Εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας του νερού της λίμνης Δοϊράνης με βάση το φυτοπλαγκτό και το ζωοπλαγκτό
Creators: name: Ιωακειμίδου, Καλλιόπη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Φυτοπλαγκτόν
Ζωοπλαγκτόν
Λίμνη Δοϊράνη
Phytoplanton
Zooplanton
Lake Doirani

description: Κατά την περίοδο Ιουλίου-Νοεμβρίου του 2009, διερευνήθηκαν ταυτόχρονα, για πρώτη φορά στη Λίμνη Δοϊράνη, η σύνθεση, η αφθονία και η βιομάζα του φυτοπλαγκτού και του ζωοπλαγκτού και η μεταξύ τους σχέση. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας της Λίμνης Δοϊράνης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ. Κατά την περίοδο της έρευνας, η φυτοπλαγκτική κοινωνία παρουσίασε πλούσια βιοποικιλότητα. Στη σύνθεση του φυτοπλαγκτού επικράτησαν τα χλωροφύκη και τα κυανοβακτήρια. Τόσο στην αφθονία όσο και στη βιομάζα του φυτοπλαγκτού η πλέον κυρίαρχη ομάδα ήταν τα κυανοβακτήρια, χαρακτηριστικό φαινόμενο των εύτροφων λιμνών. Επιπλέον, σημειώθηκε παρατεταμένη άνθιση γνωστών τοξικών ειδών κυανοβακτηρίων και καταγράφηκε για πρώτη φορά στη Δοϊράνη σχηματισμός κυανοβακτηριακής κρούστας (25•109 κύτταρα L-1) με κυρίαρχα γνωστά τοξικά είδη του γένους Microcystis. Στην αφθονία του ζωοπλαγκτού κυριάρχησαν διαδοχικά τα κωπήποδα και τα τροχόζωα, ενώ στη βιομάζα η πλέον κυρίαρχη ταξινομική ομάδα ήταν τα κωπήποδα. Η συμμετοχή των μεγάλων σε μέγεθος διηθηματοφάγων κλαδοκερωτών στη συνολική αφθονία του ζωοπλαγκτού δεν ξεπέρασε το 17%. Με βάση τον κανόνα του συνδυασμού των παραμέτρων που αποκρίνονται στον ευτροφισμό, η ποιότητα της Λίμνης Δοϊράνης εκτιμάται ως ελλιπής. Η παράμετρος του βιοόγκου με τη μεγαλύτερη βαρύτητα υποδηλώνει μέτρια προς ελλιπή οικολογική ποιότητα, ενώ ο σχετικά υψηλός αριθμός των ειδών του φυτοπλαγκτού, μέτρια. Με δεδομένη τη μεγάλη συμμετοχή των γνωστών τοξικών κυανοβακτηρίων, καθώς και τη δημιουργία κυανοβακτηριακής κρούστας υπάρχει μεγάλη επικινδυνότητα μη επίτευξης του περιβαλλοντικού στόχου της Οδηγίας. Συγκρίνοντας το βιοόγκο του φυτοπλαγκτού και την ποσοστιαία συμμετοχή των κυανοβακτηρίων της θερμής περιόδου της παρούσας έρευνας με δεδομένα παλαιότερων ετών παρατηρείται μια τάση αύξησής τους, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας από μέτρια σε ελλιπή. Όσον αφορά στη σχέση του ζωοπλαγκτού με το φυτοπλαγκτό, παρατηρήθηκε σαφής υπεροχή της βιομάζας του φυτοπλαγκτού σε σχέση με το ζωοπλαγκτό. Η μέση τιμή του λόγου ζωοπλαγκτού-φυτοπλαγκτού κατά τη θερμή περίοδο έρευνας ήταν πολύ μικρή, υποδεικνύοντας την αδυναμία του ζωοπλαγκτού να ελέγξει τη βιομάζα του φυτοπλαγκτού, καθώς η συμμετοχή των μεγάλων ατόμων του γένους Daphnia, οργανισμού κλειδί για τον έλεγχο του φυτοπλαγκτού, ήταν μικρή.
description: During the period from July to November 2009 in Lake Doirani, the composition, the abundance and the biomass of the phytoplankton and the zooplankton and the relation between them were studied simultaneously for the fist time. The purpose of this study was the assessment of the ecological quality of Lake Doirani, according to the Water Framework Directive 2000/60/EC. During the study, the phytoplankton’s community exhibited rich diversity. The chlorophyceans and the cyanophyceans dominated in the phytoplankton’s composition. The cyanophyceans prevailed in the abundance, as well as in the phytoplankton’s biomass, which is characteristic phenomenon of eutrophic lakes. In addition, protracted blooms of known toxic species of cyanophyceans was noticed and the formation of a cyanobacterial scum (25∙109 cells L-1) was recorded for the first time in Lake Doirani with dominant known toxic species of Microcystis genus. The copepods and the rotifers dominated successively in the zooplankton’s abundance, while the most dominant taxonomic group in the biomass was the copepods’ group. The participation of big-sized filter-feeders cladocerans didn’t exceed 17% in the zooplankton’s total abundance. According to the parameters combination rule, responded to the eutrophication, the quality of Lake Doirani is assessed as poor. The most significant parameter indicates moderate to poor ecological quality, while the relatively big number of phytoplankton’s species indicates moderate ecological quality. Given the big participation of known toxic cyanophyceans, as well as the formation of the cyanobacterial scum, the environmental goal of the WFD is most likely not to be attained. Comparing the phytoplankton’s biovolume and the percentage participation of the cyanophyceans during the warm period of the study to data of past years, they tend to increase, resulting in the deterioration of the quality from moderate to poor. Regarding the relation between the zooplankton and the phytoplankton, there is a clear preeminence of the phytoplankton’s biomass compared to the zooplankton’s. The average rate of the ratio of the zooplankton to the phytoplankton was very small during the warm period of the study. This very small value of the ratio of the zooplankton to the phytoplankton indicates the zooplakton’s disability to control the phytoplankton’s biomass, as the participation of big individuals of the Daphnia genus, key-organism for the control of the phytoplankton, was small.