Η Προστασία του Κράτους Δικαίου στην Ευρώπη - Οι αξίες της Ένωσης ως Λόγος της Προσφυγής του Άρθρου 258 ΣΛΕΕ
Creators: name: Τολιόπουλος, Νικόλαος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Η Δικαστική Εφαρμογή των Αξιών της EE
Η Κρίση του Κράτους Δικαίου στην Πολωνία και την Ουγγαρία
Οι Αξίες του Άρθρου 2 ΣΕΕ ως Λόγος Προσφυγής του Άρθ. 258 ΣΛΕΕ – Η Περίπτωση της Δικαστικής Ανεξαρτησίας και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ
The Judicial Applicability of the EU’s Values
The Rule of Law Crisis in Poland and Hungary
The Values of Article 2 TEU as the Legal Basis for Infringement Proceedings Under Article 258 TFEU – The Case of Judicial Independence and the EU Charter of Fundamental Rights

description: Η κρίση του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία και την Πολωνία έχει αναδείξει αδυναμίες στο σύστημα με το οποίο η Ένωση εγγυάται την τήρηση των αξιών που κατοχυρώνονται στο άρθ. 2 ΣΕΕ. H Ένωση βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μία συνεχή παραβίαση των αξιών της από τα δύο κράτη μέλη. Μέχρι τώρα, μηχανισμοί όπως το άρθ. 7 ΣΕΕ έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικοί στην υπεράσπιση των αξιών του άρθ. 2 ΣΕΕ και στην επίτευξη της συμμόρφωσης των κρατών μελών. Στην παρούσα εργασία υποστηρίζεται ότι η διαδικασία του άρθ. 258 ΣΛΕΕ, όταν εφαρμόζεται στρατηγικά, παραμένει ένας αποτελεσματικός μηχανισμός προσφυγής που παρέχει λύση σε υφιστάμενα προβλήματα, ακόμη και στην κρίση του κράτους δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, το κύριο ερευνητικό ερώτημα που αντιμετωπίζεται αφορά τη δυνατότητα της χρήσης των αξιών του άρθ. 2 ΣΕΕ, ως νομική βάση των λόγων της προσφυγής του άρθ. 258 ΣΛΕΕ, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της οπισθοδρόμησης του κράτους δικαίου στην Πολωνία και την Ουγγαρία. Για τον σκοπό αυτό, ταυτοποιούνται και αναλύονται δύο νέες προσεγγίσεις που υιοθέτησε η Επιτροπή στις προσφυγές της κατά των δύο αυτών κρατών μελών, οι οποίες οδήγησαν αφενός στην έκδοση των αποφάσεων του ΔΕΕ Επιτροπή κατά Πολωνίας Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, αφετέρου στην έκδοση των αποφάσεων του Δικαστηρίου Επιτροπή κατά Ουγγαρίας Ι, ΙΙ, ΙΙΙ. Στις αποφάσεις Επιτροπή κατά Πολωνίας Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, το ΔΕΕ αποδέχεται ως νομική βάση της προσφυγής του άρθ. 258 ΣΛΕΕ μία ειδικότερη έκφανση της αξίας του κράτους δικαίου, τη δικαστική ανεξαρτησία. Στις αποφάσεις Επιτροπή κατά Ουγγαρίας Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, το ΔΕΕ αποδέχθηκε για πρώτη φορά ότι παραβιάσεις των διατάξεων του Χάρτη συνιστούν αυτοτελή λόγο της προσφυγής του άρθ. 258 ΣΛΕΕ. Πριν από την ανάλυση της πρώτης σειράς αποφάσεων, οριοθετείται το πρόβλημα της δικαστικής εφαρμοσιμότητας των αξιών που κατοχυρώνονται στο άρθ. 2 ΣΕΕ, αναδεικνύονται τα κυριότερα ζητήματα που προκύπτουν αναφορικά με τη δικαστική εφαρμογή του άρθρου, αναλύεται η απόφαση ASJP όπου το Δικαστήριο έλαβε τα πρώτα βήματα για τη λειτουργικοποίηση των αξιών του άρθ. 2 ΣΕΕ και διερευνείται η μεθοδολογική θεμελίωση της προσπάθειας αιτιολόγησης μίας τέτοιας προσέγγισης. Ομοίως, πριν από την ανάλυση της δεύτερης σειράς αποφάσεων, οριοθετείται το πρόβλημα της χρήσης του Χάρτη ως αυτοτελούς λόγου προσφυγής του άρθ. 258 ΣΛΕΕ, παρατίθεται η νομολογιακή εξέλιξη του άρθ. 51(1) του Χάρτη αναφορικά με το πεδίο εφαρμογής του νομοθετήματος, αναλύονται οι κυριότερες ερμηνευτικές προσεγγίσεις του άρθ. 51(1) ΧΘΔΕΕ και διερευνείται η δυνατότητα λειτουργικοποίησης των αξιών του άρθ. 2 ΣΕΕ μέσω των διατάξεων του Χάρτη. Η νομολογιακή ανάλυση καταδεικνύει ότι η απάντηση στο ερευνητικό ερώτημα που τέθηκε είναι καταφατική και ότι οι κοινές αξίες της ΕΕ είναι δικαστικά εφαρμόσιμες μέσω ειδικότερων διατάξεων του ενωσιακού δικαίου που συγκεκριμενοποιούν το άρθ. 2 ΣΕΕ, ωστόσο υπό αυστηρές προϋποθέσεις και σε εξαιρετικές περιστάσεις. Η παρούσα εργασία καταλήγει πως η προσφυγή του άρθ. 258 ΣΛΕΕ παραμένει ένας αποτελεσματικός μηχανισμός επιβολής, που επιλύει υφιστάμενα προβλήματα, ακόμη και στο πλαίσιο της κρίσης του κράτους δικαίου.
description: The rule of law crisis in Hungary and Poland has highlighted weaknesses in the system by which the Union guarantees the observance of the values enshrined in art. 2 TEU. The Union now faces continuous breaches of its values by both Member States. So far, mechanisms such as art. 7 TEU have proven ineffective in defending the values of art. 2 TEU and in achieving Member States’ compliance. In the present thesis it is argued that the procedure of art. 258 TFEU, when applied strategically, remains an effective redress mechanism that provides a solution to existing problems, even in the rule of law crisis. In this context, the main research question that is addressed concerns the possibility of using the values of art. 2 TEU as a legal basis in infringement proceedings under art. 258 TFEU to effectively deal with the rule of law backsliding in Poland and Hungary. To this end, two new approaches adopted by the Commission in its actions against these two Member States are identified and analyzed, which led to the CJEU’s judgments in cases Commission v. Poland I, II, III, as well as to the Court’s judgements in cases Commission v. Hungary I, II, III. In its Commission v. Poland I, II, III judgements, the CJEU accepts as a legal basis in infringement proceedings under art. 258 TFEU a specific manifestation of the rule of law, judicial independence. In its Commission v. Hungary I, II, III judgments, the CJEU accepted for the first time that breaches of the Charter’s provisions constitute an independent legal basis in infringement proceedings. Before the analysis of the first line of cases, the thesis delimits the problem concerning the judicial applicability of the Union values enshrined, it highlights the main issues that arise regarding the judicial application of the art. 2 TEU, it analyzes the CJEU’s judgement in case ASJP where the Court took the first steps towards operationalizing the Union’s values and it explores the methodological basis for justifying such an approach. Similarly, before the analysis of the second line of cases, the thesis delimits the problem concerning the use of the Charter as an independent legal basis in the infringement proceedings under art. 258 TFEU, it details the jurisprudential developments of art. 51 (1) of the Charter regarding its material scope of application, it analyzes the main interpretative approaches of art. 51(1) of the Charter and it explores the possibility of operationalizing the values of art. 2 TEU through the provisions of the Charter. The analysis of the two lines of cases shows that the answer to the main research question is affirmative and that the common values of the EU are judicially applicable through specific provisions of EU law, which give concrete expression to art. 2 TEU, however under strict conditions and in exceptional circumstances. The thesis concludes that the infringement procedure of art. 258 TFEU remains an effective enforcement mechanism, resolving existing problems, even in the rule of law crisis.