Κατασκευές της αλληλεγγύης στον λόγο θεσμικών φορέων που αναπτύσσουν «φιλοκοινωνική δράση» για το προσφυγικό: τα παραδείγματα της εκκλησίας και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων
Creators: name: Στεφανίδου, Αναστασία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: «Αλληλεγγύη»
Φιλοκοινωνική συμπεριφορά
Λογοψυχολογία
"Solidarity"
Prosocial behavior
Discursive psychology

description: Στην παρούσα εργασία μελετώνται οι κατασκευές της «αλληλεγγύης» για το προσφυγικό ζήτημα και οι δυνητικές κοινωνικοπολιτικές συνέπειες τους σε ένα συγκεκριμένο ρητορικό πλαίσιο, αυτό του λόγου των θεσμικών φορέων που αναπτύσσουν «φιλοκοινωνική δράση» για το προσφυγικό, και πιο συγκεκριμένα, της εκκλησίας της Ελλάδος και των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Για τους σκοπούς της έρευνας αντλήθηκαν από το διαδίκτυο ανακοινώσεις που δημοσιεύτηκαν από αυτούς τους φορείς κατά τον πρώτο χρόνο της λεγόμενης «προσφυγικής κρίσης», και πιο συγκεκριμένα σε χρονικά σημεία που χαρακτηρίστηκαν από μεταβολές στη διαχείριση των συνόρων. Τα αποσπάσματα αναλύθηκαν με βάση τις αρχές της κριτικής κοινωνικής λογοψυχολογίας και της ρητορικής, διαδικασία από την οποία προέκυψαν τρεις θεματικοί άξονες που σκιαγραφούν την αλληλεγγύη στο προσφυγικό ζήτημα. Ο πρώτος άξονας αφορά τους τρόπους με τους οποίους κατασκευάζεται ρητορικά η έννοια της «αλληλεγγύης» ως δράση που συνδέεται ουσιαστικά με τη ταυτότητα του φορέα. Ο δεύτερος σχετίζεται με την «οριοθέτηση» της αλληλεγγύης που τίθεται, είτε από τους ίδιους τους φορείς, είτε από το πλαίσιο διαχείρισης των μετακινήσεων. Ο τρίτος άξονας αφορά τον ρόλο της Ευρώπης, στην οποία αποδίδονται ευθύνες για την κρίση της αλληλεγγύης που εντοπίζεται στους κόλπους της. H συζήτηση επικεντρώνεται α) στην ενεργητική κατασκευή της «αλληλεγγύης», με την έννοια να μεταβάλλεται ως προς το περιεχόμενο, το εύρος και τους στόχους της σε σχέση με τους αναπαριστώμενους ως φορείς και «αποδέκτες» στη βάση ιστορικά και κοινωνικά προσδιορισμένων κοινών τόπων β) στις κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις των παραπάνω στη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος.
description: The present study explores the constructions of "solidarity" and their possible sociopolitical implications in a specific rhetorical context, namely in the discourse of institutional agents (the Church of Greece and non-governmental organizations) developing "prosocial action" on the refugee issue. The analytic material consisted of the announcements of the institutional agents that were published online during the first year of the so-called "refugee crisis" and in particular in times marked by changes in border management. The extracts were analyzed using the principles of critical discursive psychology and rhetoric, and the analysis process indicated three main themes that concern solidarity in the refugee issue. The first concerns the ways in which the concept of "solidarity" is rhetorically constructed as an action essentially related to the identity of the institutions. The second concerns the "limits" of solidarity that are set, either by the actors themselves or by the management of mobility framework . The third thematic category is concerned with the role of Europe to which responsibility is attributed for the solidarity crisis that lies within it. The discussion focuses on (a) the active construction of "solidarity”, the content, boundaries and objectives of which change according to the (alleged as) actors and "recipients" and on the basis of historically and socially defined common places, and (b) the socio-political implications of the above on the refugee issue. Keywords: "solidarity", prosocial behavior, church, Non-Governmental Organizations, Europe, rhetorical psychology, discursive psychology