Η ιστορική διαμόρφωση του ισλαμικού φονταμενταλισμού και τα μεγάλα κινήματα του 19ου και 20ου αιώνα
Creators: name: Λαφατζής, Δημήτριος Σταύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ισλαμισμος
Φονταμενταλισμος
Islamism
Fundamentalism

description: Το φαινόμενο του Ισλάμ ως θρησκευτική, πολιτική και κοινωνική πρόταση και ταυτόχρονα σύστημα απονομής δικαιοσύνης απασχολεί την ανθρωπότητα εδώ και δεκατέσσερεις αιώνες. Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται μια προσπάθεια να παρουσιαστεί η διακύμανση και διαμόρφωση της ισλαμικής θρησκείας από τη γέννησή της έως τη ριζοσπαστικοποίησή της και την ανάπτυξη των σημαντικότερων ισλαμιστικών κινημάτων του 19ου και 20ου αιώνα και να εντοπιστούν οι παράγοντες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτή. Στο πρώτο κεφάλαιο επιλέγουμε να προβούμε σε ιστορική αναδρομή για να κατανοηθεί ο χαρακτήρας της νέας θρησκείας, εκκινώντας από την εποχή των μεγάλων αυτοκρατοριών των Ομευάδων και Αββασιδών έως την εμφάνιση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και τελικά την έλευση του «μεσαίωνα» του ισλάμ από τον 15ο έως τον 18ο αιώνα μ.Χ. Στο δεύτερο κεφάλαιο καταγράφεται η αντίδραση των ισλαμιστών στην επέκταση της Δύσης, τόσο από άποψη στρατιωτικής επιρροής όσο και από άποψη διάδοσης του Δυτικού τρόπου σκέψης και εκπαίδευσης, κυρίως δια των σημαντικότερων εκπροσώπων του μεταρρυθμιστικού σαλαφισμού Jamal al- Din al-Afghani, Muhammad Abduh και Rashid Rida. Στο τρίτο κεφάλαιο αναφερόμαστε στο περιεχόμενο της sunni αναβιωτικής σκέψης και στον συντηρητικό θεολόγο Abd al-Wahhab, καθώς επίσης στους πατέρες του πολιτικού ισλάμ Hassan al- Banna και Abou-al Ala al-Mawdudi και στα κινήματα που αυτοί ίδρυσαν, τους Αδελφούς Μουσουλμάνους στην Αίγυπτο και τον “ισλαμικό συναγερμό” στις Ινδίες αντίστοιχα. Συνεχίζουμε με τον « προστάτη άγιο » των Τζιχάντι κινημάτων Sayyid Qutb, την ισλαμική επανάσταση στο Ιράν και την γέννηση του κινήματος των taliban και την εξάπλωση του νομαδικού τζιχάντ. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο αναφερόμαστε στις Σχολές Νομικής Σκέψης που υπάρχουν στο ισλάμ και στην έννοια του ιζτιχάντ ως νομικής ερμηνείας. Ακολουθεί η ανάλυση της σαρί’α τόσο ως ερμηνείας των θεϊκών κειμένων από ιδιώτες νομομαθείς (φικχ) όσο και ως συνόλου νομικών κειμένων που εκδίδει η κυβέρνηση (σιγιάσα). Το κεφάλαιο φτάνει στο τέλος του με παράθεση ορισμένων ουσιωδών διαφορών μεταξύ των Σχολών Νομικής Σκέψης και τελικά της Σχολής Ζαχίρ, οι οπαδοί της οποίας υποστήριζαν ότι αυτό που είχε κύρος ήταν το «κυριολεκτικό», θεωρώντας τη μέθοδο του ιζτιχάντ επισφαλή και αβέβαιη διαδικασία, άρα μη νόμιμη έκφραση του Θεϊκού Δικαίου.
description: The phenomenon of Islam as a religious, political and social suggestion and at the same time as a system of law implementation has concerned humanity for the last fourteen centuries. In the present dissertation the effort made aims to present the fluctuation and setting of the Islamic religion from its inauguration up to its radicalization and up to the enlargement of the most significant islamistic movements of the 19th and 20th century and to locate the factors that played crucial part in this configuration. In the first chapter we choose to retrospect to the Islamic religion from a historical point of view so that the character of the new religion is comprehended, by starting from the era of the great Islamic empires of Umayyads and Abbasids up to the appearance of the Ottoman empire and finally the advent of the Islamic Dark Ages from the 15th to the 18th century. In the second chapter we note the reaction of the Islam believers to the expand of the west, both from a point of military influence and diffusion of the Western way of thinking and school education, mainly through the most significant representatives of reformative salafism Jamal al- Din al-Afghani, Muhammad Abduh and Rashid Rida. In the third chapter we make reference to the sunni revival ideology and to the conservative theologist Abd al-Wahhab, as well as to the fathers of political islam Hassan al-Banna and Abou-al Ala al-Mawdudi and to the movements that they established, the Muslim Brothers in Egypt and the Islamic Alert in India αaccordingly. Further on we make reference to the “patron saint” of the jihadi movements Sayyid Qutb, the Islamic revolution in Iran and the birth of the Taliban movement and the expand of the nomadic jihad. In the fourth and final chapter we make reference to the Schools of Islamic Law that exist in islam and to the concept of ijtihad as a method of law interpretation. Next is the analysis of sharia both as method of interpretation of the divine texts by private legal experts (fiqh) and as a whole of legal texts issued by the government (siyasa). The chapter comes to an end by posing certain essential differences between Schools of Islamic Law and finally the ones of the Zahir school, whose supporters claimed that the prestige should be found in “litteral” interpretation, considering at the same time the method of ijtihad unsound and uncertain, therefore non legitimate expression of the Divine Law.