Μελέτη των γαλακτικών δοντιών αρκούδων του Πλειστοκαινίου από το Σπηλαιοπάρκο Αλμωπίας και από σπήλαια της Ευρώπης. Συστηματική-βιοστρωματογραφία:
Creators: name: Παππά, Σπυριδούλα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Παλαιοντολογία
Πλειστόκαινο
Σπήλαια
Paleontology
Pleistocene
Caves

description: Το αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η μελέτη των γαλακτικών δοντιών Αρκούδων του Πλειστόκαινου από το Σπήλαιο Λουτρών Αριδαίας και από σπήλαια της Ευρώπης. Το υλικό της μελέτης αποτελείται από μεγάλο αριθμό γαλακτικών δοντιών διαφόρων ειδών της αρκούδας των σπηλαίων τόσο από τον Ελλαδικό χώρο όσο και από περιοχές της Ευρώπης και προέκυψε από τις συστηματικές παλαιοντολογικές ανασκαφές του Α.Π.Θ. (Επιστημονική Υπεύθυνη: αναπλ. Καθηγήτρια Ευαγγελία Τσουκαλά), ενώ των σπηλαίων της Ευρώπης από το Ινστιτούτο Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου της Βιέννης (Επιστ. Υπεύθυνος: Καθηγητής Gernot Rabeder). Από το Σπήλαιο Λουτρών Αριδαίας (LAC) προέκυψαν 6000 περίπου δείγματα γαλακτικών δοντιών για μελέτη και ανάλυση. Σημαντικός είναι ο αριθμός (πάνω από 3000) των νεογιλών δοντιών διαφόρων ειδών και ηλικιών της αρκούδας των σπηλαίων: Gamssulzen (Gs), Brieglsberg (BB), Ochsenchalt (OH), Nixloch (NL) και Schwabentreith (Sw) της Αυστρίας, Conturines (Cu) της Βόρειας Ιταλίας, Herkova jama (Hj) και Krizna jama (Kj) της Σλοβενίας. Σκοπός της μελέτης είναι η συστηματική ταξινόμηση των απολιθωμένων ειδών καθώς και η βιοχρονολόγηση της πλειστοκαινικής πανίδας μέσα από την εφαρμογή της μορφοδυναμικής ανάλυσης. Η μορφοδυναμική ανάλυση βασίζεται στη μελέτη της μασητικής επιφάνειας των δοντιών και την ανάπτυξη των φυμάτων πάνω σε αυτήν καθώς και στην αξιολόγηση στατιστικών στοιχείων που προκύπτουν από αυτήν. Η εφαρμογή της γίνεται ειδικότερα στους τέταρτους νεογιλούς προγόμφιους της άνω και κάτω γνάθου. Τα τελευταία χρόνια, μέσα από πολλές εφαρμογές και κλαδογράμματα, η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται αρκετά συχνά για την ερμηνεία της εξέλιξης κυρίως της πλειστοκαινικής αρκούδας. Ο μορφοδυναμικός δείκτης που προκύπτει από τη μελέτη των D4 και D4 από όλες τις θέσεις μπορεί να συνδεθεί με το εξελικτικό στάδιο των αρκούδων του Πλειστοκαίνου Ursus ingressus, Ursus eremus, Ursus ladinicus and Ursus deningeri. Ο διαχωρισμός τόσο των τέταρτων γαλακτικών προγομφίων όσο και των κοπτήρων και των κυνοδόντων σε στάδια τριβής, αλλά και σε στάδια ανάπτυξης, δίνει τη δυνατότητα του καθορισμού της σχετικής ηλικίας καθώς και την ανίχνευση του βαθμού θνησιμότητας στον πληθυσμό των νεαρών αρκούδων. Οι μορφοδυναμικοί δείκτες των P4 της μόνιμης οδοντοστοιχίας μεταξύ της Ursus ingressus και της Ursus deningeri παρουσιάζουν μεγάλη διαφορά. Μεγάλος δείκτης για την πρώτη, μικρός για τη δεύτερη. Το ίδιο συμβαίνει και στους μορφοδυναμικούς δείκτες που προέκυψαν από τα νεογιλά D4 μεταξύ της Ursus ingressus [LAC), (Gs), (NL) και Kj] και της Ursus deningeri (Hj). Τα συγκριτικά διαγράμματα που έγιναν έδειξαν αρκετές ομοιότητες στις διαστάσεις των D4 μεταξύ της U. ingressus από το Kj και από το LAC. Επίσης μεγάλες ομοιότητες παρουσίασαν και οι διαστάσεις μεταξύ της U. eremus από το OH και Sw με τα D4 της U. deningeri από το σπήλαιο Hj. Οι νεογιλοί D4 και στις δυο περιπτώσεις έχουν μεγαλύτερες διαστάσεις στις μετρήσεις του μήκους στην κάτω γνάθο από ότι στην άνω.
description: The study analyses the deciduous teeth of Pleistocene bears from Loutra Arideas Cave and from 8 caves of Europe. Loutra Arideas Cave (LAC) yielded more than 6000 specimens of milk teeth, while more than 3000 of various species and ages from bear-caves: Gamssulzen (Gs), Brieglsberg (BB), Ochsenchalt (OH), Nixloch (NL) and Schwabentreith (Sw) of Austria, Conturines (Cu) in Northern Italy, Herkova jama (Hj) and Krizna jama (Kj) of Slovenia were collected. The former material comes from systematic excavations of Aristotle University (assoc. Prof. E. Tsoukala) and the latter from systematic excavations of Institute of Paleontology οf Vienna University (prof. G. Rabeder). The aim of this study is the systematic classification of fossil bear species and biochronology of faunas through the implementation of morphodynamic analysis on milk teeth. The morphodynamic analysis is a method based on the study of occlusal surface of teeth and the development of cusps on it and the evaluation of statistics derived from it. The most important tooth for the examination is particularly the fourth deciduous premolars, of upper and lower jaw. In recent years cladograms are frequently used, through several applications and methods, as well as morphodynamic analysis to interpret evolution. Therefore morphodynamic indices may show the evolutionary stage of Pleistocene Ursus ingressus, Ursus eremus, Ursus ladinicus and Ursus deningeri. The separation of both milk fourth premolars and the incisors and canines in wear stage, but also in stage of development, enables the determination of relative age and identification of the degree of mortality in the population of young bears. As far as the morphodynamic index of forth premolars are highly diversed between Ursus ingressus and Ursus deningeri the same thing is observed in the morphodynamic indices of milk carnassials of Ursus ingressus [(LAC), (Gs), (NL) and (Kj)] and Ursus deningeri (Hj). As result it is shown that there is similarity in the dimensions between the milk carnassials of the U. ingressus from Kj and LAC cave as well as of the U. eremus from OH, and all present smaller upper and larger lower carnassial in comparison with those of the Middle Pleistocene U. deningeri milk carnassials from Hj.