Ιδεολογία και διδασκαλία της λογοτεχνίας: οι οδηγίες διδασκαλίας των λογοτεχνικών κειμένων των εγχειριδίων "Η γλώσσα μου" των Δ', Ε' και Στ' τάξεων του Δημ Σχολείου
Creators: name: Κιντσάκη, Μαρία Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Ιδεολογία
Εκπαίδευση
Συναίνεση
Λογοτεχνία
Βιβλία δασκάλου
Πατρίδα
Θρησκεία
Πολιτισμός
Παιδική ηλικία
Κοινωνική αγωγή
Περιβαλλοντική αγωγή
Ideology
Education
Consent
Literature
Schoolteacherbook
Homeland
Religion
Culture
Childhood
Social education
Environmental education

description: Μέχρι σήμερα η σχέση ιδεολογίας και λογοτεχνίας ανιχνεύτηκε μέσα από την ανάλυση περιεχομένου των λογοτεχνικών κειμένων των εγχειριδίων της Α/βάθμιας εκπαίδευσης. Με την παρούσα εργασία ανιχνεύεται για πρώτη φορά η ιδεολογία που διέπει τις οδηγίες που παρέχονταν από τα Βιβλία του Δασκάλου για τη διδασκαλία των λογοτεχνικών κειμένων των εγχειριδίων «Η Γλώσσα μου», που χρησιμοποιούνταν στα Δημοτικά σχολεία από το 1985 μέχρι το 2004. Από τη μεθοδική ομαδοποίηση των οδηγιών σχηματίζονται οι κύριοι θεματικοί άξονες Πατρίδα, Πολιτισμός, Θρησκεία και οι συμπληρωματικοί θεματικοί άξονες Παιδική ηλικία, Κοινωνική αγωγή, Περιβαλλοντική αγωγή. Το περιεχόμενο όλων των θεματικών αξόνων παρουσιάζεται στις Κατηγορίες Διαστάσεων Ιδέες, Αξίες, Συναισθήματα, που η εμφάνισή τους τεκμηριώνει την ύπαρξη κεντρικής ιδεολογίας. Τα Βιβλία του Δασκάλου που ερευνήθηκαν εξυπηρετούν τους ιδεολογικούς στόχους του εκπαιδευτικού συστήματος με κύριο μέλημα την ομοιογενή εμφάνιση της κοινωνίας, την ομοιογενοποίηση της γλώσσας, την προβολή της ανθεκτικότητας του ελληνισμού στο χρόνο και την ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης ως καθήκον στην ιστορία, τους προγόνους και την πατρίδα. Ο εκσυγχρονισμός του εκπαιδευτικού συστήματος παραμένει περιορισμένος στις ιδέες για την παιδική ηλικία και στο σεβασμό των οικοσυστημάτων. Η κυρίαρχη ελληνοχριστιανική αντίληψη του τρίπτυχου πατρίδα – θρησκεία – οικογένεια εκσυγχρονίζεται σε έθνος – εθνική θρησκεία – ελληνική κοινωνία και ο έλεγχος της διατήρησής του υποχρεώνει την αλλαγή της σχέσης συγγραφέα – δάσκαλου – μαθητή να μετατραπεί σε συγγραφέα – οδηγίες της συντακτικής επιτροπής – δάσκαλου – μαθητή, ώστε να ελεγχθεί η ιδεολογική ή υποκειμενική θεώρηση του νοήματος των λογοτεχνικών κειμένων από τους εκπαιδευτικούς. Από αυτήν την έρευνα συμπεραίνεται ότι οι οδηγίες των Βιβλίων του Δασκάλου για τη διδασκαλία των λογοτεχνικών κειμένων συγκροτούν ένα πλήρες σύστημα για την υποστήριξη της κυρίαρχης εθνικής ιδεολογίας και έναν οδηγό για την καλλιέργεια της κοινωνικής συναίνεσης.
description: Up until today the relationship between ideology and literature has been detected through the content analysis of literary texts in educational course books of the First Degree. With the present work, the ideology that governs the directives that were provided by the Schoolteacher Books on the teaching of literary texts of the course books "I glossa mu (tr. My language", that were used in Primary schools from 1985 up to 2004, is detected for the first time. From the methodical grouping of directives the main thematic axes Homeland, Culture, Religion and the additional thematic axes Childhood, Social education, Environmental education are formed. The content of all the thematic axes is presented in the Dimensional Categories Ideas, Values, Emotions whose appearance proves the existence of a central ideology. The Schoolteacher books that were examined serve the ideological objectives of the educational system having as a main concern the homogeneous presentation of society, the homogeny of the language, the projection of the endurance of Hellenism in time and the development of a national conscience as a duty towards history, ancestors and the homeland. The modernization of the educational system remains confined in the ideas of childhood and the respect of ecosystems. The sovereign Greek Orthodox perception of the trinity: homeland - religion - family is modernized and turns into nation - national religion - Greek society and the control of its preservation compels the change of the relation between writer - teacher - student to evolve in a writer - directives of the syntactic committee - teacher - student relation, so that the ideological or subjective regard of the meaning of literary texts is controlled by the educators. Via this research, it is concluded that the directives of SchoolteSchoolteacher Books, on the teaching of literary texts, constitute a complete system for the support of sovereign national ideology and a guide on the culture of social consent.