Τοπία αποικισμού στη Βόρεια Ελλάδα: η κοιλάδα του Στρυμόνα και η Θασιακή Περαία
Creators: name: Μπόνια, Ελλη Ζήση
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Αποικισμός
Μετα-αποικιακή θεώρηση
Αρχαιολογία τοπίου
Εθνοτικές ταυτότητες
Αλληλεπιδράσεις
Colonialism
Post-colonial theory
Landscape archaeology
Ethnic identities
Interaction

description: Στις γραπτές πηγές της Κλασικής Εποχής μαρτυρείται πως από τον 8ο αι. π.Χ. και κατά την Αρχαϊκή Εποχή συντελέστηκε ο αποικισμός διαφόρων περιοχών του Βορείου Αιγαίου από ανεξάρτητες πόλεις του νοτίου ελλαδικού χώρου. Αυτή ήταν μια διαδικασία που άλλαξε το πολιτισμικό τοπίο της ευρύτερης περιοχής και που έχει μελετηθεί και ερμηνευτεί κυρίως με βάση τις γραπτές μαρτυρίες και την πολιτισμική-ιστορική προσέγγιση στην αρχαιολογία. Στην παρούσα εργασία γίνεται μια προσπάθεια να τεθούν οι όροι και οι δυνατότητες της μετα-αποικιακής θεώρησης στο φαινόμενο του αποικισμού. Αυτή η θεώρηση έχει ως αφετηρία την κριτική στο θεωρητικό υπόβαθρο της αποικιοκρατικής κίνησης του 19ου αι. Η νεότερη αποικιοκρατία έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αναπαρίσταται τόσο το φαινόμενο του αποικισμού όσο και οι σχέσεις μεταξύ των εμπλεκομένων λαών. Σε αυτά τα πλαίσια ο αποικισμός ισοδυναμεί με τον εκπολιτισμό ενός λαού κατώτερου πολιτισμικά και οι σχέσεις μεταξύ αποίκων και ντόπιων ερμηνεύονται μέσα απο αντιθέσεις: κατακτητής / υποταγμένος, πολιτισμένος / απολίτιστος, Έλληνας / βάρβαρος κ.ο.κ. Η μετα-αποικιακή θεώρηση προσπαθεί να φέρει το προσκήνιο τους ντόπιους πληθυσμούς και να θέσει τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκομένων στα πλαίσια των πολιτισμικών αλληλεπιδράσεων μέσα στο αποικιακό τοπίο. Αυτό το τοπίο αποτελεί όχι μόνο το υπόβαθρο της αποικιακής κίνησης αλλά και παράγοντα που συμβάλλει στη μεταβολή και προσαρμογή του πολιτισμού τόσο των επείσακτων όσο και των τοπικών πληθυσμών. Ως παράδειγμα για τον αποικισμό του Βορείου Αιγαίου ερευνάται το υπάρχον υλικό από την περιοχή μεταξύ των ποταμών Νέστου και Στρυμόνα, μαζί με μέρος της κοιλάδας του Στρυμόνα και της Θάσου. Η πρώτη διαπίστωση είναι πως δεν υπάρχει ξεχάθαρη τομή από την Πώιμη Εποχή Σιδήρου προς τους ιστορικούς χρόνους. Επίσης δεν διαπιστώνεται ξεκάθαρα στο αρχαιολογικό υλικό η αναμενόμενη αντίθεση που υποβάλλουν οι διπολικές αντιθέσεις της συνήθους θεώρησης κατά τη νεότερη αποικιοκρατία. Αντίθετα η γενικότερη εικόνα είναι αυτή της συνέχειας, της μάλλον ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ των εμπλεκομένων, στις περισσότερες περιπτώσεις, έτσι ώστε να μην μπορούμε να μιλάμε με γενικεύσεις. Οι πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις μεταβάλλουν όλες τις εθνοτικές ομάδες που συμμετέχουν σε αυτές μέσα στα πλαίσια ενός κοινού αποικιακού τοπίου.
description: In the written records of Classical Greece there is evidence of a colonial movement in the Northern Aegean initiated by southern Greek cities during the 8th century and the Archaic Period. This procedure has changed the cultural landscape of the region and it has been interpreted based on the written record and by terms of the cultural-historical approach in archaeology. In this thesis the attempt is to set the terms and consider the possibilities of the post-colonial approach in colonialism. This approach developed as the criticism of the theoretical basis of 19th century colonialism. This recent events have considerably influenced the way of depicting colonialism and the relationships between the various groups that participated in this phenomenon. Among these lines, colonialism is described as civilizing an inferior culture; the relationship between the groups is considered only in terms of antitheses: conqueror / conquered, civilized / uncivilized, Greek / barbarian etc. Post-colonial approach tries to bring the native populations to the foreground and consider the relationship between the ethnic groups as mutual cultural influences within the colonial landscape. This landscape not only is the background of the colonial interrelations, it also becomes a factor in the changes and adjustment of both participating cultures. The examination of the existing material from the region between the rivers Nestos and Strymon, along with part of the valley of Strymon and of Thasos, serves as an example for the colonization in Northern Aegean. The first impression is the lack of any drastic and sudden change in the culture from the Early Iron Age to the historical periods. There is also lack of the overall antitheses that have been inspired by modern colonialism. On the contrary, there generally seems to be a continuation between the periods and in most cases a peaceful co-existing of the ethnic groups, so that general assumptions are hard to be drawn. Mutual cultural influences bring changes to all participating groups within a common colonial landscape.