Η μελέτη των χαρακτηριστικών της κοινωνικής επάρκειας μαθητών δημοτικού με ή δίχως νοητική ανεπάρκεια, που βρίσκονται σε δυσμενή κοινωνικά θέση στην ομάδα των συνομηλίκων τους
Creators: name: Αρτεμάκη, Αλεξία Μάμαντος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Κοινωνική επάρκεια
Κουλτούρα συνομηλίκων
Νοητική ανεπάρκεια
Κοινωνική ένταξη
Social competence
Peer culture
Intellectual disability
Social inclusion

description: Σκοπός της έρευνας ήταν η μελέτη των χαρακτηριστικών της κοινωνικής επάρκειας για την αποδοχή στις παρέες των συνομηλίκων μαθητών με ή δίχως νοητική ανεπάρκεια, που βρίσκονταν σε δυσμενή κοινωνικά θέση στη σχολική ομάδα. Τα κριτήρια ένταξης στην κουλτούρα των συνομηλίκων, όπως περιγράφονται από τον Corsaro, προϋποθέτουν κοινωνικές δεξιότητες στην μεταξύ τους αλληλεπίδραση, οι οποίες συνθέτουν κατά τον Guralnick την κοινωνική επάρκεια του παιδιού. Οι κοινωνικές αυτές δεξιότητες εκδηλώνονται με στρατηγικές – συμπεριφορές ανάλογα με τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης κάθε φορά ομάδας συνομηλίκων. Επιλέχτηκαν 8 μαθητές που τοποθετήθηκαν από τους συμμαθητές τους – μέσω της διαδικασίας του κοινωνιομετρικού ερωτήματος – στην κατηγορία των απορριπτόμενων και αφανών: τέσσερις μαθητές από την Α΄ και τέσσερεις μαθητές από την Στ΄ τάξη. Τέσσερις εξ’ αυτών (δύο από την Α΄ και δύο από τη Στ΄ τάξη) ήταν μαθητές με νοητική ανεπάρκεια και τέσσερις παρουσίαζαν χαμηλή ή μέση φυσιολογική γνωστική ανάπτυξη. Καταγράφηκαν και μελετήθηκαν επεισόδια από την αλληλεπίδραση αυτών των μαθητών με ομάδες συμμαθητών τους κυρίως κατά τη διάρκεια του διαλείμματος. Συμπληρωματικά χρησιμοποιηθήκαν στοιχεία από οργανωμένες δραστηριότητες, από το ιστορικό του μαθητή και πληροφορίες από τον εκπαιδευτικό της τάξης. Η ανάλυση των επεισοδίων βασίστηκε στα κριτήρια της κοινωνικής επάρκειας του Guralnick. Από την επεξεργασία των επεισοδίων αλληλεπίδρασης αναδείχτηκαν αδυναμίες στις στρατηγικές των μαθητών του δείγματος στα τρία επίπεδα κοινωνικών έργων: στην είσοδο στην ομάδα, στη διαχείριση των συγκρούσεων μέσα σ’ αυτήν και στη διατήρηση του παιχνιδιού ή της συζήτησης της παρέας. Επιπλέον αναδείχτηκαν αδυναμίες σε στοιχεία που συνθέτουν την κουλτούρα των συνομηλίκων στους μεγαλύτερους μαθητές, ενώ παράλληλα και τα χαρακτηριστικά του πλαισίου (εκπαιδευτικοί και συνομήλικοι) φάνηκε να παίζουν κάποιο ρόλο στις αλληλεπιδράσεις των μαθητών. Τα παραπάνω ευρήματα δίνουν τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να υλοποιήσει παρεμβάσεις για την ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων των συγκεκριμένων μαθητών στους τομείς που εντοπίστηκαν αλλά ταυτόχρονα και του συνόλου των μαθητών της τάξης για τη βελτίωση της συλλογικής τους λειτουργίας.
description: The purpose of the present pilot research was to study the characteristics of peer-related social competence of those students with or without intellectual disability, who were in a law sociometric status in the school group. In order for a student to be integrated in peer culture, as described by Corsaro, are required social skills, which compose according to Guralnick the child's social peer competence. These social skills are described by strategies – behavior types according to the requirements of each peer group. We selected 8 students who were placed by their classmates - through peer sociometric techniques - in the category of rejected and neglected: four students from 1st grade and four students from the 6th grade. Four of these (two of the 1st and 2 of the 6th grade) were found with intellectual disability and four had low or average normal cognitive development. Interactive episodes were recorded and studied mainly during the break. In addition, data from organized activities, from the student's background and information from the class teacher were used. The analysis of the interactive episodes was based on Guralnick's socials tasks of peer-related social competence: (1) peer group entry, (2) conflict resolution, and (3) maintaining play. From the data collection was found that the students in the sample were using inappropriate and unsuccessful strategies to accomplish their interpersonal goals through the above social tasks. In addition, weaknesses emerged in elements that compose the peer culture of the older students, while the characteristics of the framework (educators and peers) seemed to play a role in student interactions. The above findings allow the teacher to implement behavioral interventions to strengthen the social skills of the particular pupils but at the same time to all class students in order to improve the group identity.