title: Προσδιορισμός της εποχιακής διακύμανσης των εκπομπών CO2 από εδαφικό υπόστρωμα αρδευόμενων ελαιώνων
Creators: name: Τσοκας Θεμιστοκλης
Publisher: name: Technical University of Crete
Year: 2015

description: Ο Winston Churchill κάποτε είχε πει για τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο “The era of procrastination, of half measures, of soothing and baffling expedients of delay are coming to a close. In its place, we are entering a period of consequences.” Ότι δηλαδή η περίοδος της αναβλητικότητας, των ημίμετρων και των καθυστερήσεων τελειώνει και ξεκινά η περίοδος των συνεπειών. Η περίοδος αυτή λοιπόν έφτασε και στα περιβαλλοντικά ζητήματα, με τις συνέπειες των ανθρώπινων πράξεων του περασμένου κυρίως αιώνα να δημιουργούν σημαντικά και διογκούμενα προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση των θαλασσών και του πόσιμου νερού, η αποψίλωση των δασών και άλλα πολλά. Όμως έφτασε και η εποχή της κατανόησης των προβλημάτων, του στοχασμού για τα αίτια και της αναζήτησης λύσεων.
Η κλιματική αλλαγή είναι ένα παγκόσμιο ζήτημα που απασχολεί τη διεθνή κοινότητα έντονα τις τελευταίες δεκαετίες. Ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση από τη δημιουργία της έδειξε ιδιαίτερη ανησυχία τόσο για τους λόγους που επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή όσο και για τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε αρχικά να επιβραδυνθεί και εν συνεχεία να αντιστραφεί η πορεία της. Στις αναζητήσεις αυτές σημαίνοντα ρόλο κατείχαν τα λεγόμενα αέρια του θερμοκηπίου και ειδικότερα το CO2. Ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή των πηγών παραγωγής του αερίου αρχικά από τα εμφανή όπως η καύση ορυκτών στη βιομηχανία ή στις μεταφορές και έφτασε ως τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Στα πλαίσια της παρούσας διπλωματικής εργασίας θα μελετηθεί η εποχική διακύμανση των τιμών του CO2 σε καλλιεργήσιμο έδαφος και συγκεκριμένα σε καλλιέργειες ελαιοδέντρων. Η καλλιέργεια της ελιάς συναντάται κατά κόρον στη λεκάνη της Μεσογείου και καλύπτει μεγάλο μέρος των καλλιεργήσιμων εδαφών της Ελλάδας. Στο κείμενο της παρούσας εργασίας παρουσιάζεται το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, τα αέρια του θερμοκηπίου, το CO2 ως αέριο του θερμοκηπίου αλλά και η σχέση του CO2 με τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και συγκριμένα με την ελαιοκαλλιέργεια.
Η εργασία αυτή στηρίχθηκε σε πραγματικές μετρήσεις πεδίου που διενεργήθηκαν, από τον συγγραφέα, το διάστημα Ιανουαρίου- Νοεμβρίου 2014 σε αγροτική περιοχή (αρδευόμενος ελαιώνας) του Ν. Χανίων ιδιοκτησίας του Ινστιτούτου Ελιάς Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου (ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ). Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας γίνεται αναλυτική περιγραφή της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε για τις μετρήσεις αυτές καθώς και των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν για την επεξεργασία τους.
Όπως αναφέρθηκε κύριος παράγοντας μελέτης της συγκεκριμένης εργασίας είναι οι εκπομπές του CO2 από το υπέδαφος αρδευόμενου ελαιώνα. Παρόλα αυτά διενεργήθηκαν μετρήσεις τόσο της μεταβολής της θερμοκρασίας του εδάφους όσο και της εδαφικής υγρασίας του ελαιώνα, με σκοπό τη σύγκρισή τους με τις εκπομπές CO2 και την εξαγωγή συμπερασμάτων. Για την χρονική περίοδο μελέτης, οι μεταβολές των τιμών των παραπάνω παραγόντων συγκρίθηκαν με τα αντίστοιχα μετεωρολογικά στοιχεία της περιοχής μελέτης.
Η στατιστική επεξεργασία των μετρήσεων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση των προγραμμάτων Microsoft Office Excel και IBM SPSS statistic analysis 19. Εξετάστηκαν όλοι οι παράγοντες τόσο μόνοι τους όσο και συνδυαστικά. Η μελέτη κατέληξε σε χρήσιμα συμπεράσματα, που αναγράφονται στο σχετικό κεφάλαιο, για τις τιμές των εκπομπών CO2 στη διάρκεια του χρόνου καθώς και για την εξάρτησή τους από άλλους περιβαλλοντικούς κυρίως παράγοντες.