Πᾶσαν εὔκλειαν φέρων: ο Τελαμώνας ως ήρωας και πατέρας στην ποίηση μέχρι τα ελληνιστικά χρόνια
Creators: name: Γιαλαμά, Ελένη-Ακριβή Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Τελαμώνας
τρωική / αργοναυτική εκστρατεία
Ηρακλής
Αίας
γενναιότητα
οξυθυμία
Telamon
Trojan / Argonautic Expedition
Heracles
Ajax
valor
bad temper

description: Ο Όμηρος αναφέρεται στον Τελαμώνιο Αίαντα ως τον δεύτερο καλύτερο πολεμιστή των Αχαιών μετά τον Αχιλλέα και τον χαρακτηρισμό αυτό αποδέχεται και ο Οδυσσέας στον Αίαντα του Σοφοκλή. Αν και η μορφή του Τελαμώνα καθρεφτίζεται τις περισσότερες φορές στα κατορθώματα του γιου του και από αυτήν την άποψη πρόκειται για έναν ελάσσονα χαρακτήρα της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας, η μυθολογική παράδοση γύρω από τον προ-ομηρικό ήρωα είναι πλούσια και ενδιαφέρουσα. Η προσωπικότητά του απασχολεί ιδιαίτερα τους μεταγενέστερους ποιητές, οι οποίοι στρέφουν την προσοχή τους στη θεϊκή καταγωγή του και τη στενή φιλία που τον συνέδεε με τον σπουδαίο δωρικό ήρωα Ηρακλή. Ως γιος του Αιακού θεωρείται απόγονος του Δία και κατάγεται από την ιδρυτική οικογένεια της Αίγινας. Αποτελεί κεντρική φυσιογνωμία στις επινίκιες ωδές που συνθέτουν ο Πίνδαρος και ο Βακχυλίδης προς τιμήν των νικητών αθλητών του νησιού, στις οποίες εξαίρονται η γενναιότητα και η πολεμική υπεροχή του. Η συμμετοχή του στην αργοναυτική αποστολή και στην πρώτη τρωική εκστρατεία που διεξήγαγε ο Ηρακλής ενάντια στον Λαομέδοντα συνιστούν αναμφισβήτητα δυο από τα σπουδαιότερα δείγματα του πολεμικού μεγαλείου του. Ταυτόχρονα, ξεχωριστό ενδιαφέρον συγκεντρώνει ο δυναμικός και ιδιόρρυθμος χαρακτήρας του. Μέσα από τη σοφόκλεια τραγωδία και το ελληνιστικό έπος των Αργοναυτικών ο αναγνώστης είναι σε θέση να παρακολουθήσει την οξυθυμία του ήρωα και τα βίαια ξεσπάσματά του τόσο προς την οικογένειά του όσο και προς τους συντρόφους του. Πιστός στον παραδοσιακό κώδικα αξιών και απορροφημένος σε έναν συντηρητικό τρόπο σκέψης έρχεται σε ρήξη με όποιον αντιτίθεται στο δικό του υψηλό πρότυπο. Μέσα σε ένα λογοτεχνικό και ηρωικό περιβάλλον που σταδιακά αλλάζει ο Τελαμώνας ενσαρκώνει τις αρχές ενός γνήσιου ήρωα, ο οποίος παρά τα ελαττώματά του καταφέρνει να κερδίσει τη συμπάθεια του κοινού μέσα από την ευσέβεια, την εντιμότητα και τη γενναιότητά του.
description: Homer refers to Telamonian Ajax as the second greatest hero of Achaeans after Achilles and Odysseus also accepts this characterization in the Ajax of Sophocles. Although the figure of Telamon is mostly reflected by his son’s feats and from this point of view he is a minor character of the ancient Greek literature, the mythological tradition about the pre-Homeric hero is wide and intriguing. The subsequent poets are particularly concerned by his personality paying attention to his divine ancestry and his close friendship with the great Dorian hero Heracles. As son of Aeacus is considered Zeus’ descendant and comes from the founding family of Aigina. He is a central figure in Pindar’s and Bacchylides’ epinician odes which are composed in honor of island’s victorious athletes and the poets give prominence to his valor and martial prowess. His participation in the Argonautic expedition and in the first Trojan campaign which Heracles instigated against Laomedon are undeniably the most noteworthy examples of his martial greatness. At the same time particular interest arises from his fiery and peculiar character. The Sophoclean tragedy and the Hellenistic epic of Argonautica give an insight into hero’s bad temper and his cruel outbursts against his family as well as his comrades. Devoted to the traditional code of ethics and absorbed in a conservative way of thinking Telamon collides with anyone who doesn’t correspond with his noble standard. In a literary and heroic ambience which are gradually modified he exemplifies the principles of an original hero who despite his defects manages to gain audience’s affinity due to his piety, integrity and valor.