Το πρόβλημα του κακού στο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη:
Creators: name: Μιχαλοπούλου, Σοφία Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Κακό
Παπαδιαμάντης
Φόνισσα
Evil
Papadiamandis
Murderer

description: Σκοπός της διατριβής ήταν η μελέτη του έργου του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε συνάρτηση με το πρόβλημα του κακού. Πιο συγκεκριμένα εξετάζεται η γενικότερη έννοια του κακού, οι ειδικότερες μορφές με τις οποίες εμφανίζεται μέσα στο έργο του συγγραφέα, καθώς επίσης και η στάση του ίδιου του Παπαδιαμάντη πάνω στο πρόβλημα. Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο παρουσιάζεται το γενικότερο πρόβλημα του κακού και κατηγοριοποιούνται, όσο είναι δυνατόν, οι μορφές του όπως συναντιούνται μέσα σε ένα πλήθος διηγημάτων. Έτσι διακρίνονται δύο κύριες κατηγορίες: το εσωτερικό κακό( ηθικό- ψυχολογικό) και το εξωτερικό κακό( φυσικό- κοινωνικό). Στην πρώτη κατηγορία ανήκει η καθημερινή κακία, το μίσος, ο φθόνος, η κακεντρέχεια, το κουτσομπολιό, οι κατάρες, η μαγεία, η νωθρότητα, η μέθη, η χαρτοπαιξία, η βιαιοπραγία. Επίσης το κακό εμφανίζεται με τη μορφή ονείρων, οραμάτων και με τη μορφή του ερωτικού πόθου. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει ο θάνατος( φυσιολογικός- μη φυσιολογικός), οι αρρώστιες, ο φόνος( ακούσιος και εκούσιος), οι αυτοκτονίες, οι αμβλώσεις καθώς και οι φυσικές καταστροφές και τα ναυάγια. Άλλες μορφές κακού είναι η εξαθλιωμένη θέση της γυναίκας, ο θεσμός της προίκας, οι ίδιες οι γυναίκες ως φορείς του κακού, η μετανάστευση, η ζωή στην πόλη, οι προκαταλήψεις, οι κοινωνικές διακρίσεις, η βία κατά των γυναικών, οι πολυάριθμες γεννήσεις, η μη σωστή λειτουργία των αρχών (κράτους και εκκλησίας) και ο «ξεπεσμός» των θεσμών. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζεται η νουβέλα του Παπαδιαμάντη «η Φόνισσα». Επιλέχθηκε το συγκεκριμένο έργο να εξεταστεί ξεχωριστά από τα υπόλοιπα διηγήματα, καθώς η σημασία του όσον αφορά στο πρόβλημα του κακού στο έργο του συγγραφέα είναι μοναδική αφού η ηρωίδα Χαδούλα, διαπράττει το μέγα κακό, τον φόνο. Αρχικά γίνεται παρουσίαση του θέματος της νουβέλας, η Χαδούλα σκοτώνει τέσσερα μικρά κορίτσια, θέλοντας με τον τρόπο αυτό να τα απαλλάξει από τα βάσανα και τις δυσκολίες που θα συναντήσουν στη ζωή τους, περιγράφεται η διαδρομή της από τον πρώτο φόνο που διαπράττει μέχρι και το τέλος της. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ίδια η ηρωίδα, η προσωπικότητά της αλλά και το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μεγάλωσε και δρα. Παρακάτω εξετάζεται το πρόβλημα του κακού σε συνάρτηση με τη «Φόνισσα», γίνεται η κατηγοριοποίησή του και απαντιούνται κάποια ερωτήματα που προκύπτουν, όπως: αν είναι προσωποποιημένο ή απρόσωπο, αν ο αποδέκτης του είναι μεμονωμένο πρόσωπο ή ένα κοινωνικό σύνολο, πώς αντιμετωπίζεται η πρωταγωνίστρια, ποιός είναι ο σκοπός της, αν είναι το κακό σε αυτήν την περίπτωση αυτοδικία, αν σχετίζεται το θέμα της θεοδικίας, ποιά η θέση του Θείου απέναντι στο πρόβλημα και αν «αιτιολογείται» μια μορφή κακού για την επίτευξη ενός γενικότερου καλού. Τέλος παρουσιάζεται η θέση του Παπαδιαμάντη απέναντι στο γενικό κακό, τις μορφές του αλλά και απέναντι στη διάσημη ηρωίδα του.
description: The aim of the present thesis was the study of Alexander’s Papadiamandis work in connection with the problem of evil. Specifically, the general concept of evil, the more particular forms it takes in the writer’s work are examined, as well as Papadiamandis’s own view on the problem. The thesis is divided in two parts, in the first one, the general problem of evil is presented and its forms, as they are found in a series of stories, are categorized, as much as possible. So, there can be detected two main categories: the interior evil (ethic- psychological) and the exterior evil (natural- social). The first category includes daily wickedness, hate, envoy, malignity, gossip, curse, sorcery, sloth, intoxication, cards and violence. Furthermore, evil appears in the form of dreams, visions and lust. The second category includes death (from natural or unnatural causes), diseases, murders (intentional or unintentional), suicides, abortions, as well as natural disasters and castaways. Other forms of evil are women’s poverty stricken place, the statute of dowry, women themselves as bearers of evil, immigration, life in city, prejudice, social distinctions, domestic violence, numerous births, the malfunction of principles (state and church) and the degradation of the institutions. In the second part of this thesis, Papadiamandis’s novel “the Murderer” is examined. This particular story was chosen to be examined separately from the rest of stories due to its significant importance in the problem of evil. The story’s heroine “Chadoula” commits the grand evil, which is the act of murder. At first, the novel’s topic is represented. Chadoula murders four young girls, hoping that in this way she will absolve them from their forthcoming suffering and difficulties and her road from the first murder until her very own end is described. Then, the heroine herself is represented, her personality, as well as the social environment in which she grew up and continues to act. Below, the problem of evil is examined in connection with the “Murderer”, it is categorized and some questions than rise are answered. Questions like whether evil, is personalized or impersonalized, whether its receiver is a unique person or a social aggregate, in what way the heroine is confronted, what is her aim, is she evil by taking the law in her hands, is her case related to theodicy and what is God’s part in the problem. Also, can a form of evil be justified for a purpose of general good? At the end, Papadiamandis‘s view towards general evil is presented, as well as his view towards evil’s forms and towards his famous heroine.