Ζωντανές γειτονιές, ανθεκτικές πόλεις και ο ρόλος του σχεδιασμού: συγκριτική ανάλυση δύο γειτονιών της Θεσσαλονίκης
Creators: name: Κουβαρά, Ευαγγελία Μαρία Χρυσοστόμου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Δημόσιος χώρος
Αστική Ανθεκτικότητα
Θεσσαλονίκη
Public space
Urban resilience
Thessaloniki
Livability

description: Η πλατεία, ο δρόμος, το καφενείο στη γωνιά, ο ακάλυπτος… η ζωή ανάμεσα στα κτίρια, όπως έχει αναφέρει ο J. Gehl, είναι οι πρώτες σκέψεις που κάνει κάποιος αναφερόμενος στην γειτονιά. Η γειτονιά σαν αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης αποτελεί και αυτή μια δυναμική και συνεχώς εξελισσόμενη διαδικασία. Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι κάτοικοι ορίζουν τη γειτονιά τους, αλλά και το αντίστροφο, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο η γειτονιά ορίζει τους κατοίκους της, στην καθημερινή ζωή. Βασικό αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας αποτελεί η μελέτη της έννοιας της γειτονιάς και ο καθορισμός των συστατικών της στοιχείων ανά τα χρόνια, με έμφαση στο δημόσιο χώρο αυτής. Εξετάζεται η συμβολή του δημόσιου χώρου στη συγκρότηση της γειτονιάς και συγκεκριμένα στη συγκρότηση του «livability». Στη συνέχεια, μελετώνται παραδείγματα εφαρμογής τοπικών αστικών παρεμβάσεων και ο τρόπος με τον οποίο, αυτές κατάφεραν να ενισχύσουν ή όχι, το μελετώμενο όρο. Οι παραπάνω έννοιες εξετάζονται μέσα από βιβλιογραφική έρευνα στην επιστήμη της πολεοδομίας, η οποία με την σειρά της έχει επηρεαστεί και από άλλες κοινωνικές επιστήμες. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη της ελληνικής πόλης και συγκεκριμένα της πόλης της Θεσσαλονίκης, με βάση τα κριτήρια και τις θεωρίες του «livability». Για την επίτευξη του στόχου αυτού, θεωρείται αναγκαία η μελέτη πεδίου, σε δύο γειτονιές της Θεσσαλονίκης: τη γειτονιά του πάρκου «Νίκος Παπάζογλου» στην Κάτω Τούμπα και τη γειτονιά του πάρκου «Περιστεριών» στη συνοικία της Παναγίας Φανερωμένης. Σε κάθε μια από αυτές τις γειτονιές μελετήθηκαν με επιτόπια παρατήρηση και συζήτηση με τους κατοίκους της, τα βασικά συστατικά που συγκροτούν τη γειτονιά, δηλαδή τα χωρικά στοιχεία και οι κοινωνικές σχέσεις που αναπτύσσονται σε αυτή, σε μια προσπάθεια ανάλυσης του «livability» των γειτονιών αυτών. Ως αποτέλεσμα, εντοπίστηκαν έντονες χωρικές και κοινωνικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των δύο γειτονιών, αλλά και αντίθεση στα στοιχεία που συγκροτούν το «livability». Έτσι, εξήχθησαν συμπεράσματα σχετικά με τη σύνθεση των γειτονιών, την επιρροή των βασικότερων στοιχείων στη σύνθεση αυτή, αλλά και τη συμβολή του «livability» μιας γειτονιάς, στη βελτίωση της ανθεκτικότητας ενός τόπου
description: The square, the street, the coffee shop on the corner, the open space at the block... the life between buildings, as J. Gehl has mentioned, are the first thoughts when referring to neighborhood. The neighborhood as an integral part of the city, constitutes a dynamic and also constantly evolving process. In this thesis is being considered the way, that residents define their neighborhood and at the same time, the way that neighborhood defines its residents, in everyday life. The main subject of this thesis is the study of “neighborhood’ as a concept and the definition of its component elements over the years, focusing on public space. The public space’s contribution to the composition of neighborhood and specifically of "livability" is examined. Also, many examples of local urban interventions are studied, focusing on the way, they managed to strengthen or not, livability. All these concepts are examined through bibliographic research in urban planning science and other social sciences. The purpose of this thesis is to study the greek city and specifically the city of Thessaloniki. The research based on criteria and theories of "livability". In order to achieve this goal, a field study seems to be necessary in two neighborhoods of Thessaloniki: the neighborhood of the "Nikos Papazoglou" park in Kato Toumpa and the neighborhood of the "Peristerion" park in the district of Panagia Faneromeni. In each of these neighborhoods, the basic components that make up the neighborhood (spatial elements and social relations) were studied through on-site observation and discussion with its residents, in an attempt to analyze the "livability" of these neighborhoods. As a result, strong spatial and social differences were identified between the two neighborhoods, but also a contrast in the elements that make up "livability". Thus, conclusions were drawn regarding the composition of neighborhoods, the influence of most basic elements on this composition, and also the contribution of neighborhood’s "livability" to improve urban resilience