Ηθικοί προβληματισμοί στο κινηματογραφικό έργο του Krzysztof Kieslowski
Creators: name: Πασχαλίδου, Άννα-Μαρία Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ηθική
Krzysztof Kieslowski
Κινηματογραφικό έργο
Ethics / Morality
Cinematographic work

description: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να ανατρέξει και να αναλύσει μεγάλο μέρος του συνόλου των ταινιών του σκηνοθέτη Krzysztof Kieslowski επιμένοντας και αποκρυπτογραφώντας τις λεπτομέρειες εκείνες που κάνουν το έργο του μια πραγματεία περί ηθικής φιλοσοφίας. O Kισλόφσκι ως άλλος σύγχρονος και διεισδυτικός ερευνητής, που διερευνά όλες τις πτυχές των σημερινών ηθικών προβλημάτων με έντονη την τάση για υπερβάσεις, θέτει πολλά ερωτήματα και συχνά αφήνει τις απαντήσεις μετέωρες κι ανοιχτές, χωρίς υπογραμμίσεις και εύκολα συμπεράσματα. Παίζει με τους τίτλους των ταινιών του, χρησιμοποιεί σύμβολα που έρχονται και παρέρχονται στα πλάνα με τους ανυποψίαστους θεατές να εκπλήσσονται από τις καλά μελετημένες και τοποθετημένες λεπτομέρειες που συνδέεουν και πλέκουν το νόημα των ιστοριών του και δίνει στους ήρωες ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων όπως άλλωστε συμβαίνει και στην ανθρώπινη φύση των χαρακτήρων από την οποία αντλεί την έμπνευσή του. Επιπρόσθετα, στο βάθος της πολυσχεδούς σκέψης του, ενεργοποιεί ορισμένα κοινά θεματικά μοτίβα με έντονες καταστάσεις να τα πλαισιώνουν και τους πρωταγωνιστές να ξεδιπλώνουν τις σκέψεις τους για την ηθική ως βίωμα και εφαρμογή, τις επιλογές του ανθρώπου στον τομέα της έμπρακτης, καθημερινής ηθικής, της συνειδητής ή ασυνείδητης πράξης, του έρωτα και των συνεπειών του, της θέλησης του ατόμου να κατανοήσει τον κόσμο και την αδυναμία του να συλλάβει ολοκληρωτικά το πραγματικό και το ανεξήγητο. Το νοηματικό διάγραμμα που σκιαγραφείται, αναφέρεται πρωτογενώς στο σχήμα νόμος – παράβαση – συνέπεια και μας παρέχει τη διεισδυτική ματιά του σκηνοθέτη που διερευνά επισταμένα τη διαλεκτική του κοινωνικού ή θρησκευτικού ηθικού νόμου και της ελεύθερης βούλησης ή συνείδησης του ατόμου. Δεν φοβάται να εμπλακεί με πλείστα φιλοσοφικά πεδία και να βγεί μέσα από αυτό το ταξίδι νικητής έχοντας αναδείξει το πρωταρχικό σχέδιο που είχε κατά νου. Έτσι λοιπόν αποδεικνύει έμπρακτα τις φιλοσοφικές προεκτάσεις που μπορεί να λάβει το έργο του με μια πιο προσεκτική θέαση και ανάλυση, κάτι το οποίο θα επιχειρηθεί κατά κόρον εδώ, και μας ξυπνά από τον ηθικό και ψυχικό λήθαργό μας.
description: The purpose of this thesis is to review and analyze a large part of the whole of the films of director Krzysztof Kieslowski, insisting on and deciphering those details that make his work a treatise on moral philosophy. Kieslowski as another modern and penetrating researcher, who investigates all aspects of today's ethical problems with a strong tendency to transcend, asks many questions and often leaves the answers vague and open, without underlining and easy conclusions. He plays with the titles of his films, uses symbols that come and go on set with unsuspecting viewers surprised by the well thought out and placed details that connect and weave the meaning of his stories and gives the heroes a wide range of emotions as it happens and in the humanity of the characters from which he draws his inspiration. In addition, in the depth of his diverse thinking, he activates some common thematic patterns with intense situations to frame them and the protagonists to unfold their thoughts about ethics as experience and application, the choices of man in the field of practical, everyday ethics, conscious or unconscious act, of love and its consequences, of the individual's will to understand the world and his inability to fully grasp the real and the inexplicable. The semantic diagram sketched out refers primarily to the scheme law – transgression – consequence and provides us with the penetrating gaze of the director who carefully investigates the dialectic of the social or religious moral law and the free will or conscience of the individual. He is not afraid to engage with multiple philosophical fields and emerge from this journey victorious having brought out the primary plan he had in mind. Thus, he demonstrates in practice the philosophical ramifications that his work can take on a closer look and analysis, something that will be attempted here and there, and awakens us from our moral and mental lethargy. Τhe hypothetical scenarios, which Kieslowski sets before us, highlight dilemmas, in which the fictional characters are called upon to take a stand, decide, act, turn in one direction or the other and thus demonstrate, demonstratively, the positive or negative consequences of their choices. From these represented individual events, everyone can be reduced to universals and reflect on their own position in corresponding dilemmas. At the same time, the emotional nexus that emerges, which, as it is now believed, is not biological, equine, and instinctive, can only be perceived through stories. The same is the case with the myths, fairy tales and various stories with which every society shapes its beliefs and convictions, its emotional versions, and its mentality, the same is found in the cinematic narrative, which better than scientific language can to capture and pass on to the viewer an emotional bundle with which we collectively and individually understand the world. Members of a society that operates on imperfect human rules and not so immutable values, his heroes run as if hypnotized, always unprepared for human contact, always locked in their failures and mistakes, always unprepared to build a new life on the ruins of the former, brutal and at the same time moral authors of the almighty fate. In the words of Kieslowski: every moment is full of infinite possibilities and our lives are connected in ways we cannot imagine. At this particular moment, in this cafe, we are sitting together with strangers. They will get up, leave, and go their separate ways, and then never meet again. And if they do, they won't understand that it won't be the first time.