Διασπορά των σκληρών κροτώνων (Ixodidae) στην Ελλάδα και ο ρόλος αυτών στην επιδημιολογία του αιμορραγικού πυρετού Κριμαίας-Κονγκό
Creators: name: Χαληγιάννης, Ηλίας A.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό
Σκληροί κρότωνες
Ελλάδα
Επιδημιολογία
Crimean-Congo hemorrhagic fever
Epidemiology
Ixodidae
Greece

description: Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κογκό (CCHF), είναι σοβαρή οξεία εμπύρετη νόσος που συνοδεύεται συχνά από αιμορραγικές εκδηλώσεις και παρουσιάζει θνητότητα 5%-30%. Αιτιολογικός παράγοντας της νόσου είναι ο CCHFV (genus Orthonairovirus, family Nairoaviridae). Η μετάδοση της νόσου στον άνθρωπο γίνεται με νύγμα κροτώνων, ή μετά από άμεση επαφή των βλεννογόνων ή του δέρματος με αίμα, εκκρίματα ή ιστούς μολυσμένων ζώων ή ανθρώπων. Η γεωγραφική διασπορά του CCHFV είναι η πιο εκτεταμένη από τους ιούς που μεταδίδονται με κρότωνες, και η παρουσία του αναφέρθηκε στην Αφρική, Ασία, Ν.Α Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Τα στελέχη του CCHF διαχωρίζονται σε 9 γονότυπους: τους “Africa 1-4”, “Asia 1-2”, και “Europe 1-3”. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η καταγραφή της διασποράς και συχνότητας των κροτώνων στην Ελλάδα, η χαρτογράφησή τους μέσω χρήσης συστημάτων γεωγραφικής και χωρικής ανάλυσης (GIS- SA), ο έλεγχος των κροτώνων για μόλυνση με τον CCHFV και η γενετική και η φυλογενετική ανάλυση των στελεχών της μελέτης. Συγκεκριμένα, διεξήχθη μια εκτεταμένη μελέτη του πληθυσμού και της διασποράς των σκληρών κρότωνων μεταξύ του 2012-2014 σε 309 κτηνοτροφικές μονάδες αιγοπροβάτων στην ηπειρωτική χώρα και σε πέντε νησιά της Ελλάδας. Συνολικά συλλέχθηκαν 2108 κρότωνες. Τα είδη με την ευρύτερη κατανομή ήταν τα Rhipicephalus sanguineus s.l. (64,8%), R.bursa (25,9%) και Dermacentor marginatus (4,1%), και ακολουθούσαν τα Ixodes ricinus, Ι.gibbosus, Haemaphysalis parva, Η.sulcata, Η.punctata, Hyalomma marginatum, Η.excavatum, Η.dromedarii, Η.rufipes και Η.impeltatum που όλα μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου το 5,3% της συλλογής. Οι κρότωνες διαχωρίστηκαν σε 1290 ομάδες ανάλογα με το είδος, το φύλο, το ξενιστή, την ημερομηνία και την περιοχή συλλογής τους. Εφαρμόστηκε RT-nested PCR και ο ιός ανιχνεύθηκε σε 36/1290 ομάδες κροτώνων. Ειδικότερα, ανιχνεύθηκε σε 27 από τις 843 (3,2%) ομάδες κροτώνων του είδους R.sanguineus s.l. και σε 9 από τις 377 (2,4%) ομάδες του είδους R.bursa. Οι περιφέρειες με τα υψηλότερα ποσοστά ανίχνευσης του CCHFV ήταν η Κεντρική και Δυτική Μακεδονία (8,8%), η Κρήτη (6,2%) και η Πελοπόννησος (5,7%). Όλοι οι κρότωνες του είδους H.marginatum (κύριου φορέα του CCHFV) ήταν αρνητικοί. Η φυλογενετική ανάλυση των αλληλουχιών του ιού που ανιχνεύθηκαν σε 27 ομάδες κροτώνων έδειξε την παρουσία των γονοτύπων “Europe 1” (19/27) και “Europe 2” (8/27). Ο γονότυπος “Europe 1” βρέθηκε κυρίως σε κρότωνες του είδους R.sanguineus s.l. (16/19), ενώ ο “Europe 2” σε κρότωνες του είδους R.bursa (6/8). Το γονιδίωμα του στελέχους CCHFV γονοτύπου “Europe 2” που ανιχνεύθηκε σε κρότωνες R.bursa διέφερε κατά 9,7% σε επίπεδο νουκλεοτιδίων από το πρότυπο στέλεχος AP92. Συμπερασματικά, η παρούσα μελέτη έδωσε μία πρώτη αποτύπωση σχετικά με τον πληθυσμό των κροτώνων στην ηπειρωτική χώρα και τα νησιά της Ελλάδας. Η κυκλοφορία του CCHFV του γονοτύπου “Europe 2” σε περιοχές όπου ο οροεπιπολασμός είναι σχετικά υψηλός, σε συνδυασμό με την απουσία κλινικών περιστατικών, υποδηλώνει ότι αυτά τα στελέχη παρουσιάζουν αντιγονικότητα, αλλά έχουν μικρή η μηδαμινή λοιμογόνο δύναμη. Όσον αφορά τον γονότυπο “Europe 1”, είναι πιθανό, οι κρότωνες του γένους Rhipicephalus να μην είναι ικανοί φορείς του ιού όπως είναι οι κρότωνες του γένους Hyalomma, οπότε θα απαιτηθούν περαιτέρω εργαστηριακές μελέτες για να διερευνηθεί ο ακριβής ρόλος τους στη συντήρηση και μετάδοση του CCHFV.
description: Crimean-Congo Hemorrhagic Fever is a severe acute febrile illness often accompanied by hemorrhagic manifestations and the causative agent is the CCHFV (genus Orthonairovirus, family Nairoaviridae). It is transmitted to humans by bites of infected ticks, or by direct contact with blood or tissues of patients or livestock at viremic phase. CCHFV is the most widespread tick-borne viral disease and has been reported in Africa, Asia, Eastern and Southern Europe and the Middle East. Nine genetic clades are currently recognized, four from Africa, three from Europe and two from Asia. The purpose of the present study was to provide an overview on the prevalence and distribution of tick species in various regions of Greece, to identify the geographical parameters of the tick collection sites through the use of geographic and spatial analysis systems (GIS-SA), to estimate the CCHFV infection rate in ticks and to identify the genetic lineage of the circulating CCHFV strains. Therefore, a cross sectional field study on the distribution of Ixodidae ticks was carried out from 2012-2014. A total of 2108 ticks were collected from small ruminants in 309 farms located in the mainland and five islands of Greece. The species with the widest distribution were Rhipicephalus sanguineus s.l. (64.8 %), R.bursa (25.9 %), and Dermacentor marginatus (4.1 %), whereas the least frequently collected species were Ixodes ricinus, I. gibbosus, Haemaphysalis parva, H.sulcata, H.punctata, Hyalomma marginatum, H.excavatum, H.dromedarii, H.rufipes, and H. impeltatum representing together less than 5.3 % of the collection. Grouping of ticks by collection date, location, animal host, tick species, and sex resulted in 1290 pools. An RT-nested PCR was applied and CCHFV was detected in 2.8% of the tick pools. Specifically, CCHFV was detected in 3.2% (27/843) of the R. sanguineus s.l. and in 2.4% (9 of 377) of the R. bursa tick pools. The regions with the highest CCHFV detection rate were Central and Western Macedonia (8.8%), Crete (6.2%) and Peloponnese (5.7%). All H. marginatum ticks (the principal vector of CCHFV) were CCHFV negative. Phylogenetic analyses of the virus showed that sequences clustered into two genetic lineages, “Europe 1” (19/27) and “Europe 2” (8/27). Sequences of CCHFV lineage “Europe 1” were obtained mainly from R. sanguineus s.l. ticks (16/19), while sequences of lineage “Europe 2” were taken from R. bursa ticks (6/8). The sequences of the CCHFV lineage “Europe 2” of the present study differed from the prototype AP92 strain by 9.7% at nucleotide level. The present study gave a first insight into the tick fauna from mainland and islands in Greece. The circulation of CCHFV strain(s) of lineage “Europe 2” in Greece, especially in regions where the seroprevalence is relatively high, together with the lack of human CCHF cases, suggests these strains are antigenic, with non- or low-pathogenic to humans. Regarding lineage “Europe 1”, it is probable that ticks of the Rhipicephalus genus are not competent virus vectors as are the ticks of Hyalomma genus. Further laboratory studies are needed to explore the role of Rhipicephalus spp. ticks in CCHFV maintenance and transmission.