Καταγραφή και διερεύνηση συμπεριφορών υψηλού κινδύνου σε μαθητικό πληθυσμό λυκείων του νομού Θεσσαλονίκης:
Creators: name: Πατσεάδου, Μαγδαληνή Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Συμπεριφορές υψηλού κινδύνου
Μαθητές
Λύκεια
Νομός Θεσσαλονίκης
High-risk behaviours
Students
Senior high-schools
Prefecture of Thessaloniki

description: Η εφηβεία αποτελεί το αναπτυξιακό στάδιο μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Σημαντικό χαρακτηριστικό των εφήβων είναι η υιοθέτηση συμπεριφορών υψηλού κινδύνου, οι οποίες έχουν αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη και ευημερία τους. Σκοπός της εργασίας ήταν να καταγράψει το ποσοστό συμπεριφορών υψηλού κινδύνου μεταξύ μαθητών λυκείου του νομού Θεσσαλονίκης, να διερευνήσει τους πιθανούς παράγοντες που επιδρούν στην εμφάνιση εφηβικών συμπεριφορών κινδύνου, να εξετάσει την πιθανότητα συνύπαρξης πολλαπλών συμπεριφορών στον ίδιο έφηβο και να σκιαγραφήσει το προφίλ εκείνων των εφήβων που παρουσιάζουν μεγάλη πιθανότητα να υιοθετήσουν συστηματικά μείζονες συμπεριφορές κινδύνου. Ανώνυμο ερωτηματολόγιο των ΗΠΑ, μεταφρασμένο και σταθμισμένο στα ελληνικά δεδομένα, διανεμήθηκε σε μαθητές αντιπροσωπευτικού δείγματος από 20 λύκεια του νομού Θεσσαλονίκης (13 δημόσια-3 ιδιωτικά-4 επαγγελματικά). Σύνολο 1.014 μαθητών συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο, το οποίο πραγματευόταν βασικές εφηβικές συμπεριφορές υψηλού κινδύνου (εκφοβισμός και θυματοποίηση, επικίνδυνη οδική συμπεριφορά, καπνιστική συνήθεια, κατανάλωση αλκοόλ, παχυσαρκία και λανθασμένη εικόνα σώματος, σεξουαλική συμπεριφορά). Υπολογίστηκαν οι συχνότητες καταγραφής των συμπεριφορών και χρησιμοποιήθηκαν πολυπαραγοντικά μοντέλα λογιστικής παλινδρόμησης, προκειμένου να αξιολογηθούν μεταβλητές ελέγχου που προβλέπουν την υιοθέτηση των συμπεριφορών αυτών. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι η πλειοψηφία των εφήβων είχε πειραματιστεί με διάφορες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου. Οι τρεις κορυφαίες συμπεριφορές αποτέλεσαν η δοκιμή κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών, η δοκιμή καπνίσματος τσιγάρου και η έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας. Η εμπειρία της δοκιμής οινοπνεύματος προηγήθηκε στην περίοδο της πρώιμης εφηβείας (13,5 έτη), ακολούθησε η δοκιμή τσιγάρου στη μέση εφηβεία (14,5 έτη) και τέλος η έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας καταγράφηκε στη μετάβαση από τη μέση στην όψιμη εφηβεία (15,5 έτη). Το ποσοστό των εφήβων οι οποίοι βρέθηκαν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι ήταν σημαντικά υψηλό (17,8%), ιδιαίτερα μεταξύ των αγοριών. Η αρνητική εικόνα σώματος και η υιοθέτηση επικίνδυνων μεθόδων για απώλεια βάρους ήταν συμπεριφορές που παρατηρήθηκαν στους εφήβους, με τη μεγαλύτερη υπεροχή να σημειώνουν τα κορίτσια. Οι έξι μείζονες συμπεριφορές κινδύνου, οι οποίες υιοθετήθηκαν και καταγράφηκαν συστηματικά από τους μαθητές, ήταν: η οδήγηση (7,6%) ή η συνεπιβίβαση (20,1%) υπό την επήρεια αλκοόλ (αντικατοπτρίζοντας τη μειωμένη οδική ασφάλεια), η ημερήσια κατανάλωση περισσότερο των 10 τσιγάρων (11%) (αντικατοπτρίζοντας το βαρύ κάπνισμα), η κατανάλωση περισσότερων των 5 αλκοολούχων ποτών στη σειρά (26,4%) (αντικατοπτρίζοντας την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και την πιθανότητα επεισοδίων μέθης), η συμμετοχή σε σωματική εμπλοκή τουλάχιστον 3 φορές κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους (12,1%) (αντικατοπτρίζοντας τη συστηματική βίαιη συμπεριφορά) και η μη χρήση προφυλακτικού κατά την τελευταία σεξουαλική επαφή (11,7%) (αντικατοπτρίζοντας τη ριψοκίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά). Περίπου το 25% των εφήβων άθροισαν τουλάχιστον δύο συμπεριφορές υψίστου κινδύνου. Παράγοντες κινδύνου βρέθηκαν το φύλο (άρρεν), η ηλικία (προχωρημένες τάξεις λυκείου) και ο τύπος εκπαίδευσης (επαγγελματικό λύκειο). Η εθνικότητα και το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο του μαθητή επηρέασαν, επίσης, τα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, οι αλλοδαποί μαθητές, αυτοί που είχαν μητέρα υψηλού μορφωτικού επιπέδου και πατέρα με χαμηλού οικονομικού status επάγγελμα είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να θέτουν τον εαυτό τους τακτικά σε υψίστου κινδύνου δραστηριότητες. Συμπερασματικά, ο επιπολασμός των συμπεριφορών υψηλού κινδύνου των μαθητών λυκείου του νομού Θεσσαλονίκης βρέθηκε υψηλός, και μάλιστα για συγκεκριμένες ομάδες εφήβων τα ποσοστά ήταν ιδιαίτερα αυξημένα. Διαφορετικές συμπεριφορές υψηλού κινδύνου είχαν την τάση να αθροίζονται στον ίδιο έφηβο.
description: Adolescence is the developmental stage from childhood to adulthood. A typical adolescents’ characteristic is the adoption of high-risk behaviours, which have negative influence in their development and prosperity. The aim of this study was to record various types of high-risk behaviour among students attending senior high-schools in the prefecture of Thessaloniki, to investigate potential factors that are associated with the emergence of adolescent high-risk behaviours, to examine the probability of co-occurrence of multiple such behaviours in the same teenager and to delineate the profile of those adolescents who have increased probability to adopt systematically these behaviours. An anonymous questionnaire of the USA, translated and modified to reflect national priorities, was distributed to students from a representative sample of 20 senior high-schools in the prefecture of Thessaloniki (13 public, 3 private and 4 vocational schools). A total of 1.014 students completed the questionnaire which examined basic adolescent high-risk behaviours (bullying and victimisation, reduced road safety, smoking, alcohol consumption, obesity and false body image, sexual behaviour). Frequencies of behaviours were calculated and multivariate logistic regression models were used in order to evaluate correlates of the adoption of risky behaviours. The results showed that the majority of adolescents have experienced various types of high-risk behaviour. The three common behaviours that were recorded by the majority of adolescents included alcohol-consumption trying (96.2%), cigarette-smoking trying (64.1%) and having started sexual activity (50.6%). Alcohol consumption proceeded in early adolescence at 13.5 years of age, cigarette-smoking followed in middle adolescence at 14.5 years and finally, the sexual onset was recorded on the transition phase of middle to late adolescence around 15.5 years. The percentage of adolescents that were found overweight or obese was high (17.8%), especially among boys. Besides, the negative body image and the adoption of risky methods in order to lose weight were behaviours that were frequently described by adolescents, especially girls. The six major risky behaviours that were adopted and recorded systematically among sample students were: drunk-driving (7.6%) or riding (20.1%) on a car/bike where the driver was under the influence of alcohol (reflecting reduced road safety), smoking more than 10 cigarettes daily (11%) (reflecting heavy smoking), consuming more than 5 alcohol drinks in a raw (26.4%) (reflecting heavy drinking and the probability of alcohol intoxication) and the condom non-use during last sexual contact (11.7%) (reflecting risky sexual behaviour). About the 25% of adolescents declared at least two aggregated major high-risk behaviours. Gender (male), age (upper high-school grades) and type of education (vocational senior high-school) were found risk factors. Also, nationality and socio-economic level affected the results. In particular, foreign students, students whose mother was of the highest educational level and students whose father was engaged in a low-status profession had the greatest probability of getting themselves systematically in high-risk experiences. In conclusion, the prevalence of high-risk behaviours among senior high-school students in the prefecture of Thessaloniki was found high, and for particular adolescent groups the percentages were remarkably higher. Multiple risky behaviours had the tendency to co-occur in the same teenager.