Εξάρτηση από τα τυχηρά παίγνια και εγκληματικότητα
Creators: name: Σταμογιάννου, Κανέλλη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Τζόγος
Εξάρτηση
Εγκληματικότητα
Gambling
Addiction
Criminality

description: Η ενασχόληση με τα τυχηρά παίγνια είναι ένα πανανθρώπινο φαινόμενο που συναντάται σε όλους σχεδόν τους πολιτισμούς. Τα τυχηρά παίγνια ήταν γνωστά και στους αρχαίους Έλληνες. Τα τυχηρά παίγνια ορίζονται αλλιώς ως τζόγος ο οποίος διακρίνεται σε: α) περιστασιακό τζόγο, β) προβληματικό τζόγο και γ) παθολογικό ή εξαναγκαστικό τζόγο ή κατά άλλη διατύπωση σε διαταραχή ενασχόλησης με τα τυχηρά παίγνια, η οποία εντάσσεται στις διαταραχές εθισμού και στην υποκατηγορία «μη σχετιζόμενες με ουσίες διαταραχές». Συχνά η διαταραχή ενασχόλησης με τα τυχηρά παίγνια συνυπάρχει με άλλες διαταραχές και με τη χρήση ουσιών. Ο τζογαδόρος στην προσπάθειά του να ανατροφοδοτήσει την έξη του από τον τζόγο και να αποπληρώσει τα χρέη του συχνά εμπλέκεται στο ποινικό σύστημα με την τέλεση αξιοποίνων πράξεων, όπως απάτη, κλοπή, διακίνηση ναρκωτικών. Ο τζόγος αποτελεί εν προκειμένω το κίνητρο της εγκληματικής συμπεριφοράς. Το κίνητρο εντοπίζεται στον ψυχισμό του δράστη και ενεργοποιεί την εγκληματική συμπεριφορά. Η έννοια του κινήτρου διαφέρει από το σκοπό του εγκλήματος και προηγείται της υποκειμενικής υπόστασης. Η αναζήτηση του κινήτρου μεταθέτει το βάρος της υπεράσπισης του κατηγορουμένου στο στάδιο εκείνο το οποίο προηγείται της εγκληματικής συμπεριφοράς και επιδρά καταλυτικά στην ποινική αξιολόγηση του δράστη. Τα Ελληνικά δικαστήρια έως σήμερα δεν έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα της εξάρτησης από τον τζόγο ως κίνητρο για τη διάπραξη αδικημάτων, πλην της απόφασης 673/2004 του Αρείου Πάγου. Αντιπροσωπευτικό νομολογιακό παράδειγμα αξιολόγησης της εξάρτησης από τον τζόγο ως κίνητρο εγκλήματος αποτελεί η υπόθεση Κύρκου κατά Αστυνομίας, η οποία απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου. Τα συμπεράσματα της παραπάνω υπόθεσης ενσωματώνονται στο Ελληνικό Ποινικό Δίκαιο μέσα από την εφαρμογή των άρθρων 79 και 84 του ΠΚ. Ο τζόγος διακρίνεται σε νόμιμο και παράνομο. Ο Έλληνας νομοθέτης επιχειρεί να αποτρέψει τους πολίτες από τον παράνομο τζόγο με τη θέσπιση αυστηρών ποινών. Οι ποινές του άρθρου 52 του νόμου περί παιγνίων είναι αυστηρότερες συγκριτικά με παραδοσιακά ποινικά αδικήματα και με τη διακίνηση ναρκωτικών. Η αδυναμία του νομοθέτη να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στις ποινές του νόμου περί παιγνίων και στις ποινές σε άλλα αδικήματα παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας. Έως σήμερα η Ελληνική δικαιοσύνη δεν έχει ασχοληθεί με τον έλεγχο της συνταγματικότητας του νόμου 4002/2011 με εξαίρεση την υπ’ αριθ. 838/2016 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ξάνθης, η οποία έκρινε αντισυνταγματικό το νόμο περί παιγνίων όσον αφορά το ύψος της χρηματικής ποινής. Η ποινικοποίηση της συμμετοχής σε παράνομο τυχηρό παίγνιο εντάσσεται στις πατερναλιστικές διατάξεις του Έλληνα νομοθέτη, όπως και η ποινικοποίηση της χρήσης ναρκωτικών. Ενώ ο παράνομος τζόγος τιμωρείται με δυσανάλογα αυστηρές ποινές ο νόμιμος τζόγος αποτελεί μία καθόλα νόμιμη δραστηριότητα. Τόσο ο παράνομος όσο και ο νόμιμος τζόγος προκαλούν εξαρτήσεις. Στην περίπτωση όμως του νόμιμου τζόγου ο νομοθέτης επιλέγει να μην παρέμβει πατερναλιστικά. Η επιδοκιμασία του νόμιμου τζόγου από την έννομη τάξη πιθανότατα να οφείλεται σε μία γενικότερη πολιτική επιλογή σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο διεύρυνσης των παιγνίων για λόγους οικονομικούς.
description: Gambling is a global phenomenon that is found in almost all civilizations. Gambling was also known to the ancient Greeks. In order for a game to be categorized as lucky the following conditions must be met: a) a minimum influence of luck on the outcome of the game and b) to be financially risky. The gambling is divided into: a) the casual gambling, b) the problem gambling and c) the pathological or compulsive gambling. The pathological gambling or compulsive gambling is a disorder which falls into the category of addiction disorders, subcategory non-substance-related disorders. Often gambling disorder is related with other disorders, substance or non-substance-related. The gambler in order to feedback his addiction and pay off his debts is often involved in the penal system by committing crimes such as fraud, embezzlement, drugs trafficking. In that case gambling is the motive for the criminal behavior. Motive is the factor that activates a certain behavior. Motive can be found in the criminal’s soul as an internal need which motivates the criminal behavior. So motive is the deepest cause of the crime and without the motive no criminal behavior can be mobilized. Motive substantially differs from the intent. Searching for the motive of the criminal behavior the defense lawyer focus to the mental processes of the criminal before the moment of his criminal activation. In the Greek jurisprudence to date have not been published court decisions linking gambling addiction to criminal actions other than the Supreme Court decision with no 673/2004. A representative example in which gambling addiction is considered as a motive for the crime and as a reason for the reduction of the sentence is the case of Kirkos vs Police which was dealt by the Supreme Court of Cyprus. The conclusions of that case can be incorporated in the Greek Penal Law by the use of the defense lawyer of the articles 79 and 84 of the Greek Penal Code. Gambling further is divided into legal and illegal and the Greek legislator tries to prevent citizens from illegal gambling through the severe punishments in the article 52 of law 4002/2011 for gambling. The punishments for gambling are much more severe from other crimes including drugs trafficking. The lack of power from the Greek legislator to keep the balance between the punishments in gambling law and punishments in other offences is considered as a violation of the principle of proportionality, a constitutional principle that all the Greek courts have to consider. To date Greek justice has not dealt with the issue of reviewing the constitutionality of the gambling law with the exception of decision number 838/2016 of the Three-member Criminal Court of Xanthi in which was decided that the fine of 150.000,00 euros per gaming machine on a low-income cafe owner is contrary to the principle of proportionality and is obviously disproportionate of the criminal offense for which the accused was found guilty. The criminalization of participation in illegal gambling according to article 52 of the Greek Gaming Law is a paternalistic provision of the Greek legislator such as the criminalization of drug use. While illegal gambling is a behavior punishable by severe penalties, engaging in the legal gambling is a perfectly legal activity. Both illegal and legal gambling cause addiction linking to criminal activities. Nevertheless in the legal gambling the legislator chooses not to interfere paternalistically and classifies legal gambling as a lawful behavior. The legality of legal gambling is probably due to a general political choice at european and international level of gambling expansion for financial reasons.
description: Σε συνεργασία με τη Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Λευκωσίας (Κύπρος)