Το Θεσμοφόριο της Πέλλας: Μελέτη-Πρόταση Συντήρησης, Αποκατάστασης και Ανάδειξης
Creators: name: Γκέλου, Λιάνα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Θεσμοφόριο
Δήμητρα
Αποκατάσταση
Thesmophorion
Demeter
Restoration

description: Η παρούσα εργασία αποσκοπεί, μέσα από τη μελέτη και ανάλυση του Θεσμοφορίου της Πέλλας, να προτείνει επεμβάσεις για την προστασία, συντήρηση, αποκατάσταση, προβολή και ανάδειξη του μνημείου, οι οποίες θα είναι συμβατές προς τα υπάρχοντα αρχικά υλικά και θα σέβονται τόσο το μνημείο όσο και το περιβάλλον του. Με αυτό τον τρόπο καταδεικνύεται ο βασικός άξονας της πολιτιστικής πολιτικής των τελευταίων χρόνων, που έχει ως στόχο τη διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών. Το Θεσμοφόριο της Πέλλας ήταν ένα μικρό, υπαίθριο, αγροτικό ιερό στο βορειοανατολικό άκρο της αρχαίας πόλης, αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα, τη Θεσμοφόρο. Σε αυτό τελούνταν η φθινοπωριάτικη γιορτή των θεσμοφορίων, όπου οι γυναίκες εύχονταν για την ευόδωση της σποράς, τη γονιμότητα της γης, αλλά και τη δική τους. Το ιερό είναι υπόγειο, κυκλικό και χτισμένο με ντόπιο ασβεστόλιθο κατά το ισόδομο σύστημα. Χρησιμοποιήθηκε από το τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ., μέχρι και τον 2ο αι. π.Χ. Στο εσωτερικό του περιλαμβάνει δύο κλίμακες καθόδου, τον βωμό και τους λάκκους στο δάπεδο, τα «μέγαρα» της Δήμητρας. Το Θεσμοφόριο ανασκάφηκε και δημοσιεύτηκε από την Δρ. Μ. Λιλιμπάκη –Ακαμάτη. Σήμερα χωροθετείται στον σύγχρονο οικισμό της Πέλλας με εμφανή και σοβαρά προβλήματα αποσάθρωσης των λίθων του. Στο πρώτο μέρος της μελέτης, στην ιστορική ανάλυση, σκιαγραφείται το ευρύτερο περιβάλλον της αρχαίας Πέλλας, της πρωτεύουσας των Μακεδόνων, στο οποίο εντάσσεται το μνημείο, περιγράφεται η γιορτή των θεσμοφορίων και ακολουθεί η καταγραφή και συγκριτική ερμηνεία των ευρημάτων και των αρχιτεκτονικών στοιχείων των γνωστών Θεσμοφορίων εντός και εκτός Ελλάδας. Στο δεύτερο μέρος παραθέτονται μέσα από το ιστορικό της ανασκαφής, στοιχεία για τη δομή, την τυπολογία και τα ευρήματα του Θεσμοφορίου. Μετά την περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης και της παθολογίας των λίθων, ακολουθεί μία επεμβατική προσέγγιση του μνημείου με προτάσεις, που αφορούν: στη στερέωση και αποκατάσταση των λίθων, των κλιμακοστασίων, του βωμού, των δαπέδων (εσωτερικά και εξωτερικά του μνημείου), στη συντήρηση των λαξευμάτων και των επιχρισμάτων, στην επανάχρηση του υπάρχοντος στεγάστρου και στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
description: This work aims, through the study and analysis of the Thesmophorion of Pella, to put forward a research proposal in view of the protection, conservation, restoration and enhancement of the sanctuary. The interventions proposed -both from an archaeological as well as from an architectural viewpoint- are compatible with the existing materials comprising the sanctuary and respect both the monument’s historical value and its environment. Within this framework the study achieves to demonstrate the main axis of the newly developed cultural policy in terms of the conservation and preservation of cultural heritage. The Thesmophorion of Pella used to be a small outdoor rural sanctuary, located in north-east part of the ancient city and dedicated to the goddess Demeter, the Thesmophoros. During autumn, the ritual of the ‘Thesmophoria’ was celebrated there, with the women participating wishing for the success of seeding and fertility. The sanctuary developed under the level of the ancient city, circular and built of local limestone in isodomic masonry, was used between the 4th and 2nd c. B.C. The interior includes two descending courses leading to the altar and the pits, also known as the "megara" of Demeter, where the ritual of Thesmophorion was celebrated. The Thesmophorion was excavated by Dr. M. Lilimpaki-Akamati who published the archaeological research as well. Today the sanctuary can be found within the Pella region, having considerable and evident problems of erosion. The first part of this work outlines the broader environment of ancient Pella, the capital of Macedonia, where the sanctuary is placed. It also describes the festival of Thesmophoria, and provides a comparative analysis of the architectural features of all the known Thesmophoria both inside and outside Greece. The second part provides data and details on the building’s structure and typology based on the history of its excavation. Further to the description of the current situation and of the pathology of stonework, follows a proposal and a restoration plan with recommendations in terms of the consolidation and restoration of the stonework, the stairs, the altar, the floors both inside and outside, the conservation of the chiselling and coating, the reuse of the existing roof and the presentation and the development of the architectural landscape of the surrounding area.