Η επίδραση των κινήτρων και των αξιών στη διαμόρφωση ηθικών συμπεριφορών: εμπειρική μελέτη σε έφηβους μαθητές/-τριες στο περιβάλλον του σχολείου
Creators: name: Βατάλη, Δήμητρα Ι.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Αξίες
Στόχοι επίτευξης
Κλίμα παρακίνησης
Ηθική συμπεριφορά
Φυσική αγωγή
Values
Achievement goals
Motivational climate
Moral behavior
Physical education

description: Η ηθική αποτελεί πολυδιάστατη έννοια και συμπεριφορά, η οποία συνδέεται με τις αξίες, τα πρότυπα, τους στόχους και το κοινωνικό περιβάλλον. Η σχολική φυσική αγωγή αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη της ηθικής στους μαθητές/-τριες, αφού μπορούν να καλλιεργήσουν και να εσωτερικεύσουν ατομικές και κοινωνικές αξίες και να μάθουν να συμπεριφέρονται σύμφωνα με γενικά αποδεκτούς ηθικούς κανόνες. Η φυσική αγωγή καλλιεργεί ορισμένες κατηγορίες αξιών αλλά το είδος τους εξαρτάται από το πώς διδάσκονται και εφαρμόζονται οι διάφορες δραστηριότητες. Το κλίμα παρακίνησης που δημιουργείται στο μάθημα αναμένεται να επηρεάζει την ηθική συμπεριφορά των μαθητών/-τριών. Επίσης, οι αξίες και οι στόχοι του ατόμου είναι δυνατόν να μεσολαβούν στην επίδραση που έχουν οι παράγοντες του κλίματος παρακίνησης στην ηθική συμπεριφορά των μαθητών/-τριών. Η παρούσα έρευνα σχεδιάστηκε για να μελετηθεί η επίδραση των αξιών, του κλίματος παρακίνησης και των στόχων επίτευξης των μαθητών/-τριών στην εκδήλωση ή μη ηθικών συμπεριφορών στο μάθημα φυσικής αγωγής στο σχολείο. Στην έρευνα συμμετείχαν 739 μαθητές και μαθήτριες γυμνασίου ηλικίας 12-16 ετών (Μ.Ο.ηλικίας= 14.2 έτη ± .74). Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν το Ερωτηματολόγιο Αξιών, το Ερωτηματολόγιο Στόχων Επίτευξης, το Ερωτηματολόγιο Αντιλαμβανόμενου Κλίματος Παρακίνησης στη Φυσική Αγωγή, το Ερωτηματολόγιο Κοινωνικής και Αντικοινωνικής Συμπεριφοράς στη Φυσική Αγωγή και το Ερωτηματολόγιο του Horrocks. Από την ανάλυση παλινδρόμησης φάνηκε ότι οι ηθικές αξίες, το κλίμα παρακίνησης με έμφαση στη μάθηση και οι στόχοι αποφυγής απόδοσης προέβλεψαν στατιστικά σημαντικά τις προκοινωνικές μορφές συμπεριφοράς. Οι αντικοινωνικές μορφές συμπεριφοράς προβλέφθηκαν από τις ηθικές αξίες, τις αξίες κοινωνικής αναγνώρισης και το κλίμα παρακίνησης με έμφαση στην επίδοση. Η πολλαπλή ανάλυση μεσολάβησης έδειξε ότι ισχυρότερος παράγοντας πρόβλεψης της προκοινωνικής συμπεριφοράς ήταν το κλίμα παρακίνησης με έμφαση στη μάθηση. Οι ηθικές αξίες και οι στόχοι αποφυγής της απόδοσης μεσολαβούν στην επίδραση των παραγόντων του κλίματος παρακίνησης στην προκοινωνική συμπεριφορά των μαθητών/-τριών. Το κλίμα παρακίνησης με έμφαση στην επίδοση προέβλεψε την αντικοινωνική συμπεριφορά των μαθητών/-τριών. Οι αξίες κοινωνικής αναγνώρισης, οι ηθικές αξίες και οι στόχοι αποφυγής της απόδοσης μεσολαβούν στην επίδραση του κλίματος παρακίνησης στην εκδήλωση αντικοινωνικής συμπεριφοράς στο μάθημα φυσικής αγωγής. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης παρέχουν σε ερευνητές και διδάσκοντες χρήσιμες πληροφορίες για την ανάπτυξη προγραμμάτων παρέμβασης με άξονα την ηθική διαπαιδαγώγηση των μαθητών/-τριών στην εκπαίδευση. Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί φυσικής αγωγής αποκομίζουν σημαντικές πληροφορίες για την ανάπτυξη μεθόδων, στυλ διδασκαλίας και στρατηγικών που συμβάλλουν στην εκδήλωση ηθικών συμπεριφορών των μαθητών/-τριών. Τέλος, δίνονται σημαντικά στοιχεία για τις μεθόδους παροχής ανατροφοδότησης από τον εκπαιδευτικό φυσικής αγωγής, με σκοπό τη διαμόρφωση συγκεκριμένου κλίματος παρακίνησης, την προώθηση στόχων επίτευξης με έμφαση στη μάθηση, καθώς και την ενίσχυση και καλλιέργεια ηθικών αξιών και προτύπων στους μαθητές.
description: Morality is a multidimensional behavior, which is associated with values, norms, goals and the social environment. School physical education emphasizes the development of values and sportsmanship. Students have the opportunity to develop and internalize personal and social values and learn to behave in accordance with generally accepted moral norms. Physical education cultivates some values but the kind of values that promotes depends on how you learn and apply the different activities. Motivational climate is expected to influence students’ moral behavior and values and goal orientations mediate the effect of motivational climate on students’ moral behavior. The purpose of this study was to investigate the effect of values, motivational climate and goal orientations on students’ moral behavior in physical education at school. The sample consisted of 739 high school students with an age range between 12 and 16 years old (M = 14.2, SD = .74), who completed Youth Sport Values Questionnaire, Achievement Goals Questionnaire, Learning and Performance Orientation in Physical Education Questionnaire, Prosocial and Antisocial Behavior Scale in Physical Education and Horrocks Play Behavior Inventory. Regression analysis showed that moral values, learning motivational climate and performance avoidance goals predicted significantly prosocial behaviors. Antisocial behaviors predicted by moral values, status values and performance motivational climate. Multiple mediation analysis showed that the strongest predictor of prosocial behavior was learning motivational climate. Moral values and performance avoidance goals mediate the effect of motivational climate on prosocial behavior to teammate. Performance motivational climate predicted students’ antisocial behavior to opponent. Social values, moral values and performance avoidance goals mediate the effect of motivational climate on antisocial behavior to opponent in physical education. The results of this study provide to the researchers information to develop intervention programs focusing on students’ moral development in educational settings. Moreover, physical education teacher will obtain this information for the development of methods, teaching styles and strategies that contribute to the manifestation of students’ moral behavior. Finally, important information is provided on the methods of delivering feedback to teaching physical education, formulating specific motivational climate, promoting learning achievement goals, and strengthening students’ moral values.