Εσωστρέφεια και εξωστρέφεια στα διηγήματα των Παπαμάρκου, Πέτσα, Οικονόμου, Παλαβού, Carver, Keret
Creators: name: Μουταφίδης, Αγγελος Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Διήγημα
Εσωστρέφεια
Εξωστρέφεια
Short-story
Introversion
Extraversion

description: Προκαταρκτική υπόθεση της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι ότι η ελληνική λογοτεχνική παραγωγή της δεκαετίας του 2010 γνώρισε μια θεμελιακή μεταμόρφωση, η οποία επέβαλλε την εγγραφή των λογοτεχνικών αναζητήσεων στον ορίζοντα της πολύμορφης σημερινής κρίσης. Τούτος ο αναδιπλασιασμός της κρίσης στο εσωτερικό της καλλιτεχνικής σφαίρας εν γένει μετασχημάτισε τις μορφές και τα περιεχόμενα, τα κίνητρα και τις προσδοκίες, τις συγγραφικές και αναγνωστικές στάσεις, με αποτέλεσμα τη συγκρότηση ενός λογοτεχνικού πεδίου σφραγισμένου από την προστακτική της καλλιτεχνικής επεξεργασίας της κρίσης, των νέων κοινωνικών συναισθημάτων, των αμετάθετων ερωτημάτων που αφορούσαν τόσο το παρελθόν όσο και το σκοτεινό μέλλον της νεοελληνικής κοινωνικο-ιστορικής εξέλιξης. Σ' αυτό το τοπίο της ατέρμονης μετάβασης και μιας βαθιάς αναμόρφωσης του ιδεολογικού πεδίου, το ελληνικό διήγημα -αφηγηματική μορφή παραδοσιακά θεωρούμενη ως κατεξοχήν “εθνική”- βγήκε γι' άλλη μια φορά δυναμικά στο προσκήνιο. Μια ολόκληρη “γενιά” νέων διηγηματογράφων, οι οποίοι διαμόρφωσαν το προσωπικό τους αφηγηματικό ύφος στη διάρκεια αυτών των χρόνων, θα θεματοποιήσει λοιπόν τα μεγάλα ζητήματα της περιόδου αντικατοπτρίζοντας έτσι την πολυμορφία των διαθέσιμων μέσων όσο και τους διαφορετικούς βαθμούς τού, ακόμη συντελούμενου, συλλογικού αναστοχασμού. Η σύζευξη της μικροαφήγησης με το εθνικό ζήτημα -συμπεριλαμβανομένης όχι μόνο της κοινωνικο-οικομικής του διάστασης, αλλά κυρίως της συμβολικής διάστασης μιας κρίσης ιστορικού αυτοπροσδιορισμού και, συνεπώς, μιας κρίσης του βιωμένου χρόνου- υπήρξε το θεμέλιο και το σημείο εκκίνησης κάθε ειδικής μελέτης μας. Κρίση ιστορικότητας, κρίση των συλλογικών ταυτοτήτων, κρίση των μεγάλων δημόσιων δεσμεύσεων. Πώς αυτή η αλυσίδα ρήξεων συνάπτεται με την μεγάλη οικονομική τομή του παρόντος, με ό,τι κωδικοποιήθηκε ως “καθεστώς λιτότητας”; Πιο συγκεκριμένα, πώς η ελληνική λογοτεχνική παραγωγή της δεκαετίας του 2010 προσλαμβάνει και επεξεργάζεται τον πολύμορφο μετασχηματισμό των όρων της συλλογικής ύπαρξης που εγκαινιάζει τη δύσκολη μετάβαση του κοινωνικού σώματος στην κοινωνία του ρίσκου, όσο και σε μια αδιάκοπη κρίση κοινωνικής αναπαραγωγής; H κρίση του πραγματικού προβάλλει έτσι ως μια κρίση συμβολική, ως μια ταυτοτική κρίση της λογοτεχνίας ενώπιον μιας πρωτοφανούς ανατροπής των δεδομένων: πώς απαντά κανείς στην εισβολή του παροντισμού σ' ένα κοινωνικό πεδίο που βιώνει τη βίαιη μετάβαση από μια μακρά περίοδο ευημερίας στο ζοφερό ορίζοντα μιας κρίσης του μέλλοντος; Ποια είναι τα “καθήκοντα” μιας λογοτεχνίας που βιώνει την απώλεια του παρόντος, μαζί με την υπερτροφική του διόγκωση; Μέσα από τα παραδείγματα του Δ. Παπαμάρκου, της Β. Πέτσα, του Χ. Οικονόμου και του Γ. Παλαβού, επιχειρήσαμε να δώσουμε ορισμένες απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζουμε ότι κάθε κρίση της λογοτεχνίας είναι ταυτοχρόνως και μια κρίση της κριτικής της
description: The preliminary supposition of this thesis is that the greek literary production of the last decade has known a fundamental transfiguration, which imposed the inscription of the literary searches into the horizon of the multiform current crisis. This reduplication of the crisis in the interior of the artistic sphere in general has transformed the forms and the contents, the motivations and the expectations, the authorial and reading attitudes. As a result, it has constituted a literary field marked by the imperative of working through the crisis, the new social sentiments, the irresistible questions concerning both the past and the obscure future of the greek socio-historical process. In this context of the interminable transition and a deep reform of the ideological field, the greek short-story -narrative form traditionally recognized as typically “national”- reoccupied decisively the forefront. Thus, a whole “generation” of young short-story writers, who formed their proper narrative style during these years, thematised the great questions of the period reflecting the diversity of the disponsible means and the different degrees of the collective reflection, still in process. The base and the point of departure of each particular research of ours was the short-story in conjunction with the national question -included not only its socio-economic aspect, but mainly the symbolic aspect of a historical self-definition crisis and, therefore, a living time crisis. Crisis of historicity, crisis of the collective identities, crisis of the public engagements. How this sequence of ruptures is related with the big economic cut of the present time, with what was coded as “regime of austerity”? More precisely, how is the greek literary production of the 2010's decade receiving and dealing with the multiple transformation of the terms of collective existence inaugurating the social body's difficult transition into the risk society, likewise into an endless crisis of social reproduction? The crisis of the real appears then as a symbolic crisis, as a literature identity crisis in front of an unprecedented data overturning: how to respond to the invasion of presentism in a social field which is experiencing the violent transition from a long period of prosperity into the bleak horizon of a future crisis? Which are the “tasks” of a literature living the loss of the present along with its hypertrophic expansion? Through the examples of D. Papamarkos, V. Petsa, C. Ikonomou and Y. Palavos, we have tried to give some answers to the forenamed questions without underestimating