Οδυσσέας Ανδρούτσος
Creators: name: Μενελαΐδου, Τατιάνα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Οδυσσέας Ανδρούτσος
Ελληνική Επανάσταση του 1821
Odysseus Androutsos
Greek Revolution of 1821

description: Ο γιος του ήρωα Ανδρούτσου Οδυσσέας, γεννημένος στα 1790 στην Ιθάκη, μετοίκησε στα Ιωάννινα στα 1806, διακρίθηκε στην αυλή του Αλή πασά, διορίστηκε αρματολός στη Λιβαδειά στα 1816, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία στα 1818 και συνέβαλε ουσιωδώς στη στερέωση του Αγώνα με το πολυθρύλητο ανδραγάθημά του στο χάνι της Γραβιάς στις 8 Μαΐου. Η εμπλοκή των Φαναριωτών στην πολιτική οργάνωση προκάλεσε τη δυσφορία του και οι μηχανορραφίες του νεοσύστατου Αρείου Πάγου σε βάρος του στην Εύβοια και στην Αγία Μαρίνα την άνοιξη του ’22 και οι επανειλημμένες δολοφονικές γι’ αυτόν εντολές την οργή του, που ξέσπασε με το διπλό φονικό των Νούτσου και Παλάσκα στη Δρακοσπηλιά στις 25 Μαΐου, για το οποίο επικηρύχθηκε και αφορίστηκε στις 3 και 4 Ιουνίου αντίστοιχα, αλλά σύντομα του δόθηκε άφεση αμαρτιών. Στις 27 Αυγούστου έγινε κύριος του κάστρου των Αθηνών, που οχύρωσε και εφοδίασε, ενώ στις 24 Σεπτεμβρίου ανακηρύχθηκε σε επίσημη τελετή αρχιστράτηγος της Ανατολικής Ελλάδας. Κατάφερε να αναστρέψει τις επιπτώσεις της ήττας στο Δαδί στις 30 Οκτωβρίου με μια ψεύτικη ανακωχή με τους Τούρκους στις 5 Νοεμβρίου στην Αγία Μαρίνα, σώζοντας τις επαρχίες από την καταστροφή, αλλά έδωσε αφορμή να του προσάψουν τουρκοφροσύνη. Στην Εθνοσυνέλευση του Άστρους την άνοιξη του ’23 πήρε μέρος στη συνωμοτική σύσκεψη των στρατιωτικών στη Σιλήμνα με τους Κολοκοτρώνη, Υψηλάντη κ.ά., εναντίον των πολιτικών, την ίδια περίοδο που το πρωτοπαλίκαρό του, ο Γκούρας, στερέωνε τη θέση του στην Αττική, προβαίνοντας σε καταχρήσεις, και αυξανόταν η αντιπαλότητα των γυναικών τους. Στην Εύβοια η αντιπαράθεση με τον Διαμαντή, αρχηγό από τις 30 Απριλίου και επισήμως, και ο διορισμός του Κωλέττη ως έπαρχου από τον Μάιο, συντέλεσαν στην αρνητική έκβαση των επιχειρήσεων του Οδυσσέα και της μάχης της 22ης Ιουλίου, αλλά κι ο διορισμός του ως προσωρινού αρχηγού στις 14 Σεπτεμβρίου με τη σύμφωνη, φαινομενικά μόνο, γνώμη του Κωλέττη, υπήρξε ατελέσφορη λόγω των ραδιουργιών και της αδιαφορίας της Διοίκησης, και το νησί καταλήφθηκε από τους Τούρκους τέλη Απριλίου. Στην Αθήνα φρόντισε να σαγηνεύσει τον συνταγματάρχη Στάνχοπ, προσποιούμενος πως είχε παρόμοιες φιλοπρόοδες αντιλήψεις, και τον Τρελόνι, που αρχές του ’25 παντρεύτηκε την ετεροθαλή αδελφή του Ταρσίτσα, αλλά επιδίωξε να κερδίσει και τη συμπάθεια του Μπάιρον, του οποίου την εύνοια είχε ο Μαυροκορδάτος, προσκαλώντας το λόρδο στη συνέλευση των Σαλώνων την άνοιξη του ’24. Όμως ο πρόωρος θάνατος του ποιητή, όπως κι αυτός του Βαρβάκη, οδήγησε σε ναυάγιο τα φιλόδοξα σχέδιά του, παρόλο που διαφημίστηκε το όνομά του από τον Αδαμάντιο Κοραή, τον οποίο προσκάλεσε στην Αθήνα, καθώς και τον Νεόφυτο Βάμβα, για να συμβάλουν στην αναγέννηση του έθνους με τη σοφία τους. Στα μέσα Μαΐου στο Άργος δέχτηκε την ψυχρή αντιμετώπιση και την άρνηση της κυβέρνησης να τον ενισχύσει οικονομικά, που μέσω του Κωλέττη προσεταιρίσθηκε τον Γκούρα, ονομάζοντάς τον «των νόμων υπερασπιστήν» στις 25 Μαΐου και φρούραρχο Αθηνών στα τέλη Ιουνίου, και επιχείρησε να εξοντώσει τον Ανδρούτσο με δολοφονικές απόπειρες εναντίον του στο Ναύπλιο αρχές Ιουλίου. Αποφάσισε τότε να τραβηχτεί στην οχυρωμένη σπηλιά του, τη Μαύρη Τρύπα, αλλά το φθινόπωρο έφυγε, και, συνειδητοποιώντας πως τον είχαν προγράψει και οι ισχυροί του φίλοι Ιγνάτιος Ουγγροβλαχίας και Στάνχοπ δεν μπορούσαν να τον βοηθήσουν, αρχές του ’25 έβαλε «καπάκι» με τους Τούρκους, για να αντιστρέψει υπέρ του την κατάσταση, ενώ η αντιδικία του με τους Αθηναίους για οφειλόμενα εκ μέρους τους δανεικά από το ’22 είχε κορυφωθεί. Επί 35 ημέρες, για να μη χυθεί αδελφικό αίμα, υποχωρούσε μπροστά στις κυβερνητικές δυνάμεις, που, υπό τον Γκούρα, διορισμένο αρχιστράτηγο της Ανατολικής Ελλάδας από τις 20 Φεβρουαρίου, του επιτέθηκαν στις 29 Μαρτίου. Η ύστατη προσπάθεια σωτηρίας του από τον Υψηλάντη με τη χορήγηση στον οπλαρχηγό Γεωργάκη Παγώνα «άδειας ελευθέρας διόδου» για τον Οδυσσέα και μια συνοδεία έντεκα ενόπλων στις 1 Απριλίου δεν απέδωσε, καθότι στις 7 Απριλίου ο Ανδρούτσος παραδόθηκε στον Γκούρα, που ορκίστηκε να του δοθεί αμνηστία. Εντούτοις, σύντομα τον οδήγησε στην Αθήνα, αφού πρώτα επιχείρησε ανεπιτυχώς να καταλάβει με δόλο και έφοδο τη σπηλιά του, όπου πίστευε πως υπήρχαν αμύθητοι θησαυροί. Φυλακίζοντάς τον στον ενετικό πύργο της Ακρόπολης, τον Γουλά, έβαλε ανθρώπους του να τον πνίξουν, που, έχοντάς τον πριν βασανίσει, τον γκρέμισαν κατόπιν, ώστε να συγκαλύψουν το έγκλημα με μια δήθεν μοιραία πτώση κατά τη διάρκεια υποτιθέμενης επιχείρησης δραπέτευσης. Ακολούθησε η αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα σε βάρος του Τρελόνι από δύο Άγγλους, ενορχηστρωμένη από τον Μαυροκορδάτο, και η ελεύθερη αποχώρηση όλων των οικείων του Ανδρούτσου από τη σπηλιά, που ήρθε στα χέρια της κυβέρνησης, αλλά θησαυρός δε βρέθηκε. Η τιμή του ήρωα της Γραβιάς αποκαταστάθηκε τυπικά από τον Γεώργιο Α΄, αλλά χρόνια μετά το θάνατό του περιυβριζόταν ακόμη και μόνο πρόσφατα έγινε κατανοητό πως η εν πολλοίς αξιοκατάκριτη συμπεριφορά του πρέπει να ερμηνευτεί ως το αποτέλεσμα της ανήλεης εναντίον του καταδρομής και της εκρηκτικής προσωπικότητάς του.
description: The son of the hero Androutsos, Odysseus (Ulysses), being born in 1790 at Ithaka, moved to Ioannina in 1806, was distinguished at the court of Ali Pasha, was appointed armatolos at Levadeia in 1816, was initiated to Philiki Etairia in 1818, and contributed substantially to the consolidation of the Greek Strugle with his illustrious exploit at the Hani of Gravia on the 8th of May. The engagement of Phanariotes to the political organization provoked his dissatisfaction and the machinations of the newly constructed Areios Pagos to his charge at Euboea and St. Marina in the spring of ’22 and the repeated murderous orders against him his rage, which bursted out with the double slaughter of Noutsos and Palaskas at Drakospilia on the 25th of May, an act for which there was put a price on his head and he was excommunicated on the 3rd and 4th of June correspondingly, but the government soon granted him remission of his sins. On the 27th of August he became the master of the citadel of Athens, which he fortified and provisioned, while on the 24th of September he was proclaimed Captain-General of Eastern Greece during an official ceremony. He managed to reverse the consequences of the defeat at Dadi on the 30th of October by a false truce with the Turks on the 5th of November at St. Marina, saving the provinces from disaster, but he gave pretext to charge him treason. At the National Assembly of Astros, in the spring of ’23, he was participated in the conspirational meeting of the military at Silemna with Kolokotrones, Ypsilantes, ect., against the politicians, at the same period that Ghouras was consolidating his position to Attica by making abuses of every kind and while the rivalry between their wives was increasing. At Euboea the confronting with Diamantes, officially chief from the 30th of April, and the nomination of Kolettes as sub-prefect conduced to negative issue of the Odysseus’ operations and of the battle of the 22nd of July, but also his appointment as provisory chief on the 14th of September with the accordant opinion –in appearance only– of Kolettes, was ineffective because of the intrigues and the insensibility of the Administration, and so the island was seized by the Turks in the end of April. At Athens he saw to captivate the colonel Stanhope, pretended that he had the same progressive conceptions, and Trelawny, who in the beginning of ’25 was married his half-sister Tarsitsa, but he also sought to gain the sympathy of Byron, whose favour had Mavrocordatos, invating the lord to the assembly of Salona in the spring of ’24. However, the untimely death of the poet, as that of Varvakis, led to fail his ambitious plans, although that his name was advertised by Adamantios Koraes, whom he invited to Athens, as well as Neophytos Vamvas, to cooperate to the regeneration of the nation with their wisdom. In the middle of May he met with a cold reception at Argos and the government denied to support him financially, and through Kolettes won over Ghouras, by naming him “defender of the laws” on the 25th of May and commander of the fortress of Athens in the end of June, and tried to exterminate Androutsos by attempts of assassination against him at Nauplio in the beginning of July. He then decided to withdraw to his fortified cave, the Black Hole, but in the autumn he left and, being conscious that they had him proscribed and that his powerful friends Ignatios Hugrovlahias and Stanhope couldn’t help him, in the beginning of ’25 he made a truce with the Turks, so that to reverse the situation for his benefit, while his opposition with the Athenians about the owed from their part loan of the ’22 had increased at the utmost. So that fraternal blood wouldn’t shed, he was retreating for 35 days in front of the governmental forces, which, under the leadership of Ghouras, appointed as Captain-General of Eastern Greece from the 20th of February, attacked him on the 29th of March. The utmost attempt of saving him by Ypsilades through allowance of a “permition of free pass” to Georgakis Pagonas for Odysseus and an escort of eleven armed men on the 1st of April didn’t bear fruit, as on the 7th of April Androutsos gave himself up to Ghouras, who swore that the authorites ’d grant him amnesty. Nevertheless, he soon conducted him to Athens, after he first undertook unsuccessfully to occupy by deceit or assault the cave, where he believed there were fabulous treasures. Imprisoning him in the venetian tower of Acropolis, the Goula, he put his fellows to strangle him, after having him torture first, and afterwards they thrown him down, so that to draw a veil over the crime with an apparently fatal fail during of a supposing endeavour of escape. It followed the unsuccessful murderous attempt against Trelawny by two Englishmen, orchestrated by Mavrocordatos, and the free departure of all familiars of Androutsos from the cave, which came into the possession of the government, but no treasure was found. The honour of the hero of Gravia was typically restored by George A΄, but even years after his death he was still insulted and only recently it was understood that his –in many ways– reprehensible conduct, must be explained as the result of the merciless persecution against him and his explosive personality.
description: Μεταπτυχιακό Ιστορίας και Αρχαιολογίας