Φαρμακογονιδιωματική αντικαταθλιπτικών και αντιψυχωσικών φαρμάκων: Από τη θεωρία στην κλινική πράξη
Creators: name: Σταλίκα, Μυρσίνη Μιλτιάδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: subject: Φαρμακογονιδιωματική
subject: Αντικαταθλιπτικά
subject: Αντιψυχωσικά
subject: Pharmacogenomics
subject: FOS: Medical biotechnology
subject: Antidepressants
subject: Antipsychotics

description: Είναι γνωστό ότι ένα μεγάλο ποσοστό των φαρμάκων που κυκλοφορούν σήμερα έχουν αναπτυχθεί με την παραδοχή ότι λειτουργούν το ίδιο σε όλους. Τα τελευταία χρόνια όμως η φαρμακογονιδιωματική έρχεται να καταρρίψει αυτόν τον τρόπο προσέγγισης και να ανοίξει τον δρόμο της εξατομικευμένης θεραπείας των ασθενών βλέποντας τον ασθενή ως μονάδα προφέροντας όφελος τόσο στον ίδιο όσο και στο σύστημα υγείας. Τα αντικαταθλιπτικά και αντιψυχωσικά φάρμακα η χρήση των οποίων έχει αυξηθεί κατά κόρον στις μέρες μας επιδρούν άμεσα στην βελτίωση της ψυχικής υγείας των ασθενών και έμμεσα στην προστασία τους από σωματικές νόσους. Όμως, οι ανεπιθύμητες ενέργειες των ψυχιατρικών φαρμάκων αποτελούν την κύρια αιτία μη συμμόρφωσης στη θεραπεία κάτι το οποίο μπορεί να ελεγχθεί μέσω της φαρμακογονιδιωματικής. Έχουν βρεθεί συγκεκριμένες παραλλαγές σε γονίδια που σχετίζονται με την φαρμακοδυναμική και φαρμακοκινητική των φαρμάκων που εξηγούν την διαφορετικότητα ανταπόκρισης των ανθρώπων σε μια φαρμακευτική αγωγή, δηλ. γιατί κάποιοι εμφανίζουν ανεπιθύμητες ενέργειες και κάποιοι όχι. Στην παρούσα βιβλιογραφική μελέτη κάνουμε μια ανασκόπηση του προφίλ των πιο συχνά χρησιμοποιούμενων αντικαταθλιπτικών και αντιψυχωσικών φαρμάκων (φλουοξετίνη, εσιταλοπράμη, παροξετίνη, βενλαφαξίνη, αμιτριπτυλίνη, ιμιπραμίνη, αλοπεριδόλη ,κλοζαπίνη, ρισπεριδόνη), συνοψίζουμε τις φαρμακογονιδιωματικές τους πληροφορίες και παραθέτουμε τα υπάρχοντα δεδομένα που εφαρμόζονται στην κλινική πράξη. Σκοπός της μελέτης μας είναι να αναδειχθεί ο ρόλος της φαρμακογονιδιωματικής στην εξατομικευμένη θεραπεία των ψυχιατρικών ασθενών και πώς αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στα πλαίσια μιας σωστής συνταγογράφησης. Στο τέλος της εργασίας μας παρατίθενται κάποιοι προβληματισμοί σχετικά με το μέλλον της φαρμακογονιδιωματικής και τους περιορισμούς που έχουμε να αντιμετωπίσουμε στην κλινική πράξη καθώς και οι πηγές που αντλήσαμε τις πληροφορίες μας για την βιβλιογραφική μας μελέτη. (www.ncbi.nih.gov (PubMed), www.fda.gov,www.pharmgkb.org)
description: It is widely recognized that a significant proportion of drugs currently available on the market have been developed on the assumption that they have the same effect on everyone. However, the emergence of pharmacogenomics in recent years has challenged this approach, paving the way for personalized treatment of patients. By considering the patient as an individual unit, this approach benefits both the patient and the healthcare system. Antidepressant and antipsychotic drugs are increasingly used to improve the mental health of patients and indirectly to protect them from physical diseases. Unfortunately, the adverse effects of psychiatric drugs often cause patients to stop adhering to their treatment. This is where pharmacogenomics comes in, offering a way to control adverse effects. Specific gene variations have been found to explain why people respond differently to a medication, including why some experience side effects and others do not. In this literature review, we examine the most commonly used antidepressant and antipsychotic drugs, including fluoxetine, escitalopram, paroxetine, venlafaxine, amitriptyline, imipramine, haloperidol, clozapine, and risperidone. We summarize their pharmacogenomic information and present existing data that can be applied in clinical practice. Our study aims to highlight the role of pharmacogenomics in personalized treatment of psychiatric patients and how it can inform appropriate prescribing practices. Finally, we reflect on the future of pharmacogenomics and the challenges we face in implementing it in clinical practice. We also provide a list of sources we used for our bibliographic study, including www.ncbi.nih.gov (PubMed), www.fda.gov, and www.pharmgkb.org