The views of An. Kavalliotes, Dan. Moschopolites, K. Oukoutas, G. Rozias, and M. Boyatzis on the literacy of the Vlachs and the graphization of the Vlach language in the transition period between the 18th and 19th centuries. A preliminary investigation
Creators: name: Γαργάλας, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Εγγραμματισμός
Εγγραφισμός
Βλάχοι
Literacy
Graphization
Vlachs

description: Από το 1770 ως το 1813, οι Θ. Καβαλλιώτης, Δ. Μοσχοπολίτης, Κ. Ουκούτας, Γ. Ρώζιας και Μ. Μποϊατζής, όλοι τους Βλάχοι διανοούμενοι, διατύπωσαν τις απόψεις τους για τον εγγραμματισμό των Βλάχων. Για τον σκοπό αυτόν, οι δύο πρώτοι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (Καβαλλιώτης, Μοσχοπολίτης) υποστήριξαν ότι πρέπει να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά η ελληνική γλώσσα, με ταυτόχρονη εγκατάλειψη της βλαχικής, ενώ οι τρεις τελευταίοι στην κεντρική Ευρώπη (Ουκούτας, Ρώζιας, Μποϊατζής) πρότειναν ακριβώς το αντίθετο. Ταυτόχρονα, προέβησαν και στον εγγραφισμό της βλαχικής γλώσσας, οι Καβαλλιώτης, Μοσχοπολίτης και Ουκούτας κάνοντας χρήση του ελληνικού αλφαβήτου, και οι Ρώζιας και Μποϊατζής κάνοντας χρήση του λατινικού. Η παρούσα εργασία έχει ως θέμα την παρουσίαση των ανωτέρω προτάσεων και την ερμηνευτική τους προσέγγιση, τόσο αναφορικά με τον εγγραμματισμό των Βλάχων όσο και με τον εγγραφισμό της βλαχικής. Η μελέτη αποτελείται από 2 μέρη και 12 κεφάλαια. Το α΄ μέρος αποτελείται από τα τέσσερα πρώτα κεφάλαια, τα οποία έχουν εισαγωγικό χαρακτήρα. Στο α΄ κεφάλαιο καθορίζεται το ιστορικό πλαίσιο. Γίνεται αναφορά στην εποχή της τουρκοκρατίας, την εμπορική δραστηριότητα των Ελλήνων, και την πνευματική ανάπτυξη της εποχής (Νεοελληνικός Διαφωτισμός), ως το πλαίσιο το οποίο οριοθέτησε τις συνθήκες παραγωγής των κειμένων. Το β΄ κεφάλαιο ασχολείται με τη Μοσχόπολη, την πόλη όπου ζούσαν ή από όπου κατάγονταν οι συγγραφείς των κειμένων. Στο γ΄ κεφάλαιο παρατίθενται πληροφορίες για τους Βλάχους, ενώ το δ΄ κεφάλαιο σκιαγραφεί το πορτρέτο της βλαχικής γλώσσας. Το β΄ μέρος αποτελείται από τα υπόλοιπα 8 κεφάλαια. Στο ε΄ κεφάλαιο οριοθετείται το θεωρητικό πλαίσιο. Αρχικά, διευκρινίζονται κάποιοι όροι, και στη συνέχεια ακολουθεί εισαγωγική μελέτη, η οποία σκιαγραφεί τα διάφορα συστήματα γραφής. Στο στ΄ κεφάλαιο παρουσιάζεται η Πρωτοπειρία (1770) του Θ. Καβαλλιώτη με το ενσωματωμένο τρίγλωσσο λεξικό. Στο ζ΄ κεφάλαιο παρουσιάζεται η Εισαγωγική Διδασκαλία (1802) [1794] του Δανιήλ Μοσχοπολίτη, με το ενσωματωμένο τετράγλωσσο λεξικό. Στο η΄ κεφάλαιο παρουσιάζεται η Νέα Παιδαγωγία (1797) του Κωνσταντίνου Ουκούτα, ένα αλφαβητάρι εκμάθησης της βλαχικής γλώσσας. Στο θ΄ κεφάλαιο παρουσιάζονται οι Εξετάσεις περί των Ρωμαίων (1808) του Γ. Ρώζια, μια μελέτη για τους Βλάχους με ενσωματωμένο κατάλογο βλαχικών λέξεων. Στο ι΄ κεφάλαιο παρουσιάζεται η Τέχνη της ρωμανικής αναγνώσεως (1809), επίσης, του Γ. Ρώζια, μια μελετημένη πρόταση για τον εγγραφισμό της βλαχικής. Στο ια΄ κεφάλαιο παρουσιάζεται η Γραμματική Ρωμανική (1813) του Μ. Μποϊατζή, ένα εγχειρίδιο γραμματικής επιστημονικών αξιώσεων. Ακολουθεί το ιβ΄ κεφάλαιο, το οποίο έχει επιλογικό χαρακτήρα. Εστιάζει στην κληρονομιά που άφησαν πίσω τους οι συγγραφείς των κειμένων, ως πρωτοπόροι στη μελέτη της βλαχικής γλώσσας, αλλά και στις πολιτικές και ιδεολογικές σκοπιμότητες, οι οποίες επηρέασαν όλες σχεδόν τις σχετικές εκδόσεις, από την Πρωτοπειρία το 1770 μέχρι και τον 21ο αι., ένθεν κακείθεν του Δουνάβεως. Η μελέτη ολοκληρώνεται με τα Συμπεράσματα.
description: From 1770 to 1813, Th. Kavalliotes, D. Moschopolites, K. Oukoutas, G. Rozias, and M. Boyatzis, all Vlach intellectuals, expressed their views on the literacy of the Vlachs. For this purpose, the first two in the Ottoman Empire (Kavalliotes, Moschopolites) argued that only the Greek language should be used, with the simultaneous abandonment of the Vlach language, while the last three in Central Europe (Oukoutas, Rozias, Boyatzis) proposed exactly the opposite. At the same time, Kavalliotes, Moschopolites, and Oukoutas codified the Vlach language using the Greek alphabet, and Rozias and Boyatzis using the Latin one. The topic of this thesis is to present the above proposals and to try to interpret them, both in relation to the literacy of the Vlachs and the graphization of the Vlach language. The study consists of 2 parts and 12 chapters. The first part consists of the first four chapters, which have an introductory character. In the first chapter, the historical framework is defined. The era of Turkish rule, the commercial activity of the Greeks, and the intellectual development of the era (Neo-Hellenic Enlightenment) are presented as the framework that defined the conditions of production of the texts. The second chapter deals with Moschopolis, the city where the authors of the texts lived or took their origin from. In the third chapter, information about the Vlachs is presented, while the fourth chapter sketches the portrait of the Vlach language. The second part consists of the remaining 8 chapters. In the fifth chapter, the theoretical framework is defined. Initially, some terms are clarified, and then introductory study follows, which outline the various writing systems. In the sixth chapter the «First Attempt» («Πρωτοπειρία») (1770) by Th. Kavalliotes is presented with the embedded trilingual dictionary. In the seventh chapter, the «Introductory Teaching» («Εισαγωγική Διδασκαλία») (1802) [1794] by Daniel Moschopolites is presented, with the embedded quadrilingual dictionary. In the eighth chapter, the «New Pedagogy» («Νέα Παιδαγωγία») (1797) by Constantine Oukoutas is presented, an alphabet book for learning the Vlach language. In the ninth chapter, the «Examinations on the Romans» («Εξετάσεις περί των Ρωμαίων») (1808) by G. Rozias are presented, a study on the Vlachs with an embedded list of Vlach words. In the tenth chapter, «The Art of Romanic Reading» («Η Τέχνη της ρωμανικής αναγνώσεως») (1809), also by G. Rozias, is presented, a studied proposal for the graphization of the Vlach language. In the eleventh chapter, the «Romanic Grammar» («Γραμματική Ρωμανική») (1813) by M. Boyatzis is presented, a grammar book of scientific level. The twelfth chapter follows, which is as an epilogue. It focuses on the legacy left behind by the authors of the texts, as pioneers in the study of the Vlach language, but also on the political and ideological expediencies that influenced almost all relevant publications, from the «First Attempt» in 1770 to the 21st century, both here and beyond the Danube. The study concludes with the Conclusions.