Το αγιολογικό και υμνογραφικό έργο του Μητροπολίτου πρώην Πατρών Νικοδήμου Βαλληνδρά (1974-2005)
Creators: name: Κατσικούλης, Νικόλαος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Αγιολογικό
Υμνογραφικό
Νικόδημος Βαλληνδράς
Hagiographical
Hymnographical
Nikodemos Vallindras

description: Ο Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος υπήρξε μια εμβληματική αρχιερατική φυσιογνωμία, του οποίου το πέρασμα από την εκκλησιαστική πραγματικότητα, όχι μόνον της Ελλάδος, αλλά της ελληνόφωνης και της οικουμενικής Ορθοδοξίας, άφησε ανεξίτηλο στίγμα. Διακρίθηκε ως ποιμένας και ποιμενάρχης, ως λόγιος εκκλησιαστικός συγγραφέας, ιδιαιτέρως στους θεματικούς τομείς της ομιλητικής, της υμνογραφίας και της αγιολογίας, ως δεινός εκκλησιαστικός ρήτορας, ως θεματοφύλακας του τυπικού και της ευταξίας των ιερών ακολουθιών και ως συνοδικό μέλος. Το αγιολογικό και υμνογραφικό έργο του Νικοδήμου υπήρξε σπουδαίο. Αυτός μέσω των λίγων αγιολογικών μελετών του και του ικανού αριθμού των Ασματικών Ακολουθιών ή των υπολοίπων συμπληρωματικών που συνέθεσε, ενίσχυσε την τιμή μη εορταζομένων αγίων, ανέδειξε νέους, εργάσθηκε για την επίσημη ανακήρυξη άλλων και περιέβαλε με το ύψος της τέχνης της υμνογραφίας και το προσωπικό του υμνογραφικό τάλαντο σπουδαία εκκλησιαστικά γεγονότα. Αν θα θέλαμε να αποδώσουμε έναν και μόνο χαρακτηρισμό στον Μητροπολίτη, από Ζιχνών και Νευροκοπίου, πρώην Πατρών Νικόδημο, τον Βαλληνδρά, αυτός θα ήταν του «λειτουργού» ιεράρχου. Ως υμνογράφος, δεν εργάσθηκε συστηματικά με αυτήν την ιερά τέχνη κατά τη μακρά περίοδο της εκκλησιαστικής του διακονίας. Η ενασχόλησή του ήταν περιστασιακή και για να καλύψει τις λατρευτικές ανάγκες νεόδμητων ιερών ναών, να αναδείξει περαιτέρω τις μνήμες, άγνωστων κατά το παρελθόν αγίων, να εξυπηρετήσει τις ανάγκες ιερών μονών, να αναδείξει μέσω της υμνολογίας την τοπική αγιολογία των δύο επαρχιών που διηκόνησε ως Μητροπολίτης και βεβαίως να λαμπρύνει υμνογραφόντας, σπουδαίες λατρευτικές περιστάσεις του πρεσβυγενούς Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, γράφοντας άλλοτε αυτοπροαιρέτως και άλλοτε κατόπιν παρακλήσεως ή αναθέσεως. Η παρούσα εργασία αποπειράται να ερευνήσει τόσο το αγιολογικό, όσο και το υμνογραφικό έργο του.
description: Metropolitan Nikodemos of Patras was an emblematic clerical figure, whose passage through the ecclesiastical landscape, not only in Greece, but in the Greek-speaking and global Orthodoxy in general, left an indelible mark. He distinguished himself as a pastor and bishop, as a scholar, especially in the thematic areas homiletics, hymnography and hagiography, as a gifted preacher, as a guardian of the ritual and orderliness of holy services and as a member of the Holy Synod. Nikodemos' hagiographical and hymnographical work was of great importance. Through his few hagiographical studies and the considerable number of the hymnographic services or other supplementary hymns he composed, he enhanced the cult of less worshipied saints, promoted the cult of new ones, worked for the official proclamation of others and surrounded great ecclesiastical events with the height of the art of hymnography and his personal hymn-writing talent. If we were to attribute a single characterization to the Metropolitan, frist of Zikhnes and Nefrokopion and later on of Patras, Nikodemos Vallindras, it would be that of "worshiping” prelate. As a hymn writer, he did not work systematically with this sacred art during his long period of ecclesiastical ministry. His engagement was occasional and to meet the devotional needs of newly built churches, to further highlight the cult of previously unknown saints, to serve the needs of holy monasteries, to bring out through hymnology the local hagiography of the two dicoeses he served as Metropolitan, and of course to brighten up by hymn-writing, certain worship occasions of the Senior Patriarchate of Jerusalem, sometimes writing of his own accord and sometimes at the request or commission. This essey attempts to investigate both his hagiographical and hymnological work.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)