Η πολιτισμική προσφορά του Μητροπολίτου Σερβίων και Κοζάνης κυρού Διονυσίου Λ. Ψαριανού
Creators: name: Ορτουλίδης, Απόστολος Σάββα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Μητροπολίτης Διονύσιος Ψαριανός
Πολιτισμική προσφορά
Σύγχρονη εκκλησιαστική ιστορία
Metropolitan Dionisious Psarianos
Cultural offer
Contemporary ecclesiastical history

description: Το ερευνητικό πεδίο που αφορά στο πόνημα αποτελεί ένα δίπολο: αφ’ ενός η προσωπικότητα και τα έργα του Μητροπολίτη Διονύσιου Ψαριανού και αφ’ ετέρου η πολιτισμική προσφορά του σε όλα τα δυνατά επίπεδα που εξετάζονται, είτε θεωρητικά είτε πρακτικά, τα οποία χάριν της εργασίας κατηγοριοποιήθηκαν σε πέντε βασικά σημεία προσέγγισης· πρώτον, η πρακτική πολιτιστική προσφορά, όπως η ανέγερση ναών, η συντήρηση μνημείων του πολιτισμού και η ενεργός διαφύλαξη των πολιτιστικών παραδόσεων. Δεύτερον, το υμνογραφικό και υμνολογικό έργο του Μητροπολίτη, όπου περιλαμβάνονται όλες οι αναφορές και οι αναλύσεις που αφορούν στην συνεισφορά του στην υμνογραφία της Ορθοδοξίας. Τρίτον, το λογοτεχνικό του έργο, όπου προσεγγίζονται και εξετάζονται τα ευρύτερα θέματα θρησκευτικής και κοσμικής λαογραφίας καθώς και ο ελληνορθόδοξος πολιτισμός μέσα από τα λογοτεχνήματά του. Τέταρτον, το μουσικό και μουσικολογικό έργο του· στο σχετικό κεφάλαιο αποδελτιώνονται και περιγράφονται όλες οι θεωρητικές εργασίες και πρακτικές δράσεις του που συνέβαλαν στη διάσωση, διατήρηση, διάδοση και προαγωγή του βυζαντινού και του ευρύτερα ελληνικού μουσικού πολιτισμού και τέλος, οι απόψεις του για τα ζητήματα του ελληνορθόδοξου πολιτισμού στη σύγχρονη εποχή καθώς και οι προσωπικές του εκτιμήσεις για την κοινωνία του σύγχρονου τεχνικού πολιτισμού και τον ρόλο της ανθρωπότητας μέσα σε αυτόν. Η εργασία ολοκληρώνεται με τρία παραρτήματα στα οποία συμπεριλήφθηκαν επιλεγμένα και αντιπροσωπευτικά έργα από τα συγγράμματά του, διάφορα μουσικά κείμενά του, καθώς και φωτογραφικό και εικονογραφικό υλικό. Ο τόπος και ο χρόνος στον οποίο δρα ο Ψαριανός είναι η Ελλάδα του 20ού αιώνα με όλα τα ιστορικά δεδομένα που συνεπάγονται για την τότε ελληνική κοινωνία και την επικρατούσα κατάσταση στην Εκκλησία της Ελλάδος. Κύριοι στόχοι της εργασίας είναι: η κατανόηση των ιστορικών, πολιτισμικών, θεολογικών, εκκλησιαστικών και κοινωνικών προϋποθέσεων δια των οποίων διαμορφώθηκε ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα του Μητροπολίτη, η επιμέρους ανάλυση των πέντε διαφορετικών ειδών προσφοράς του στη σύγχρονη πολιτισμική πραγματικότητα και η προσέγγιση και αναλυτική εξέταση όλων των εργασιών του, είτε αυτές αφορούν συγγραφική είτε άλλη πρακτική δραστηριότητα. Ως εργασία που επικεντρώνεται σε ένα εκκλησιαστικό πρόσωπο της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας αλλά και στην προσφορά του στον σύγχρονο πολιτισμό, η μέθοδος εκπόνησής της υπήρξε θεωρητική. Αφορούσε, λοιπόν, στην έρευνα και κατανόηση της προσωπικότητας του εκκλησιαστικού άνδρα και της συνεισφοράς του στο ελληνορθόδοξο πολιτισμικό γίγνεσθαι, καθώς και στην ερευνητική προσέγγιση των πηγών και της ενδεικτικής βιβλιογραφίας. Σκοπός της εργασίας είναι η κατά το δυνατόν σφαιρικότερη περιγραφή της πολιτισμικής προσφοράς του Ψαριανού. Η απομόνωση της ανάλυσης και εξέτασης των θεμάτων απέδωσε ένα συγκεκριμένο ευρετήριο των τακτικών εργασίας του, καθώς και της γενικότερης πολιτισμικής προσφοράς του, δεδομένου ότι το έργο του είναι πολυδιάστατο και ποικιλόμορφο. Μέσα από την εργασία διαπιστώνεται η ανησυχία του 20ού αιώνα να διαλεχτεί με τον σύγχρονο άνθρωπο και τον πολιτισμό του, διαφυλάττοντας τις παραδεδομένες αξίες και τα ιδανικά και επαναπροσδιορίζοντάς τα με νέα εργαλεία, ώστε να εξυπηρετούν την κοινωνία του εκσυγχρονισμού. Διαπιστώνεται ότι ο Ψαριανός υπήρξε μεγάλη έμπνευση όσον αφορά στην αξιοποίηση του ελληνορθόδοξου παραδοσιακού στοιχείου στην πραγματικότητα της νεωτερικής κοινωνίας, αποδεικνύοντας με το έργο του την πηγαία δυναμική του ελληνορθόδοξου πολιτισμού να προσαρμόζεται στις εκάστοτε συγκυρίες και τα νέα πολιτισμικά ιδεώδη
description: The research field for this project is a dipole: on the one hand, the personality and the work of Metropolitan Dionisious Psarianos in general and on the other hand his cultural contribution in every possible level that can be examined either theoretical or practical. Due to the present project those levels were categorized in 5 basic approach points: First, the practical cultural offer, such as church building, conservation of cultural monuments and active preservation of cultural tradition. Second, the hymnographic and hymnological work of Metropolitan in which every report and every analysis concerning his contribution in hymnographical tradition of Orthodoxy is included. Third, his literary and poetic work, through which wider issues about religion, folklore and Greek – orthodox culture are being approached and examined. Fourth, the musical and musicological work of the Shepherd. All theoretical projects and practical actions of this Hierarch that contributed in rescue, conservation, spread and promotion of the byzantine and the wider Greek musical culture and finally his views and opinions about issues in Greek – orthodox culture in modern era as well as his personal evaluations about the society of the modern technical culture and the part that humanity takes in are indexed and described in the relevant chapter. The study is completed by 3 appendixes each of them includes selective and representative works from the Bishop’s writings, various musical texts and photographical or pictorial material. The time and the place that Psarianos acts is Greece of the 20th century with every historical fact that is entailed about the Hellenic society and the prevailing conditions in Greek Church at that time. The main targets of this project are: the comprehension of historical, cultural, theological, ecclesiastical and social conditions through which Metropolitan’s character and personality were shaped. Also, the individual analysis of the 5 different kinds of his contribution to the modern cultural reality and the approach and analytical examination all of his work, either they concern writing or any other practical activity. A researching approach of the sources and the indicative bibliography was used. This project aims, as possible, at the spherical description of the cultural contribution of the Metropolitan Dionisious Psarianos. The isolation of the analysis and examination of these subjects has offered a specific index of the tactics that the Bishop used and, also, gave his general cultural contribution given that his work is multidimensional and various. Through the paper it is noted the concern of the 20th century to converse with the modern human and his culture while preserving the inherited values and ideals and attempt to redefine them with new tools in order to serve the society of modernization. In the present study, it is ascertained that Psarianos, through his work, has been a great inspiration concerning the development of the Greek – orthodox traditional element into the reality of the modern society, thus, proving the spontaneous dynamics of the Greek – orthodox culture to adapt in each and every coincidence and new cultural ideals
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)