Διερεύνηση των ψυχολογικών και συναισθηματικών παραγόντων που επηρεάζουν την οδηγική συμπεριφορά
Creators: name: Κοτούλα, Κορνηλία Μαρία Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Οδηγικό στρες
Οδηγικός θυμός
Επιθετική οδήγηση
Ψυχολογία οδήγησης
Ψυχολογία κυκλοφορίας
Driving stress
Road rage
Aggressive driving
Driving psychology
Traffic psychology

description: Αντικείμενο της διπλωματικής αυτής εργασίας είναι η διερεύνηση των ψυχολογικών και συναισθηματικών εκείνων παραγόντων που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των οδηγών κατά τη διάρκεια οδήγησης. Σκοπός της εργασίας ήταν η κατανόηση των παραγόντων που συντελούν στην εκδήλωση ασυνήθιστων οδηγικών συμπεριφορών, ώστε να αναπτυχθούν αποτελεσματικές λύσεις αντιμετώπισης του προβλήματος.Για την πλειονότητα των ανθρώπων η οδήγηση αποτελεί μια από τις επικίνδυνες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα σε μια βιομηχανοποιημένη κοινωνία. Από τις αρχές του 19ου αιώνα εκατομμύρια ζωές έχουν χαθεί σε αυτοκινητιστικά ατυχήματα ενώ ο αριθμός των θανάτων και των τραυματισμών αυξάνει δραματικά ανάλογα με την αύξηση του αριθμού των οδηγών και τον συνολικό αριθμό χιλιομέτρων που καταγράφονται κάθε χρόνο. Βασικότερος παράγοντας πρόκλησης ατυχημάτων είναι ο άνθρωπος.Η προσωπικότητα και ο χαρακτήρας του οδηγού σχετίζονται άμεσα με τον τρόπο οδήγησής του και τον τρόπο αντιμετώπισης του άγχους και του στρες που προκαλείται από τις κυκλοφοριακές συνθήκες. Πράξεις, σκέψεις και συναισθήματα αλληλεπιδρούν σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα. Τα γεγονότα και τα περιστατικά που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της οδήγησης αποτελούν πηγές ψυχολογικών δυνάμεων, ικανές να παράγουν ισχυρά αισθήματα και παράλογες αλληλουχίες σκέψεων. Το στρες μπορεί να έχει συγκεκριμένο αντίκτυπο στην οδηγική συμπεριφορά. Από τη μία πλευρά το στρες που παράγεται σε μέτριο βαθμό μπορεί να είναι ευεργετικό στο ότι κρατά σε εγρήγορση τον οδηγό και συγκεντρωμένο κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Από την άλλη πλευρά όμως, το πολύ στρες έχει σχετιστεί με τη λανθάνουσα οδήγηση, που αυξάνει τις κυκλοφοριακές παραβάσεις και την πρόκληση ατυχημάτων.Η συμπεριφορά του οδηγού μπορεί να αλλάξει ως αποτέλεσμα της αντιμετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων οδήγησης. Βέβαια, αυτές οι αλλαγές διαφέρουν ανάλογα με τον οδηγό και ανάλογα με τις καταστάσεις. Διαφορετικά επίπεδα στρες προέρχονται από την αλληλεπίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στρες και του τρόπου αντίδρασης του οδηγού. Επειδή τα χαρακτηριστικά οδήγησης και το περιβάλλον οδήγησης διαφέρουν, θα πρέπει και τα δύο να αξιολογηθούν ώστε να εξακριβωθούν τα επίπεδα του στρες κατά τη διαδικασία οδήγησης. Η αθροιστική επίδραση του στρες μπορεί να θεωρηθεί ουσιώδης, καθώς δημιουργεί ένα κλίμα έτοιμο να δεχθεί επιθετικές συμπεριφορές. Επομένως το στρες σε συνδυασμό με την επιθετική συμπεριφορά μπορεί να συνεισφέρει στην ανάπτυξη επιθετικής οδήγησης και πιθανότατα στην αύξηση ατυχημάτων.«Οδηγικός θυμός» είναι η επιθετική ή θυμωμένη συμπεριφορά που εκδηλώνει ο οδηγός ενός αυτοκινήτου. «Επιθετική οδήγηση» είναι «η λειτουργία ενός οχήματος κατά τέτοιον τρόπο που θέτει σε κίνδυνο ή είναι πιθανό να θέσει σε κίνδυνο την ιδιοκτησία άλλων ατόμων» και περιλαμβάνει κάποιες συμπεριφορές που τυπικά σχετίζονται με την επιθετικότητα όπως η παραβίαση των ορίων ταχύτητας, η μη τήρηση αποστάσεων, οι εσφαλμένες εκτιμήσεις αλλαγής λωρίδας και η αποτυχία πειθαρχίας στα συστήματα ρύθμισης της κυκλοφορίας. Ένας αριθμός παραγόντων, όπως το αντιληπτό κοινωνικό κύρος, το φύλο, η εθνικότητα, και η ηλικία, παίζει αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη, τη διατήρηση και την επιδείνωση επιθετικών συμπεριφορών. Επίσης οι συνθήκες του περιβάλλοντος σχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με το άγχος και την επιθετική οδήγηση, όπως επίσης και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Η τάση για επιθετική οδήγηση μπορεί να είναι έμφυτη σε ένα άτομο κάτι σαν χαρακτηριστικό γνώρισμα της προσωπικότητάς του, ή μπορεί να είναι πρόσκαιρο και εξαρτώμενο από τη διάθεση και τις καταστάσεις της ημέρας.Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που είναι έμφυτα, ίσως να επηρεάζουν την οδηγική συμπεριφορά ανάλογα με τον τρόπο ζωής. Διαφορετικά χαρακτηριστικά των προσωπικοτήτων έχουν αποδείξει ότι επηρεάζουν τη γνωστική αξιολόγηση περιστατικών, τα επίπεδα αφύπνισης, την ευαισθητοποίηση ερεθισμάτων και γενικότερα τα σύνδρομα εμφάνισης άγχους.Αντίστροφα, είναι δυνατόν η προσωπικότητα του ατόμου να αλλάζει βασιζόμενη στην οδηγική εμπειρία (π.χ. μακροχρόνια έκθεση σε κυκλοφοριακές συνθήκες συμφόρησης).Η κατανόηση της επιρροής των παραγόντων αυτών είναι καθοριστική για την αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργείται λόγω των ασυνήθιστων οδηγικών συμπεριφορών, ως αποτέλεσμα ψυχολογικών και συναισθηματικών πιέσεων που οδηγούν σε καταστάσεις στρες και οδηγικού θυμού.
description: The objective of this thesis is the investigation of the psychological and emotional factors that affect driver’s behavior while driving. It aims at understanding the factors that contribute to the manifestation of aberrant driving behaviors, for the development of effective methods for tackling the problem.Driving is a highly dramatic activity that millions of people perform on a routine daily basis. From the early nineteen’s, millions of people have lost their lives in car accidents. The number of injuries and deaths increases dramatically, relatively with the increase of drivers and annual mileage which are recorded every year. Man is the basic cause of provoking accidents.Personality and character are related to a driver's style of coping with traffic stress. Acts, thoughts, and feelings in driving interact in an integrated system. Situations and facts that happen while driving are sources of psychological forces, capable to provide strong feelings and abnormal sequences of thoughts. Stress can have a significant impact on driving performance. Although moderate levels of stress can be beneficial in maintaining driver attention, too much stress has been related to impaired driving performance, increases in crash risks, and increases in traffic violations.A driver’s behavior may change as a result of coping with stressful driving conditions. However, these changes do not necessarily coincide for all drivers or under all driving conditions. Different stress levels result from the interaction between environmental stressors and individual responses to stressors. Because driver characteristics and driving environments vary, both should be evaluated to appropriately assess stress levels while driving.“Road rage” is aggressive or angry behavior by a driver of an automobile or other motor vehicle. “Aggressive driving” is ‘‘the operation of a motor vehicle in a manner that endangers or is likely to endanger persons or property’’.Some behaviors typically associated with aggressive driving include: exceeding the posted speed limit, following too closely, erratic or unsafe lane changes, improperly signaling lane changes, failure to obey traffic control.A number of factors such us perceived social status, gender, ethnicity and age, have been identified as causing or contributing to these driving behaviors known as aggressive driving. Moreover environmental situations and traits of personality are significantly related to aggressive driving. The tendency to drive aggressively, may be inherent in a person much like a personality trait, or may be more transient and dependent on a given mood and the day’s circumstances. Personality traits inherent in drivers might affect driving behaviors through a number of pathways. Different personality traits have been shown to influence cognitive appraisals of events, levels of arousal, preferred level of stimulation, sensitivity to reward/threat cues, and more generalized stress syndromes.Conversely, it is possible that the individual’s personality could be formed or altered based on driving experience (long term exposure to traffic impedance or commute). The comprehension of the effect of these factors is crucial for tackling the problem of aberrant driving behaviors that are recorded daily, as a result of the psychological and emotional pressures that people experience while driving.