Διερευνητική Προσέγγιση και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Μια Διδακτική Πρόταση
Creators: name: Βρυώνης, Ηλίας Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση
Διερευνητική Προσέγγιση
Φυσικές Επιστήμες
Εnvironmental Εducation
Inquiry Based Learning
Physical Sciences

description: Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΠΕ) στοχεύουν στην ερμηνεία και κατανόηση των παραγόντων από τους οποίους εξαρτάται η βιώσιμη προοπτική του ανθρώπου. Η εκπαίδευση με διερευνητική προσέγγιση θεωρείται ως ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός και ολοκληρωμένος τρόπος διδασκαλίας που ενθαρρύνει την ενεργό μάθηση. Σκοπός της εργασίας είναι να φανεί εάν η ενσωμάτωση της διερευνητικής προσέγγισης στη διδασκαλία και μάθηση σε προγράμματα ΠΕ, είναι σημαντική ώστε να μπορεί να αποτελεί βασικό τμήμα προγραμμάτων αυτών. Στην αρχή της μελέτης έγινε βιβλιογραφική ανασκόπηση αφενός για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και αφετέρου για τη Διερευνητική προσέγγιση τόσο στις Φυσικές Επιστήμες (ΦΕ) όσο και στον χώρο της ΠΕ. Στη συνέχεια σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε σε Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ), ένα πρόγραμμα ΠΕ διάρκειας έξι διδακτικών ωρών το οποίο στηρίζεται στο μοντέλο ΔΙΕΔΙΑ «Διερευνητικές Διαδρομές – Inquiry Routes (INROU)» καθοδηγούμενης διερευνητικής προσέγγισης, για θεματικές που άπτονται των ΦΕ όπως οι υγρότοποι, τα δάση, οι λόφοι, τα περιβαλλοντικά ζητήματα και γενικά η μελέτη οικοσυστημάτων. Για την εκπαιδευτική αποτίμηση του προγράμματος δόθηκαν στην αρχή και στο τέλος του προγράμματος (pre – post), σε 81 μαθητές Γυμνασίου, ερωτήσεις ανοιχτού τύπου σχετικά με τη γνώση τους σε συγκεκριμένες έννοιες (περιβάλλον, οικοσύστημα, φυσικός πόρος) και στο τέλος του προγράμματος, ερωτήσεις τύπου Likert για την ανίχνευση στάσεων τους για τη ΠΕ και συναισθημάτων. Η ανάλυση των δεδομένων για τις ερωτήσεις γνώσης έγινε με εργαλεία μη παραμετρικής στατιστικής (Wilcoxon signed - rank test) ενώ για τις ερωτήσεις στάσεων με εργαλεία περιγραφικής στατιστικής. Με βάση τα αποτελέσματα η εφαρμογή του προγράμματος κρίνεται θετική τόσο σε επίπεδο γνώσεων όσο και σε επίπεδο στάσεων. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μια καινοτόμα διδακτική πρότασή μας για προγράμματα Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ), φορέων μη τυπικής εκπαίδευσης.
description: Environmental Education (EE) programs aim to interpret and understand the factors on which the sustainable human perspective depends. Inquiry-based education is seen as a highly effective and integrated way of teaching, encouraging active learning. The aim of the paper is to show whether the integration of an inquiry approach to teaching and learning in EE programs is important enough to be a key part of such programs. At the beginning of the study, a literature review was carried out in relation to Environmental Education and the Inquiry Approach in both the Natural Sciences and the field of EE. Subsequently, a six-hour EE program was designed and implemented, in an Environmental Education Centre (EEC), based on the "Inquiry Routes - Inquiry Routes (INROU)" model of guided inquiry approach, for topics related to NS such as wetlands, forests, hills, environmental issues and ecosystem studies in general. For the educational evaluation of the project, at the beginning and at the end of the project (pre - post), 81 participating high school students were given open-ended questions about their knowledge of specific concepts (environment, ecosystem, natural resource) and at the end of the project Likert-type questions to detect their attitudes and feelings towards EE. Data analysis for the knowledge questions was performed with non-parametric statistical tools (Wilcoxon signed-rank test) and for the attitude questions with descriptive statistics. The implementation of the program was found to be positive both at the knowledge and attitude levels. This program is our study’s innovative teaching proposal for Environmental Education Centres (EECs), non-formal education institutions.