Η Υπεραγία Θεοτόκος στα Λειτουργικά βιβλία των Θεοτοκαρίων
Creators: name: Κοσμίδου, Παρασκευή Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Υπεραγία Θεοτόκος
Θεοτοκάριο
Υμνογραφία
The Most Holy Theotokos
Theotokarion
Hymnography

description: Η παρούσα εργασία αφορά ένα λειτουργικό βιβλίο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, το Θεοτοκάριο. Τρεις είναι οι κύριες συλλογές και εκδοχές αυτού του βιβλίου, οι οποίες αποτελούν και τις βασικές πηγές της μελέτης μας. Αυτές είναι του αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου και Αγαπίου Λάνδου του Κρητός, οι οποίες γνώρισαν λειτουργική χρήση, και του Μητροπολίτου πρ. Λεοντοπόλεως Σωφρονίου Ευστρατιάδη, μία επιστημονική έκδοση, η οποία όμως δεν χρησιμοποιήθηκε στη λατρεία της Εκκλησίας. Το λειτουργικό βιβλίο του Θεοτοκαρίου αποτελεί μία ψυχοφελέστατη συλλογή κανόνων που γράφτηκαν από θεοφώτιστες και ευλαβέστατες ψυχές προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου. Οι ύμνοι αυτοί είναι προσαρμοσμένοι στους οκτώ ήχους της βυζαντινής μουσικής με έναν κανόνα για κάθε ημέρα της εβδομάδας, οπότε το Θεοτοκάριο επαναλαμβάνεται κάθε οκτώ εβδομάδες. Το βιβλίο αυτό χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο στις Ιερές Μονές καθ΄ εκάστην μετά την ακολουθία του Εσπερινού, αλλά και στις Ενορίες κατά την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Μέσα από το Θεοτοκάριο, πραγματοποιείται μία συνάντηση του πιστού με την Θεοτόκο κατά την οποία ο πιστός συναισθανόμενος την αμαρτωλότητά του ζητά τη βοήθεια της Μητέρας του Κυρίου, ώστε μέσω της χαρισματικής μεσιτείας, της πρεσβείας και των ισχυρών μητρικών δεήσεων προς τον φιλάνθρωπο Θεό, να λάβει τη συγχώρηση, την ίαση και τη σωτηρία από Αυτόν. Παράλληλα, διά των θεομητορικών ύμνων του εν λόγω βιβλίου φανερώνεται η μοναδική θέση της Κυρίας Θεοτόκου στο σχέδιο της Θείας Οικονομίας αλλά και στην εν γένει εκκλησιαστική ζωή και πορεία των χριστιανών προς τη θέωση, άνευ Μαριολατρικών παρεκκλίσεων. Τέλος, η Παρθένος Μαρία με το παράδειγμά της αναδεικνύεται αυθεντικό πρότυπο χριστιανικής ζωής, μετά τον Θεό, για τους αγωνιζόμενους πιστούς και τον σύγχρονο κόσμο
description: The current thesis is concerned with the liturgical book of the Orthodox Church, called Theotokarion. There are three main versions of this book which are the main sources of our study. These are the one of saint Nicodemus the Hagiorite and the one of Agapios Landos of Crete which were more used and the third one is of the former metropolitan of Leontopolis Sofronios Efstratiadis, a more academic version which has never been used in the liturgical praxis of the Church. The liturgical book of Theotokarion is a very useful collection of hymns written by pious souls in honour of the Most Holy Theotokos. These hymns are organized according to the eight modes of the Byzantine Church Music with one kanon for each day of the week, so the cycle of Theotokarion is fullfilled after eight weeks. The book is mostly used in the monastic environment every day after the service of Vespers but it is also used in the parishes, during the Great Lent. In the Theotokarion the faithful can meet our Lady Theotokos through prayer and contemplation on her role in the Divine Economy. Through the hymns of the book the Orthodox Christian can see the place of Theotokos in the Divine Economy and Church life, inside the doctrinal boundaries of the Church, and without the Mariological excesses one can observe e.g. in the Roman Catholic theology. Additionally, we can also say that the person of Virgin Mary is revealed through the book as the most perfect model of Christian life, after Jesus Christ Himself