Δίκτυα επιστολογράφων στο δέκατο τέταρτο αιώνα
Creators: name: Αγγελή, Ελένη Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: επιστολογραφία
δίκτυα
παλαιολόγεια περίοδος
correspondence
network
palaeologean period

description: Η επιστολογραφία αποτελούσε για τους βυζαντινούς χρόνους το μοναδικό μέσον επικοινωνίας ατόμων που βρίσκονταν διασκορπισμένοι σε κάθε σημείο μιας μεγάλης επικράτειας που κάλυπταν οι βυζαντινές κτίσεις. Παράλληλα όμως αποτελούσε κομμάτι και μέσο έκφρασης της πιο εκλεπτυσμένης, εγγράμματης και κοινωνικά ανελιγμένης ομάδας της βυζαντινής κοινωνίας. Αυτοκράτορες και στρατηγοί, ανώτεροι και ανώτατοι κρατικοί αξιωματούχοι, στρατιωτικοί και κληρικοί, μοναχοί με θεολογικά όσο και φιλοσοφικά ενδιαφέροντα, λόγιοι, συγγραφείς και καλλιτέχνες, και επιφανείς γυναίκες της εποχής επικοινωνούσαν μεταξύ τους όχι μόνο για πρακτικά ζητήματα ή θέματα της επικαιρότητας άλλα και για να ανταλλάξουν απόψεις πάνω σε θεολογικά, φιλοσοφικά, φιλολογικά και επιστημονικά θέματα. Με επιμελημένη γλώσσα και συχνά πομπώδες και αυστηρό ύφος ντύνουν σύνθετες και απλές έννοιες προσπαθώντας να καταδείξουν την κλασική τους μόρφωση και παιδεία. Χρησιμοποιούν exempla, χωρία κλασικών συγγραφέων και αγιογραφικά αποσπάσματα προκειμένου να υποστηρίξουν τις θέσεις τους με πάθος και ένταση που μαρτυρά την αξία που έχουν γι’ αυτούς τα κείμενά τους. Άλλωστε πολλά από αυτά τα κείμενα προορίζονταν για δημόσιες ακροάσεις (θέατρα). Από τις συλλογές επιστολών, όμως δε λείπουν και κείμενα που παρουσιάζουν στοιχεία της καθημερινότητας, συχνά αστεία. Η διατύπωση παραπόνων από επιστολογράφους που φαίνονται πεισμωμένοι με τον παραλήπτη τους μέχρι να παραλάβουν μία νέα ευνοϊκότερη προς αυτούς επιστολή, παρεξηγήσεις που σχετίζονται με τη λανθασμένη μεταφορά πληροφοριών, διαμαρτυρίες για το ποιόν του κομιστή της επιστολής ή ακόμα και την ποιότητα των δώρων που τη συνοδεύουν, επίμονες αιτήσεις προς τον παραλήπτη για την επίσκεψη του στον αποστολέα ή την αποστολή ενός δώρου προς αυτόν ζωντανεύουν τα κείμενα και υπενθυμίζουν ότι αποτελούν προϊόντα μίας δημιουργικής και γοητευτικής κοινωνίας και όχι αδιάφορα νοηματικά και γλωσσικά απολιθώματα.
description: Letter writing was the only means of communication between people who were dispersed all over a big state covered by the Byzantine buildings, during the Byzantine period. At the same time, letter writing was also a means of expression for the finest, literate and socially developed groups of the Byzantine society. Emperors and generals, higher state officials, military men, clergymen, monks with theological and philosophical interests, men of letters, writers and prominent ladies of that time communicated with each other not only about practical issues or current subjects but also in order to exchange views on theological, philosophical, philological and scientific topics. They grace simple or complicated points with a pompous and strict style, trying to prove their classical erudition and education. They use exempla, passages from classical writers and quotes from the Bible in order to support their views passionately and intensively. This fact betrays the huge value their texts had for them. Besides, a lot of these texts were destined for public performance (in theatra). These letter collections don’t lack of texts with everyday elements, often funny ones. The expression of complaints by the letter writers who seem stubborn against their addressee until they receive a more sympathetic letter, misunderstandings because of a mistaken transfer of information, protests about the nature of the bearer of the letter or even the quality of the accompanying presents, insistent requests to the addressee about his visit to the sender or about the sending of a present, liven up the texts and remind us that they are products of a creative and charming society and not boring conceptual and linguistic fossils.