Εφαρμογή του Μοντέλου Επιθυμίας Μίμησης Προτύπου για την ενίσχυση συμπεριφορών υγείας στη σχολική φυσική αγωγή
Creators: name: Ούρδα, Δέσποινα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Άσκηση
Φυσική δραστηριότητα
Θεωρία Σχεδιασμένης Συμπεριφοράς
Exercise
Physical education
Planned Behavior Theory

description: Η θεωρία της σχεδιασμένης συμπεριφοράς αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προσεγγίσεις για τη πρόβλεψη υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. Ωστόσο, θεωρείται ότι μελετά αποσπασματικά τους κοινωνικούς παράγοντες. Για την πιο ολοκληρωμένη μελέτη των κοινωνικών παραγόντων αναπτύχθηκε το μοντέλο της επιθυμίας μίμησης προτύπου. Το μοντέλο αυτό περιλαμβάνει βασικές αρχές της θεωρίας της σχεδιασμένης δράσης και εισάγει την έννοια της επιθυμίας για μίμηση της συμπεριφοράς που εκδηλώνει ένα σημαντικό άτομο. Το μοντέλο αυτό έχει μελετηθεί και έχει δείξει ικανοποιητικά αποτελέσματα στην πρόβλεψη ανθυγιεινών συμπεριφορών. Ωστόσο, δεν υπάρχουν πληροφορίες για τη δυνατότητα εφαρμογής του σε υγιεινές συμπεριφορές όπως είναι η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες. Ο σκοπός της εργασίας ήταν να εξετάσει τη δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου της επιθυμίας μίμησης προτύπου στη πρόβλεψη της συμμετοχής μαθητών/τριών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε εξωσχολικές αθλητικές δραστηριότητες. Το δείγμα της εργασίας αποτέλεσαν 254 μαθητές/τριες γυμνασίου με μέσο όρο ηλικίας 13.60 έτη (Τ.Α. ± 1.18). Οι μαθητές/τριες του δείγματος συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο για την εκτίμηση των στάσεων προς τη συμμετοχή σε εξωσχολικές αθλητικές δραστηριότητες, την υποκειμενική νόρμα, τον αντιλαμβανόμενο έλεγχο της συμπεριφοράς, την πρόθεση, την ομοιότητα και την αξιολόγηση του προτύπου και την επιθυμία εκδήλωσης της συμπεριφοράς. Τρεις εβδομάδες αργότερα οι μαθητές συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο καταγραφής της εξωσχολικής αθλητικής δραστηριότητας. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων επιβεβαίωσαν εν μέρει το μοντέλο της επιθυμίας μίμησης προτύπου. Πιο συγκεκριμένα, οι στάσεις και ο αντιλαμβανόμενος έλεγχος της συμπεριφοράς προέβλεψαν την πρόθεση και τα πρότυπα (αξιολόγηση και ομοιότητα) την επιθυμία, όπως προτείνει και το θεωρητικό μοντέλο. Η επιθυμία αποτέλεσε σημαντικό δείκτη πρόβλεψης της πρόθεσης, όχι όμως και της πραγματικής συμπεριφοράς. Μόνο η πρόθεση ήταν σημαντικός δείκτης πρόβλεψης της συμπεριφοράς. Από τα αποτελέσματα αυτά προκύπτουν σημαντικές πληροφορίες για το ρόλο των προτύπων και του κοινωνικού περιβάλλοντος, γενικότερα, στη διαμόρφωση της πρόθεσης και της πραγματικής συμμετοχής εφήβων μαθητών/τριών σε εξωσχολικές αθλητικές δραστηριότητες
description: Planned behavior theory is among the most important theoretical approaches for the prediction healthy and unhealthy behaviors. However, it is considered to provide only a segmental investigation of the social environment. For a more complete examination of the social environment the Prototype/Willingness Model has been developed. This model incorporates fundamental elements of the planned behavior theory and introduces the concept of the willingness to perform the behavior that significant other do. This model has been successfully applied in unhealthy behaviors but there is scarce evidence with respect to healthy behaviors, such as physical activity participation. The aim of the present study was to investigate the applicability of the Prototype/Willingness Model to predict secondary education students’ participation in out-of-school physical activities. The sample of the study consisted of 254 high school students with a mean age of 13.60 year (SD ± 1.18). The students of the sample completed a questionnaire including measures of attitudes toward the activity, subjective norm, perceived behavioral, intention, prototypes and willingness. Three weeks later the students completed a record of physical activity participation. The results of the analyses provided partial support to the Prototype/Willingness Model. More specifically, attitudes and perceived behavioral control predicted intention and prototypes (favorability and similarity) predicted willingness according to model’s premises. Willingness was a significant predictor of intention but not actual behavior. Only intention was a significant predictor of actual behaviour. These findings provide important information on the role of prototypes and social environment, in general, can play in the formation of intention and actual participation of adolescent students in out-of-school physical activities