Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση εκπαιδευτικής παρέμβασης για το γραμματισμό ενήλικων κρατουμένων:
Creators: name: Χασιώτης, Βασίλης Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Εκπαίδευση ενήλικων κρατουμένων
Κοινωνικός αποκλεισμός
Πολιτικός και κοινωνικός γραμματισμός
Κριτική συνειδητοποίηση
Education of adult prisoners
Social exclusion
Political and social Literacy
Critical consciousness

description: Η εκπαιδευτική έρευνα και παρέμβαση στην οποία αναφέρεται η παρούσα διατριβή έγινε στις φυλακές των Διαβατών Θεσσαλονίκης από τον Οκτώβριο του 2001 έως και τον Ιούνιο του 2003. Σκοπός της έρευνας είναι να συμβάλλει στη συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης παιδαγωγικής πρότασης για το γραμματισμό ενήλικων κρατουμένων, Ελλήνων και αλλοδαπών. Παράλληλα επιχειρεί να παρουσιάσει μια άλλη οπτική της εκπαίδευσης κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων και του ρόλου των εκπαιδευτικών που οργανώνουν αντίστοιχες προσπάθειες. Επιπλέον, στην εργασία διατυπώνονται επιχειρήματα για την κριτική του σωφρονιστικού συστήματος και τις πρακτικές του θεσμού της εκπαίδευσης ενηλίκων με σκοπό να διαμορφωθεί μια εναλλακτική παιδαγωγική πρόταση, που δεν ακολουθεί τις κυρίαρχες εκπαιδευτικές πρακτικές. Για τη συγκέντρωση και αξιοποίηση του ερευνητικού υλικού εφαρμόστηκε η Συμμετοχική Έρευνα Δράσης (Σ.Ε.Δ.) ως βασικό εργαλείο της μεθόδου έρευνας. Η Σ.Ε.Δ. υλοποιήθηκε μέσα από την καθημερινή παρουσία στο χώρο του σχολείου της φυλακής, την παρατήρηση και καταγραφή σε προσωπικά ημερολόγια των μαθημάτων και των γεγονότων της καθημερινότητας, την παρουσία στις δίκες των μαθητών, τις επαφές με τους γονείς και τους δικηγόρους τους και άλλα. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των μαθημάτων στηρίχθηκε στις βασικές αρχές της παιδαγωγικής θεωρίας του βραζιλιάνου παιδαγωγού Paulo Freire, κεντρικό σημείο της οποίας αποτελεί η «κριτική συνειδητοποίηση» για την οργάνωση ενός κοινωνικού και πολιτικού γραμματισμού. Κατά συνέπεια οι στόχοι της παρέμβασης διακρίνονται σε πολιτικό-κοινωνικούς, σε ανθρωπιστικούς και σε παιδαγωγικούς. Οι παραπάνω στόχοι καθόρισαν τόσο το περιεχόμενο των μαθημάτων όσο και το εκπαιδευτικό υλικό που αξιοποιήθηκε. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας ο αποκλεισμός των κρατουμένων από το δικαίωμά τους στην εκπαίδευση είναι θεσμικός και οφείλεται στον τρόπο λειτουργίας της φυλακής και κατ’ επέκταση του σωφρονιστικού συστήματος. Οι προσωπικές παρεμβάσεις των δασκάλων αποτέλεσαν σημαντικό παράγοντα για την ενεργοποίηση των αρμόδιων κρατικών φορέων για τη δημιουργία ενός σχολείου Α/θμιας εκπαίδευσης στη φυλακή. Ο τρόπος σχεδιασμού και υλοποίησης της παρέμβασης οδήγησαν στη διαμόρφωση ενός σχολείου που λειτούργησε ως χώρος ελεύθερης διαβούλευσης, χωρίς αποκλεισμούς και ως χώρος κριτικής και αμφισβήτησης. Επίσης, η οικοδόμηση μιας σχέσης αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ δασκάλων και μαθητών, απελευθέρωσε τη δημιουργικότητα των μαθητών και διευκόλυνε τη συμμετοχή τους σε όλα τα επίπεδα της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τέλος, υλοποιήθηκαν στο σύνολό τους οι γενικοί και οι ειδικοί στόχοι του γραμματισμού και οι μαθητές που κατάφεραν να παρακολουθήσουν για τουλάχιστον 6 μήνες τα μαθήματα απέκτησαν τις βασικές γνώσεις για τις διάφορες χρήσεις της γλώσσας σε πραγματικά πλαίσια επικοινωνίας.
description: This doctoral thesis refers to the educational research and educational intervention that took place in the Diavata Thessaloniki State Prison between October 2001 and June 2003. The aim of this thesis is to contribute to the creation of a complete pedagogical proposal for the literacy of adult prisoners, both Greek and foreign. In addition this is an attempt to present an alternative view to the education of socially excluded groups and the role of teachers taking part in such attempts. The correctional system and the practices of the educational institution of adult prisoners are examined and an alternative pedagogical proposal that does not follow the mainstream educational practice is formed. The basic tool of the research method used in order to put together and evaluate the research material is the Participatory Action Research (P.A.R.). P.A.R. took place through daily presence in the prison school, observation and recording in diaries of lessons, of everyday routine in prison, presence in the trials of student prisoners, contact with their parents and lawyers, and discussions with the students during classes. The planning and realisation of the educational process was based on the basic principles of pedagogical theory and educational proposal of the Brazilian educator Paulo Freire, whose basic element is the “critical consciousness” for the organisation of social and political literacy. Hence, the main objectives of the educational intervention are defined as: i) socio-political (activation of government social services, foundation of a school in prison), ii) humanitarian (prisoners’ right to education, solidarity), iii) pedagogical (literacy, critical consciousness). The afore mentioned objectives influenced the content of classes and the educational material that was realised. According to the findings of the research, the exclusion of prisoners from the right to education is institutional and caused by the manner prisons’ operate and the correctional system in general. Individual action by teachers alone was the crucial factor that led to the activation of government social services and the foundation of an in-prison school. Finally the general and specified objectives of literacy were achieved and students that managed to take part in classes for a minimum six month time period acquired basic literacy skills that will prove useful both in and (hopefully) out of prison.