Συγκριτική εξέταση του συστήματος των αόριστων αντωνυμιών στην κοινή νέα ελληνική και στην κοινή ρουμανική: τυπολογία και εξέλιξη
Creators: name: Αργυρόπουλος, Συμεών Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Αόριστες αντωνυμίες
κοινή νεοελληνική
κοινή ρουμανική
Indefinite pronouns
standard Modern Greek
standard Romanian

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση του συστήματος των αόριστων αντωνυμιών της κοινής νέας ελληνικής και της κοινής ρουμανικής τόσο διαχρονικά όσο και συγχρονικά. Στόχος μας ήταν να δούμε τις ομοιότητες αλλά και τις διαφορές που οι δύο αυτές βαλκανικές γλώσσες παρουσιάζουν στον σχηματισμό, στη σημασία, στην κατανομή, στα χαρακτηριστικά και στη χρήση των αόριστων αντωνυμιών. Σε διαχρονικό επίπεδο ασχολούμαστε με την ετυμολογία των αόριστων αντωνυμιών στις δύο γλώσσες και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τους μηχανισμούς εκείνους που μορφολογικά και σημασιολογικά οδηγούν στη δημιουργία τους. Επίσης, παρατηρούμε τις όποιες ιδιαιτερότητες υπάρχουν στην κλίση τους. Εδώ διαπιστώνουμε πως λίγοι και πεπερασμένοι μηχανισμοί ευθύνονται για τη δημιουργία των αόριστων αντωνυμιών διαγλωσσικά. Η παράμετρος που διαφέρει είναι το ποια στοιχεία της αρχικής δομής γραμματικοποιούνται και σε ποιο βαθμό. Σε αυτό το σημείο, συμβουλευτήκαμε τη διάσημη τυπολογική μελέτη του Haspelmath για τις αόριστες αντωνυμίες. Σε συγχρονικό επίπεδο ασχολούμαστε με τις διάφορες σημασίες, τις ιδιότητες, την κατανομή και τον τρόπο χρήσης των αόριστων αντωνυμιών στις δύο γλώσσες. Παρατηρούμε πως και στις δύο γλώσσες οι αντωνυμίες αυτές παρουσιάζουν ευαισθησία σε συγκεκριμένα γλωσσικά περιβάλλοντα και έτσι δεν μπορούν να εμφανιστούν ελεύθερα οπουδήποτε. Χρησιμοποιήσαμε κυρίως τις θεωρίες και τις μελέτες της Giannakidou για τη νέα ελληνική και των Farkas, Fălăuş και Iordăchioaia για τη ρουμανική. Με αυτόν τον τρόπο, προσπαθούμε να εντοπίσουμε τις προϋποθέσεις οι οποίες είναι απαραίτητες για την εμφάνιση των στοιχείων που ονομάζονται στοιχεία πολικότητας, καθώς και τα γλωσσικά εκείνα περιβάλλοντα τα οποία καθιστούν τη χρήση των στοιχείων αυτών αντιγραμματική. Παρατηρούμε επίσης πως οι αόριστες αντωνυμίες μπορούν να λειτουργήσουν και ως ποσοδείκτες, χαρακτηριστικό το οποίο έχει σοβαρές επιπτώσεις για τη σημασιολογία και τη χρήση τους. Σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε πως οι αόριστες αντωνυμίες της ρουμανικής διαθέτουν περισσότερους περιορισμούς εμφάνισης και όσο αφορά στην κατανομή τους στα διάφορα γλωσσικά περιβάλλοντα, αλλά και όσο αφορά στη σημασιολογική διάκριση έμψυχο/άψυχο.Παρ’ όλα αυτά, οι δύο γλώσσες παρουσιάζουν και σημαντικές ομοιότητες στο σύστημα των αόριστων αντωνυμιών, γεγονός για το οποίο μας προετοιμάζει ο χαρακτηρισμός τους ως βαλκανικές.
description: The object of the present thesis is the examination of the system of indefinite pronouns in Modern Greek and Romanian standard language varieties both diachronically and synchronically. Our goal was to observe both the similarities and the differences that these two Balkan languages display as far as the formation, the meaning, the distribution, the characteristics and the use of indefinite pronouns are concerned. At the diachronic level, we deal with the etymology of indefinite pronouns in the two languages and attempt to discover the mechanisms that lead to their formation morphologically and semantically. We also observe the peculiarities that may exist at their declension. At this level we notice that only a small and finite number of mechanisms is responsible for the formation of indefinite pronouns cross linguistically. The parameter which differs is which elements from the initial structure are grammaticalised and to what extent. At this point, we consulted Haspelmath’s famous typological study on indefinite pronouns. At the synchronic level, we deal with the different meanings, the properties, the distribution and the way that indefinite pronouns are used in the two languages. We observe that in both languages these pronouns display sensitivity at certain linguistic environments and thus they cannot occur freely everywhere. We used mainly Giannakidou’s theories and studies for Modern Greek and Farkas, Fălăuş and Iordăchioaia’s theories and studies for Romanian. In this way, we try to pinpoint the conditions that are necessary for the occurence of items that are called polarity items as well as the linguistic environments that render the use of these items ungrammatical. Furthermore, we observe that indefinite pronouns can function as quantifiers, a characteristic which has serious implications to their semantics and use. In general, we can claim that Romanian indefinite pronouns have more occurence restrictions regarding both their distribution at various linguistic environments and the semantic distinction animate/inanimate. Nevertheless, the two languages display important similarities as far as indefinite pronouns are concerned, a fact we could normally anticipate by their characterization as Balkan languages.