Παροιμίες και μεταφορικός λόγος: Δημιουργία δοκιμασίας για την εκτίμηση της αντίληψης μεταφορικού λόγου
Creators: name: Δόση, Ιφιγένεια Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Μεταφορικός λόγος
Παροιμίες
Αφηρημένη σκέψη
Metaphorical speech
Proverbs
Abstract thinking

description: Στόχος της παρούσας έρευνας είναι η δημιουργία και η καθιέρωση μιας δοκιμασίας εξέτασης της ερμηνείας συγκεκριμένων παροιμιών ως εργαλείο εκτίμησης της αντίληψης του μεταφορικού λόγου. Ο παροιμιακός λόγος χρησιμοποιούνταν διαδεδομένα για την εξέταση αφηρημένης σκέψης. Ωστόσο, σύγχρονες μελέτες αμφισβητούν την παραδοσιακή υπόθεση και υποστηρίζουν ότι ο παροιμιακός λόγος σχετίζεται με τη μέτρηση της μεταφορικότητας και όχι της αφαιρετικής σκέψης. Παρόλο που η μεταφορικότητα αποτελεί τμήμα της αφαιρετικής σκέψης δεν είναι ασύμβατη με τη διαδικασία ενεργοποίησης απτών συλλογισμών. Οι παράγοντες που επηρεάζουν τις επιδόσεις των συμμετεχόντων κατά την ερμηνεία του παροιμιακού λόγου είναι το φύλο, η ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο. Για την διερεύνηση των παραπάνω θεωρητικών υποθέσεων εξετάστηκε ένα δείγμα υγιών ενηλίκων (N=50), στους οποίους χορηγήθηκαν δύο κύριες πειραματικές δοκιμασίες που μελετούν: (α) τη διανοητική ικανότητα και (β) την ερμηνεία των παροιμιών. Στη δοκιμασία διανοητικής ικανότητας εξετάστηκε η γνώση λεξιλογίου και η αφηρημένη σκέψη των συμμετεχόντων, ενώ στη δοκιμασία ερμηνείας παροιμιών ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να αποδώσουν το νόημα 25 όχι πολύ διαδεδομένων παροιμιών. Τα σημαντικότερα ευρήματα τονίζουν: τη συμβολή της διανοητικής ικανότητας, και πιο συγκεκριμένα της λεκτικής αφηρημένης σκέψης, ως προβλεπτικών παραγόντων κατά την αντίληψη και ερμηνεία του παροιμιακού λόγου. Παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο ή τα έτη εκπαίδευσης δεν φάνηκαν να επηρεάζουν τις επιδόσεις των συμμετεχόντων. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι το σύνολο των συμμετεχόντων ήταν πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Τέλος, από τα ευρήματα της παρούσας έρευνας συμπεραίνουμε ότι η αδυναμία σωστής απόδοσης του νοήματος του παροιμιακού λόγου δεν συνδέεται απαραίτητα με αδυναμία για μεταφορική σκέψη, αλλά με δυσκολία στην απόδοση μεταφορικών σχημάτων, τα οποία μπορεί να οφείλονται στη «διαφάνεια» της εκάστοτε παροιμίας.
description: The aim of the present study is to design a proverb test as diagnostic tool of metaphorical speech. Proverbs were extensively used for the assessment of abstract thinking. However, recent research disputes the previous traditional hypothesis and claims that proverbs are related to metaphoric speech rather than abstract thinking. Although, metaphoric speech is part of abstract thinking is compatible with literal thinking. The present study takes into account other factors that affect participants’ performance on the interpretation of the proverbs, such as chronological age of the participants, gender, years of education and hand preference. In order to test the previous hypothesis, fifty (50) healthy adults were participated in the present study. Two main tasks were administrated to the participants; the first task was tested participants’ mental (both verbal and practical) intelligence and the second task was a proverb test, investigating the interpretation of specific Greek proverbs (N=25). Further information about participants’ profile, such as gender, years of education and participants’ chronological age were collected. The major findings are as follows: intelligence (i.e. verbal abstract thinking) was exhibited as predictor variable in the accuracy scores on the proverb test. Participants’ chronological age, gender and years of education did not seem to affect the participants' performance. However, we should notice that all participants were highly educated (university degree). From the above we may deduce that the inaccuracies in the proverb test is not necessarily incompatible with the shortage of metaphorical thinking, rather with difficulties in explanation of metaphorical meanings due to "transparency" of the proverbs.