Ανασκοπική μελέτη της σχέσης της Μεσογειακής διατροφής με το μεταβολικό σύνδρομο σε εφήβους
Creators: name: Καράμαλη, Ευθαλία Ελευθέριου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μεταβολικό σύνδρομο
Μεσογειακή διατροφή
Εφηβεία
Metabolic syndrome
Mediterranean diet
Adolescence

description: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της σχέσης της Μεσογειακής Διατροφής (ΜΔ) με το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) σε έφηβους, όπως αυτή αποτυπώνεται σε διαφορετικές μελέτες από διαφορετικές χώρες και εθνότητες, ώστε να διευκρινιστεί εάν η ΜΔ ελαττώνει την επίπτωση ή ακόμη βελτιώνει το ΜετΣ ή συγκεκριμένα επί μέρους στοιχεία του. Πολλές μελέτες από διαφορετικές χώρες και εθνότητες χρησιμοποίησαν τη ΜΔ ως είδος διατροφικής προσέγγισης σε έφηβους με ΜετΣ, και έδειξαν βελτίωση σε πολλά από τα κριτήρια του ΜετΣ, όπως η κεντρική παχυσαρκία, η δυσλιπιδαιμία, η γλυκόζη νηστείας και η μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη. Το πιο σημαντικό στοιχείο του ΜετΣ που παρουσίασε βελτίωση ήταν ο ΔΜΣ. Υπάρχουν διαφορετικά κριτήρια του ΜετΣ για τους έφηβους (που υιοθετήθηκαν από μελέτες ενηλίκων με ΜετΣ). Για τη διάγνωση του ΜετΣ στους έφηβους, όπως και στους ενήλικες, πρέπει να πληρούνται τουλάχιστον 3 από τα παρακάτω 5 κριτήρια: 1. Περίμετρο μέσης &gt;90η ΕΘ για κάθε εθνότητα, ηλικία και φύλο. 2. HDL-C&lt; 40mg/dl 3. Τριγλυκερίδια νηστείας &gt;150 mg/dl 4. Γλυκόζη νηστείας &gt;100 mg/dl 5. Αυξημένη ΑΠ συστολική/διαστολική &gt;90η ΕΘ για κάθε ηλικία, ύψος και φύλο. Η ΜΔ συμπεριλαμβάνει τη διατροφή με ψάρια (ω-3 και ω-9 λιπαρών οξέων), φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ελαιόλαδο, σιτηρά ολικής άλεσης, χαμηλά λιπαρά γαλακτοκομικά, κοτόπουλο και περιορισμένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος. Από τη διερεύνηση της διεθνούς βιβλιογραφία προέκυψαν 11 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής. Από αυτές, εννέα ήταν μελέτες κοόρτης, μία τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη ομάδων παρέμβασης και μαρτύρων και μία μελέτη ασθενών - μαρτύρων. Συνολικά, μελετήθηκαν 18,157 παιδιά και έφηβοι ηλικίας από 6 μέχρι 19 ετών. Συγκεκριμένα, σε οκτώ μελέτες ο πληθυσμός αποτελούνταν αποκλειστικά από έφηβους (12-19 χρονών), ενώ σε τρεις συμμετείχαν και παιδιά. Επιπλέον, τέσσερεις μελέτες περιλάμβαναν μόνο υπέρβαρους/παχύσαρκους έφηβους. Συνοπτικά, διαπιστώσαμε ότι οι υπάρχουσες κλινικές μελέτες καταδεικνύουν τη μεγάλη σημασία της ΜΔ, σε συνδυασμό με τη φυσική δραστηριότητα και την έναρξη ενός υγιούς τρόπου ζωής από την παιδική/εφηβική ζωή, ιδιαίτερα σε γενετικά προδιατεθειμένα άτομα, στην πρόληψη της ανάπτυξης ΜετΣ ή μεμονωμένων χαρακτηριστικών του, όπως είναι τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου (ΣΔτ.2) στην ενήλικη ζωή. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι το ΜετΣ είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, με συνεχή αύξηση στους έφηβους που εμφανίζουν παχυσαρκία, αύξηση του ΔΜΣ, και αντίσταση στην ινσουλίνη. Το ΜετΣ συνεχώς αυξάνεται όχι μόνο στον Δυτικό Κόσμο, αλλά και στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου ίσως συμβάλλει και ο κοινωνικόοικονομικός παράγοντας. Το κόστος θεραπείας και οι πρώιμοι θάνατοι από τις επιπλοκές του ΜετΣ, έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Προβλέπεται ότι το οικονομικό κόστος του ΜετΣ θα αυξηθεί σε λίγα χρόνια παγκοσμίως σε τρισεκατομμύρια δολάρια, μαζί με την αύξηση χρήση φαρμάκων, νοσηλίων, απώλεια σε ώρες εργασίας και ανθρώπινο δυναμικό. Ο ρόλος του Παιδίατρου και του Eφηβίατρου είναι κρίσιμης σημασίας για την μείωση του ΜετΣ, ως προς την έγκαιρη διάγνωση, την πρόληψη και τη βελτίωση των παραμέτρων του ΜετΣ, με άμεση παρέμβαση τη ΜΔ, με συνδυασμό την αερόβια άσκηση. Η υιοθέτηση της υγιεινής διατροφής και ο υγιής τρόπος ζωής πρέπει να ξεκινήσουν από την παιδική ηλικία και από το οικογενειακό περιβάλλον, εμφυσώντας στα παιδιά διατροφική και αθλητική παιδεία. Επίσης, ειδικά σχολικά προγράμματα μπορούν να εφαρμοστούν για το σκοπό αυτό, ώστε να προλαμβάνονται οι επιπλοκές του ΜετΣ, όπως ο ΣΔτ.2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τα εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) στην ενήλικη ζωή. Έτσι, τα παιδιά και οι έφηβοι θα μπορούν να είναι πιο υγιείς και παραγωγικοί ως ενήλικες.
description: The aim of this review was to explore the association between the Mediterranean Diet (MD) and Metabolic Syndrome (MetS) in adolescents, by reviewing the relevant literature from different countries and ethnicities, in order to understand the potential beneficial effect the MD has on the prevalence of MetS. Studies from different countries and ethnicities, using the MD as a nutritional approach/intervention on adolescents with MetS showed improvement of certain components of the syndrome, such as central obesity, dyslipidemia, fasting glucose, and decrease in insulin resistance. The BMI was the component of MetS that most frequently showed improvement. Different criteria for MetS have been used on adolescents, which were adopted from studies on adults with MetS. In order to diagnose MetS in adolescents, three out of the five components need to be present, similar to the adult criteria, as seen below: 1. Waist circumference &gt; 90th Percentile for each ethnicity, age and sex. 2. HDL-C &lt; 40 mg/dl 3. Fasting triglycerides &gt; 150 mg/dl 4. Fasting glucose &gt; 100 mg/dl 5. Increased systolic/diastolic BP &gt;90th Percentile for every age, height and sex. The MD consists of fish, (ω-3, ω-9 unsaturated fatty acids), fruits, vegetables, beans, olive oil, whole wheat, low fat milk products, poultry, and limited use of red meat. The research of international literature revealed 11 studies that fulfilled the inclusion criteria. Of the 11 studies, 9 were cohort, cross-sectional studies, 1 was a randomized clinical trial with two groups (the intervention and control group), and 1 study was a case-control study. Overall, 18,175 children and adolescents ages 6-19 years, were included in the 11 eligible studies. Specifically, 8 studies included only adolescents (12-19 years), while in 3 studies children were also included. Moreover, 4 studies included only overweight/obese adolescents. To summarize, we found that the currently available data demonstrate that MD, along with physical exercise and the implementation of a healthy lifestyle from as early as the childhood/ adolescence, especially in genetically predisposed individuals, are central in preventing the development of MetS or individual components, such as cardiovascular diseases and type 2 diabetes. Existing data support the view that the MetS is a worldwide health problem, which continues to increase among adolescents, who presented with increasing in BMI, an increase in incidence of obesity, as well as an increase in insulin resistance. The MetS is progressively increasing not only in the Western World but also in developing countries. The cost of treatment and the premature deaths from the complications of MetS have increased during the past few decades. In a few years, the cost of MetS will climb up to about trillions of dollars globally, considering the increasing needs of medications and hospitalizations, as well as the cost of human work force. The role of Pediatricians and other doctors specialized in Adolescent Medicine is crucial for the decline of MetS, considering the importance of early detection and diagnosis in the prevention of MetS and its components. The target is the implementation of a healthy diet and regular aerobic exercise. The adoption of a healthy lifestyle needs to begin as early as childhood within the family environment, by educating parents and children. Also, well organized specific school programs can contribute significantly in the prevention of MetS and its complications. Hopefully, these efforts not only will improve the pattern of lifestyle during childhood and adolescence, but also will lead to a healthier and a more productive lifestyle into adulthood.