Οικονομικό έγκλημα και ποινική ευθύνη Υπουργών
Creators: name: Βαλασίδης, Ιωάννης Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ποινική ευθύνη Υπουργών
Οικονομικό έγκλημα
Ειδικό Δικαστήριο
Ministerial criminal liability
Financial crime
Special Court

description: Στην παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζονται τα δογματικά ζητήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την ποινική ευθύνη των Υπουργών στην ελληνική έννομη τάξη και συγκεκριμένα των διατάξεων του άρθρου 86 του Συντάγματος και του εκτελεστικού Ν.3126/2003. Στόχος της είναι να διερευνήσει, να καταγράψει και εντέλει να αναδείξει, μέσα από μια συστηματική προσέγγιση του αντικειμένου, την αλληλεπίδραση του θεσμού της υπουργικής ποινικής ευθύνης με τα επιμέρους οικονομικά εγκλήματα. Στο πλαίσιο αυτό, η προκείμενη μεταπτυχιακή διατριβή διαρθρώνεται σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, ερευνάται η δογματική θεμελίωση του υπουργικού ποινικού δικαίου, η λειτουργία και οι στόχοι που επιτελεί στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο ποινικής καταστολής, ενώ παράλληλα αναζητείται η δικαιολογητική βάση θέσπισης του ιδιάζοντος καθεστώτος ελέγχου, δίωξης, παραπομπής και εκδίκασης των προσώπων που φέρουν την ιδιότητα του μέλους της Κυβέρνησης ή του Υφυπουργού. Ακολούθως, στο δεύτερο κεφάλαιο, επιχειρείται κατά τρόπο γραμμικό μια αδρομερής ανάλυση της σχετικής εθνικής νομοθεσίας, υπό το πρίσμα του ουσιαστικού και δικονομικού ποινικού δικαίου, με επίκεντρο τις επιμέρους εριζόμενες επιστημονικές προσεγγίσεις αναφορικά με την έννοια του υπουργικού αδικήματος, την παραπομπή και την ποινική ευθύνη των συμμετόχων, την ακριβή νομική φύση της καθιερούμενης ειδικής αποσβεστικής προθεσμίας, την υποχρέωση «αμελλητί» διαβίβασης της δικογραφίας στη Βουλή των Ελλήνων και την επ’ ακροατηρίω διαδικασία ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου. Σε κάθε αντίστοιχο πεδίο, παρουσιάζονται τα σημαντικότερα σημεία και προσεγγίζεται κριτικά η συναφής νομολογία του Ειδικού Δικαστηρίου και των ποινικών δικαστηρίων της ουσίας, σε συνάρτηση με τα κρίσιμα νομικά ζητήματα, τα οποία ετέθησαν κατά τη δικαστική διερεύνηση των ελεγχόμενων πολιτικών προσώπων. Μεταξύ άλλων, δίδεται ιδιαίτερη έμφαση σε ποινικές υποθέσεις που απασχόλησαν έντονα την πολιτική ζωή και την κοινή γνώμη, όπως είναι οι υποθέσεις των συμβάσεων κατασκευής και παράδοσης στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό υποβρυχίων τύπου 214 και προμήθειας οπλικών συστημάτων TOR – M1, της γερμανικής εταιρείας Siemens και της πολυεθνικής φαρμακοβιομηχανίας Novartis. Καταληκτικά, στο τρίτο κεφάλαιο, πραγματοποιείται μια συνολική κριτική αποτίμηση του θεσμού της ποινικής ευθύνης των Υπουργών ως ιδιότυπου εργαλείου διερεύνησης, δίωξης και ποινικής αξιολόγησης των τελούμενων υπουργικών αδικημάτων και επιχειρείται η διατύπωση de lege ferenda προτάσεων για τη βελτιστοποίηση της δικαιοπολιτικής λειτουργίας του.
description: The present thesis examines the doctrinal issues arising from the application of legislation to the criminal liability of Ministers in the Greek legal order and specifically of the provisions of Article 86 of the Constitution and the executive Law no. 3126/2003. Its aim is to investigate, record and ultimately highlight the interaction of the institution of ministerial criminal liability with individual financial crimes, through a systematic approach to the subject examined. In this context, the present Master's thesis is structured in three chapters. In the first chapter, the doctrinal foundation of the ministerial criminal law is researched, as well as its function and the objectives it fulfills in the current institutional framework of criminal repression, while at the same time the rationale for the establishment of the exceptional regime of control, prosecution, indictment and trial of persons holding the status of a member of the Government or Deputy Minister is examined. Subsequently, in the second chapter, a linear analysis of the relevant national legislation is attempted, in the light of the substantive and procedural criminal law, with a focus on the individual competing scientific approaches regarding the concept of the ministerial offence, the impeachment and criminal liability of the participants, the precise legal nature of the statute of limitations established, the obligation to forward the case file to the Hellenic Parliament "promptly" and the hearing before the Special Court. In each respective field, the most important points are presented and the relevant case law of the Special Court and the criminal courts of substance is critically approached, in relation to the critical legal issues raised during the judicial investigation of political persons controlled. Among other things, particular emphasis is given to criminal cases that have been of great concern to political life and public opinion, such as the cases of the contracts for the construction and delivery of type 214 submarines to the Hellenic Navy and the supply of TOR – M1 weapon systems, the German company Siemens and the multinational pharmaceutical company Novartis. Finally, in the third chapter, a comprehensive critical assessment is carried out, evaluating the institution of the ministerial criminal liability as a unique tool for the investigation, prosecution and criminal appraisal of ministerial offences committed and an attempt is made to formulate de lege ferenda proposals for the optimization of its judicial – political function.