Η προσωρινή κράτηση
Creators: name: Κοτίδου Κυριακή Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: προσωρινή κράτηση
τεκμήριο αθωότητας
μέτρα δικονομικού καταναγκασμού
provisional detention
presumption of innocence
coercive measures

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να εξετάσει το ζήτημα της προσωρινής κράτησης, ήτοι του πιο ακραίου μέτρου δικονομικού καταναγκασμού στο ποινικό δικονομικό δίκαιο. Πρόκειται για στέρηση της ελευθερίας πριν από οποιαδήποτε κρίση περί ενοχής του κατηγορουμένου, στο στάδιο της ποινικής προδικασίας. Καθίσταται φανερό ότι ελλείψει κάποιου νομιμοποιητικού λόγου για την πρώιμη αυτή κράτηση του κατηγορουμένου, αυτή προσκρούει, καταρχήν, τόσο στο τεκμήριο αθωότητας, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 6 παρ. 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, και προβλέπεται πλέον και στο άρθρο 71 του ν. 4620/2019, όσο και στο δικαίωμα στην προσωπική ελευθερία το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 της ΕΣΔΑ και στα άρθρα 5 παρ. 3 και 6 του Συντάγματος. Η παρούσα εξετάζει αρχικά τις προϋποθέσεις επιβολής της προσωρινής κράτησης. Το κεντρικό, ωστόσο, ζήτημα είναι η εσφαλμένη, και πολλές φορές αυθαίρετη εφαρμογή τους από τα δικαιοδοτικά όργανα, με αποτέλεσμα την αδιάκριτη και αθρόα έκδοση ενταλμάτων προσωρινής κράτησης. Η πρακτική αυτή έχει οδηγήσει επανειλημμένα σε καταδίκη της χώρας μας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για παραβίαση των άρθρων 5 και 6 της Σύμβασης. Στη συνέχεια εξετάζονται ειδικότερα ζητήματα όπως η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με το δικαίωμα στην προσωπική ελευθερία και τους περιορισμούς αυτού, καθώς και οι διατάξεις που αφορούν το δικαίωμα άμυνας του κατηγορουμένου έναντι του εντάλματος προσωρινής κράτησης, καθώς και η διάρκεια αυτού,. Το κεντρικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι η προσωρινή κράτηση αποτελεί: α) εξαίρεση, και ο κανόνας θα πρέπει να είναι ότι μετά την απολογία του ο κατηγορούμενος αφήνεται ελεύθερος, και β) αποτελεί απλώς και μόνο μία δυνατότητα του ανακριτή και του εισαγγελέα, γεγονός που σημαίνει ότι, ακόμη και όταν συντρέχουν οι όροι που προβλέπει ο νόμος για την επιβολή της, αυτή μπορεί να μην επιβληθεί.
description: The aim of the present thesis is to examine the measure of ‘provisional detention’, which constitutes the most severe coercive measure under the criminal procedural law. It concerns the deprivation of a person’s liberty before any trial and any proof of guilt. In the lack of any justifiable reason behind this measure, this would constitute a breach of the principle of the presumption of innocence laid down in Article 6 para 2 of the European Convention of Human Rights, and in Art. 71 of the Greek Code of Criminal Procedure, as well as of the right to personal liberty enshrined in Art. 5 of the European Convention of Human Rights. The present thesis examines first the reasons that can justify, under specific conditions, the imposition of the ‘provisional detention’. The main issue is that these conditions are often being applied arbitrarily, which results in an indiscriminate issuance of preventive detention orders. This practice has resulted in the condemnation of our country by the European Court of Human Rights. Specific matters are examined further, as the case law of the European Court of Human Rights on the right to personal liberty and its limitations, the law provisions regarding the person’s rights of defence against the preventive detention order, as well as the duration of this measure. The main conclusion of this thesis is that the ‘provisional detention’ is an exceptional measure, and even when the conditions for its imposition are met, it can still not be imposed.