Δέσμευση και εξάρτηση από την άσκηση: ο ρόλος του πάθους και των αυτοκαθοριζόμενων κινήτρων
Creators: name: Παραστατίδου, Ειρήνη Στ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Εξάρτηση
Άσκηση
Θεωρία Αυτοκαθορισμού
Πάθος
Addiction
Exercise
Self-determination
Passion

description: Η εξάρτηση από την άσκηση είναι ένα φαινόμενο που έχει αρχίσει να απασχολεί τους ερευνητές τα τελευταία 40 περίπου χρόνια. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση του φαινομένου στα πλαίσια ισχυρών θεωρητικών βάσεων, όπως είναι η Θεωρία του Αυτοκαθορισμού και το Δυϊστικό Μοντέλο του Πάθους, τα οποία συσχετίζονται θεωρητικά μεταξύ τους. Ειδικότερα, εξετάστηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στην εξάρτηση από την άσκηση, το πάθος για την άσκηση, την παρακίνηση και την ευχαρίστηση κατά τη συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης. Για το σκοπό αυτό χρειάστηκαν αξιόπιστα και έγκυρα ερωτηματολόγια, σταθμισμένα στον ελληνικό πληθυσμό. Αρχικά, διανεμήθηκαν 581 ερωτηματολόγια σε Έλληνες ασκούμενους σε γυμναστήρια για την προσαρμογή και εγκυροποίηση ενός ψυχομετρικού εργαλείου μέτρησης της εξάρτησης από την άσκηση (Exercise Dependence Scale - Revised) και 516 ερωτηματολόγια για την προσαρμογή και εγκυροποίηση ενός ψυχομετρικού εργαλείου μέτρησης του πάθους για την άσκηση (Passion Scale). Μαζί με τα ερωτηματολόγια προς εγκυροποίηση, χορηγήθηκαν στους ασκούμενους και άλλα που ήταν συναφή με το αντικείμενο των κυρίως ερωτηματολογίων. Τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης υποστήριξαν την εσωτερική συνέπεια, τη δομική εγκυρότητα, τη συγκλίνουσα εγκυρότητα, τη συγχρονική εγκυρότητα, όπως επίσης τις συσχετίσεις μεταξύ των παραγόντων της έρευνας, καθώς και την αξιοπιστία επαναλαμβανόμενων μετρήσεων. Έπειτα, ακολούθησε η κύρια έρευνα κατά την οποία 549 ασκούμενοι σε αίθουσες γυμναστηρίων συμπλήρωσαν την Κλίμακα της Εξάρτησης από την Άσκηση, την Κλίμακα του Πάθους και το Ερωτηματολόγιο της Ρύθμισης της Συμπεριφοράς κατά την Άσκηση. Τα αποτελέσματα της κυρίως έρευνας έδειξαν σημαντική συσχέτιση της Εξάρτησης από την Άσκηση με το Καταναγκαστικό Πάθος (Obsessive Passion, OP) για την άσκηση, με την Ενδοπροβαλλόμενη Ρύθμιση, μια μη αυτόνομη μορφή παρακίνησης και με τη συχνότητα της έντονης άσκησης. Ακόμα, υποστηρίχθηκε ο μεσολαβητικός ρόλος του καταναγκαστικού πάθους στη σχέση μεταξύ της Ενδοπροβαλλόμενης Ρύθμισης και της Εξάρτησης από την Άσκηση. Συμπερασματικά, η Εξάρτηση από την Άσκηση τοποθετήθηκε θεωρητικά στα πλαίσια της Θεωρίας του Αυτοκαθορισμού, η οποία αντικατοπτρίζεται και μέσω του καταναγκαστικού πάθους ως μορφή μη αυτόνομης και ελεγχόμενης συμπεριφοράς και δράσης.
description: During the last 40 years many researchers have been concerned about exercise addiction. The purpose of the present research was to examine that phenomenon more substantially in terms of strong theoretical grounds, such as the Self-Determination theory and the Dualistic Model of Passion, which both relate to each other. More specifically, the relationships between exercise dependence, passion toward exercise, motivation and satisfaction about exercise were examined. To this purpose, it was essential to obtain reliable and valid measures, suitable for the Greek exercisers. Initially, data were collected from 581 Greek exercisers in order to validate a psychometric tool related to Exercise Dependence (Exercise Dependence Scale - Revised). Additionally, data were collected from 516 exercisers in order to validate the questionnaire about passion over exercise (Passion Scale). Along with these, other questionnaires –related to the above questionnaires– were also administered to the participants. The statistical analyses supported the scales’ internal consistency, factorial validity, concurrent and convergent validity, as well as the relationships between the study factors, and test-retest reliability. Thereafter, the main study was conducted by administering to 549 Greek exercisers participating in class exercise programmes three questionnaires; the Exercise Dependence Scale – Revised, the Passion Scale, and the Behavioral Regulation in Exercise Scale – 2. The main study results showed strong statistical relationships between Exercise Dependence symptoms, Obsessive Passion (OP), Introjected Regulation, which is a non autonomous type of motivation, and frequency of strenuous exercise. Moreover, the mediating role of obsessive passion at the relationship between exercise dependence and introjected regulation was underpinned. In conclusion, exercise addiction was theoretically posed among the theoretical grounds of Self-Determination Theory, and also explained via obsessive passion as a form of non autonomous, but rather controlled behavior of action.