Η εκκλησιαστική ιστορία και η προσέγγισή της στο ιστορικο-φιλολογικό περιοδικό «Νέος Ελληνομνήμων» του ακαδημαϊκού Σπυρίδωνα Λάμπρου
Creators: name: Θάνου, Δέσποινα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Νέος Ελληνομνήμων
Σπυρίδων Λάμπρος
Εκκλησιαστική Ιστορία
Neos Ellinomnimon
Spyridon Lampros
Ecclesiastical History

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως στόχο να προσεγγίσει τα κείμενα της εκκλησιαστικής ιστορίας που συμπεριλαμβάνει ο καθηγητής της ιστορίας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, ακαδημαϊκός και πρωθυπουργός, Σπυρίδων Λάμπρου στο «Νέο Ελληνομνήμονα». Ο Σπυρίδων Λάμπρος αποτέλεσε παράδειγμα πολυπράγμονος ατόμου. Το όνομά του έχει συνδεθεί με πληθώρα θεμάτων και ζητημάτων και η παρουσία του στα γράμματα, στις τέχνες, στον αθλητισμό, στην κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου καταγράφεται από πλήθος μελετών και εκδόσεων τόσο στην ελληνική όσο και σε άλλες γλώσσες. Στον πυρήνα της συγγραφικής του διαδρομής βρίσκεται το τριμηνιαίο περιοδικό που εξέδιδε ο ίδιος, από το 1904, ο «Νέος Ελληνομνήμων». Η παρούσα εργασία περιορίζεται στην εξέταση της ενασχόλησης του Λάμπρου με την εκκλησιαστική ιστορία, όπως αυτή τεκμαίρεται αποκλειστικά μέσα από το ιστορικό- φιλολογικό περιοδικό «Νέος Ελληνομνήμων». Η γέννηση του περιοδικού αποσκοπούσε αποκλειστικά στο να φωτίσει, μέσω αυτού, τα αποτελέσματα των έρευνών του σε βιβλιοθήκες του κόσμου που δεν είχε μπορέσει μέχρι τότε να δημοσιεύσει και τα οποία έκρινε πως θα έπρεπε να γίνουν γνωστά σε ένα ευρύτερο κοινό. Το χρονικό και θεματικό του εύρος είναι μεγαλειώδες και η διαδρομή ανάμεσα στις σελίδες του ενδιαφέρουσα και ιδιαίτερη. Ως προς το περιεχόμενο του παρόντος κειμένου, αυτό χωρίζεται σε δύο θεματικές ενότητες. Στην πρώτη ενότητα, παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο του θέματος, κατανεμημένο σε τρεις υποενότητες. Στην πρώτη υποενότητα εξετάζεται η πολύπλευρη προσωπικότητα του Λάμπρου αυτοτελώς αλλά και στη συνύπαρξή της μέσα στις ιστορικές συνθήκες του 19ου αιώνα αλλά και των αρχών του 20ού αιώνα. Στη δεύτερη, διερευνάται με την ίδια λογική ο Νέος Ελληνομνήμων, ως προϊόν τόσο του δημιουργού του αλλά και της εποχής του. Στην τρίτη, τοποθετούνται τα ανωτέρω μέσα στο βασικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας, που είναι η εκκλησιαστική ιστορία, εκκινώντας από την γέννησή της και μεταβαίνοντας στην εποχή του Λάμπρου αλλά και συνοπτικά στη σημερινή αντίληψη για την επιστήμη. Στη δεύτερη θεματική ενότητα, παρουσιάζονται αναλυτικά οι μελέτες του Λάμπρου, δηλαδή τα περιεχόμενα των τευχών και τόμων του Νέου Ελληνομνήμονα που προηγούνται των Συμμίκτων και έχουν περιεχόμενο που άπτεται της εκκλησιαστικής ιστορίας. Η ενότητα αυτή χωρίζεται σε δύο μέρη, από τα οποία το πρώτο αφορά τα περιεχόμενα των τόμων των 1904-1917, τους οποίους είχε εκδώσει ο ίδιος ο Λάμπρος, ενώ το δεύτερο τα περιεχόμενα των τόμων της δεύτερης περιόδου, που εκδόθηκαν μεταξύ 1921 και 1927 με την επιμέλεια των καθηγητών Χαριτάκη και Δυοβουνιώτη. Η σταχυολόγηση των κεφαλαίων ανέδειξε αποσπάσματα ή σημεία και σε κεφάλαια τα οποία δε θα αναλυθούν στην παρούσα εργασία. Επιπλέον, εκκλησιαστικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν κεφάλαια στα Σύμμικτα, στις Βιβλιοκρισίες, και στις Ειδήσεις, στον Νέο Ελληνομνήμονα, και των δύο εκδοτικών εποχών, τα οποία επίσης δεν αναλύονται στην παρούσα μελέτη. Ωστόσο, για να διευκολυνθούν μελλοντικές έρευνες επί του θέματος, τα κεφάλαια αυτά παρατίθενται σε ένα μικρό υποκεφάλαιο της δεύτερης θεματικής ενότητας. Μοναδικός λόγος για τον αποκλεισμό των θεμάτων αυτών από την παρούσα συζήτηση υπήρξε η ανάγκη αφιέρωσης ικανού χώρου στη συζήτηση των λοιπών θεμάτων, τα οποία εξέτασε ο Λάμπρος σημειώνοντάς τα ως εκκλησιαστικά ή σχετικά με την ιστορία της Εκκλησίας.
description: The present Master thesis aims to explore the texts concerning ecclesiastical history that were included in the journal ‘Neos Ellinomnimon’ by Spyridon Lambros, Professor of History of the Kapodistrian University of Athens, academic and Prime minister of Greece. Spyridon Lambros was an exemplary versatile individual, whose name has been linked with a plethora of academic topics, and whose presence in the philological, artistic, sports, social and political life of the country is recorded through numerous studies and publications, both in Greek and other languages. ‘Neos Ellinomnimon’, the quarterly journal that he himself was publishing, since 1904 lies at the core of his writing career. The present research is limited in examining Lambros’ interest in ecclesiastical history, as it is documented exclusively through the historico-philological journal ‘Neos Ellinomnimon’. The journal’s scope was solely to illustrate the results of his research in libraries around the world, which he had not been able to publish until then, and which he felt should be made known to a wider audience. The course through its content is both interesting and unique. The content of this document is divided into two thematic sections. The first section presents the historical context of the topic, divided into three subsections. In the first subsection, Lambros’ multifaceted personality is examined independently and as integral of the historical conditions of the 19th and the early 20th century. In the second, the same approach is adopted for ‘Neos Ellinomnimon’, as a product of both its creator and its era. In the third, both subjects are situated within the main subject of this project, which is ecclesiastical history, from its genesis to the time of Lambros, and briefly to the present understanding of the science. The second thematic section consists of a detailed presentation of Lambros' studies, that is, the contents of the volumes and issues of ‘Neos Ellinomnimon’, that precede the miscellaneous texts, and have a content that touches on ecclesiastical history. This section is divided into two subsections, the first of which covers the contents of the volumes of 1904-1917, published by Lambros himself, whilst the latter covers the contents of the volumes of the second period, published between 1921 and 1927 under the editorship of Professors Haritakis and Dyovouniotis. Through the process of indexing the chapters of the journal, it was made clear that there were passages or parts of interest in chapters that are not analyzed in the present research. Furthermore, numerous chapters of interest are in the sections of Miscellaneous works, Book Reviews, and the News, of ’Neos Ellinomnimon’ from both the editorial periods, though they are not being examined here. Nevertheless, to facilitate future research on the subject, these contents are listed in a small subsection of the second thematic section. The decision to omit the abovementioned texts was made to allow for devoting adequate space to the discussion of the other topics that Lambros examined by marking them as ecclesiastical or related to the history of the Church.