Ecosystem approach to fisheries management in the Aegean Sea
Creators: name: Δημαρχοπούλου, Δόμνα Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Οικοσυστημικά μοντέλα
Εκτίμηση αποθεμάτων
Θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές
Ανατολική Μεσόγειος Θάλασσα
Ecosystem models
Stock assessments
Marine protected areas
Eastern Mediterranean Sea

description: Η παγκόσμια αλιεία είναι σε κρίση με περιπτώσεις εξαντλημένων αποθεμάτων και μειούμενες συλλήψεις, ενώ η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας και άλλες ανθρωπογενείς πιέσεις επιδρούν επίσης στο θαλάσσιο περιβάλλον. Τα μεταβαλλόμενα θαλάσσια οικοσυστήματα απαιτούν ευέλικτες διαχειριστικές στρατηγικές για τη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στα ενδιαιτήματα και τη βιοποικιλότητα, την οικονομία και τη διατροφική ασφάλεια. Η οικοσυστημική προσέγγιση στη διαχείριση της αλιείας απαιτεί η λήψη αποφάσεων να βασίζεται σε όλα τα συστατικά του οικοσυστήματος. Συνεπώς, είναι απαραίτητη μια στροφή από τις μονοειδικές εκτιμήσεις σε πιο περίπλοκα οικοσυστημικά μοντέλα που συνυπολογίζουν τις πολυειδικές τροφικές αλληλεπιδράσεις, καθώς και τις επιπτώσεις περιβαλλοντικών παραγόντων και της αλιείας. Η έλλειψη δεδομένων μπορεί να εμποδίσει την πρόοδο προς τέτοιες ολιστικές διαχειριστικές προσεγγίσεις αυξάνοντας την αβεβαιότητα στις εκτιμήσεις αποθεμάτων και τα οικοσυστημικά μοντέλα. Το κενό ανάμεσα στην υπάρχουσα και την επιθυμητή γνώση σχετικά με τη βιολογία των Μεσογειακών και Ελληνικών ψαριών είναι μεγάλο, καθώς δεν υπάρχει καθόλου πληροφορία για κύρια βιολογικά χαρακτηριστικά του 40% και 70% των ειδών, αντιστοίχως. Τα αποτελέσματα μεθόδων εκτίμησης αποθεμάτων κατάλληλων για περιοχές φτωχές σε δεδομένα συμφωνούν με πολυάριθμες άλλες έρευνες και υποδεικνύουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των Μεσογειακών και Ελληνικών αποθεμάτων του Αιγαίου Πελάγους είναι σε κακή κατάσταση, με χαμηλά επίπεδα βιομάζας, ως αποτέλεσμα της συνεχούς υπερεκμετάλλευσης. Παρόλα αυτά, όπως φαίνεται στην περίπτωση του Θερμαϊκού Κόλπου, στο βορειοδυτικό Αιγαίο Πέλαγος, στην ανατολική Μεσόγειο, οι θαλάσσιοι πληθυσμοί είναι σε καλύτερη κατάσταση, με υψηλότερα επίπεδα βιομάζας και υγιέστερη δομή μεγέθους, εντός των ορίων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών όπου εφαρμόζονται μόνιμες αλιευτικές απαγορεύσεις. Τα οικοσυστημικά μοντέλα (ECOPATH) δύο ημίκλειστων περιοχών στην Ελλάδα οι οποίες ψαρεύονται, του Θερμαϊκού και του Παγασητικού Κόλπου, στο κεντρικό Αιγαίο Πέλαγος, αποκάλυψε την ανωριμότητα αμφότερων των συστημάτων πιθανώς εξαιτίας της έντονης αλιευτικής πίεσης που ασκείται στα αποθέματα από τοπικούς αλιευτικούς στόλους. Ωστόσο, ο Παγασητικός Κόλπος φάνηκε πως ήταν σε καλύτερη κατάσταση, πιθανώς λόγω της μακροχρόνιας προστασίας του από καταστρεπτικές αλιευτικές πρακτικές με συρόμενα εργαλεία. Χρονικές προσομοιώσεις (ECOSIM) στα δύο συστήματα έδειξαν μια συνολική υποβάθμιση του οικοσυστήματος στον χρόνο, με τάση μείωσης της βιομάζας και των συλλήψεων, ως αποτέλεσμα των συνδυαστικών επιδράσεων αλιείας και περιβαλλοντικών παραγόντων. Τα σενάρια που εξετάστηκαν έδειξαν καταφανώς ότι η μείωση της συνολικής αλιευτικής προσπάθειας κατά 10-50% οδηγεί σε αναλογικά μεγαλύτερη βιομάζα στο οικοσύστημα, αλλά μικρότερες συλλήψεις. Οι χωρικές προσομοιώσεις (ECOSPACE) και τα σενάρια στον Θερμαϊκό Κόλπο επιβεβαίωσαν τα εμπειρικά δεδομένα και έδειξαν ότι οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές είναι αποτελεσματικά εργαλεία για την ανανέωση της βιομάζας των αποθεμάτων εντός των ορίων τους. Ωστόσο, υποδείχθηκε πως η θέσπιση προστατευόμενων περιοχών χρειάζεται να συνοδεύεται από παράλληλη μείωση της ολικής αλιευτικής προσπάθειας. Συμπερασματικά, η κακή κατάσταση των αποθεμάτων στις περιοχές μελέτης τονίζει την επιτακτική ανάγκη για συλλογική σκέψη σχετικά με την εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων, οι οποίοι δεν είναι ανεξάντλητοι. Καθώς η κλιματική αλλαγή και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες που μπορεί να δρουν συνεργιστικά είναι, σε μεγάλο βαθμό, ανεξέλεγκτοι, η απάντηση στην ερώτηση της βιώσιμης αλιευτικής εκμετάλλευσης είναι η ρύθμιση των αλιευτικών δραστηριοτήτων με χωρικές και χρονικές απαγορεύσεις που θα διατηρούν την αλιευτική πίεση σε χαμηλότερα επίπεδα από τα ιστορικά.
description: The world’s fisheries are in crisis, with local depletions and declining catches. Ocean warming and other human-induced stressors are also impacting the marine environment. Shifting marine ecosystems call for adaptable management strategies to minimize potential negative impacts on habitats and biodiversity, the economy and food security. The ecosystem based fisheries management requires that decision-making should be based on all components of the ecosystem. Consequently, a shift from single-species assessments to more complex ecosystem models, that consider the effects of multi-species interactions, environmental forcing and fishing practices, is needed. Lack of data may impede the progress towards such more holistic management approaches by increasing the uncertainty in stock assessments and ecosystem models. The gap between the current and the desired knowledge regarding the biology of Mediterranean and Greek marine fishes is large, with no information on key biological characteristics of more than 40% and 70% of the species, respectively. The results of stock assessment methods that have been developed especially for data-poor areas agree with numerous other studies and indicate that the vast majority of the Mediterranean and Greek stocks (Aegean Sea) are in a bad state, with low biomass levels, as a result of the ongoing overexploitation. However, as demonstrated with the case study of Thermaikos Gulf, northwestern Aegean Sea, eastern Mediterranean, marine populations are in a better state, with higher biomass levels and healthier size structure, within the boundaries of marine protected areas where permanent fishing restrictions apply. Ecosystem models (ECOPATH) of two exploited semi-enclosed areas in Greece, Thermaikos and Pagasitikos Gulf, central Aegean Sea, revealed the immaturity of both systems probably due to the intense fishing pressure exerted on stocks by local fishing fleets. However, Pagasitikos Gulf seemed to be in a better state, probably owing to its long-term protection from destructive fishing practices with towed gears. Temporal simulations (ECOSIM) in both systems indicated an overall ecosystem degradation over time with declining biomass and catch trends, as a result of the combined impacts of fishing and environmental factors. Different examined scenarios clearly showed that a reduction in total fishing effort by 10-50% would lead to proportionally higher biomass in the ecosystem, but also lower catches due to less fishing. Spatial simulations (ECOSPACE) and scenarios in Thermaikos Gulf supported the empirical data and demonstrated that marine protected areas were effective tools for rebuilding the biomass of exploited stocks within their boundaries. Nevertheless, it was indicated that the establishment of protected areas would need to be accompanied by a parallel reduction in total fishing effort. To conclude, the poor status of stocks in the study areas highlights the urgent need to collectively reconsider the exploitation of finite marine resources. Climate change and environmental forcing, that may have synergistic effects on ecosystems, are largely uncontrollable and unpredictable. Therefore, the answer to the question of sustainable stock exploitation is the regulation of fishing activities, with spatial and temporal restrictions that will maintain fishing pressure at lower levels than the historical ones.