Μ. Καραγάτσης: «Ας γελάσω...»: Η “άλλη” πλευρά του Καραγάτση: Η περιπαικτική διάθεση του συγγραφέα μέσα από αντιπροσωπευτικά διηγήματα και το αφήγημα “Ο θάνατος κι ο Θόδωρος”
Creators: name: Δαδούση, Αναστασία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Καραγάτσης
Γέλιο
Διηγήματα
Karagatsis
Laughter
Short stories

description: Στην εργασία αυτή, που φέρει τον τίτλο «Ας γελάσω», ξεκινώντας από την τελευταία φράση του Καραγάτση, προσπαθούμε να αναδείξουμε την “άλλη” πλευρά του συγγραφέα, την περισσότερο σατιρική, περιπαικτική και εύθυμη. Ο Καραγάτσης, όντας γνωστός κυρίως μέσα από το μυθιστορηματικό του έργο, το οποίο χαρακτηρίζεται για το έντονα δραματικό, τραγικό και πεισιθάνατο στοιχείο του, δεν έχει μελετηθεί εξονυχιστικά ως διηγηματογράφος από τους κριτικούς και, μάλιστα, της προσοχής των μελετητών έχουν διαφύγει έργα του που παρουσιάζουν ένα αλλιώτικο πρόσωπο του συγγραφέα, το οποίο διακρίνεται για την έντονα παιγνιώδη διάθεση του δημιουργού του. Εντοπίζοντας, λοιπόν, το στοιχείο αυτό σε ορισμένα καραγατσικά έργα, και προκειμένου να συμπληρώσουμε την ελλιπή μέχρι τώρα εικόνα του συγγραφέα, επιλέξαμε τέσσερα αντιπροσωπευτικά σατιρικά διηγήματα («Μοναχικό ταξίδι στα Κύθηρα», «Η Μεγάλη βδομάδα του πρεζάκη», «Μπουχούνστα», «Ο σύζυγος»), καθώς και το επίσης σατιρικό αφήγημα Ο θάνατος κι ο Θόδωρος, έτσι ώστε να διαφανεί εντονότερα το “άλλο” πρόσωπο του Θεσσαλού πεζογράφου, το οποίο αναδεικνύει μια διαφορετική –σε πολλούς άγνωστη– πτυχή του πολύπλευρου ταλέντου του. Για το σκοπό αυτό, αρχικά προβήκαμε στην παρουσίαση ενός εισαγωγικού μέρους, όπου απ’ τη μια, θέτοντας το θεωρητικό μας πλαίσιο, αναφέρουμε ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά του γέλιου και των όρων της ποιητικής της ανατροπής (σάτιρα, ειρωνεία, παρωδία, χιούμορ), ενώ από την άλλη κάνουμε λόγο για τον Καραγάτση ως διηγηματογράφο, εστιάζοντας στη συνέχεια την προσοχή μας στη σχέση του με τη σάτιρα. Ακολούθως, διαχωρίσαμε το κύριο μέρος της εργασίας σε δύο μέρη, τα οποία βασίστηκαν στο γνωστό δίπολο «ζωή – θάνατος» –δίπολο που χαρακτηρίζει συλλήβδην τα καραγατσικά έργα. Έτσι, στο πρώτο μέρος, το οποίο σχετίζεται με τη ζωή, ασχολούμαστε με τα ανθρώπινα πάθη (φιληδονία, ματαιοδοξία, υπεροψία, αλκοόλ, πάθος για τον κινηματογράφο) και τα τρωτά σημεία της κοινωνίας (εντοπιζόμενα στις οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις, καθώς και στην τέχνη), επιδιώκοντας να γίνει καταφανές με ποια θέματα “σπάει κέφι” ο συγγραφέας. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας μας, προσπαθώντας να αναδείξουμε την “άλλη” όψη του θανάτου, παρουσιάζουμε την ανορθόδοξη στάση που κρατούν ήρωες και αφηγητής απέναντι στο μακάβριο τούτο γεγονός, καθώς και τη σχέση που συνδέει το θάνατο με τον έρωτα και τη θρησκεία. Τελικά, εκείνο που διαπιστώνεται από την εξέταση των εν λόγω έργων, είναι ότι τα κείμενα αυτά δεν αποτελούν αντίφαση μέσα στο υπόλοιπο καραγατσικό έργο (μυθιστορηματικό και διηγηματικό) –πράγμα που διαπιστώνεται και από τη συνεχή συνομιλία μας με άλλα κείμενα του συγγραφέα– , παρά εμφανίζονται απλά ως ένας διαφορετικός τρόπος έκφρασης από μέρους του δημιουργού τους. Συνεπώς, το γέλιο φαίνεται να λειτουργεί αφενός ως μέσο για να ασκηθεί κριτική, αφετέρου χρησιμεύει ως κινητήρια δύναμη, για να υμνηθεί η χαρά της ζωής.
description: In this study entitled Let’s Laugh – to begin with the last of Karagatsis’s phrases – we try to show the ‘other’ side of the writer, which is more satirical and funny. Karagatsis is known especially through his novels, which are characteristic of a dramatic and tragic element. However, the number of studies on his writings is scarce. Moreover, critics have disregarded those books that depict the humorous attitude of the writer. The present study was designed to address this gap. Given that the humorous viewpoint is evident in some of Karagatsis’s writings, we chose four satirical stories (Traveling Alone to Kythira, The Holy Week of a Drug Addict, Bouchounsta, The Husband), and the satirical narrative The Death and Theodor, in order to highlight the different aspect of the writer’s talent, which is unknown to the public. The introductory part of this dissertation sets the theoretical framework of the study, includes references to satire, irony, parody, and humour, and provides additional information about the writer and the connection between him and satire. The main body of the dissertation consists of two parts based on the distinction between life and death, which is prevalent among Karagatsis’s writings. Taking this into account, the first part (‘Life’) focuses on human passions (voluptuousness, vanity, arrogance, alcohol, love for cinema), and on the vulnerable aspects of society (social and family relations, art). The second part (‘Death’) aims to underline the humorous side of death by presenting the writer’s and heroes’ attitude to it, as well as the links between death, love, and religion. On the basis of this analysis, it is deduced that these writings do not differ from the rest of Karagatsis’s works, be they novels or stories. The texts examined merely constitute a different way of expressing Karagatsis’s point of view. Hence, on the one hand, laughter functions as a means of criticizing people, and on the other hand, it gives the opportunity to praise the joy of life.