Η κίνηση του πάθους στη φιλοσοφία του Kierkegaard
Creators: name: Δώδου, Μαριάννα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: πάθος
υπαρξι(α)κή ένταση
ποιοτικό άλμα
passion
existential intensity
qualitative leap

description: Η κίνηση του πάθους, ως ένταση αντίρροπων δυνάμεων που συγκρατούνται σε ενότητα, διατρέχει κεντρικά την κιρκεγκωριανή σκέψη. Αρχέγονο, εντοπισμένο στη ρίζα του Εγώ, το οποίο επιχειρεί να συγκροτηθεί ως σύνθεση (απείρου – περατού, χρονικού – αιώνιου, δυνατότητας – ελευθερίας, ψυχής – σώματος), το πάθος παράγει διαβαθμισμένες ποιότητες -μορφές- του αμφίσημου αισθήματος της αγωνίας, ενώ παράλληλα διέπει τις εκφάνσεις του νοσηρού (παθο-λογικού) status της απελπισίας. Η εγκαθίδρυση του πνεύματος οριοθετεί την περιοχή της αγωνίας πριν από την πτώση (όπου το πάθος της ανθρώπινης ελευθερίας αναμετριέται με το μηδέν, το πεπρωμένο ή το φόβο της ενοχής) και μετά (όταν το βύθισμα στην αμαρτία βιώνεται ως πάθος παράφορης μεταμέλειας ή σιωπηλού ερμητισμού). Στους βαθμούς αυτοσυνείδησης του Εγώ, που εγκαθιδρύεται ως πνεύμα, αντιστοιχούν ποιότητες απελπισίας, οι οποίες καθορίζουν τη βουλητική διάθεση του εαυτού απέναντι στον ίδιο και τον Θεό. Η παραμονή διαρκείας στο υπαρξιακό πάθος, ως απόλυτη παραίτηση, ριζική οδύνη και θεμελιώδης ενοχή, τέμνεται αποφασιστικά -και στιγμιαία- από το πάθος του πα-ραδόξου, η μετάβαση στο οποίο πραγματώνεται με το (ποιοτικό) άλμα στην πίστη. Τα ίχνη του πάθους της πίστης διαγιγνώσκονται στη σωματικότητα του βλέμματος του φορέα της, όπου διακυβεύονται η κίνηση της άπειρης παραίτησης και αυτή της επιστροφής στην περατότητα, η συνθήκη της οποίας έχει ριζικά αναβαθμιστεί. Αναπ-τύσσοντας την κεντρική ιδέα της διάκρισης σταδίων της ύπαρξης (είτε ως βαθμίδων προοδευτικής συγκρότησης του Εγώ είτε ως αυτόνομων υπαρξιακών σφαιρών), η με-τάβαση μεταξύ των οποίων πραγματώνεται μέσω «ποιοτικών αλμάτων» ή «ρήξεων», ως «περασμάτων πάθους», ο δανός φιλόσοφος εγκαθιδρύει μία «διαλεκτική του πά-θους». Ο φιλόσοφος αποπειράται εντέλει να αναδείξει τη δυνατότητα υπέρβασης της διαιρετικής δύναμη της περατότητας, στο βαθμό που το πάθος μεταποιείται σε αγάπη. Η τελευταία ενέχει τη δυναμική της απόλυτης πραγμάτωσης του εαυτού ως ουσιαστι-κής ένωσης των όρων που τον συνθέτουν: υπό αυτή την έννοια, το υποκείμενο γίνεται ένας εαυτός, αγαπώντας. Προωθώντας το βασικό (συνθετικό) δομικό τόνο της ύπαρξης προς μία κατεύθυνση πλήρωσης του βαθύτερου υπαρξιακού αιτήματος για ένωση, η αγάπη αναδεικνύεται στο μεταφυσικό θεμέλιο της ύπαρξης, στο πρωταρχικό της μυστικό.
description: The movement of passion, as tension of counterbalancing forces hold in unity, is central in the Kierkegaardian thought. Primordial, located at the roots of the Self, which attempts to be construed as a composite (of infinite-permeable, temporal-eternal, possibility-freedom, soul-body), passion produces gradient qualities - forms - of the ambiguous feeling of distress, while at the same time it dominates the manifes-tations of the morbid (patho-logical) status of des-peration. The establishment of the spirit designates the area of distress before the fall (where the passion of human free-dom pits with zero, destiny, or fear of guilt) and after (when the drowning in sin is experienced as passion of im-petuous remorse or silent occult). Qualities of despair, determining the obsti-nate mood of the self face-to-face to God himself, correspond to the degrees of self-consciousness of the Self, which is established as spirit. The long-term stay in existential passion, as absolute renunciation, profound grief, and fun-damental guilt, is crossed decisively - and instantly - from the passion of the paradox, the transition to which is realised wiht the (qualitative) leap of faith. The traces of faith's passion are diagnosed in the corporality of the operator's gaze, in which the movement of infinite resignation and that of the return to the finiteness, the condition of which has been profoundly up-graded, are at stake. By developing the central concept of the discrimination of the stages of existence (either as progressive levels of ego formation or as autonomous existential spheres), the transition between which is realized through "quantitative leaps" or "ruptures" as "passion passes", the Danish philosopher establishes a "dialectic of passion." The philosopher attempts, after all, to illustrate the possibility of exceeding the divisive power of permeability, to the extent that the passion is transformed into love. The latter has the potential of complete realization of the self as a genuine union of the terms that constitute it: in this sense, the subject becomes one self, by loving. By progressing the basic (synthetic) structural tone of existence toward a direction of fulfilling the deepest existential request for union, love emerges in the metaphysical foundation of existence, in its primary secret.