Η Έννοια του καλού θανάτου στην αρχαία ελληνική και στην Πατερική Παραμυθητική Γραμματεία
Creators: name: π. Κυπρικτζής, Νικόλαος Τριαντάφυλλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ευθανασία
Καλός θάνατός
Παραμύθια
Eythanasia
Good death
Fairytale

description: Το βίωμα του θανάτου απασχολεί το ανθρώπινο γένος από την πρώτη στιγμή της ιστορίας του. Στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία οι αντιλήψεις για τον θάνατο ποικίλλουν, ωστόσο, κοινό τόπο αποτελεί η αναζήτηση του καλού θανάτου, δηλαδή του «καλῶς θανεῖν», ο οποίος συνδέεται άλλοτε με τον ηρωικό και τον ένδοξο θάνατο και άλλοτε με την επιλογή του ίδιου του ατόμου να απαλλαγεί από το ταπεινωτικό γήρας. Ωστόσο, οι φιλόσοφοι των μετέπειτα χρόνων υπερασπίζονται τη ζωή ως ύψιστο αγαθό και αποδέχονται τις σωματικές δοκιμασίες ως μέσο άσκησης στην αρετή. Ο προβληματισμός για τον καλό θάνατο τίθεται και από τους Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι δεν παραγνωρίζουν τη θνητή φύση του ανθρώπου, εναποθέτουν όμως την ελπίδα στην αθανασία της ψυχής, την ανάσταση και την αιώνια ζωή. Ο Θεός είναι που θέτει τα όρια της ζωής κάθε ανθρώπου, ο οποίος καλείται να υπομένει τις δυσκολίες της παρούσας ζωής, ώστε να δοξαστεί στη μέλλουσα, ενώ δεν δικαιούται να τερματίσει ο ίδιος τη ζωή του, διότι αυτό φανερώνει ασέβεια προς το Θείο θέλημα. Η έννοια της καλού θανάτου, όπως αυτή διαμορφώνεται στην αρχαία ελληνική σκέψη και στην παραμυθητική γραμματεία, έχει πολλές ομοιότητες αλλά και διαφορές με την αντίστοιχη πατερική θεώρηση του καλού θανάτου, καθώς οι Πατέρες της Εκκλησίας γνώριζαν καλά την αρχαία ελληνική σκέψη και επηρεάστηκαν από αυτή. Εξετάζεται, λοιπόν, η έννοια του καλού θανάτου στην αρχαία ελληνική και στην πατερική παραμυθητική γραμματεία, ενώ τίθεται το ερώτημα αν αυτή συσχετίζεται με τη σύγχρονη κατανόηση του καλού θανάτου, όπως αυτός προβάλλεται στη συνάφεια του επίκαιρου ηθικού προβληματισμού για την ευθανασία.
description: The experience of death has occupied the humans since the first moment of their history. In Ancient Greek Literature, the perceptions of death vary, however, a common place is the search for a good death, i.e. the "καλῶς θανεῖν", which is sometimes associated with a heroic and glorious death and sometimes with the individual's own choice to get rid of the humiliating old age. However, later philosophers defend life as the highest good and accept physical trials as a means of exercising virtue. The reflection on a good death is also raised by the Fathers of the Church, who do not ignore the mortal nature of man, but place their hope in the immortality of the soul, the resurrection and eternal life. God is who sets the limits of the life of each person, who is called to endure the difficulties of the present life to be glorified in the future, while he is not entitled to end his life himself, because this shows disrespect to the divine will. The concept of a good death, as it is formed in ancient Greek thought and in consolatory literature has many similarities but also differences compared to the corresponding paternal view of a good death, as the Fathers of the Church were well aware of ancient Greek thought and were influenced by it. Therefore, the concept of a good death in ancient Greek and paternal consolatory literature is examined, while the question is raised whether it is related to the modern understanding of a good death, as it is projected in the relevance of the current moral reflection on euthanasia.
description: Ιδρυτικά Τμήματα του Π.Μ.Σ.: Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ., Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., Τμήμα Οικονομικών Επιστημών της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ., Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών της Πολυτεχνική Σχολής του Α.Π.Θ.