Η συνεισφορά του διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης στην ανάπτυξη του διεθνούς περιβαλλοντινού δικαίου και στην προστασία του περιβάλλοντος:
Creators: name: Τσιφοπούλου, Ειρήνη Σπυρίδων
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Διεθνές δικαστήριο της Χάγης
Διεθνές περιβαλλοντικό δίκαιο
Προστασία του περιβάλλοντος
International court of justice
International environment law
Protection of the environment

description: Αντικείμενο της μελέτης είναι ο εντοπισμός των υποθέσεων που διαχρονικά απασχόλησαν το Δ.Δ.Χ., έθιξαν πτυχές του περιβαλλοντικού ζητήματος και συνεισέφεραν στην διαμόρφωση των διεθνών περιβαλλοντικών αρχών και στην εν γένει προστασία του περιβάλλοντος. Οι υποθέσεις αυτές εξετάζονται κατά χρονολογική σειρά και, μετά από μια σύντομη αναφορά στο ιστορικό της κάθε υπόθεσης, στις θέσεις και τα επιχειρήματα των διάδικων μερών, εξετάζεται ενδελεχώς η στάση που τήρησε το Δ.Δ.Χ., η απόφαση ή γνωμοδότηση που εξέδωσε, καθώς και οι ενδεχόμενες μειοψηφούσες γνώμες μελών του. Η μελέτη της συνεισφοράς του Δ.Δ.Χ. μπορεί να οργανωθεί σε δύο βασικά μέρη. Στο πρώτο μέρος, μετά από σύντομη αναφορά στις υποθέσεις του Δ.Δ.Δ.Δ. για τον ποταμό Oder, θα αναλυθούν δύο πολύ γνωστές υποθέσεις που απασχόλησαν διεθνή διαιτητικά δικαστήρια, οι υποθέσεις Trail Smelter και La Lanoux, οι οποίες έθεσαν ουσιαστικά τις βάσεις στην ιδέα της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Γίνεται επίσης μια αναφορά στις υποθέσεις του Στενού της Κέρκυρας. και της Barcelona Traction που, αν και δεν θίγουν περιβαλλοντικά ζητήματα, ωστόσο έδωσαν βήμα με τον τρόπο τους στην ανάπτυξη κανόνων που έχουν σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος. Στη συνέχεια, εξετάζονται οι δύο υποθέσεις των Πυρηνικών Δοκιμών κατά της Γαλλίας, και οι δύο υποθέσεις Fisheries Jurisdiction κατά της Ισλανδίας, η συνεισφορά των οποίων όμως στην ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος είναι μέχρι ένα βαθμό αμφιλεγόμενη. Στο δεύτερο μέρος, η πρώτη υπόθεση που απασχόλησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 το Δ.Δ.Χ. ήταν η υπόθεση Nauru κατά Αυστραλίας, επί της οποίας όμως δεν εκδόθηκε οριστική απόφαση, καθώς έκλεισε συμβιβαστικά. Ακολούθησε η υπόθεση των Πυρηνικών Δοκιμών ΙΙ, με αίτημα της Νέας Ζηλανδίας για επανεξέταση της υπόθεσης των Πυρηνικών Δοκιμών κατά της Γαλλίας, όπου δυστυχώς επίσης δεν εκδόθηκε απόφαση. Στη συνέχεια, στη Γνωμοδότηση για τη Νομιμότητα ή χρήση των Πυρηνικών Όπλων αναλύονται τα πραγματικά περιστατικά και η συνεισφορά της Γνωμοδότησης στην προστασία του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα σε περίοδο ενόπλων συγκρούσεων, και επισημαίνεται η για πρώτη φορά ρητή αναγνώριση του βασικού εθιμικού κανόνα της «υποχρέωσης των κρατών να εξασφαλίζουν ότι δραστηριότητες εντός της δικαιοδοσίας και του ελέγχου τους σέβονται το περιβάλλον άλλων κρατών ή περιοχών πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας τους». Ακολούθως, η απόφαση του Δ.Δ.Χ στην υπόθεση Gabcikovo-Nagymaros, καθώς είναι η πρώτη οριστική απόφαση στη διαδρομή του Δ.Δ.Χ. που αναλύει αποκλειστικά θέματα περιβαλλοντικής προστασίας. Η απόφαση αυτή, σε συνδυασμό με την ξεχωριστή γνώμη του δικαστή Weeramandry, θίγει καίρια ζητήματα όπως η Αξιολόγηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η κατάσταση οικολογικής ανάγκης, η αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, η αρχή της προληπτικής δράσης κ.λ.π. Τέλος, αναφέρεται και η πρόσφατη παραπομπή ενώπιον του Δ.Δ.Χ. των υποθέσεων Pulp Mills και η Aerial Herbicides, οι οποίες την παρούσα χρονική περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη και θίγουν σημαντικά περιβαλλοντικά θέματα που έχουν μείνει ανοιχτά από τις προηγούμενες αποφάσεις του Δ.Δ.Χ. Έτσι, είναι πλέον ώριμες οι συνθήκες ώστε το Δ.Δ.Χ. να επαναβεβαιώσει και να επιβάλλει τις αρχές του διεθνούς περιβαλλοντικού δικαίου, που η πρακτική των περισσότερων κρατών ανέδειξε τις τελευταίες δεκαετίες, με την κατοχύρωσή τους ως κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου.
description: An observation of the opportunities the International Court of Justice had the last three decades shows that were enough and serious, so as to contribute to the development of a number of issues of international environmental law. Although part of the potential of these opportunities has been missed, no one should not underestimate the contribution made by the International Court of Justice. Two main periods in the ICJ jurisprudence relating to IEL can be distinguished. The first period covers, the very well known case of Trail Smelter and Lax Lanoux. The Trail Smelter arbitral tribunal stated that, under principles of international law “…no State has the right to use or permit the use of its territory in such a manner as to cause injury by fumes in or to the territory of another or the properties or person therein, when the case is of serious consequence and the injury is established by clear and convincing evidence”. Moreover, two cases, namely the Corfu Channel case and the Barcelona Traction case, confirmed previous case law on transboundary damages, as well as the introduction of the concept of obligations erga omnes, potentially applicable to some environmental norms. The duty of each state not to allow its territory to be used so as to injure that of another, was set forth in the Corfu Channel case. The second period was embodied in four contentious cases, namely Certain Phosphate Lands in Nauru, the Advisory Opinion on the Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, and the Gabcikovo-Nagymaros Project. A number of separate/dissenting opinions, particularly those of Judge Weeramantry in the aforementioned Advisory Opinion as well as in the context of the Gabcikovo-Nagymaros and the Nuclear Tests II cases are analyzed. This second period was important in that it consolidated the previous case law and pointed to a number of interconnections between IEL, on the one hand, and both international development and international humanitarian law, on the other hand. Finally, more than a decade after the decision of the Gabcikovo - Nagymaros case, the International Court of Justice has again a significant opportunity to clarify some important issues of International Environmental Law, through two pending contentious cases. The first, the Pulp Mills case concerns the construction of two pulp mills on the banks of the River Uruguay. The second, the Aerial Herbicides case concerns the aerial spraying by Colombia of toxic herbicides at locations near, at and across Colombia's border with Ecuador. With respect to these cases, we hope that in the next years the number of issues left open by the second period, will be clarified by the International Court of Justice in its forthcoming decisions. This contribution of the International Court of justice to the protection of the Environment, which is a matter of first priority for the benefit of present and future generations.