Θεολογική και Γραμματολογική προσέγγιση των «Διαλόγων» του Αγίου Γρηγορίου του Διαλόγου
Creators: name: Θεοδοσίου, Σωτήριος (π. Λάζαρος) Ανδρέα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Διάλογοι
Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας
Ρώμη
St.Gregorious the Great
Dialogues
Rome

description: Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία, που επιγράφεται ως «Θεολογική και Γραμματολογική προσέγγιση των «Διαλόγων» του Αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου, του επιλεγομένου και Διαλόγου επιχειρείται η παρουσίαση και ανάλυση της μνημειώδους θεολογικής πραγματείας του περί ου ο λόγος έργου της δυτικής χριστιανικής γραμματείας. Το κίνητρο για την ενασχόληση με το έργο «Διάλογοι», που χωρίζονται σε 150 κεφάλαια και σε 4 βιβλία, συνίσταται στο γεγονός ότι στον ανατολικό θεολογικό χώρο δεν υπάρχει παρόμοια επιστημονική προσπάθεια έκθεσης και θεολογικής ανάλυσης της πραγματείας αυτού του μεγάλου πατρός της Δύσεως, εκτός φυσικά από τις μεταφραστικές προσπάθειες περί του ως άνω έργου που δεν εστιάζουν τόσο στην ανάδειξη του ακραιφνούς θεολογικού πνεύματος του ιερού πατρός Γρηγορίου μέσα από τους «Διαλόγους». Στην παρούσα εργασία εκτίθενται ηθεολογική και η ιστορική θεώρηση της εποχής των «Διαλόγων», μέσα στην ιστορική συνάφεια του έργου, και καταβάλλεται προσπάθεια να κατανοηθεί το πνεύμα του ιερού συγγραφέως. Κατά τη διαδικασία πραγμάτευσης και ανάλυσης όλων των θεολογικών και επιμέρους ιστορικών ζητημάτων που πηγάζουν εκ του κειμένου των «Διαλόγων» του αγίου Γρηγορίου προβαίνουμε και στις απαραίτητες συγκρίσεις μεταξύ των δύο παραδόσεων, Ανατολής και Δύσης, όταν αυτό επιβάλλεται από την έρευνα.Αναφορικά με τη μέθοδο που ακολουθήσαμε θα πρέπει να σημειωθεί ότι, το ίδιο το θέμα υπαγόρευσε τον συνδυασμό της ιστορικοθεολογικής με την αγιογραφική και τη συστηματική ανάλυση, περί των διηκουσών θεολογικών εννοιών που διατρέχουν και διαποτίζουν το κείμενο των «Διαλόγων». Σε όλα τα υπό ανάλυση βιβλία των «Διαλόγων», με βάση το παρατιθέμενο πρότυπο χωρισμό εκ του λατινικού κειμένου, που χρησιμοποιείται στη σχετική ανάλυση του έργου, από τη γαλλόφωνη σειρά, «SourcesChrétiennes», χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της αντιπαραβολής, συγκρίνοντας τις κύριες απορρέουσες θεολογικές θέσεις, που εξάγονται εκ του κειμένου, με τις αντίστοιχες εκ του ανατολικού θεολογικού χώρου, εστιάζοντας κυρίως στις μεταξύ τους διαφαινόμενες ομοιότητες και τις τυχόν διαφορές, εάν και όπου υπάρχουν.Τα βασικά κεφάλαια που αναπτύσσονται στην παρούσα εργασία είναι τέσσερα, όπου προσεγγίζονται ζητήματα αντιαιρετικά, θεολογικά, σωτηριολογικά, ηθικά καί αγιολογικά.Όσον αφορά τα πραγματευόμενα στους «Διαλόγους» καίρια δογματικά ζητήματα της δυτικής εν προκειμένω θεολογικής παράδοσης, είναι αξιοσημείωτο ότι δεν έχουμε καίρια και λεπτομερή αναφορά σε τριαδολογικά και χριστολογικά ζητήματα, παρά μόνο, όταν αναφέρεται στο πρώτο βιβλίο, η αντιμετώπιση του Αρειανισμού. Καίτοι η συγκεκριμένη θεολογική πραγματεία, λόγω της φύσεως του περιεχομένου της, που είναι η ενασχόληση σε πολλά σημεία με τη ζωή αγίων προσώπων της Εκκλησίας, θα προσφερόταν για εκτενή αναφορά και θεολογική ανάλυση περί του ιερού προσώπου της Θεοτόκου, παρά ταύτα ο ιερός πατήρ δεν αναφέρεται στο πρόσωπο της Παναγίας. Σημασία έχει επίσης να τονισθεί ότι καθόλη τη διαπραγμάτευση των «Διαλόγων», ο ιερός Γρηγόριος δεν κατηγοριοποιεί ταξικά τα αναφερόμενα πρόσωπα των διηγησεών του, με βάση την ιδιότητα ή το φύλο τους, δηλαδή εάν είναι κληρικοί, μοναχοί ή λαϊκοί, άνδρες ή γυναίκες. Στη διαδικασία της σύγκρισης των βασικών εννοιών και των θεολογικών θέσεων της Δύσης, οι οποίες διαζωγραφίζονται στους «Διαλόγους,», εξ’ απόψεως ορθοδόξου, δεν διαπιστώνονται θεμελιώδεις διαφορές και αγεφύρωτα χάσματα, όπως αυτά που αιώνες αργότερα θα παγιωθούν με τρόπο διχαστικό μεταξύ Δύσης και Ανατολής, καθώς παρατηρείται θεολογική ταυτοσημία μεταξύ δυτικού και ανατολικού χριστιανικού κόσμου.
description: In the present post-graduate literature under the title “ The Theological and Grammatological approach of the “ dialogues” of st Gregorious the Great ”. In the chosen dialogue what is attempted the presentation and the analysis of his monumental theological thesis of the western Christian grammatology. The motive of the dealing with the work “dialogues”, divided in 150 chapters in 4 books, has to do with the fact that in the eastern theological domain there isn’t t a similar scientific attempt of display and theological analysis of the thesis of this great father of the west besides of course the translations of the work that do not focus in the emerging of the pure theological spirit of the sacred father Gregorious in the “dialogues”. In the present thesis the theological and historical spirit of the era of “dialogues” is exposed with in historical coherence of the work and an effort is being made for the understanding of sacred writer s spirit. In the process of dealing and analysis of all the theological and partly historical issues that derive from the text of “ dialogues” of st Gregorious we are leading to the appropriate comparison between the two traditions , of East and West, when this is imposed by the research. In the reference to the method we following, we have to note that the same issue detected the combination of the historical-theological together with the iconography and systematic analysis about the theological notions that run and imbue the text of “dialogues”. In all the under analysis books of “dialogues” based on the cited original division from the Latin text, that is used in the relevant analysis of the work from the French series “Sources Chrétiennes” the method of juxtaposition comparing the mean derived theological point of view that are extracted from the text with the corresponding from the Eastern theological domain focus in mainly on the in between discernible similarities and the on the perspective if and where they are. The basic chapters are developed in the present literature are 4 where matters anti-heretic, theological, moral and matters about savior and saints are approach. As for as the relevant in the “dialogues” main dogmatic issues of the western theological tradition, it is remarkable that we haven t got specific and detailed reference to matters concerning holy trinity and Christ with the exception when the confrontation of Arianism is referred in the first book. Although the specific theological literature because of the nature of its content that has to do in many cases with the lives on the sacred persons of the church it would be offered for long reference and theological analysis about the sacred person of vergin and yet the sacred father does not refer to the vergin. It is notable also to stress that during the hall process of “dialogues” st Gregorious does not put into categories the referred persons of his narration based on characteristics or sex that is if they are clergymen, monks, men, and women. In the process of comparison of based notions theological positions of the Western that appear in the “dialogues” from the Orthodox point of view there are no fundamental or unbridge gaps like those that a century later will became practice with a halving may between west and east. As theological coincidence between western and eastern Christianity is obserred.