Η ευκαιριακή συμπεριφορά των μελών των αγροτικών συνεταιρισμών και οι επιπτώσεις της στη λειτουργεία τους
Creators: name: Παλασσόπουλος, Ιωάννης Σπυρίδων
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Αγροτικοί Συνεταιρισμοί
Ευκαιριακή Συμπεριφορά
Κοινωνικό Κεφάλαιο
Agricultural Cooperatives
Opportunistic Behavior
Social Capital

description: Στις μέρες μας, οι αγροτικοί συνεταιρισμοί αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο στην παγκόσμια αλυσίδα τροφίμων, όπως και σε πολλές άλλες εκφάνσεις της οικονομίας. Η λειτουργία τους μεταξύ άλλων, ενισχύει τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας, την εξασφάλιση καλύτερων τιμών για τους καταναλωτές, τη βελτίωση και αύξηση των εισοδημάτων των μελών παραγωγών τους, όπως φυσικά και τη διαπραγματευτική δύναμη αυτών. Όμως, η ύπαρξη πλεονεκτημάτων δε σημαίνει ότι δεν υφίστανται και μειονεκτήματα, κυρίως εσωτερικών διαδικασιών, που εδράζονται στην κακή επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ των μελών, στη μη τήρηση των συμφωνιών και κανονισμών, στην αδυναμία σαφών και υλοποιήσιμων στόχων. Σε συνέχεια των ανωτέρω, παρατηρείται ότι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στην Ελλάδα μαστίζονται από τα προαναφερθέντα δομικά προβλήματα, αφήνοντας ένα πολύ μικρό αριθμό βιώσιμων συνεταιρισμών, όταν σε χώρες του εξωτερικού, η εικόνα είναι διαμετρικά αντίθετη, με πολλούς κι εξαιρετικά επιτυχημένους στη λειτουργία τους συνεταιρισμούς, καταδεικνύοντας έτσι τα εν Ελλάδι προβλήματα της έλλειψης εμπιστοσύνης, της μειωμένης συμμετοχής στα κοινά, της ανύπαρκτης επικοινωνίας και των ευκαιριακών συμπεριφορών των μελών. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στο να διερευνήσει τόσο τις πιθανές αιτίες που οδηγούν στην ευκαιριακή συμπεριφορά των μελών των αγροτικών συνεταιρισμών, όσο και τις επιπτώσεις που αυτή έχει στον ίδιο τον συνεταιρισμό. Αρχικά γίνεται βιβλιογραφική ανασκόπιση αναφορικά με τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, την ιστορία τους, τις αρχές που αντιπροσωπεύουν, τα χαρακτηριστικά τους αλλά και πως κάποιες έννοιες όπως το κοινωνικό κεφάλαιο, η εμπιστοσύνη, η συνεργασία, η επικοινωνία, και η ευκαιριακή συμπεριφορά μπορούν να επηρεάζουν την ενεργή συμμετοχή των μελών αλλά και τις μεταξύ τους σχέσεις. Μετά ακολουθεί η ανάλυση, ερμηνεία, επεξήγηση και ο σχολιασμός των αποτελεσμάτων που προέκυψαν, από την έρευνα που πραγματοποιήθηκε με την συλλογή δεδομένων από την συγκέντρωση εκατόν δέκα επτά ερωτηματολογίων από μέλη διαφόρων Ελληνικών αγροτικών συνεταιρισμών. Συμπερασματικά, στο κομμάτι των ενδοσυνεταιριστικών σχέσεων, η πλειονότητα των ερωτηθέντων διατηρεί καλές σχέσεις με τα υπόλοιπα μέλη του συνεταιρισμού, όμως, η ύπαρξη ευκαιριακών συμπεριφορών θεωρείται το βασικό εμπόδιο βελτίωσης του αριθμού των ευχαριστημένων, ενώ κατεφάνη, ότι η συμπεριφορά των μελών αλλά και η παραμονή τους μέσα στον συνεταιρισμό επηρεάζεται από την αίσθηση ασφάλειας που τους παρέχεται. Στο οικονομικό κομμάτι πάλι, προέκυψε ότι το εισόδημα ενός μέλους δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την έκταση ή τα προϊόντα που διαθέτει, αλλά και από διάφορα άλλα χαρακτηριστικά του κοινωνικού κεφαλαίου και της επιχειρηματικότητας (π.χ. το ποσοστό παράδοσης των προϊόντων στον αγροτικό συνεταιρισμό, την ποιότητα τους, το επίπεδο εκπαίδευσης, τη συνεταιριστική κουλτούρα του εκάστοτε μέλους, κτλ). Τέλος, στο λειτουργικό κομμάτι, τα αδρανή μέλη συν εκείνα τα οποία εμφανίζουν ευκαιριακή συμπεριφορά, θεωρούνται ως κύριες αιτίες υπονόμευσης αλλά και διακινδύνευσης της βιωσιμότητας του συνεταιρισμού.
description: Nowadays, agricultural cooperatives are a cornerstone of the global food chain, as well as of many other aspects of the economy. Their operation, among other things, strengthens the creation of economies of scale, secures better prices for consumers, improves and increases the income of their producer members as well as their bargaining power. However, the existence of advantages does not exclude disadvantages, which are mainly related to internal procedures that are based on poor communication and cooperation between members, non-compliance with agreements and regulations and the inability to set clear and achievable goals. In keeping up with the above, it is observed that the agricultural cooperatives in Greece are plagued by the above-mentioned structural problems, leaving a very small number of sustainable cooperatives, when in countries abroad, the picture is diametrically opposite, with a vast number of extremely successful organizations. In other words, the Greek cooperatives’ context embodies various constraints such as the lack of trust, of civic participation, of communication and of team spirit of members. This work aims to investigate both the possible causes that lead to opportunistic behavior of members of agricultural cooperatives, as well as the effects that this has on the cooperative itself. Initially, a bibliographic review is made regarding agricultural cooperatives, their history, the principles they represent, their characteristics and how some concepts such as social capital, trust, cooperation, communication, and opportunistic behavior can influence not only the active participation of their members, but also the relations between them. Later on, follow the analysis, interpretation, explanation and commentary of the results obtained, from the research carried out by mining data from the collection of one hundred and seventeen questionnaires from members of various Greek agricultural cooperatives. In conclusion, in the part of intra-cooperative relations, the majority of the respondents maintains good relations with other members of the cooperative, however, the existence of opportunistic behaviors is considered the main obstacle to improving the number of satisfied people, while it is clear that the behavior of the members as well as the ‘stay within’ the cooperative, are affected by the sense of security provided to them. In the economic part though, it emerged that a member's income is not determined solely by their holdings or the products they have, but also by various other characteristics of social capital and entrepreneurship (e.g. the rate of delivery of products to the agricultural cooperative, their products’ quality, the level of their education, the cooperative culture of each member, etc.). Finally, in the operational part, inactive members along with those who display opportunistic behavior, are considered as the main causes of undermining and endangering the viability of the cooperative.