Η επίδραση της αντιυπερτασικής θεραπείας στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών
Creators: name: Βαρβέρη, Μαρία Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Αντιυπερτασική
Καρδιαγγειακή
Αιμοκάθαρση
Antihypertensive
Cardiovascular
Dialysis

description: Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί μία εξαιρετικά συνήθη επιπλοκή στους ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου υπό αιμοκάθαρση, σε ένα σημαντικό ποσοστό των οποίων θα οδηγήσει σε θάνατο. Στους ασθενείς αυτούς μάλιστα ο κίνδυνος της θνητότητας από καρδιαγγειακά συμβάματα υπολογίζεται κατά 20 φορές υψηλότερος σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, πιθανώς λόγω συμμετοχής μιας σειράς μη κλασσικών παραγόντων κινδύνου όπως η χρόνια φλεγμονή και υπερογκαιμία, το οξειδωτικό στρες, η αναιμία και οι επιπλοκές της ουραιμίας. Αναφορικά με την υπέρταση, σε αντίθεση με τη γραμμική σχέση που έχει η αρτηριακή πίεση με τον κίνδυνο θνητότητας στο γενικό πληθυσμό, στους αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς μεγάλες μελέτες έχουν συσχετίσει τη χαμηλή, όχι την υψηλή αρτηριακή πίεση, με αυξημένο κίνδυνο θνητότητας. Αυτή η παράδοξη ανάστροφη συσχέτιση της αρτηριακής πιέσεως με την καρδιαγγειακή και τη συνολική θνητότητα έχει δημιουργήσει ερωτηματικά για το αν η υπέρταση στους αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου. Ωστόσο, μικρές τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές έδειξαν καρδιοπροστατευτικά οφέλη από την προοδευτική μείωση της αρτηριακής πίεσης με τη χρήση της αντιυπερτασικής θεραπείας. Η παρούσα μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών είχε ως σκοπό να αξιολογήσει την επίδραση της αντιυπερτασικής θεραπείας έναντι του placebo στα καρδιαγγειακά συμβάματα και την ολική θνητότητα ασθενών υπό αιμοκάθαρση. Πρωτεύοντα καταληκτικά σημεία της μετα-ανάλυσης αποτέλεσε ο σχετικός κίνδυνος (hazard ratio) της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και της θνητότητας από κάθε αιτία σε ομάδα ασθενών υπό αντιυπερτασική αγωγή σε σχέση με ομάδα ασθενών υπό εικονικό φάρμακο (placebo) ή χωρίς θεραπεία. Στη μετα-ανάλυση συμπεριλήφθηκαν εννέα (9) κλινικές δοκιμές με 2340 συμμετέχοντες. Σε σύγκριση με το placebo, η αντιυπερτασική θεραπεία σχετίστηκε με μείωση θανάτου από κάθε αιτία κατά 29,4% (hazard ratio: 0.706, 95% confidence interval : 0.592-0.843) στην ανάλυση σταθερών επιδράσεων και κατά 35,6% (hazard ratio: 0.644, 95% confidence interval: 0.469-0.833) στην ανάλυση τυχαίων επιδράσεων. Σε σύγκριση με το placebo, η αντιυπερτασική θεραπεία σχετίστηκε επίσης με μείωση κατά 27,8% του κινδύνου καρδιαγγειακής νοσηρότητας (hazard ratio: 0.722, 95% confidence interval: 0.618-0.845) με μοντέλο σταθερών επιδράσεων και κατά 34,7% (hazard ratio: 0.653, 95% confidence interval: 0.502-0.849) με μοντέλο τυχαίων επιδράσεων. Κατά την ανάλυση υπο-ομάδων ανάλογα με το έτος δημοσίευσης των μελετών, διαπιστώθηκε υψηλότερο καρδιοπροστατευτικό όφελος στις μελέτες που δημοσιεύθηκαν μετά το 2008. Συμπερασματικά, η παρούσα μετα-ανάλυση δείχνει ότι στους αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς η χρήση αντιυπερτασικής θεραπείας έχει ευνοϊκή επίδραση στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και στην ολική θνητότητα.
description: Cardiovascular disease is an extremely common complication in chronic kidney disease patients undergoing hemodialysis, in a significant percentage of whom it will lead to death. In these patients, the risk of mortality from cardiovascular events is estimated to be 20 times higher than in the general population, probably due to the participation of a series of non-classical risk factors such as inflammation and hypervolemia, oxidative stress, anemia, and complications of uremia. Regarding hypertension, in contrast to the linear relationship that blood pressure has with mortality risk in the general population, in hemodialysis patients, large studies have associated low, not high blood pressure, with increased risk of mortality. This paradoxical inverse association of blood pressure with cardiovascular and total mortality has raised questions about whether hypertension constitutes an independent cardiovascular risk factor in hemodialysis patients. However, small randomized clinical trials have shown cardioprotective benefits of progressive blood pressure reduction with the use of antihypertensive therapy. The present meta-analysis of randomized clinical trials aimed to evaluate the effect of antihypertensive treatment versus placebo on cardiovascular events and all-cause mortality in patients on hemodialysis. Primary endpoints of the meta-analysis were the relative risk (hazard ratio) of cardiovascular morbidity and all-cause mortality in a group of patients on antihypertensive treatment compared to a group of patients on placebo or no treatment. Nine (9) clinical trials with 2340 participants were included in the meta-analysis. Compared with placebo, antihypertensive treatment was associated with a reduction in all-cause death by 29.4% (hazard ratio: 0.706, 95% confidence interval: 0.592-0.843) in fixed effects analysis and by 35.6% (hazard ratio: 0.644, 95% confidence interval: 0.469-0.833) in the random-effects analysis. Compared with placebo, antihypertensive treatment was also associated with a 27.8% reduction in the risk of cardiovascular morbidity (hazard ratio: 0.722, 95% confidence interval: 0.618-0.845) with a fixed-effects model and by 34.7% (hazard ratio: 0.653, 95% confidence interval: 0.502-0.849) with a random-effects model. When analyzing subgroups according to the year of publication of the studies, a higher cardioprotective benefit was found in the published studies after 2008. In conclusion, the present meta-analysis demonstrates that in dialysis patients the use of antihypertensive therapy has a favorable effect on cardiovascular morbidity and total mortality.