Η τριαδολογία του Κυρίλλου Αλεξανδρείας στα Περί Αγίας Τριάδος έργα του με έμφαση στους όρους ουσία και υπόσταση
Creators: name: Κίτης, Χρήστος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Κύριλλο Αλεξανδρείας
Χριστιανική τριαδολογία
Ουσία και υπόσταση
Cyril of Alexandria
Christian triadology
Essence and hypostasis

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί μια ερμηνεία της τριαδολογικής διδασκαλίας του Κυρίλλου Αλεξανδρείας. Παράλληλα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην διάκριση των όρων ουσία και υπόσταση, θέλοντας να δείξει πως οι όροι αυτοί κατανοήθηκαν και ύστερα χρησιμοποιήθηκαν από τον πατέρα στον αγώνα κατά των αιρέσεων. Στην τριαδολογία του ο Κύριλλος διακρίνει την υπόσταση από τον όρο ουσία-φύση και την χρησιμοποιεί ως εννοιολογικά κοντινή ή και συνώνυμη με τον όρο πρόσωπο. Η διάκριση αυτή ορίζει την ουσία ως το κοινόν, τα κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα των όντων ενός είδους ή μιας ουσίας, ή τον τρόπο με τον οποίο υπάρχουν οι ομοειδείς υπάρξεις. Από την άλλη η υπόσταση σημαίνει την εκάστοτε ξεχωριστή ύπαρξη, την συγκεκριμένη πραγμάτωση της ουσίας, την ατομική υπαρκτική μονάδα. Αυτό που ενδιαφέρει κατά κύριο λόγο τον Κύριλλο είναι να αποδείξει πως το γεγονός ότι ο Υιός γεννάται δεν τον καθιστά υποδεέστερο ως προ την ουσία. Ο Κύριλλος τονίζει επανειλημμένα πως είναι άτοπο να ανάγουμε τα εμπειρικά μεγέθη του χρόνου και του χώρου στην θεία ουσία. Η γέννηση του Υιού είναι ελεύθερη επειδή η ελευθερία στον Θεό είναι οντολογική. Ο θεός δεν αποκτά κάτι θεληματικά ούτε υφίσταται μεταβολές παρά την θέληση του, ό,τι είναι ο θεός κατά φύση είναι και κατ ελευθερία. Φύση και θέληση είναι ισόχρονες και σύμφωνες μεταξύ τους. Το μεγαλύτερο μέρος της τριαδολογίας του καταλαμβάνει η προσπάθεια να αποδείξει ότι ο Υιός δεν είναι κτίσμα, δημιούργημα του Πατέρα. Δεδομένου ότι η κοινότητα των φυσικών ιδιωμάτων και ενεργειών, αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο διαπιστώνεται η ομοουσιότητα των υποστάσεων, Ο Κύριλλος παραθέτει παραδείγματα και επεισόδιά από την Αγία Γραφή, όπου μαρτυρείται η άκτιστη φύση της υπόστασης του Υιού. Ξεχωριστή σημασία στην κυρίλλεια θεολογία έχει η διδασκαλία περί αλληλοπεριχώρησης των υποστάσεων ή αλλιώς για την ύπαρξη της μιας υπόστασης στην άλλη. Η έκφραση ότι ο Υιός υπάρχει στον Πατέρα και ο Πατέρας στον Υιό σημαίνει ότι ο Υιός φανερώνει τον Πατέρα και ο Πατέρας φανερώνεται μέσω του Υιού. Kάθε υπόσταση έχει αδιαλώβητον το θείο, δηλαδή τα φυσικά ιδιώματα της θείας ουσίας. Αυτή η ενότητα των προσώπων της Αγίας Τριάδας αποκαλύπτεται στα πλαίσιού του σχέδιο της θείας οικονομίας, ώστε να λειτουργήσει ως πρότυπο και αρχέτυπο για την επιδιωκόμενη ανθρώπινη ενότητα. Η ενότητα αυτή γίνεται πραγματική μυστηριακά μέσω της μετοχής στον κοινό άρτο της ευχαριστίας και της χάρης του Αγίου Πνεύματος. Όσο αναφορά την υπόσταση του Αγίου Πνεύματος, η ομοουσιότητα του αποδεικνύεται από το ότι εκπορεύεται από τον Πατέρα και από το γεγονός ότι κατέχει τα ίδια φυσικά ιδιώματα και ενεργεί τις ίδιες φυσικές ενέργειες με τα άλλα δύο πρόσωπα της Αγίας Τριάδας. Η πέμψη του Αγίου Πνεύματος στον κόσμο μέσω του Υιού, ταυτίζεται με τον αγιασμό της κτίστης, που αποτελεί το ιδιαίτερο έργο του Αγίου Πνεύματος κατά την πραγμάτωση της σωτηριόδους θείας ενέργειας. Τέλος από την στενή σύνδεση τριαδολογίας και σωτηριολογίας στα έργα του Κύριλλου διαφαίνεται ότι η τριαδολογική διδασκαλία της εκκλησίας δεν έιναι απλώς ένα ξεχωριστό φιλοσοφικό κεφάλαιο, αλλά αποτελεί την πραγματικότητα της αποκάλυψης του Τριαδικού Θεού που κάνει δυνατή την σωτηρία του ανθρώπου και του κόσμου.
description: This specific study first attempts an interpretation of the Cyril’s theology about the Trinity. At the same time emphasize the distinction between the terms essence and hypostasis, in the hope of showing how these terms have been understood and used by Cyril. In his triadological theology Cyril make a distinction between the term hypostasis and essence-nature and use hypostasis as a synonym with the term person. This distinction defines essence as the commonality, the shared features between beings of the same kind. On the other hand, hypostasis means the distinct entity, the specific being. Cyril’s main concern is to show how the fact that Son is born does not make him inferior in substance. He often emphasizes that it is inappropriate to raise the empirical quantities of space and time to the divine essence. The Son’s birth is free because freedom in God is ontological. God does not acquire something voluntarily neither does undergo changes against his will. Everything God is by essence, is also by freedom. Essence and freedom in God are simultaneous and in agreement. Τhe biggest part of Cyril’s triadological teaching occupies his effort to show that the Son is not created by the Father. Given the fact that the community of essence’s features and energies is the way to identify if two beings have the same nature, Cyril quotes examples and episodes from the Bible, where the Son has the same energies with the Father. In Cyril’s theology special importance has the teaching about how each divine person exists in the other. The expression that the Son exists in the Father means that the Son reveals the Father and the Father is revealed by the Son. Every single feature of the Father’s divine essence is being actualized by the Son and that is the reason why whoever sees the Son can see the Father. This divine unity that exists between the persons of the Trinity, is revealed in the context of the God’s plan for the salvation of man, in order to function as protype for the targeted unity between humans. This human unity becomes real mysteriously through the common participation to the Eucharist and by the grace of the Holy Spirit. The Holy Spirit’s divine nature is demonstrated by the fact that it has the same cause as the Son, which is the Father. Also, Holy Spirit’s divinity comes from the fact that it has the same divine natural features and performs the same actions as the other two divine persons. The procession of the Holy Spirit to the world through the Son is identified with the sanctification of whole creation, which is Holy Spirit’s distinct work during the fulfillment of the God’s salvific energy. In conclusion from the close connection between triadology and soteriology in Cyril’s theology, it becomes obvious that the church’s teaching about the Trinity is not a separate philosophical chapter, but it is the reality of Trinity’s revelation, which makes possible the salvation of the human and the world.