Το νέο θεσμικό πλαίσιο για τις μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα
Creators: name: Γουγούση, Φωτεινή Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μεταμόσχευση
Δότης
Ανθρώπινα όργανα
Ελληνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων
Ενημερωμένη Συναίνεση
Transplantation
Donor
Human organs
Hellenic Transplant Organization
Informed consent

description: Η δωρεά οργάνων αποτελεί τη μεγαλύτερη συνεισφορά στην ανθρωπότητα. Χιλιάδες άνθρωποι σώζονται ετησίως ή βελτιώνονται ασύγκριτα οι ζωές τους λόγω της δωρεάς οργάνων και της γενναιοδωρίας και του αλτρουισμού των δωρητών και των οικογενειών τους που επιδεικνύουν θαυμαστή ενσυναίσθηση σε μια περίοδο τραγικής απώλειας. Κάθε δωρεά είτε προέρχεται από ζώντα είτε από θανόντα δότη διατίθεται ως δημόσιος πόρος για το κοινό συμφέρον μέσω λεπτομερών κριτηρίων ελέγχου πολλαπλών βαθμίδων και αποφάσεων βασισμένων σε θεσμικούς κανονισμούς και πολύπλοκες διαδικασίες. H Ελληνική Πολιτεία για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των διαδικασιών της δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων στην Ελλάδα, προχώρησε στη θέσπιση ενός νέου νόμου που θα υποστηρίζει μια πιο ολοκληρωμένη εθνική μεταμοσχευτική πολιτική. Τον Μάρτιο του 2023 εισήχθησαν καινοτομίες και αλλαγές με το νόμο 5034/2023 εν γένει σε ολόκληρη την διαδικασία των μεταμοσχεύσεων και των αρχών που τις διέπουν. Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν η κριτική και θεωρητική προσέγγιση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τις μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα, από τον προηγούμενο νόμο 3984/2011 έως τον πρόσφατο νόμο 5034/2023. Ειδικότερα, μέσω διεξοδικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης στις έννοιες των μεταμοσχεύσεων και στο θεσμικό πλαίσιο που τις διέπει, στοχεύει στον προσδιορισμό των καινοτομιών που εισάγει η νέα νομοθεσία για τις μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα σε σχέση με την προηγούμενη, στην καταγραφή των ελλείψεων που υπάρχουν στον τομέα καθώς και τα πιθανά εμπόδια στην ανάπτυξη του θεσμού. Κατά την εξέταση του νέου θεσμικού πλαισίου για τις μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα διαπιστώθηκαν καινοτομίες, ευκαιρίες και αδύναμα σημεία. Ειδικότερα, εντοπίστηκαν η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του, αλλαγές σχετικά με τις προϋποθέσεις Δωρεάς και Μεταμόσχευσης από Ζώντα Δότη καθώς και αρκετές νέες ρυθμίσεις για την εν ζωή δωρεά. Εισάγονται καινοτομίες, όπως η Δωρεά από Αποβιώσαντα Δότη μετά από Καρδιακό Θάνατο και η σύσταση του Δικτύου Δωρεάς και του Δικτύου Μεταμόσχευσης Οργάνων. Επιλύονται ηθικά θέματα μέσω της καθιέρωσης της αρχής της Ήπιας Εκδοχής της Εικαζόμενης Συναίνεσης και της σύστασης Μητρώου Αποβιωσάντων Δοτών. Συστήνεται το Μητρώο Ζώντων Δοτών, η Επιτροπή Ζώντα Δότη, το Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Ληπτών ανά όργανο και δημιουργείται το Πληροφοριακό Σύστημα Μεταμοσχεύσεων. Στα αδύναμα σημεία καταγράφονται η απουσία εξειδικευµένων ιατρικών κανόνων ως προς τον χρόνο διαπίστωσης του εγκεφαλικού ή του καρδιακού θανάτου, οι ελλείψεις για τα καθήκοντα των Συντονιστών Μεταμοσχεύσεων και η απουσία του Πλαισίου Εκπαίδευσης τους.
description: Organ donation is the greatest contribution to humanity. Thousands of people are saved annually or their lives are immeasurably improved because of organ donation and the generosity and altruism of donors and their families who display amazing empathy in a time of tragic loss. Every donation whether it comes from a living or a deceased donor is made available as a public resource for the common good through detailed multi-level screening criteria and decisions based on institutional regulations and complex procedures. The Greek State, for the more efficient operation of organ donation and transplantation procedures in Greece, enacted a new law that will support a more comprehensive national transplantation policy. In March 2023, innovations and changes were introduced by law 5034/2023 in general to the entire process of transplants and the principles that govern them. The aim of the thesis was the critical and theoretical approach of the institutional framework governing transplants in Greece, from the previous law 3984/2011 to the recent law 5034/2023.In particular, through a thorough bibliographic review of the concepts of transplants and the institutional framework that governs them, it aims to identify the innovations introduced by the new legislation on transplants in Greece in relation to the previous one, to record the shortcomings that exist in the field as well as the possible obstacles in the development of the institution. After examining the new institutional framework for transplants in Greece, innovations, opportunities and weak points were identified. In particular, the expansion of its scope, changes regarding the conditions of Living Donor Donation and Transplantation as well as several new regulations for living donation were identified. Innovations such as Deceased Donation after Cardiac Death and the establishment of the Donation Network and the Organ Transplantation Network are being introduced. Ethical issues are resolved through the establishment of the principle of Soft Presumed Consent and the establishment of a Deceased Donor Registry. The Living Donor Record, the Living Donor Committee, the National Registry of Candidate Recipients per organ are established and the Transplantation Information System is created. The weak points include the absence of specialized medical rules regarding the time of diagnosis of stroke or heart death, the deficiencies in the tasks of Transplant Coordinators and the absence of their Training Framework.