Η προώθηση της πολυγλωσσίας στο ελληνικό γυμνάσιο μέσα από τα σχολικά εγχειρίδια και τις ενέργειες εκπαιδευτικών
Creators: name: Κουτρή, Αννα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Πολυγλωσσία
Ευρωπαϊκή Ενωση
Ελληνική εκπαίδευση
Multilingualism
European Union
Greek education

description: Η σύνθεση των σύγχρονων κοινωνιών μεταβάλλεται συνεχώς, εμπλουτιζόμενη με άτομα και φορείς διαφορετικών γλωσσικών και πολιτισμικών παραδόσεων, με αποτέλεσμα την αύξηση της πολιτισμικής ποικιλότητας και την ανάγκη διαχείρισής της. Λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πολυγλωσσία, αναζητήσαμε να βρούμε εάν και με ποιον τρόπο αυτή προάγεται μέσα από την ελληνική εκπαίδευση. Πιο συγκεκριμένα, στόχος της έρευνας ήταν η αναζήτηση των στοιχείων εκείνων που καταδεικνύουν το βαθμό προώθησης και προβολής της πολυγλωσσίας : α) μέσα από σχολικά εγχειρίδια θεωρητικών μαθημάτων κατά την τριετή υποχρεωτική φοίτηση στο γυμνάσιο και β) μέσα από ενέργειες και πρωτοβουλίες των ίδιων των εκπαιδευτικών. Για την πραγματοποίηση της έρευνας εφαρμόσαμε την ποιοτική προσέγγιση η οποία χρησιμοποιείται κυρίως στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες. Συγκεκριμένα, για το πρώτος σκέλος της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν και αναλύθηκαν 8 βιβλία της Α΄, Β΄, Γ΄ γυμνασίου (ελληνική γλώσσα, ιστορία, γεωγραφία) ενώ για το δεύτερο σκέλος συντάχθηκε ένα ερωτηματολόγιο με 12 ερωτήσεις ανοιχτού τύπου, το οποίο μοιράστηκε σε καθηγητές. Η προσεκτική μελέτη των σχολικών εγχειριδίων μας οδήγησε στο συμπέρασμα ότι περιέχουν αρκετά στοιχεία που ενισχύουν την προώθηση της πολυγλωσσίας αλλά όχι με ιδιαίτερα οργανωμένο τρόπο. Διαπιστώσαμε επίσης ότι ανακυκλώνεται η προβολή των πιο διαδεδομένων ευρωπαϊκών γλωσσών. Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς, είναι εμφανείς οι θετικές στάσεις και οι αναπαραστάσεις τους απέναντι στην πολυγλωσσία από την άλλη όμως στην πράξη είναι περιορισμένες και μεμονωμένες οι ενέργειες που κάνουν για την ενίσχυσή της, είτε γιατί δεν υπάρχει το κατάλληλο διδακτικό υλικό είτε γιατί δεν υπάρχει χρόνος και κίνητρο. Φαίνεται λοιπόν ότι είναι αναγκαία η περαιτέρω βελτίωση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος που θα στηρίζει πιο ουσιαστικά την εκμάθηση ξένων γλωσσών, θα λαμβάνει υπόψη του τις μαθησιακές ανάγκες των αλλοδαπών μαθητών και θα ενισχύει την αρμονική συνύπαρξη γλωσσών και πολιτισμών. Η διδασκαλία κάποιου μη γλωσσικού μαθήματος σε μια ξένη γλώσσα (όπως η φυσική ή η ιστορία), οι ανταλλαγές μαθητών και εκπαιδευτικών ανάμεσα σε χώρες της Ευρώπης, η διαρκής επιμόρφωση των καθηγητών είναι μερικά επιπλέον μέτρα που θα μπορούσαν να συμβάλλουν θετικά στην ενίσχυση και αξιοποίηση μιας πολύγλωσσης εκπαίδευσης.
description: Recent years have seen unprecedented changes in the ethnic composition of contemporary societies, posing challenges for the management and reconciliation of cultural and linguistic diversity. In view of EU policies on the promotion of multilingualism, this thesis sought to examine and assess the promotion of multilingualism in Greek secondary education. More specifically, the aim of the thesis was to identify the extent of promotion and representation of multilingualism 1) through an analysis of textbooks of theoretical courses of the first three compulsory years of secondary education, and 2) through an analysis of the initiatives and actions of schoolteachers themselves. A qualitative social research approach was adopted: To address the first research aim 8 textbooks of the 1st, 2nd and 3rd Highschool years were analysed (Greek grammar and literature, History, and Geography). For the second research aim a questionnaire comprising of 12 open-ended questions was distributed to schoolteachers. The thesis found that textbooks provide many insights promoting multilingualism but not in an entirely systematic manner. The analysis also underlined a predominant focus on the most widespread European languages. With regards to schoolteachers, positive attitudes towards multilingualism were found. However, actual initiatives are limited, which is due to a lack of appropriate teaching material, but also to a lack of time and personal motivation. Further development of an educational system that promotes foreign language learning and considers the needs of students of different ethnic backgrounds is essential to contribute to the reconciliation of linguistic and cultural diversity in the Greek context. Teaching non-linguistic courses such ac Science and History in a foreign language, student/schoolteacher exchanges and extended stays in different European countries, as well as lifelong learning actions were identified as measures that can advance multilingualism.
description: Συνεργαζόμενα Τμήματα Πανεπιστήμιο Λε Μαν (Γαλλία)