Η επίδραση της Ν-ακετυλοκυστεΐνης στη διπολική κατάθλιψη. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών
Creators: name: Πήττας, Στέφανος Πασχάλη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Μετα-ανάλυση
Διπολική διαταραχή
Ν-ακετυλοκυστεΐνη
Meta-analysis
Bipolar disorder
N-acetylcysteine

description: Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια να διευκρινιστεί ο ρόλος της Ν-ακετυλοκυστεΐνης ως θεραπευτικός παράγοντας της διπολικής κατάθλιψης και παρουσιάζεται η μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων με εικονικό φάρμακο κλινικών δοκιμών οι οποίες εξετάζουν την επίδραση της Ν-ακετυλοκυστεΐνης ως συμπληρωματικής θεραπείας σε ασθενείς με διπολική κατάθλιψη. Η παθοφυσιολογία της διπολικής διαταραχής είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη με ποικίλους μηχανισμούς να εμπλέκονται. Ανωμαλίες στην μιτοχονδριακή δραστηριότητα, χρόνια φλεγμονή, δυσλειτουργία του συστήματος γλουταμινικού, οξειδωτικό στρες, απόπτωση, και νευρογένεση φαίνεται να εμπλέκονται στον παθοφυσιολογικό μηχανισμό της διαταραχής. Ένας παράγοντας που τροποποιεί τους προαναφερθέντες μηχανισμούς είναι η Ν-ακετυλοκυστεΐνη (NAC), ένα ακετυλικό παράγωγο του αμινοξέος της κυστεΐνης. Μειώνει το οξειδωτικό στρες, ρυθμίζει τη μιτοχονδριακή λειτουργία και τη νευροδιαβίβαση γλουταμινικού, παρουσιάζει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, μειώνει την απόπτωση και επάγει τη νευρογένεση. Παράλληλα, θεωρείται μία ασφαλής και καλά ανεκτή ουσία, καθιστώντας την δυνητικό παράγοντα για τη θεραπεία της διπολικής διαταραχής. Αρκετές μελέτες έχουν προτείνει τη Ν-ακετυλοκυστεΐνη για την αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής, αλλά και ειδικά της διπολικής κατάθλιψης. Ως πρόσθετη θεραπεία, αποτελεί σύσταση τρίτης γραμμής για οξεία αντιμετώπιση ασθενών με διπολική κατάθλιψη I και II, σύμφωνα με κατευθυντήριες οδηγίες του CANMAT και του ISBD του 2018. Ωστόσο, πιο πρόσφατες μελέτες δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν όφελος από την χρήση της Ν-ακετυλοκυστεΐνης στη διπολική κατάθλιψη, καθιστώντας τη σύσταση αυτή αμφισβητήσιμη. Η ανάλυση δεν κατέδειξε στατιστικά σημαντικό όφελος από την χρήση της συγκεκριμένης ουσίας σε καμία από τις επιμέρους εκβάσεις που μελετήθηκαν, δηλαδή τη συμπτωματολογία, τη λειτουργικότητα ή την ποιότητα ζωής των ασθενών με διπολική κατάθλιψη.
description: This study aimed to examine the efficacy of n-acetylcysteine, as an adjunctive therapy, for treating bipolar depression. Α systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials is presented. Many mechanisms are possibly involved in the pathophysiology of bipolar disorder. Deregulation of energy availability with an abnormal mitochondrial activity depending on mood state, chronic inflammation, dysfunction of glutamate system, oxidative stress, apoptosis, and neurogenesis may be involved in the pathophysiological mechanism of disorder. An agent that modulates all the above-mentioned mechanisms is N-acetylcysteine (NAC). NAC, an acetyl derivative of the amino acid cysteine, reduces oxidative stress, modulates mitochondrial function and glutamatergic neurotransmission, presents anti-inflammatory properties, decreases apoptosis and induces neurogenesis. It is also considered a safe and well-tolerated agent, making it a potential agent for the treatment of BD. Several studies suggested the therapeutic effect of NAC not only on BD, but also in bipolar depression. NAC, as add-on therapy, consists a third-line recommendation for acute management of patients with bipolar I and II depression, according to guidelines of 2018 of Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) and International Society for Bipolar Disorders (ISBD). However, more recent studies could not confirm this benefit, making the evidence conflicting. This systematic review and meta-analysis suggests that there is no statistically significant improvement from the addition of NAC to standard therapy in any of the outcomes we examined in bipolar depression, namely symptomatology, functionality, and quality of life of patients.