Φαρμακοεπαγρύπνηση: ιστορική αναδρομή, εφαρμογές της και μελλοντικοί στόχοι για την μέγιστη αξιοποίηση της, με σκοπό την ελαχιστοποίηση των παρενεργειών και ανεπιθύμητων ενεργειών των φαρμάκων
Creators: name: Αλεξανδρίδης, Πέτρος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Φαρμακοεπαγρύπνηση
Ανεπιθύμητες Ενέργειες Φαρμάκων
Κίτρινη Κάρτα
Pharmacovigilance
Adverse Drug Reactions
Yellow Card

description: Οι Ανεπιθύμητες Ενέργειες Φαρμάκων (ΑΕΦ) ευθύνονται σε σημαντικό βαθμό για τα αυξημένα ποσοστά νοσηρότητας, θνητότητας και ενδονοσοκομειακής νοσηλείας διεθνώς. Στις προεγκριτικές φάσεις ανάπτυξης ενός φαρμάκου δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν και να καταγραφούν όλες οι ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να παρουσιαστούν από αυτό, εξαιτίας του όχι και τόσο μεγάλου αριθμό ατόμων στους οποίους χορηγείται το φάρμακο έως ότου αυτό κυκλοφορήσει στην αγορά. Επομένως, είναι απαραίτητο ένα ισχυρό σύστημα Φαρμακοεπαγρύπνησης το οποίο θα εξασφαλίζει την ανίχνευση των πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών και θα διασφαλίζει με αυτό τον τρόπο την ασφαλή και αποτελεσματική χρήση των φαρμάκων. Η αναφορά των ΑΕΦ μπορεί να είναι είτε ενεργητική και να προέρχεται από οργανωμένα συστήματα συλλογής δεδομένων, είτε παθητική και να αφορά αυθόρμητες αναφορές από ασθενείς/καταναλωτές, επαγγελματίες υγείας και φαρμακευτικές εταιρείες. Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες χώρες η αυθόρμητη αναφορά των ΑΕΦ γίνεται μέσω ενός ειδικού εντύπου που ονομάζεται Κίτρινη Κάρτα και η συμπλήρωσή της αποτελεί δικαίωμα όλων των ασθενών/καταναλωτών και επιτακτικό καθήκον όλων των επαγγελματιών υγείας. Όλες αυτές οι αναφορές ΑΕΦ συγκεντρώνονται από τα πολυάριθμα εθνικά συστήματα Φαρμακοεπαγρύπνησης, τα οποία με τη σειρά τους τα αποστέλλουν στις ευρωπαϊκές (European Medicines Agency) ή παγκόσμιες (World Health Organization) αρχές για περαιτέρω διερεύνηση σχετικά με την ασφάλεια των φαρμάκων. Στην παρούσα διπλωματική εργασία θα γίνει μια ιστορική αναδρομή των γεγονότων που οδήγησαν στη δημιουργία του τομέα της Φαρμακοεπαγρύπνησης και θα παρουσιάσουμε την πλειονότητα των οργανισμών που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία, τον ρόλο που διαδραματίζουν οι επαγγελματίες υγείας και τους μελλοντικούς στόχους για την ανάπτυξη και εξέλιξη του τόσο καθοριστικού αυτού τομέα για την βελτίωση και την προστασία της υγείας.
description: Adverse Drug Reactions (ADRs) are largely responsible for increased rates of morbidity, mortality and hospitalization worldwide. In the preclinical phase of the drug development process, it is not possible to predict and record all the ADRs that can be caused, due to the not so large number of people to whom the medicine is administered until it is on the market. Therefore, a strong Pharmacovigilance system is necessary, which will ensure the detection of possible ADRs and thus ensure the safe and effective use of drugs. The reporting of ADRs can either be active and come from organized data collection systems, or passive and concern spontaneous reports from patients/consumers, healthcare professionals and pharmaceutical companies. In Greece, as in most countries, the spontaneous reporting of ADRs is done through a special form called the “Yellow Card” and its completion is a right of all patients/consumers and an imperative duty of all health professionals. All these ADRs reports are collected by the numerous national Pharmacovigilance systems, which in turn send them to the European (European Medicines Agency) or Global (World Health Organization) authorities for further investigation into the safety of medicines. In this thesis a historical review will be made of the events that led to the creation of the field of Pharmacovigilance and we will be presented the majority of organizations involved in this process, the role played by health professionals and the future goals for the development and evolution of such a decisive area for the improvement and protection of Health.