Κλιματική αλλαγή, άνθρωπος και αλιεία : μοντελοποιώντας ένα επίκαιρο θέμα
Creators: name: Στεργίου, Κωνσταντίνα Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Αλιεία
Κλιματική αλλαγή
Ανθρώπινη επίδραση
Fisheries
Climate change
Human effect

description: Η Μεσόγειος Θάλασσα αποτελεί ένα σημείο πλούσιας βιοποικιλότητας, φιλοξενώντας πάρα πολλά είδη οργανισμών και προσφέροντας μία πληθώρα οικοσυστημικών λειτουργιών. Η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα μέσω της αλιευτικής προσπάθειας και η κλιματική αλλαγή αποτελούν δύο από τους βασικότερους παράγοντες που πιέζουν τα οικοσυστήματά της. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της σχέσης της αλιευτικής προσπάθειας και της αύξησης της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας με τα αλιεύματα των τριών υποπεριοχών της Μεσογείου – δυτική, κεντρική, ανατολική – αλλά και του υπολογισμού των αλιευμάτων ανά μονάδα αλιευτικής προσπάθειας (Catch per Unit of Effort, CPUE) και συσχέτισής τους με την αύξηση της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας. Έγινε, επίσης, υπολογισμός του CPUE ενσωματώνοντας την αύξηση της αλιευτικής ισχύος των σκαφών κατά Palomares &amp; Pauly (2019). Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (General Fisheries Commission for the Mediterranean, GFCM) για τα αλιεύματα, από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον στόλο και την αλιευτική προσπάθεια και από το International Comprehensive Ocean–Atmosphere Data Set (ICOADS). Έπειτα από την κατάλληλη επεξεργασία των δεδομένων, δημιουργήθηκαν 90 διαφορετικά μοντέλα με την χρήση των GAM μοντέλων, τα οποία αξιολογήθηκαν μέσω του p-value και του R2. Οι αναλύσεις αφορούσαν την επίδραση της αλιείας και της κλιματικής αλλαγής στις εκφορτώσεις ως είχαν από την βάση δεδομένων του GFCM αλλά και στο CPUE (Catch Per Unit of Effort) των ειδών που επιλέχθηκαν. Η αλιευτική προσπάθεια φαίνεται να έχει μεγαλύτερη επίδραση στις διακυμάνσεις των αλιευμάτων από ό,τι η κλιματική αλλαγή, καθώς τα μοντέλα που βασίζονται σε αυτήν είναι στατιστικά σημαντικά και εξηγούν μεγαλύτερα ποσοστά δεδομένων σε σύγκριση με αυτά που βασίζονται στις θερμοκρασιακές ανωμαλίες. Η τεχνολογική εξέλιξη αυξάνει την αποδοτικότητα της αλιείας, γεγονός που επηρεάζει ακόμη περισσότερο τη σχέση της θερμοκρασίας με τα αλιεύματα – κάνοντάς την λιγότερο σημαντική. Παρόλα αυτά, η επίδραση της θερμοκρασίας επιβεβαιώνεται για ορισμένα είδη, όπως το προσφυγάκι (Micromesistius poutassou), το οποίο επηρεάζεται αρνητικά από την αύξηση της θερμοκρασίας παρά το μεγάλο βάθος εξάπλωσής του.
description: Η Μεσόγειος Θάλασσα αποτελεί ένα σημείο πλούσιας βιοποικιλότητας, φιλοξενώντας πάρα πολλά είδη οργανισμών και προσφέροντας μία πληθώρα οικοσυστημικών λειτουργιών. Η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα μέσω της αλιευτικής προσπάθειας και η κλιματική αλλαγή αποτελούν δύο από τους βασικότερους παράγοντες που πιέζουν τα οικοσυστήματά της. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση της σχέσης της αλιευτικής προσπάθειας και της αύξησης της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας με τα αλιεύματα των τριών υποπεριοχών της Μεσογείου – δυτική, κεντρική, ανατολική – αλλά και του υπολογισμού των αλιευμάτων ανά μονάδα αλιευτικής προσπάθειας (Catch per Unit of Effort, CPUE) και συσχέτισής τους με την αύξηση της επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας. Έγινε, επίσης, υπολογισμός του CPUE ενσωματώνοντας την αύξηση της αλιευτικής ισχύος των σκαφών κατά Palomares &amp; Pauly (2019). Χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (General Fisheries Commission for the Mediterranean, GFCM) για τα αλιεύματα, από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον στόλο και την αλιευτική προσπάθεια και από το International Comprehensive Ocean–Atmosphere Data Set (ICOADS). Έπειτα από την κατάλληλη επεξεργασία των δεδομένων, δημιουργήθηκαν 90 διαφορετικά μοντέλα με την χρήση των GAM μοντέλων, τα οποία αξιολογήθηκαν μέσω του p-value και του R2. Οι αναλύσεις αφορούσαν την επίδραση της αλιείας και της κλιματικής αλλαγής στις εκφορτώσεις ως είχαν από την βάση δεδομένων του GFCM αλλά και στο CPUE (Catch Per Unit of Effort) των ειδών που επιλέχθηκαν. Η αλιευτική προσπάθεια φαίνεται να έχει μεγαλύτερη επίδραση στις διακυμάνσεις των αλιευμάτων από ό,τι η κλιματική αλλαγή, καθώς τα μοντέλα που βασίζονται σε αυτήν είναι στατιστικά σημαντικά και εξηγούν μεγαλύτερα ποσοστά δεδομένων σε σύγκριση με αυτά που βασίζονται στις θερμοκρασιακές ανωμαλίες. Η τεχνολογική εξέλιξη αυξάνει την αποδοτικότητα της αλιείας, γεγονός που επηρεάζει ακόμη περισσότερο τη σχέση της θερμοκρασίας με τα αλιεύματα – κάνοντάς την λιγότερο σημαντική. Παρόλα αυτά, η επίδραση της θερμοκρασίας επιβεβαιώνεται για ορισμένα είδη, όπως το προσφυγάκι (Micromesistius poutassou), το οποίο επηρεάζεται αρνητικά από την αύξηση της θερμοκρασίας παρά το μεγάλο βάθος εξάπλωσής του.