Βιβλιοθήκες και Αναγνωστήρια στη Μακεδονία κατά την όψιμη οθωμανική περίοδο
Creators: name: Τούφα, Ευθυμία Δήμου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Βιβλιοθήκες
Εκπαίδευση
Μακεδονία
Libraries
Education
Makedonia

description: Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η αποτύπωση και περιγραφή των βιβλιοθηκών και αναγνωστηρίων που λειτουργούσαν στη περιοχή της Μακεδονίας κατά την όψιμη Οθωμανική περίοδο. Οι πληροφορίες για την γενική κατάσταση της εκπαίδευσης στον συγκεκριμένο χώρο αντλούνται κυρίως από πηγές της εποχής και μεταγενέστερες, δηλαδή μετά την απελευθέρωση (1912) και ενσωμάτωση με την υπόλοιπη Ελλάδα. Κύρια πηγή ανάπτυξης και οργάνωσης της εκπαίδευσης στα τέλη της Τουρκοκρατίας αποτέλεσαν οι φιλεκπαιδευτικοί σύλλογοι και οι λόγιοι που δραστηριοποιήθηκαν μέσω αυτών. Πολλά συγγράμματα ή κείμενα που περιγράφουν την τοπική εκπαιδευτική δραστηριότητα, στηρίζονται σε μαρτυρίες ή αρχεία σχολείων-εκπαιδευτηρίων, σε προσωπικές αφηγήσεις κατοίκων ή δασκάλων και εκκλησιαστικά αρχεία. Η Εκκλησία αποτέλεσε έναν από τους πρωτεργάτες διάσωσης και συντήρησης αρχείων ή έργων, καθώς πολλές Ιερές Μονές στέγασαν σχολεία, αναγνωστήρια και οργάνωσαν βιβλιοθήκες. Η συγκρότηση βιβλιοθηκών και γενικότερα των αναγνωστηρίων, που εμφανίστηκαν στην πιο κρίσιμη περίοδο για τον ελληνισμό στα μακεδονικό χώρο, πέρα από τη μεγάλη τους συμβολή στην ανύψωση του πνευματικού επιπέδου της τοπικής κοινωνίας, πρόσφερε πρόσθετες και πατριωτικές υπηρεσίες βοηθώντας στη διάδοση και διάχυση του ελληνικού εντύπου. Το ελληνικό κράτος, μετά τις αποτυχημένες προσπάθειές του να βρει ξένους υποστηρικτές για τις διεκδικήσεις του στη Μακεδονία, στην επόμενη μέρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας -ιδιαίτερα μετά τις «μεταρρυθμίσεις» (Τάνζιματ) και την ψήφιση των γενικών κανονισμών του Πατριαρχείου-, πέτυχε μια πνευματική διείσδυση με την ευρεία διάδοση και ανάπτυξη των ελληνικών γραμμάτων. Στόχος του ήταν να ανατρέψει τη ροή ξένων διεκδικήσεων στην Ελλάδα, να ενισχύσει το φρόνημα του έθνους στη μάχη εναντίον του πανσλαβισμού
description: The aim of this work is to capture and analyze the libraries and reading rooms that operated in the region of Macedonia during the late Ottoman period. Information on the general state of education in this area is derived mainly from sources of the time and later, i.e., after the liberation (1912) and integration with the rest of Greece. The main source of development and organization of education were the educational associations and the scholars who were active through them. Many books or texts that describe the local educational activity are based on testimonies or archives of schools, personal narratives of residents or teachers, and church records. The Greek Orthodox Church was one of the pioneers of saving and preserving archives or works, as many Holy Monasteries housed schools, reading rooms and organized libraries. The establishment of libraries and reading rooms in general, which appeared in the most critical period for Hellenism in the Macedonian lands, in addition to their great contribution to raising the spiritual level of the local community, offered additional and patriotic services. The Greek state, after its failed attempts to find foreign supporters for its claims in Macedonia, in the next day of the Ottoman Empire - especially after the "reforms" (Tanzimat) and the adoption of the general regulations of the Patriarchate - achieved a spiritual victory, with the widespread and development of Greek letters. Its goal was to reverse the flow of foreign claims in Greece, to strengthen the nations mind in the fight against Pan-Slavism
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)