Εντοπισμός ιχνών αεροσκαφών από δορυφορικά δεδομένα και εκτίμηση των ευνοϊκών ατμοσφαιρικών συνθηκών
Creators: name: Δεκουτσίδης, Γεώργιος Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ίχνη αεροσκαφών
Δορυφορική τηλεπισκόπηση
Ατμοσφαιρικές συνθήκες
Condensation trails - contrails
Satellite remote sensing
Atmospheric conditions

description: Τα ίχνη αεροσκαφών – contrails, καθώς και τα παράγωγά τους νέφη contrail cirrus, ασκούν σημαντική επίδραση στο ισοζύγιο των ακτινοβολιών της ατμόσφαιρας και συνεπώς και στο κλίμα της Γης. Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια, μέσω της χρήσης δορυφορικών δεδομένων, να μελετηθούν τα βασικά χαρακτηριστικά τους και να καθοριστούν οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που πιθανά ευνοούν τον σχηματισμό των contrails. Η περιοχή ενδιαφέροντος περιλαμβάνει την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, και μελετάται για το έτος 2016. Ο εντοπισμός των contrails γίνεται στις εικόνες του ραδιομέτρου SEVIRI που φέρεται σε δορυφόρο MSG, με τη βοήθεια τροποποιημένης έκδοσης του αλγορίθμου αυτόματου εντοπισμού contrails CDA (Mannstein et al., 1999). Αξιοποιώντας ως κύρια βάση δεδομένων τα εντοπισμένα contrails, τίθενται τα ερωτήματα: ποια είναι τα μορφολογικά και μικροφυσικά χαρακτηριστικά των contrails και ποιες οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που ευνοούν τον σχηματισμό τους; Η στατιστική ανάλυση των εντοπισμένων contrails, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι στην περιοχή ενδιαφέροντος παρατηρούνται πέντε υποπεριοχές με συχνότερη εμφάνιση contrails, με την ακριβή κατανομή τους όμως να εμφανίζει ημερήσια και εποχιακή μεταβολή. Τα μήκη των εντοπισμένων contrails κυμαίνονται μεταξύ 225 km και 292,5 km, τα πλάτη τους μεταξύ 5,1 km έως 8,1 km και το συνολικό εμβαδόν τους μεταξύ 993 km2 και 1463 km2. Συνολικά η κάλυψη της σκηνής από contrails βρέθηκε να είναι μέχρι 0,085 %, με τις μέγιστες τιμές να παρατηρούνται τους χειμερινούς μήνες. Η σύγκριση των θέσεων των εντοπισμένων contrails με τα δεδομένα της βάσης δεδομένων reanalysis ERA-5, οδήγησε στον εντοπισμό των ατμοσφαιρικών συνθηκών που επικρατούν όταν εντοπίζονται contrails. Βρέθηκε ότι τα contrails εντοπίζονται κυρίως σε περιβάλλοντα κορεσμένα σε υδρατμούς (RH ≥ 100%), όταν η θερμοκρασία είναι 204 Κ έως 232 Κ (-69,15 οC έως -41,15 οC) και η ειδική υγρασία περίπου 0,025 gr/kg – 0,05 gr/kg. Προτιμητέα διεύθυνση ανέμου είναι η Δ-ΝΔ (240ο έως 260ο) με την ένταση να βρίσκεται από 10 m/s έως 30 m/s
description: Jet aircraft contrails, and the contrail – cirrus clouds generated from them, have a great effect on the radiation balance of the atmosphere and thus impact the climate. This study aims to study the physical features of contrails and determine the possible atmospheric conditions that favor their formation, with the use of satellite data. The contrails are detected on satellite images obtained by the SEVIRI radiometer on board MSG satellites, with the use of a modified version of the Contrail Detection Algorithm (Mannstein et al., 1999). The area of interest includes central and Western Europe and the time period is the whole year 2016. Using a dataset of detected contrails in satellite images, it asks: what are the physical properties of those contrails and under what atmospheric conditions have they formed? The subsequent statistical analysis of the detected contrails leads to the conclusion that there are five main contrail detection hot-spots, although the geographical distribution of the contrails, varies depending on the time of day and the season. The length of the detected contrails lies between 225 km and 292,5 km, the mean width between 5,1075 km and 8,1 km and their overall area between 993 km2 and 1463 km2. The total contrail cover of the scenes was up to 0,085 %, with greater values being detected during winter. Comparison of the locations of the detected contrails with the ERA-5 reanalysis database, revealed the atmospheric conditions favoring their formation. Results show that contrail formation is favored in water saturated areas (RH ≥ 100%), when the temperature is between 204 Κ and 232 Κ (-69,15 οC to -41,15 οC) and the specific humidity between 0,025 gr/kg and 0,05 gr/kg. The favorable wind direction is W-SW (240ο - 260ο) and wind speed between 10 m/s and 30 m/s