Ανάλυση χρησιμοποιημένων συρίγγων από χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος «ESCAPE»
Creators: name: Μήτσα, Φωτεινή Πασχάλη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Υγρή Χρωματογραφία - Φασματομετρία Μάζας
Ενδοφλέβια Ναρκωτικά
Υπολείμματα Χρησιμοποιημένων Συρίγγων
Liquid Chromatography - Mass Spectrometry
Injected Drugs
Used Syringes’ Residues

description: Η διπλωματική εργασία, με τίτλο «Ανάλυση χρησιμοποιημένων συρίγγων από χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος ESCAPE», εστιάζει στην ανίχνευση και καταγραφή ναρκωτικών και άλλων ουσιών που χρησιμοποιούνται ενδοφλεβίως στην Ελλάδα, μέσω της ανάλυσης υπολειμμάτων από χρησιμοποιημένες σύριγγες. Οι σύριγγες συλλέχθηκαν σε πόλεις όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, το Ηράκλειο και ο Βόλος, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος ESCAPE (Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συλλογής και Ανάλυσης Συρίγγων), το οποίο εφαρμόζει κοινή μεθοδολογία σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις. Οι συλλογές έγιναν από ειδικούς κάδους, δομές υποστήριξης, υπηρεσίες παροχής συρίγγων και χώρους εποπτευόμενης χρήσης. Στόχος της εργασίας ήταν η ανάλυση των συρίγγων και η καταγραφή των αποτελεσμάτων με απώτερο σκοπό την παροχή ακριβών δεδομένων για την κατανόηση των τάσεων χρήσης ενδοφλέβιων ναρκωτικών, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της δημόσιας υγείας και στη χάραξη στοχευμένων παρεμβάσεων πρόληψης, θεραπείας και μείωσης βλάβης. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο Υγρής Χρωματογραφίας Υπερύψηλης Πίεσης με Φασματομετρία Μαζών (UPLC-MS/MS), εξετάζοντας ουσίες που ανήκουν σε όλες τις κατηγορίες ναρκωτικών και πιθανών νοθευτικών. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την ηρωίνη ως την κυρίαρχη ουσία, συχνά σε συνδυασμό με κοκαΐνη, ενώ ανιχνεύθηκαν νοθευτικές ουσίες, όπως παρακεταμόλη, καφεΐνη, λεβαμιζόλη και δεξτρομεθορφάνη. Παράλληλα, καταγράφηκε σημαντική χρήση βουπρενορφίνης, ιδιαίτερα κοντά σε δομές αποκατάστασης, και υψηλά ποσοστά συγχορήγησης ουσιών. Δεν βρέθηκαν νέα ψυχοδραστικά ναρκωτικά. Παρατηρήθηκε ότι η κατανομή των ναρκωτικών και νοθευτικών ουσιών ποικίλλει, αντανακλώντας τις διαφορετικές συνθήκες και τάσεις χρήσης στις περιοχές που μελετήθηκαν. Συνολικά, η εργασία παρέχει πολύτιμα δεδομένα για την κατανόηση των συνηθειών χρήσης ενδοφλέβιων ναρκωτικών, προσφέροντας βάση για περαιτέρω έρευνα και στήριξη παρεμβάσεων από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA).
description: The thesis, titled "Analysis of Used Syringes from Intravenous Drug Users within the Framework of the European ESCAPE Program," focuses on detecting and recording drugs and other substances used intravenously in Greece by analyzing residue from used syringes. Syringes were collected from cities such as Athens, Thessaloniki, Patras, Heraklion, and Volos as part of the European ESCAPE program (European Syringe Collection and Analysis Project Enterprise), which implements a unified methodology across several European cities. Collection points included specialized syringe disposal bins, support structures, syringe distribution services, and supervised use facilities. The aim of the study was to analyze the syringes and document the findings to provide accurate data on intravenous drug use trends, contributing to public health improvements and supporting targeted interventions for prevention, treatment, and harm reduction. The analysis was conducted using Ultra-Performance Liquid Chromatography coupled with Tandem Mass Spectrometry (UPLC-MS/MS), focusing on substances from various drug categories as well as potential adulterants. The findings identified heroin as the most commonly detected drug, often used in combination with cocaine. Adulterants such as paracetamol, caffeine, levamisole, and dextromethorphan were also detected. Additionally, significant use of buprenorphine was observed, particularly near rehabilitation facilities, alongside high rates of poly-drug use. No new psychoactive substances were found. The distribution of drugs and adulterants varied, reflecting the differing conditions and usage patterns in the regions studied. Overall, the thesis provides valuable insights into the habits of intravenous drug users, offering a foundation for further research and supporting intervention strategies led by the European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA).