Εγκωμιαστικοί λόγοι για τον άγιο Δημήτριο κατά τον δέκατο τέταρτο αιώνα: Συγκριτική Θεώρηση
Creators: name: Τσιρίμπασης, Αντώνιος Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Εγκώμιο
Ρητορική
Σύγκριση
Encomium - Praise
Rhetoric
Comparison

description: Ο Άγιος Δημήτριος είναι ένας από τους πολυτιμότερους μάρτυρες, με εγκωμιακά κηρύγματα και μεγάλη παράδοση γνωστών θαυμάτων που περιλαμβάνεται στον τόμο 116 της Ελληνικής Πατρολογίας. Στο έργο αυτό επικεντρωνόμαστε στην εγκώμησή του και προσπαθούμε να βρούμε παρόμοια κίνητρα μεταξύ τους, έχοντας ως βάση αυτά που είχαν γραφτεί τον δέκατο τέταρτο αιώνα. Αυτή η εποχή είναι μια από τις σημαντικότερες για την πόλη της Θεσσαλονίκης, καθώς συνέβησαν πολλά ιστορικά και θεολογικά γεγονότα, όπως η Έριδα των Ησυχαστών, ο πόλεμος μεταξύ των δύο Ανδρόνικου Β' και Ανδρόνικου Γ' και τέλος η Επανάσταση των Ζηλωτών. Τα αρνητικά αποτελέσματα αυτών των γεγονότων δεν μπόρεσαν να σταματήσουν τη συνεχιζόμενη πρόοδο της Θεσσαλονίκης στους τομείς των επιστημών, της Ρητορικής και της Θεολογίας. Όλα αυτά γέμισαν το εγκώμιο με πολλούς τρόπους της Κλασικής Ρητορικής, όπως ο έπαινος της Γενέτειρας του αγίου και οι τεχνικές σύγκρισης για να αποδειχθεί ότι ο Δημήτριος ήταν ο μεγαλύτερος άγιος που είχε εμφανιστεί σε όλη την εκκλησιαστική ιστορία. Ένας από τους συγγραφείς αυτών των αγιολογικών έργων, ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας, συγκρίθηκε με τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και άλλους με βιβλικές μορφές. Στις συγκρίσεις καταλήγει και ο Μέγας Αλέξανδρος προκειμένου να αναδειχθεί ο Δημήτριος ως ιδανικός ηγεμόνας, λόγω των Επιδρομών των Οθωμανών και των Σκλάβων. Επιπλέον, ο μεγαλομάρτυρας παρουσιάζεται ως ιδανικός μοναχός για να βοηθήσει τις τοπικές μοναστικές κοινότητες να φτάσουν στον προορισμό τους στη βασιλεία του Θεού, όπως η πράξη του Δημητρίου. Συμπερασματικά, τα περισσότερα από αυτά τα πανηγυρικά κείμενα δεν είναι εκκλησιαστικά κηρύγματα, αλλά κείμενα που γράφτηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της εορτής του αγίου και μετά την επιθυμία των ντόπιων της Θεσσαλονίκης να έχουν εγκώμια από σημαντικά πνευματικά πρόσωπα όπως ο Γρηγοράς και ο Αρμενόπουλος. Η έκταση των αγιολογικών κειμένων αποδεικνύει ανά πάσα στιγμή αν θα μπορούσαν να είναι εκκλησιαστικά κηρύγματα ή φιλολογικά προϊόντα. Ωστόσο, τα εγκώμια δεν έχουν σημασία για την παράθεση ιστορικών πληροφοριών για την προσωπικότητα του αγίου, αλλά το ενδιαφέρον των εγκωμιαστών στρέφεται σε μια δημιουργική προοπτική της ζωής του Δημητρίου χωρίς να περιλαμβάνει μυθικά πράγματα της φαντασίας τους, αλλά σε κάθε περίπτωση έχοντας στο μυαλό τους το βιβλίο των Πράξεων του μάρτυρα.
description: Saint Demetrios is one of the most widely honored martyrs, with encomiastic sermons and a big tradition of known miracles which is included in tome 116 of PG. In this work we center to his encomia and we try to find similar motives between them, having as base these which had been written in the fourteenth century. This age is one of the most important for the city of Thessaloniki, as many historical and theological events took place, such as the Eris of Hesychasms, the war between the two Andronicus II and Andronicus III and finally the Zealots’ Revolution. The negative results of these facts couldn’t stop the continuing progress of Thessaloniki in the fields of sciences, Rhetoric and Theology. All these filled the encomia with a lot of modes of the Classical Rhetoric, such as the praiseof the saint’ s Birthplaceand the comparison techniques to prove that Demetrios was the greatest saint who had appeared in all the ecclesiastical history. One of the writers of these hagiological works, Saint Nickolas Kavasilas, compared with Saint John the Baptist and others with biblical figures. In the comparisons is concluded and Alexander the Great in order to show Demetrios as an ideal ruler, due to the Raids of the Ottomans and Slaves. In addition, the great martyr is shown as an ideal monk in order to help the local monastic communities to reach their destination to God’s kingdom such as Demetrios deed. To conclude most of these panegyric texts are not ecclesiastical sermons but texts which had been written to cover the necessities of the saint’s feast and after the desire of the local people of Thessaloniki to have encomia from important spiritual persons like Gregoras and Armenopoulos. The length of the hagiological texts proves at any time if they could be ecclesiastical sermons or philological products. Nevertheless the encomia aren’t mattered toquote historical information about the saint’s personality but the interest of the encomiasts turns to have a creative perspective of Demetrios’ life without including mythical things of their fantasy but in every case having in their mind the martyr’s Acts book.