Η επιδημιολογία της κακοήθους φακής
Creators: name: Μητσάκη, Κυριακή Στεφανία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Κακοήθης φακή
Παράγοντες κινδύνου
Βόρεια Ελλάδα
Lentigo maligna
Risk factors
Northern Greece

description: Η κακοήθης φακή παρουσιάζει ένα μοναδικό επιδημιολογικό προφίλ σε σύγκριση με άλλους ιστολογικούς υποτύπους μελανώματος, με τάση να εμφανίζεται στην περιοχή της κεφαλής και του λαιμού και υψηλότερη μέση ηλικία στην διάγνωση. Λίγες μελέτες μικρής κλίμακας έχουν αξιολογήσει αποκλειστικά τους παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της κακοήθους φακής μέχρι σήμερα με ποικίλα ευρήματα. Σκοπός της διατριβής ήταν η αξιολόγηση πιθανών παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη της κακοήθους φακής σε σύγκριση με άλλους ιστολογικούς υποτύπους μελανώματος όσον αφορά τα μελαγχρωματικά χαρακτηριστικά, το ιστορικό έκθεσης στον ήλιο λόγω εργασίας, τον αριθμό σπίλων και το οικογενειακό ιστορικό μελανώματος. Προκειμένου να επιτύχουμε τον στόχο μας, πραγματοποιήσαμε μια μελέτη παρσχόντων-μαρτύρων σε 152 ασθενείς με κακοήθη φακή και 784 ασθενείς με άλλους υποτύπους μελανώματος. Το Mann – Whitney t-test και το Pearson chi-squared test χρησιμοποιήθηκαν για την ανίχνευση διαφορών μεταξύ των δύο κοορτών σε συνεχείς και κατηγορικές μεταβλητές αντίστοιχα. Στη συνέχεια κατασκευάσαμε μονομεταβλητά και πολυπαραγοντικά μοντέλα λογιστικής παλινδρόμησης για τον εντοπισμό παραγόντων κινδύνου για την ανάπτυξη της κακοήθους φακής σε σύγκριση με άλλους υποτύπους μελανώματος. Τα αποτελέσματα της πολυπαραγοντικής ανάλυσης λογιστικής παλινδρόμησης έδειξαν ότι οι ασθενείς με αυξημένο αριθμό σπίλων και μεσαίο χρώμα δέρματος σε σύγκριση με σκούρο είχαν λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν κακοήθη φακή σε σχέση με άλλους υποτύπους μελανώματος, ενώ η κακοήθης φακή ανιχνεύθηκε πιο συχνά σε ασθενείς με αριθμό φακίδων άνω των πενήντα και έκθεση στον ήλιο λόγω εργασίας σε σύγκριση με άλλους υποτύπους. Στη μονομεταβλητή ανάλυση, ο ανοιχτόχρωμος φωτότυπος και το πιο ανοιχτό χρώμα μαλλιών και ματιών συσχετίστηκαν πιο έντονα με την κακοήθη φακή από άλλους υποτύπους μελανώματος. Ο άτυπος αριθμός σπίλων και το οικογενειακό ιστορικό δεν συσχετίστηκαν ιδιαίτερα με κανέναν από τους δύο υποτύπους. Συμπερασματικά, τα ευρήματά μας υποστηρίζουν την αρχική μας υπόθεση ότι η κακοήθης φακή πιθανώς προκύπτει μέσω ξεχωριστής αιτιολογικής οδού σε σχέση με άλλους υποτύπους μελανώματος
description: Lentigo maligna exhibits a unique epidemiological profile compared to other histological subtypes of cutaneous melanoma, with a propensity for the head and neck area and higher mean age at diagnosis. Few small-scale studies have exclusively evaluated the risk factors for the development of lentigo maligna to date with variable findings. The aim of our study was to evaluate potential risk factors for the development of lentigo maligna compared to other histological subtypes of cutaneous melanoma in terms of pigmentary characteristics, history of occupational sun exposure, nevus count and familial melanoma history.We conducted a case-control study of 152 patients with lentigo maligna and 784 patients with other cutaneous melanoma subtypes. The Mann – Whitney t-test and Pearson chi-squared test were used to detect differences between the two cohorts in continuous and categorical variables respectively. Univariate and multivariate logistic regression models were then constructed to identify risk factors for the development of lentigo maligna compared to other melanoma subtypes. Multivariate logistic regression analysis showed that patients with increased nevus count and medium skin colour compared to dark were less likely to develop lentigo maligna than other cutaneous melanoma subtypes, whereas lentigo maligna was more frequently detected in patients with freckle count &gt;50 and occupational sun exposure compared to other subtypes. In univariate analysis, fair phototype and lighter hair and eye colour were more strongly associated with lentigo maligna than other cutaneous melanoma subtypes. Atypical mole count and family history were not particularly associated with either subtype. In conclusion, our findings confirm our initial hypothesis that lentigo maligna may arise via a distinct etiological pathway to other cutaneous melanoma subtypes