title: Mass society and its selected crictics in the history of political and legal thought. From de Tocqueville to Marcuse
titleType: AlternativeTitle
title: Społeczeństwo masowe i jego wybrani krytycy w historii myśli politycznej i prawnej. Od de Tocqueville’a do Marcusego
Creators: name: Tomaszewski, Piotr
Publisher: name: Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego
Year: 2024
Subjects: subject: John Stuart Mill
subject: Alexis de Tocqueville
subject: Gustave Le Bon
subject: Hannah Arendt
subject: Herbert Marcuse

description: Celem niniejszego artykułu jest analiza porównawcza kilku wybranych polityczno - prawnych i socjologicznych analiz zjawiska społeczeństwa masowego. Pierwsza część artykułu analizuje je w kontekście procesu demokratyzacji, który postępował w XIX wieku. Autorami, których perspektywy wykorzystuję w tej części są Alexis de Tocqueville i John Stuart Mill. Druga część artykułu przygląda się okresowi przełomu XIX i XX wieku, kiedy to niektóre zjawiska związane z pojawieniem się społeczeństw masowych okazały się być podatnym gruntem dla powstania totalitaryzmu. Autorami, których krytykę wykorzystano w tej części, są Gustave Le Bon i Hannah Arendt. W trzeciej części artykułu wykorzystuję pisma autorów, którzy opisywali zachodnie społeczeństwa masowe po II wojnie światowej - Ericha Fromma, Davida Riesmana i ponownie Hannah Arendt. Wszyscy trzej autorzy stawiali paradoksalne tezy, sprowadzające się do tego, że zjawisko umasowienia doprowadziło do osamotnienia tworzących je jednostek. Ostatnia część tekstu ukazuje krytykę kultury masowej w książce Człowiek jednowymiarowy Herberta Marcusego, wybraną jako reprezentatywny przykład ideologii rewolty Maja '68, którą autor tekstu interpretuje m.in. jako wyraz sprzeciwu wobec standaryzacji ludzkiej egzystencji, co było nieodłącznym elementem wszystkich najważniejszych krytyk społeczeństwa masowego.
description: The purpose of this article is a comparative analysis of several selected political-legal and sociological analyses of the phenomenon of mass society. The first part of the article analyses it in the context of the democratization process that progressed in the 19th century. The authors whose perspectives I use in this part are Alexis de Tocqueville and John Stuart Mill. The second part of the article looks at the period at the turn of the 20th century, when certain phenomena associated with the emergence of mass societies proved to be fertile ground for the rise of totalitarianism. The authors whose criticism is used in this section are Gustave Le Bon and Hannah Arendt. In the third part of the article, I use the writings of authors who described Western mass societies after World War II - Erich Fromm, David Riesman and again Hannah Arendt. All three authors posed paradoxical theses, boiling down to the fact that the phenomenon of massification led to the loneliness of the individuals who formed them. The last part of the text shows the critique of mass culture in Herbert Marcuse's book One-Dimensional Man, chosen as a representative example of the ideology of the May '68 revolt, which the author of the text interprets, among other things, as an expression of opposition to the standardization of human existence, which was inherent in all major critiques of mass society.