Το Σταυρικό Πάθος μέσα από ιχνογραφήματα παιδιών: εφαρμογή προγράμματος
Creators: name: Μπιζάκη, Βαΐα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Σταυρικό Πάθος
Παιδικά ιχνογραφήματα
Εκπαιδευτικό πρόγραμμα
Passion on the Cross
Children’s drawings
Educational program

description: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι, σε πρώτο επίπεδο, να παρουσιαστεί η δογματολογική προσέγγιση της Σταύρωσης, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο βρίσκεται προτυπωμένη στη λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας, να γίνει κατανοητή η εννοιολόγηση του παιδικού ιχνογραφήματος και, ακολούθως, να εντοπιστούν τα σημεία των σχολικών εγχειριδίων στα οποία βρίσκεται προτυπωμένη η Σταύρωση, σύμφωνα και με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών, προκειμένου τα παιδιά να αντιληφθούν την έννοια του Σταυρικού Πάθους και να αξιολογήσουν την σημασία του, τόσο στη ζωή της Εκκλησίας όσο και στη δική τους καθημερινή ζωή. Ειδικότερα, αποκρυσταλλώνοντας την έννοια, τις μορφές και τα αποτελέσματα ενός ιχνογραφήματος και παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται το Σταυρικό Πάθος στα σχολικά εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την εφαρμογή προγράμματος το οποία έλαβε χώρο σε μια σχολική τάξη της Στ΄ Δημοτικού, ως στόχος τέθηκε η εξοικείωση των παιδιών με την έννοια του Σταυρικού Πάθους, εστιάζοντας στην αγάπη και τη θυσία που αυτό ενσαρκώνει, δίνοντάς τους, παράλληλα, τη δυνατότητα να αποτυπώσουν τη Σταύρωση του Χριστού με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με τα ιχνογραφήματά τους. Η επιλογή της παρέμβασης στο σχολικό πρόγραμμα των παιδιών, προσδίδοντάς τους τη δυνατότητα να αποτυπώσουν σε ιχνογράφημα τη Σταυρική θυσία, όπως αυτά τη συλλαμβάνουν, έγκειται στο ότι μια δημιουργική και εναλλακτική διδασκαλία πάντα προσελκύει παραπάνω το ενδιαφέρον των παιδιών, ενεργοποιώντας την όρεξή τους για μάθηση και διατηρώντας την προσοχή τους. Το Α΄ μέρος, το οποίο αντιστοιχεί στο θεωρητικό κομμάτι, αποτελείται από τρία κεφάλαια. Το κεφάλαιο Α΄ προσεγγίζει θεολογικά το γεγονός της Σταύρωσης, εκκινώντας από το πώς αυτό προτυπώνεται στην Παλαιά και πραγματώνεται στην Καινή Διαθήκη, καθώς και πώς αυτό ερμηνεύεται από τους Τρεις Ιεράρχες, καταλήγοντας στην παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο τιμάται ο Σταυρός μέσα από τη λειτουργική παράδοση και ζωή της Εκκλησίας. Το κεφάλαιο Β΄ ασχολείται με την έννοια του παιδικού ιχνογραφήματος και ειδικότερα την ιστορική και θεωρητική ανασκόπησή του, τον συσχετισμό του με την παιδική ψυχολογία, τα αίτια της ιχνογραφικής δραστηριότητας, τα εξελικτικά στάδια που αυτή ακολουθεί, το πώς λειτουργεί ως διαγνωστικό μέσο καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αυτή συμβάλλει στην ανάπτυξη ορισμένων βασικών αισθητηριακών και πνευματικών λειτουργιών του παιδιού. Το κεφάλαιο Γ΄ πραγματεύεται την προτύπωση της Σταύρωσης στα σχολικά εγχειρίδια της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών, εστιάζοντας στην εικονογράφηση των βιβλίων και στην αξία της εικόνας γενικότερα. Το Β΄ μέρος που ακολουθεί αντιστοιχεί στην εφαρμογή προγράμματος, η οποία έλαβε χώρα σε Δημοτικό Σχολείο. Αρχικά, γίνεται λόγος για τους συμμετέχοντες και τον σχεδιασμό υλοποίησης του προγράμματος. Έπειτα, παρουσιάζονται τα φύλλα εργασίας και η όλη διεξαγωγή του προγράμματος στην τάξη. Ακολουθούν τα ιχνογραφήματα των παιδιών, η ανάλυσή τους και, ακολούθως, παρατίθεται μια σύντομη αποτίμηση του προγράμματος, καθώς και οι δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διάρκεια υλοποίησης του.
description: The purpose of this study is, at the first level, to present the dogmatic approach of the Crucifixion, as well as the way in which it is preprinted in the liturgical tradition of the Church, to understand the conceptualization of the children's trace and, subsequently, to identify the parts of the school textbooks in which the Crucifixion is preprinted, in accordance with the Curriculum, in order for children to understand the meaning of the Passion of the Cross and to evaluate its significance, both in the life of the Church and in their own daily lives. In particular, by crystallizing the concept, forms and results of a sketch and presenting the way in which the Passion of the Cross is depicted in primary school textbooks, in combination with the implementation of a program that took place in a sixth grade classroom, the aim was to familiarize children with the concept of the Passion of the Cross, focusing on the love and sacrifice it embodies, while enabling them to capture the Crucifixion of Christ in the best possible way, with their drawings. The choice of intervention in the children's school program, giving them the opportunity to depict in a sketch the sacrifice of the Cross, as they conceive it, lies in the fact that a creative and alternative teaching always attracts more children's interest, activating their appetite for learning and maintaining their attention. Part I, which corresponds to the theoretical part, consists of three chapters. Chapter I approaches theologically the event of the Crucifixion, starting from how it is modeled in the Old and realized in the New Testament, as well as how it is interpreted by the Three Hierarchs, concluding with the presentation of the way in which the Cross is honored through the liturgical tradition and life of the Church. Chapter B deals with the concept of the children's trace and in particular its historical and theoretical review, its correlation with child psychology, the causes of trace activity, the developmental stages it follows, how it functions as a diagnostic tool and how it contributes to the development of certain basic sensory and intellectual functions of the child. Chapter III deals with the prefiguration of the Crucifixion in primary school textbooks, according to the Curriculum, focusing on the illustration of books and the value of the image in general. Part B that follows corresponds to the implementation of a program, which took place in a Primary School. Initially, there is talk about the participants and the planning of the implementation of the program. Next, the worksheets and the whole conduct of the program in class are presented. At the end there are children’s drawings, their analysis, and, therefore, there is a brief assessment of the program, as well as the difficulties encountered during its implementation.