Η εισαγωγή ξένων θεοτήτων στο παραδοσιακό πάνθεον της πόλης-κράτους των Αθηνών κατά τη διάρκεια του 5ου-4ου π.Χ. αιώνα.:
Creators: name: Φρέγκος, Πέτρος Περικλή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Θεότητες
Πάνθεον
Πόλη-κράτος
Deities
Pantheon
City-State

description: Η μεταπτυχιακή εργασία αναφέρεται σε μία ενδιαφέρουσα περίοδο για την Αθήνα, τα τέλη των κλασσικών χρόνων και τη σταδιακή μετάβαση της πόλης στα Ελληνιστικά χρόνια. Κατά την εποχή αυτή, εισέρευσαν διάφορες ξενικής προελεύσεως θεότητες οι οποίες όμως δεν είχαν ακόμα τη δημοτικότητα που σταδιακά απέκτησαν στα Ελληνιστικά χρόνια καθώς οι παραδοσιακές κοινωνικο-πολιτικές και θρησκευτικές δομές της πόλης-κράτους ήταν ακόμα ισχυρές. Στη διατήρησή των παραδοσιακών δομών της πόλης συνέβαλλε ο ισχυρός έλεγχος των λατρειών από την Εκκλησία του δήμου και το μαντείο των Δελφών ή της Δωδώνης. Επίσης υπήρχε το Αττικό ημερολόγιο και εορτολόγιο παραδοσιακών θεών. Ο 4ος αιώνας π.Χ. βρίσκει τους Αθηναίους να θεοποιούν αφηρημένες έννοιες όπως το Δήμο και τη Δημοκρατία. Επίσης ο αιώνας αυτός σημαδεύτηκε από την προσωπικότητα του Λυκούργου που απέδειξε ότι το παραδοσιακό πάνθεον στην Αθήνα υπήρχε δυναμικά σε όλη τη διάρκειά του. Θεότητες που εισήχθησαν τον 5ου π.Χ. αιώνα ήταν οι εξής: η Θρακική Βένδις για πολιτικούς και στρατιωτικούς σκοπούς. Η μητέρα των θεών Κυβέλη επίσης για πολιτικούς λόγους καθώς στα τέλη του αιώνα, πόλεις της Ιωνίας, κυριότερα λατρευτικά κέντρα της, άρχισαν να αποσκιρτούν από τη πόλη. Ο Άττις ως σύντροφος της Κυβέλης αποτελούσε ένα κράμα ελληνικών και φρυγικών στοιχείων ενώ ο Σαβάζιος ανήκε στις ανεπίσημες λατρείες. Οι Κορύβαντες ήταν θεότητες η λατρεία των οποίων έγινε από ζωομορφική ανθρωπομορφική, όταν πέρασε στις πόλεις της Ιωνίας. Οι Κάβειροι ήταν γνωστοί στους Αθηναίους από κωμωδίες του Αριστοφάνη . Ανάμεσα στις θεότητες του 4ου π.Χ. αιώνα είναι ο Άμμων Ζευς επίσημη λατρεία του οποίου αποδεικνύεται από μία επιγραφή που αναφέρεται στην υδροδότηση του ναού του. Η Ίσιδα εισήχθη επίσης τον 4ο π.Χ. αιώνα για εμπορικούς σκοπούς καθώς η χώρα αποτελούσε για την Αθήνα ένα από τα κυριότερα κέντρα ανεφοδιασμού σιτηρών. Η Αφροδίτη εισήχθη από τους Κιτιείς εμπόρους της Κύπρου με διαφοροποιημένη μορφή από αυτή που λατρεύονταν στην Αθήνα ενώ ο φοινικικής καταγωγής Άδωνης λατρεύονταν στην Αθήνα κατά τη διάρκεια του 5ου και του 4ου π.Χ. αιώνα. Παράγοντες εισαγωγής αυτών των θεοτήτων ήταν οι λατρευτικοί θίασοι και οι οργεώνες οι οποίοι σχετίζονταν με τις φρατρίες που αποτελούσαν το ένα τρίτο μίας από τις δέκα φυλές της Αττικής. Σημαντικός παράγωντας στην αλλαγή της οργάνωσης των οργεώνων και των θιάσων ήταν ο Πειραιάς. Η δομή των θιάσων αλλάξε τόσο πολύ που συμμετείχαν σε αυτούς γυναίκες ακόμα και σκλάβοι. Ο έλεγχος των ξένων λατρειών από την πλευρά της Εκκλησίας του δήμου ήταν σχεδόν αδύνατος μετά από την κατάληψη του λόφου της Μουνιχίας από τους Μακεδόνες στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα καθώς ο Πειραιάς, κύριος τόπος διαμονής των μετοίκων διαχωρίστηκε από την Αθήνα και άρχισε να λειτουργεί αυτόνομα. Τέλος κατά καιρούς η πόλη-κράτος διεξήγαγε δίκες με την κατηγορία της ασέβειας ή για να προστατέψει το παραδοσιακό πάνθεον. Μόνο το μαντείο των Δελφών και η Εκκλησία του Δήμου μπορούσαν να επιβάλλουν τον ορθό τρόπο της λατρείας όπως αυτό παραδόθηκε από τους προγόνους.
description: ThispostgraduatethesisreferstoaninterestingperiodforAthens, the end of classical period and the gradual transition in Hellenistic era. During this period,several different deities of foreign origin entered in Athens, which had not yetpopularity that gradually acquired during the Hellenistic period because the traditional socio-political and religious structures of city-state were still strong. In preservation of traditional structures of city, contributedstrong control of cults from Ecclesia of Demos and oracles of Delphi or Dodona.Attic calendar wasalsodedicated to traditional gods.4th century BC found Athenians to deify abstract notions such as Demos and Republic.Also this century was marked by Lycurgus personality, who proved that traditional pantheon in Athens existed dynamically throughout its duration.Deitiesintroducedin 5thcenturywere: ThracianVendisforcivilianandmilitarypurposes.Mother of Gods Cybele also for political reasons, because at the end of century, cities of Ionia, main religious centers of this deity, began to fall away from the city.Attis as companion of Cybele, was an alloy of Greek and Phrygians elements, while Savazius belonged to unofficial cults. Korybantes were deities whose worship was made by zoomorphic anthropomorphic, when it passed in the cities of Ionia.Athenians had knowledge ofKabeiroifromAristophanes comedies.Amongthedeitiesof 4thcenturyB.C. wasZeusAmmonofficialworship, whichwasprovedbyaninscriptionrefers towatersupplyofhistemple.Isis was also introduced in 4th B.C. century for commercial purposes, because this country was for Athens one of the main centers of grain supply. Venus was introduced by merchants Kitians from Cyprus, with diversified form than that which was already worshiped in Athens. Phoenician origin Adonis was worshiped in Athens during 5th and 4th century.Import factors of these deities were worship thiasoi and orgeones, who were associated with phratries which constituted one third of a tribe among ten that existed in Attica.Important factor in changing organization of orgeones and thiasoi, was city of Piraeus.Structure of thiasoi changed so much that involved in these women, even slaves.Control of foreign cults was almost impossible from the side of Church of Demos, because after Macedonians capture Mounichia hill at the end of 4th century, Piraeus, which was main residence of metics, separated from Athens and began to work autonomously.Finally at times, city-state conducted trials that include charges of impiety, or trials to protect traditional pantheon. Only oracle of Delphi and Ecclesia could impose the correct way of worship as it was delivered from ancestors.