Προκοινωνικός ηθικός συλλογισμός αναδυόμενων ενηλίκων γυναικών και αντρών: η προβλεπτική συμβολή του γονικού δεσμού λαμβάνοντας υπ’ όψη τάσεις βίωσης ενσυναίσθησης και συμπάθειας
Creators: name: Φανδριδάκη, Λυδία Στέφανου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Αναδυόμενη ενηλικίωση
Προκοινωνικός ηθικός συλλογισμός
Ενσυναίσθηση
Emerging adulthood
Prosocial moral reasoning
Empathy

description: Στόχος της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη του ηθικού προκοινωνικού συλλογισμού αναδυόμενων ενηλίκων γυναικών και αντρών, σε συνάρτηση με τις αναπαραστάσεις των νεαρών ατόμων για τη συνεισφορά των γονέων τους στη διαμόρφωση δεσμού γονέα-παιδιού (μέσω φροντίδας ή υπερπροστασίας) και λαμβάνοντας υπόψη τις τάσεις τους να βιώνουν ενσυναίσθηση (γνωστική και θυμική) και συμπάθεια. Όπως αναμενόταν, μεταξύ των γυναικών καταγράφηκαν υψηλότερα επίπεδα στερεοτυπικού-εσωτερικευμένου συλλογισμού -τύπων συλλογισμού ανώτερου επιπέδου - αλλά και ενσυναίσθησης (γνωστικής και θυμικής) και συμπάθειας. Αντίθετα, οι άντρες είχαν υψηλότερες μετρήσεις προσανατολισμένου στην αποδοχή συλλογισμού. Όπως επίσης αναμενόταν, στη βάση ευρημάτων για νεαρούς ενήλικες, η γενική μέτρηση του προκοινωνικού ηθικού συλλογισμού, συσχετίστηκε αρνητικά με την ηλικία των συμμετεχόντων/ουσών, αλλά απροσδόκητα αρνητική ήταν και η συσχέτιση της ηλικίας με τον ηδονιστικό συλλογισμό, ο οποίος ήταν αμετάβλητος κατά τη συγκεκριμένη περίοδο στην περιορισμένη προγενέστερη βιβλιογραφία. Δεν καταγράφηκαν άλλες σημαντικές σχέσεις μεταξύ ηλικίας και τύπων συλλογισμού. Όπως αναμενόταν, η ηλικία δεν σχετίστηκε σημαντικά με τη θυμική διάσταση της ενσυναίσθησης ή τη συμπάθεια, αλλά μη αναμενόμενη ήταν η απουσία θετικής συσχέτισής της με τη μέτρηση της γνωστικής ενσυναίσθησης. Σε αντίθεση με ό,τι αναμενόταν, η αντιλαμβανόμενη μητρική και η πατρική φροντίδα δεν συσχετίστηκαν με τις μετρήσεις του προκοινωνικού ηθικού συλλογισμού, με εξαίρεση την αρνητική συσχέτιση των μετρήσεων πατρικής φροντίδας και του προσανατολισμένου στην αποδοχή συλλογισμού. Αντίθετα, επαληθεύθηκε η αναμενόμενη αρνητική σχέση γονικής υπερπροστασίας (μητρικής και πατρικής) και στερεοτυπικού-εσωτερικευμένου συλλογισμού, καθώς και η αναμενόμενη θετική συσχέτιση της πατρικής υπερπροστασίας και του προσανατολισμένου στις ανάγκες συλλογισμού. Σε αντίθεση με τις αρχικές υποθέσεις, δεν καταγράφηκαν σημαντικές σχέσεις μεταξύ των μορφών συνεισφοράς του γονέα στο δεσμό γονέα-παιδιού (φροντίδα και υπερπροστασία) και της ενσυναίσθησης (θυμικής ή γνωστικής) Επαληθεύθηκε, ωστόσο, η αναμενόμενη αρνητική συσχέτιση συμπάθειας και μητρικής υπερπροστασίας. Τέλος, όπως αναμενόταν, η συμπάθεια συσχετίστηκε θετικά με τη γενική μέτρηση του προκοινωνικού ηθικού συλλογισμού και τη μέτρηση του στερεοτυπικού-εσωτερικευμένου συλλογισμού ειδικότερα, ενώ αρνητική ήταν η αντίστοιχη συσχέτιση με τη μέτρηση του προσανατολισμένου στην αποδοχή συλλογισμό. Η θυμική διάσταση της ενσυναίσθησης δεν συσχετίστηκε με κάποια μέτρηση του συλλογισμού, σε αντίθεση με τις αρχικές υποθέσεις. Για όλες τις παραπάνω συσχετίσεις δεν εντοπίστηκαν ρυθμιστικές επιδράσεις του (κοινωνικού) φύλου των συμμετεχόντων. Τέλος, αναλύσεις ιεραρχικής παλινδρόμησης στο συνολικό δείγμα έδειξαν ότι η μητρική υπερπροστασία συνέβαλε στην πρόβλεψη του στερεοτυπικού-εσωτερικευμένου συλλογισμού, καθώς και στη γενική μέτρηση του προκοινωνικού συλλογισμού, μετά τον έλεγχο των όποιων προβλεπτικών συνεισφορών ηλικίας και φύλου. Τα μοτίβα πρόβλεψης διατηρήθηκαν και μετά τον έλεγχο της όποιας προβλεπτικής συμβολής της συμπάθειας στην ερμηνεία της διακύμανσης κάθε μεταβλητής κριτηρίου. Τα ευρήματα συζητιούνται στη βάση της σχετικής βιβλιογραφίας και υποδεικνύονται κατευθύνσεις μελλοντικής έρευνας και προεκτάσεις των σχετικών ευρημάτων.
description: The purpose of the present study was to investigate prosocial moral reasoning of emerging adult women and men in relation to young individuals’ representations of their parents' contribution to parent-child bonding (through care or overprotection), while considering the roles of their empathy (cognitive and affective) and sympathy tendencies. As expected, higher levels of stereotypical-internalized reasoning - higher-level reasoning types – as well as empathy (cognitive and affective) and sympathy were found among women. On the other hand, men showed a higher level of approval-oriented reasoning. The overall measure of prosocial moral reasoning, as also expected based on findings from emerging adults, negatively correlated with age, but unexpectedly, age was also negatively related with hedonistic reasoning, which has been found stable in emerging adulthood in the limited relevant studies. No other significant relationship between age and any type of prosocial moral reasoning was observed. As hypothesized, age was not significantly related to affective empathy or sympathy, but it did not positively correlate with cognitive empathy either. Unexpectedly, perceived maternal and paternal care did not correlate with any measure of prosocial moral reasoning, except for the negative correlation between paternal care and approval-oriented reasoning. In contrast, the expected negative relationship between parental overprotection (maternal and paternal) and stereotypical-internalized reasoning, as well as the expected positive relation between paternal overprotection and needs-oriented reasoning were confirmed. No significant relations were found between parental care and overprotection and empathy (affective or cognitive), contrary to our initial hypotheses. However, the expected positive relationship between empathy and maternal overprotection was confirmed. Finally, as hypothesized, sympathy positively correlated with the overall measure of prosocial moral reasoning and stereotypical-internalized reasoning, whereas the respective correlation with the measure of approval-oriented reasoning was negative. The affective dimension of empathy was not associated with any measure of reasoning, contrary to the hypothesis stated. Gender did not moderate any of the relations observed. Finally, hierarchical regression analyses in the overall sample, showed that maternal overprotection significantly contributed to the prediction of stereotypical-internalized reasoning and its overall measure, after controlling for participants’ age and gender contributions. The predictive patterns were maintained as such, even when controlling for the predictive capacity of sympathy. The findings are discussed based on the relevant literature. Directions for future research and implications of relevant findings are indicated.