Ostracod assemblages of the Aegean Sea responding to the Quaternary climate changes
Creators: name: Αυγερινός, Δημήτρης Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Οστρακώδη
Τεταρτογενές
Αιγαίο
Ostracods
Quaternary
Aegean Sea

description: The aim of the current study is to analyze both qualitatively and quantitatively the ostracod assemblages retrieved from sediment core SARC-18 (recovered from the slopes of Alkyonides Basin, western Saronikos Gulf), in order to record their response to late Quaternary environmental changes and to contribute with micropalaeontological evidence to the reconstruction of the paleoenvironmental conditions in the study area. The micropaleontological analysis was based on 29 sediment samples, collected from core SARC-18. It included the identification and classification of the ostracod taxa, the collection of ecological data of the identified species and the study of their distribution in the samples. Q mode hierarchical cluster analysis, the calculation of biodiversity indices and the ecology of the ostracod species led to the determination of distinct ostracod assemblages. In particular, a total of 19 genera and 22 different species were identified and three major assemblages were distinguished representing different paleoenvironments that alternate along sediment core SARC-18. The results of micropaleontological analysis led to new evidence on the ecology of ostracod species. Furthermore, changes in the composition and abundance of the ostracod assemblages along sediment core SARC-18 reflect the environmental background of the western part of Saronikos Gulf the last 43,000 years: • The lower part of SARC-18 represents part of MIS 3. Ostracod assemblages are characterized by the presence of marine, outer shelf taxa, suggesting an open marine environment, where western Saronikos Gulf was communicating with the open Aegean Sea. • The middle part of SARC-18 corresponds to a time interval in the LGM that western Saronikos Gulf was an isolated evaporitic hypersaline paleolake (Karageorgis et al., under review). Ostracod assemblages confirm the isolated environment. Additionally, the composition of these assemblages is unique, dominated by Leptocytheridae, mainly C. crispata (that acts as an opportunistic species), accompanied by L. multipunctata, L. bacescoi and Cytherois sp. These species are described for the first time in a hypersaline environment and therefore this fauna could be considered as indicative of these conditions. • During the current interglacial period, which is represented in the upper part of SARC-18, more diverse ostracod assemblages, similar to those described from other parts of the Aegean, showcase the gradual transition of the basin, from a restricted environment to the reestablishment of the current marine conditions at this part of Saronikos Gulf.
description: Σκοπός της εργασίας είναι η ποιοτική και ποσοτική ανάλυση των συναθροίσεων των οστρακωδών τα οποία συλλέχθηκαν από τον πυρήνα SARC-18 (που προέρχεται από τα πρανή της λεκάνης των Αλκυονίδων, στον δυτικό Σαρωνικό Κόλπο), προκειμένου να καταγραφεί η ανταπόκρισή τους στις περιβαλλοντικές αλλαγές του Άνω Τεταρτογενούς και να συμβάλει με μικροπαλαιοντολογικά δεδομένα στην ανασύσταση των παλαιοπεριβαλλοντικών συνθηκών της περιοχής μελέτης. Η μικροπαλαιοντολογική ανάλυση βασίστηκε σε 29 δείγματα ιζήματος, που συλλέχθηκαν από τον πυρήνα SARC-18. Περιλάμβανε τον προσδιορισμό και τη ταξινόμηση των απολιθωμάτων, τη συλλογή οικολογικών δεδομένων των ειδών και τη μελέτη της κατανομής τους στα δείγματα. Η ιεραρχική ανάλυση κατά συστάδες (Q mode), ο υπολογισμός των δεικτών ποικιλότητας και η παλαιοοικολογία των ειδών οδήγησαν στον προσδιορισμό διακριτών συναθροίσεων. Συγκεκριμένα, προσδιορίστηκαν συνολικά 19 γένη και 22 διαφορετικά είδη και διακρίθηκαν τρεις κύριες συναθροίσεις που αντιπροσωπεύουν διαφορετικά παλαιοπεριβάλλοντα, τα οποία εναλλάσσονται κατά μήκος του πυρήνα. Τα αποτελέσματα της μικροπαλαιοντολογικής ανάλυσης οδήγησαν σε νέα στοιχεία για την οικολογία των ειδών. Επιπλέον, οι αλλαγές στη σύνθεση και την αφθονία των συναθροίσεων κατά μήκος του πυρήνα αντικατοπτρίζουν το περιβαλλοντικό υπόβαθρο του δυτικού τμήματος του Σαρωνικού Κόλπου τα τελευταία 43.000 χρόνια: • Το κατώτερο τμήμα του SARC-18 αντιπροσωπεύει τμήμα του θαλάσσιου ισοτοπικού σταδίου MIS 3. Οι συναθροίσεις των οστρακωδών χαρακτηρίζονται από την παρουσία ειδών ανοιχτής θάλασσας, γεγονός που υποδηλώνει ένα θαλάσσιο περιβάλλον, όπου ο δυτικός Σαρωνικός Κόλπος επικοινωνούσε με το ανοικτό Αιγαίο Πέλαγος. • Το μεσαίο τμήμα του SARC-18 αντιστοιχεί σε ένα χρονικό διάστημα στο LGM όπου ο δυτικός Σαρωνικός Κόλπος ήταν μια απομονωμένη υπερύαλη παλαιολίμνη (Karageorgis et al., under review). Οι συναθροίσεις επιβεβαιώνουν το απομονωμένο περιβάλλον. Επιπλέον, η σύνθεση αυτών των συναθροίσεων είναι μοναδική, καθώς κυριαρχείται από Leptocytheridae, κυρίως το είδος C. crispata (που δρα ως οπορτουνιστικό είδος), συνοδευόμενο από L. multipunctata, L. bacescoi και Cytherois sp. Τα είδη αυτά περιγράφονται για πρώτη φορά σε υπερύαλο περιβάλλον και επομένως η εν λόγω πανίδα θεωρείται ενδεικτική αυτών των συνθηκών. • Κατά τη διάρκεια της τρέχουσας μεσοπαγετώδους περιόδου, η οποία αντιπροσωπεύεται στο ανώτερο τμήμα του SARC-18, συναθροίσεις μεγαλύτερης ποικιλότητας, παρόμοιες με εκείνες που περιγράφονται σε άλλα μέρη του Αιγαίου, δείχνουν τη σταδιακή μετάβαση της λεκάνης, από ένα περιορισμένο περιβάλλον στην αποκατάσταση των σημερινών θαλάσσιων συνθηκών σε αυτό το τμήμα του Σαρωνικού κόλπου.
description: Σε συνεργασία με: Γεωλογίας (Πανεπιστήμιο Πατρών), Γεωγραφίας (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) και το Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)