Κατάσχεση εις χείρας τετάρτου
Creators: name: Σαμαράς, Γεώργιος Πέτρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Κατάσχεση
Εις χείρας
Τετάρτου
Seizure
in the Hands of
a Fourth Party

description: Μετά το πέρας της διαγνωστικής δίκης, ακολουθεί το στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης, στο οποίο ο νικητής διάδικος επιδιώκει να ικανοποιήσει την επιδικαζόμενη απαίτηση του έναντι του οφειλέτη του. Το στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης είναι μείζονος σημασίας καθώς δεν αρκεί απλώς η δικαστική αναγνώριση μιας απαίτησης, αλλά προκειμένου να λειτουργήσει ορθά το σύστημα της δικαιοσύνης θα πρέπει η απαίτηση αυτή να ικανοποιηθεί υπέρ του δανειστή. Ο ΚΠολΔ προκειμένου να εξοπλίσει τον δανειστή με διάφορα μέσα για την ικανοποίηση της απαιτήσεως του, ρυθμίζει περιοριστικά τα μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης. Το πιο συνηθισμένο μέσο αποτελεί η ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων για την οποία συνήθως επιλέγεται η κατάσχεση της περιουσίας του οφειλέτη. Επειδή όμως αρκετά συχνά εμφανίζεται το φαινόμενο της παντελούς έλλειψης προσωπικής περιουσίας του οφειλέτη, είτε λόγω πραγματικής οικονομικής αδυναμίας του, είτε λόγω δόλιας απόκρυψης ή μεταβίβασης των περιουσιακών του στοιχείων, στον ΚπολΔ προβλέπεται και η κατάσχεση εις χείρας τρίτου, δηλαδή η κατάσχεση εκ μέρους του επισπεύδοντος δανειστή τυχόν υπάρχουσας απαίτησης του οφειλέτη του σε βάρος ενός τρίτου προσώπου, δημιουργώντας κατ' αυτόν τον τρόπο μια τριμερή σχέση. Πέραν όμως αυτής της τριμερούς σχέσης, η διαδικασία της οποίας, αν και περίπλοκη, είναι γνωστή σε όλους, αφού προβλέπεται ρητά στον ΚπολΔ, σε κάποιες περιπτώσεις ανακύπτουν προβληματισμοί σχετικά με τη δυνατότητα κατάσχεσης εις χείρας τετάρτου, στην οποία προστίθεται ένα ακόμα πρόσωπο και η σχέση παύει να είναι πλέον τριμερής, αλλά γίνεται τετραμερής. Ειδικότερα, έχει τεθεί το ζήτημα, αν σε περίπτωση που ούτε ο τρίτος, στον οποίο στράφηκε ο επισπεύδων, διαθέτει προσωπική περιουσία για να ικανοποιηθεί η απαίτηση του επισπεύδοντος, αλλά διαθέτει κάποια απαίτηση έναντι ενός τετάρτου προσώπου, την οποία αδρανεί να ικανοποιήσει, αν μπορεί ο επισπεύδων να στραφεί κατά αυτού και ποια είναι η έννομη σχέση η οποία θα τον συνδέει με αυτό το τέταρτο πρόσωπο. Με μια πρώτη ματιά γίνεται κατανοητή η πολυπλοκότητα της κατάσχεσης εις χείρας τετάρτου, καθώς ο επισπεύδων δανειστής που αδυνατεί να ικανοποιηθεί από τον προσωπικό του οφειλέτη και στη συνέχεια δεν ικανοποιείται ούτε μέσω της κατάσχεσης εις χείρας τρίτου από τον οφειλέτη του οφειλέτη του, καταλήγει να προσπαθεί να ικανοποιηθεί πλαγιαστικώς από ένα τέταρτο πρόσωπο, με το οποίο δεν έχει καμία άμεση έννομη σχέση. Αν και η κατάσχεση αυτή δεν προβλέπεται στον ΚπολΔ, αποτελεί μια απλούστευση, καθώς αποτελείται από δύο διαδοχικές κατασχέσεις τρίτου που συνδέονται μεταξύ τους, με μια σημαντική ιδιαιτερότητα: Η μία κατάσχεση τρίτου είναι αυτή που προβλέπεται στο άρθρο 983 ΚπολΔ και ασκείται ευθέως από τον δανειστή έναντι του τρίτου προσώπου για απαίτηση του οφειλέτη του έναντι του τελευταίου. Αντιθέτως, η δεύτερη κατάσχεση εις χείρας τρίτου, η οποία χρονικά ασκείται πρώτη, ασκείται ‘‘πλαγιαστικώς’’, εκ μέρους του επισπεύδοντος δανειστή μέσω του οφειλέτη του, καθώς το τέταρτο πρόσωπο κατά του οποίου στρέφεται αποτελεί στην ουσία τρίτο πρόσωπο για τον οφειλέτη του επισπεύδοντος. Στην παρούσα λοιπόν θα αναλυθούν διεξοδικά όλα τα ζητήματα που προκύπτουν από την πολυπλοκότητα της κατάσχεσης εις χείρας τετάρτου, δηλαδή οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες αυτές γίνεται δεκτή, τα πρόσωπα τα οποία αφορά και οι έννομες συνέπειες της.
description: After the completion of the diagnostic trial, the stage of compulsory enforcement follows, in which the victorious party seeks to satisfy its awarded claim against the debtor. The stage of compulsory enforcement is of paramount importance, as judicial recognition of a claim is not sufficient by itself. For the justice system to function properly, the claim must be satisfied in favor of the creditor. In order to equip the creditor with various means for the satisfaction of their claim, the Greek Civil Procedure Code (CPC) regulates the means of compulsory enforcement in a restrictive manner. The most common means is the satisfaction of monetary claims, for which the seizure of the debtor's property is usually chosen. However, since it is often the case that the debtor has no personal assets, either due to genuine financial inability or fraudulent concealment or transfer of their assets, the CPC also provides for the seizure of assets in the hands of a third party. This refers to the seizure by the initiating creditor of any claim the debtor may have against a third party, thus creating a triangular relationship.However, beyond this triangular relationship, the process, although complex, is well known to all, as it is explicitly provided for in the CPC. In certain cases, however, questions arise regarding the possibility of seizing assets in the hands of a fourth party, thereby adding another person and making the relationship no longer triangular, but quadrilateral. Specifically, the issue has been raised as to whether, in cases where neither the third party, to whom the creditor has turned, has personal assets to satisfy the creditor's claim, but instead holds a claim against a fourth party, which they have failed to satisfy, the creditor can direct the enforcement against this fourth party and what legal relationship would exist between the creditor and the fourth party. At first glance, the complexity of seizure in the hands of a fourth party is understandable, as the creditor, who is unable to satisfy the claim from the debtor’s personal assets, and is then also unable to do so through seizure in the hands of a third party (i.e., the debtor's debtor), ends up attempting to satisfy the claim indirectly from a fourth party with whom they have no direct legal relationship. Although such a seizure is not explicitly provided for in the CPC, it can be seen as a simplification, as it consists of two successive seizures of third parties connected to each other, with one significant peculiarity: One seizure of a third party is the one provided for in Article 983 of the CPC, which is directly carried out by the creditor against the third party for the debtor's claim against that party. In contrast, the second seizure, which occurs first in time, is carried out "indirectly," by the initiating creditor through the debtor, since the fourth party, against whom the action is directed, is essentially a third party to the debtor of the creditor.Therefore, this analysis will thoroughly examine all issues arising from the complexity of seizure in the hands of a fourth party, including the conditions under which this is accepted, the parties involved, and its legal consequences.