Σωκρατική Ειρωνεία:
Creators: name: Λύτρα, Ιωάννα-Σωτηρία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Σωκράτης
Ειρωνεία
Πλατωνικοί διάλογοι
Socrates
Irony
Platonic dialogues

description: «…η ειρωνεία ήταν η ίδια η θέση του – πιο πολλά δεν είχε», θα γράψει ο S.Kierkegaard για τον Σωκράτη και την ειρωνεία του. Και με αφορμή αυτή τη θέση, η παρούσα μελέτη ξεκινά μία διερευνητική πορεία γύρω από την ίδια την έννοια της ειρωνείας και εμβαθύνει σε αυτή ως μέθοδο του μεγάλου φιλοσόφου Σωκράτη. Σε μία πρώτη, ιστορική προσέγγιση αποπειράται να διαφωτίσει τις ποικίλες και πολύπλευρες ερμηνείες που δόθηκαν στον όρο ειρωνεία από πλήθος μελετητών και τη διαφορετικότητα με την οποία αυτή εφαρμόστηκε, χρησιμοποιήθηκε και ερμηνεύτηκε. Στη συνέχεια, προσανατολίζεται στη μορφή που της έδωσε ο Σωκράτης ή καλύτερα στη μορφή που της έδωσε ο Πλάτωνας στους διαλόγους του δια στόματος Σωκράτη. Καθώς ο φιλόσοφος αποφάσισε να ‘σωπάσει’ και να μη μας χαρίσει κανένα γραπτό κείμενο, μέσα από μία σύντομη αναφορά στο σύνολο των συγγραφέων που έγραψαν για τον Σωκράτη και συχνά τον ενσωμάτωσαν στα έργα τους ως πρωταγωνιστή, καταλήγουμε να εντοπίσουμε εν τέλει στα πλατωνικά κείμενα την ατόφια ειρωνεία του. Συνεχίζοντας την πορεία της προσέγγισης του όρου, θίγεται το θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα το φιλοσοφικό στερέωμα, σχετικά με το κατά πόσο ο Σωκράτης υπήρξε εσκεμμένα ειρωνικός και επομένως αλαζόνας και αντιπαθής στους συνομιλητές του εξαιτίας της υπεροπτικής ειρωνείας του, ή η ειρωνεία του ήταν απλώς ένας τρόπος φιλοσοφίας εξαιρετικά παρεξηγημένος από τον περίγυρό του. Δύο μεγάλες αναλύσεις των αντικρουόμενων προσεγγίσεων του Γρηγόρη Βλαστού και του Αλέξανδρου Νεχαμά θα διαφωτίσουν τη θέση αυτή και θα ολοκληρώσουν τη διαδρομή στα ‘σιωπηρά’ σωκρατικά μονοπάτια.
description: “…his irony was his thesis; he had nothing more”, says S. Kierkegaard referring to Socrates and his ironic mood. The current study begins in response to this theory and makes a research on the very concept of irony itself as well as the ironic method that the great philosopher Socrates introduced in the philosophical firmament. First of all, a historical approach attempts to enlighten the diverse and multifaceted interpretations given to the term irony by a number of scholars and researchers. The study continues, with the form that Socrates gave to the concept of irony or, one could say, to the form that Plato gave to it with his dialogues through Socrates’ voice. Since the philosopher decided to ‘remain silent’ and leave us with no written texts, through a brief reference to all authors who wrote about Socrates, and often incorporated him in their projects as the main character, we track down in the Platonic texts his ultimate irony. In addition, this study also raises the issue referring to whether Socrates was deliberately ironic and therefore arrogant and unlikable or was it his irony just a philosophical way of teaching which was completely misunderstood by his irritated audience. The two final chapters include an analysis of the diverse and different thesis of two great scholars Gregory Vlastos and Alexander Nehamas, which enlighten the above question and conclude our trip throughout the ‘silent’, Socratic paths.