Ιατρικές και βιοτεχνολογικές πρακτικές υπό το φως ηθικών και μεταηθικών θεωρήσεων
Creators: name: Ξανθού, Ελευθερία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Κανονιστική ηθική
Μεταηθική
Βιοηθική
Ιατρική πρακτική
Βιοτεχνολογία
Normative ethics
Metaethics
Bioethics
Medical practice
Biotechnology

description: Η ταχεία ανάπτυξη της τεχνολογίας, αλλά και της επιστήμης γενικότερα, αλλά και ιδιαίτερα των ιατρικών και βιοτεχνολογικών εφαρμογών τους, εκτός από τις αδιαμφισβήτητες σημαντικές τους ωφέλειες, εγείρουν και ένα πλήθος βιοηθικής φύσεως προβληματισμών και διλημμάτων, που απαιτούν την άμεση αντιμετώπισή τους. Θεμέλιος σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι να μελετήσει συγκεκριμένες ιατρικές και βιοτεχνολογικές πρακτικές στη βάση μιας βιβλιογραφικής διερεύνησης υπό το φως τριών σύγχρονων συγκεκριμένων κανονιστικών ηθικών θεωριών, που συνήθως χρησιμοποιούνται στη βιοηθική θεώρηση παρόμοιων πρακτικών. Συγχρόνως, η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία στόχο έχει, στο πλαίσιο μιας μεταηθικής θεώρησης αυτών των τριών κανονιστικών ηθικών θεωριών, να εξετάσει το επιτρεπτό ή μη επιτρεπτό συγκεκριμένων ιατρικών και βιοτεχνολογικών πρακτικών, υπό το πρίσμα μιας συγκριτικής μελέτης στη βάση των τριών σύγχρονων κανονιστικών ηθικών θεωριών. Οι κανονιστικές αυτές θεωρίες θα είναι: η καντιανή δεοντολογία, ο κλασικός ωφελιμισμός καθώς και η θεωρία των τεσσάρων αρχών. Υπό αυτό το πρίσμα, η Βιοηθική αποτελεί έναν επιστημονικό κλάδο, ο οποίος, υπό την αγγλοσαξονική του έννοια καταγίνεται με ένα μεγάλο εύρος ηθικών ζητημάτων, τα οποία εγείρονται παράλληλα με την αξιοποίηση, καθώς και την όλο μεγαλύτερη ανάπτυξη των βιοϊατρικών επιστημών και της βιοτεχνολογίας. Συγκεκριμένα, οι ιατρικές πρακτικές, στις οποίες θα αναφερθούμε στην παρούσα εργασία θα είναι: οι αμβλώσεις, η ευθανασία, και οι μεταμοσχεύσεις. Αναφορικά με τις βιοτεχνολογικές πρακτικές, το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στους προγεννητικούς ελέγχους και στις ευγονικές πρακτικές επιδιώξεις. Το κεντρικό ερώτημα προς διερεύνηση, που αναπτύσσεται στην παρούσα εργασία είναι να μελετηθεί υπό ποιές προϋποθέσεις μπορούν οι συγκεκριμένες τρείς κανονιστικές θεωρίες να οδηγήσουν στην αποδοχή ή στη μη αποδοχή των συγκεκριμένων ιατρικών και βιοτεχνολογικών πρακτικών. Μετά από μία βιβλιογραφική επισκόπηση και ένα σχετικά σύντομο εισαγωγικό μέρος διαύγασης εννοιών και συσχετίσεων, στο πρώτο κεφάλαιο θα αναφερθούμε στις βασικότερες ηθικές θεωρίες, όπως στην αρετολογική ηθική, στην καντιανή δεοντολογία, στον κλασικό ωφελιμισμό, στη φεμινιστική ηθική και στη θεωρία των τεσσάρων αρχών, επικεντρώνοντας ιδιαίτερα το ενδιαφέρον μας στην ανάπτυξη και κριτική συζήτηση και συσχέτιση των τριών συγκεκριμένων κανονιστικών θεωριών - της ηθικής του Καντ, της θεωρίας του ωφελιμισμού καθώς επίσης και της θεωρίας των τεσσάρων αρχών. Στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο θα αναπτυχθούν οι συγκεκριμένες ιατρικές πρακτικές της άμβλωσης, της ευθανασίας και των μεταμοσχεύσεων, καθώς και οι βιοτεχνολογικές πρακτικές του προγεννητικού ελέγχου και της ευγονικής γενικότερα. Στο τρίτο κεφάλαιο θα πραγματοποιηθεί - στο πλαίσιο μίας μεταηθικής θεώρησης, στη βάση των αποτελεσμάτων του δευτέρου κεφαλαίου - η κριτική συζήτηση και αντιμετώπιση των προβλημάτων που εγείρονται από τις παραπάνω πρακτικές.
description: The study of specific medical and biotechnological practices in the light of three normative ethical theories is the fundamental purpose of this Master Thesis. Τhe basic purpose of this work is to examine, within a metaethical context, the permissibility or impermissibility of specific medical and biotechnological practices, in the light of a comparative study based on three normative ethical theories, which are commonly used in bioethical consideration of similar practices. These theories are: Kantian Deontology, Classical Utilitarianism and the Four Principles Theory. Under this aspect, Bioethics is the scientific discipline, which faces, in an Anglo-Saxon way of thinking, the ethical issues that arised with the rapid development of biomedical sciences and biotechnology. In particular, the medical practices that we will refer to, in this study, will be: abortion, euthanasia, and organ and tissue transplantation. Regarding the biotechnological practices, the Thesis will focus on: antenatal check-ups and eugenic practices in medically assisted reproduction. The question that exists in this study is whether the conditions under which the three normative ethical theories under consideration can lead to the acceptance or non-acceptance of these particular medical and biotechnological practices.