Πληροφοριακά συστήματα και μέθοδοι στατιστικής ανάλυσης με εφαρμογή στην έρευνα παθολογίας στόματος
Creators: name: Παρλίτσης, Δημήτριος Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Πληροφοριακά συστήματα στην παθολογία στόματος
Στατιστικές μέθοδοι στην παθολογία στόματος
Στατιστικά λάθη
Ένταση στατιστικών μεθόδων
Information systems in oral pathology and oral medicine research
Statistical methods in oral pathology and oral medicine research
Pitfalls in statistics
“Intensity" of statistical analysis

description: Στην παρούσα διατριβή μελετώνται οι στατιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται στην έρευνα παθολογίας στόματος με στόχο τη σωστή εφαρμογή τους για την εξαγωγή έγκυρων ερευνητικών αποτελεσμάτων. H έρευνα πλαισιώνεται, επιπλέον, με μια εμπειρική εφαρμογή σχεδιασμού και υλοποίησης ενός πληροφοριακού συστήματος για τη σωστή κωδικοποίηση και εξαγωγή δεδομένων για στατιστική επεξεργασία. Για τη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκε δείγμα τριακοσίων είκοσι τυχαίων επιλεγμένων επιστημονικών άρθρων από τέσσερα έγκυρα περιοδικά του επιστημονικού πεδίου της Στοματολογίας (Oral Oncology, Oral Diseases, Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology, 4. Journal of Oral Pathology and Medicine) από τα έτη 2011 και 2020. Οι στατιστικές μέθοδοι εξετάζονται ως προς τα είδη τους, τα σφάλματα και τις παραλείψεις που εντοπίζονται σε αυτές, καθώς και την «ένταση» τους σύμφωνα με τη μέθοδο SIMA (Statistical Intensity of Medical Articles). Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, στα άρθρα κυριαρχούν οι απλές μονομεταβλητές στατιστικές αναλύσεις ενώ στις πολυμεταβλητές στατιστικές αναλύσεις επικρατέστερες είναι οι μέθοδοι ανάλυσης δεδομένων διάρκειας ζωής (TTE). Επιπλέον, είναι περιορισμένη η χρήση μοντέλων παλινδρόμησης και άλλων σύνθετων μοντέλων ανάλυσης που χρησιμοποιούνται συχνά σε άλλους επιστημονικούς τομείς, όπως η ψυχολογία και η κοινωνιολογία. Τέλος, προηγμένες μέθοδοι που παρουσιάζουν ιδιαίτερη ανάπτυξη στη στατιστική ανάλυση τα τελευταία χρόνια, όπως Μηχανική Μάθηση, Bayesian, Παραγοντική Ανάλυση, παρουσιάζουν πολύ χαμηλά ποσοστά εμφάνισης στα άρθρα. Όπως αποδεικνύεται από τη μελέτη, ο αριθμός των στατιστικών μεθόδων ανά άρθρο αυξήθηκε σημαντικά από το 2011 στο 2021. Σε αντίθεση με άλλους τομείς της ιατρικής και ψυχολογίας, οι πολυμεταβλητές/σύνθετες μέθοδοι ενώ αυξήθηκαν συνολικά σε σχέση με το 2011, ωστόσο η αύξηση αυτή δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Σημαντική αύξηση παρατηρείται στις μεθόδους TTE. Διαπιστώνεται, επίσης, σημαντική διαφοροποίηση ανά περιοδικό στη χρήση συνολικά πολυμεταβλητών/σύνθετων μεθόδων αλλά και ΤΤΕ, αλλά και του πλήθους των στατιστικών μεθόδων ανά άρθρο. Υπάρχει, μάλιστα, πιθανή σύνδεση ανάμεσα στη χρήση των σύνθετων μεθόδων και του δείκτη απήχησης (IF) των περιοδικών. Επίσης, το ποσοστό των άρθρων στα οποία εντοπίστηκε κάποια παράλειψη ή λάθος στον τρόπο αναφοράς ή χρήσης των στατιστικών μεθόδων (85%) παραμένει υψηλό και είναι αντίστοιχο άλλων επιστημονικών τομέων. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα των λαθών και παραλείψεων στην στατιστική ανάλυση και παρουσίαση είναι ένα διαχρονικό πρόβλημα. Παρόλα αυτά, η «ένταση» της στατιστικής ανάλυσης, παρουσιάζει μια στατιστικά σημαντική αύξηση από το 2011 στο 2020. Αυτό σημαίνει ότι στα σύγχρονα άρθρα επιχειρείται καλύτερη τεκμηρίωση, χρήση περισσότερων μεθόδων και καλύτερη εστίαση στα σημεία που απαιτούνται για να αποκτήσει το άρθρο μεγαλύτερη «ένταση» στατιστικής ανάλυσης. H «ένταση» της στατιστικής ανάλυσης στο περιοδικό Oral Oncology, το οποίο έχει τον υψηλότερο IF, είναι σημαντικά μεγαλύτερη από τα υπόλοιπα. Η ερευνητική διαδικασία για τη διατριβή αυτή ολοκληρώνεται με ένα εφαρμοσμένο εμπειρικό κομμάτι που αφορά στη χρήση των πληροφοριακών συστημάτων για τη σωστή κωδικοποίηση και εξαγωγή δεδομένων για στατιστική επεξεργασία. Για τον σκοπό αυτό αναπτύχθηκε ειδικό λογισμικό προσαρμοσμένο στις ανάγκες της κλινικής στοματολογίας ώστε να παρέχει όλα τα δεδομένα και πληροφορίες που απαιτούνται για την εξαγωγή στατιστικών συμπερασμάτων και τη δημιουργία μοντέλων πρόβλεψης. Το λογισμικό αυτό χρησιμοποιείται από το 2019 στην κλινική για την καταχώρηση και παρακολούθηση της πορείας των ασθενών και την εξαγωγή στατιστικών δεδομένων για έρευνα και μελέτη.
description: This thesis examines statistical methods used in oral pathology and oral medicine research to improve the statistical quality of research findings. The type of statistical methods, the errors and omissions found in them, and the "intensity" of statistical methods according to the SIMA method are studied. More specifically, it is examined whether statistical methods, the errors and omissions that appear in statistical methods, and the "intensity" of statistical methods differ over time and between different journals. Three hundred twenty articles were randomly selected from four journals (Oral Oncology (OO), Oral Diseases (OD), Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology (OOOO), Journal of Oral Pathology and Medicine (JOPM)) from the years 2011 and 2022. According to the findings, simple univariate statistical methods are primarily used in the published articles. Multivariate statistical analyses are primarily expressed by TTE (Cox Hazard model). The use of regression models and other advanced analysis models, often used in other scientific fields such as psychology and sociology, is limited in the study sample. Advanced methods such as Machine Learning, Bayesian, and Factor Analysis are rarely used for statistical analysis in the articles. The number of statistical methods per article increased significantly from 2011 to 2021. The multivariate /advanced methods increased from 2011 to 2020 but not significantly. In other fields of medicine and psychiatry, the increase is significant and higher than in selected articles. A significant increase is observed in TTE methods. There is a significant differentiation per magazine in the use of overall multivariate /advanced methods and TTE and the number of statistical methods used per article. The percentage of errors and omissions in the statistical methods applied (85%) remains high and similar to other sectors. There was no improvement over time or between journals. This finding shows that the problem of the incomplete presentation and use of statistical methods is a persistent problem that does not seem to be reduced over time. Moreover, the "intensity" of statistical analysis has significant increase from 2011 to 2020. The "intensity" in the magazine OO is significantly greater than the rest. It is emphasized that this magazine has the highest citation index and impact factor. The thesis also includes an empirical part. Customized software is designed and developed for the oral pathology and oral medicine clinic of the Dental School at the Aristotle University of Thessaloniki. This software aims to keep patients' records, code, and extract data for statistical use. Therefore, all diseases in the oral pathology and oral medicine were recorded, classified, and coded, as well as the medicines used for medical treatments. The software is connected with other online information systems and has been used as the primary electronic system for patients records at the clinic since 2019.