Η Οσία Υπομονή (Ελένη Δραγάση – Παλαιολόγου, 1372-1450), ο Βίος και η Εποχή της
Creators: name: Καμηλέρη, Παναγιώτα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Οσία Υπομονή
Ελένη Δραγάση Παλαιολόγου
Βίος και εποχή της
Osia Hypomoni
Eleni Dragasi - Palaeologos
Her Life and Era

description: Η Οσία Υπομονή, κατά κόσμον Ελένη Δραγάση – Παλαιολόγου, ήταν κόρη του Σέρβου δεσπότη Κωνσταντίνου Δραγάση και σύζυγος του βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου (1391-1425 μ.Χ.), υιού του Ιωάννου Ε΄ Παλαιολόγου και μητέρα έξι αγοριών και δύο θυγατέρων. Τρία από τα παιδιά τους έγιναν μοναχοί, ο Θεόδωρος και ο Ανδρόνικος (Ακάκιος) στη Μονή του Παντοκράτορος, και ο Δημήτριος (Δαυίδ) στο Διδυμότειχο. Ο σύζυγός της Ελένης Δραγάσης, μετέπειτα Οσίας Υπομονής, Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος, αφού παρέδωσε τον θρόνο στον πρωτότοκο Ιωάννη, δύο μήνες πριν τον θάνατό του (29 Μαρτίου 1425), απεσύρθη στη Μονή του Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη, όπου εκάρη μοναχός με το όνομα Ματθαίος. Η ίδια μετά τον θάνατο του συζύγου της το 1425, έγινε μοναχή στην Μονή της Κυράς Μάρθας στην Κωνσταντινούπολη, με το όνομα Υπομονή. Η Οσία Υπομονή προσέφερε πολλά τόσο ως μοναχή όσο και ως αυτοκράτειρα. Συνέβαλλε στο να ιδρυθεί ο οίκος ευγηρίας που έφερε το όνομα «Η ελπίς των απελπισμένων». Ο οίκος στεγαζόταν στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη, του Τιμίου Προδρόμου, στην Πέτρα, όπου εκεί φυλασσόταν και το σκήνωμα του Οσίου Παταπίου. Η Οσία Υπομονή κοιμήθηκε το 1450, τρία χρόνια πριν την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Ως αυτοκράτειρα, επέδειξε συνέπεια, δικαιοσύνη και μεγάλη υπομονή. Έζησε με απόλυτη αγιότητα, παρά τον τάραχο των εξήντα χρόνων της αυτοκρατορικής της ζωής και παρά την πολυτεκνία της. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της στις 13 Μαρτίου, ημέρα όπου και κοιμήθηκε και στις 29 Μαΐου μαζί με την επέτειο της Αλώσεως της Κωνσταντινούπολης. Η ίδια ετάφη στη Μονή Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη. Στο ίδιο μέρος είχαν ταφεί ο σύζυγος της Μανουήλ καθώς και τρία από τα τέκνα τους. Μετά την πτώση της Πόλης, το 1453, ο ανιψιός της Οσίας Υπομονής, Αγγελής Νοταράς, μετέφερε κι έκρυψε στα Γεράνεια Όρη το λείψανο του Οσίου Παταπίου, σε μια σπηλιά κοντά στην πόλη Θέρμαι (το σημερινό Λουτράκι), που ήταν ασκητήριο για μοναχούς από τον 11ο αιώνα. Στη σπηλιά αυτή βρέθηκε μια αγιογραφία και η αγία κάρα (κρανίο) της Οσίας Υπομονής. Στο μέρος εκείνο χτίστηκε το 1952, από τον γέροντα Νεκτάριο Μαρμαρινό, το μοναστήρι του Οσίου Παταπίου. Στη μονή φυλάσσεται μέχρι σήμερα η ιερά και σεπτή κάρα της Οσίας Υπομονής, της σοφής βασιλομήτορος, Ελένης Δραγάση. Είναι μάλιστα γνωστό ότι η Οσία Υπομονή έχει και κάποια δείγματα θεοσημειών, με την επίκληση του ονόματός της, που συντροφεύει όλους όσους βρίσκονται στο κρεββάτι του πόνου ή σε δύσκολη στιγμή της ζωής τους και πρεσβεύει στον αγαπημένο της Κύριο υπέρ αποκαταστάσεως της υγείας τους και επιλύσεως των δύσκολων προβλημάτων τους.
description: Osia Hypomoni, née Eleni Dragasi - Palaeologos, was the daughter of the Serbian despot Constantine Dragasi and wife of the Byzantine Emperor Manuel II Palaeologos (1391-1425 AD), son of John V Palaeologos, and mother of six boys and two daughters. Three of their children became monks, Theodore and Andronikos (Akakios) at the Monastery of Pantokrator, and Demetrios (David) at Didymoteicho. The husband of Eleni Dragasis, later Osia Hypomoni, Manuel II Palaiologos, after handing over the throne to his eldest son John, two months before his death (29 March 1425), retired to the Monastery of Pantokrator in Constantinople, where he became a monk named Matthew. After her husband's death in 1425, she became a nun at the Monastery of Kyra Martha in Constantinople, under the name of Hypomoni. Osia Hypomoni has contributed a lot, both as a nun and as an empress. She contributed to the foundation of a home for the elderly, which was named "The Hope of the Hopeless". The home was housed in the monastery of Saint John, the Holy Baptist, in Petra, where the relic of Osios Patapios was kept. Osia Hypomoni died in 1450, three years before the fall of Constantinople. As Empress, she demonstrated consistency, justice and great patience. She lived in absolute sanctity, despite the turmoil of sixty years of her imperial life and despite her numerous pregnancies. The Orthodox Church commemorates her on the 13 of March, the day on which she was laid to rest, and on May 29th, together with the anniversary of the fall of Constantinople. She was buried in the Pantokrator Monastery in Constantinople. Her husband Manuel and three of their children were buried in the same place. After the fall of Constantinople, in 1453, the nephew of Osias Hypomoni, Angelis Notaras, transferred and hid the relic of Osios Patapios in the Gerania Mountains, in a cave near the town of Thermae (today's Loutraki), which had been an ascetic monastery for monks since the 11th century. In this cave, an icon and the holy cranium of Osia Hypomoni were found. In 1952, the monastery of Osios Patapios was built in this place by the elder Nektarios Marmarinos. In the monastery is kept to this day the sacred and venerable casket of Osia Hypomoni, the wise royal mother, Eleni Dragasi. It is even known that Osia Hypomoni has some examples of theosis, with the invocation of her name, which accompanies all those who are in the bed of pain or in a difficult time of their lives and intercedes to her beloved Lord for the restoration of their health and the resolution of their difficult problems.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)