Άγγελοι από μάρτυρες-Τα άγια Νήπια τα υπό Ηρώδου αναιρεθέντα στην ελληνόφωνη χριστιανική γραμματεία:
Creators: name: Κιτσάτης, Νικόαλος Αγησιλάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Άγια Νήπια
Ηρώδης
Βηθλεέμ
Holy Infants
Herod
Bethlehem

description: Ανέλπιστα εντυπωσιακά είναι όσα ανακαλύπτει κάποιος όταν διεισδύσει στον πλούτο της χριστιανικής γραμματείας, αναζητώντας τα ίχνη της μαρτυρίας ενός αγίου. Όταν μάλιστα τα ίχνη αυτά σβήνουν πίσω στο χρόνο, το κυνήγι της μαρτυρίας εξελίσσεται σε ένα ενδιαφέρον άθλημα γεμάτο εκπλήξεις. Ένα τέτοιο άθλημα αποτέλεσε και για εμάς η αναζήτηση της αγιολογικής μνήμης των Νηπίων της Βηθλεέμ. Χωρίς να γνωρίζουμε πολλά για εκείνα, ακολουθήσαμε τα ίχνη τους στην γραμματειακή παράδοση της Εκκλησίας. Και παρότι πολλοί αμφισβήτησαν το μαρτύριό τους, την αγιότητά τους, ακόμα και την ύπαρξή τους, τα Νήπια άφησαν ανεξίτηλο σημάδι στην μνήμη της Εκκλησίας και έγραψαν με το άσβηστο ερυθρό μελάνι του αίματός τους τις δικές τους σελίδες στην εκκλησιαστική παράδοση. Στόχος λοιπόν της παρούσας μελέτης ήταν να φωτίσει κατά το δυνατόν τις μαρτυρίες της χριστιανικής γραμματείας που αναφέρονται στα Νήπια και να περιγράψει το αγιολογικό πρότυπο που παρουσιάζεται μέσα από αυτές. Τα μακάρια Νήπια δολοφονήθηκαν βιαίως στην πιο τρυφερή ηλικία. Γνώρισαν την κακία προτού προλάβουν να γνωρίσουν τον κόσμο. Ανυποψίαστα, πλήρωσαν το μίσος του Ηρώδη που κυριεύτηκε από φθόνο και όπλισε τα χέρια του ματώνοντάς τα με αθώο αίμα. Η θυσία τους, λησμονήθηκε για χρόνια, ώσπου ένας μαθητής Εκείνου που θα πέθαινε στη θέση τους αποτυπώσει ανεξίτηλα τη μαρτυρία τους στη μνήμη της Εκκλησίας. Έκτοτε η μαρτύρια τους θα απασχολήσει, θα προκαλέσει, θα ενοχλήσει, θα εντυπωσιάσει και θα εμπνεύσει πολλούς εκκλησιαστικούς άνδρες και μη. Πρωτίστως όμως, θα διαμορφώσει ένα αγιολογικό πρότυπο μοναδικό και ιδιαίτερο, το οποίο παραδειγματίζει και διδάσκει μέχρι σήμερα. Είναι αλήθεια ότι στην αρχή η αγιολογική μνήμη των Νηπίων υπήρξε αχνή για διάφορους λόγους. Μαρτύρησαν πριν από τον Χριστό σε ιουδαϊκό περιβάλλον, πολύ πριν καθιερωθεί η τιμή των αγίων. Ο βίους τους υπήρξε σύντομος, χωρίς κατορθώματα και διδασκαλίες. Πολλά ερωτήματα τέθηκαν επίσης και σχετικά με την εγκυρότητα του μαρτυρίου τους. Για όλους τους παραπάνω λόγους η ανάδειξή τους υπήρξε ιδιόμορφη και καθυστέρησε σε σχέση με την άμεση τιμή που έτυχαν άλλοι μάρτυρες της Εκκλησίας. Επισκοπώντας όμως τα λόγια των Πατέρων και εκκλησιαστικών συγγραφέων, διαπιστώνει κανείς ότι οι λόγοι που καθυστέρησαν την ανάδειξή των Νηπίων αλλά και οι ηθικές, ποιμαντικές και δογματικές διαστάσεις της σφαγής τους αποτελούν τελικά το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε το αγιολογικό τους πρότυπο. Οι συγγραφείς υπερασπίστηκαν το μαρτύριο τους, ερμήνευσαν με εσχατολογικά κριτήρια την φαινομενικά άδικη σφαγή τους, χρησιμοποίησαν το παράδειγμά τους, για να λύσουν ποιμαντικά ζητήματα και να παρηγορήσουν τους δοκιμαζόμενους πιστούς. Τόνισαν την αξία του βαπτίσματος του μαρτυρίου και ανέδειξαν την έννοια της εν Χριστώ νηπιότητας ως ύψιστης αρετής. Κυρίως, όμως, προέβαλλαν την άμωμη θυσία τους, ως προδρομική μαρτυρία της σταυρικής θυσίας του Χριστού, εκφράζοντας την πάγια πεποίθηση της πιστεύουσας κοινότητας, ότι τα άγια Νήπια αποτελούν τα πρώτα νεόφυτα στελέχη της Εκκλησίας, που έθρεψαν με το παρθενικό αίμα τους το δέντρο της, την πρώτη μυστική θυσία στον ενανθρωπήσαντα Θεό, τους καθαυτό νεομάρτυρες του Κυρίου, τα νήπια εκείνα που στον παράδεισο δοξολογούν το Θεό αγκαλιά με τους Αγγέλους. Αυτή την αλήθεια μαρτυρούν οι Πατέρες περί των αγίων Νηπίων. Αυτήν επαληθεύουν και όλες οι λατρευτικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις τιμής των πιστών.
description: Surprisingly impressive is what one can discover when penetrates the wealth of Christian literature, searching for traces of the evidence of a saint. Even when these traces travel back in time, hunting testimony develops into an interesting race full of surprises. One such struggle was for us the research of hagiological memory of the Infants of Bethlehem. Without knowing much about them, we followed their tracks in the patristic and ecclesiastical tradition. Although many doubted about the validity of their suffering, their holiness, or even their existence, the Infants left an indelible mark on the Church’s memory and wrote in quicklime red ink their own pages in the ecclesiastical tradition. So the aim of this study is to illuminate the extent possible testimonies of Christian literature referring to the Infants and describe the hagiographical model shown through them. The blissful Infants were violently murdered at the most tender age. They paid the price of the hatred of Herod who was possessed by envy and stained his hands with innocent blood. Their sacrifice was forgotten for years, until a disciple of Him, who was to die in their place, indelibly imprinted their testimony in the memory of the Church. Since then, their testimony will employ, induce, annoy, impress and inspire many, religious or not, men. Above all, it will form a hagiographical model unique and special, which exemplifies and teaches until today. It is true that in the beginning, the hagiographic memory of the Infants for various reasons was faint. They died before Christ in a Jewish environment long before the virtue of the saints was established. Their lives were brief, without deeds and teachings. Many questions were also raised as for the validity of their martyrdom. For all these reasons, their emergence was peculiar and delayed relatively to the immediate attribute to other martyrs of the Church. Surveying the words of the Fathers and ecclesiastical writers, one finds that the reasons that delayed the emergence of the infants but also the moral, pastoral and doctrinal dimensions of the slaughter are ultimately the foundation upon which the hagiographical model was built. The authors defended their martyrdom, interpreted via eschatological criteria the seemingly unjust slaughter, having used their example to solve pastoral issues and to comfort the suffering believers. They also stressed the value of the ‘baptism of martyrdom’ and highlighted the concept of the virtuousness of “infancy” as the highest merit. Mostly, though, they highlighted the immaculate sacrifice, as a precursor testimony of the crucifixion of Christ, expressing the set belief of the community that the holy Infants are the first neophyte members of the Church, who nourished with their maiden blood the tree of the Church being the first secret sacrifice to the incarnated God, the actual martyrs of the Lord who praise God in heaven cradled by the Angels. This is the truth that the Fathers testify on the saint Infants. This is the truth that all religious and artistic events of attribution of the faith community verify.