Γεωμετρία της παραμόρφωσης και κινηματική ανάλυση στην Μεσοελληνική Αύλακα = Geometry of deformation and kinematic analysis in Mesohellenic Trough
Creators: name: Βαμβακά, Αγνή Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Μεσοελληνική Αύλακα
Ανάλυση λεκανών
Θερμοχρονολόγηση ιχνών σχάσης
Πελαγονική ζώνη
Εκταφή
Βύθιση
Mesohellenic trough
Basin analysis
Pelagonian microcontinent
Fission track thermochronology
Exhumation
Subsidence

description: Η Μεσοελληνική Αύλακα (ΜΑ) είναι μία λεκάνη που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του Τριτογενούς στην περιοχή της βορειοδυτικής Ελλάδας και Αλβανίας. Ο κύριος στόχος της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η μελέτη της τεκτονικής εξέλιξης της ΜA από το χρόνο σχηματισμού της λεκάνης έως σήμερα. Μελετήθηκε η νεότερη θερμική ιστορία του Πελαγονικού ηπειρωτικού τεμάχους που οριοθετεί τη λεκάνη στα ανατολικά, καθώς και η προέλευση των κλαστικών ιζημάτων της ΜΑ, με τη μέθοδο θερμοχρονολόγησης των ιχνών σχάσης σε απατίτες και ζιρκόνια (ΙΣΑ και ΙΣΖ). Τα στοιχεία που προκύπτουν από την ανάλυση των ΙΣΑ των ιζημάτων της ΜΑ επιβεβαιώνουν το γειτονικό Πελαγονικό τέμαχος ως τη πηγή προέλευσης των κλαστικών υλικών. Η παρουσία ηωκαινικής ομάδας ηλικιών ΙΣΑ σε ηωκαινικά ιζήματα δείχνει ότι το Πελαγονικό τέμαχος βρισκόταν σε κοντινή απόσταση από τα αποτιθέμενα ιζήματα. Ομάδες παλιότερων ηλικιών ΙΣΑ (Άνω Κρητιδικού-Παλαιόκαινου) υποδεικνύουν τροφοδοσία από μία πιο απομακρυσμένη ή τεκτονικά ανώτερη (τώρα πλέον διαβρωμένη) πηγή. Τα στοιχεία από τα δείγματα του υποβάθρου και των ιζημάτων βρίσκονται σε συμφωνία και δηλώνουν μία ταχεία ψύξη και εκταφή του υποβάθρου κατά το Ηώκαινο που πιθανότατα συνδέονταν με την αυξημένη διάβρωση που ακολούθησε τις ηωκαινικές επωθήσεις. Μετά ακολούθησε μία αργή ψύξη και εκταφή κατά το Ολιγόκαινο-Μειόκαινο (μεταξύ 30 και 10 εκ.χρ.), η οποία συμπίπτει με μία περίοδο αδράνειας ή έκτασης του φλοιού και, πιθανώς, αναθέρμανσης. Η μελέτη των τεκτονικών στοιχείων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσοελληνικής Αύλακας οδήγησε στη διάκριση έξι διαδοχικών τεκτονικών γεγονότων που συνδέονται με την ανάπτυξη της ΜΑ. Αυτά συμπεριλαμβάνουν ισοστατική κάμψη του φλοιού, οριζόντιες μετατοπίσεις και κανονική ρηγμάτωση, όλα συνδεδεμένα με τη σύγκλιση, πιθανώς πλάγια, της Απούλιας μικροπλάκας με το Πελαγονικό ηπειρωτικό τέμαχος. Γεωδυναμικά, η ΜΑ εξελίχθηκε ως μία “piggy-back” λεκάνη σε μία εμπρόσθια περιοχή, πάνω από τους οφιολίθους και τις ανώτερες Πελαγονικές ενότητες κατά τη διάρκεια της τεκτονικής τοποθέτησης αυτών προς τα δυτικά. Επιπλέον αυτού όμως, τυπικά χαρακτηριστικά της ΜΑ αποτελούν ενδεικτικά κριτήρια για την αναγνώριση διαχρονικών ζωνών οριζόντιας μετατόπισης και των λεκανών συνδεδεμένων με αυτά. Έτσι, η Μεσοελληνική Αύλακα, πέρα από τον χαρακτηρισμό της ως piggy-back λεκάνη, επίσης καθρεφτίζει το μοντέλο μίας «πολύ-ιστορικής» λεκάνης οριζόντιας μετατόπισης.
description: The Mesohellenic Trough (MHT) is a basin that developed during Tertiary times at the area of NW-ern Greece and Albania. Main aim of this PhD thesis is the investigation of the structural evolution of the Tertiary MHT through time. We have studied the thermal history of the Pelagonian basement along the eastern border of the MHT and the provenance of the detrital material in the clastic sediments of the MHT by fission track (FT) dating. Eocene apatite FT age populations in the sedimentary strata indicate a proximal position of the Pelagonian microcontinent, which shows the same or even younger apatite FT ages, as the source area of the detrital material in the MHT. Late Cretaceous to Paleocene age populations point to a more distant or structurally higher (now eroded) source area. The results from the basement samples and sediment samples are in agreement and document fast cooling and exhumation in the Eocene that was possibly related to the erosion subsequent of the Eocene thrusting, followed by slow cooling and exhumation during Oligocene and Miocene time. The slow cooling period coincides with a stagnation period or crustal extension and possible reheating. Structural and kinematic evidence in the broader area of Mesohellenic Trough shows that the trough developed in response to six successive tectonic events, involving isostatic crustal flexure, strike-slip and normal faulting, all related to inferred oblique convergence of the Apulian and Pelagonian microcontinents. The MHT evolved geodynamically as a piggy-back basin at a foreland setting above westward-emplacing ophiolites and higher Pelagonian units. Moreover, indicative characteristics of the MHT are typical criteria for the recognition of long-lived strike-slip zones and related basins. Therefore, the Mesohellenic Trough, besides its characterization as a piggy-back basin, it also corresponds to the pattern of polyhistory strike-slip basins.