Ειδικοί νευροαπεικονιστικοί δείκτες για τη διάγνωση και παρακολούθηση ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση
Creators: name: Φωτιάδου, Αγγελική Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Πολλαπλή σκλήρυνση
Μαγνητική τομογραφία
Βιοδείκτες
Multiple sclerosis
Magnetic resonance imaging
Biomarkers

description: Η απεικόνιση παίζει σημαντικό ρόλο στη διάγνωση και παρακολούθηση ασθενών με ΠΣ, ωστόσο η συμβατική μαγνητική παρουσιάζει αρκετούς περιορισμούς. Η εξέλιξη των απεικονιστικών μεθόδων οδήγησε στην ανάπτυξη βιοδεικτών που αντανακλούν την υποκείμενη παθοφυσιολογία της ΠΣ, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των ασθενών αυτών. Διενεργήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση άρθρων στην αγγλική γλώσσα στο PUBMED, από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Ιούνιο 2022. Βάσει της εντόπισης των εξεταζόμενων βλαβών, οι εξειδικευμένοι απεικονιστικοί δείκτες διακρίνονται σε αυτούς που αφορούν τη λευκή ουσία και τη NAWM, τις λεπτομήνιγγες, το φλοιό, την λοιπή φαιά ουσία και τη NAGM και το νωτιαίο μυελό. To CVS έχει χρησιμότητα στη ΔΔ της ΠΣ από άλλα νοσήματα που προσβάλλουν τη WM χρησιμοποιώντας το όριο της αναλογίας 40% βλαβών CVS. Σε συνδυασμό με το CVS μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι IRL με επίσης ικανοποιητική αξία στη ΔΔ της ΠΣ, αλλά και με προγνωστικό ρόλο καθώς υποδεικνύουν χρόνιες, βραδέως επεκτεινόμενες βλάβες και η παρουσία τους έχει συσχετισθεί με μετάπτωση CIS σε ΠΣ. Όσον αφορά τα λεπτομηνιγγικά θυλάκια, ο διαγνωστικός τους ρόλος περιορίζεται στον καθορισμό της νευροφλεγμονώδους και ανοσιακώς μεσολαβούμενης φύσης της εξεταζόμενης πάθησης, από προγνωστικής άποψης σχετίζονται με μεγαλύτερη αναπηρία και πρωιμότερη έναρξη νόσου, ακόμα και σε ασθενείς με υποτροπιάζουσες μορφές ΠΣ. Ταυτόχρονα επάγουν ατροφία φαιάς ουσίας και την ανάπτυξη φλοιικών υποχοριοειδικών βλαβών, οι οποίες έχουν αρκετά υψηλή ειδικότητα για την ΠΣ και σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο μετάπτωσης σε χρονιότητα, αλλά και αυξημένο αριθμό υποτροπών. Η ατροφία της φλοιικής και εν τω βάθει φαιάς ουσίας έχει συσχετισθεί με συσσώρευση αναπηρίας σε RRMS ασθενείς, με τις περισσότερες μελέτες να επικεντρώνονται στη νοητική έκπτωση. Τέλος, όσον αφορά το ΝΜ, μεγαλύτερη έκταση και φορτίο βλαβών στον αυχενικό ΝΜ σχετίζεται με μεγαλύτερη κλινική αναπηρία και προοδευτικότητα της νόσου. Η ενσωμάτωση ειδικών απεικονιστικών δεικτών στην καθημερινή κλινική πρακτική αναμένεται να βελτιώσει την έκβαση των ασθενών με ΠΣ.
description: Neuroimaging holds a major role in diagnosing and monitoring multiple sclerosis patients, nevertheless conventional MRI of central nervous system presents important limitations. Recent advances in imaging methods have led to the development of biomarkers that reflect underlying pathophysiological mechanisms in MS, thus contributing in patient management amelioration. We performed a literature review on PUBMED from January 1990 to June 2022, of articles written in English language. Depending on lesion location, neuroimaging biomarkers can be divides into those examining the WM and NAWM, leptomeninges, cortex, deep gray tissue and NAGM and spinal cord. CVS was useful in differentiating MS from other conditions affecting the WM when the 40% perivenular lesion cutoff was applied. IRL are frequently employed in combination with CVS, exhibiting satisfactory results in both diagnosis and prognosis of MS, since they are indicative of slowly expanding lesions and they have been associated with transition of CIS to definite MS. Regarding the leptomeningeal follicles, their diagnostic value is restricted to determining the inflammatory and immune-mediated origin of the assessed condition, whereas in prognostic terms their presence is related with greater disability and early disease onset, even in relapsing-remitting forms of MS. Moreover, they promote grey matter atrophy and development of subpial cortical lesions, which are highly specific to MS and are linked to higher risk of transition to chronic forms and more relapses. Atrophy of cortical and deep grey matter has been associated with disability accumulation in RRMS patients, with the greater interest of research being focused on cognitive decline. As for the spinal cord, increased lesion extent and load are related with clinical disability and disease progression. The integration of specialized neuroimaging biomarkers in routine clinical practice is expected to improve the outcome of MS patients.
description: Σε συνεργασία με: Ιατρικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)