Η συμβολή της τριχοσκόπησης στην παρακολούθηση της θεραπευτικής ανταπόκρισης ασθενών με γυροειδή αλωπεκία
Creators: name: Ιορδανίδης, Δημήτριος Στεφάνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Γυροειδής αλωπεκία
Τριχοσκοπικά ευρήματα
Αναστολείς JAK
Alopecia areata
Trichoscopic findings
JAK inhibitors

description: Η γυροειδής αλωπεκία (ΓΑ) αποτελεί μια χρόνια, φλεγμονώδη, υποτροπιάζουσα, ανοσολογικής αιτιολογίας ασθένεια, η οποία χαρακτηρίζεται από μη ουλωτική απώλεια των τριχών. Η νόσος παρουσιάζει κλινική ετερογένεια και για την παθογένεια της έχει διατυπωθεί η θεωρεία της απώλειας του ανοσολογικού προνομίου του τριχικού θυλάκου καθώς και η εμπλοκή ορισμένων προφλεγμονωδών κυττταροκινών, που απελευθερώνονται μέσω της οδού μετατροπέων σήματος και ενεργοποιητών μεταγραφής (JAK/STAT pathway). Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα αλλά και στα ιστολογικά και τριχοσκοπικά ευρήματα. Η θεραπεία περιλαμβάνει τοπικούς αλλά και συστηματικά χορηγούμενους παράγοντες με τους JAK-αναστολείς να αποτελούν μια καινοτόμο θεραπευτική προσέγγιση. Στην παρούσα εργασία αναλύεται η συμβολή της τριχοσκόπησης στην παρακολούθηση της θεραπευτικής ανταπόκρισης ασθενών με σοβαρή ΓΑ (SALT score&gt;50%). Συγκεκριμένα μελετήθηκε η μεταβολή των τριχοσκοπικών ευρημάτων ομάδας ασθενών που τέθηκαν σε θεραπεία με JAK αναστολείς (baricitinib και tofacitinib). Δεδομένου ότι η εκτίμηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία με βάση την κλινική εξέταση αρκετές φορές είναι ανεπαρκής, χρησιμοποιήθηκε η δερματοσκόπηση ως μία μη επεμβατική διαγνωστική προσέγγιση για τον εντοπισμό σημείων πρώιμης κλινικής ανταπόκρισης στο θεραπευτικό σχήμα. Οι χρήσιμοι δερματοσκοπικοί δείκτες αξιολόγησης της σοβαρότητας της ΓΑ είναι τα κίτρινα και μαύρα στίγματα, οι σπασμένες ή δυστροφικές τρίχες, οι τρίχες δίκην θαυμαστικού και οι κοντές χνοώδεις τρίχες. Μετά τη θεραπεία παρατηρήθηκε υποχώρηση των δερματοσκοπικών δεικτών, εμφάνιση κεγχρωσμένων χνοωδών τριχών και νεοφυών τριχών με χαρακτηριστική προς τα επάνω κατεύθυνση (upward regrowing hairs). Εκτός από την αξιολόγηση της απόκρισης στη θεραπεία μέσω της μεταβολής των τριχοσκοπικών ευρημάτων, μελετήθηκε η απόκριση των ασθενών σε αυτή μέσω της μεταβολής της κλινικής εικόνας τους, όπως αυτή αποτυπώνεται από τον προσδιορισμό της ποσοστιαίας μεταβολής του SALT score (% ΔSALT score). Η τελευταία παράμετρος χρησιμοποιήθηκε για την κατηγοριοποίηση των ασθενών σε τρία επίπεδα απόκρισης στη θεραπεία δηλαδή σε ασθενείς πλήρως ανταποκρινόμενους (CR) (μεταβολή του SALT score 10-90%), μερικώς ανταποκρινόμενους (PR) (μεταβολή του SALT score&gt;90-100%) και σ’ αυτούς που δεν ανταποκρίθηκαν στη χορήγηση των JAK αναστολέων (NR) (μεταβολή του SALT score&lt;5%). Τα δερματοσκοπικά ευρήματα για τις τρεις ομάδες ασθενών (ταξινόμηση βάσει απόκρισης στη θεραπεία) καταγράφηκαν στο baseline, στους 6, 12 και 18 μήνες, ενώ για τα ίδια χρονικά διαστήματα μελετήθηκε η μεταβολή της κλινικής εικόνας των ασθενών μέσω προσδιορισμού της ποσοστιαίας μεταβολής του SALT score (ΔSALT %). Κατόπιν σύγκρισης των δύο μεταβλητών, δηλαδή του SALT score (κλινική αξιολόγηση) με τα καταγραφέντα δερματοσκοπικά ευρήματα, προέκυψε το συμπέρασμα ότι οι παράμετροι αυτοί μεταβάλλονται αναλόγως, ανεξαρτήτως του επιπέδου απόκρισης των ασθενών στη θεραπεία. Βάσει των ανωτέρω ευρημάτων, η τριχοσκόπηση αποτελεί ένα αξιόπιστο εργαλείο για τη διάγνωση και την παρακολούθηση της θεραπευτικής έκβασης σε ασθενείς με σοβαρή ΓΑ υπό JAK αναστολείς. Επιπρόσθετα, τα δεδομένα από τη μελέτη μας υποδεικνύουν και μια πιθανή προγνωστική αξία της τριχοσκόπησης, ως προβλεπτικού δείκτη απάντησης των ασθενών στην αγωγή, καθώς η τριχοσκοπική μεταβολή προηγείται της κλινικής, και καθίσταται νωρίτερα αντιληπτή από τον κλινικό ιατρό. Επιπλέον μελέτες σε μεγαλύτερους πληθυσμούς αναμένεται να συνδράμουν στην επιβεβαίωση των πρώιμων δικών μας παρατηρήσεων.
description: Alopecia areata (ΑA) is a chronic, inflammatory, relapsing, immune-mediated disease characterized by non-scarring hair loss. The disease presents clinical heterogeneity and for its pathogenesis the theory of the loss of the immune privilege of the hair follicle has been developed, as well as the involvement of certain pro-inflammatory cytokines, which are released through the JAK/STAT pathway. The diagnosis is based on the clinical features but also on histological and trichoscopic findings. Treatment includes topical as well as systemically administered agents, with JAK-inhibitors being an innovative therapeutic approach. In this work, the contribution of trichoscopy in monitoring the therapeutic response of patients with severe ΑA (SALT score&gt;50%) is analyzed. Specifically, the change in trichoscopic findings of a group of patients treated with JAK inhibitors (baricitinib and tofacitinib) was studied. Since assessment of treatment response based on clinical examination is often insufficient, dermoscopy was used as a non-invasive diagnostic approach to identify signs of early clinical response to the treatment regimen. Useful dermoscopic markers for assessing the severity of AA are yellow and black macules, broken or dystrophic hairs, exclamation mark hairs, and short vellus hairs. After the treatment, there was a reduction of the dermoscopic indicators, the appearance of discolored vellus hairs and new growth hairs with a characteristic upward direction (upward regrowing hairs). In addition to evaluating the response to treatment through the change in trichoscopic findings, the patients' response to therapy was studied through the change in their clinical features, as reflected by the determination of the percentage change in the SALT score (% ΔSALT score). The latter parameter was used to categorize patients into three levels of treatment response, i.e. complete responders (CR) (change in SALT score 10-90%), partial responders (PR) (change in SALT score&gt;90-100%) and to those who did not respond to the administration of JAK inhibitors (NR) (change in SALT score&lt;5%). The dermoscopic findings for the three groups of patients (classification based on treatment response) were recorded at baseline, at 6, 12 and 18 months, while for the same time periods the change in the clinical picture of the patients was studied by determining the percentage change in the SALT score (ΔSALT %). After comparing the two variables, namely the SALT score (clinical evaluation) with the recorded dermoscopic findings, it was concluded that these parameters change accordingly, regardless of the level of response of the patients to the treatment. Based on the above findings, trichoscopy is a reliable tool for diagnosis and monitoring the therapeutic outcome in patients with severe AA who are treated with JAK inhibitors. In addition, the data from our study also indicate a possible prognostic value of trichoscopy, as a predictive index of patients' response to treatment, as the trichoscopy changes precedes the clinical ones, and becomes noticed earlier by the clinician. Further studies in larger populations are expected to help confirm our early observations.