Η επίδραση της μουσικοθεραπείας στην πορεία των ψυχικών διαταραχών
Creators: name: Παλαμάς, Αθανάσιος Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Μουσικοθεραπεία
Ψυχική υγεία
Ψυχοθεραπεία μέσω τεχνών
Music therapy
Mental health
Psychotherapy through the arts

description: Η μουσική ήταν άμεσα συσχετισμένη με την ιατρική από τότε που έχουμε στοιχεία για τον κόσμο μας. Για τους πρωτόγονους λαούς, η ασθένεια οφειλόταν σε μαγικές, υπερφυσικές δυνάμεις (Sigerist, 1994) ή σε ανυπακοή σε νόμους και ταμπού. Η μουσική, ο χορός, τα φωνητικά, τα τραγούδια και τα πρωτόγονα μουσικά όργανα θεωρούνταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά στο να «εξορκιστεί» η ασθένεια και να επουλωθούν πληγές. Η μουσική συνέχισε να έχει σπουδαία θέση στις παραδόσεις σπουδαίων λαών της ευρύτερης Ανατολής και στην αρχαία Ελλάδα. Οι Πυθαγόρειοι εξέτασαν τη σχέση μουσικών ήχων και αριθμών και διαπίστωσαν ότι οι αριθμοί που διέπουν την αρμονία ενός διατεταγμένου υλικού κόσμου παίζουν τον ίδιο ρόλο και στην τέχνη της μουσικής. Υπάρχουν μαρτυρίες ότι χρησιμοποιούσαν μουσικούς ήχους για τη θεραπεία ασθενών στηριζόμενοι στην άποψη ότι η αρμονία της μουσικής μπορεί να αποκαταστήσει τη διαταραγμένη ψυχοσωματική ισορροπία του ασθενούς. Η ιδιότητα της μουσικής να θεραπεύει τονίζεται επίσης από τον Πλάτωνα (Τίμαιος, Πολιτεία, Νόμοι), τον Αριστοτέλη και τον Δάμωνα. Ωστόσο, μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του '50 οι επιστήμονες δεν είχαν συστηματικά παρατηρήσει και μελετήσει τις επιδράσεις της μουσικής σε παραμέτρους της λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος. Τότε δημιουργείται στις ΗΠΑ μια σύνθετη επιστημονική ομάδα (American Music Therapy Association-AMTA), n οποία θα αποτελέσει και τον πρώτο επίσημο πυρήνα κλινικής εφαρμογής και έρευνας της μουσικοθεραπείας. Η μουσικοθεραπεία ορίζεται ως η κλινική και τεκμηριωμένη χρήση μουσικών παρεμβάσεων για την επίτευξη εξατομικευμένων στόχων στο πλαίσιο μιας θεραπευτικής σχέσης, προκειμένου να επιτευχθούν σωματικές, συναισθηματικές, νοητικές, κοινωνικές και γνωστικές ανάγκες (AMTA). Εστιάζει στην ανάδυση και ενίσχυση του υγιούς δυναμικού του ανθρώπου μέσω του μη λεκτικού χαρακτήρα της αλλά και του συμβολικού υλικού, δημιουργώντας έναν δίαυλο επικοινωνίας με άμεση πρόσβαση στο υλικό του ασυνειδήτου και στην ανάδυση του υποκειμένου. Από την επιθεώρηση της βιβλιογραφίας προκύπτει η θετική επίδρασή της στην πορεία των ψυχικών διαταραχών. Βοηθάει στη μείωση του άγχους και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Το επιτυγχάνει επιτρέποντας στον ασθενή να αποκτά επίγνωση των σχεσιακών και συναισθηματικών προβλημάτων που βιώνει, βοηθώντας αυτόν να οργανώνεται, να επιλύει προβλήματα, να αναλαμβάνει ευθύνες, να επικοινωνεί, να βελτιώνει την προσοχή του και να βιώνει συναισθήματα αυτοεκτίμησης και επίτευξης, να ικανοποιεί ποικίλες συναισθηματικές καταστάσεις και σωματικές ανάγκες και να εκφράζει συναισθήματα δημιουργώντας μουσικούς ήχους και δομές. Μπορεί να επηρεάσει τα κίνητρα, την αυτο-εικόνα και τους μηχανισμούς αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων συναισθημάτων. Ακόμα προσφέρει ένα ασφαλές και ευχάριστο πλαίσιο, είναι καθολική σε όλους τους πολιτισμούς και είναι ιδανική για την επαναφορά τραυματικών γεγονότων. Ασκεί θετική επίδραση στις πεποιθήσεις, στη διάθεση και μπορεί να μειώσει την ψυχοκινητική διέγερση. Νευροεπιστημονικά μοντέλα δείχνουν ότι επηρεάζει θετικά τις δομές που σχετίζονται με τις τραυματικές αντιδράσεις. Η μουσικοθεραπεία μπορεί να μετριάσει τα συμπτώματα στις σοβαρές συναισθηματικές και συμπεριφορικές διαταραχές, όπως τη διαταραχή της σκέψης και τη σοβαρή διαταραχή της διάθεσης, καθώς και να βελτιώσει την επικοινωνία και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Όσον αφορά στην άνοια βοηθάει στη τόνωση των ικανοτήτων, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στη μείωση των προβληματικών συμπεριφορών. Τεχνολογίες ιατρικής απεικόνισης αποκαλύπτουν ότι μπορεί να επιτευχθεί μόνιμη αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο εγκεφαλικών ημισφαιρίων, μέσω της ενεργοποίησης νευρωνικών οδών, που σχετίζονται με συναισθηματικές διεργασίες (νησιωτικός και φλοιός του προσαγωγίου, υποθάλαμος, ιππόκαμπος, αμυγδαλή, προμετωπιαίος φλοιός) και με γνωστική και αισθητηριακό-κινητική επεξεργασία.
description: Music has been directly related to medicine ever since we have evidence of our world. For primitive peoples, illness was due to magical, supernatural forces (Sigerist, 1994) or disobedience to laws and taboos. Music, dance, singing, chanting, songs and primitive musical instruments were considered particularly effective in "exorcising" illness and healing wounds. Music continued to have a significant role in the traditions of peoples of the East and in ancient Greece. The Pythagoreans examined the relationship between musical sounds and numbers and found that the numbers governing the harmony of an ordered material world played the same role in the art of music. There is evidence that they used musical sounds to treat patients based on the view that the harmony of music can restore the disturbed psychosomatic balance of the patient. The healing properties of music are also emphasised by Plato (Timaeus, Politia, Nome), Aristotle and Damon. However, until the early 1950s, scientists had not systematically observed and studied the effects of music on parameters of the functioning of the human body. This is when a composite scientific group (American Music Therapy Association-AMTA) was formed in the USA, which would become the first official nucleus for the clinical application and research of music therapy. Music therapy is defined as the clinical and evidence-based use of musical interventions to achieve individualized goals within the context of a therapeutic relationship in order to achieve physical, emotional, cognitive and social needs (AMTA). It focuses on the emergence and enhancement of the healthy potential of the human being through its non-verbal nature and symbolic material, creating a channel of communication with direct access to the material of the unconscious and the emergence of the subject. A review of the literature reveals its positive impact on the course of mental disorders. It helps to reduce anxiety and depressive symptoms. It achieves this by allowing the patient to become aware of the relational and emotional problems they are experiencing, helping them to organize themselves, solve problems, take responsibility, communicate, improve their attention and experience feelings of self-esteem and achievement, meet a variety of emotional states and physical needs, and express emotions by creating musical sounds and structures. It can affect motivation, self-image and coping mechanisms for difficult emotional situations. It still provides a safe and pleasant context, is universal across cultures and is ideal for re-enacting traumatic events. It has a positive effect on beliefs, mood and can reduce psychokinetic arousal. Neuroscientific models show that it positively affects structures associated with traumatic reactions. Music therapy can mitigate symptoms in severe emotional and behavioral disorders, such as thought disorder and severe mood disorder, as well as improve communication and social interaction. As far as dementia is concerned, it helps to stimulate abilities, improve quality of life and reduce problem behaviours. Medical imaging technologies reveal that permanent interaction between the two cerebral hemispheres can be achieved through the activation of neuronal pathways associated with emotional processes (insular and prefrontal cortex, hypothalamus, hippocampus, amygdala, prefrontal cortex) and with cognitive and sensory-motor processing.