Ειδικά ζητήματα ευθύνης σε περιπτώσεις τραπεζικής χρηματοδότησης επιχειρήσεων
Creators: name: Νούλη, Θεοδώρα Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: καταγγελία σύμβασης πίστωσης
καταχρηστική άσκηση δικαιώματος
ευθύνη έναντι τρίτων πιστωτών
termination of a credit agreement
abuse of right
liability towards third-party creditors

description: Το πρώτο ζήτημα που εξετάζεται αφορά στο πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις η καταγγελία μίας σύμβασης πίστωσης με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό ή μίας σύμβασης επιχειρηματικού δανείου μπορεί να αποκρουστεί ως καταχρηστική, ενόψει της υποχρέωσης πίστης, η οποία διέπει τη σχέση της τράπεζας με τον πελάτη της, ιδίως όταν ο πιστούχος αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες. Σε αυτό το πλαίσιο, η καταγγελία κρίνεται καταχρηστική όταν προκαλεί υπέρμετρη βλάβη στον πιστούχο, χωρίς ταυτόχρονα να αποφέρει ιδιαίτερο όφελος στην τράπεζα, όταν συντελείται κατά παράβαση της αρχής απαγόρευσης της αντιφατικής συμπεριφοράς και όταν επιχειρείται χωρίς προηγούμενη τήρηση της διαδικασίας, η οποία προβλέπεται στον Κώδικα Δεοντολογίας του ν. 4224/2013. Για τη διαμόρφωση της σχετικής κρίσης περί καταχρηστικότητας, οφείλει κανείς να εκκινεί από την υπεροχή της αρχής της ιδιωτικής αυτονομίας και την ανάγκη δίκαιης εξισορρόπησής της με την αρχή της καλής πίστης, χωρίς, ωστόσο, να παραβλέπει μια άλλη βασική παράμετρο, εκείνη της αρχής της ασφάλειας δικαίου. Σε συνέχεια του ανωτέρω προβληματισμού περί καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος καταγγελίας σύμβασης επιχειρηματικής πίστης από την τράπεζα, αναζητείται το δογματικό θεμέλιο των υποχρεώσεων προστασίας, τις οποίες υπέχει το πιστωτικό ίδρυμα έναντι της χρηματοδοτούμενης επιχείρησης, τόσο στην έννομη σχέση, η οποία συνδέει τα μέρη, όσο και στη θεωρία περί άσκησης δημόσιας λειτουργίας από την τράπεζα και παρουσιάζονται οι προϋποθέσεις γέννησης ευθύνης της τράπεζας έναντι της πιστούχου στο ενδοσυμβατικό (άρθρα 335 επ. και 288 ΑΚ) και στο αδικοπρακτικό πεδίο (άρθρα 281, 288, 914, 932 ΑΚ – 919 ΑΚ). Περαιτέρω, εκκινώντας από την παραδοχή ότι η χορήγηση πίστωσης δεν είναι ενέργεια εσωστρεφής, υπό την έννοια ότι δεν επηρεάζει μόνο τα συμφέροντα των συμβαλλόμενων μερών, αναπτύσσεται η προβληματική περί της καθιέρωσης ευθύνης της τράπεζας έναντι των τρίτων κατά την άσκηση της πιστωτικής πολιτικής της και διερευνώνται τα δογματικά ερείσματα της ευθύνης αυτής στη θεωρία περί άσκησης δημόσιας λειτουργίας από την τράπεζα, στο θεσμό περί συμβάσεων με προστατευτική ενέργεια υπέρ τρίτου, στο θεσμό περί αποκατάστασης του πραγματικώς ζημιωθέντος τρίτου, καθώς και στην ιδέα της επαγγελματικής ευθύνης των πιστωτικών ιδρυμάτων. Τέλος, αναλύονται οι προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της ζημίας τρίτων πιστωτών σε περισσότερες νομικές βάσεις αδικοπρακτικής ευθύνης (άρθρα 914 ΑΚ σε συνδυασμό με 281 ΑΚ – 919 ΑΚ – 98 § 1 ΠτΚ – 98 § 2 ΠτΚ)
description: The first issue of concern copes with the conditions under which the termination of a credit agreement with an open revolving account or a business loan contract can be considered abusive, in view of the duty of loyalty underlying the relationship between the bank and its client, particularly when the debtor-client is facing financial difficulties. In this context, the termination is deemed as abusive when it causes excessive damage to the debtor, without at the same time, conferring significant benefits to the bank, when it violates the principle “nemini licet venire contra factum proprium” and when it is attempted without prior implementation of the procedure provided by the Greek Banking Code of Conduct (L. 4224/2013). In order to form an opinion on whether the bank exercises its rights against the customer in an abusive manner, one must have in mind the primacy of the principle of private autonomy and the need to strike a fair balance with the principle of good faith, without, however, ignoring another basic parameter, the principle of legal certainty. Following the above consideration on the issue of abuse of the bank’s right to terminate a business credit agreement, the dogmatic basis for the duty of care held by the bank towards its debtor is sought in the legal relation connecting the parties and in the theory of public service provided by the bank, while the conditions of the bank’s liability towards its debtor in the intra-contractual field (Articles 335 et seq. and 288 of the Greek Civil Code) and in the field of tort law (Articles 281, 288, 914, 932 of the Greek Civil Code – 919 of the Greek Civil Code) are being demonstrated. Moreover, assuming that lending is not an introvert action – in the sense that it does not affect only the interests of the parties –, the issue of establishing the bank’s liability towards third parties in the pursuit of its credit policy is examined and the dogmatic foundation of its liability is being tracked in the theory of public service, in the institution of contracts having protective action in favor of third parties, in the institution of restitution of the truly damaged third party, as well as in the idea of professional responsibility of credit institutions. Finally, the conditions of loss compensation of third-party creditors are being analyzed on a number of legal grounds of liability under tort law (Articles 914 of the Greek Civil Code in conjunction with 281 of the Greek Civil Code – 919 of the Greek Civil Code – 98 § 1 of the Greek Bankruptcy Code – 98 § 2 of the Greek Bankruptcy Code)