Μελέτη των βασικών παραγόντων που διαμορφώνουν τους ρυθμούς θνησιμότητας στην Ελλάδα και τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά την χρονική περίοδο 1960-2016
Creators: name: Πρεβεζάνος, Μιχαήλ Ι.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ρυθμοί θνησιμότητας
Ανάλυση χρονολογικών σειρών
Κλιματική αλλαγή
Δείκτες Υγείας
Mortality rates
Time series analysis
Climate change
Health indicators

description: Η κατανόηση των παραγόντων που διαμορφώνουν τους ρυθμούς θνησιμότητας αποτελεί μια σημαντική παράμετρο που επηρεάζει το σχεδιασμό της πολιτικής υγείας. Επειδή οι παράγοντες κινδύνου που επηρεάζουν τη θνησιμότητα τυπικά συνδέονται με την εμφάνιση διαφόρων ασθενειών, η μελέτη των αιτιών θανάτου σε χρονικό και χωρικό επίπεδο μπορεί να παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τους υποκείμενους παράγοντες θνησιμότητας. Πρωταρχικός στόχος αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τους κύριους παράγοντες που συμβάλλουν στη θνησιμότητα στην Ελλάδα και στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες για τη χρονική περίοδο των ετών 1960 – 2019. Είναι γνωστό ότι το κλίμα και οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία. Η κλιματική αλλαγή συμβαίνει ήδη και αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές απειλές που αντιμετωπίζει ο πλανήτης. Η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στη διερεύνηση της χρονικής διακύμανσης των ρυθμών θνησιμότητας στην Ευρώπη. Η παρούσα μελέτη σχεδιάστηκε για να απαντήσει στα ακόλουθα ερευνητικά ερωτήματα: (α) Διερεύνηση του ρόλου της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη στην δυναμική ισορροπία και αλληλεπίδραση μεταξύ της χειμερινής και της θερινής θνησιμότητας στην Ευρώπη. (β) Μελέτη των χρονικών διακυμάνσεων των ρυθμών θνησιμότητας για τις κύριες αιτίες θανάτου στις Ευρωπαϊκές χώρες. (γ) Αξιολόγηση των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία, όπως οι συνθήκες διαβίωσης και οι δημογραφικές μεταβολές. Για την ανάλυση των χρονολογικών σειρών εφαρμόστηκαν διάφορες τεχνικές, όπως X13-ARIMA, μοντέλα εκθετικής εξομάλυνσης, Unobserved Components Models, Seasonal-Trend decomposition using LOESS, καθώς και αυτοπαλινδρούμενα μοντέλα. Από τα αποτελέσματα των αναλύσεων προκύπτει ότι στη Νότια Ευρώπη η κλιματική αλλαγή συμβάλλει στην αύξηση των θανάτων κατά τη θερινή περίοδο και στη μείωση της χειμερινής θνησιμότητας. Η παρούσα μελέτη επιβεβαιώνει ότι όλες οι χώρες της Ευρώπης παρουσιάζουν υψηλότερη θνησιμότητα κατά την ψυχρή περίοδο του έτους (από Δεκέμβριο έως και Μάρτιο) και χαμηλότερη θνησιμότητα κατά τη θερμή περίοδο (από Ιούνιο έως και Σεπτέμβριο) αν και οι διαφορές (στη θνησιμότητα) μεταξύ αυτών των δύο εποχών ποικίλλουν σημαντικά σε περιφερειακό επίπεδο με ένα πρότυπο θνησιμότητας όπου ο δείκτης της αυξημένης χειμερινής θνησιμότητας (Excess Winter Deaths Index) παρουσιάζει μια αύξηση από τη βόρεια προς τη νότια Ευρώπη. Μια πιθανή εξήγηση για τα παραπάνω αποτελέσματα είναι ότι οι κάτοικοι των χωρών της Βόρειας Ευρώπης έχουν καλύτερη προσαρμογή σε ακραίες καιρικές συνθήκες με έντονο κρύο. Αντίθετα οι άνθρωποι που ζουν σε χώρες με θερμό κλίμα, όπως είναι οι χώρες που βρίσκονται στην περιοχή της Μεσογείου, δεν έχουν καλή προσαρμογή στις σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες και επειδή οι χειμώνες είναι γενικά ήπιοι δεν φροντίζουν να θερμαίνουν επαρκώς τα σπίτια τους. Επομένως οι πληθυσμοί στις θερμότερες περιοχές της Νότιας Ευρώπης τείνουν να είναι πιο ευάλωτοι στις χαμηλές θερμοκρασίες και οι περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου, ενώ επικρατούν σχετικά μέτριες θερμοκρασίες (σε σύγκριση με το έντονο κρύο που επικρατεί στη Βόρεια Ευρώπη). Επιπλέον, οι άνθρωποι συχνά υιοθετούν ανθυγιεινές συμπεριφορές και μπορούν να θεωρηθούν ως ευάλωτος πληθυσμός, επειδή εκτίθενται σε επικίνδυνες ουσίες οι οποίες προκαλούν διάφορες ασθένειες που συνδέονται με υψηλά ποσοστά νοσηρότητας και θνησιμότητας. Από την ανάλυση των δεικτών που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, με τη χρήση πολυμεταβλητών στατιστικών τεχνικών, διαπιστώθηκε ότι τα ποσοστά κατανάλωσης αλκοόλ και καπνού ήταν υψηλότερα στις χώρες της Νότιας Ευρώπης.
description: Understanding the underlying causes of variation in mortality is useful for health policy and intervention design. Because factors that influence mortality typically manifest themselves in several causes of death, associations among causes of death over time or space may provide important information about underlying causal factors. The primary aim of this study was to investigate the leading factors contributing to mortality in Greece and other European countries, during the time period 1960 – 2019. It is well known that climate and weather conditions affect human health. Climate change is already happening and represents one of the greatest environmental, social and economic threats facing the planet. The research has focused on investigating the temporal fluctuations and seasonal variation of human mortality rates in Europe. The present study was designed to answer the following research questions: (a) Investigation of the role of climate change and global warming in the dynamic balance and interaction between winter and summer mortality in Europe. (b) Seasonal, trend and noise additive decomposition of the temporal fluctuations of mortality rates for the main causes of deaths across European countries. (c) Evaluation of socioeconomic factors that affect health, such as living conditions and demographic changes. Time series analysis models were applied using several different techniques such as X13-ARIMA, exponential smoothing models, unobserved components models, seasonal-trend decomposition using LOESS and several autoregressive models. The results demonstrate that, in general, global warming contributes to higher summer and lower winter mortality in the southern zone. This study confirms that the entire Europe region experiences higher mortality during the cold period (from December to March) and lower mortality during the warm period (from June to September), although the differences between the two seasons vary considerably on a regional basis with a mortality pattern of increasing excess winter deaths index (EWDI) from northern to southern Europe. A possible explanation for these findings may be the better adaptation to cold weather in countries with severe winter weather, such as in Northern Europe. However, people living in countries with mild winters and warm summers, such as in the Mediterranean region, tend to have poor domestic thermal efficiency and, therefore, very high excess winter mortality, because populations in warmer regions tend to be most vulnerable to cold and more people die from moderate (relative cold) temperatures. Furthermore, people often adopt multiple unhealthy behaviors and can be considered as a vulnerable population because they are exposed to various diseases linked to hazardous substances and the morbidity and mortality rates among them are high. The analysis of health determinant indicators was performed using multivariate statistical techniques and the results shown that alcohol consumption and tobacco use are higher mostly in Southern European countries.