Η πρόταση του Amartya Sen για την ισότητα εντός μιας θεωρίας δικαιοσύνης:
Creators: name: Παυλίδου, Κυριακή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Ισότητα, Ικανότητες
Ευημερία, Ενεργός ελευθερία
Ωφελιμιστικός εξισωτισμός, Εξισωτικός φιλελευθερισμός
Equality, Capabilities, Functionings
Well-being, Agency, Effective freedom
Welfarism, Egalitarian liberalism

description: Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται την κριτική παρουσίαση της εξισωτικής πρότασης του Ινδού οικονομολόγου και ηθικού φιλοσόφου Amartya Sen εντός μιας θεωρίας κοινωνικής δικαιοσύνης. Αρχικά γίνεται αναφορά στην κριτική που ασκεί ο Sen στις πληροφοριακές βάσεις του ωφελιμιστικού εξισωτισμού με έμφαση στον ευημερισμό, την «ισότητα της ευτυχίας» και την ωφέλεια συναρτήσει του φαινομένου του «προσαρμοστικού σχηματισμού προτιμήσεων», ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η συνεπειοκρατική εκδοχή του συγγραφέα. Επιπρόσθετα εξετάζεται η κριτική αντιμετώπιση του Sen απέναντι στη θεωρία των πρωταρχικών αγαθών και στην ισότητα των πόρων και αντί αυτών προκρίνεται μια θεωρία με βάση τις ικανότητες. Παρά τις παραπάνω επιφυλάξεις επισημαίνεται εντούτοις, η εν μέρει αποδοχή της βασικής θέσης της θεωρίας του εξισωτικού φιλελευθερισμού από τον Sen περί της προσωπικής ευθύνης ενός εκάστου για τα ζητήματα που εμπίπτουν στον προσωπικό του έλεγχο. Εν συνεχεία εξετάζεται λεπτομερώς η πρωτότυπη εξισωτική θεωρία την οποία εισηγείται ο Sen. Το πεδίο επί του οποίου οικοδομείται η πρότασή του για την ισότητα εντοπίζεται στη σφαιρική ικανότητα ενός προσώπου να επιτυγχάνει άξιες λόγου λειτουργίες του βίου συναρτήσει των πραγματικών ελευθεριών, τις οποίες εμπράκτως απολαύει, με απώτερη επιδίωξη την επίτευξη έλλογων στόχων ζωής. Ειδική μνεία γίνεται στις έννοιες που συνθέτουν το γενικό πλαίσιο της προσέγγισης των ικανοτήτων καθώς επίσης και στη σημασιολογικά εμπλουτισμένη έννοια της ευκαιρίας στο έργο του Sen. Ακολούθως αναλύεται εκτενώς η φύση των αιτημάτων της ισότητας, ήτοι της ευημερίας ως εν δυνάμει πληροφοριακής βάσης των κρίσεων περί ισότητας και της φύσης της ελευθερίας του δρώντος υποκειμένου, η οποία επιδέχεται πολλαπλών υποθετικών βάσεων πραγμάτωσης. Επιπλέον η ανάλυση επικεντρώνεται στο εύρος εντός της ιδέας της ελευθερίας, δηλαδή στην ελευθερία ως έλεγχο, στην ενεργό ελευθερία και στη συνάφεια της τελευταίας με την ιδέα της υποθετικής επιλογής. Επιχειρείται επίσης μια διάκριση μεταξύ της επιτυχίας της εργαλειακής δράσης και της επιτυχίας της πραγματοποιημένης δράσης. Τέλος, αποπειράται μια συνολική κριτική αποτίμηση της θεωρίας περί ισότητας του Sen. Αυτή στρέφεται στο ζήτημα της αοριστίας του equalizandum καθώς επίσης και στην αδυναμία εφαρμογής της εν λόγω εξισωτικής θεωρίας σε πρακτικό επίπεδο. Το κύριο πρόβλημα εντοπίζεται ωστόσο στην έλλειψη θεμελίωσης τόσο του εξισωτικού αιτήματος όσο και της θεωρίας δικαιοσύνης καθώς και στην αυθαίρετη κριτική που ασκεί ο Sen κατά των υπερβατολογικών θεωριών δικαιοσύνης.
description: The present paper critically studies an alternative formulation of equality that the Indian economist and ethical philosopher Amartya Sen suggests within a general framework of a theory of social justice. At first it refers to the critique posed by Sen towards the informational basis of the utilitarian egalitarianism with an emphasis on the welfarism element, the “equality of happiness” and the utility factor in relation to the “adaptive preference formation” phenomenon. At the same time it points out the consequentialist version of utilitarianism that the author opts for. In addition it examines Sen’s critical encounter with the theory of primary goods and the equality of resources as opposed to the chosen theory of capabilities. Apart from this former contradiction though, it is demonstrated how Sen partly accepts some basic arguments of egalitarian liberalism, i.e. that someone is responsible for the state of affairs that they personally control. From that point onwards, the focus shifts towards an analytical presentation of Sen’s original egalitarian theory. The space in which equality should be assessed is described as the overall capability of a person to achieve functionings that they have reason to value in relation to the real freedoms, that they actually enjoy, which will then lead to the endmost pursuit of rational life choices. Necessitating further analysis the core concepts of the capability approach are thoroughly explained as well as the semantically enhanced meaning of the idea of opportunity in Sen’s work. The study is also concerned with the nature of the demands of equality, that is to say the well-being aspect as a potential informational basis for the evaluation of equality as well as the agency-aspect, which is subject to an open conditionality of multiple realizations. Moreover, the breadth within the idea of freedom, i.e. the freedom as control, the effective freedom and the relevance of the latter with the idea of the counterfactual reasoning are scrutinized. An attempt towards a distinction between the instrumental agency success and the realized agency success is undertaken as well. The conclusion consists of a further critical assessment of Sen’s equality theory. The main problem is located in the lack of a foundational basis in terms of both Sen’s basal equality and theory of justice; his critique against the so called transcendental theories of justice is also considered to be as highly arbitrary. Finally a second line of critique focuses on the generality and platitude of the equalizandum feature in addition to that of the operationalisation and application of Sen’s capability equality approach.