Η διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας από τη σκοπιά των διευθυντών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Creators: name: Μπαμπίτσα, Ευτέρπη Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας
Διαπολιτισμική εκπαίδευση
Διευθυντές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Management of cultural education
Intercultural education
Secondary school principals

description: Σκοπός της έρευνας ήταν η ανίχνευση των απόψεων και των πρακτικών διευθυντών και διευθυντριών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με εμπειρία στη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας. Με αφετηρία την πολυπολιτισμική πραγματικότητα της χώρας μας, η εργασία συζητά για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, τις προκλήσεις που φέρει ο πολυσύνθετος μαθητικός πληθυσμός για τη σχολική μονάδα, την εκπαιδευτική πολιτική για την πολιτισμική ετερότητα στην Ελλάδα και το κατά πόσο ανταποκρίνεται στο προφίλ και τις ανάγκες του ετερογενούς μαθητικού πληθυσμού που φοιτά στο ελληνικό σχολείο. Στην εν λόγω σχολική πραγματικότητα, στο επίκεντρο βρίσκεται ο ρόλος του διευθυντή ως ηγέτη, ο οποίος επαναδιατυπώνεται διαρκώς σύμφωνα με το πλαίσιο και τις συνθήκες που υπαγορεύουν κατά περίπτωση διαφορετική στοχοθεσία και προγραμματισμό από την πλευρά του, με γνώμονα την ανάπτυξη της διαπολιτισμικότητας στη σχολική μονάδα και την ευρύτερη βελτίωση του σχολείου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με εκτενές ερωτηματολόγιο ανοιχτού τύπου και τη διενέργεια συμπληρωματικών συνεντεύξεων. Συμμετείχαν διευθυντές οι οποίοι είχαν επιμορφωθεί στο παρελθόν στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εκπαίδευση Αλλοδαπών και Παλιννοστούντων Μαθητών (2010-2014)» του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, που υλοποιήθηκε από το ΑΠΘ με τη συμμετοχή σχολείων όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Η έρευνα είχε ως βάση την παραδοχή ότι η εμπειρία των ανθρώπων αυτών, που εμπεριέχει τον αναστοχασμό από τις δράσεις του παρελθόντος και τη μετουσίωση της εμπειρίας τους σε καθημερινή πρακτική, θα διαφωτίσει ουσιαστικότερα την ίδια την έρευνα. Από τα ευρήματα διαφαίνεται η θετική συνεισφορά της ηγεσίας στην εύρυθμη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του σχολείου μέσα από τη μέριμνα που οι διευθυντές επιδεικνύουν για τους σημαντικότερους παράγοντες αποτελεσματικότητας για ένα σχολείο. Ειδικότερα, δίνουν έμφαση στην προσπάθεια για βελτίωση των συνθηκών μάθησης, αλληλοσεβασμό, τόνωση των παιδαγωγικών αλληλεπιδράσεων, συνεργασία με τους γονείς και τους μαθητές για την επίλυση προβλημάτων στο μέτρο του εφικτού, ανατροφοδότηση και αναστοχασμό πάνω στο έργο τους. Επιπλέον, εργάζονται για τη δημιουργία ενός οργανωτικού πλαισίου, ενός περιβάλλοντος που κινητοποιεί το διδακτικό προσωπικό, διασφαλίζει τις προϋποθέσεις και δεσμεύεται για την εξέλιξη όλων των μαθητών με βάση τα υφιστάμενα μέσα, ώστε να επιφέρουν αλλαγές σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, από την έρευνα διαπιστώνεται ότι υπάρχει υστέρηση στο επίπεδο της υλοποίησης αποτελεσματικών σχολικών πρακτικών που προωθούν ουσιαστικά τη μάθηση των αλλοδαπών μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δείχνει να ακολουθεί μία αφομοιωτική προσέγγιση στη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας. Επί της ουσίας προκύπτει ότι δεν έχει ακόμη κεφαλαιοποιηθεί σε πρακτικό επίπεδο η εμπειρία που έχει αποκτήσει η εκπαιδευτική κοινότητα κατά τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας όσον αφορά τη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας, ώστε να αποτελέσει προστιθέμενη αξία για τη συνέχεια.
description: Σκοπός της έρευνας ήταν η ανίχνευση των απόψεων και των πρακτικών διευθυντών και διευθυντριών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με εμπειρία στη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας. Με αφετηρία την πολυπολιτισμική πραγματικότητα της χώρας μας, η εργασία συζητά για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, τις προκλήσεις που φέρει ο πολυσύνθετος μαθητικός πληθυσμός για τη σχολική μονάδα, την εκπαιδευτική πολιτική για την πολιτισμική ετερότητα στην Ελλάδα και το κατά πόσο ανταποκρίνεται στο προφίλ και τις ανάγκες του ετερογενούς μαθητικού πληθυσμού που φοιτά στο ελληνικό σχολείο. Στην εν λόγω σχολική πραγματικότητα, στο επίκεντρο βρίσκεται ο ρόλος του διευθυντή ως ηγέτη, ο οποίος επαναδιατυπώνεται διαρκώς σύμφωνα με το πλαίσιο και τις συνθήκες που υπαγορεύουν κατά περίπτωση διαφορετική στοχοθεσία και προγραμματισμό από την πλευρά του, με γνώμονα την ανάπτυξη της διαπολιτισμικότητας στη σχολική μονάδα και την ευρύτερη βελτίωση του σχολείου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με εκτενές ερωτηματολόγιο ανοιχτού τύπου και τη διενέργεια συμπληρωματικών συνεντεύξεων. Συμμετείχαν διευθυντές οι οποίοι είχαν επιμορφωθεί στο παρελθόν στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εκπαίδευση Αλλοδαπών και Παλιννοστούντων Μαθητών (2010-2014)» του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, που υλοποιήθηκε από το ΑΠΘ με τη συμμετοχή σχολείων όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας. Η έρευνα είχε ως βάση την παραδοχή ότι η εμπειρία των ανθρώπων αυτών, που εμπεριέχει τον αναστοχασμό από τις δράσεις του παρελθόντος και τη μετουσίωση της εμπειρίας τους σε καθημερινή πρακτική, θα διαφωτίσει ουσιαστικότερα την ίδια την έρευνα. Από τα ευρήματα διαφαίνεται η θετική συνεισφορά της ηγεσίας στην εύρυθμη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του σχολείου μέσα από τη μέριμνα που οι διευθυντές επιδεικνύουν για τους σημαντικότερους παράγοντες αποτελεσματικότητας για ένα σχολείο. Ειδικότερα, δίνουν έμφαση στην προσπάθεια για βελτίωση των συνθηκών μάθησης, αλληλοσεβασμό, τόνωση των παιδαγωγικών αλληλεπιδράσεων, συνεργασία με τους γονείς και τους μαθητές για την επίλυση προβλημάτων στο μέτρο του εφικτού, ανατροφοδότηση και αναστοχασμό πάνω στο έργο τους. Επιπλέον, εργάζονται για τη δημιουργία ενός οργανωτικού πλαισίου, ενός περιβάλλοντος που κινητοποιεί το διδακτικό προσωπικό, διασφαλίζει τις προϋποθέσεις και δεσμεύεται για την εξέλιξη όλων των μαθητών με βάση τα υφιστάμενα μέσα, ώστε να επιφέρουν αλλαγές σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, από την έρευνα διαπιστώνεται ότι υπάρχει υστέρηση στο επίπεδο της υλοποίησης αποτελεσματικών σχολικών πρακτικών που προωθούν ουσιαστικά τη μάθηση των αλλοδαπών μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δείχνει να ακολουθεί μία αφομοιωτική προσέγγιση στη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας. Επί της ουσίας προκύπτει ότι δεν έχει ακόμη κεφαλαιοποιηθεί σε πρακτικό επίπεδο η εμπειρία που έχει αποκτήσει η εκπαιδευτική κοινότητα κατά τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας όσον αφορά τη διαχείριση της πολιτισμικής ετερότητας, ώστε να αποτελέσει προστιθέμενη αξία για τη συνέχεια.