Εφαρμογή της μεθοδολογίας ESAS για τον προσδιορισμό της πληθυσμιακής πυκνότητας του είδους Calonectris diomedea diomedea στο Βόρειο Αιγαίο και εκτίμηση της δυναμικής του πληθυσμού του:
Creators: name: Παναγιωτοπούλου, Μαρία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Αρτέμης
Βόρειο Αιγαίο
Δυναμική πληθυσμού
Calonectris diomedea diomedea
North Aegean
population dynamics

description: Οι πληθυσμοί του Αρτέμη έχουν ακραία δημογραφικά χαρακτηριστικά όπως αργοπορημένη ωρίμανση, χαμηλή γεννητικότητα, χαμηλή θνησιμότητα των ενηλίκων και υψηλό προσδόκιμο ζωής. Τα υψηλά επίπεδα φιλοπατρίας και το ζευγάρωμα μεταξύ συγγενικών ατόμων οδηγούν σε μεγάλη γενετική συγγένεια και χαμηλή γενετική ποικιλότητα στις αποικίες τους, ενώ τα ποσοστά διασποράς μεταξύ των αποικιών είναι χαμηλά. Οι γνώσεις μας για το είδος στην Ελλάδα είναι περιορισμένες ακόμη, καθώς πρόσφατα βρέθηκαν νέες αποικίες, ενώ πολλές αποικίες δεν είναι καταμετρημένες, δεν γνωρίζουμε τις τάσεις του πληθυσμού και δεν έχει γίνει έρευνα για τις απειλές του είδους, κυρίως αναφορικά με την τυχαία σύλληψη σε παραγάδια. Στόχοι της παρούσας έρευνας είναι α) ο προσδιορισμός του πληθυσμού Αρτέμηδων στο Βόρειο Αιγαίο, χρησιμοποιώντας δεδομένα από καταμετρήσεις στη θάλασσα και από δημογραφική ανάλυση και β) η διερεύνηση των παραγόντων που εξασφαλίζουν την διατήρηση του πληθυσμού σε σταθερά επίπεδα σε μακροχρόνια βάση, μέσω ανάλυσης μεταπληθυσμών σε πληθυσμιακό και γενετικό επίπεδο. Από τις καταμετρήσεις ESAS που έγιναν στο Βόρειο Αιγαίο το 2009 εκτιμήσαμε την μέση πυκνότητα Αρτέμηδων, η οποία ανέρχεται σε D = 0,50 ± 0,18 άτομα/χλμ2. Οι μεγαλύτερες πυκνότητες έχουν καταγραφεί την περίοδο του Ιουλίου στις περιοχές του ανατολικού Αιγαίου.. Βάσει της πυκνότητας αυτής ο πληθυσμός Αρτέμηδων στο Βόρειο Αιγαίο εκτιμήθηκε ότι κυμαίνεται στα 36.000 άτομα. Κατόπιν συγκρίναμε τα δεδομένα αυτά με τα αποτελέσματα δημογραφικών μοντέλων. Δημιουργήσαμε ένα μοντέλο Leslie με 4 κλάσεις ηλικίας με το οποίο εξετάσαμε τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του ελληνικού πληθυσμού Αρτέμη. Τα αποτελέσματα επικυρώθηκαν με ένα ατομικά βασισμένο μοντέλο (IBM – individual based model, ‘Animal Magic’ ©), προκειμένου να ακολουθήσει η διερεύνηση της μεταπληθυσμιακής δομής του πληθυσμού και της επίδρασης που έχει ο εμπλουτισμός από γειτονικές μεσογειακές αποικίες στη δυναμική πληθυσμού μίας αποικίας στο Αιγαίο. Ο ρυθμός ανάπτυξης του ελληνικού πληθυσμού Αρτέμη είναι υψηλότερος από τον αντίστοιχο του πληθυσμού της δυτικής Μεσογείου. Σύμφωνα με το μοντέλο ΙΒΜ, για την επιβίωση των πληθυσμών της Μεσογείου είναι απαραίτητη η εισροή 0,5 ατόμων/έτος από τον Ατλαντικό, αλλά και η ανταλλαγή ατόμων μεταξύ αποικιών ανατολικής και δυτικής Μεσογείου σε ρυθμό 0,1 ατόμων/έτος. Η σταθερή ηλικιακή δομή φανερώνει ότι σε κάθε ενήλικο ζευγάρι αντιστοιχούν ~2,54 ανήλικα ή μη αναπαραγόμενα άτομα και με το μέγεθος αυτό έγινε μία καταρχήν εκτίμηση του συνολικού ελληνικού πληθυσμού Αρτέμη από τις μέχρι σήμερα γνωστές αποικίες, που ανέρχεται σε περίπου 16.500 άτομα. Η αντιπαραβολή των αποτελεσμάτων από τις καταμετρήσεις ESAS και από τα δημογραφικά μοντέλα έδειξε ότι ο πληθυσμός στο Βόρειο Αιγαίο είναι πολύ μεγαλύτερος από τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις μας και το γεγονός αυτό οφείλεται σε μία φυσική αβεβαιότητα στις εκτιμήσεις, στις ελλιπείς μέχρι σήμερα γνώσεις μας για τον ακριβή αριθμό και το μέγεθος των αποικιών του είδους στο Αιγαίο, καθώς και στην χρήση της περιοχής από Αρτέμηδες που προέρχονται από άλλες περιοχές όπως κατέδειξε το μεταπληθυσμιακό μοντέλο μας. Πιστεύουμε ότι το Βόρειο Αιγαίο υποστηρίζει τροφικά σημαντικό ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού Αρτέμη, αλλά πιθανά και άλλων γειτονικών πληθυσμών της ανατολικής Μεσογείου. Υπάρχει επίσης ανάγκη προσαρμογής και μικροαλλαγών της μεθοδολογίας ESAS, προκειμένου αυτά να είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες συνθήκες της θάλασσας του Αιγαίου και να δίνουν αξιόπιστες πληθυσμιακές εκτιμήσεις.
description: Cory’s shearwaters exhibit extreme life history traits such as deferred maturity, low fecundity, high adult survival and long life expectancy. Ηigh levels of natal philopatry and incestuous breeding lead to high genetic relatedness and low genetic variability within colonies, whereas dispersal between colonies is low. Our knowledge for the species in Greece is limited; some new colonies were discovered recently, while there is no accurate population estimation for many colonies. Population trends and main threats to the species in Greece are still unknown, especially in regard to accidental trapping in long-line fisheries. The goals of the present research are to a) determine the population of Cory’s shearwaters in North Aegean with the use of data from ESAS counts and demographic analysis and b) explore which factors ensure the preservation of the Greek population at longterm stable levels, through metapopulation analysis in respect to population and genetic levels. ESAS counts were made in North Aegean in 2009. We estimated average density of Cory’s shearwaters at D = 0,50 ± 0,18 ind/klm2. Highest densities were recorded in July at areas of east Aegean.. Based on the above average density the population of Cory’s shearwaters in North Aegean is estimated at 36.000 individuals. We then compared these results to the results of demographic models. We created a Leslie matrix model with 4 age classes which we used to explore the demographic characteristics of the Greek Cory’s shearwater population. The results were validated by running an Individual Based Model (‘Animal Magic’ ©) which was also used to investigate the metapopulation structure of the population and the effect that enrichment from neighbouring Mediterranean populations will have on the dynamics of Greek Cory’s shearwater populations. The growth rate of the Greek population is higher than that of populations from the West Mediterranean basin. For a long term survival of the Greek population it is necessary to have an immigration of 0,5 ind. / year from the Atlantic, as well as an exchange of individuals among the east and west Mediterranean subpopulations at a rate of 0,1 ind. / year. The stable age class structure reveals that for every adult pair there are ~2,54 juvenile or non-breeding individuals, which gives a first population estimation for Greek Cory’s shearwaters at ~16.000 ind. By comparing the results from ESAS counts and demographic models we conclude that Cory’s shearwater populations in North Aegean are much greater than expected. This is due to natural uncertainties in our estimations, incomplete knowledge about the colonies in the Aegean and the fact that the area is used by Cory’s shearwaters originating from South Aegean, Ionian sea and East Mediterranean, as it has been demonstrated by our metapopulation model. The North Aegean is an important feeding place for a substantial part of the greek population, but possibly also for other populations of the east Mediterranean region. There is also a need for adapting and incorporating changes on the ESAS methodology in order to achieve more reliable results on the basis of the specific Aegean circumstances.
description: (