Μελέτη για αποκατάσταση, προστασία και βιώσιμη ανάπτυξη : το παράδειγμα της Δ.Ε. Κομοτηνής:
Creators: name: Σοφιανού, Παρασκευή-Καλή Αχιλλέα-Μάρκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Βιώσιμη Ανάπτυξη
Πολιτιστική Κληρονομιά
Κομοτηνή
Sustainable Development
Cultural Heritage
Komotini

description: Ο πολιτισμός δημιουργεί ένα περιβάλλον συμμετοχής και αναπτύσσει δυναμικές που δεν εξαντλούνται στα πεδία της οικονομικής ζωής. Η συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες καλλιεργεί την ‘αίσθηση του ανήκειν’, και μάχεται υπέρ της κοινωνικής συνοχής και ισότητας. Μια περιοχή που εξελίσσεται αγνοώντας την ιστορία και τις ρίζες της, είναι μια περιοχή χωρίς μνήμες, χωρίς ταυτότητα. Σήμερα δεν είναι αρκετή η πορεία προς την ανάπτυξη με την έννοια της οικονομικής ευημερίας σε βάρος της φύσης. Το κορυφαίο ζητούμενο του αιώνα μας, είναι η βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία έχει ως στόχο τον συγκερασμό των θεμελιωδών εννοιών της καθημερινότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής ισότητας και της περιβαλλοντικής προστασίας. Από την έως τώρα αντίληψη του ανθρώπου για το περιβάλλον, προέκυψε η πραγματικότητα που διαμορφώθηκε μέχρι σήμερα. Μια πραγματικότητα φαινομενική, καθώς βασίζεται στην ψευδαίσθηση του ανθρώπου πως είναι ο απόλυτος κυρίαρχος και η φύση χρησιμεύει για την κάλυψη των ολοένα αυξανόμενων απαιτήσεών του. Ένας από τους τομείς ανθρώπινης δραστηριότητας, ο οποίος ασκεί έντονες πιέσεις στο περιβάλλον, είναι η διαχείριση του αστικού τοπίου και συγκεκριμένα, της προστασίας της πολιτισμικής κληρονομιάς. Η συνεχής επεκτατικότητα του δομημένου περιβάλλοντος, η υποβάθμιση των κέντρων των πόλεων λόγω ρύπανσης κ.ά., είναι μερικοί από τους παράγοντες που απειλούν την ιστορική κληρονομιά. Μια από τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης είναι η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η διασφάλιση των πολιτιστικών στοιχείων ενός τόπου αποτελεί μοχλό ανάπτυξης, καθώς η γνωριμία των πολιτών με την ταυτότητά τους προωθεί μια ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη, για το παρόν και το μέλλον. Σύμφωνα με τον Στίλπωνα Κυριακίδη, αξιόλογο ιστορικό και λαογράφο εκ Κομοτηνής: ‘...Πρέπει (τα στοιχεία δια τας μικράς και ταπεινάς πόλεις) να φυλάσσωνται επιμελώς και να μελετώνται αι τοπικαί πηγαί, όπως είναι τα λείψανα παλαιών κτισμάτων, οι τάφοι και αι επιγραφαί, αι εκκλησίαι και αι μοναί, τα ποικίλα έγγραφα, (…), αι τοπικαί παραδόσεις, τα τοπωνύμια και τα παντοία γλωσσικά και λαογραφικά στοιχεία...’. Κάθε τόπος έχει τη φωνή του, μαρτυρά όλα όσα πρέπει να ξέρει κανείς για να δεθεί με αυτόν. Η Κομοτηνή είναι μια από αυτές, τις ‘μικρές και ταπεινές’ πόλεις που βρίθουν μαρτυριών, αρκεί κανείς να ‘ακούσει’ και να ‘δει’, με όλες του τις αισθήσεις. Μια βόλτα στους δρόμους αρκεί για να ανακαλύψει τις άγνωστες πτυχές της, πέρα από την εικόνα του δήθεν εξευρωπαϊσμού. Η παρούσα εργασία καλείται να ανταποκριθεί στις επιταγές αυτής της νέας θεώρησης, με επίκεντρο την προστασία των πόρων, φυσικών και ιστορικών, ως προϋπόθεση για την εξασφάλιση του ευ ζην, τώρα και στο μέλλον. Η πολυπρόσωπη Κομοτηνή, με την πλούσια ιστορία και αρχιτεκτονική, τους φιλόξενους ανθρώπους της, μπορεί να προσελκύσει και να παρασύρει τον επισκέπτη σε ένα ταξίδι στο χρόνο μέσα από διάφορα πολιτισμικά ερεθίσματα.
description: Civilization creates an environment of participation and develops dynamics which are not limited to the fields of economic life. The participation in cultural activities cultivates the sense of belonging and fights in favor of social cohesion and equality. A region that evolves with no regard to its history and origin, is condemned to be one of no memory and no identity. Today the orientation towards a type of development in the sense of economic prosperity at the expense of nature is not enough. The primary challenge, especially during this century, is sustainable development, which aims to reconcile the fundamental concepts of everyday life, worldwide, which are the economic growth, social equality and environmental protection. Based on the illusion of man that he is the absolute ascendant over nature, humanity is led to the apparent reality of nowadays, in which nature is supposed to be useful only in order to satisfy human’s increasing needs. One of the areas of human activity, which exercises severe pressure on the environment and requires immediate revision, is the management of urban landscapes and the protection of cultural identity and heritage. The continuous expansionism of built environment, the over-subscription of land, the construction of large infrastructure projects, the degradation of city centers due to pollution, etc., are just few of the factors that threaten the preservation of historical heritage. One of sustainable development’s principals is the protection and promotion of cultural heritage. Ensuring cultural elements of a place is a development lever, as bringing people in touch with their identity, is a catalytic agent to a balanced and sustainable development, for both present and future generations. According to Stilpon Kyriakides, a great historian and folklorist from Komotini: '... The local history sources (about the small and humbly cities) must be preserved diligently and studied, such as the ruins of old edifices, the graves and the inscriptions, the churches and the monasteries, the numerous monuments, the documents (…), the local traditions, the toponyms and all those linguistic and folklore elements”. Each place has its own voice, testifying on its own all those things that must be known in order to create bonds with this place. Komotini is one of these 'small and humble’ cities, that abound testimonies, and people have to use all their senses to reach its hidden knowledge. A walk through the streets is enough to discover its unknown aspects, away from the modern image of the supposedly Europeanization. The present thesis is being called upon to respond to these requirements of the new approach of cultural development, which concentrates on the protection of resources, both natural and historical, as a precondition for decent livelihood, for now and for the future generations. The multi-faceted Komotini, with the rich history, nature, architecture, the hospitable people, can attract and lure visitors on a journey in time through various cultural stimuli.