Συγκεντρώσεις αδιπονεκτίνης αίματος σε ηπατική ίνωση απότοκη μη-αλκοολικής λιπώδους νόσου του ήπατος: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση
Creators: name: Τοντικίδου, Χριστίνα Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Αδιπονεκτίνη
Ίνωση
Μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος
Adiponectin
Fibrosis
Nonalcoholic fatty liver disease

description: Σκοπός: Να ελεγχθεί εάν η συγκέντρωση της κυκλοφορούσης αδιπονεκτίνης είναι ελαττωμένη σε ασθενείς με μη-αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) και ίνωση συγκριτικά με ασθενείς με NAFLD χωρίς ίνωση. Υλικό και μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση στις βιβλιογραφικές βάσεις Scopus, PubΜed, Cochrane και διεθνών συνεδρίων. Στη μετα-ανάλυση εισήχθησαν τελικά 22 μελέτες, που παρέθεταν δεδομένα από 1753 ιστολογικά επιβεβαιωμένους ασθενείς. Αποτελέσματα: Δεν παρατηρήθηκε διαφορά στη συγκέντρωση της αδιπονεκτίνης στους NAFLD ασθενείς με και χωρίς ίνωση [σταθμισμένη διαφορά μέσων όρων (standardized mean difference, SMD): -0,15, 95% διάστημα εμπιστοσύνης (95% CI): -0,35 έως 0,05]. Το σφάλμα δημοσίευσης δεν ήταν στατιστικώς σημαντικό (Egger’s test, p=0,37). Ακολούθησε ανάλυση ευαισθησίας με εξαίρεση των μελετών: α) ασθενών με νοσογόνο παχυσαρκία (n=2), β) ασθενών με νοσογόνο παχυσαρκία και παιδιατρικό πληθυσμό (n=3), γ) που δεν χρησιμοποίησαν ELISA για τη μέτρηση της αδιπονεκτίνης (n=9). Στις αναλύσεις αυτές, η αδιπονεκτίνη ήταν χαμηλότερη στους ασθενείς με ίνωση [α) SMD: -0,19, 95% CI: -0,39 έως 0,00, β) SMD: -0,23, 95% CI: -0,41 έως -0,04, γ) SMD: -0,30, 95% CI: -0,55 έως -0,04]. Παρατηρήθηκε μέτρια ετερογένεια μεταξύ των μελετών (I2: 60%, p&lt;0,001), η οποία δεν επηρεάστηκε από τις αναλύσεις ευαισθησίας. Η μετα-παλινδρόμηση (meta-regression) έδειξε πως οι παράγοντες: ηλικία, φύλο, δείκτης μάζας σώματος, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, ασπαρτική αμινοτρανσφεράση, αλανινική αμινοτρασφεράση, γ-γλουταμυλ-τρανσφεράση και ο HOMA-IR (ως δείκτης ινσουλινοαντίστασης) δεν σχετιζόταν με την SMD της αδιπονεκτίνης. Συμπέρασμα: Συνολικά, η συγκέντρωση της κυκλοφορούσης αδιπονεκτίνης δεν ήταν χαμηλότερη σε NAFLD ασθενείς με ίνωση έναντι εκείνων χωρίς ίνωση. Παρόλα αυτά, η αδιπονεκτίνη ήταν χαμηλότερη στους ασθενείς με ίνωση στην υπο-ομάδα των ενηλίκων ασθενών χωρίς νοσογόνο παχυσαρκία, καθώς και στην υπο-ομάδα, όπου μετρήθηκε με την ίδια μεθοδολογία (ELISA). Τα αποτελέσματα αυτά υποστηρίζουν τον σχεδιασμό μελετών διαγνωστικής ακρίβειας, για να ελεγχθεί αν η κυκλοφορούσα αδιπονεκτίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μη-επεμβατικός δείκτης ηπατικής ίνωσης σε ενήλικες χωρίς νοσογόνο παχυσαρκία
description: Background and aim: There are conflicting data on adiponectin concentrations in nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD). The main aim was to compare circulating adiponectin concentrations in NAFLD patients with vs. without liver fibrosis. Methods: A systematic search was performed in PubMed, Scopus, Cochrane Library and databases of international congresses. Twenty-two studies comprising 1753 biopsy-proven NAFLD individuals (1290 with and 463 without fibrosis) were included in the meta-analysis. Results: There was no difference in adiponectin concentration between NAFLD patients with vs. without fibrosis (standardized mean difference [SMD]: -0.15; 95% Confidence Interval [95% CI]: -0.35 to 0.05). Heterogeneity was moderate among studies (Ι2: 60%, p&lt;0.001); no risk of publication bias was observed (Egger’s test; p=0.37). The sensitivity analysis, performed after the exclusion of studies with a) morbidly obese patients (n=2); b) children/adolescents and morbidly obese patients (n=3) and c) adiponectin measurement with other methods than enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) (n=9), revealed significantly lower adiponectin concentrations in NAFLD patients with fibrosis a) SMD: -0.19, 95% CI: -0.39 to 0.00; b) SMD: -0.23, 95% CI: -0.41 to -0.04; c) SMD: -0.30, 95% CI: -0.55 to -0.04, respectively). Meta-regression analysis revealed no significant association of adiponectin SMD with age, gender, body mass index, type 2 diabetes mellitus, alanine aminotransferase, aspartate aminotransferase, γ-glutamyl-transferase, homeostasis model assessment insulin resistance. Conclusions: Overall, patients with NAFLD and fibrosis had similar adiponectin concentrations with patients with NAFLD without fibrosis. However, adiponectin concentration was lower in NAFLD patients with fibrosis than those without fibrosis within the adult patients without morbid obesity and in studies in which adiponectin was measured with the same method (ELISA). These results warrant the design of diagnostic accuracy studies to evaluate the usefulness of circulating adiponectin for the non-invasive diagnosis of fibrosis in NAFLD patients