title: Διαχείριση αποθεμάτων σε συνθήκες αβεβαιότητας: Μία μελέτη περίπτωσης βάσει προσομοίωσης
Creators: name: Χρυσινης Γεωργιος
Publisher: name: Technical University of Crete
Year: 2025

description: «Λυπούμαστε, αλλά το προϊόν που θέλετε έχει εξαντληθεί». Πόσο συχνά το έχετε ακούσει αυτό κατά τη διάρκεια των αγορών σας; Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, πρόκειται για καταστήματα που δεν κάνουν πολύ καλή δουλειά στη διαχείριση των αποθεμάτων τους (αποθέματα αγαθών που διατηρούνται για μελλοντική χρήση ή πώληση). Δεν κάνουν παραγγελίες για την αναπλήρωση των αποθεμάτων αρκετά σύντομα για να αποφύγουν την έλλειψη των προϊόντων τους. Αυτά τα καταστήματα θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τις τεχνικές διαχείρισης αποθεμάτων που περιγράφονται στην παρούσα εργασία. Όμως, δεν είναι μόνο τα καταστήματα λιανικής που πρέπει να διαχειρίζονται τα αποθέματα.
Η διατήρηση αποθεμάτων είναι απαραίτητη για κάθε εταιρεία που ασχολείται με φυσικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών, των χονδρεμπόρων και των λιανοπωλητών. Η έννοια του αποθέματος είναι γενική και δεν περιορίζεται στην περίπτωση των πρώτων υλών, των προϊόντων και εμπορευμάτων αλλά καλύπτει ένα ευρύ φάσμα οικονομικών φαινομένων. Ανεξάρτητα από τη γενικότητα του όρου, το πρόβλημα της διαχείρισης των αποθεμάτων είναι πολύ σημαντικό για όλες τις επιχειρήσεις καθώς τα αποθέματα τους δεσμεύουν συνήθως ένα μεγάλο ποσοστό του κεφαλαίου τους κι έχουν σημαντικό κόστος διατήρησης.
Η διαχείριση των αποθεμάτων αποτελεί μια σημαντική ευθύνη για τη διοίκηση ενός παραγωγικού συστήματος. Ως απόθεμα θεωρείται η ποσότητα οποιουδήποτε οικονομικού αγαθού, υλικού ή όχι, εισάγεται στο σύστημα και υπερβαίνει την ποσότητα του αγαθού αυτό που εξάγεται από το σύστημα. Η δημιουργία αποθεμάτων μπορεί είτε να είναι σχεδιασμένη με σκοπό να εξομαλύνει τις παρουσιαζόμενες διαφορές μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης του αγαθού είτε αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων όπως κακός προγραμματισμός ή έκτακτα φαινόμενα. Η αναγκαιότητα ύπαρξης του αποθέματος οφείλεται κυρίως στην αβεβαιότητα αναφορικά με την προσφορά και τη ζήτηση του αγαθού για την κάλυψη των εκάστοτε αναγκών.
Ο έλεγχος των αποθεμάτων (inventory control) είναι μια τεχνική με επιστημονικές βάσεις που σκοπό έχει να παρακολουθεί την αποθηκευμένη ποσότητα του αγαθού και να λαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις όπως για παράδειγμα πότε και σε τι ποσότητα θα πρέπει να παραγγελθεί το υλικό. Σύστημα διαχείρισης αποθεμάτων θεωρείται το σύνολο των κανονισμών και ελέγχων που καθορίζουν το ύψος των αποθεμάτων, πότε θα πρέπει τα αποθέματα να ανανεώνονται και πόσο μεγάλες θα πρέπει να είναι οι παραγγελιές. Σε ένα παραγωγικό σύστημα, τα αποθέματα διακρίνονται σε πρώτες ύλες, τελικά προϊόντα, ενδιάμεσα προϊόντα και εφόδια. Αποθέματα δημιουργούνται και στις υπηρεσίες με την έννοια των υλικών αγαθών και προμηθειών που υποστηρίζουν την υπηρεσία αυτή.
Ο βασικός σκοπός ενός συστήματος διαχείρισης αποθεμάτων είναι να καθορίζει πρώτον πότε θα πρέπει να παραγγελθούν τα αγαθά και δεύτερον πόσο μεγάλη θα πρέπει να είναι η παραγγελιά. Ένα αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης αποθεμάτων, εξοικονομεί πόρους για την επιχείρηση ελαχιστοποιώντας το κόστος.
Στην παρούσα εργασία, θα παρουσιαστεί το πρόβλημα διαχείρισης των αποθεμάτων, τα μοντέλα και τα διάφορα συστήματα διαχείρισης αποθέματος καθώς και η προσέγγιση του προβλήματος κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Στο πέμπτο κεφάλαιο, παρουσιάζεται μια πιο ειδική μελέτη που αποτέλεσε και τον βασικό πυλώνα έρευνας πάνω στο εν λόγω αντικείμενο.