Οι δείκτες κειμενικής συνοχής στο γραπτό λόγο αλβανόφωνων μαθητών: κατακτώντας τη συνδετικότητα στην ελληνική ως Γ2:
Creators: name: Τσιαμούρη, Φρειδερίκη Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Κειμενικοί Δείκτες
Κειμενική Συνοχή
Κατάκτηση της ελληνικής ως Γ2
Discourse Markers
Cohesion
Acquisition of Greek as an L2

description: Η παρούσα εργασία μελετά μια όψη της κειμενικής συνοχής των Halliday &amp; Hasan (1976), τη συνδετικότητα, η οποία πραγματώνεται μέσω των κειμενικών δεικτών (ΚΔ). ΚΔ θεωρούνται, με βάση τον ορισμό της Schiffrin (1988), τα «διαδοχικά εξαρτημένα στοιχεία που πλαισιώνουν ενότητες λόγου, εκφράζοντας τις υποκείμενες σχέσεις που τις διέπουν και δίνοντας οδηγίες για την ερμηνεία τους». Ειδικότερα, η έρευνα εστιάζει στην κατάκτηση των ελληνικών ΚΔ από 158 αλβανόφωνους μαθητές επιπέδου Β1 και Β2, που φοιτούσαν σε Τάξεις Υποδοχής κατά το σχολικό έτος 2011-2012. Κύριος στόχος της είναι να ελέγξει αν υπάρχουν αποκλίσεις και συγκλίσεις στην κατάκτηση των συνοχικών αυτών στοιχείων μεταξύ της ομάδας των μη φυσικών ομιλητών (ΜΦΟ) και της ομάδας των φυσικών ομιλητών (ΦΟ). Τα ερευνητικά δεδομένα αποτελούνται συνολικά από 380 κείμενα τύπου αφήγηση ιστορίας, ημερολόγιο και γράμμα (316 για τους ΜΦΟ και 64 για τους ΦΟ). Αρχικά, σε σχέση με τη φύση των ΚΔ της ελληνικής, τα αποτελέσματα ανέδειξαν μια επιρροή του κειμενικού είδους. Κατά την αφήγηση ιστορίας, το σύνολο των ομιλητών (ΜΦΟ και ΦΟ) φαίνεται να παράγει περισσότερο κείμενο με κύριες προτάσεις χρησιμοποιώντας κυρίως χρονικές σχέσεις, ώστε να αποδώσει ένα δοσμένο περιεχόμενο. Ακόμη, η θετική συσχέτιση του πλήθους των ΚΔ με το επίπεδο αναγνωσιμότητας του ΚΕΓ, με τον αριθμό των λέξεων, των κύριων, των συμπληρωματικών και των επιρρηματικών προτάσεων συνηγορεί σε έναν γνωσιακό ρόλο διαχείρισης των σύνθετων νοημάτων και έναν πιο επικοινωνιακό ρόλο διαφώτισης του αποδέκτη από πλευράς των ΚΔ. Σε ό,τι αφορά τη σύγκριση των δυο ομάδων, με μια πρώτη ματιά εντοπίζεται μια εντυπωσιακή συμμετρία στους μέσους όρους των λέξεων, των προτάσεων και των ΚΔ ανά κείμενο και στο ποσοστό των ΚΔ στο σύνολο των λέξεων. Ταυτόσημη είναι επίσης η κατάταξη των κατηγοριών με βάση τη συχνότητα χρήσης (1.Προσθήκη 2.Χρόνος 3.Αντίθεση 4.Αιτιακότητα 5.Στάση του Ομιλητή 6.Διακολγικοί ΚΔ), καθώς και η κατανομή των σημασιών του και. Ένας σημαντικός δείκτης διαφοροποίησης έχει να κάνει με τη μεγαλύτερη ποικιλία, από πλευράς των ΦΟ, στη χρήση των ΚΔ συνολικά αλλά και ειδικότερα, στις κατηγορίες της Προσθήκης και του Χρόνου. Ακόμη, οι ΦΟ χρησιμοποιούν περισσότερους ΚΔ της Στάσης του Ομιλητή, οι οποίοι συνθέτουν μια κατηγορία αρκετά απαιτητική και εξεζητημένη. Οι ΜΦΟ, απ’ την άλλη, κάνουν μεγαλύτερη χρήση της Προσθήκης, και μάλιστα του και, η οποία είναι η απλούστερη σχέση και συνιστά μια στοιχειώδη ικανότητα. Οι δυο πληθυσμοί διαφέρουν και ποιοτικά, ως προς την καταλληλότητα της χρήσης κάποιων ΚΔ. Για τη διδακτική θεραπεία της μη φυσικής χρήσης των ελληνικών ΚΔ από τους ΜΦΟ, προτείνονται ενδεικτικές γλωσσοδοδακτικές δραστηριότητες. Τέλος, παρατίθενται προτάσεις για περαιτέρω έρευνα, καθώς η δυσκολία στην πραγμάτωση της συνοχής κατά την παραγωγή του γραπτού λόγου στην ελληνική ως Γ2 επιβεβαιώνεται και από την ανάλυση λαθών στο ΕΣΚΕΙΜΑΘ (Ελληνικό Σώμα Κειμένων Μαθητών).
description: The present research investigates an aspect of textual cohesion, conjunction, (Halliday &amp; Hasan, 1976), which is realized through the discourse markers (DMs). Based on Schiffrin’s (1988) definition, DMs are considered the "sequentially dependent elements which bracket units of talk, expressing the underlying relationships that govern them and giving instructions for their interpretation." Specifically, the research focuses on the acquisition of the Greek DMs by 158 Albanian-speaking students of intermediate and upper intermediate level, attending Greek courses at elementary school, during the school year 2011-2012. The main aim of the study is to check if there are any differences and similarities during the acquisition of the specific cohesive elements between the group of non-native speakers (NNS) and the group of the native speakers (NS). The total data consists of 380 texts of the genres story-narration, diary and letter (316 for NNS and 64 for NS). Firstly, in relation to the nature of the Greek DMs, the results revealed an influence of the genre. In story-narration, all the speakers (NNS and NS) seem to produce more extended texts with main clauses, mainly using temporal relations to express a given content. Furthermore, the positive correlation between the number of the DMs and the readability-level of the CGL (Centre for the Greek Language), the number of the words, of the main, the complementary and the adverbial clauses suggest that the DMs play a cognitive role in the management of complex meanings and a more communicative role while guiding the receiver towards the interpretation of the message. As regards the comparison of the two groups, at first, we can observe a striking symmetry in averages of the words’, the clauses’ and the DMs’ number per text and in the percentage of the DMs at the total number of the words. The classification of the categories based on the frequency of the use (1.Addition 2.Time 3.Contrast 4.Causality 5.Speaker’s stance 6.Conversational DMs), as well as the distribution of the meanings of και (= and) are quite identical across the two groups, too. An important indicator of differentiation has to do with the greater variety of the DMs used in total and in the categories of Addition and Time by the NS. Moreover, they use more MDs of the Speaker’s stance, which consist a quite demanding and sophisticated class. On the other hand, NNS use more DMs of Addition, especially of και, which express the simplest relationship and constitute an elementary skill. The two populations differ qualitatively as well, as far as the appropriateness of the DMs’ use is concerned. Several indicative language activities are suggested for the instructive “treatment” of the non-native use of the Greek DMs by the NNS. Finally, some recommendations for further research are given, as the difficulty in achieving cohesion during the production of the written discourse in Greek as an L2 is confirmed by the error-analysis in the GLC (Greek Learner Corpus), as well.