Οδοντιατρικό άγχος και οδοντιατρική φοβία : μετάφραση, πολιτισμική προσαρμογή και έλεγχος των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+) στην Ελληνική γλώσσα
Creators: name: Μάγειρος, Δημήτριος Ζώης
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Οδοντιατρικό άγχος
Οδοντιατρική φοβία
IDAF-4C+
Dental anxiety
Dental fear

description: Εισαγωγή: Οι όροι «οδοντιατρικό άγχος» και «οδοντιατρική φοβία» χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια σειρά από αρνητικά συναισθήματα και αντιδράσεις που σχετίζονται με την οδοντιατρική φροντίδα. Αν και η στοματική υγεία είναι κρίσιμη για τη συνολική ευεξία, υπάρχουν άτομα που αντιμετωπίζουν οδοντιατρικό άγχος και φόβο που μπορεί να τους αποτρέψει από την αναζήτηση οδοντιατρικής φροντίδας. Το Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+) είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο εργαλείο για την εκτίμηση του οδοντιατρικού άγχους και της οδοντιατρικής φοβίας, ωστόσο δεν υπάρχει καμία πολιτισμικά προσαρμοσμένη, έγκυρη και αξιόπιστη έκδοση του που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε Ελληνόφωνο πληθυσμό. Σκοπός: Η δημιουργία μιας έγκυρης και αξιόπιστης Ελληνικής έκδοσης του Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+). Υλικό και μέθοδος: Μετά από λήψη άδειας του δημιουργού, έγινε διγλωσσική μετάφραση, και ακολούθως πολιτισμική προσαρμογή, με συνεντεύξεις 10 ενηλίκων, οδηγώντας στην τελική Ελληνική έκδοση. Ο έλεγχος των ψυχομετρικών ιδιοτήτων πραγματοποιήθηκε σε άτομα που προσήλθαν σε ένα δημόσιο και ένα ιδιωτικό οδοντιατρείο για οποιονδήποτε λόγο και 50 οδοντίατρους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο 2023 έως τον Φεβρουάριο 2024. Αποτελέσματα: Συνολικά 247 συμμετείχαν στη μελέτη ελέγχου των ψυχομετρικών ιδιοτήτων της Ελληνικής έκδοσης του IDAF-4C+ (ποσοστό ανταπόκρισης 95%). Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 38,3 έτη (±7,5, ελαχ 24-μεγ.68 ετών), γυναίκες στο 68,8% (ν=170). Σύμφωνα με την ενότητα ΙDAF-P από ένα έως τρία κριτήρια φοβίας είχαν 100 (40,5%) συμμετέχοντες. Ως προς την εγκυρότητα της Ελληνικής έκδοσης, μέσω της επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης τεκμηριώθηκε η μονοπαραγοντική δομή της ενότητας IDAF-4C. Το μέσο σκορ του IDAF-4C φάνηκε να διαφοροποιείται και μεταξύ αυτών που είχαν ένα κριτήριο φοβίας δύο ή τρία από τα τρία (ένα: 1,85, δύο: 2,14, και τρία 2,44, p=0,004). Φαινομενική εγκυρότητα επιβεβαιώθηκε από το 94,3% (ν=233) των πολιτών (με διάμεσο τιμή .9/10) και από το 96% (ν=48) των οδοντίατρων (με διάμεσο τιμή 10/10). Ως προς την αξιοπιστία, διαπιστώθηκε ικανοποιητική εσωτερική συνέπεια της ενότητας IDAF-4C (Cronbach’s a: 0,75) και υψηλή συνέπεια επαναληπτικής μέτρηση ICC: 0,89 (95%CI: 082, 0,94), p˂0,001. Συμπεράσματα: Η Ελληνική έκδοση του Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+) αποτελεί ένα έγκυρο και αξιόπιστο εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της επίδρασης του άγχους και της φοβίας των ασθενών που σχετίζεται με την οδοντιατρική φροντίδα. Η χρήση του σε ερευνητικό, αλλά και κλινικό επίπεδο μπορεί να συμβάλλει στη διερεύνηση και κατανόησή τους, την ποσοτικοποίησή τους, αλλά και την αξιολόγηση τεχνικών αντιμετώπισής τους με απώτερο σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης οδοντιατρικής φροντίδας και την προαγωγή της στοματικής υγείας στην Ελλάδα.
description: Introduction: The terms “dental anxiety” and “fear” are used to describe a range of negative emotions and reactions related to dental care. Although oral health is critical to overall well-being, there are individuals who experience dental anxiety and fear that may prevent them from seeking dental care. The Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+) is an internationally recognized tool for assessing dental anxiety and fear, however, there is no culturally adapted, valid and reliable version of it that could be used in a Greek-speaking population. Purpose: To develop a valid and reliable Greek version of the Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+). Material and method: After obtaining permission from the author, a bilingual translation was performed, followed by cultural adaptation, with debriefing interviews of 10 adults, leading to the final Greek version. The psychometric properties were evaluated through a study on individuals who came to a public and a private dental office for any reason, and 50 dentists. The study was conducted from December 2023 to February 2024. Results: A total of 247 participants took part in the psychometric properties testing of the Greek version of the IDAF-4C+ (response rate 95%). The participants had a mean age of 38.3 years (±7.5, min 24-max 68 years), and 68.8% (n=170) were women. According to the IDAF-P section, 100 (40.5%) participants had one to three phobia criteria. Regarding the validity of the Greek version, confirmatory factor analysis suggested the unifactorial structure of the IDAF-4C section. The mean score of the IDAF-4C also appeared to differ between those who had one, two, or three phobia criteria out of the three included (one: 1.85, two: 2.14, and three 2.44, p=0.004). Face validity was confirmed by 94.3% (n=233) of citizens (median 9/10) and by 96% (n=48) of dentists (median 10/10). Regarding reliability, satisfactory internal consistency of the IDAF-4C module was found (Cronbach’s a: 0.75) and high test-retest reliability ICC: 0.89 (95%CI: 082, 0.94), p˂0.001. Conclusions: The Greek version of the Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+) is a valid and reliable tool that can be used to investigate the impact of patients’ anxiety and fear regarding dental treatment. Its use at both a research and clinical level can contribute to the investigation and understanding of dental anxiety and fear, their quantification, and the evaluation of coping techniques with the ultimate goal of improving the quality of dental care provided and promoting oral health in Greece.