Η σχέση διοικητικής και ποινικής δίκης στα εγκλήματα φοροδιαφυγής
Creators: name: Χατζηστάμου, Ανδρέας Ηρακλή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Σχέση διοικητικής και ποινικής δίκης
Φορολογικό ποινικό δίκαιο
Εγκλήματα φοροδιαφυγής
Relationship between administrative and criminal procedure
Tax criminal law
Tax evasion offences

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σχέση μεταξύ διοικητικής και ποινικής δίκης στα εγκλήματα φοροδιαφυγής, αναδεικνύοντας τη σημασία και τις προκλήσεις που προκύπτουν από τη διασύνδεση αυτών των δύο δικαιοδοσιών. Η ελληνική έννομη τάξη, αν και διαχωρίζει τις δικαιοδοσίες σε διοικητική, πολιτική και ποινική, επιβεβαιώνει την αλληλεπίδραση και τη διασταύρωση των δικαιοδοσιών αυτών, όπως αποδεικνύεται στην περίπτωση της φοροδιαφυγής. Στο πρώτο κεφάλαιο, εξετάζεται το θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο που ορίζει τη φοροδιαφυγή τόσο ως διοικητική παράβαση όσο και ως ποινικό αδίκημα. Αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο ο Έλληνας νομοθέτης επιλέγει να επιβάλλει παράλληλα διοικητικές και ποινικές κυρώσεις για τις ίδιες παραβατικές συμπεριφορές, ενώ γίνεται σύντομη αναφορά στη σχέση φορολογικού και ποινικού δικαίου σε επίπεδο ουσιαστικού δικαίου. Στο δεύτερο κεφάλαιο, δίνεται έμφαση στις σημαντικές αλλαγές που επήλθαν με τους νόμους 4745/2020 και 4764/2020, οι οποίες επηρεάζουν τη σύνδεση διοικητικής και ποινικής διαδικασίας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις προϋποθέσεις άσκησης της ποινικής δίωξης, στις αλληλεπιδράσεις των δύο διαδικασιών, καθώς και στα ζητήματα παραγραφής, τόσο σε διοικητικό όσο και σε ποινικό επίπεδο. Στο τρίτο κεφάλαιο, αναλύεται η δεσμευτική ισχύς των αποφάσεων ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων στις φορολογικές παραβάσεις. Εξετάζονται οι διαφορές στους κανόνες απόδειξης που ισχύουν στις δύο δίκες, αναδεικνύοντας τα προβλήματα που προκύπτουν από την παράλληλη διεξαγωγή τους. Στο τέταρτο κεφάλαιο, η σχέση των δύο δικών εξετάζεται υπό το πρίσμα της αρχής ne bis in idem, η οποία απαγορεύει τη διπλή δίωξη ή τιμωρία για την ίδια παραβατική συμπεριφορά. Η ερμηνεία της αρχής αυτής βασίζεται τόσο στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) όσο και στη σχετική ελληνική νομολογία, κυρίως από το Συμβούλιο της Επικρατείας και τον Άρειο Πάγο. Τέλος, η εργασία καταλήγει σε μια κριτική αποτίμηση των επιλογών του Έλληνα νομοθέτη στη ρύθμιση της σχέσης των δύο κυρωτικών διαδικασιών. Η ανάλυση αυτή λαμβάνει υπόψη τις νομοθετικές εξελίξεις και τις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών δικαστηρίων, ενώ παράλληλα προτείνει βελτιώσεις για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των εγκλημάτων φοροδιαφυγής.
description: The present thesis investigates the relationship between administrative and criminal proceedings in cases of tax evasion, highlighting the significance and challenges arising from the interconnection of these two jurisdictions. The Greek legal system, although it separates jurisdictions into administrative, civil, and criminal, confirms the interaction and intersection of these jurisdictions, as evidenced in the case of tax evasion. In the first chapter, the institutional and legislative framework defining tax evasion as both an administrative offense and a criminal act is examined. The analysis focuses on how the Greek legislator opts to impose both administrative and criminal penalties for the same unlawful behavior, while a brief reference is made to the relationship between tax law and criminal law at the level of substantive law. The second chapter emphasizes the significant changes introduced by Laws 4745/2020 and 4764/2020, which affect the linkage between administrative and criminal procedures. Particular attention is paid to the prerequisites for initiating criminal prosecution, the interactions between the two processes, and issues of limitation periods, both administrative and criminal. The third chapter analyzes the binding force of decisions issued by criminal and administrative courts in the field of tax violations. It explores the differences in the rules of evidence applicable in the two types of proceedings, shedding light on the challenges arising from their concurrent operation. The fourth chapter examines the relationship between the two proceedings through the lens of the principle of ne bis in idem, which prohibits double prosecution or punishment for the same unlawful act. The interpretation of this principle is based on the case law of both the European Court of Human Rights (ECHR) and the Court of Justice of the European Union (CJEU), as well as relevant Greek jurisprudence, particularly from the Council of State and the Supreme Court. Finally, the thesis concludes with a critical assessment of the Greek legislator's choices in regulating the relationship between the two punitive procedures. This analysis considers recent legislative developments and the requirements of European courts while also proposing improvements for the more effective management of tax evasion offenses.
description: Επισπεύδον Τμήμα: Τμήμα Νομικής ΑΠΘ, Συμμετέχει: το Τμήμα Νομικής ΔΠΘ