Κυκλώπεια: Μία ερμηνευτική προσέγγιση
Creators: name: Λαφαζανίδης, Κωνσταντίνος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Κυκλώπεια
Οδυσσέας
Πολύφημος
Cyclopeia
Odysseus
Polyphemus

description: Αντικείμενο μελέτης της εργασίας αποτελεί η Κυκλώπεια, η περιπέτεια δηλαδή του Οδυσσέα και των συντρόφων του με τον Πολύφημο. Οι δύο προηγούμενες περιπέτειες επηρεάζουν κατά κάποιον τρόπο την Κυκλώπεια και εμφανίζουν κοινά μοτίβα με αυτήν. Κεντρικά θέματα της Κυκλώπειας αποτελούν ο θεσμός της φιλοξενίας, οι αντιθέσεις δόλου-βίας και πολιτισμού-βαρβαρότητας, η αρχική απόκρυψη του ονόματος του ήρωα και η καθυστερημένη αποκάλυψη της πραγματικής του ταυτότητας. Σχετικά με την ξενία, ο Πολύφημος απορρίπτει την αξίωση για προσφορά δώρων προς τον ξένο και καταβροχθίζει, μάλιστα, μερικούς συντρόφους. Ο Οδυσσέας, γνωρίζοντας ότι μία κανονική μάχη με αυτό το πολύ δυνατό τέρας είναι μάταιη, αποφασίζει να επιστρατεύσει την μῆτιν του. Ως γνώστης της τεχνολογίας επεξεργάζεται κατάλληλα το ξύλο με το οποίο θα τυφλώσει τον Πολύφημο. Έπειτα, με δόλιες προθέσεις προσφέρει κρασί και συστήνεται ως «Οὖτις» στον γίγαντα. Ο Κύκλωπας πίνει το κρασί και πιστεύει αφελώς το ψευδώνυμο του ήρωα. Έτσι, ο Οδυσσέας καταφέρνει να μεθύσει τον Πολύφημο, να τον τυφλώσει και να απαλλαγεί από τους άλλους Κύκλωπες. Μετά την απόδραση από τη σπηλιά ο ήρωας με αλαζονική διάθεση αποκαλύπτει το πραγματικό του όνομα, το οποίο αποκτά μία επιπλέον σημασία μετά την Κυκλώπεια. Αυτή η αποκάλυψη θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τον ίδιο, καθώς θα επισύρει την οργή του Ποσειδώνα. Αν και ο γίγαντας παρουσιάστηκε, γενικά, αρνητικά στην Κυκλώπεια, η λεπτομερής περιγραφή της τύφλωσής του και η εκδήλωση συναισθημάτων στοργής προς το κριάρι του τον κάνουν συμπαθή στο ακροατήριο. Στο 11ο Ειδύλλιο του Θεόκριτου ο Πολύφημος παρουσιάζεται ακόμη πιο «ανθρώπινος», καθώς είναι πολιτισμένος και ερωτευμένος με την Γαλάτεια. Ο γίγαντας, ακόμη, χρησιμοποιεί σε κάποιες περιπτώσεις ομηρικό λεξιλόγιο και «προοικονομεί» γεγονότα της Κυκλώπειας. Η Κυκλώπεια αποτελεί μία από τις πιο καλά επεξεργασμένες περιπέτειες του Ομήρου, καθώς συνδυάζει δύο διαφορετικά παραμύθια που είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Ο ποιητής, μάλιστα, χειρίζεται με τέτοιον τρόπο το υλικό, ώστε το προσαρμόζει στις επιθυμίες του, οι οποίες είναι ο περιορισμός του φανταστικού στοιχείου, η παρουσίαση του Οδυσσέα ως καλού και ευφυούς αρχηγού και η αμφίσημη απεικόνιση του Πολύφημου.
description: The object of discussion of this paper is Cyclopeia, Odysseus and his men’s quest against Polyphemus. The two previous quests influence Cyclopeia somehow and they share common motifs with it. Main topics of Cyclopeia are the institution of hospitality, the contradictions between deceit-violence and culture-savagery, the initial concealment of the hero’s name and the belated revelation of his true identity. As far as xenia is concerned, Polyphemus appears to reject the convention of offering gifts to xenos; instead, he devours some of Odysseus’ men. The hero, taking into account that picking a fight with the Cyclops right away would be futile, chooses to rely on his metis. Fully aware of the technology of his time, he masterfully shapes a piece of wood in such a way, so as to blind the one-eyed giant. Deceitfully, the hero offers him some wine and introduces himself to him as “Οὖτις”. The Cyclops drinks the wine and naively believes that this is the hero’s actual name. Thus, Odysseus manages to intoxicate and blind Polyphemus and eventually free himself from the other Cyclops. After his successful escape from the cave, he arrogantly discloses to the giant his true name, which acquires further meaning after Cyclopeia. This disclosure will bring catastrophic consequences upon him, as it will induce Poseidon’s wrath. In spite of the giant’s obnoxious depiction in Cyclopeia, both the detailed description of his blinding and the demonstration of his affection towards his ram, make the audience to sympathize with him. In Theocritus’ 11th Idyll Polyphemus is presented in an even more “humane” way, as he is civilized and in love with Galatea. He, also, uses Homeric vocabulary in particular occasions and “foreshadows” facts that take place in Cyclopeia. Cyclopeia is considered to be one of the most well-formed quests of Homer, due to the fact that it combines two different folktales, which are independent from each other. Last but not least, the poet handles the material in such a way, so that he adjusts it to his own desirable standards, which are the limited presence of the fantasy element, Odysseus’ depiction as a good and ingenious leader and Polyphemus’ ambiguous depiction.