Διαγνωστική σημασία των μεταβολών διάφορων βιοχημικών παραμέτρων στις υπεζωκοτικές και περιτοναϊκές συλλογές στον σκύλο
Creators: name: Διδαγγέλου Χριστίνα Τριαντάφυλλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Βιοχημικές παράμετροι
Υπεζωκοτικές συλλογές
Περιτοναϊκές συλλογές
Biochemical parameters
Pleural effusions
Abdominal effusions

description: Συλλογή είναι η συσσώρευση αυξημένης ποσότητας υγρού σε μια κοιλότητα του σώματος και προκαλείται από διαταραχές μεταξύ των ομοιοστατικών μηχανισμών, οι οποίοι διαταράσσουν τον ρυθμό παραγωγής και απορρόφησής του. Η ορθή ταξινόμηση του υγρού μιας συλλογής στις διάφορες κατηγορίες είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διαγνωστική διερεύνηση, επειδή συμβάλει στην κατανόηση του μηχανισμού πρόκλησης της συλλογής. Στην κτηνιατρική το υγρό με βάση τη συγκέντρωση των ολικών πρωτεϊνών (total proteins, TP) και τον συνολικό αριθμό εμπύρηνων κυττάρων (total nucleated cell count, TNCC) διακρίνεται σε διίδρωμα, τροποποιημένο διίδρωμα και εξίδρωμα. Ωστόσο, στην ιατρική του ανθρώπου το υγρό των συλλογών ταξινομείται με βάση τη βιοχημική του ανάλυση σε δύο κατηγορίες στο διίδρωμα και στο εξίδρωμα. Τα πρώτα οφείλονται σε αυξημένη υδροστατική ή μειωμένη κολλοειδοσμωτική πίεση στα αγγεία και τα δεύτερα αποδίδονται σε αυξημένη διαπερατότητα του τοιχώματος των αγγείων. Στην παρούσα προοπτική μελέτη στην οποία συμμετείχαν είκοσι οκτώ σκύλοι με περιτοναϊκή ή/και υπεζωκοτική συλλογή προσδιορίστηκαν οι βιοχημικές παράμετροι καθώς και διάφοροι λόγοι και διαφορές τους στο υγρό της συλλογής και στον ορό του αίματος που εφαρμόζονται στην ιατρική του ανθρώπου προκειμένου να διαπιστωθεί η διαγνωστική τους αξία στη διαφοροποίηση των τριών ειδών του υγρού (διίδρωμα, τροποποιημένο διίδρωμα και εξίδρωμα) στον σκύλο, σε σύγκριση με τον κλασικό τρόπο ταξινόμησή τους. Για την πραγματοποίησή της συλλέχθηκαν δείγματα ορού (serum, s) και υγρού περιτοναϊκής (abdominal effusion, a) ή/και υπεζωκοτικής (pleural effusion, p) συλλογής από σκύλους που προσκομίστηκαν στην Κλινική Ζώων Συντροφιάς του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ και καταγράφηκαν οι πληροφορίες που εξυπηρετούσαν στον σκοπό της μελέτης από τα σχετικά, με τους σκύλους αυτούς δελτία εξέτασης από τον Νοέμβριο του 2016 έως και τον Ιούνιο του 2018. Από τους 28 σκύλους της μελέτης οι 16 εμφάνιζαν περιτοναϊκή, οι 10 υπεζωκοτική, ενώ οι 2 εμφάνιζαν περιτοναϊκή και υπεζωκοτική συλλογή. Από τα δελτία των σκύλων αυτών καταγράφηκαν τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά, η αιτία προσκόμισης, η προηγούμενη χορήγηση διουρητικής αγωγής, τα κλινικά και εργαστηριακά τους ευρήματα και η νοσολογική διάγνωση με βάση την οποία οι σκύλοι της μελέτης ταξινομήθηκαν στις εξής 3 γενικές κατηγορίες νοσημάτων: νόσημα της καρδιάς, νόσημα του ήπατος και νεόπλασμα. Οι παρακάτω παράμετροι, TNCC, TPa, TPp, TPs, TPa/TPs, TPp/TPs, γαλακτική δεϋδρογενάση (lactate dehydrogenase, LDHa, LDHp, LDHs, LDHa/LDHs, LDHp/LDHs), λευκωματίνες (albumin, ALBa, ALBp, ALBs, ALBpg, ALBa/ALBs, ALBp/ALBs), διαφορά της συγκέντρωσης των λευκωματινών στο υγρό της περιτοναϊκής συλλογής από τη συγκέντρωσή τους στον ορό του αίματος (serum - ascites albumin gradient, SAAG), χολοστερόλη (cholesterol, CHOLa, CHOLp, CHOLs, CHOLag, CHOLpg, CHOLa/CHOLs, CHOLp/CHOLs), τριγλυκερίδια (triglycerides, TGa, TGp, TGs, TGag, TGpg, TGa/TGs, TGp/TGs), χολερυθρίνη (bilirubin, BILa, BILp, BILs, BILa/BILs, BILp/BILs), γλυκόζη (glucose, Glua, Glup, Glus, Glua/Glus, Glup/Glus), κρεατινίνη (creatinine, Creaa, Creap, Creas, Crea/Creas, Creap/Creas), άζωτο ουρίας (blood urea nitrogen, BUNa, BUNp, BUNs, BUNa/BUNs, BUNp/BUNs), κάλιο (potassium, Ka, Kp, Ks, Ka/Ks, Kp/Ks) και λιπάση (lipase, Lipasea, Lipasep, Lipases, Lipasea/Lipases Lipasep/Lipases) προσδιορίστηκαν στο υγρό της συλλογής και στον ορό του αίματος που συλλέχθηκαν απ' όλους τους σκύλους ενώ οι συλλογές ταξινομήθηκαν στα τρία παραδοσιακά είδη (διίδρωμα, τροποποιημένο διίδρωμα, εξίδρωμα) με βάση τη συγκέντρωση των TP και τον TNCC αλλά και σε δύο είδη (διίδρωμα, εξίδρωμα) με βάση τη νοσολογική διάγνωση του κάθε σκύλου. Τέλος, οι σκύλοι της μελέτης με περιτοναϊκή συλλογή ταξινομήθηκαν σε δύο υποομάδες με βάση τον υπολογισμό της SAAG δηλαδή ανάλογα με το αν σχετιζόταν ή όχι με πυλαία υπέρταση. Η κυριότερη αιτία προσκόμισης των σκύλων με περιτοναϊκή συλλογή ήταν ο ασκίτης ενώ με υπεζωκοτική συλλογή η εύκολη κόπωση. Τα νοσήματα της καρδιάς αποτελούσαν τη συχνότερη αιτία εμφάνισης περιτοναϊκής συλλογής ενώ τα νεοπλάσματα τη συχνότερη αιτία εμφάνισης υπεζωκοτικής συλλογής. Η προηγούμενη χορήγηση διουρητικών σε σκύλους με περιτοναϊκή συλλογή φάνηκε να επηρεάζει διάφορες παραμέτρους και συγκεκριμένα τις TPa/TPs, ALBa/ALBs, CHOLa/CHOLs, TGa/TGs, BUNa, BUNs, Lipasea και Lipases αλλά όχι τη SAAG. Διάφορες παράμετροι ήταν χρήσιμες για την ταξινόμηση του υγρού των συλλογών χωρίς όμως να μπορούν προς το παρόν να αντικαταστήσουν τα κλασικά κριτήρια ταξινόμησης που βασίζονται στις TP, τον TNCC και την κυτταρολογική εξέταση του υγρού. Οι παράμετροι οι οποίες θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμες στην παραδοσιακή ταξινόμηση των συλλογών στους σκύλους με περιτοναϊκή συλλογή ήταν οι TNCC, TPa, TPs, TPa/TPs, LDHa, ALBa, ALBs, SAAG, ALBa/ALBs, CHOLa, CHOLa/CHOLs, TGa, TGa/TGs και TGag, ενώ στους σκύλους με υπεζωκοτική συλλογή ήταν οι TPp και ο TNCC. Οι παράμετροι που φάνηκαν να προσφέρουν πληροφορίες στην ταξινόμηση του υγρού των συλλογών σε δύο είδη (διίδρωμα και εξίδρωμα), η οποία εφαρμόζεται αποκλειστικά στην ιατρική του ανθρώπου και σχετίζεται με τον παθοφυσιολογικό μηχανισμό πρόκλησης της συλλογής, ήταν οι TPs, LDHs, ALBs και Glua/Glus στους σκύλους με περιτοναϊκή συλλογή και οι TNCC, LDHp, LDHp/LDHs και BILp στους σκύλους με υπεζωκοτική συλλογή. Τέλος, η ύπαρξη πυλαίας υπέρτασης, η οποία βασίστηκε στον υπολογισμό της SAAG και η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ταξινόμηση των περιτοναϊκών συλλογών σε διίδρωμα ή εξίδρωμα στον σκύλο φάνηκε να επηρεάζει τις παραμέτρους TPa/TPs, ALBa, ALBa/ALBs, CHOLa/CHOLs και BILa/BILs. Συμπερασματικά, η βιοχημική ανάλυση του υγρού των συλλογών φαίνεται να αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διερεύνηση της αιτιολογίας και της παθοφυσιολογίας και ενδεχομένως της έκβασης της θεραπευτικής αντιμετώπισης των περιτοναϊκών ή/και υπεζωκοτικών συλλογών στον σκύλο και θα πρέπει να επιχειρείται συχνότερα και στην κτηνιατρική
description: Effusion is the abnormal accumulation of fluid within a body cavity and occurs when one or more pathologic processes lead to increased entry of fluid into the cavity and/or to decreased removal of fluid from the cavity. Proper evaluation of a body cavity effusion is an important component of diagnosis, as it can identify the pathological process responsible for the fluid accumulation. In veterinary medicine effusions are classified as transudates, modified transudates and exudates based on total proteins (TP) and total nucleated cell count (TNCC), whereas in human medicine effusions are classified only as transudates, resulting from increased hydrostatic pressure or decreased osmotic pressure, or exudates, resulting from increased vascular permeability based on biochemical analysis of the fluid. In this prospective study samples of serum (s) and abdominal (a) and/or pleural (p) effusion from twenty eight dogs submitted to the Companion Animal Clinic (Unit of Medicine), School of Veterinary Medicine, Faculty of Health Sciences, AUTh, from November 2016 until June 2018 were collected and evaluated for some biochemical parameters and their ratios and gradients in order to determine their diagnostic validity in the classification of effusions. Sixteen of the dogs were presented with abdominal effusion, ten dogs with pleural effusion, whereas two dogs were presented with both abdominal and pleural effusions. Epidemiological data, owners complaint, previous diuretic administration, clinical signs, laboratory results and presumptive diagnosis were collected from the medical records of these dogs. Based on presumptive diagnosis, dogs were divided into three subcategories included cardiac disease, hepatic disease and malignancy. Parameters measured or calculated included TNCC, TPa, TPp, TPs, TPa/TPs, TPp/TPs, lactate dehydrogenase (LDHa, LDHp, LDHs, LDHa/LDHs, LDHp/LDHs), albumin (ALBa, ALBp, ALBs, ALBpg, ALBa/ALBs, ALBp/ALBs), serum-ascites albumin gradient (SAAG), cholesterol (CHOLa, CHOLp, CHOLs, CHOLag, CHOLpg, CHOLa/CHOLs, CHOLp/CHOLs), triglycerides (TGa, TGp, TGs, TGag, TGpg, TGa/TGs, TGp/TGs), bilirubin (BILa, BILp, BILs, BILa/BILs, BILp/BILs), glucose (Glua, Glup, Glus, Glua/Glus, Glup/Glus), creatinine (Creaa, Creap, Creas, Crea/Creas, Creap/Creas), blood urea nitrogen (BUNa, BUNp, BUNs, BUNa/BUNs, BUNp/BUNs), potassium (Ka, Kp, Ks, Ka/Ks, Kp/Ks) and lipase (Lipasea, Lipasep, Lipases, Lipasea/Lipases, Lipasep/Lipases). Effusions were classified using traditional veterinary method based on TP and TNCC and were also classified as transudates or exudates based on the responsible pathophysiological mechanisms of formation. Dogs with abdominal effusion were also divided into two groups after establishing the presence of portal hypertension according to the calculation of SAAG. The most common presenting clinical sign in dogs with abdominal effusion was ascites and in dogs with pleural effusion was exercise intolerance. The most common cause of abdominal or pleural effusion was cardiac disease or malignancy, respectively. Previous administration of diuretics in dogs with abdominal effusion influenced parameters TPa/TPs, ALBa/ALBs, CHOLa/CHOLs, TGa/TGs BUNa, BUNs, Lipasea and Lipases, whereas SAAG remained stable. Various parameters showed a diagnostic importance in the classification of the effusions, although from the results of the present study it cannot be supported that they may act as a substitute for classic fluid analysis based on TP, TNCC and cytologic evaluation. The parameters that were found to be useful in differentiation of the effusions according to the traditional veterinary classification in dogs with abdominal effusion were TNCC, TPa, TPs, TPa/TPs, LDHa, ALBa, ALBs, SAAG, ALBa/ALBs, CHOLa, CHOLa/CHOLs, TGa, TGa/TGs and TGag, and in dogs with pleural effusion were TPp and TNCC. Based on the pathophysiological mechanisms of fluid formation in humans, it was found that TPs, LDHs, ALBs and Glua/Glus were the parameters that presented diagnostic utility in the classification of canine abdominal effusions and TNCC, LDHp, LDHp/LDHs and BILp were the parameters for the classification of canine pleural effusions. The presence of portal hypertension according to the calculation of SAAG, which facilitates classification of canine abdominal effusion as transudate or exudate, seemed to affect the parameters TPa/TPs, ALBa, ALBa/ALBs, CHOLa/CHOLs and BILa/BILs. In conclusion, biochemical assessment of effusions can be a useful diagnostic tool for the investigation of aetiology, pathophysiology and perhaps therapeutic response of the canine abdominal and/or pleural effusion and should be a part of the diagnostic approach and even outcome in veterinary patients