title: Διερεύνηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και εφαρμοζόμενων μεθόδων και διαδικασιών κυκλικής οικονομίας σε ελληνικούς λιμένες
title: Investigation of environmental impact and applied circular economy methods and procedures in greek ports 
Creators: name: Πρωιμος Αντωνιος
Publisher: name: Technical University of Crete
Year: 2024

description: Η βιώσιμη ανάπτυξη και οι δράσεις για την κλιματική αλλαγή είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και ζωτικής σημασίας για την παρούσα και στο μέλλον ευημερία της ανθρωπότητας.
Η Κυκλική Οικονομία (Circular Economy – CE) και είναι μια νέα καινοτόμος μέθοδος η οποία αλλάζει ριζικά τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τους φυσικούς πόρους, τον τρόπο που παράγουμε προϊόντα και τέλος τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τα συστατικά μέρη των προϊόντων μετα το τέλος του κύκλου ζωής τους. 
Θεωρείται πλέον ένας από τους κύριους πυλώνες επίτευξης του απόλυτου στόχου της ΄Βιώσιμης  Ανάπτυξης΄ εφόσον υπολογίζεται ότι από τους συνολικά 51 δισεκατομμύρια τόνους / έτος αερίων του θερμοκηπίου που απαιτούνται να μειωθούν έως το 2050, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αναστροφής της κλιματικής αλλαγής (Paris Agreement 2015), τα περίπου 10 δισεκατομμύρια μπορούν να περικοπούν από την μετάβαση στο μοντέλο της Κυκλικής Οικονομίας.
Οι Λιμένες λόγω της φύση τους, της γεωγραφικής θέσης τους και της μορφής των δραστηριοτήτων τους, αποτελούν διασυνδεδεμένους κόμβους μεταξύ της βιομηχανίας και του αστικού περιβάλλοντος. Μέσω αυτών γίνεται συνεχής διακίνηση και ανταλλαγή πόρων και υλικών, συμπεριλαμβανομένων και ροών αποβλήτων και επομένως αποτελούν εξαιρετικές περιπτώσεις για την εφαρμογή και αξιοποίηση μεθόδων Κυκλικής Οικονομίας. Η στροφή των λιμένων σε μορφές κυκλικής δραστηριότητας έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, παρόλα αυτά σε διεθνές ακόμη επίπεδο είναι περιορισμένη η ερευνά σε σχέση με την αναγνώριση και αξιολόγηση συγκεκριμένων ενεργειών και στην αποδοχή δεικτών που να αποτυπώνουν με έγκυρο και επιστημονικά αποδεδειγμένο τρόπο την επιτάχυνση ενός λιμένα προς την Κυκλική Οικονομία. 
Από εκτενή έρευνα στην διεθνή βιβλιογραφία εντοπίσθηκαν καίρια προβλήματα και προκλήσεις σε ότι αφορά την ύπαρξη πραγματικών και αντικειμενικών κριτηρίων και δεικτών (indicators) που θα αποτυπώνουν τις επιδόσεις ενός λιμένα στην Κυκλική Οικονομία, οι οποίοι θα μπορούν να προσφέρουν αντικειμενικό και διαβαθμισμένο μέτρο σύγκρισης, οδηγώντας τους φορείς διαχείρισης των λιμένων στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης για την αποτελεσματικότητα, των διάφορων δραστηριοτήτων που άπτονται της Κυκλικής Οικονομίας, στην επίτευξη του τελικού στόχου της βιώσιμης λειτουργίας και ανάπτυξης και στην αύξηση της διαφάνειας κατά την διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Συλλέγοντας δείκτες προσανατολισμένους σε λιμενικές δραστηριότητες από την διεθνή βιβλιογραφία, δείκτες κυκλικής οικονομίας του ΟΟΣΑ, της EUROSTAT, του προγράμματος LOOP Port Project (Climate-KIC Programme), σε συνδυασμό με σχετικούς δείκτες Βιωσιμότητας του World Port Sustainability Programme (WPSP) της IMO και λαμβάνοντας υπόψη το υφιστάμενο πλαίσιο και επίπεδο λειτουργίας των Ελληνικών λιμένων προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε ένα ερωτηματολόγιο  όσο περισσότερο απλό, κατανοητό και συγχρόνως περιεκτικό ώστε να μπορέσουμε να εκτιμήσουμε σφαιρικά την υφιστάμενη κατάσταση των Ελληνικών λιμένων σε σχέση με δράσεις που αφορούν την Κυκλική Οικονομία.
Λαμβάνοντας υπόψη τον ολοκληρωμένο κύκλο λιμενικών δραστηριοτήτων και την ύπαρξη οργανωμένου φορέα διαχείρισης, ως δείγμα επιλέχθηκαν οι 13 Ανώνυμες Εταιρείες διαχείρισης λιμένων στην Ελλάδα (Οργανισμοί Λιμένων) στους οποίος απεστάλη το ερωτηματολόγιο. Η έρευνα διήρκησε από την 01 Φεβρουαρίου έως τα Τέλη Απρίλιου του τρέχοντος έτους.
Στόχος της εργασίας ήταν η καταρχήν αποτύπωση σε ένα σφαιρικό πλαίσιο της υφιστάμενης κατάστασης και λειτουργίας των λιμένων σε σχέση με το μείζον θέμα της κλιματικής αλλαγής και της βιωσιμότητας αυτών με δραστηριότητες και λειτουργίες γύρω από την έννοια της Κυκλικής Οικονομίας.