Το δόγμα της δημιουργίας κατά τον Αγιο Γρηγόριο Νύσσης:
Creators: name: Γιαννακοπούλου, Ιωάννα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: subject: Δημιουργία
subject: Αγιος Γρηγόριος Νύσσης
subject: Ανθρωπολογία
subject: Creation
subject: St. Gregory of Nyssa
subject: Anthropology
subject: FOS: Sociology

description: Η παρούσα εργασία με τίτλο “Το δόγμα της δημιουργίας κατά τον άγ. Γρηγόριο Νύσσης” απαρτίζεται από τρία κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, το οποίο χωρίζεται σε πέντε ενότητες, γίνεται αναφορά στη δημιουργία του κόσμου. Αρχικά, στην πρώτη ενότητα δίνεται έμφαση στη διδασκαλία περί της συλλήβδην και ἐν ἀκαρεῖ δημιουργίας του αγ. Γρηγορίου Νύσσης. Σύμφωνα με αυτήν ο κόσμος δημιουργείται αθρόως και έπειτα ακολουθεί η εξελικτική πορεία των όντων. Στην αμέσως επόμενη ενότητα γίνεται εκτενής αναφορά σε αυτήν την εξέλιξη της δημιουργίας κατά την οποία επικρατούν τάξη και ειρμός. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αρμονική μρφοποίηση του σύμπαντος, η οποία μαρτυρά πως ο κόσμος δεν προέρχεται από μια τυχαία αιτία, αλλά από τον άκτιστο τριαδικό Θεό που είναι η αιτία των πάντων, ορατών και αοράτων. Στην τρίτη ενότητα γίνεται λόγος για την προέλευση της δημιουργίας ἐκ τοῦ μή ὄντος. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα:α)ότι η κτίση δεν προέρχεται από τη θεία ουσία, αλλά λαμβάνει την ύπαρξή της διαμέσου της άκτιστης βουλητικής ενέργειας του Θεού και πως β)αυτή η κτιστότητα των όντων επιβάλλει τη σχέση εξάρτησής τους από το Θεό. Τα πάντα συγκρατούνται στην ύπαρξη δια της ζωογόνου πνοής του Θεού. Στη συνέχεια αναφέρονται οι τρεις συνέπειες που απορρέουν από αυτήν την προέλευση της δημιουργίας ἐκ τοῦ μή ὄντος: α)κτιστότητα, β)τρεπτότητα και γ)σχετικότητα. Το πρώτο κεφάλαιο κλείνει με την αιτία γενέσεως του κακού, η οποία δεν πρέπει να αποδίδεται στο Θεό δημιουργό, αλλά αυτή αναζητείται στον άνθρωπο. Κατά τον άγ. Γρηγόριο η αβουλία του ανθρώπου ευθύνεται για την επιλογή του κακού αντί του καλού. Στο δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο αποτελείται από τρεις ενότητες, παρουσιάζεται η δημιουργία του ανθρώπου. Στην πρώτη ενότητα κεντρικό σημείο αποτελεί η ερμηνεία και επεξήγηση του αγιογραφικού χωρίου που αναφέρεται στην κατ᾽εἰκόνα Θεού και καθ᾽ὁμοίωσιν δημιουργία του ανθρώπου. Επίσης, γίνεται αναφορά στην αποτυχημένη προσπάθεια ξένων και Ελλήνων ερευνητών, οι οποίοι παρερμήνευσαν τη διδασκαλία του αγ. Γρηγορίου και υποστήριξαν ότι ομιλεί για δύο δημιουργίες στην ανθρωπολογία του. Η δεύτερη ενότητα έχει τίτλο “η ψυχή” και αναφέρεται στα εξης ζητήματα: στην έννοια και τον ορισμό της ψυχής, στις τρεις λειτουργίες της, στην ταύτισή της με το νου, στη νοερή της ουσία που δεν επιτρέπει τον περιορισμό της σε τοπικά όρια και τέλος στη ριζοσπαστική διδασκαλία του αγ. Γρηγορίου περί της πανταχού παρουσίας της πριν και μετά το θάνατο σε όλα τα στοιχεία που συγκροτούν το ανθρώπινο σώμα. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στο σώμα του ανθρώπου. Από την αρχή της δημιουργίας του ο άνθρωπος αποτελείται από σώμα και ψυχή. Όμως, το σώμα του δεν έχει πάντα την ίδια μορφή (λεπτό και αεριώδες πριν την πτώση και μετά την ανάσταση και βαρύ μετά την πτώση). Βέβαια, εξαίρεται η θετική άποψη περί σώματος που επικρατεί στο Χριστιανισμό. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά σε ένα βασικό στοιχείο της διδασκαλίας του αγ. Γρηγορίου που είναι η πτώση. Η διδασκαλία περί πτώσεως συνδέεται με το πρόβλημα του κακού και της σωτηρίας. Επίσης, δίνεται έμφαση στις συνέπειες της πτώσεως και συγκεκριμένα στην ερμηνεία των δερματίνων χιτώνων.
description: The second chapter, which consists of three unities, presents the creation of man. In the first unity, the fundamental point is the interpretation and the explanation of the hagiographic passage, which refers to the creation of man according to the image (κατ᾽εἰκόνα) and likeness (καθ᾽ὁμοίωσιν) of God. Also, it refers to a failed attempt of some foreigns and Greeks scholars, who misinterpreted the instruction of St. Gregory of Nyssa and claim that in his anthropology he speaks of a double creation. The second unity, titled “The soul”, refers to the following matters: meaning and definition of the soul, its three functions, its identification with the mind, its intellectual substance, which prevents the restriction in space and finally the radical instruction of the omnipresence of the soul in body before and after the death in the elements which composed the human body. The next unity refers to the body of man. Man is a composed creature with body and soul. However, the body does not always have the same form. We try to stress out the Christian positive conception of the body. Finally, the third chapter refers to a fundamental element of the instruction of St. Gregory of Nyssa which is the fall. The instruction of the fall is related to the problem of evil and salvation. Last but not least we are emphasizing into the consequences of the fall and the interpretation of cloaks of skin.