Οι προφητικές διηγήσεις για τον Βασίλειο Α' στις Βυζαντινές πηγές:
Creators: name: Ιωαννίδης, Ευθύμιος Κυριάκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Προφητείες
Βυζάντιο
Βασίλειος Α'
Prophecies
Byzantium
Basil I

description: Η μεταπτυχιακή αυτή εργασία πραγματεύεται τα κάθε λογής προπαγανδιστικά σημεία και σύμβολα που προοιωνίζονται την ανάρρηση του Βασιλείου Ά στον βυζαντινό θρόνο. Ο αυτοκράτορας Βασίλειος Α΄ ο Μακεδών (867-886) γεννήθηκε σε ένα χωριό κοντά στην Αδριανούπολη της Θράκης, στο θέμα Μακεδονίας , όπως ονομαζόταν η στρατιωτικοδιοικητική αυτή περιφέρεια, που κάλυπτε κυρίως την περιοχή της δυτικής Θράκης με έδρα την Αδριανούπολη, για αυτό και είχε την προσωνυμία Μακεδών και για τον ίδιο λόγο η δυναστεία του είναι γνωστή ως Μακεδονική. Γόνος μιας ταπεινής αγροτικής οικογένειας, αγράμματος, με φυσικά ωστόσο σωματικά χαρίσματα και μια έντονη διάθεση καιροσκοπισμού, εγκατέλειψε τα ελάχιστα πατρογονικά χωράφια στο θέμα της Μακεδονίας, προσδοκώντας καλύτερη τύχη με τη μετοικεσία του στην Κωνσταντινούπολη. Όταν κατέφθασε εκεί, από ιπποκόμος του άρχοντα Θεοφιλίτζη, πέρασε κατόπι στην υπηρεσία του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄, κέρδισε μάλιστα την εμπιστοσύνη και την εύνοιά του, με αποτέλεσμα να αναρριχηθεί στην πιο εμπιστευτική θέση, εκείνη του παρακοιμώμενου. Ένα χρόνο αργότερα όμως, ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Γ΄ πλήρωσέ με το ίδιο του το αίμα την εμπιστοσύνη που έδειξε στον ευνοούμενο και συμβασιλέα του Βασίλειο. Από νωρίς, ωστόσο, καθώς φαίνεται, κυκλοφορούσαν από κύκλους της μακεδονικής δυναστείας θρύλοι και διηγήσεις για τον νεαρό Μακεδόνα και τον θαυμαστό τρόπο με τον οποίο αναδείχθηκε στην εξουσία. Σε αυτού του είδους λοιπόν τις προφητικές διηγήσεις, που ενθάρρυνε και διέδιδε αφειδώλευτα η αυλική προπαγάνδα, γύρω από την καταγωγή και την ανέλιξη του Βασιλείου στα ανώτερα αξιώματα ως και τον αυτοκρατορικό θρόνο˙ στηρίχτηκε αργότερα και η επίσημη ιστοριογραφία της μακεδονικής δυναστείας. Ως εκ τούτου, οι ιστοριογράφοι της μακεδονικής δυναστείας, στην προσπάθειά τους να εμφανισουν τον σφετεριστή αρχηγέτη τους, ως τον εκ Θεού εκλεκτό να λαμπρύνει το γένος των Ρωμαίων˙ κατέφυγαν στην επεξεργασία και επινόηση διαφόρων προπαγανδιστικών μηχανισμών με ανεκδοτολογικό κατά βάση χαρακτηρα. Το σκοτεινό και άσημο πιο συγκεκριμένα παρελθόν του Βασιλείου Α΄, καθώς και τα εγκλήματα στα οποία αναμείχθηκε προκειμένου να αναλάβει τα ηνία του βυζαντινού κράτους, έπρεπε να στοιχειοθετηθούν με «ιστορικά δεδομένα», που θα προσέδιδαν από τη μία αυτοκρατορική αίγλη και κύρος στον Βασίλειο και από την άλλη θα δικαίωναν και θα δικαιολογουσαν τη βαμμενη με αιμα ανάρρηση του Μακεδόνα σφετεριστή στον θρόνο. Για τον σκοπό αυτό, επιστρατεύτηκαν διάφορα βιβλικά-μυθολογικά μοτίβα, θαρραλέες πράξεις, όνειρα, προρρήσεις, προφητείες, χρησμοί και θεοσημίες που υποτίθεται ότι προανήγγειλαν την ανάρρηση του χωρικού Βασιλείου στον βυζαντινό θρόνο. Κατά συνέπεια, οι κατεξοχήν βιογράφοι του θεμελιωτή της μακεδονικής δυναστείας, Ιωσήφ Γενέσιος και Κωνσταντίνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος, αντλώντας προφανώς στοιχεία τόσο από προγενέστερες όσο και από σύγχρονές τους πηγές, προέβησαν στην περαιτέρω επεξεργασία των διαφόρων θρυλούμενων προφητικών διηγήσεων για τον Βασίλειο Α΄ που κυκλοφορούσαν από τους κόλπους της μακεδονικής αυλής μεταξύ των υπηκόων της αυτοκρατορίας. Δεδομένης εντούτοις της παντελούς απουσίας σύγχρονων ιστορικών ειδήσεων από το δεύτερο μισό του δεύτερου αιώνα˙ η προπαγανδιστική πολιτική που εισήγαγαν οι πανηγυριστές της φιλομακεδονικές ιστοριογραφίας, εύκολα πέρασε και στη μεταγενέστερη ιστοριογραφία.
description: This thesis deals with featured points and symbols which forebode the ascent of Basil I in the byzantine throne. The Emperor Basil I (867-887) was born in a village near to Adrianople, a city of Thrace in the region of Macedonia. This was the name of a military and administrative region, which was mainly in the area of Western Thrace and gave the name in the dynasty that he created. Although Basil had begun his life as a child of a humble rural family without any basic knowledge in reading and writing, he had a good physical appearance and he was strongly ambitious too. When he came at age, he left his origins in Macedonia and moved to Konstantinoupolis dreaming of higher positions. Once he arrived in Konstantinoupolis he worked as a groom, until he gained the trust of Emperor Michael III who promoted him in the confidential capacity of the Emperor’s chamberlain. One year later, Michael III showed him the ultimate trust by making him co-Emperor. His quick rising provoked the court historians to invent stories and legends narrating how quickly acceded to the throne. Byzantine writers of that time trying to prove his right to the throne invented various propaganda mechanisms of an anecdotal type. The ‘historical documents’ tried to give glamour and prestige, and to justify his heinous crimes by concealing his dark past and crimes. For this reason, various biblical-mythological motifs, courageous acts, dreams, predictions, prophesies and omens were used to explain the rise of a humble to the byzantine throne. Consequently, the court historians, Josef Genesius and Constantine VII Porfirogenitus, drawing data from earlier and contemporaneous sources about Basil I, they processed those mythological prophesies. Those tales were spread across the court of Macedonian dynasty and plain people of the Empire. Because of the ultimate absence of current historical views from the last part of the second century, the court propaganda, which was created from the historian supporters of Macedonian dynasty, easily repeated by late Byzantine writers.