Οι αρχιεπίσκοποι Σαλαμίνος-Κωνσταντίας της Κύπρου» (4ος- 10ος αι.): Βίος, αγιότητα, έργα
Creators: name: Ιωακείμ, Φώτιος Στ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Αρχιεπίσκοποι Κύπρου
Βυζαντινή Ιστορία Κύπρου
Κυπριακή Αγιολογία
Πατερικά έργα
Archbishops of Cyprus
Byzantine History of Cyprus
Cyprus Hagiology
Patristic Works

description: Η εκπόνηση της παρούσας διατριβής, έργου μακρόχρονης ενασχόλησης με τις πηγές και τη βιβλιογραφία της Κυπριακής Αγιολογίας και Βυζαντινής Ιστορίας, επιχειρήθηκε, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρξε ανάλογη εργασία. Παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα που καλύπτει (επτά αιώνες) και τα ποικίλα εγγενή ερευνητικά προβλήματα, έχει επιτευχθεί μία αναθεώρηση και αναβάθμιση των δεδομένων για τους αρχιεπισκόπους Κύπρου της υπό εξέταση περιόδου, συνολικά και καθέκαστον. Η όλη εργασία, μετά τη Γενική Εισαγωγή —στην οποία γίνεται συνοπτική αναδρομή στην εκκλησιαστική και πολιτική ιστορία της νήσου κατά την υπό εξέταση περίοδο—, περιλαμβάνει τρία τμήματα. Στο Μέρος Α´ εντάσσονται τριάντα έξι λήμματα ισαρίθμων αρχιεπισκόπων (οι έξι παρουσιάζονται για πρώτη φορά) με χρονολογικά δεδομένα και κριτήρια ένταξης το χρονικό (4ος-¬10ος αι.) και αυτό της έδρας (Σαλαμίς-Κωνσταντία), όπου παρατίθενται οι ποικίλες πηγές, ιστορικοφιλολογικὲς, αγιολογικές και επιγραφικές, άμεσες καὶ έμμεσες, εκδεδομένες και ανέκδοτες, σχετικές προς τη θεματική μας, ποὺ εντοπίστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν στήν έρευνα μας, για τη δόμηση της εργασίας μας. Αξιοσημείωτο ότι για πρώτη φορά επιχειρήθηκε μία συνολική αξιοποίηση των γνωστών σχετικών αρχιεπισκοπικών σφραγίδων (μολυβδοβούλλων). Επίσης, αξιοποιήθηκε το όλο corpus του Συνοδικού της Ορθοδοξίας της Εκκλησίας Κύπρου και τέθηκε το θέμα της αγιότητας πολλών αρχιεπισκόπων Κύπρου, πέραν των όσων έχουν ήδη επίσημα ενταχθεί στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Περαιτέρω, έχουν εντοπισθεί έργα του Μεγάλου Επιφανίου, που διέλαθαν μέχρι σήμερα της προσοχής των ειδικών, ενώ για πρώτη φορά γίνεται εισήγηση απόδοσης της πατρότητας πατερικών έργων, που φέρονται ως ψευδεπίγραφα στο όνομα του Μεγάλου Επιφανίου, στον αρχιεπίσκοπο Κύπρου άγιο Επιφάνιο Β´. Στο Μέρος Β´ εντοπίζονται εννέα περιπτώσεις αρχιεπισκόπων Κύπρου χωρίς χρονολογικά δεδομένα, ορισμένοι των οποίων είναι δυνατόν να ανήκουν στην υπό εξέταση περίοδο, καλύπτοντας έτσι κάποια από τα υφιστάμενα κενά του καταλόγου μας, ενώ στο Μέρος Γ´ επισημαίνονται και παρατίθενται κατά αλφαβητική σειρά δεκαεννέα περιπτώσεις εσφαλμένως κατά καιρούς θεωρηθέντων ως αρχιεπισκόπων Κύπρου μαζί με τη σχετική τεκμηρίωση. Με την εργασία μας αυτή θεωρούμε ότι επιτεύχθηκε καίρια συμβολή στην κατά το ενόν αναθεώρηση και αποκατάσταση του καταλόγου των αρχιεπισκόπων Κύπρου της υπό εξέταση περιόδου. Ένα ευρύτερο τελικό συμπέρασμα της όλης εργασίας είναι η ανάδυση του εξέχοντος για τη μεγαλόνησο της περιόδου ηγετικού ρόλου των ποιμεναρχών Κύπρου, όχι μόνον ως εκκλησιαστικών ταγών της αυτοκέφαλης Εκκλησίας τους, αλλά και ευρύτερα, ως εθναρχικών εκπροσώπων του Ορθοδόξου ποιμνίου της, μάλιστα κατά το κρίσιμο διάστημα των αραβικών κατ᾽ αυτής επιδρομών.
description: The preparation of the present thesis —the product of a long-term engagement with the sources and bibliography of Cypriot Hagiology and Byzantine History— was attempted, as until now there has been no similar work. Despite the long period of time it covers (seven centuries) and the various inherent research problems, a revision and upgrade of the data on the archbishops of Cyprus of the period under review, overall and individually, has been achieved. The whole work, after the General Introduction—in which a brief review is made of the ecclesiastical and political history of the island during the period under consideration—comprises three sections. Part A' includes thirty-six entries of archbishops (the six are presented for the first time) with chronological data and inclusion criteria, the chronicle (4th-10th century) and that of the seat (Salamis-Constantia), where the various sources are listed, historical-philological, hagiological and epigraphical, direct and indirect, published and unpublished, relevant to our topic, which were used in our research to structure our work. It is noteworthy that for the first time a comprehensive utilization of the relevant existing archiepiscopal lead seals was attempted. Also, the entire corpus of the Synodicum of Orthodoxy of the Church of Cyprus was researched and the issue of the sainthood of many archbishops of Cyprus was raised, in addition to those who have already been officially included in the Canon (Hagiologion) of the Orthodox Church. Furthermore, works of the Great Epiphanius have been identified, which have escaped the attention of experts hitherto, while for the first time there is a suggestion of attributing the authorship of patristic works, which are concidered as spurious in the name of the saint Epiphanius the Great, to the archbishop of Cyprus Saint Epiphanius II. In Part B' nine cases of archbishops of Cyprus without chronological data have been detected, some of which may belong to the period under consideration, thus covering some of the existing gaps in our list. In Part C' nineteen cases of falsely concidered as archbishops of Cyprus are highlighted and listed in alphabetical order together with the relevant documentation. Thus, with our work, an important contribution was made to the revision and restoration of the list of the archbishops of Cyprus of the period under review. A broader final conclusion of the entire work is the emergence of the prominent leadership role of the Cypriot archbishops of the period, not only as ecclesiastical leaders of their autocephalous Church, but also as ethnoarchic representatives of its Orthodox flock, especially during the critical period of the Arab raids against it.