Ψυχοκοινωνική προσαρμογή των γυναικών στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και τρεις μήνες επιλόχεια: ψυχολογικοί, κοινωνικοί και μαιευτικοί παράγοντες
Creators: name: Σταματίου, Ευτυχία Ε.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Ψυχοκοινωνική προσαρμογή
Προγεννητικός δεσμός
Άγχος
Κατάθλιψη
Psychosocial adjustment
Prenatal attachment
Anxiety
Depression

description: Η παρούσα έρευνα αποσκοπούσε στη διαχρονική διερεύνηση της ψυχοκοινωνικής προσαρμογής των γυναικών από το πρώτο τρίμηνο της κύησης ως τους τρεις μήνες επιλόχεια. Ειδικότερα, διερευνήθηκε η προβλεπτική αξία μιας σειράς ψυχολογικών, κοινωνικών και μαιευτικών παραγόντων σε ποικίλες διαστάσεις της προσαρμογής των γυναικών προ και μεταγεννητικά, όπως οι μητρικές στάσεις για την εμπειρία της εγκυμοσύνης και της λοχείας, για τη δυνατότητα και την αποτελεσματικότητα υιοθέτησης του μητρικού ρόλου, για τη δυσφορία από τα σωματικά συμπτώματα, καθώς και η συναισθηματική σύνδεση της μέλλουσας μητέρας με το έμβρυο, τη στάση της απέναντι στο βρέφος και τη συντροφική της σχέση, την ισορροπία μεταξύ της θετικής και της αρνητικής της διάθεσης και την εκδήλωση συμπτωματολογίας άγχους και κατάθλιψης. Επιπλέον, η μελέτη επιδίωξε τη διερεύνηση της πορείας και της εξέλιξης των παραπάνω διαστάσεων της ψυχοκοινωνικής προσαρμογής στη διάρκεια της κύησης και της λοχείας, αλλά και των μεταβολών των επιδράσεων των προβλεπτικών παραγόντων σε κάθε τρίμηνο της εγκυμοσύνης και στους τρεις μήνες επιλόχεια. Στην έρευνα συμμετείχαν 138 γυναίκες από το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης τους, οι οποίες συμπλήρωσαν μια σειρά ερωτηματολογίων αυτο-αναφοράς. Για την ανάλυση των δεδομένων της έρευνας διενεργήθηκε μια σειρά αναλύσεων διακύμανσης, κατά βήμα γραμμικών παλινδρομήσεων και αναλύσεων διαδρομών λανθάνουσας καμπύλης της ανάπτυξης στο πλαίσιο της μοντελοποίησης δομικών εξισώσεων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι: (α) η πλειοψηφία των γυναικών παρουσίασε καλή ψυχοκοινωνική προσαρμογή, με ένα σημαντικό ποσοστό γυναικών να εμφανίζει ανησυχητικά επίπεδα συμπτωματολογίας κατάθλιψης και άγχους, ήδη από το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. (β) Ο προγεννητικός δεσμός αυξήθηκε με την πρόοδο της εγκυμοσύνης, αλλά υπήρξαν σημαντικές ατομικές διαφορές τόσο ως προς το αρχικό επίπεδο του δεσμού όσο και ως προς το ρυθμό βελτίωσής του. Συγκεκριμένα, το αρχικό επίπεδο του δεσμού μητέρας-εμβρύου συνδιαμορφώθηκε από την ηλικία της εγκύου, το αν η κύηση ήταν προγραμματισμένη και από την προσαρμογή της γυναίκας στη συντροφική της σχέση κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Ωστόσο, μόνο η ηλικία της μητέρας βρέθηκε ότι προβλέπει σε ένα βαθμό και το ρυθμό βελτίωσης του ΔΜΕ στη διάρκεια του χρόνου. (γ) Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου που προέβλεπαν την εμφάνιση αυξημένης αγχώδους και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας αναδείχθηκαν το ατομικό ιστορικό καταθλιπτικής διαταραχής, οι πιέσεις από την καθημερινή ζωή, καθώς και τα οικονομικά και συζυγικά προβλήματα. (δ) Επίσης, τα ευρήματα κατέδειξαν ότι η αντιλαμβανόμενη πρακτική και συναισθηματική στήριξη, καθώς και η ποιότητα της συντροφικής σχέσης αποτελούν τους πιο σημαντικούς προγνωστικούς και προστατευτικούς παράγοντες της εκδήλωσης δυσκολιών στη μητρική προσαρμογή στη μεταβατική αυτή περίοδο και της εκδήλωσης καταθλιπτικής και αγχώδους συμπτωματολογίας. Επιπλέον, το δίκτυο των παραπάνω παραγόντων διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το τρίμηνο της κύησης και τη λοχεία. Τα ευρήματα συζητώνται σε σχέση με την τρέχουσα θεωρία και έρευνα στη διεθνή βιβλιογραφία και διατυπώνονται οι περιορισμοί της παρούσας έρευνας και προτάσεις για μελλοντική έρευνα.
description: The present study aimed to investigate the psychosocial adjustment of women from the first trimester of pregnancy to three months postpartum. Specifically, a number of psychological, social and obstetric factors were tested as predictors of various dimensions of women's prenatal and postnatal adaptation, such as maternal attitudes towards pregnancy and postnatal experiences, the ability and effectiveness of adapting to the maternal role, the discomfort related to physical symptoms, the emotional tie between the expectant mother and her fetus, maternal attitudes towards the infant, the marital relationship, the balance between positive and negative mood, and the onset of anxiety and depression symptoms. Moreover, the study aimed to examine the course and development of these dimensions of psychosocial adjustment during pregnancy and the postnatal period, as well as changes in the effect of the predictors during each trimester of pregnancy and at three months postpartum. A total of 138 women, during the first pregnancy trimester were asked to complete a set of self-report questionnaires measuring all the above variables. Data were analyzed using a series of Pearson, ANOVAs, stepwise regressions analyses as well as multi-group path analyses, and Latent Growth Curve analysis (LGC). The results showed that: (a) the majority of women showed good psychosocial adjustment, but, a significant proportion of women showed high levels of depression and anxiety symptoms, even from the first trimester of pregnancy. (b) Prenatal attachment increased throughout the gestational period, but there were significant individual differences in both the initial level and the transformation during the pregnancy period. Specifically, maternal age, planned pregnancy and marital adjustment correlate with the initial level. However, only maternal age was found to predict the degree and rate of improvement of maternal-fetal attachment over time. (c) The main predictors of increased anxiety and depressive symptoms, were the personal history of depressive disorder, the everyday hassles, as well as financial and marital problems. (d) In addition, perceived practical and emotional support, and quality of the marital relationship are the most important predictors and protective factors of maternal adjustment difficulties in the perinatal period and of depressive and anxiety symptoms. Furthermore, the pattern of all the above relations varied considerably depending on the trimester of pregnancy and postpartum. Findings are discussed in light of current theory and evidence, whereas limitations and future directions are pointed out.