Η επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων και η θρησκευτική ζωγραφική κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο
Creators: name: Σοφρώνης, Γεώργιος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων
Μεταβυζαντινή ζωγραφική
Άγραφα, Ευρυτανία
Τhe bishopric of “Litzas and Agrafa”
Religion painting art
Post-Byzantine era

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία ερευνά την πορεία της επισκοπής Λιτζάς και Αγράφων στη μεταβυζαντινή περίοδο και την ανάπτυξη της θρησκευτικής ζωγραφικής την ίδια περίοδο σε αυτή την περιοχή. Κινείται στη συνεφαπτόμενη περιοχή δύο ερευνητικών πεδίων, της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας και της μεταβυζαντινής τέχνης στην τουρκοκρατούμενη ηπειρωτική Ελλάδα. Η εργασία έθεσε ως στόχο να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της τοπικής ιστορίας, στον εμπλουτισμό της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας, στον επαναφωτισμό της ιστορικής διαδρομής της επισκοπής Λιτζάς και Αγράφων, στην επικαιροποίηση του επισκοπικού καταλόγου της μέχρι και την Απελευθέρωση, στην παρουσίαση της μεταβυζαντινής ζωγραφικής στα Ευρυτανικά Άγραφα και, κυρίως, στη δημιουργία ενός corpus θρησκευτικών ζωγράφων που δραστηριοποιούνται κατά βάση στην περιοχή. Διαρθώνεται σε δύο κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων κατά τη μεταβυζαντική περίοδο. Εξετάζεται η σύσταση της επισκοπής, διερευνάται η ονομασία της επισκοπής, η προέλευση της ονομασίας «Λιτζάς» και η μετονομασία της σε Καλλιδρόμης με την έλευση του βασιλιά Όθωνα. Περιγράφονται τα όριά της και προσεγγίζεται το θέμα της έδρας της που αποτέλεσε αντικείμενο ενασχόλησης από ιστορικούς ερευνητές χωρίς μέχρι σήμερα να έχουμε καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Στη συνέχεια, ακολουθεί αναλυτική παρουσίαση του ρόλου και του έργου των επισκόπων της από τον 16ο έως και τον 19ο αιώνα Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η εκκλησιαστική ζωγραφική της επισκοπής Λιτζάς και Αγράφων κατά την μεταβυζαντινή περίοδο. Στο γενικό περίγραμμα που προηγείται γίνεται αναφορά στις ιστορικές, ιδεολογικές, πνευματικές, καλλιτεχνικές και ανθρωπολογικές συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτή εκδηλώθηκε και αναπτύχθηκε στην περιοχή καθώς και στη σημασία για την εξέλιξή της των μοναστικών κέντρων, των δωρητών, των τοπικών Σχολών, της επισκοπής Λιτζάς και Αγράφων και των Μεγάλων δασκάλων Ευγενίου Γιαννούλη, Αναστασίου Γορδίου και Θεοφάνη. Στη συνέχεια, εξετάζονται τα χαρακτηριστικά των ζωγράφων που αγιογραφούν στη περιοχή από τον 16ο αιώνα μέχρι και τα μέσα του 19ου. Σχηματικά, διακρίνονται σε τρεις περιόδους με σταθμούς τον Δροσινό, το εργαστήρι των συνονόματων Ιωάννη και Ιωάννη και την καταλυτική παρουσία τον 18ο αιώνα για την περιοχή του Διονυσίου του εκ Φουρνά
description: Τhe bishopric of “Litzas and Agrafa” and the religion painting art in the post-Byzantine era focuses on two research fields closely interconnected, those of the regional ecclesiastical history and the post-Byzantine art of the Ottoman occupied Greek Mainland. Ιt aims at achieving a greater level of understanding concerning the local history but also focuses in the enrichment of the local ecclesiastical history, the re-enlightenment of the course of the history of the bishopric of “Litzas and Agrafa”, the update of the episcopal catalog until the Liberation, the presentation of the post-Byzantine painting art of the Evrytanian Agrafa and finally the formation of a “corpus” of religious painters who operated in the distinctive area. The following study is divided into two main chapters. In the first Chapter, it is presented the bishopric during the post-Byzantine period. It is investigated the naming of the Bishop, the confusion with the bishopric “Litis and Redinis” of Macedonia, the origin of the appellation “Litzas” and its renaming to “Kallidromi” after the arrival of King Otto of Greece. It is furthermore, explored the issue of its location, which became the object of interest for many historical researchers, without reaching thought definitive conclusions. Then follow a detailed demonstration of the role and the work of the bishops from the 16th century to the 19th century and a presentation of an updated bishopric catalog with the necessary documentation in accordance with the usage of electoral memoranda, declarations of acceptance of the election and inscriptions deriving from pastoral correspondence. The second chapter focalizes on the presentation of the ecclesiastical painting art of the bishopric “Litzas and Agrafon” during the post-Byzantine era. The general outline that precedes addresses the historical, ideological, artistic and anthropological conditions under which the bishopric was established, along with the importance of the contributions of donators, local educational faculties and the remarkable teachers, Evgenios Giannoulis, Anastasios Gordios and Theofanis. Then, there are examined the overall characteristics of the painters specialized in creating religious paintings in the region from the 16th century till the midst of the 19th century. Briefly, they are distributed into three chronological periods with the biggest representatives being Drosinos, Ioannis and Ioannis and Dionisios from Fourna, the latest acting as an instrumental figure in the 18th century
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Ποιμαντικής Θεολογίας του ΕΚΠΑ