Ειδικοί εισαγγελείς και οικονομικό έγκλημα – Αρμοδιότητα, εξουσίες, αναγκαιότητα και αποτελεσματικότητα του θεσμού των εισαγγελέων οικονομικού εγκλήματος
Creators: name: Σίσκου, Ελένη Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Οικονομικό έγκλημα – Οικονομικός εισαγγελέας
Έγκλημα διαφθοράς – Εισαγγελέας εγκλημάτων διαφθοράς
Εγκλήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Economic crime – Economic crime prosecutor
Corruption crime – Prosecutor against corruption
Crimes affecting the European Union’s financial interests –
European Public Prosecutor’s Office

description: Αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι οι θεσμοί των ειδικών εισαγγελέων, που θεσπίστηκαν με σκοπό την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος. Ειδικότερα, περιγράφονται οι ρυθμίσεις : α) του άρθρου 17Α του Ν. 2523/1997, που εισήχθη με το Ν. 3943/2011, για τον «εισαγγελέα οικονομικού εγκλήματος», ο οποίος προβλέφθηκε να έχει πανελλαδική αρμοδιότητα για την έρευνα και δίωξη φορολογικών και οικονομικών εγκλημάτων, που διαπράττονταν κυρίως σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, νομικών προσώπων του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα, καθώς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, β) του Ν. 4022/2011, ο οποίος, ενώ στην αρχική μορφή του περιορίστηκε στην πρόβλεψη δικονομικών αποκλίσεων για «ολίγα μόνο, εξαιρετικής σημασίας κακουργήματα», στη συνέχεια, δηλαδή μετά την τροποποίησή του με το Ν. 4139/2013, διευρύνθηκε σημαντικά το πεδίο εφαρμογής του, καθώς κατέλαβε όλα τα κακουργήματα, αρμοδιότητας του Τριμελούς Εφετείου, που διέπρατταν όχι μόνο υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι και διοικητές νομικών προσώπων του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα αλλά και όλοι οι υπάλληλοι κατά την άσκηση των καθηκόντων τους ή επωφελούμενοι από την ιδιότητά τους και τα οποία, όσον αφορά τις εφετειακές περιφέρειες Αθηνών και Θεσσαλονίκης, προβλέφθηκε να διερευνώνται από τον «εισαγγελέα εγκλημάτων διαφθοράς» και γ) των άρθρων 33 – 36 του Ν. 4620/2019, δυνάμει των οποίων ενσωματώθηκαν στο νέο Κώδικα Ποινικής Δικονομίας οι προαναφερόμενοι εισαγγελικοί θεσμοί, που ίσχυσαν μέχρι την κατάργησή τους με το Ν. 4745/2020, με τον οποίο προβλέφθηκε η ίδρυση Τμήματος Οικονομικού Εγκλήματος στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών. Σημαντικό τμήμα της διατριβής καταλαμβάνει η περιγραφή, τόσο των διευρυμένων εξουσιών των αρμόδιων για τα οικονομικά εγκλήματα και εγκλήματα διαφθοράς εισαγγελέων, κατά παρέκκλιση των γενικών ρυθμίσεων, να προβαίνουν σε δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και να έχουν πρόσβαση σε απόρρητα στοιχεία και πληροφορίες, όσο και των ειδικών ανακριτικών πράξεων, καθώς και των θεσμών των προστατευόμενων μαρτύρων και μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, που θεσπίστηκαν για τη διερεύνηση εγκλημάτων διαφθοράς. Αξιολογείται η αναγκαιότητα και αποτιμάται η αποτελεσματικότητα των αρμοδιοτήτων, εξουσιών και λοιπών δυνατοτήτων, με τις οποίες εξοπλίστηκαν οι αρμόδιοι για τα οικονομικά εγκλήματα και εγκλήματα διαφθοράς εισαγγελείς. Επιπλέον, επιχειρείται να αποσαφηνιστεί, αν η αρμοδιότητα των ανωτέρω ειδικών εισαγγελέων για τα συγκεκριμένα εγκλήματα έχει αποκλειστικό χαρακτήρα, καθώς και αν προκαλούνται δικονομικές συνέπειες, σε περίπτωση παράκαμψης της αρμοδιότητάς τους από τους λοιπούς εισαγγελείς της εθνικής εισαγγελικής αρχής. Τέλος, καθώς με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζεται συντρέχουσα κατά προτεραιότητα αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για αξιόποινες πράξεις, που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γίνεται περιγραφή των σχετικών ρυθμίσεων του συγκεκριμένου Κανονισμού, καθώς και του εθνικού νόμου εφαρμογής του Κανονισμού (4786/2021), δεδομένου ότι οι ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς έχουν τις ίδιες εξουσίες και δυνατότητες με τους αντίστοιχους εθνικούς εισαγγελείς, δηλαδή τους εισαγγελείς οικονομικού εγκλήματος
description: The subject of this thesis is the prosecutorial institutions that have been established with the aim of combatting economic crime faster and more effectively. In particular, the provisions described in the thesis are the following: i) The provisions of article 17A of Law 2523/1997, introduced by Law 3943/2011, regarding the «economic crime prosecutor» who was foreseen to have nationwide competence for the investigation and prosecution of tax and economic crimes which were committed mainly against the Greek public, legal entities of the public and wider public sector as well as the European Union. ii) The provisions of Law 4022/2011 which, while in their original form, were limited to establish procedural deviations for «only a few exceptionally significant felonies», subsequently, after their amendment by Law 4139/2013, their field of application was greatly expanded, as it included all the felonies that fell under the jurisdiction of the three – member appeals Court and were committed not only by high – ranking government officials and persons responsible for the administration of legal entities of the public and wider public sector but also by all public servants while performing their duties or benefiting from their powers and the investigation of which, in the appellate districts of Athens and Thessaloniki, was assigned to a prosecutor called «prosecutor against corruption». iii) The provisions of articles 33 – 36 of Law 4620/2019 through which the aforementioned prosecutorial institutions were incorporated into the new Penal Procedure Code and which were in force until they were replaced by Law 4745/2020 which provided for the establishment of a Department of Economic Crimes in the Public Prosecutor’s Office at the Court of Appeal of Athens. An important part of this thesis is occupied by the description of both, the expanded powers of the prosecutors responsible for economic and corruption crimes, in derogation of the general regulations, to freeze assets and to have access to confidential data and information, and the special investigative measures, as well as the institutions of protected witnesses and witnesses of public interest that have been established to facilitate the investigation of corruption crimes. An assessment is made of the necessity and effectiveness of the responsibilities, powers and other possibilities which have been put at the disposal of the prosecutors responsible for economic and corruption crimes. Moreover, it is clarified whether these prosecutors are exclusively competent for investigating and prosecuting economic and corruption crimes and whether procedural consequences are caused in the event that other national public prosecutors handle such cases. Finally, given that according to the Council Regulation (EU) 2017/1939, the European Public Prosecutor’s Office has priority jurisdiction for crimes affecting the European Union’s financial interests, the relevant provisions of the aforementioned Regulation, as well as of the national law implementing it (4786/2021), are described in this thesis, taking into account the fact that the European Delegated Prosecutors have the same powers as the corresponding national prosecutors, who are the economic crime prosecutors
description: Σε συνεργασία με: τμήμα Νομικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)