Θεμελιώδη Συνταγματικά Δικαιώματα και Ειδικές Ανακριτικές Πράξεις
Creators: name: Ρούλιας- Βερδέσης, Βασίλειος Ιωάννης
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ειδικές Ανακριτικές Πράξεις
Θεμελιώδη Συνταγματικά Δικαιώματα
Δημόσιο Δίκαιο
Ποινικό Δίκαιο
Special Investigative Acts
Fundamental Constitutional Rights
Public Law
Criminal Law

description: Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση των Ειδικών Ανακριτικών Πράξεων, όπως αυτές διαρθρώνονται στα αρ. 254 και 255 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, υπό το πρίσμα των θεμελιωδών ατομικών δικαιωμάτων, ώστε να φωτιστούν οι προβληματικές που εισάγουν με την καθιέρωσή τους, καθώς και να διαφανούν τα δικαιοκρατικά όρια διενέργειας των πράξεων αυτών, οι οποίες αποτελούν μία συνεχή πρόκληση και ίσως ακόμα και μία απειλή για τα σύγχρονα φιλελεύθερα κράτη και τον νομικό πολιτισμό που αυτά πρεσβεύουν. Οι Ειδικές Ανακριτικές Πράξεις των άρθρων 254 (επί ορισμένων περιοριστικά αναφερόμενων εγκλημάτων) και 255 (επί εγκλημάτων διαφθοράς) του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας αποτελούν μέτρα δικονομικού καταναγκασμού και κατατάσσονται στο δεύτερο κεφάλαιο των ανακριτικών πράξεων, συνιστώντας μία ιδιαίτερη κατηγορία ανακριτικών πράξεων. Η ιδιαιτερότητά τους έγκειται στο γεγονός ότι ήδη από την φύση τους προσβάλλουν θεμελιώδη συνταγματικά δικαιώματα, όπως τον σεβασμό της αξίας του ανθρώπου, της προσωπικής ελευθερίας και της προστασίας της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας του ατόμου, την απαγόρευση των βασανιστηρίων, την προστασία του ασύλου της κατοικίας, του ιδιωτικού και οικογενειακού βίου, την προστασία από την συλλογή και επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων, την προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών, το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη, την εγγυητική λειτουργία του κράτους ως θεματοφύλακα αυτών των δικαιωμάτων εν γένει, καθώς και την αρχή της αναλογικότητας, η οποία διαπνέει το σύνολο του δικαιικού μας συστήματος. Επιπλέον, με την διενέργεια των ειδικών ανακριτικών πράξεων θίγονται και δικονομικά δικαιώματα του κατηγορουμένου (ή και του υπόπτου στην περίπτωση του αρ. 243 παρ. 1 εδ. γ΄), όπως το δικαίωμα της σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης (αρ. 104 ΚΠΔ) και το τεκμήριο της αθωότητας (αρ. 71 ΚΠΔ), ως ιδιαίτερες εκφάνσεις του σεβασμού της ανθρώπινης αξίας και του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Ο ιδιαίτερος αυτός χαρακτήρας των Ειδικών Ανακριτικών Πράξεων, καθώς και ο τρόπος διενέργειάς τους, εξαντλεί τα όρια της νομιμότητας της δράσης των κρατικών οργάνων θέτοντας υπό αμφισβήτηση τις ως άνω βασικές συνταγματικές αρχές και θεμελιώδη δικαιώματα.Η μελέτη της παρούσας βασίστηκε στον συγκερασμό του τομέα του Δημοσίου – Συνταγματικού Δικαίου με τον τομέα του Ποινικού και Δικονομικού Δικαίου. Προς το σκοπό αυτό, στο πρώτο μέρος αναλύονται αυτοτελώς και διεξοδικά τα θεμελιώδη ατομικά συνταγματικά δικαιώματα, τα οποία πλήττονται από την διεξαγωγή των κατ΄ αρ. 254 και 255 ΚΠΔ ειδικών ανακριτικών πράξεων, ενώ στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται οι κατ’ ιδίαν ειδικές ανακριτικές πράξεις και η ακτινοβολία των ως άνω συνταγματικών διατάξεων στην εφαρμογής τους. Πιο συγκεκριμένα, ερευνώνται και ερμηνεύονται οι προϋποθέσεις και οι εγγυήσεις ασφάλειας, οι οποίες τίθενται για την διενέργεια αυτών των ανακριτικών πράξεων και προς προστασία του υποκείμενου και εξετάζεται ποιες ειδικές πτυχές των ατομικών δικαιωμάτων θίγονται κατά την διενέργεια έκαστης εξ αυτών.
description: The subject of this thesis is the analysis of Special Investigative Acts, as they are structured in no. 254 and 255 of the Code of Criminal Procedure, from the point of view of fundamental individual rights, in order to shed light on the problems introduced by their establishment, as well as to clarify the legal limits of these acts, which constitute a constant challenge and perhaps even a threat to modern liberal states and the legal culture they represent. The Special Investigative Acts described in Articles 254 (on certain exhaustively mentioned crimes) and 255 (on corruption crimes) of the Code of Criminal Procedure constitute procedural coercive measures and are classified in the second chapter of investigative acts, constituting a special category of investigative acts. Their specificity lies in the fact that by their very nature they violate fundamental constitutional rights, such as respect for the value of the human person, personal liberty and the protection of life, honour and freedom of the individual, the prohibition of torture, the protection of asylum, home, private and family life, protection against the collection and processing of personal data, the protection of confidentiality of communications, the right to a fair trial, the guarantee function of the state as guardian of these rights in general, as well as the principle of proportionality, which permeates our entire legal system. In addition, the carrying out of special investigative acts also violates procedural rights of the accused (or the suspect in the case of art. 243 par. 1 lit. c), such as the right to remain silent and not to incriminate oneself (art. 104 Code of Criminal Procedure) and the presumption of innocence (art. 71 Code of Criminal Procedure), as particular expressions of respect for human value and the right to a fair trial. This particular character of the Special Investigative Acts, as well as the way they are carried out, exhausts the limits of the legality of the action of the state, questioning the abovemetioned basic constitutional principles and fundamental rights. The study of this thesis was based on the combination of the field of Public – Constitutional Law with the field of Criminal and Procedural Law. To this end, the first part analyzes independently and thoroughly the fundamental individual constitutional rights, which are affected by the conduct of the provisions of Art. 254 and 255 Code of Criminal Procedure of special investigative acts, while the second part presents the individual special investigative acts and the impact of the above constitutional provisions on their implementation. More specifically, the conditions and guarantees set for the conduct of these investigative acts and for the protection of the individual are investigated and interpreted, and it is examined which specific aspects of individual rights are affected during the conduct of each of them.
description: Σε συνεργασία με: Νομικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)