Καταπιστευτική εκχώρηση και οριοθέτηση από την ενεχύραση απαίτησης
Creators: name: Μπάτος, Χρήστος – Νεκτάριος Αστέριου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Καταπίστευση
Εκχώρηση
Ενεχύραση απαίτησης
Trust
Assignment
Pledges on claims

description: Η παρούσα μελέτη προσπαθεί να αναδείξει μέρος της προβληματικής της «ασφαλειοποίησης των απαιτήσεων», ήτοι της χρησιμοποίησης των απαιτήσεων ως μέσου εξασφάλισης άλλων απαιτήσεων. Πιο συγκεκριμένα αντικείμενο της μελέτης αποτελεί κατ’ αρχήν η εξέταση του θεσμού της α) εξασφαλιστικής εκχώρησης των απαιτήσεων συνάμα δε β) της ενεχύρασης απαίτησης του ΑΚ και γ) της «ενεχύρασης απαίτησης» κατά το ν.δ. της 17.7.1923 «περί ειδικών διατάξεων επί ανωνύμων εταιριών». Αρχικά, ακολουθείται μια κλιμακωτή προσέγγιση του θεσμού της εξασφαλιστικής εκχώρησης (fiducia cum creditore)∙ ξεκινώντας από την γενικότατο θεσμό της καταπιστευτικής δικαιοπραξίας (καταπίστευση) οδηγούμαστε στην ανάλυση του ειδικότερου θεσμού της καταπιστευτικής εκχώρησης και στον ακόμα ειδικότερο θεσμό της εξασφαλιστικής εκχώρησης υπό ευρεία έννοια (συνολική έννομη σχέση). Ειδικότερα, αναλύονται τα δομικά στοιχεία της εξασφαλιστικής εκχώρησης υπό ευρεία έννοια∙ ήτοι παρατίθενται τα βασικά γνωρίσματα α) της υποσχετικής εξασφαλιστικής συμφωνίας (pactum fiduciae), με έμφαση στην αναγόρευση ή μη της fiducia σε νόμιμη αιτία της και β) της εξασφαλιστικής εκχώρησης στενή εννοία, με έμφαση βi) στο ζήτημα της αποκρυστάλλωσης της ενέργειας της αναγγελίας που καθορίζει τον δικαιούχο της εξασφαλιστικά εκχωρούμενης απαίτησης και τον κύκλο των προσώπων που δύνανται να επιχειρήσουν αναγκαστική εκτέλεση των άρθρων 982 επ. ή 1022 επ. ΚΠολΔ και βii) στις συνηθέστερες μορφές εξασφαλιστικής εκχώρησης. Σε επόμενο κεφάλαιο εξετάζεται η λειτουργία της εξασφαλιστικής εκχώρησης υπό ευρεία εννοία και πιο συγκεκριμένα ερευνώνται οι διαμορφούμενες έννομες σχέσεις (δικαιώματα και υποχρεώσεις) εκχωρητή-εκδοχέα και εκδοχέα-οφειλέτη, ενώ σε επόμενο κεφάλαιο εξετάζονται επίσης και ζητήματα αναγκαστικής εκτέλεσης και συγκεκριμένα η δυνατότητα ή μη κατάσχεσης από τους δανειστές του εκχωρητή και από τους δανειστές του εκδοχέα της εξασφαλιστικώς εκχωρηθείσας απαίτησης στα χέρια του οφειλέτη ως τρίτου. Εν συνεχεία ακολουθεί συνοπτική εξέταση του δεύτερου υπό μελέτη θεσμού της ενεχύρασης απαίτησης (εννοιολογικό περιεχόμενο, ratio, προϋποθέσεις και τρόπος σύστασής). Στο πλαίσιο αυτό προσεγγίζεται η λειτουργία της τριπρόσωπης έννομης σχέσης και ιδίως οι διαμορφούμενες σχέσεις των μερών: ενεχυραστή, ενεχυρικού οφειλέτη και ενεχυρούχου δανειστή, με έμφαση στο δικαίωμα είσπραξης του τελευταίου (άρθρα 1252-1254 ΑΚ). Η ευσύνοπτη παρουσίαση αυτού του θεσμού καθίσταται αναγκαία προκειμένου να αναδειχθούν οι ομοιότητες και οι διαφορές των δύο θεσμών καθώς και οι λόγοι που η εξασφαλιστική εκχώρηση επικρατεί στις συναλλαγές. Τέλος, εξετάζεται το νομικό πεδίο «σύγκρουσης» των δύο θεσμών, δηλαδή «η ενεχύραση απαίτησης» των άρθρων 35 επ. του ν.δ. της 17.7/13.8.1923. Στο εν λόγω κεφάλαιο, προλογικά, επισημαίνεται, το υποκειμενικό και αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής του ν.δ., καθώς και οι προϋποθέσεις με της οποίες δύναται μία απαίτηση να αποτελέσει μέσο εξασφάλισης άλλων απαιτήσεων στο πλαίσιο του ν.δ. Σε ένα δε δεύτερο στάδιο επιχειρείται ερμηνευτική προσέγγιση των διατάξεων 39 επ. του ν.δ. και αναπτύσσονται όλες οι υποστηριζόμενες απόψεις σχετικά με το αν είναι ορθότερο να χαρακτηρίζεται αυτή η μορφή εξασφάλισης, ως πλήρης εκχώρηση, εξασφαλιστική εκχώρηση ή ενεχύραση απαίτησης κατά τον ΑΚ καθώς και των διαφορετικών νομικών συνεπειών που η κάθε μία επισύρει καταλήγοντας στην πρόκρισή υπό τον γράφοντα ως προς την νομική της φύση αυτήν της εξασφαλιστικής εκχώρησης.
description: The present thesis attempts to highlight issues of ‘securitisation of claims’, i.e., the use of claims as means of securing other claims. More specifically, its subject is fundamentally examining the doctrine of (i) security assignment of claims; (ii) pledges on claims under provisions of the Civil Act and (iii) ‘pledges on claims’ pursuant to the legislative decree of 17.7/13.08.1923. In an initial step-by-step approach to the doctrine of security assignment (fiducia cum creditore) , it begins with the broad doctrine of the fiduciary title (trust), then proceeds to analyze more specific doctrine of the security assignment, and thereafter to the even more specific issue of security assignment in its broad sense (entirely formed legal relationship). After an analysis of the fundamental characteristics of the security assignment in its broad sense, namely the basic features (a) of the promissory security assignment (pactum fiduciae), emphasising on whether fiducia is a legal cause of the assignment or not; and (b) of the security assignment in its strict sense, elaborating (b)(i) on the issue of the crystallization of the notification action, which determines the beneficiary of the assigned secured claim as well as the people who are entitled to enforcement pursuant to Articles 982 et seq. or 1022 et seq. of the Civil Procedure Rules; and (b)(ii) on the common types of assignment by way of security. The following chapter considers the operation of the security assignment, examining the legal relationship (rights and obligations) between a) transferor and transferee and b) between transferee and debtor, whereas in the chapter after that the relevant enforcement issues are examined; more specifically the question whose creditors are entitled to charge a secured claim assigned to a third-party debtor. The pledge of a claim is subsequently examined in a synopsis (context, ratio, requirements, formation). Within this concept, the operation of the three-person legal relationship is adressed and especially the formed relationship of the parties, namely the pledgee, the pledgee debtor and the pledgee creditor, with an emphasis on the right of the latter to collect (Articles 1252-1254 of the Civil Act). Outlining the said doctrine is of great importance in highlighting similarities and differences between pledge and assignment, as well as the reason for which security assignment has prevailed in commercial transactions. Finally, the conflict between those doctrines, is examined. The said chapter introduces the subjective and objective scope of the said Legislative Decree, as well as the requirements for a claim to become a means of securing other claims under its provisions. In a second stage, an interpretative approach of the provisions of the Article 39 et seq. of the Legislative Decree is attempted and all expressed views on whether it is appropriate to characterize its provisions as full assignment, as security assignment or as pledge of claim under the Civil Act, are addressed, as well as the legal consequences of each view in order for the author to conclude on the legal nature of the said form of security as a security assignment.