Το νομικό και θεσμικό πλαίσιο επιβολής περιοριστικών μέτρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση:
Creators: name: Μήλεση, Διονυσία Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Περιοριστικά μέτρα
Ευρωπαϊκή Ένωση
Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας
Restrictive measures
European Union
Common Foreign and Security Policy

description: Τα περιοριστικά μέτρα αποτελούν ένα από τα πιο σημαντικά αλλά και επίμαχα στοιχεία της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνίστανται σε κυρώσεις, οι οποίες πλέον δεν επιβάλλονται μόνο εναντίον τρίτων κρατών αλλά εστιάζουν και σε συγκεκριμένα φυσικά ή νομικά πρόσωπα και ομάδες ή άλλες οντότητες, που κρίνεται ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αρχές. Αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας είναι το νομικό και θεσμικό πλαίσιο της επιβολής περιοριστικών μέτρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, όπως αυτό διαμορφώθηκε από την μακρά πρακτική των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων και από την νομολογία του Δικαστηρίου της Ένωσης, και όπως ισχύει μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται αρχικά μία θεωρητική προσέγγιση και παρατίθενται οι στόχοι και η λογική που ενέχουν οι κυρώσεις και δη οι λεγόμενες «έξυπνες» κυρώσεις. Ακολούθως αναπτύσσεται η ιστορική εξέλιξη του θεσμού των περιοριστικών μέτρων και η ακολουθούμενη μέχρι την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας πρακτική και επιχειρείται η κριτική ανάλυση της ιστορικής πραγματικότητας που διαμόρφωσε τον μηχανισμό της επιβολής κυρώσεων σε κοινοτικό επίπεδο. Περαιτέρω, εντοπίζονται οι δύο βασικοί άξονες νομικού προβληματισμού που προέκυψαν από τα καθεστώτα κυρώσεων και ο τρόπος αντιμετώπισης αυτών από τα κοινοτικά δικαστήρια. Ο πρώτος, το ζήτημα της θεμελίωσης της κοινοτικής αρμοδιότητας ως προς την επιβολή των περιοριστικών μέτρων, μέσω της επιλογής της κατάλληλης νομικής βάσης από το πρωτογενές δίκαιο, αναλύεται, επίσης, στην πρώτη ενότητα, στην οποία θα εκτεθεί και το ισχύον νομικό πλαίσιο, όπως αυτό εισήχθη με την Μεταρρυθμιστική Συνθήκη. Στην δεύτερη ενότητα εξετάζεται το ζήτημα του δικαστικού ελέγχου με την παρουσίαση της πολύ σημαντικής απόφασης Kadi/Al Barakaat και της λοιπής συναφούς νομολογίας του Δικαστηρίου. Αφού διερευνηθεί η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της Ένωσης σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, θα αναλυθεί η κατοχύρωση του πλήρους δικαστικού ελέγχου και η μέσω αυτού εξασφαλιζόμενη προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Επιπλέον, θα λάβει χώρα συνοπτική αναφορά για τις δυνατότητες των θιγομένων αποδεκτών των μέτρων να ενεργοποιήσουν αυτό το σύστημα ελέγχου. Τέλος, θα εξεταστεί ο συσχετισμός, αναφορικά πάντα με τα περιοριστικά μέτρα, της δικαιοταξίας που δημιουργούν η ΕΣΔΑ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με την ενωσιακή έννομη τάξη, εν όψει, μάλιστα, και της μελλοντικής προσχώρησης.
description: Restrictive measures constitute one of the most important yet controversial elements of the European Union’s foreign policy. These measures are defined as sanctions imposed not only against third states but also against natural persons, legal persons and groups or other entities which are considered to violate international law, human rights and fundamental democratic principles. The master thesis’ objective is the presentation of the legal and institutional framework for the implementation of restrictive measures by the European Union as part of the Common Foreign and Security Policy, as this framework has evolved through the long-term practice by member states and institutions and the jurisprudence of the Court of the European Union, and as in force following the Lisbon Treaty. The first part of the essay begins with a theoretical approach of the restrictive measures, in particular the so called “smart sanctions”, and the definition and goals of these measures are discussed, including the rationale that supports them. The historical evolution of the EU sanctions policy and the practice established until the entry into force of the Lisbon Treaty are then set forth, and a critical analysis of the factual background that contributed to the formation of this community mechanism for the enforcement of sanctions is attempted, at the same time. Furthermore, the two most crucial legal questions emerging from the various sanction regimes and the most important determinations of the Court of Justice of the European Union concerning these problems are pointed out. The first question, namely the controversy of the competence allocation and the search for the proper legal basis for the implementation of restrictive measures, is contemplated in this first part of the essay, in which the current legal framework introduced by the Reform Treaty is also set forth. In the second part of the essay, the question of judicial review is examined by presenting significant related case law of the Court, especially the celebrated Kadi/Al Barakaat case. After investigating the jurisdiction of the Court with respect to provisions relating to the Common Foreign and Security Policy, the establishment of a system of full and rigorous judicial review of the measures imposed is analysed, together with the safeguarding of human rights accomplished through this system. Moreover, there will be a brief report of the possibilities available to individuals or entities for challenging the measures imposed upon them. Finally the relationship between the legal order established by the European Convention on Human Rights and the legal order of the European Union is examined in consideration of EU’s future accession.