Η εκπαίδευση των υποψήφιων εκπαιδευτικών για διδασκαλία σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον
Creators: name: Τσοπανίδου, Ζωή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: εκπαίδευση εκπαιδευτικών
υποψήφιοι εκπαιδευτικοί
πολυπολιτισμικό περιβάλλον
teachers’ education
preservice teachers
multicultural environment

description: Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται το ζήτημα της εκπαίδευσης των υποψήφιων εκπαιδευτικών για διδασκαλία σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον. Στο πρώτο μέρος της εργασίας αναπτύσσονται τα απαραίτητα θεωρητικά ερείσματα. Αρχικά, σκιαγραφείται το προφίλ και η επαγγελματική ταυτότητα του σύγχρονου εκπαιδευτικού και γίνεται αναφορά σε θεωρήσεις του ρόλου του. Ορίζεται η παιδαγωγική επάρκεια του εκπαιδευτικού μέσα από μια κωδικοποίηση των κριτηρίων επιτυχούς επιτέλεσης του εκπαιδευτικού έργου και αναφέρεται η θεσμοθέτηση του πιστοποιητικού παιδαγωγικής επάρκειας. Αναλύεται, επίσης, η έννοια της «διαπολιτισμικής ικανότητας» ως βασικής παραμέτρου της παιδαγωγικής επάρκειας των εκπαιδευτικών. Έπειτα, γίνεται αναφορά σε θεμελιώδεις όρους, αρχές, αξιώματα και μοντέλα της Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής. Ακολουθεί το θεσμικό πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και παρουσιάζονται τα διάφορα μέτρα που έχουν κατά καιρούς ληφθεί από την Πολιτεία, οι φορείς που δραστηριοποιούνται στο χώρο καθώς και μεγάλα εκπαιδευτικά προγράμματα. Στη συνέχεια, θίγεται το μείζον θέμα της εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών και παρουσιάζονται δύο σύγχρονες προσεγγίσεις του. Συζητείται η συμβολή της αρχικής εκπαίδευσης στην αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού και επομένως του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου στο σύνολό του. Αφού τονιστεί η αναγκαιότητα ύπαρξης της διαπολιτισμικής διάστασης στην αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, οριοθετούνται οι στόχοι της τελευταίας σύμφωνα με τη διαπολιτισμική θεωρία και παρουσιάζονται διάφοροι τύποι «πολιτισμικά ικανών εκπαιδευτικών». Στο τέλος του θεωρητικού μέρους της εργασίας εξετάζονται το περιεχόμενο, η οργάνωση και η μεθόδευση προγραμμάτων σπουδών με σαφή διαπολιτισμικό προσανατολισμό. Παρουσιάζεται, επίσης, μια ολοκληρωμένη πρόταση για το σχεδιασμό ενός προγράμματος σπουδών καθώς και η εφαρμογή ενός ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού προγράμματος, το οποίο εστιάζεται στην ανάπτυξη της διαπολιτισμικής δεξιότητας μέσω της διαπολιτισμικής μάθησης κατά τη βασική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας πραγματοποιείται η εμπειρική προσέγγιση του θέματος. Αρχικά, παρουσιάζεται η αφετηρία της έρευνας και γίνεται εκτενής αναφορά στο σκοπό και στους επιμέρους στόχους της. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η μεθόδευση της ερευνητικής διαδικασίας, το μεθοδολογικό εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε και η δομή του, η επιλογή του δείγματος καθώς και η διαδικασία συλλογής των δεδομένων. Μετά την απαραίτητη επεξεργασία και στατιστική ανάλυση των δεδομένων, παρουσιάζεται το προφίλ των συμμετεχόντων, διαπιστώνονται διάφορες συσχετίσεις μεταξύ ανεξάρτητων και εξαρτημένων μεταβλητών και ερμηνεύονται τα ερευνητικά ευρήματα που προκύπτουν. Μετά από συζήτηση των σχετικών ευρημάτων, πραγματοποιούνται διάφορες διαπιστώσεις και τέλος, παρουσιάζονται κάποια γενικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα. Διαπιστώνονται, λοιπόν, κάποιες αδυναμίες του προγράμματος σπουδών του Τμήματος που μελετήθηκε, όπως η ύπαρξη ενός μόνο υποχρεωτικού μαθήματος διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, η στόχευση των μαθημάτων που προσφέρονται κυρίως σε γνώσεις και σε μικρότερο βαθμό σε διδακτικές δεξιότητες και αντιλήψεις καθώς και η έλλειψη πρακτικής άσκησης σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα τη μη επαρκή σύνδεση θεωρίας και πράξης. Τελικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι οι παραπάνω αδυναμίες αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της «διαπολιτισμικής ικανότητας» των υποψήφιων εκπαιδευτικών. Η εργασία ολοκληρώνεται με την εκτίμηση – πρόταση για αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων σπουδών των σχολών εκπαίδευσης εκπαιδευτικών σύμφωνα με τις σύγχρονες επιταγές.
description: The present thesis presents the education of preservice teachers preparing to teach in a multicultural environment. The necessary theoretical basis is being mentioned in the first part of the thesis. The profile and the professional identity of the modern teacher are sketched out, as well as the aspects of their role. Teachers’ pedagogical competence is defined through coding the criteria of the successful completion of the teaching work and the establishment of the certificate of pedagogical competence is referred. There is an analysis of the definition of “intercultural competence”, as a basic parameter of the pedagogical competence. Subsequently, some fundamental terms, principles, axioms and models of Intercultural Pedagogy are mentioned. A presentation of the institutional frame of the intercultural education in Greece follows as well as of the various measures that have been taken from time to time from the State. Reference is also made to the institutions that are engaged in this field in addition to presenting four big educational projects. After that, the major issue of teachers’ education is examined and two modern approaches to teaching are presented. The basic contribution of education to a teacher’s efficiency and therefore to the provided teaching work as a whole is discussed. Thus, the necessity of the existence of the intercultural aspect in the basic education of preservice teachers is pointed out, the goals of the above mentioned education are delineated according to the intercultural theory and various types of “culturally competent teachers” are given. At the end of the theoretical part of this thesis there is an examination of the content, the organization and the approach of the study programmes for initial training with explicit intercultural orientation. Moreover, a complete proposal for the planning of a teachers' preparation program is presented, as well as the implementation of a European educational program, which focuses on the development of the intercultural competence through intercultural learning during the teachers’ basic education. In the second part of the thesis the empirical approach of the issue being examined is accomplished. First, the starting point of the research is presented and extensive reference is made to its aim and secondary goals. What comes next is the approach of the researching procedure, the methodological tool that has been used and its structure, the choosing of the sample as well as the procedure of data collection. After the essential process and the analysis of the statistical data is made, the profile of the participants is presented, various correlations between independent and dependent variables are figured out and finally the research findings are interpreted. After the discussion of the relevant findings, various ascertainments are accomplished and in the end some general conclusions that derive from the research are presented. The weaknesses of the Department study program that has been studied are the existence of only one compulsory intercultural education course, the aims of the provided courses more to acquisition of knowledge and less to teaching skills and beliefs as well as the lack of practice in the field in a multicultural environment. All the above constitute a drawback for the shaping of the “intercultural competence” of the preservice teachers. Final conclusion of the thesis, which is also the basis for further investigation, is a personal estimation that the study programmes for teachers’ initial training should be re-planned and re-designed according to modern needs.