Πλωτίνος, Εννεάδες, ΣΤ΄ 9 [9] «Περὶ τἀγαθοῦ ἢ τοῦ Ἑνός». Εισαγωγή ‒ Μετάφραση ‒ Σχολιασμός
Creators: name: Λουκάς, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Πλωτίνος
Ένα
Μυστική Επαφή
Plotinus
One
Mystical Union

description: Η πραγματεία VI 9 [9] του Πλωτίνου, «Περί ταγαθού ή του Ενός», περιλαμβάνει έντεκα (11) εδάφια, είναι η 9η κατά σειρά της VIης εννεάδος και αναφέρεται στον τρίτο αναβαθμό της οντολογικής δομής του πλωτινικού μονιστικού, υπερβατικού, τριαδικού συστήματος. Αποτελεί «καρπό» της πρώιμης συγγραφικής παραγωγής του φιλοσόφου και επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο επίτευξης της υπέρτατης μυστικής επαφής με το εντελώς υπερβατικό Ένα, κατόπιν επιστράτευσης υπερνοητικών δυνάμεων, καίπερ τις ανυπέρβλητες δυσχέρειες σημασιολογικής του προσέγγισης που ανακύπτουν. Η σημασία της πραγματείας στο πλαίσιο του πλωτινικού corpus είναι εξέχουσα, καθώς: α) αποτελεί την πρώτη χρονολογικά σπουδαία πραγματεία στην οποία η πρωταρχική αιτία ονοματοδοτείται ρητά και καταβάλλεται μία προσπάθεια εννοιολογικής της θεώρησης, β) αποτυπώνεται ένα είδος προτρεπτικής μεθοδολογικής υπέρβασης της συνειδητής πραγματικότητας και παρουσιάζεται ως υπέρτατη απόβλεψη του ηθικού βίου (χωρίς να περιγράφεται με σαφήνεια) η εκστατική επαφή μαζί της και γ) επειδή περατώνει το πλωτινικό έργο εύλογα θεωρείται ότι αποτελεί και το επιστέγασμα‒προμετωπίδα της πλωτινικής διδασκαλίας. Επιπλέον, παρουσιάζοντας τον τελικό «σταθμό» της οντολογικής ανόδου που συνιστά ταυτόχρονα τον σκοπό και το τέλος της φιλοσοφικής ενασχόλησης για τον Πλωτίνο, ουσιαστικά απαντά στο διαχρονικό φιλοσοφικό ερώτημα αν η αρχέγονη αρχή του σύμπαντος είναι εφικτό να προσπελαστεί διαμέσου ενός μυστικιστικού βιώματος. Στον τίτλο της πραγματείας «σμίγουν» η άρρητη πλωτινική πρώτιστη αιτία και η ύψιστη πλωτινική ιδέα. Όμως, τί υπολανθάνει πίσω από τη συγκεκριμένη ονοματοδοσία; Γιατί ο Πλωτίνος δεν αφήνει αόριστη την απώτατη αρχή καίπερ της απόλυτα αποφατικής «φύσης» της; Για ποιούς λόγους ο φιλόσοφος, ενώ εισαγάγει μία ορθολογική νοητή δομή με πυρήνα τον Νου, κατά την εξέλιξη της VI 9 [9], «μετατοπίζει» τον στοχασμό του από τη θεωρητική μεταφυσική ενολογική έρευνα στο πεδίο της υπερνοητικής μυστικιστικής γνώσης; Ποιά είναι η θέση του ατόμου μέσα στην πλωτινική κοσμολογική και οντολογική ιεραρχία; Η ενσώματη ψυχή είναι εφικτό να επανέλθει στην πρωταρχική της εστία; Το αβέβαιο αναβιβαστικό οντολογικό «ταξίδι», που προτείνεται, είναι σύμφυτο με την αρχέγονη ανθρώπινη φύση; Ποιές ευεργεσίες για τον εαυτό επέρχονται από την πραγμάτωση της συγκλονιστικής ηθικής «πορείας» και το πέρας της υπέροχης πνευματικής «διαδρομής»; Με σημείο αναφοράς τη συγκεκριμένη πραγματεία, αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που επιχειρείται να απαντηθούν
description: The treatise VI 9 [9] of Plotinus, “On the Good or the One”, contains eleven (11) sections. It is the 9th treatise of Ennead VI and it refers to the third level of the ontological structure of Plotinus’ monistic, transcendental, trilateral system. It is a work of the philosopher’s early auctorial production and it is centralizing on the possibility to accomplish the supreme mystical union with the absolute transcendental One, afterwards the mobilization of hypernoetic powers, although there are insuperable semantic difficulties. The importance of the treatise in the context of the plotinic corpus is eminent, because: a) it comprises the first chronologically significant treatise in which the first cause is named explicitly and it is attempted to be known semantically, b) it expresses a kind of encouragement to methodologically overcome the conscious reality and it appears as the supreme aspiration of the ethical life (but without clear description) of the ecstatic union with the One and c) since it completes the plotinic corpus it is plausibly considered to be the crowning achievement of the plotinic teachings. Additionally, presenting of the ultimate “station” of the ontological ascent which it also constitutes the aim and the end of the philosophical involvement with Plotinus’ work, essentially answers the eternal philosophical question: is the primordial principle of the universe possible to be approached through a mystic experience. In the treatise’s title the ineffable plotinic first cause meets with the utmost plotinic idea. However, what is it concealed behind this particular naming? Why Plotinus does not leave indefinite the ulterior principle, although its “nature” is totally negative? For what reasons does the philosopher, though he introduces a rational intelligible structure with Intellect at its core, during the development of VI 9 [9], “shifts” his contemplation from the theoretical metaphysical enological research towards the range of hypernoetic mystic knowledge? What is the individual’s position inside the plotinic cosmological and ontological hierarchy? Is the embodied soul feasible to return to the primary home? Is the vague rising ontological “journey”, which it is suggested, innate with the primitive human nature? Which are the benevolences for the self that come after the fulfillment of the shattering ethical “walk” and the end of the sublime spiritual “route”? This particular treatise is used as a focal point in order to answer all the above questions