Αναδυόμενος γραμματισμός. Πρώτη ανάγνωση και γραφή: ένα πλαίσιο σύνδεσης της προσχολικής και της πρώτης σχολικής ηλικίας
Creators: name: Δαλακλή, Χρυσάνθη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Αναδυόμενος γραμματισμός
Πρώτη ανάγνωση και γραφή
Φωνολογική επίγνωση
Αναγνώριση γραμμάτων
Ανάγνωση λέξεων προτάσεων
Γραφή παραγωγή κειμένου
Emergent literacy
Literacy acquisition
Phonological awareness
Reading words sentences
Letter recognition
Writing text production

description: Ένα από τα βασικά ζητήματα στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι η επιτυχής μετάβαση του παιδιού από τη χρήση του προφορικού λόγου στην αποτελεσματική χρήση του γραπτού λόγου. Την ευθύνη αυτής της μετάβασης φέρουν δύο κυρίως θεωρητικές προσεγγίσεις: Η Πρώτη Ανάγνωση και Γραφή και ο Αναδυόμενος Γραμματισμός, οι οποίες περιλαμβάνουν κοινές ικανότητες αλλά και σημαντικές διαφοροποιήσεις. Ο προβληματισμός της παρούσας έρευνας είναι αν υπάρχουν σαφή όρια ανάμεσα στις δύο θεωρίες ή συνδέονται με κάποιες κοινές ικανότητες, οπότε υπάρχει ανάγκη επαναπροσδιορισμού και των δύο, έτσι ώστε να συμβαδίζουν με τα νέα ερευνητικά δεδομένα. Τα ερευνητικά ερωτήματα που προκύπτουν είναι: α) υπάρχουν τέτοιου είδους γνώσεις (Αναδυόμενος Γραμματισμός) στα ελληνόπουλα στο τέλος της προσχολικής εκπαίδευσης; β) αν υπάρχουν, ποιες ικανότητες περιλαμβάνουν και σε ποιο βαθμό; γ) τι ποσοστό παιδιών κατέχει αυτές τις γνώσεις; και δ) αυτές οι γνώσεις λαμβάνονται υπόψη από το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα και με ποιο τρόπο καθορίζουν το πλαίσιο της διδασκαλίας στην Α τάξη;Στην έρευνα συμμετείχαν 80 παιδιά τα οποία αξιολογήθηκαν δύο φορές: η πρώτη μέτρηση έγινε το Μάιο του 2007 περίοδος κατά την οποία ολοκληρωνόταν η φοίτησή τους στο νηπιαγωγείο και η δεύτερη τον Οκτώβριο του 2007 περίοδος κατά την οποία ξεκινούσε η φοίτησή τους στην Α΄ τάξη του δημοτικού σχολείου. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα έργα φωνολογικής επίγνωσης, δύο έργα ανάγνωσης (λέξεων και προτάσεων), ένα έργο γραφής λέξεων, ένα έργο παραγωγής κειμένου και τέσσερα έργα αναγνώρισης γραμμάτων (ήχος και ονομασία σε κεφαλαία και πεζά). Τα ίδια ακριβώς έργα χρησιμοποιήθηκαν και στις δύο μετρήσεις.Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών της προσχολικής αλλά και πρώτης σχολικής ηλικίας κατέχει γνώσεις και δεξιότητες γραμματισμού, η ανάπτυξη των οποίων εξαρτάται από ένα πλέγμα σχέσεων των διαφόρων ικανοτήτων, οι οποίες αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι αλληλεπιδράσεις των παιδιών με εγγράμματους ενήλικες. Ωστόσο, η ασυνέχεια που διαπιστώθηκε ανάμεσα στην προσχολική και τη δημοτική εκπαίδευση, κάνει επιτακτική την ανάγκη του επαναπροσδιορισμού των δύο θεωριών, και κατά συνέπεια του σχεδιασμού ενός πραγματικά Ενιαίου Αναλυτικού προγράμματος σπουδών, στο οποίο το νηπιαγωγείο και οι δύο πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου θα συνδέονται μέσα από τους στόχους και τις διδακτικές προσεγγίσεις και θα διέπονται από συνέχεια με απαραίτητη προϋπόθεση την αξιολόγηση των προηγούμενων γνώσεων των παιδιών και την παροχή ευκαιριών για τα παιδιά που δεν είχαν παρόμοιες ευκαιρίες.
description: Children’s easy transition from the use of oral language to the effective use of written language is one of the basic concerns of the educational process. This transition is a major issue in the theoretical Approaches of Literacy Acquisition and Emergent Literacy. These two theories refer to many common skills but also have many differences. The aim of the present study is to trace and study the similarities and differences of the two theories and decide if there is need to redefine these theories according to the new research findings. The issues under consideration in this survey are: a) Do Greek children master this kind of knowledge (Emergent Literacy) in the end of their nursery education? b) If yes, what skills have the children developed and of what extent? c) What is the percentage of the children who have acquired this knowledge? d) Is this knowledge included in the curriculum and in what way does it modify the teaching framework of the first grade of the Primary School?The 80 participants of the survey were assessed twice: the first assessment took place in May 2007, near the end of the children’s Nursery Education and their second assessment took place in October 2007, at the beginning of the first grade of the Primary School. The assessment included: phonological awareness (4 tasks), reading words and sentences (2 tasks), writing words (1 task), text production (1 task), and letter recognition -sound and naming of capital and small letters- (4 tasks). Exactly the same tasks were used in both assessments.According to the results of the survey a high percentage of the children of nursery and early school education have got literacy knowledge and skills. This is the result of the interrelation and interaction of different abilities. What is more the children’s interaction with adults is an important factor. Unfortunately, it was found that there is no continuity between Nursery and Primary School Education. This underpins the need to reconsider the two theories and, accordingly, to plan and share a common curriculum in the kindergarten and the first two years of the Primary School as far as the teaching aims and approaches are concerned. Finally, it is of utmost importance to assess children’s previous knowledge and provide all of them with learning opportunities.