title: Σεισμική τρωτότητα και βέλτιστη αντιμετώπιση της σεισμικής διακινδύνευσης υποθαλάσσιων και παράκτιων ενεργειακών δικτύων
title: Seismic vulnerability assessment and minimization of seismic risk of offshore and coastal energy lifelines
Creators: name: Χατζηδακης Διονυσιος
Publisher: name: Technical University of Crete
Year: 2021

description: Οι υδρογονάνθρακες, όπως το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή ενέργειας της εποχής μας. Λόγω των αυξανόμενων αναγκών του σύγχρονου πολιτισμού, η εξαγωγή υδρογονανθράκων συνεχίζεται διαρκώς από όλο και περισσότερα χερσαία και υποθαλάσσια κοιτάσματα. Η μεταφορά τους στα αστικά και βιομηχανικά κέντρα κατανάλωσης γίνεται -μεταξύ άλλων- μέσω αγωγών υδρογονανθράκων, οι οποίοι ανήκουν στα ενεργειακά δίκτυα κοινής ωφέλειας (ΔΚΩ). Οι αγωγοί αυτοί αποτελούν έργα υποδομής μεγάλης κλίμακας και στρατηγικής σημασίας. Η σπουδαιότητά τους γίνεται φανερή από το γεγονός ότι γίνονται συχνά αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων μεταξύ εταιρειών και κρατών, αλλά και από τις δυσμενέστατες συνέπειες και τις ανυπολόγιστες ζημιές που μπορεί να προκαλέσει μία πιθανή αστοχία τους στην κοινωνία, στην οικονομία και στο περιβάλλον. Οι αγωγοί μεταφοράς υδρογονανθράκων μπορούν να εκτείνονται σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων, τόσο χερσαία όσο και υποθαλάσσια, φτάνοντας σε βάθη εκατοντάδων μέτρων υπό εξαιρετικά δυσμενείς και αβέβαιες συνθήκες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εκτίθενται σε ένα πολύ μεγάλο εύρος κινδύνων, τόσο φυσικών όσο και ανθρωπογενών. Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που καλούνται να αντιμετωπίσουν είναι οι σεισμικοί γεωκίνδυνοι, όπως η ισχυρή εδαφική κίνηση, η διαρρήξεις ρηγμάτων, οι κατολισθήσεις και οι ρευστοποιήσεις εδαφών. Τα παραπάνω φαινόμενα προκαλούν παροδικές και μόνιμες εδαφικές μετακινήσεις, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν μεγάλα προβλήματα σε έναν αγωγό. Για την αντιμετώπιση των σεισμικών γεωκινδύνων έχουν πραγματοποιηθεί τις τελευταίες δεκαετίες πολλές μελέτες σε αναλυτικό, υπολογιστικό και πειραματικό επίπεδο. Από αυτές έχουν προκύψει διεθνή κι εθνικά πρότυπα και κανονισμοί για τον αντισεισμικό σχεδιασμό αγωγών. Επίσης, έχουν διαμορφωθεί μεθοδολογίες για την προσομοίωση της συμπεριφοράς τους, καθώς και μία σειρά μέτρων προστασίας για την αποφυγή της αστοχίας τους. Εντούτοις, όλα τα παραπάνω επικεντρώνονται κυρίως στην περίπτωση χερσαίων αγωγών, αφήνοντας πολλά περιθώρια διερεύνησης της απόκρισης και της σεισμικής τρωτότητας των αγωγών στα υποθαλάσσια όσο και στα παράκτια τμήματα τους. Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή επικεντρώνεται στη μελέτη υποθαλάσσιων και παράκτιων μεταλλικών αγωγών υδρογονανθράκων, συμβάλλοντας στην ενδελεχή διερεύνηση της συμπεριφοράς τους υπό σεισμική κινηματική καταπόνηση και στην ανάπτυξη προτάσεων για τον καλύτερο δυνατό αντισεισμικό σχεδιασμό τους. Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται μέσω της ανάπτυξης προηγμένων αναλυτικών αλλά και αριθμητικών μεθοδολογιών, χρησιμοποιώντας κλασσικές θεωρίες της μηχανικής, διάφορες αναλυτικές σχέσεις, τις μεθόδους πεπερασμένων στοιχείων και πεπερασμένων διαφορών, κ.α. Στις προσομοιώσεις γίνεται χρήση ρεαλιστικών δεδομένων και παραδοχών που έχουν προκύψει από πειραματικές μελέτες, δεδομένα πεδίου και αναλυτικές μεθοδολογίες. Τα αποτελέσματα από τα παραπάνω προσομοιώματα συγκρίνονται με πειραματικά και αριθμητικά αποτελέσματα άλλων ερευνητών για την εξασφάλιση της επίτευξης ρεαλιστικών και αξιόπιστων αποτελεσμάτων. Για την πρακτική εφαρμοσιμότητα των μεθοδολογιών, χρησιμοποιούνται ρεαλιστικά τοπογραφικά, γεωλογικά και γεωτεχνικά δεδομένα από την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, καθώς επίσης και δεδομένα από τον υπό κατασκευή Αδριατικό Αγωγό φυσικού αερίου (Trans Adriatic Pipeline -TAP). Το κρίσιμο ζήτημα της αλληλεπίδρασης εδάφους-αγωγού προσομοιώνεται με βάση τις μεθοδολογίες που προτείνονται σε πρόσφατους κανονισμούς. Συνοψίζοντας, πρώτος στόχος της Διδακτορικής Διατριβής είναι η μελέτη υποθαλάσσιων αγωγών υπό κινηματική καταπόνηση λόγω κατολίσθησης για διάφορες γωνίες διασταύρωσης της μετακινούμενης μάζας με τον αγωγό. Στη συνέχεια, διερευνάται η διάδοση δευτερογενών ρηγμάτων μέσα από εδαφικές στρώσεις, αλλά και η κινηματική καταπόνηση αγωγών λόγω διασταύρωσης με αυτά τα ρήγματα. Η παρουσία δευτερογενών ρηγμάτων είναι ένα αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο που δεν έχει ερευνηθεί μέχρι σήμερα αναφορικά με την επίδραση που μπορεί να έχει σε αγωγούς. Τρίτος στόχος είναι η σύγκριση της αποτελεσματικότητας διαφόρων μέτρων προστασίας που εφαρμόζονται σε υποθαλάσσιους αγωγούς μεγάλου βάθους. Οι αγωγοί αυτοί τοποθετούνται συνήθως απευθείας στην επιφάνεια του πυθμένα, ενώ το εύρος των εφαρμόσιμων μέτρων προστασίας είναι περιορισμένο λόγω του υψηλού κόστους και των τεχνικών δυσκολιών. Τέλος, οι διάφορες μεθοδολογίες που αναπτύχθηκαν εφαρμόζονται μέσω κατάλληλου υπολογιστικού εργαλείου για τη βελτίωση της χάραξης υποθαλάσσιων αγωγών.
description: Hydrocarbons, such as natural gas and oil, are very important energy sources of modern era. The increasing energy demands of the modern civilization has led to the continuous exploitation of new onshore and offshore deposits. Large-scale pipeline networks are often used to transfer hydrocarbons to the industrial and urban centers. Such pipelines are strategically important infrastructure and they are often the subject of intense controversy between companies and countries. Moreover, a pipeline failure can cause incalculable damage and devastating consequences to the society, the economy and the environment. Pipelines may extend for hundreds of kilometers, both onshore and offshore, laying on the seabed at depths of hundreds of meters, under highly adverse and uncertain conditions. As a result, they are exposed to a wide range of both natural and man-made hazards. Seismic geohazards, such as strong ground motion, fault ruptures, landslides and soil liquefaction, are among the most important hazards that pipelines have to overcome. The transient and permanent ground displacements from the above phenomena can cause major damage to pipelines. During the last decades, many analytical, computational and experimental studies have been conducted to investigate these topics. These studies have led to the development of international and national standards and regulations for the seismic design of pipelines. Moreover, several methodologies have been developed for the simulation of pipe response, as well as for mitigation measures that can be used to protect the pipelines. However, all the above are focused mainly on onshore pipelines, and there is lack for analogous studies regarding offshore and coastal pipelines. The present Doctoral Dissertation focuses on the investigation of offshore and coastal pipelines by thoroughly investigating their response under seismic kinematic distress and the development of methodologies for their optimal seismic design. These goals are achieved through the development of advanced analytical and numerical methodologies, utilizing classic theory of mechanics, analytical solutions, finite element and difference methods, etc. The simulations are conducted utilizing realistic data and assumptions which are derived from experimental studies, field investigations and analytical methodologies. The results of this research are compared with the corresponding ones from experimental and numerical studies to ensure that they are realistic and reliable. For the practical applicability of the proposed methodologies, realistic topographical, geological and geotechnical data are used from the east Mediterranean Sea and the Trans Adriatic Pipeline (TAP). Pipe-soil interaction is simulated according to the proposed methodologies from contemporary international guidelines. Conclusively, the first goal of the Ph.D. Thesis is the investigation of offshore pipelines under kinematic distress due to landslides for different intersection angles of the sliding mass with the pipeline. In the sequence, the propagation of secondary faults through soil deposits is investigated. The kinematic distress of pipelines due to the intersection with secondary faults is also investigated. The presence of secondary faults is a frequently occurring phenomenon, which has not been addressed yet regarding its impact on pipeline distress. The third goal of the Doctoral Dissertation is to compare the effectiveness of different mitigation techniques when applied to deep-sea pipelines, which are usually led directly on the seabed. The range of the applicable mitigation techniques on such pipelines is limited due to the high costs and the technical difficulties involved. Finally, the developed methodologies are implemented in a suitable computational tool to achieve route optimization of offshore pipelines.