Ο λόγος των καλλιτεχνών της Γενιάς του ’30 στον περιοδικό τύπο της εποχής και η εικαστική του αντιστοίχιση:
Creators: name: Χαρίτου, Ευρύκλεια-Μυρτώ Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: ελληνική τέχνη 1930
λόγος καλλιτεχνών
εικαστική αντιστοίχιση
1930’s Greek Art
artists’ word
artistic equivalence

description: θεωρώντας ότι ο λόγος των καλλιτεχνών μπορεί να αποτελέσει μεθοδολογικό εργαλείο για την ιστορία της τέχνης, η παρούσα εργασία εξέτασε κείμενα των ελλήνων καλλιτεχνών της δεκαετίας του ’30 προκειμένου να κατανοηθεί η καλλιτεχνική τους δημιουργία αλλά και το πώς οι τάσεις και οι ιδέες του πολιτιστικού τους περιβάλλοντος επέδρασαν στο εικαστικό τους έργο. αρχικά παρουσιάστηκε το πλαίσιο των πολιτικοκοινωνικών συνθηκών και το ιδεολογικό κλίμα του ελληνικού μεσοπολέμου, όπως συνοψίστηκε στην τάση «της επιστροφής στις ρίζες» και την αναζήτηση της ελληνικότητας. κύρια βιβλιογραφική πηγή αποτέλεσαν τα περιοδικά της δεκαετίας του 1930 με τα άρθρα των καλλιτεχνών τα οποία χωρίστηκαν σύμφωνα με τη θεωρία της πρόσληψης, τόσο σε άμεσες ανταποκρίσεις σε ένα εικαστικό γεγονός, όσο και σε γενικότερες απόψεις για ζητήματα και καλλιτεχνικά φαινόμενα της τέχνης. στην πρώτη κατηγορία εντάχθηκαν τα τεχνοκριτικά κείμενα του βασιλείου του οποίου οι κριτικές στο περιοδικό πρωτοπόροι νομιμοποίησαν τις εικαστικές του επιλογές. στη συνέχεια παρουσιάστηκε ο διάλογος που προέκυψε στον ευρύτερο πνευματικό κύκλο, μέσα από τα κείμενα του στέρη και του πικιώνη με αφορμή την έκθεση του πρώτου, τα οποία συνόψισαν τις διαμάχες γύρω από τη νεωτερική τέχνη. στη δεύτερη θεματική ενότητα της εργασίας αναλύθηκε η εμφάνιση των δύο αμιγώς εικαστικών περιοδικών της δεκαετίας του ’30, ο 20ος αιώνας και το 3ο μάτι. στο πρώτο τα κείμενα του τόμπρου περιέγραψαν τα κακώς κείμενα της ελληνικής πνευματικής ζωής, ενώ ο καλλιτέχνης ευαγγελιζόταν μια νέα εποχή όπου ο ορθολογισμός θα κυριαρχούσε σε συνδυασμό με την ελληνική παράδοση. μέσω του περιοδικού το 3ο μάτι επιχειρήθηκε η αποκατάσταση της συνέχειας της ελληνικής παράδοσης και η ενημέρωση του κοινού για τις σύγχρονες εξελίξεις, ενώ τα θεματικά αφιερώματα του περιοδικού καθόρισαν και τις ενότητες της παρούσας εργασίας. άρθρα των πικιώνη, γκίκα, παπαλουκά και βιτσώρη συγκεντρώθηκαν και αποτύπωσαν τους προβληματισμούς και τις συζητήσεις των καλλιτεχνών γύρω από το ζήτημα της συσχέτισης φύσης και τέχνης, τη διάλυση της μορφής, τη γεωμετρία και τη μεταφυσική, το ρόλο του καλλιτέχνη και την αποστολή της τέχνης. στο πλαίσιο της μεταξικής δικτατορίας διαγράφηκε η διαμάχη μεταξύ ακαδημαϊκών και νεωτεριστών καλλιτεχνών με τους τελευταίους να αντιδρούν στο υπόμνημα των συναδέλφων τους που επιδίωκε την εύνοια του δικτάτορα. τέλος η απελευθέρωση της έκφρασης μέσω μιας εξπρεσιονιστικής γραφής και το πρωτοεμφανιζόμενο στην ελλάδα κίνημα του σουρεαλισμού υποστηρίχθηκαν μέσα από τα κείμενα του βιτσώρη και του εγγονόπουλου. παραπέμποντας σε συγκεκριμένα έργα συμπεράναμε ότι ο λόγος τους ευθυγραμμίστηκε με την εικαστική τους δημιουργία στην οποία αποτυπώθηκαν οι προβληματισμοί τους χωρίς να προκύπτουν νοηματικές ασυνέχειες. τέλος οι καλλιτέχνες, εναρμονιζόμενοι πάντα με το γενικότερο κλίμα της εποχής, επιδίωξαν να συμπορευτούν με το ιδεολόγημα της διάσωσης και της ανανέωσης της παράδοσης.
description: Considering that the artists’ documents can constitute methodological tool for the history of art, this thesis examines texts by Greek artists of the '30s in order to understand their artistic creation and how the trends and ideas of the cultural environment affected in their artistic work. Initially, were presented the frame of political and social conditions and the ideological climate of Greek interwar, as it was summarized in the tendency of “return to order” as well as to tradition and the search of "Greekness". Main bibliographic source they constituted the magazines of decade 1930. The articles of artists were separated, according to the theory of reception, in direct correspondences in an artistic event and in more general opinions for artistic subjects and phenomena. In the first category were included the art reviews of Vasileiou in the magazine “Protoporoi” with that were defended his artistic choices. Afterwards was presented the conversation that resulted in the intellectual circle, through the texts of Steris and Pikionis on the occasion of “Steris’s” exhibition, which summarize the reactions round the modern art. In the second thematic unit of thesis were analyzed the two art journals, “20th Century” and “the 3rd Eye”, that were presented in the 30’s. In “20th Century” Tompros’s articles were describing the end of Greek intellectual life, while the artist believed in a new season where the rationalism would dominate in combination with the Greek tradition. The magazine “the 3rd Eye” tried to renew the Greek tradition, to inform the audience about the European art movements. The thematic issues of magazine determined the chapters of present thesis and the articles of Pikionis, Gkikas, Papaloukas and Vitsoris traced artists’ discussions about the relation between nature and art, the dissolution of form, the geometry and the metaphysics, the role of artist and the mission of art. During Metaxas’s dictatorship came to light the conflict between academic and innovative artists with the lasts react strongly to the memorandum of their colleagues through they seek dictator’s favour. Finally Eggonopulos’s and Vitsoris’s articles support the expression’s release through an expressionist language and surrealism that was presented in Greece for first time. Through specific art works we could conclude that their words ware aligned with their artistic creation without discontinuities and also the artists harmonized with the more general conditions of period, rescuing and renewing the Greek tradition.