Αποκατάσταση της βλάστησης σε καμένο λιβαδικές εκτάσεις:
Creators: name: Αβραμίδου, Ελένη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Πρινώνες
Καμένη-άκαυτη έκταση
Βαθμοί κάλυψης
Shrublands
Burned-unburned region
Cover degrees

description: Κάθε χρόνο καίγονται χιλιάδες στρέμματα δασικών εκτάσεων από τις οποίες ένα μεγάλο μέρος ανήκει στις λιβαδικές εκτάσεις που με τον τρόπο αυτό υποβαθμίζονται σημαντικά. Η υποβάθμιση αυτή αναφέρεται στη μείωση ή και εξαφάνιση κάποιων ειδών χλωρίδας και πανίδας, τη διάβρωση του εδάφους, την πτώση της παραγωγικότητας, καθώς και την απογύμνωση κάποιων περιοχών. Η γνώση της εξέλιξης της βλάστησης μετά από μια πυρκαγιά είναι πρωταρχικής σημασίας για το σχεδιασμό μιας ορθολογικής και αειφορικής διαχείρισης των λιβαδικών οικοσυστημάτων. Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη της εξέλιξης της βλάστησης μετά από μια πυρκαγιά δηλαδή η μελέτη της κάλυψης, της σύνθεσης, της φυτοποικιλότητας αλλά και της ποσότητας και της ποιότητας της λιβαδικής βλάστησης σε τρεις βαθμούς θαμνοκάλυψης. Η παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε στην Επαρχία Λαγκαδά του Ν. Θεσσαλονίκης τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2009 σε μία έκταση 5.632 στρεμμάτων. Στην περιοχή επικρατούν τα θαμνολίβαδα με κυρίαρχα ξυλώδη είδη το πουρνάρι (Quercus coccifera) και τη γκορτσιά (Pyrus amygdaliformis). Σε τρεις βαθμούς κάλυψης (10-40% - αραιό, 41-70% - μεσαίο και 71-100% - πυκνό) και με τρεις επαναλήψεις σε καμένη και σε άκαυτη περιοχή έγιναν μετρήσεις της σύνθεσης, της κάλυψης, της φυτοποικιλότητας, της ποσότητας αλλά και της ποιότητας της ποώδους και της ξυλώδους βλάστησης στο τέλος της αυξητικής περιόδου. Στο Εργαστήριο προσδιορίστηκε το ξηρό βάρος της παραγωγής και η περιεκτικότητά της σε ολικές πρωτεΐνες (CP), σε αδιάλυτες σε ουδέτερο και όξινο απορρυπαντικό ινώδεις ουσίες (NDF και ΑDF) και σε λιγνίνη (ADL), καθώς και η in vitro πεπτικότητα της οργανικής ουσίας (IVOMD). Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι η παραγωγή της ποώδους βλάστησης αυξήθηκε στατιστικά σημαντικά δύο έτη μετά την πυρκαγιά, ενώ εκείνη της ξυλώδους βλάστησης μειώθηκε με αποτέλεσμα η συνολική παραγωγή (ποώδης και ξυλώδης) να μη διαφέρει στατιστικά μεταξύ των καμένων και άκαυτων θαμνολίβαδων. Υπήρχαν όμως στατιστικά σημαντικές διαφορές στην ποώδη παραγωγή μεταξύ των τριών βαθμών συγκόμωσης με το μεσαίο να υπερέχει των δύο άλλων. Στη σύνθεση υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφορά στην παρουσία των αγρωστωδών στο αραιό και στο μεσαίο θαμνολίβαδο σε σχέση με το πυκνό, όπου και μειωνόταν. Τα ψυχανθή παρουσίαζαν μια αυξητική τάση από το αραιό προς το πυκνό θαμνολίβαδο χωρίς ωστόσο να παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικές διαφορές. Στις πλατύφυλλες πόες παρουσιάστηκε μείωση της παρουσίας τους στη σύνθεση του λιβαδιού από το αραιό προς το πυκνό θαμνολίβαδο χωρίς να υπάρχουν και πάλι στατιστικώς σημαντικές διαφορές. Η ξυλώδης βλάστηση παρουσίασε στατιστικώς σημαντικές διαφορές στη σύνθεση του λιβαδιού στο πυκνό θαμνολίβαδο σε σχέση με το αραιό και το μεσαίο. Ως αναφορά την καμένη και την άκαυτη έκταση υπήρξε μια αύξηση της παρουσίας της ποώδους βλάστησης στη σύνθεση του θαμνολίβαδου μετά από την πυρκαγιά και μια μείωση της παρουσίας των ξυλωδών ειδών χωρίς ωστόσο να παρουσιάζουν στατιστικώς σημαντικές διαφορές. Στην κάλυψη η ποώδης βλάστηση υπερέχει στο αραιό και στο μεσαίο θαμνολίβαδο, ενώ στο πυκνό μειώνεται, ενώ η ξυλώδης βλάστηση υπερέχει στο πυκνό θαμνολίβαδο. Μάλιστα η ποώδης βλάστηση εμφανίζεται αυξημένη στο μεσαίου τύπου θαμνολίβαδο. Η ξηρή ουσία και το έδαφος παρουσιάζουν κάποιες διακυμάνσεις στους τρεις βαθμούς κάλυψης χωρίς ωστόσο να παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικά διαφορές. Ως αναφορά το χειρισμό της καύσης η ποώδης βλάστηση αυξάνεται στην καμένη περιοχή έναντι της άκαυτης. Η ξυλώδης βλάστηση μειώνεται στην καμένη περιοχή έναντι της άκαυτης, όπως και η ξηρή ουσία χωρίς βέβαια να υπάρχουν στατιστικά σημαντικές διαφορές. Η παρουσία του εδάφους αυξάνεται στην καμένη περιοχή σε σχέση με την άκαυτη. Πάλι δεν παρατηρούνται στατιστικά σημαντικές διαφορές. Η φυτοποικιλότητα διαφέρει στατιστικά σημαντικά στο μεσαίου τύπου θαμνολίβαδο σε σχέση με το αραιό και το πυκνό. Επίσης εμφανίζεται αυξημένη στην καμένη περιοχή σε σχέση με την άκαυτη αλλά δεν διαφέρουν στατιστικά σημαντικά. Ως αναφορά την περιεκτικότητα (%) σε CP, NDF, ADF, ADL, IVOMD στην ποώδη βλάστηση δεν παρατηρούνται στατιστικά σημαντικές διαφορές στους τρεις τύπους θαμνοκάλυψης ενώ στην ξυλώδη βλάστηση παρατηρούνται στατιστικά σημαντικές διαφορές στις ολικές πρωτεΐνες και στην in vitro πεπτικότητα της οργανικής ουσίας τα οποία αυξάνονται από το αραιό προς το πυκνό θαμνολίβαδο. Στο χειρισμό της καύσης για την ποώδη βλάστηση παρατηρείται αύξηση των ADF και ADL στην καμένη περιοχή σε σχέση με την άκαυτη παρουσιάζοντας στατιστικά σημαντικές διαφορές και μείωση της in vitro πεπτικότητας στην άκαυτη περιοχή έναντι της καμένης. Για την ξυλώδη βλάστηση παρατηρείται αύξηση των ολικών πρωτεϊνών, των ADF, ADL και της in vitro πεπτικότητας στην καμένη περιοχή έναντι της άκαυτης παρουσιάζοντας στατιστικώς σημαντικές διαφορές.
description: Large forested areas are destroyed by wild fires in Greece each year. A significant part of these areas comprises rangelands that are degraded considerably. This degradation leads to the reduction or even disappearance of certain species of flora and fauna, soil erosion, low productivity, as well as land denudation. The study of vegetation evolution after fire is fundamental for planning a rational and sustainable rangeland management. The aim of the present thesis is the study of vegetation evolution after fire, in specific cover, composition, biodiversity and also quantity and quality of rangeland vegetation in three cover degrees. The study was contacted in the Lagadas Municipality in Thessaloniki Prefecture in May and June 2009 in an area of 5.632 acres. The area is covered mostly by shrublands with dominant kermes oak (Quercus coccifera) and wild pear (Pyrus spinosa). In three cover degrees (10-40% - light, 41-70% - medium and 71-100% - dense) and three replications in burned and non burned areas it was measured the composition, cover, plant diversity, quantity and quality of herbage and woody vegetation were measured in the end of augmentative period. In the laboratory the dry weight of production and its content in total proteins (CP) was estimated, in insoluble neutral and acidic detergent fibrillous substances (NDF and ADF) and in lignin (ADL), as well as in vitro digestibility of organic matter (IVOMD). It was proved through research that the production of herbage vegetation was increased statistically considerably two years after the fire, while the woody vegetation was decreased. Total production of herbage and woody vegetation does not differ statistically between burned and unburned shrub lands. However, statistically important differences were found in the herbage production between the three cover degrees with medium it surpassing the other two. In the composition, statistically important difference existed in the presence of the graminae family in light cover and in medium cover shrub lands in comparison to the dense one, where it was also decreased. The leguminosae family presented an augmentative tendency from light to dense cover of shrublands. It was found that forbs were reduced from light to dense shrubland without statistically important differences. Woody vegetation presented statistically important differences in the composition of dense shrubland as to light and medium. As far as woody vegetation is concerned, an increase in the composition of shrubland after fire was found, and a reduction in woody vegetation without statistically important differences. Dry matter and soil had some differences in the three cover degrees without however statistically considerably differences. Biodiversity differs statistically considerably in medium cover type of shrublands concerning light and dense. Also, increase in the burned region was found concerning unburned. As it concerns the content (%) in CP, NDF, ADF, ADL, IVOMD in the herbage vegetation not statistically important differences were observed in the three cover types, while in the woody vegetation statistically important differences were found, in crude proteins and in in vitro digestibility of organic matter which are increased from light to dense shrub land. In woody vegetation an increase of ADF and ADL in the burned region were observed composed to unburned, presenting statistically important differences and reduction of in vitro digestibility in the burned region against unburned. As for the woody vegetation an increase of crude proteins, ADF, ADL and in vitro digestibility was observedin the burned region against unburned presenting statistically important differences.