Το Βάπτισμα ως είσοδος στην κοινωνία των Αγίων κατά τον Κύριλλο Ιεροσολύμων
Creators: name: Καγγελάρης, Αντώνιος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Βάπτισμα
Κύριλλος Ιεροσολύμων
Πατερική Παράδοση
Baptism
Kyrillos Jerusalem
Father’s lecture

description: Στην εισαγωγή της εργασίας μας γίνεται μια εκτενής αναφορά στα βιογραφικά στοιχεία του Αγίου Κυρίλλου, στην εποχή και τις συνθήκες που έδρασε ως Ιεράρχης και στο έργο των Κατηχήσεων του. Το πρώτο κεφάλαιο έχει και αυτό εισαγωγικό χαρακτήρα. Αναφερόμαστε, αρχικά στα κύρια συστατικά του Βαπτίσματος που είναι το νερό και η επίκληση της χάριτος της Αγίας Τριάδος. Συνεχίζουμε με τις προτυπώσεις του μυστηρίου, το Βάπτισμα που τελείτο από τον Ιωάννη, τη βάπτιση του Κυρίου και την τάξη του μυστηρίου στους πρωτοχριστιανικούς χρόνους. Κλείνουμε το πρώτο κεφάλαιο με Βάπτισμα του αίματος-μαρτυρίου, το κλινικό βάπτισμα και το Βάπτισμα που τελείται από λαϊκό. Στο δεύτερο κεφάλαιο κάνουμε αναφορά στη διαδικασία τέλεσης του μυστηρίου στην εποχή του αγίου Κυρίλλου, και συγκεκριμένα στην προετοιμασία του υποψηφίου προς το Φώτισμα. Όπως αναφέρει το κείμενο, για να μπορέσει να χαρισθεί στον άνθρωπο το μυστήριο του Βαπτίσματος είναι ευνόητο ότι θα πρέπει να υπάρχουν οι ανάλογες προϋποθέσεις αλλά και η απαραίτητη προετοιμασία για όσους πρόκειται να προσέλθουν σε αυτό. Τα μέσα που θα χρησιμοποιήσει ο υποψήφιος χριστιανός σύμφωνα με τον Άγιο Κύριλλο είναι η αγαθή του προαίρεση, τα καλά έργα, η μετάνοια μέσω της εξομολόγησης, η νηστεία, η ελεημοσύνη και η προσευχή. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται η προσπάθεια της συσχέτισης του μυστηρίου του Βαπτίσματος με αυτό του Χρίσματος. Σύμφωνα με τον Κύριλλο το Χρίσμα δρα όπως και το Βάπτισμα. Ουσιαστικά με το Βάπτισμα αποκαθίσταται το κατ' εικόνα στο ''αρχαίον κάλλος" ενώ με το Χρίσμα ενεργοποιούνται οι δυνάμεις του ανθρώπου για να ολοκληρώσει το καθ' ομοίωσιν. Στο τέταρτο κεφάλαιο προβαίνουμε σε λεπτομερή αναφορά της τελετουργίας του Ιερού Μυστηρίου. Αρχίζουμε με την απόταξη του Σατανά και τη σύνταξη του με το Χριστό, συνεχίζουμε με τη χειραγώγηση του υποψηφίου προς την Κολυμβήθρα, το συμβολισμό της και την τριπλή κατάδυση του βαπτιζομένου και κλείνουμε με την ονοματοδοσία, την είσοδο των νεοφωτίστων στο Ναό και το ρόλο των αναμένων λαμπάδων. Στο επόμενο κεφάλαιο επισημαίνουμε τα ευεργετικά αποτελέσματα αλλά και τα οφέλη που προκύπτουν από το Βάπτισμα. Καταρχάς αναφερόμαστε στην ενίσχυση του πιστού στον αγώνα του κατά του διαβόλου. Θεωρώντας ο Άγιος ότι το κακό δεν γίνεται να ξεκινά από τη κορωνίδα της δημιουργίας δηλαδή τον άνθρωπο αλλά από τον διαβολο μας καθιστά σαφή την αναγκαιότητα τέλεσης του μυστηρίου. Επιπλέον, επισημαίνει ότι το Βάπτισμα απελευθερώνει από την αμαρτία. Καθώς ο Χριστός αγίασε το νερό με τη Βάπτιση Του, αυτό πλέον εχει τη δυνατότητα να εκπλύνει τις αμαρτίες μας. Τέλος υπογραμμίζεται και η ιδιότητα του Βαπτίσματος να καθαρίζει τις ουλές που δημιουργεί η αμαρτία. Στο έκτο και τελευταίο κεφάλαιο γίνεται εκτενής αναφορά στη Θεολογία του Μυστηρίου του Βαπτίσματος, πρωτίστως από τον Άγιο Κύριλλο και δευτερευόντως από την εν γένει πατερική μας παράδοση. Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε ότι πουθενά στα έργα του Ιερού Πατέρα δεν υπάρχει κάποιου είδους συστηματική θεολογία του Μυστηρίου, αλλά περισσότερο γίνονται διάσπαρτες αναφορές στο σύνολο του έργου του. Μέσω του Βαπτίσματος μας ξεκαθαρίζει ο Άγιος ότι η σωτηρία είναι μονόδρομος καθώς μέσω αυτού παρέχεται η εσχατολογική προοπτική στην ανθρώπινη ύπαρξη
description: In the introductory part we minutely refer to the life of Saint Cyril, the era and the context when he acted as a hierarch as well as his Catechetical Lectures, maybe the most important of his works. The first chapter of our thesis has an introductory character, too. At first we refer to basic elements of Baptism, the water and the invocation of the grace of the Holy Trinity. We go on with the prefigurations of the sacrament, the Baptism performed by Saint John, the Baptism of our Lord and the order of the sacrament during the Early Christian era. In the last part of the first chapter we refer to the Baptism of blood martyrdom, the clinical baptism and the baptism performed by a layperson. In the second chapter we extensively refer to the process of the sacrament in the times of Saint Cyril, especially to the preparation of the persons to be baptized for the Illumination. Apparently, no one can be baptized without previously getting aware of the importance of its holiness, and appropriately prepared. The means that should be used for someone being prepared for the Baptism are, according to Saint Cyril, the good will, the good works, the repentance through confession, the fast, the mercy, the almsgiving and the prayer. In the third chapter we try to relate the sacrament of Baptism with the one of Chrismation. According to Saint Cyril both sacraments function the same way. God endowed human nature with qualities in His image and after His likeness. The first one is restored by the Baptism, while Chrismation activates the human power which is necessary for the completion of the latter. In the fourth chapter we refer to the ritual of the Baptism in details. We start with the renunciation of the Devil and the alignment with Christ, we go on with the fact that the person to be baptised is “led by the hand” towards the baptismal font and his threefold dipping into the water, and we finish with the naming, the entrance of the neophytes in the church and the function of the lit torches. In the next chapter we highlight the beneficial results and the benefits of Baptism. At first we refer to the support provided to the faithful for his fight against the Devil. Besides, Saint Cyril points out that the Baptism set human beings free from sin, because Christ hallowed the water through his baptism, and since then the water acquired the potential of washing away our sins. In the final chapter we extensively refer to the Theology of Baptism, firstly in the work of Saint Cyril and secondly in the tradition of the Church Fathers in general. Here, we should point out that in the works of Saint Cyril we could not find a systematic theology of Baptism, but references to this sacrament here and there in various of his works. The Holy Father makes clear that, since Baptism provides human beings with the eschatological perspective, it makes salvation the only way forward