Συγκριτική ανάλυση των κυριότερων γεωργικών προϊόντων της Ελλάδας: Διαχρονική εξέλιξη και ανταγωνιστικότητα
Creators: name: Αμεράνη, Επιστήμη Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Γεωργικός τομέας
Ανταγωνιστικότητα
Μεθοδολογία Box – Jenkins
Agricultural sector
Competitiveness
Box – Jenkins method

description: Η παγκοσμιοποίηση, η τεχνολογική πρόοδος και η εφαρμογή της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής επέφεραν σημαντικές αλλαγές τόσο στην διάρθρωση των καλλιεργειών, όσο και στην εσωτερική και την παγκόσμια αγορά των γεωργικών προϊόντων. Ταυτόχρονα, η αύξηση του πληθυσμού, η αλλαγή στα καταναλωτικά πρότυπα και η αστικοποίηση οδήγησαν το εμπόριο των γεωργικών προϊόντων να γίνεται όλο και πιο σημαντικό για τα κράτη. Στόχοι της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής είναι να διερευνηθούν και να αναλυθούν οι κυριότερες καλλιέργειες της Ελλάδας για ένα χρονικό ορίζοντα πενήντα τριών ετών καθώς, και να διερευνηθεί το συγκριτικό πλεονέκτημα /μειονέκτημα των προϊόντων τους στην παγκόσμια αγορά γεωργικών προϊόντων, αλλά και να γίνει μια βραχυπρόθεσμη εκτίμηση του συγκριτικού πλεονεκτήματος στο κυριότερο εξαγωγικό προϊόν για τα επόμενα χρόνια. Η επιλογή των κυριότερων ελληνικών γεωργικών προϊόντων πρόκυψε μετά από συγκριτική ανάλυση τόσο από πλευράς όγκου παραγωγής, όσο και από πλευράς εκτάσεων καλλιεργούμενης γης με βάση αναφοράς την τετραετία 2011-2014. Για την ανάλυση του συγκριτικού πλεονεκτήματος επιλέχθηκαν από τη βιβλιογραφία ο συμμετρικός δείκτης του συγκριτικού πλεονεκτήματος (RSCA), καθώς και ο δείκτης του σχετικού εμπορικού πλεονεκτήματος (RTA). Οι δείκτες αυτοί προσδιορίστηκαν για την χρονική περίοδο από το 1961-2014 και τα δεδομένα αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων του Παγκόσμιου Οργανισμό Γεωργίας και Τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών (FAOstat). Εν συνεχεία, για την εκτίμηση του RTA του κυριότερου εξαγωγικού γεωργικού προϊόντος σε σχέση με την παγκόσμια αγορά, εφαρμόστηκε η μέθοδος ARIMA. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τις πρώτες θέσεις ως προς τον όγκο παραγωγής κατέχουν η ελαιοκαλλιέργεια, από τα δημητριακά το σιτάρι, ο αραβόσιτος και το κριθάρι, η αμπελοκαλλιέργεια, από τα βιομηχανικά φυτά ο καπνός, το βαμβάκι και τo ζαχαρότευτλο, από τα εσπεριδοειδή το πορτοκάλι και τέλος από τα οπωροκηπευτικά η τομάτα, το καρπούζι, η πατάτα, τo νεκταρίνι και τo ροδάκινο. Όσον αφορά στην επιλογή των καλλιεργειών ως προς την καλλιεργούμενη έκταση, οι σημαντικότερες καλλιέργειες είναι η ελαιοκαλλιέργεια, από τα δημητριακά το σιτάρι, ο αραβόσιτος, η βρώμη και το κριθάρι, από τα βιομηχανικά φυτά το βαμβάκι και το ζαχαρότευτλο, η αμπελοκαλλιέργεια, από τα οπωροκηπευτικά η τομάτα, το καρπούζι, η πατάτα, το ροδάκινο και το νεκταρίνι, από τα εσπεριδοειδή το πορτοκάλι και από τα ενεργειακά φυτά ο ηλίανθος. Το συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με την παγκόσμια αγορά γεωργικών προϊόντων κατέχουν η ελιά, το πορτοκάλι, το ελαιόλαδο, το καρπούζι, η σταφίδα, το ροδάκινο και νεκταρίνι, ο καπνός, η μεταποιημένη βιομηχανική τομάτα και το βαμβάκι. Το εμπορικό πλεονέκτημα κατέχουν η ελιά, το πορτοκάλι, το ελαιόλαδο, το καρπούζι, η σταφίδα, το ροδάκινο και νεκταρίνι, το σταφύλι, το βαμβάκι, ο καπνός, η μεταποιημένη βιομηχανική τομάτα, το κρασί και η τομάτα. Τέλος, σύμφωνα με την βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη το εμπορικό πλεονέκτημα της ελιάς θα υποχωρήσει σημαντικά, ενώ του ελαιολάδου θα βελτιωθεί μέχρι το 2022
description: Globalization, technological progress and the implementation of the Common Agricultural Policy have brought significant changes in the structure of crops and the domestic and world market for agricultural products. At the same time, population growth, change in consumer patterns and urbanization have made agricultural commerce more and more important for nations. The purpose of this study is to investigate and analyze the main cultures of Greece over a period of fifty-three years as well as to investigate their comparative advantage/disadvantage in the global world market, but also to make a short-term prediction of the comparative advantage for the next years. The selection of the main Greek agricultural products emerged from a comparative analysis both in terms of production volume and in terms of arable land on a reference basis for the period 2010-2014. For the analysis of the comparative advantage, the symmetric indicator of comparative advantage (RSCA) and the indicator of Relative Trade Advantage (RTA) were selected from the literature. These indicators were determined for the time period from 1961-2014 and the data were drawn from the FAO database. Subsequently, in order to predict the revealed competitiveness of the major export agricultural products, the ARIMA method was applied. Overall the analysis showed that the first places in terms of production volume are olive cultivation, cereals such as wheat, maize and barley, viticulture, industrial plants such as tobacco cotton, and sugar beet, citrus fruit such as orange, and the end fruit and vegetables such as tomato, watermelon, potato, nectarine, and peach. Regarding the choice of crops in terms of the area under cultivation, the most important crops are olive cultivation, cereals such as wheat, maize, oats, and barley, industrial plants such as cotton and sugar beet, viticulture, fruit and vegetables such as tomato, watermelon, potato, peach, and nectarine, orange and sunflower from the energy plants. Olive, orange, olive oil, watermelon, raisin, peach and nectarine, tobacco, processed tomato and cotton have the comparative advantage over the world market for agricultural products. Olive, orange, olive oil, watermelon, raisin, peach and nectarine, grapes, cotton, tobacco, processed tomatoes, wine and tomato have the trade advantage. Finally, according to the short-term forecast, the commercial advantage of the olive will decline significantly while olive oil will improve until 2022