics of leaves (simple or compound, pilled leaves or not) and not the silvicultural characteristics of species (crown length and crown volume) are the factors that influence their ability to capture heavy metals