Η ηθική και θρησκευτική ανάπτυξη στην προσχολική ηλικία στο μοντεσσοριανό σύστημα αγωγής : Διδακτική παρέμβαση
Creators: name: Χριστακοπούλου, Αγλαΐα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Ηθική ανάπτυξη προσχολικής ηλικίας
Θρησκευτική ανάπτυξη προσχολικής ηλικίας
Μοντεσσοριανό σύστημα αγωγής
Πάσχα – εκκλησία – εικόνα – προσευχή - παραβολή
Moral development of the preschool child
Religious development of the preschool child
Montessori system of education
Easter – church – icon – prayer - parable

description: Η ηθική ανάπτυξη του παιδιού προσχολικής ηλικίας μέσα από την παιδαγωγική πρόταση της Μοντεσσόρι εστιάζει στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και ακολουθεί τον δρόμο που επιτάσσει η ίδια η φύση. Τα στοιχεία που συντελούν στην ενδυνάμωση του χαρακτήρα είναι η υποστήριξη του έργου του μικρού παιδιού μέσα από τα προσωπικά του ενδιαφέροντα, τη συγκέντρωση, την επανάληψη, τη χρήση του χεριού και των αισθήσεων. Όλη αυτή η δυνατότητα συνεργασίας νου, καρδιάς, σώματος και θέλησης επιτυγχάνεται μέσα από ένα πολύ καλά οργανωμένο περιβάλλον και με τη χρήση του εξειδικευμένου, επιστημονικά σχεδιασμένου, αισθητηριακού μοντεσσοριανού υλικού για την αυτόνομη δράση του παιδιού. Η θρησκευτική αγωγή της Μοντεσσόρι δεν μπορούσε παρά να στηριχθεί στις ίδιες παιδαγωγικές αρχές με αυτές της αγωγής του παιδιού στο σχολείο. Στη μοντεσσοριανή αγωγή που τονίζει τη διαμόρφωση του χαρακτήρα, την καλλιέργεια της ηθικής συμπεριφοράς του μικρού παιδιού, μπορεί να διακρίνει κανείς θεμελιώδεις αρχές που λειτουργούν προπαρασκευαστικά για την ενίσχυση του θρησκευτικού συναισθήματος. Η χρήση του μοντεσσοριανού υλικού, του εκκλησιαστικού υλικού και της τέχνης, η έμφαση στη γλώσσα της θρησκευτικής ζωής και των συμβόλων της αποτελούν πολύτιμα στοιχεία και παιδαγωγικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την έκφραση πνευματικών αναζητήσεων και την κάλυψη ψυχικών αναγκών, τη διερεύνηση διαχρονικών ερωτημάτων και την άσκηση στην ηρεμία και τη σιωπή, στην τάξη και την αρμονία. Στον πυρήνα της μοντεσσοριανής θρησκευτικής αγωγής βρίσκεται η αντίληψη ότι μέσω του κατάλληλου περιβάλλοντος το παιδί θα πρέπει να ενθαρρυνθεί στην προσωπική του πνευματική αναζήτηση και στη βίωση των θρησκευτικών του εμπειριών. Στη διπλωματική αυτή εργασία παρουσιάζεται ένα διδακτικό σενάριο με τίτλο «Ο Θεός κι εγώ μαζί στου Πάσχα τη γιορτή, στο σχολείο, στην εκκλησία και στην παραβολή (O Καλός Ποιμένας)» που πραγματοποιήθηκε σε δημόσιο νηπιαγωγείο στο οποίο ακολουθούνται οι αρχές και η φιλοσοφία της μοντεσσοριανής αγωγής. Πρόκειται για μια καινοτόμα πρόταση, συνδυάζοντας στοιχεία του ισχύοντος Προγράμματος Σπουδών του Νηπιαγωγείου, των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και της μοντεσσοριανής πρακτικής. Ο σκοπός του σεναρίου ήταν να έρθουν τα παιδιά σε επαφή με την εκκλησία και τις εικόνες, να ανακαλύψουν την αγαπητική σχέση του Θεού με τον άνθρωπο μέσα από τα γεγονότα του Πάσχα, την παραβολή του Καλού Ποιμένα, την προσευχή, αναπτύσσοντας ηθικοθρησκευτικές στάσεις και δεξιότητες.
description: The moral development of the preschool child through Montessori's pedagogical proposal focuses on the formation of character and follows the path that nature itself dictates. The elements that contribute to the strengthening of character are the support of the young child's work through personal interests, concentration, repetition, the use of the hand and the senses. All this possibility of cooperation between mind, heart, body and will is achieved through a very well-organized environment and the use of specialized, scientifically designed, sensory Montessori material for the child's autonomous action. Montessori religious education could not but be based on the same pedagogical principles as those of the education of the child in school. In Montessori education, which emphasizes the formation of character, the cultivation of the moral behavior of the young child, one can discern fundamental principles that serve as preparatory for the strengthening of religious feeling. The use of Montessori material, ecclesiastical material and art, the emphasis on the language of religious life and its symbols are valuable elements and pedagogical tools used to express spiritual quests and meet psychic needs, to explore timeless questions and to practice calm and silence, order and harmony. At the core of Montessori religious education is the notion that through the Prepared environment the child should be encouraged in his or her personal spiritual quest and in living out his or her religious experiences. This thesis presents a teaching scenario entitled "God and I together at the Easter celebration, in school, in church and in the parable (The Good Shepherd)" which was carried out in a public kindergarten in which the principles and philosophy of Montessori education are followed. This is an innovative proposal, combining elements of the current Kindergarten curriculum, Skills Workshops and Montessori practice. The purpose of the scenario was to bring children in contact with the church and icons, to discover God's loving relationship with man through the events of Easter, the parable of the Good Shepherd, prayer, developing moral and religious attitudes and skills.