Αποκατάσταση Καπναποθήκης Κωφοκώτσιου Νιγρίτας Σερρών και Επανάχρηση ως Μουσείο Ιστορικών και Φωτογραφικών Τεκμηρίων Νιγρίτας
Creators: name: Δέλλιος, Γεώργιος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Καπναποθήκη Μουσείο
Νιγρίτα Σερρών
Ξύλινη κατασκευή
Tobacco Warehouse Museum
Nigrita Serres
Wooden structure

description: Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί η μελέτη αποκατάστασης και επανάχρησης κτηρίου Καπναποθήκης στη Νιγρίτα Σερρών, κατασκευής του 1922 και ιδιοκτησίας Αννούλας Κωφοκώτσιου. Συνιστά την αρχιτεκτονική προσέγγιση μίας διεπιστημονικής συνεργασίας με συναδέλφους μηχανικούς. Συναισθηματικοί δεσμοί, ο ιστορικός και κτιριακός αφανής πλούτος αλλά και η διαπίστωση πως με το πέρασμα του χρόνου σημαντική πληροφορία της πορείας και ιστορίας του τόπου χάνεται, με οδήγησαν στην επιλογή του ως πεδίο έρευνας. Η έρευνα αυτή ξεκινά με μια καταγραφή και αποτύπωση η οποία βασίζεται σε έρευνα πεδίου, σε αρχειακό υλικό, ιστορικά και φωτογραφικά τεκμήρια και σε προφορικές μαρτυρίες των γηραιότερων. Έτσι εντοπίστηκαν δεκαπέντε κτήρια καπναποθηκών/καπνομάγαζων. Η παραγωγή και η επεξεργασία καπνού ήταν το κύριο προϊόν του τόπου. Η οικογένεια Κωφοκώτσιου ήταν μια από τις πιο πλούσιες, αρχοντικές, γνωστές, δραστήριες, με επιρροή στην εξέλιξη του τόπου και με συμμέτοχη στα κοινά, οικογένειες της Νιγρίτας Σερρών. Στόχος της μελέτης αποκατάστασης αποτελεί η διερεύνηση και ανάλυση των μορφολογικών στοιχείων και της τεχνογνωσίας που εισήγαγε το κτήριο στην εποχή που κτίστηκε, επίσης η αναγνώριση των αυθεντικών στοιχείων και της αρχικής του μορφής, του τρόπου λειτουργίας του, καθώς και της κατασκευαστικής του δομής. Επιπλέον αναγκαία είναι και η σωστή διάγνωση της παθολογίας της κατασκευής και των υλικών, για τη διατύπωση προτάσεων αποκατάστασης. Η καπναποθήκη αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα συνολικού εμβαδού 665 τ.μ. και βρίσκεται στην νοτιότερη συνοικία του οικισμού, τα Καμινίκια, σε ύψωμα με πανοραμική θέα στην πόλη και τη σερραϊκή πεδιάδα. Σχεδόν με βεβαιότητα είναι η παλαιότερη σωζόμενη καπναποθήκη στην Νιγρίτα. Πολύ ενδιαφέρον έχει και η δομή του αρχικού ευρύτερου οικογενειακού οικοπέδου, στο οποίο υπήρχε η αρχοντική οικία σχεδιασμένη κατάλληλα, ώστε να υποστηρίζει και την επεξεργασία καπνών. Η καπναποθήκη αποτελεί αξιόλογο και χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής των αρχών του εικοστού αιώνα, στα πλαίσια της ανάπτυξης της παραγωγής καπνού, με όλα τα στοιχεία που προδιαγράφονται από την αρχική της χρήση. Είναι κατασκευασμένη με φέρουσα περιμετρική τοιχοποιία λιθοδομής ενισχυμένη με ξύλινα και μεταλλικά στοιχεία, σε συνδυασμό με ξύλινο φορέα στο εσωτερικό της και με μια ιδιαίτερη ξύλινη κατασκευή στέγης κρεμαστού τύπου. Αποτελεί εξαιρετικό δείγμα κτηρίου στο οποίο εντοπίζεται και προβάλλεται το σύνολο σχεδόν της οικοδομικής γνώσης και σχεδιασμού των παλαιότερων γενεών. Η επιμελημένη και προηγμένη, για την εποχή, οικοδομική του τεχνολογία εξασφάλισε τη στατική του επάρκεια έως σήμερα. Λόγω της ιδιαιτερότητας και σπουδαιότητας της κατασκευής, της διατήρησης σχεδόν ακέραιης της αρχικής μορφής του 1922 και του ιστορικού ρόλου που διαδραμάτισε στο διάβα του χρόνου το κτήριο (χώρος συγκέντρωσης και περιορισμού στην γερμανική κατοχή, εγκατάσταση του λόχου κρούσεως που επιτηρούσε κατά τον εμφύλιο, λειτουργία τεχνικής σχολής κατάρτισης για τους νέους μετέπειτα), η νέα χρήση θα πρέπει να είναι απόλυτα συμβατή ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο η αλλοίωση της αρχιτεκτονικής, της μορφολογίας, της τυπολογίας, της αυθεντικότητας και της ιστορικότητας του κτηρίου ώστε να αποτελέσει κληρονομιά και πλούτο του τόπου. Δεδομένου ότι η πόλη σήμερα έχει χάσει τη σύνδεση με το σπουδαίο παρελθόν της και έχει φθαρεί η ιστορική και συλλογική μνήμη της, η ανάγκη που προβάλλει ως επείγουσα είναι η τόνωση της συλλογικής συνείδησης της συνέχειας μέσα στον χρόνο και τον χώρο, ώστε κάτι τέτοιο να διεγείρει και να εμπνεύσει τους κατοίκους. Η πρόταση είναι να στεγάσει η καπναποθήκη ένα μουσείο για την ιστορία του τόπου και των ανθρώπων του. Ένα μουσείο ιστορικών και φωτογραφικών τεκμηρίων Νιγρίτας το οποίο θα ανήκει στον Δήμο μετά από δωρεά. Το κτήριο θα αποτελεί πλέον από αποθήκη καπνού, μια αποθήκη μνήμης της Νιγρίτας Σερρών
description: This is a study on the restoration and reuse of the 1922 built, tobacco warehouse of Kofokotsios family in the city of Nigrita, in the region of Serres. The study has been held through an interdisciplinary approach in cooperation with fellow engineers. Emotional ties, along with the fact that over time, important information about the history and values of the city is lost, led me to choose Nigrita as a field of research. This research starts with a recording and imprint based on field research, archival material, historical and photographic evidence, and oral testimonies of the elderly citizens. Fifteen tobacco warehouse buildings were identified in the city. Tobacco production and processing was the main local product. The Kofokotsios family was one of the richest, most well-known, active and influential families of Nigrita. The restoration study aims to investigate, analyze and identify the architectural and construction design introduced at the time the warehouse was built and also to report a correct diagnosis of structural and material problems, in order to suggest a compatible and efficient re-use. The tobacco warehouse develops on three levels of a total area of 665 square meters. It is located in the southernmost district of the city, named Kaminikia, on a hill with panoramic views of Nigrita and the plain of Serres region. It is almost certain that it is the oldest surviving tobacco warehouse in Nigrita. The way the family’s original site property was developed, with the mansion near the warehouse, is also interesting. The mansion is designed to support tobacco processing in its ground floor and basement. The tobacco warehouse is a remarkable and characteristic example of the industrial architecture of the early twentieth century, in the context of tobacco production development, with all the elements specified by its original use. The building consists of a rectangular solid wall-masonry, reinforced with wooden and metal elements, combined with a wooden carrier in its spacious interior and a high-tech wooden roof structure on top. It is an excellent and unique example of a building in which almost all the 1920s construction theory and design is evident and projected here. Its advanced handcrafted building technology has ensured its static efficiency to date. Due to the preservation of the original design of 1922 and the historical role the building played over time, (jail in the German occupation, military barrack under the civil war, craft and woodworking school afterwards), the new use of the warehouse should be appropriate in order to preserve the authenticity of the architectural and construction design and its historic value. Since the city today has lost its connection to its great past and its historic and collective memory has been worn, the urgency that emerges is to stimulate the inhabitants’ consciousness of continuity in time and space. The proposal is for this unique and important tobacco warehouse to house a history museum of the city and its citizens. Nigrita’s museum of historical and photographic evidence is the most compatible use. The new museum will belong to the Municipality after the donation of the building by its owner. The building was a tobacco-warehouse and will be transformed into a memorial-warehouse of Nigrita