Στάσεις, γνώσεις και συμπεριφορές των φαρμακοποιών και των νοσηλευτών σχετικά με τη συμπλήρωση της Κίτρινης Κάρτας
Creators: name: Στάικου, Πασχαλιά Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Κλινική Φαρμακολογία
Βιομηχανική Φαρμακολογία
Καταγραφή
Clinical Pharmacology
Industrial Pharmacology
Reference

description: Όλα τα φάρμακα, εκτός από θεραπευτική δράση, είναι σε θέση να προκαλέσουν και ανεπιθύμητες ενέργειες. Η φαρμακοεπαγρύπνηση είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση της ασφαλούς και αποτελεσματικής χρήσης των φαρμάκων. Στην Ελλάδα, οι επαγγελματίες υγείας και οι ασθενείς, έχουν καθήκον να αναφέρουν, μέσω της Κίτρινης Κάρτας, κάθε ανεπιθύμητη ενέργεια, όταν υποψιάζονται ότι έχει προκληθεί από κάποιο φάρμακο. Ωστόσο, η μικρή συχνότητα αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών, είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Ο σκοπός αυτής της μελέτης, ήταν να διερευνήσει τον ρόλο των φαρμακοποιών και των νοσηλευτών στη φαρμακοεπαγρύπνηση, εκτιμώντας τις στάσεις, τις γνώσεις και τις συμπεριφορές τους σχετικά με τη συμπλήρωση της Κίτρινης Κάρτας. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε με την εθελοντική συμπλήρωση ερωτηματολογίου από φαρμακοποιούς και νοσηλευτές, της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας. Το ερωτηματολόγιο αποτελούνταν από τέσσερις ενότητες και βασίστηκε στη Θεωρία Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς, περιλαμβάνοντας ερωτήσεις σχετικές με τα δημογραφικά, πρακτικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων και τις γνώσεις και δεξιότητές τους στη φαρμακοεπαγρύπνηση. Επιπλέον, το ερωτηματολόγιο ήταν σχετικό με τις προθέσεις τους και τις στάσεις τους για τη συμπλήρωση της Κίτρινης Κάρτας και μελετήθηκαν οι παράγοντες που είτε διευκολύνουν είτε δυσκολεύουν τη διαδικασία. Ο μελετώμενος πληθυσμός περιελάμβανε 95 φαρμακοποιούς με μέση επαγγελματική εμπειρία 9,4 έτη και 124 νοσηλευτές με μέση επαγγελματική εμπειρία 13,2 έτη. Μόνο το 34,7% των φαρμακοποιών και το 11,3% τον νοσηλευτών είχαν κάνει αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ το 84,2% των φαρμακοποιών και το 94,4% των νοσηλευτών δεν ήξεραν ποιοι έχουν το δικαίωμα αναφοράς. Ποσοστό 86,3% των φαρμακοποιών και 77,4% των νοσηλευτών κατηγοριοποιήθηκαν με θετική πρόθεση για αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών. Οι στάσεις των φαρμακοποιών ήταν μέτρια προς υψηλά ευνοϊκές, ενώ των νοσηλευτών μέτρια ευνοϊκές για τη συμπλήρωση της Κίτρινης Κάρτας. Το 64,2% των φαρμακοποιών και το 43,5% των νοσηλευτών εκτιμούν ότι η έλλειψη χρόνου δυσκολεύει την αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών. Ο στόχος της μελέτης ήταν να διαπιστωθεί η συμμόρφωση των φαρμακοποιών και των νοσηλευτών ως προς την εφαρμογή του θεσμού της Κίτρινης Κάρτας, έτσι ώστε να υπάρχει η σχετική πληροφόρηση και λήψη μέτρων για την ορθή και ασφαλή χρήση των φαρμάκων. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό ποσοστό των φαρμακοποιών και των νοσηλευτών της μελέτης γνώριζαν την αναγκαιότητα και τα οφέλη της αναφοράς των ανεπιθύμητων ενεργειών, αποδεικνύοντας την ανάγκη εκπαίδευσης σε θέματα φαρμακοεπαγρύπνησης και άλλων επαγγελματιών υγείας, εκτός των γιατρών
description: All medicines, except of therapeutic effect, can also cause adverse drug reactions. Pharmacovigilance is responsible for the safeguarding of the safe and effective use of drugs. In Greece, healthcare providers and patients are responsible for reporting through Yellow Card, every time they suspect that a drug has caused an adverse drug reaction. However, the under-reporting of adverse drug reactions remains a major problem. The aim of this study was to investigate the role of pharmacists and nurses in pharmacovigilance, by assessing their attitudes, knowledge and behaviors about Yellow Card reporting. The study was conducted with voluntary questionnaire reply by pharmacists and nurses, of central and north Greece. The questionnaire consisted of four sections and was based on the Theory of Planned Behavior, including questions about demographic, practical and professional characteristics of participants and their knowledge and skills on pharmacovigilance. Moreover, the questionnaire was related to their intentions and attitudes about Yellow Card reporting and factors that make the process easy or difficult, were investigated. Study population included 95 pharmacists with 9,4 years mean professional time period and 124 nurses with 13,2 years mean professional time period. Only 34,7% of pharmacists and 11,3% of nurses had reported adverse drug reactions in the previous 12 months, while 84,2% of pharmacists and 94,4% of nurses didn’t know who could report an adverse drug reaction. 86,3% of pharmacists and 77,4% of nurses were categorized as intenders, for reporting adverse drug reactions. Pharmacists’ attitudes toward reporting adverse drug reactions were moderate to hight favourable, while nurses’ attitudes were moderate favourable. About 64,2% of pharmacists and 43,5% of nurses consider that lack of time makes it difficult to report adverse drug reactions. The goal of this study was to note pharmacists’ and nurses’ compliance about the implementation of the Yellow Card institution, in order to provide relevant information and measures about the rational and safe use of drugs. However, only a small proportion of the pharmacists and the nurses included in the study knew the necessity and benefits of reporting adverse drug reactions, indicating the need of training health professionals other than medical doctors in pharmacovigilance