Οι ιστορικές απαρχές της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου και τι κτητορικό ζήτημα της Μονής
Creators: name: Deps, Joseph (Ντεμπς, Ζοζεφ)  Ηλία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Βατοπαίδι
Αγιον Ορος, Μοναχισμός
Τυπικό
Vatopedi
Holy Mountain, Monasticism
Typical

description: Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση της προσωπογραφίας των κτητόρων και των δωρητών έργων τέχνης στο Άγιο Όρος κατά τη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο. Πιο αναλυτικά, μέσα από τις κτητορικές επιγραφές και τα έργα τέχνης, επιχειρείται η σκιαγράφηση των κτητόρων και των δωρητών στο Άγιο Όρος, διότι αποτελεί συχνό φαινόμενο η ανομοιογένεια μεταξύ τους, τόσο ως προς την κοινωνική ομάδα προέλευσης και την οικονομική τους κατάσταση, όσο και από το μορφωτικό τους επίπεδο, την καταγωγή τους, την εκκλησιαστική και την κοσμική τους ιεραρχία. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην πνευματική πρόοδο και την καλλιτεχνική άνθιση στο περιβόλι της Παναγίας. Γίνεται παράθεση των πληροφοριών σχετικά με την εμφάνιση των μοναχών, την εξάπλωση τους, καθώς και την βυζαντινή και μεταβυζαντινή μικροτεχνία. Στο δεύτερο κεφάλαιο, η έρευνα κινείται γύρω από το πώς οργανώθηκε ο Άθωνας για πρώτη φορά και γύρω από τη συνεισφορά των μεγάλων πνευματικών μορφών του Πέτρου Αθωνίτη και του Αθανασίου. Επιπλέον, τονίζονται τα αυτοκρατορικά προνόμια που λάμβανε το Άγιον Όρος, ενώ μετέπειτα πραγματοποιείται μια σύντομη αναφορά στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου. Στο τρίτο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται γνωστοποίηση του κτητορικού ζητήματος, των τυπικών του Όρους καθώς και των Αξιωματούχων με αναλυτική μελέτη στην έννοια και τον όρο του Πρώτου και του Πρωτάτου. Τέλος, μελετώντας το δημοσιευμένο υλικό, τα αρχαιολογικά δεδομένα και τις αναφορές των πηγών, η ερευνητική προσπάθεια παραθέτει τη συμβολή των επιγραφών και των υλικών τεκμηρίων στη γνώση της ιστορίας του Αγίου Όρους κατά την προαναφερθείσα χρονική περίοδο.
description: The target of this thesis is to present the portraits of the constructers and donors of works of art on Mount Athos during the Byzantine and post-Byzantine periods. In more detail, through the possessives inscriptions and works of art, an attempt is made to outline the constructers and donors on Mount Athos, because the both in terms of their social group of origin and economic status, as well as their educational level, their origin, their ecclesiastical and secular hierarchy. In the first chapter, reference is made to the spiritual and artistic progress in the orchard of the Virgin Mary. The information about the appearance of the monks, their spread, as well as the Byzantine and post-Byzantine micro-technics is presented. In the second chapter, the research moves around how Athos was organized for the first time and around the contribution of the great spiritual personalities of Peter the Athonite and Athanasius. In addition, the imperial privileges received by Mount Athos are emphasized, while later a brief reference is made to the Holy Monastery of Vatopedi. In the third chapter of the work, the founding issue, the formalities of the Term as well as the Officials are disclosed with an analytical study of the meaning and term of the “Proto” and the “Protato”. Finally, by studying the published material, the archaeological data and the references of the sources, the research effort cites the contribution of the inscriptions and the material evidence to the knowledge of the history of Mount Athos during the aforementioned time period.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)