Η θεωρία της τριγωνικής επιθυμίας του Rene Girard στη Λογοτεχνία του 21ου αιώνα: Οι διαμεσολαβημένες επιθυμίες των ηρώων του Ανθρώπινου Στίγματος και του Ζώου που Ξεψυχά του Philip Roth
Creators: name: Σιαμήτρα, Σταματία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Μίμηση
Τριγωνική επιθυμία
Διαμεσολαβητής επιθυμίας
Mimetic theory
Triangular desire
Mediator of desire

description: Το θέμα της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση των επιθυμιών των λογοτεχνικών χαρακτήρων του Ζώου που Ξεψυχά (2002) και του Ανθρώπινου Στίγματος (2003) του Philip Roth, υπό το πρίσμα που προσφέρει η θεωρία της τριγωνικής επιθυμίας του Rene Girard, όπως αυτή διατυπώθηκε στο κομβικό έργο του Deceit, Desire and the Novel (1965). Η συγκεκριμένη θεωρία προβλέπει ότι η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπινων επιθυμιών δεν είναι αυστηρά ατομικές και αυτοφυείς, αλλά συνιστούν προϊόντα μίμησης. Σύμφωνα με τη σχηματική μεταφορά του Γάλλου θεωρητικού, η επιθυμία οργανώνεται ως μία τριγωνική δομή με μετόχους το Υποκείμενο της επιθυμίας, το επιθυμητό Αντικείμενο και τον Διαμεσολαβητή της επιθυμίας. Βασικός «πυλώνας» αυτής της τριμερούς διάρθρωσης είναι ο Διαμεσολαβητής της επιθυμίας, ο οποίος αφενός αποτελεί το μιμητικό πρότυπο για το Υποκείμενο και αφετέρου προσδιορίζει την αξία του επιθυμητού Αντικειμένου. Σύμφωνα με τον Girard, οι μυθιστορηματικοί χαρακτήρες εμπλέκονται σε αλλεπάλληλες διαμεσολαβητικές σχέσεις που καθορίζουν τα συναισθήματα και τη δράση τους, διατηρώντας την υπόρρητη επιθυμία οικειοποίησης της υπόστασης του «θεοποιημένου» μιμητικού προτύπου που ενσαρκώνει ο Διαμεσολαβητής, πάντα κατά την υποκειμενική κρίση του Υποκειμένου επιθυμίας. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην ανάλυση των τριγωνικών επιθυμιών των κεντρικών και δευτερευόντων ηρώων των δύο μυθιστορημάτων του Philip Roth. Στο Ζώο που Ξεψυχά, εξετάζεται το ερωτικό, σεξουαλικό πάθος υπό το πρίσμα της θεωρίας της τριγωνικής επιθυμίας και ειδικότερα, η εμπλοκή των ηρώων στην ανταγωνιστική αρένα της διπλής διαμεσολάβησης. Στο Ανθρώπινο Στίγμα μελετώνται οι αναπροσαρμογές των υπαρξιακών επιθυμιών των χαρακτήρων και η συνακόλουθη αναδιαμόρφωση των επιθυμητικών τριγώνων, με έμφαση στη στενή σχέση επιθυμίας και ρευστής, κατασκευασμένης ατομικής ταυτότητας. Επιπλέον, συνεξετάζεται η εκάστοτε επιλογή του Διαμεσολαβητή και τα απορρέοντα είδη διαμεσολάβησης. Οι σύγχρονες κοινωνιολογικές προεκτάσεις, που ενυπάρχουν στο αντίστοιχο χωροχρονικό συγκείμενο και το ιστορικο-κοινωνικό πλαίσιο και συχνά υπαγορεύουν την επιλογή του Διαμεσολαβητή των λογοτεχνικών χαρακτήρων σε αμφότερα τα έργα του Roth, αποτελούν επίσης σημεία αναφοράς αυτής της εργασίας.
description: The present study discusses Rene Girard’s theory of triangular desire and its reflection on the desires of Philip Roth’s novel characters, namely those encountered in The Human Stain (2000) and The Dying Animal (2001). In his seminal work Deceit, Desire and the Novel (1965), Girard supports that the vast majority of human desires are not individual but they derive from imitation (mimesis). According to the geometric metaphor used by the French scholar, desire resembles a triangular diagram in which the main nodes are the Subject, the Object and the Mediator of desire. The “pillar” of this tripartite structure is the Mediator, who constitutes the model to be imitated by the Subject and the main factor that controls the value of the desired Object at the same time. According to Girard, literary characters are entangled in relationships of mediation which are decisive for their actions and emotions. Moreover, all their desires are encapsulated in their wish to become the Mediator, who is elevated to a godly status in the eyes of the Subject. The present research paper focuses on the study of the central and secondary literary characters’ mimetic desires in Roth’s aforementioned novels. In the case of The Dying Animal, the mediated desire is manifested as pure erotic, sexual passion which entangles the protagonists in a competitive arena of double mediation. In The Human Stain the existential desires of the characters are readjusted, the relevant triangles of desire are reformed and desire is proved to be a crucial component of their fluid, constructed personal identity. In each case, the selection of the Mediator by the Subject and the consequent types of mediation are examined. The social implications regarding the selection of the Mediator by each literary hero in the American contemporary context, which offers the temporal, spatial and socio-historical frame to both Roth’s novels, also constitute a focal point of this paper.