Νέες Τεχνολογίες στην Υγεία: το νομοθετικό πλαίσιο της τηλεϊατρικής και της ρομποτικής χειρουργικής
Creators: name: Μπεζαντάκου, Όλγα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Τηλεϊατρική
Ρομποτική Χειρουργική
Ευθύνη
Telemedicine
Robotic Surgery
Liability

description: Ο τομέας της υγείας αποτελεί μια από τις βιομηχανίες που έχουν υποστεί τον ψηφιακό μετασχηματισμό σε όλες τις εκφάνσεις του, κατά το στάδιο της διάγνωσης, της παρακολούθησης αλλά και της θεραπείας. Η τεχνολογία έχει εισβάλει στην ιατρική κοινότητα, σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας, ιδιωτικές κλινικές και άλλες ιατρικές μονάδες. Εν γένει η παρουσία της τεχνολογίας βοηθά την βελτίωση της υγείας του ασθενή ενώ παράλληλα διευκολύνει την πρόσβαση των ασθενών σε τεχνολογικά εξελιγμένες ιατρικές μεθόδους ανεξαρτήτως γεωγραφικού μήκους και πλάτους. Ασφαλώς κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η εμφάνιση της τεχνολογίας στον τομέα της υγείας συνεπάγεται μια διόλου ευκαταφρόνητη οικονομική επιβάρυνση, με αποτέλεσμα πολλές φορές να επιβαρύνεται δυσβάσταχτα η δαπάνη των ιατρικών μηχανημάτων για την πλειονότητα των χωρών, και συνεπώς η ευρεία χρήση τους και η ενσωμάτωσή τους στην ιατρική πρακτική να αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό. Στο ίδιο πλαίσιο, λαμβάνεται υπόψη η ετοιμότητα των ιατρών να δεχθούν τέτοιες καινοτόμες μεθόδους, δεδομένου ότι απαιτείται από την πλευρά τους περαιτέρω και εξειδικευμένη εκπαίδευση και εμβάθυνση αλλά και η ευχέρεια των ασθενών να αντιληφθούν και να δεχθούν να υιοθετήσουν αυτές τις νέες μεθόδους. Παρουσιάζεται εν ολίγοις το εξής οξύμωρο: εάν και η τεχνολογία τρέχει με γοργούς ρυθμούς και έχει κατακλύσει πλέον όλους τους τομείς, μεταξύ αυτών και της υγείας, οι χειριστές αυτών των μηχανημάτων τεχνολογίας-εν προκειμένω οι επαγγελματίες υγείας- δεν έχουν λάβει, σε μεγάλο βαθμό, την σχετική κατάρτιση για να υποδεχθούν αυτές τις μεθόδους. Λόγω του εύρους των νέων τεχνολογιών, για τις οποίες ωστόσο ακόμα κινούμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, στο παρόν πόνημα εξετάζονται στοχευμένα, οι έννοιες της τηλεϊατρικής και της ρομποτικής χειρουργικής. Το παρόν πόνημα αποτελείται από δύο μέρη: το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στην τηλεϊατρική και το δεύτερο μέρος στην ρομποτική χειρουργική. Ειδικότερα, στο πρώτο μέρος, δίνονται οι απαραίτητοι ορισμοί των εννοιών που θα μας απασχολήσουν, δηλαδή της ηλεκτρονικής υγείας, της ψηφιακής υγείας και της τηλεϊατρικής και παρουσιάζεται το νομοθετικό πλαίσιο που ρυθμίζει την τηλεϊατρική τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε ευρωπαϊκό. Ακολούθως, εξετάζονται οι νομικές προκλήσεις που απασχολούν τον τομέα της τηλεϊατρικής ερειδόμενες στις έννομες σχέσεις που δημιουργούνται στο πλαίσιο αυτής και στο είδος της ιατρικής πράξης. Τα κρίσιμα ζητήματα του ιατρικού σφάλματος, της ιατρικής αστικής ευθύνης, των προϋποθέσεων της ενημέρωσης και της συναίνεσης των ασθενών καθώς και των προσωπικών δεδομένων και του ιατρικού απορρήτου, αναλύονται εκτενώς αναδεικνύοντας συγχρόνως τους προβληματισμούς της γράφουσας. Το δεύτερο μέρος εστιάζει στην ρομποτική χειρουργική. Ο κύριος ερευνητικός στόχος του τμήματος αυτού είναι η σταχυολόγηση των ζητημάτων ιατρικής αστικής ευθύνης που άπτονται της ρομποτικής χειρουργικής. Ειδικότερα, προσδιορίζονται οι έννοιες της ρομποτικής και του χειρουργικού ρομποτ, προκειμένου ο αναγνώστης να οριοθετήσει το αντικείμενο μελέτης του. Ακολούθως περιγράφεται το νομικό πλαίσιο του ιατρικού σφάλματος του ιατρού-χειρουργού στην ρομποτική χειρουργική και αναλύεται περαιτέρω η τυπολογία των σφαλμάτων. Τα ζητήματα της ενημέρωσης και συναίνεσης του ασθενούς αντιμετωπίζονται στο ακροτελεύτιο κεφάλαιο της παρούσας στο πλαίσιο της ρομποτικής χειρουργικής. Η παρούσα μελέτη ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα έκαστου μέρους, έχοντας ως στόχο να υπογραμμίσει τα κρίσιμα ζητήματα που ανακύπτουν από την είσοδο των τεχνολογιών αυτών, αλλά και να προβληματίσει περαιτέρω για την νομοθετική κάλυψή τους.
description: The healthcare sector is one of the industries that has undergone digital transformation in all its aspects, at the stage of diagnosis, monitoring and treatment. Technology has invaded the medical community, in hospitals, health centres, private clinics and other medical facilities. In general, the presence of technology helps the improvement of patient health while facilitates patients’ access to technologically advanced medical methods irrespective of latitude and longitude. Of course, no one can deny that the emergence of technology in the healthcare sector entails a considerable financial burden, often resulting in an unbearable cost of medical equipment for the majority of countries, and consequently their widespread use and integration into medical practice is met with scepticism. In the same context, the readiness of doctors to accept such innovative methods is considered, given that further and specialised training and in-depth knowledge is required on their part, as well as the readiness of patients to understand and accept these new methods. In short, the following oxymoron is presented: although technology is running at a rapid pace and has now invaded all sectors, including healthcare, the operators of these technological machines - in this case, health professionals - have not, to a large extent, received the relevant training to receive these methods. Due to the scope of the new technologies, for which we are however still moving in uncharted waters, this paper addresses the concepts of telemedicine and robotic surgery in a targeted manner. This paper consists of two parts: the first part is dedicated to telemedicine and the second part to robotic surgery. In the first part, the necessary definitions of the concepts we will be concerned with are given, namely eHealth, digital health and telemedicine, and the legislative framework that regulates telemedicine both at national and European level is presented. Subsequently, the legal challenges facing the telemedicine sector are examined, based on the legal relationships created in this context and the nature of the medical practice. The critical issues of medical malpractice, medical civil liability, the conditions of patient information and consent, as well as personal data and medical confidentiality, are analysed at length, highlighting at the same time the author's concerns. The second part focuses on robotic surgery. The main research objective of this part is to summarise the medical liability issues related to robotic surgery. In particular, the concepts of robotics and surgical robot are defined in order to enable the reader to delineate the object of study. Subsequently, the legal framework of medical malpractice of the physician-surgeon in robotic surgery is described and the typology of errors is further analysed. The issues of patient information and consent are addressed in the concluding chapter of this paper in the context of robotic surgery. This study concludes with the conclusions of each part, aiming to highlight the critical issues arising from the entry of these technologies and to further reflect on their legislative coverage.