Spectaculum και αφήγηση στις Μεταμορφώσεις του Απουλήιου:
Creators: name: Νικοπούλου, Σοφία Αριστοκλή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Θέαμα
Απουλήιος
Μεταμορφώσεις
Spectacle
Apuleius
Metamorphoses

description: Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να καταδείξει την έννοια του θεάματος, spectaculum, όπως παρουσιάζεται στην αφήγηση των Μεταμορφώσεων του Απουλήιου. Ως spectaculum μπορεί να ορισθεί το θέαμα που λαμβάνει χώρα σε δημόσιο χώρο και συμπεριλαμβάνει ένα ευρύτερο κοινό θεατών. Τα βασικά δημόσια θεάματα του έργου στα οποία πρωταγωνιστεί ο Λούκιος είναι τρία: (1) η Γιορτή του γέλιου, η οποία λαμβάνει χώρα στο θέατρο της Υπάτης, (2) το θέαμα στο θέατρο της Κορίνθου και (3) η γιορτή για τη λατρεία της Ίσιδος. Θεάματα εντοπίζονται και στις ένθετες αφηγήσεις του Αριστομένη και του Θηλύφρονα ως θύματα μαγείας. Τα τελευταία αυτά θεάματα προοικονομούν τα θεάματα στα οποία θα λάβει μέρος ο Λούκιος ως θύμα της μαγείας. Και τα τρία θεάματα στα οποία πρωταγωνιστεί ο Λούκιος εντοπίζονται σε κομβικά σημεία της αφήγησης, λίγο πριν τη μεταμόρφωσή του σε όνο, λίγο πριν από τη στιγμή της αναμόρφωσής του και τέλος τη στιγμή της αναμόρφωσής του. Κοινό στοιχείο και των τριών αυτών δημοσίων θεαμάτων είναι η παρουσία του θεατρικού στοιχείου. Στο πρώτο από τα θεάματα ο πρωταγωνιστής εν αγνοία του ενσαρκώνει το ρόλο που του αναθέτουν οι προύχοντες της Υπάτης και έτσι γίνεται αντικείμενο γελοιοποίησης. Ως το σημείο αυτό, κυρίαρχο ρόλο έχει η μαγεία. Στο δεύτερο θέαμα ο Λούκιος - όνος αρνείται να λάβει μέρος ως πρωταγωνιστής στα δρώμενα, αποχωρεί από το θέατρο της Κορίνθου και ασυνείδητα φτάνει στις Κεγχρεές, λιμάνι της Ίσιδος. Η αποχώρηση του Λούκιου - όνου από το θέατρο της Κορίνθου και η άφιξή του στο λιμάνι των Κεγχρεών σηματοδοτεί το τέλος των περιπετειών του και την αλλαγή στην πορεία της ζωής του. Στο τρίτο και τελευταίο θέαμα ο Λούκιος εξανθρωπίζεται και απολαμβάνει την απόλυτη αποδοχή του κοινού ως κεντρικού χαρακτήρα στη δημόσια τελετή προς τιμήν της Ίσιδος. Έτσι τα θεάματα αυτά τα οποία σχετίζονται με καίρια σημεία της ζωής του Λούκιου σηματοδοτούν και την πορεία του ως κεντρικού χαρακτήρα στο έργο.
description: Τhe present essay makes an attempt to present the meaning of spectacle, spectaculum, as developed through Apuleius’ Metamorphoses. The term spectaculum can be used to define the type of spectacle which takes place in public and includes a larger number of spectators. The basic public spectacles in the novel are three: (1) the Laughter Festival, which takes place at Hypata’s theatre, (2) the spectacle in the Corinthian theatre and (3) the Isis’ festival. Spectacles can also be found in Aristomenes and Thelephron’s inner tales, as victims of magic. These tales have prepared the way for the ones in which Lucius as a victim of magic will participate. All three spectacles with Lucius as a protagonist are to be found in central points throughout the novel; just before his transformation into an ass, just before his anamorphosis and right at the moment of his anamorphosis. Theatricality is something that all the spectacles have in common. In the first spectacle the protagonist unconsciously performs the role assigned by Hypata’s magistrates ending up as an object of ridicule. Up to this point the role of magic is also dominant. In the second spectacle Lucius-the ass refuses to take place in the events, leaves the Corithian theatre and unconsciously reaches Cenchreae, Isis’ port. Lucius-the ass’ departure from the Corinthian theatre and his arrival at Cenchreae’s port marks the end of his adventures and the change in his life route. In the third and final spectacle Lucius gets his human form back and finds himself enjoying the ultimate acceptance of the audience during Isis’ cult. These spectacles, which are related to key points in Lucius’ life, mark his way as a central character in the novel.