title: Δύσκολη πολιτιστική κληρονομιά: Η ανάδειξη της σημασίας του κοινωνικού περιεχομένου στην πολιτιστική κληρονομιά των λαϊκών αγώνων των δεκαετιών ’40-‘50 στην περιοχή του Πειραιά, των προσφυγικών και των προαστίων
title: Difficult cultural heritage: The emergence of the importance of social content in the cultural heritage of the grassroots fights of the 1940s-1950s in the area of Piraeus, the refugees and the suburbs
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Βαλτζάκη, Γεωργία
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2022
Subjects: Πολιτιστική κληρονομιά
Κοινωνικός σχεδιασμός
Λαϊκοί αγώνες
Δεκαετία 1940
Εθνική Αντίσταση
Μνημονικοί τόποι
Μνήμη-Λήθη
Προάστια Πειραιά

description: Στην παρούσα εργασία μελετάται η πολιτιστική κληρονομιά των λαϊκών αγώνων των δεκαετιών ’40-‘50, στην περιοχή του Πειραιά και των προσφυγικών προαστίων. Διερευνάται η σημασία της συλλογικής μνήμης και ο κοινωνικός σχεδιασμός ως εργαλείο αποφυγής της σύγχρονης λήθης. Το μπλόκο της Κοκκινιάς, η Μάχη της Κοκκινιάς στην περιοχή της Νίκαιας, η Μάχη της Ηλεκτρικής, τα Δεκεμβριανά, ο βομβαρδισμός του Πειραιά είναι ορισμένα από τα πιο σημαντικά ιστορικά γεγονότα της περιόδου εκείνης, στην περιοχή του Πειραιά και των προαστίων, τα οποία ανέδειξαν τον μεγάλο αντιστασιακό αγώνα. Η ιστορική περίοδος και η περιοχή που καλύπτει η συγκεκριμένη μελέτη αποτελούν το αντικείμενο μελέτης περίπτωσης που παρουσιάζεται στην εργασία μετά από επιτόπια έρευνα. Στόχος είναι η ανάδειξη της ανάγκης του κοινωνικού σχεδιασμού της περιοχής με βάση την ιστορική μνήμη ως μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα βασικά πεδία έρευνας των λαϊκών αγώνων περιλαμβάνουν την εθνική αντίσταση μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ και των ταγμάτων του ΕΛΑΣ και κυρίως τη συνεισφορά της εργατικής τάξης των φτωχών προαστίων του Πειραιά. Η συλλογική δράση απέναντι στον ξένο δυνάστη και τους ντόπιους συνεργάτες του αποτέλεσε ηρωικό αφήγημα για τις γενιές που ακολούθησαν και διασώθηκε χάρις το μεγαλείο της και την προφορική παράδοση. Στη μελέτη γίνεται ιστορική ανάλυση των γεγονότων αλλά και καταγραφή μνημείων, καλλιτεχνικών δημιουργιών, ονοματοθεσίας οδών και χώρων, στους τόπους δράσης της εθνικής αντίστασης, τα οποία αποτελούν έκφραση πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτά τα σύμβολα τιμής επιδιώκουν την αποτύπωση της σημασίας των λαϊκών αγώνων που συγκροτούν την ιστορική πραγματικότητα. Έτσι επιτυγχάνεται η ένωση της κοινωνίας με τους αγώνες της, καθώς και η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν αλλά και η δημιουργία ενός ιστορικού προτύπου και ιδανικού. Πολλά από αυτά τα μνημεία δεν είναι καταγεγραμμένα και δεν υπάρχει πολιτειακή μέριμνα θυμικού, συνεπώς η ιστορία τους δεν διατηρείται ζωντανή. Στόχος είναι να καταγραφούν και να αναγνωριστεί η μεγάλη σημασία τους για τον λαό. Επίσης σχεδιάστηκαν ιστορικοί περίπατοι που απεικονίζουν τις διαδρομές που μπορεί να ακολουθήσει ένας επισκέπτης, ώστε να συνδεθεί με τη συλλογική μνήμη του προηγούμενου αιώνα. Τα μνημεία και οι μνημονικοί τόποι είναι αναγκαίο να αντιμετωπίζονται ως ζώσες αφηγηματικές πρακτικές που τροφοδοτούν τη συλλογική μνήμη και αναδεικνύουν το σύνολο των αναμνήσεων που έχει επιλέξει να μοιράζεται μια κοινωνία. Σκοπός είναι να αναδειχθούν οι τόποι μνήμης της αντίστασης καθώς και η σύνδεση μνήμης-χώρου, τα οποία αλληλεπιδρούν σημαντικά στην διαχείριση του παρελθόντος, στην δόμηση του παρόντος αλλά και στην νοηματοδότηση του μέλλοντος.