Η κοινωνικοασφαλιστική προστασία των διακινούμενων εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.:
Creators: name: Καρδίμη, Βασιλική Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Κοινωνικοασφαλιστική προστασία
Διακινούμενοι εργαζόμενοι
Ευρωπαϊκή Ενωση
Social security protection
Free moving workers
European Union

description: Η ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων και ειδικότερα εργαζομένων συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα και συνακόλουθα σημαντικό επίτευγμα της κοινωνικής Ευρώπης. Το άρθρο 39 της Συνθήκης εγγυάται στους εργαζόμενους της Κοινότητας τη δυνατότητα να ασκούν επαγγελματική δραστηριότητα και τους προστατεύει από παρεμβάσεις των κρατών που αποσκοπούν στον περιορισμό του εν λόγω δικαιώματος. Οι ιδρυτές των Συνθηκών όμως γνώριζαν, ήδη από τη δεκαετία του ’50, ότι οι διαφορές στα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης θα αποτελούσαν κώλυμα στην άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος. Η αρχή της εδαφικότητας, στην οποία στηρίζονται τα συστήματα αυτά μέχρι και σήμερα, θα συνιστούσε τροχοπέδη στην άσκηση της ελεύθερης κυκλοφορίας και θα δημιουργούσε ένα σημαντικότατο έλλειμμα στην κοινωνικοασφαλιστική προστασία των διακινούμενων εργαζομένων. Για το λόγο αυτό, από το 1958 θεσπίστηκε ο συντονισμός των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας. Ο συντονισμός αποτελεί έναν τρόπο επικοινωνίας των εθνικών δικαίων. Το κοινοτικό δίκαιο δεν υπεισέρχεται στις επιλογές του εθνικού νομοθέτη, ο οποίος διατηρεί πλήρως την ελευθερία του αλλά επεμβαίνει μόνο υπέρ των εργαζομένων που μετακινούνται από χώρα σε χώρα και χρήζουν διαρκής προστασίας ένεκα των υφιστάμενων διαφορών των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας. Ο συντονισμός σέβεται τις εθνικές επιλογές, ωστόσο στηρίζεται σε μια κοινή γλώσσα και κατ’ επέκταση σε κοινούς ορισμούς. Αν οι έννοιες δεν ενοποιηθούν, τότε ο συντονισμός κινδυνεύει να μείνει αναποτελεσματικός. Οι βασικές αρχές που διέπουν τον συντονισμό είναι: α) η ενότητα της εφαρμοστέας νομοθεσίας, β) η προστασία των κεκτημένων δικαιωμάτων, γ) ο συνυπολογισμός του χρόνου εργασίας των διακινούμενων εργαζομένων και δ) η απαγόρευση διακρίσεων λόγω ιθαγένειας. Η συνδρομή της νομολογίας του ΔΕΚ στην κοινωνικοασφαλιστική προστασία μπορεί να χαρακτηριστεί αναμφισβήτητα θεμελιώδους σημασίας. Η έννοια του εργαζομένου δεν ορίζεται με παραπομπή στις νομοθεσίες των κρατών-μελών αλλά γίνεται δεκτή ως μια κοινοτική έννοια, στηριζόμενη σε αντικειμενικά κριτήρια που χαρακτηρίζουν τη σχέση εργασίας, λαμβάνοντας πάντα υπόψη τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ενδιαφερομένων. Με τη συνδρομή της τελολογικής ερμηνείας, το ΔΕΚ δεν διαπλάσσει απλά μια κοινοτική έννοια του εργαζομένου αλλά της δίνει και ένα σημαντικό εύρος για να διασφαλίσει την πληρέστερη εφαρμογή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων. Η οριοθέτηση της έννοιας του εργαζομένου στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας, του εργαζομένου-ασφαλισμένου στο πλαίσιο του συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας και η διάκριση ανάμεσα στην εξαρτημένη ή στην ανεξάρτητη εργασία τείνει να ξεπεραστεί από το ΔΕΚ λόγω της παρείσφρησης της ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Το Δικαστήριο φαίνεται να οδηγείται από την ιδιότητα του ασφαλισμένου στην ιδιότητα του ευρωπαίου πολίτη με αποτέλεσμα η απόλαυση των κοινοτικών παροχών να συναρτάται από την ιδιότητα του πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι από την ιδιότητα του εργαζομένου. Βέβαια, θα πρέπει να τονιστεί ότι όσο η εργασία παραμένει αναγκαίος όρος πρόσβασης στην κοινωνικοασφαλιστική προστασία, η διάκριση εξαρτημένης/ανεξάρτητης εργασίας δεν θα είναι αδιάφορη από την σκοπιά των κοινοτικών συνεπειών.Η πορεία που διανύθηκε από το 1958 μέχρι σήμερα κάθε άλλο παρά αυτονόητη μπορεί να χαρακτηριστεί. Η παρέμβαση του κοινοτικού δικαστή ήταν και είναι καταλυτικής σημασίας στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής κοινωνικής πολιτικής που τοποθετεί στο κέντρο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος τον άνθρωπο και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του.
description: Free movement of persons in general and workers in particular is more than a fundamental right: It is in fact a major achievement of social Europe. Article 39 of the EC Treaty guarantees that workers within the European Community will be able to practice their profession and protects them from State interference that seeks to restrict this right. Ever since the 50’s, statesmen had realized that differences among the national laws in the fields of social protection and insurance resulting from the principle of territoriality, would prevent the exercise of free movement of workers within the EU. Thus, since 1958 Co-ordination of the social security systems has been enacted. Co-ordination is a way of approximation of the Member States’ national systems. Co-ordination respects national choices and at the same time it is based on common language and common meanings. If the notions are not unified, Co-ordination is in danger of remaining inefficient. The Member States are free to regulate and Community Law does not interfere with the national laws. The EC only intervenes to protect workers that move from one member State to another and are in need of protection due to the differences in the national systems of social protection. The principles of Co-ordination are: a) unity of applicable legislation b) protection of vested rights, c) take into account the overall working time of migrant workers and d) non-discrimination on the grounds of nationality. Over the years there has been a constant evolution of the system of social protection and insurance of migrant workers. Reflective of this evolution is primarily the ECJ’s caselaw followed by the enlargement of personal, territorial and material scope of the 1408/71 Directive on third States’ citizens.The contribution of the ECJ’s caselaw in the fields of social protection and insurance is of utmost importance. The notion of “worker” is not defined by reference to the Member States’ national rules but is accepted as a community concept, based on objective criteria that characterize the employment relationship, bearing in mind the rights and obligations of the parties. In its caselaw the ECJ forms a Community notion of “worker” with a considerable range, in order to ensure the fullest implementation of free movement of workers. However, this Community notion of “worker” adopted by the ECJ in Unger gave its place, in De Cicco, to a reference to national definitions. Despite the abovementioned differentiation, the ECJ seems to attach the Community benefits to a European Citizenship rather than to the mere concept of insured worker. One must not fail to point out however, that as long as employment remains essential for one to access social protection and insurance, the distinction between depended and non-depended employment will not be of limited importance as far as the consequences for the European Community are concerned. ECJ’s intervention has been and still is of vital importance in the formation of a European social policy that puts individuals and their fundamental rights right at the heart of the EC structure.