Η μνημειακή ζωγραφική στη Βέροια το 17ο αιώνα
Creators: name: Τσιλιπάκου, Αγαθονίκη Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2002
Subjects: Τοιχογραφίες
Ζωγράφος
Βέροια
Εργαστήριο
Εικονογραφία
Τεχνοτροπία
Wall paintings
Painter
Veria
Workshop
Iconography
Style

description: Σκοπός της διατριβής είναι ο εντοπισμός και η παρουσίαση των τοιχογραφιών του 17ου αι. που διασώζονται σε ναούς της Βέροιας, ακριβώς χρονολογημένων και μη, η απόδοσή τους σε ζωγράφους και εργαστήρια και η ένταξή τους στην προγενέστερη και σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή της πόλης και γενικότερα του ελλαδικού χώρου και των βορειότερων όμορων περιοχών της Βαλκανικής. Ως εισαγωγικά κεφάλαια παρουσιάζονται το ιστορικό και κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο που καθόρισε το βαθμό ανάπτυξης της πόλης και της καλλιτεχνικής δημιουργίας το 17ο αι., η αρχιτεκτονική και οι κτητορικές επιγραφές των ναών και η προγενέστερη ζωγραφική παράδοση στην πόλη και την περιοχή της απ'το 15ο αι. Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι τα τοιχογραφημένα σύνολα του 17ου αι. φιλοτεχνούνται κυρίως από ντόπια εργαστήρια μικρής εμβέλειας ή μεμονωμένους ντόπιους αυτοδίδακτους ζωγράφους, οι οποίοι ελάχιστα επηρεάζονται από τα σύγχρονα τους ρεύματα ή τα επιτεύγματα των μεγάλων σχολών του 16ου αι., αλλά αντλούν τα πρότυπά τους από την παλαιότερη πλούσια παράδοση της πόλης, 14ου-16ου αι. και των γειτονικών περιοχών της Κεντροδυτικής Μακεδονίας και των βορειότερων όμορων περιοχών συνεχίζοντας την αντικλασική παράδοση της βυζαντινής τέχνης, ανανεώνοντας παράλληλα το εικονογραφικό λεξιλόγιο και τους τεχνικούς τρόπους με διαβαθμίσεις ως προς τις τάσεις και τις ικανότητες. Οι ίδιοι αγιογράφοι εκτελούν και φορητές εικόνες. Σε μια περίπτωση (κύκλος Αγίου Νικολάου Γούρνας) ανιχνεύονται στενές επαφές με το αγιον Ορος, ενώ σε μια δεύτερη με την περιοχή της Καστοριάς, απ' όπου φαίνεται να προέρχεται ο ζωγράφος της Αγίας Παρασκευής.
description: The main aim of this dissertation is to locate and present the 17th c. wall paintings-precisely dated or not-which are preserved in the churches of Veria. It also concerns the attribution of the paintings to specific artists and workshops and their integration with the earlier and contemporary artistic production of the city, the Greek mainland and the northern bordering territories of the Balkans. The introductory chapters present the historical, social and financial background that determined the pace of growth of the city and its cultural life. There is also reference to the architecture and the inscriptions of the churches as well as the earlier painting tradition of Veria and its surroundings from the 15th c. As a conclusion we would say that the 17th c. frescoes are painted mainly by local workshops active in a limited area or anonymous self-taught natives who were very little influenced by the mainstream of their times and the great schools of the 16th c. It is the rich tradition of the city between 14th and 16th, the neighboring territories of CW Macedonia and the adjacent northern regions that these artists drew their sources from. Consequently, they continued the anti-classical tradition of the Byzantine art, reviving at the same time the iconographical vocabulary and the painting styles, which obviously depended on their stylistic trends and their abilities. The same artists also make portable icons. On one occasion (St. Nikolas Gournas) have been traced close connections with Mount Athos and in another with the region of Kastoria, where, it seems, that the painter of St. Paraskevi comes from.