Το Μάθημα του Ματθαίου Βατοπαιδινού "Πρῶτος ἐν μάρτυσιν ἐδείχθης". Ερμηνεία &amp; Εκτέλεση
Creators: name: Στάθης, Νικόλαος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Μάθημα
Βατοπαιδινός Ματθαίος
Ερμηνεία
Opus
Matthew of Vatopedion
Interpretation

description: Στο επίκεντρο της διατριβής βρίσκεται το Μάθημα ενός αυτόγραφου κώδικα του Ματθαίου Βατοπαιδινού που βρίσκεται στην Ι.Μ. Κωνσταμονίτου στο Άγιο Όρος. Στο εν λόγω χειρόγραφο, ο μελωδός δανείστηκε το κείμενο του Δοξαστικού των αποστίχων που ψάλλεται στην εορτή του Αγίου Πρωτομάρτυρα Στεφάνου και το μελοποιεί εκ νέου σε ήχο πρώτο, συνοδεύοντάς το από εκτενές κράτημα, προς ψαλμώδηση του κατά τη διάρκεια της ακολουθία της Λιτής, στην αυτή εορτή. Γίνεται μια σύντομη περιγραφή των βιογραφικών του Ματθαίου Βατοπαιδινού και αναφορά στην εποχή του – την Τρίτη εξηγητική περίοδο της Βυζαντινής σημειογραφίας, συνάμα με τις συναφείς εξηγητικές προσπάθειες. Περιγράφονται γενικά τα χειρόγραφα της Ι.Μ. Κωνσταμονίτου, εξειδικεύεται η παράθεση τους στον Κώδικα Κωνσταμονίτου 97, όπου περιέχεται και το υπό εξέταση αυτόγραφο και τέλος απομονώνονται όλα τα έργα του Ματθαίου Βατοπαιδινού που περιέχονται στη βιβλιοθήκη της Μονής. Στη συνέχεια προσεγγίζεται Θεολογικά το κείμενο του μαθήματος και ειδικότερα η προσωπικότητα του Αγίου Στεφάνου. Φθάνοντας στην καρδιά της εργασίας ξεκινά η ανάλυση του έργου σε δομικό και μετρικό επίπεδο, γίνεται εκτενής αναφορά στο χρησιμοποιηθέν τροπικό σύστημα του Τροχού και στα χαρακτηριστικά του Πρώτου ήχου. Το Μάθημα κατατέμνεται σε φράσεις και αναλύεται-ερμηνεύεται τμηματικά με το σύστημα που προαναφέρθηκε. Τέλος παρατίθενται τα συμπεράσματα της ανάλυσης και χρήσιμες διαπιστώσεις περί συνεργασίας ήχων και του τρόπου εκτέλεσής. Στο Παράρτημα παρουσιάζεται μεταξύ άλλων, το γνήσιο χειρόγραφο (σε ασπρόμαυρη φωτογράφηση) και τη δακτυλογραφημένη αποτύπωσή του για ευκολία της ερμηνείας και εκτέλεσης του.
description: At the centre of the thesis is the Opus of an autograph code by Matthew Vatopaedinos, which is located at the Monastery of Konstamonitou on Mount Athos. In this manuscript, the melodist borrowed the text of the Doxastiko of the apostiches that is sung on the feast of St. Stephen the First Martyr and sets it to music again in Mode first (ihos A), accompanied by extensive kratima, to be chanted during the service of Liti, on the same feast. There is a brief description of the biographies of Matthew Vatopaedinos and a reference to his time – the third explanatory period of Byzantine notation, along with the relevant explanatory efforts. The manuscripts of the Holy Monastery of Konstamonitou are generally described, their reference to the Code of Konstamonitou 97 is specified, which contains the autograph under consideration and finally all the works of Matthew Vatopaedinos contained in the library of the monastery are isolated. Then the poem of the Opus is approached theologically and in particular the personality of St. Stephen. Reaching the heart of this work, begins the analysis of the Opus at a structural and metric level, an extensive reference is made to the used modal system of the Wheel (Trohos) and the characteristics of the First Tone (Ihos). The Course is divided into phrases and is analyzed- Interpreted in parts with the system mentioned above. Finally, the conclusions of the analysis and useful findings on the cooperation of sounds are presented. The Annex presents, among other things, the original manuscript (in black and white photographing) and its typewritten imprinting for ease of interpetation and performance.