Η προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος στα πλαίσια του άρθρου 24 του Συντάγματος
Creators: name: Στιβακτάκης, Ρωμανός Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: πολιτιστική κληρονομιά
περιβάλλον
άρθρο 24 του Συντάγματος
cultural heritage
environment
article 24 of the Constitution

description: Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει το νομικό πλαίσιο που αφορά την προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως αυτό κατοχυρώνεται στο άρθρο 24 του Συντάγματος, στην εγχώρια νομοθεσία και στις διεθνείς και ευρωπαϊκές συνθήκες. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζεται η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του πολιτιστικού περιβάλλοντος υπό το πρίσμα της αρχής της αειφορίαςκαι γίνεται μια προσπάθεια προσδιορισμού της έννοιας του πολιτιστικού περιβάλλοντος και του ζητήματος της διαλεκτικής του σχέσης με το φυσικό περιβάλλον. Αναλύεται η νομική φύση του δικαιώματος στο πολιτιστικό περιβάλλον και η σύγκρουσή του με άλλα θεμελιώδη δικαιώματα. Εν συνεχεία, γίνεται μια επιγραμματική αναφορά στο ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο που διέπει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και εκτίθενται επιμέρους ορισμοί βασικών εννοιών του οικείου πλαισίου. Επιχειρείται έτσι, μια προσπάθεια να αναδειχθεί η διεθνής διάσταση του ζητήματος.Το τρίτο κεφάλαιο της εργασίας επικεντρώνεται στα πιο θεμελιώδη νομοθετήματα της ελληνικής έννομης τάξης. Μία μικρή αναφορά γίνεται στους νόμους 5351/1932 «Περί Αρχαιοτήτων» και 1469/1950 περί «Προστασίας οικοδομημάτων – έργων τέχνης μεταγενέστερων του 1830», ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο νόμο 3028/2002 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» που αποτέλεσε την πρώτη συστηματική προσπάθεια ρύθμισης του συνόλου των ζητημάτων που άπτονται της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ παράλληλα ενσωμάτωσε και κατοχύρωσε ορισμένες νομολογιακές τάσεις των προηγούμενων χρόνων. Ορισμένες από τις τάσεις αυτές αποτυπώνονται στο επόμενο κεφάλαιο της εργασίας που επικεντρώνεται στην στάση της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας στο θέμα της προστασίας του πολιτιστικού περιβάλλοντος και σε ζητήματα ερμηνείας του αρ. 24 Σ. μεταξύ των οποίων είναι η κατοχύρωση του πολιτιστικού και του πολεοδομικού κεκτημένου και η απευθείας εφαρμογή του Συντάγματος.Το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας αναφέρεται συνοπτικά στην ερμηνεία και εφαρμογή της πολιτιστικής νομοθεσίας από τη Διοίκηση, και ειδικότερα στον λεγόμενο «διοικητικό χαρακτηρισμό», τη διαδικασία δηλαδή με την οποία τα διοικητικά όργανα κηρύττουν ως μνημεία και άξια προστασίας του νόμου, τα διάφορα πολιτιστικά αγαθά. Καταληκτικά, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η προστασία και ο τρόπος αντιμετώπισης των αρχαίων αλλά και των σύγχρονων μνημείων είναι κατά βάση ζήτημα πολιτικής επιλογής που συσχετίζεται άμεσα με την συγκρότηση και αναπαραγωγή της εθνικής ταυτότητας ενός λαού
description: This research presents the legal framework for the protection of the cultural environment and heritage, as consolidated in the Article 24 of the Constitution, in the local legislation and the international and European treaties. More specifically the constitutional consolidation of the protection of the cultural environment is researched in the light of the sustainability principle. In addition the definition of the cultural environment is attempted as well as its conversation with the natural environment. The legal nature of the human right to the cultural environment is analyzed as well as its conflict with other fundamental rights. A brief report of the European and international framework that governs the protection of the cultural environment follows and definitions of basic terms of this framework are presented. Thus an attempt is made to promote the international dimension of the matter. The third chapter of the research focuses on the most fundamental statutes of the Greek legal code. A brief reference is made to the Law 5351/1932 ‘About Antiquities’ and the Law 1469/1950 about ‘The Protection of buildings and works of art subsequent to 1830’. Special emphasis is given to the Law 3028/2002 ‘About the protection of Antiquities and cultural heritage’, which was the first systematic attempt to regulate all matters concerning the cultural heritage while at the same time it consolidated certain legal trends of past years. Some of these trends are featured in the next chapter of this research, which focuses on the attitude of the Council of State jurisprudence on the matter of the protection of the cultural environment as well as definition matters of the Article 24, among which are the consolidation of the cultural and urban planning vested rights and the direct application of the Constitution. The last chapter of the research briefly refers to the definition and application of the culture legislation by the Administration and specifically to the so-called ‘administrative declaration’, namely the process administrators follow to declare the various cultural gifts as monuments worthy of legal protection. The conclusion is finally drawn that the protection and treatment of both ancient and modern monuments are basically a matter of political choice, closely intertwined with the creation and promotion of the national identity