Δίον. Ο ιδιωτικός χώρος
Creators: name: Κοτσάκη, Μαγδαληνή Ιορδάνη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Δίον
Οικίες
Ρωμαϊκή περίοδος
Dion
Domestic space
Roman period

description: Η μελέτη των οικιών αποτελεί σημαντικό κομμάτι στην ιστορία της αρχαιολογίας. Τα οικιστικά συγκροτήματα βρίσκονται στο κέντρο της ανθρώπινης δραστηριότητας και παρέχουν πληροφορίες για σημαντικές πτυχές της καθημερινότητας, ενώ ταυτόχρονα αντικατοπτρίζουν τις δομές της κοινωνίας στην οποία εντάσσονται. Στον ελλαδικό χώρο κατά την κλασική περίοδο η αρχιτεκτονική των οικιών χαρακτηρίζεται από ομοιομορφία στον καταμερισμό των οικοπέδων, όπως και στην επιλογή των χώρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εσωστρέφεια, καθώς και στο διαχωρισμό του ιδιωτικού με το δημόσιο χώρο. Η τάση προς την ομοιομορφία σταδιακά αλλάζει κατά την ελληνιστική εποχή η οποία χαρακτηρίζεται από επέκτασης οικοπέδων προηγούμενων περιόδων, δημιουργία νέων αρχιτεκτονικών στοιχείων και αύξηση των διακοσμητικών τάσεων στους εσωτερικούς χώρους, στοιχεία που πιθανόν υποδεικνύουν μία ταξική διαφοροποίηση που δεν ήταν αισθητή στην προηγούμενη περίοδο. Η ανομοιογένεια γίνεται πιο έντονη μετά την ρωμαϊκή κατάκτηση. Στοιχεία της ρωμαϊκής ιδιωτικής αρχιτεκτονικής εισρέουν στον ελλαδικό χώρο και συνδυάζονται με τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές, ενώ οι μετατροπές σε κτήρια παλαιότερων περιόδων έχουν ως αποτέλεσμα την απουσία κάποιου συγκεκριμένου αρχιτεκτονικού τύπου. Ταυτόχρονα εντείνεται η τάση για διακόσμηση του εσωτερικού χώρου, ενώ παρατηρείται αλλαγή στον χαρακτήρα των συγκροτημάτων, τα οποία πλέον δεν αποκόπτονται τελείως από τον δημόσιο βίο. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι οικίες της ρωμαϊκής πόλης του Δίου. Τα συγκροτήματα που εξετάστηκαν χρονολογούνται από τις αρχές έως τα μέσα του 3ου αιώνα μ.Χ. και παρουσιάζουν περισσότερες από μία φάσεις χρήσης των χώρων. Οι κατόψεις εμφανίζουν έντονες διαφοροποιήσεις ως προς το μέγεθος, τον προσανατολισμό και την χρήση των επιμέρους δωματίων. Ωστόσο, μέσα από το ανομοιογενές σύνολο διακρίνονται κοινά αρχιτεκτονικά στοιχεία, κάποια από τα οποία έχουν τις ρίζες τους στη ρωμαϊκή αρχιτεκτονική, όπως το atrium. Ψηφιδωτά, κυρίως με γεωμετρικά θέματα, κοσμούν τα περισσότερα δάπεδα, ενώ οι τοίχοι φέρουν επιχρίσματα διαφόρων χρωμάτων. Ομοιότητες παρατηρούνται στα συστήματα παροχής και απορροής των υδάτων, τα οποία συνδέονται με το κεντρικό υδροδοτικό και αποχετευτικό σύστημα της πόλης. Τέλος, κοινός είναι ο τρόπος οικοδόμησης των τοίχων τόσο της κύριας όσο και των μεταγενέστερων φάσεων. Σε μεταγενέστερη περίοδο παρατηρείται αλλαγή στην χρήση ορισμένων συγκροτημάτων, που συνδέεται πιθανότατα με την υποβάθμιση της περιοχής στην οποία εντάσσονται. Τα χαρακτηριστικά των οικιών του Δίου (ανομοιογένεια στην κάτοψη, έντονες τάσεις διακόσμησης, ρωμαϊκές αρχιτεκτονικές δομές) συμπίπτουν με τα ευρύτερα χαρακτηριστικά της οικιστικής αρχιτεκτονικής αυτής της περιόδου και συμβάλουν στην εξαγωγή ενός γενικότερου συμπεράσματος για την ιδιωτική αρχιτεκτονική του ελλαδικού χώρου κατά τη ρωμαϊκή περίοδο. Η ελληνική οικία, μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση, υιοθετεί στοιχεία της ρωμαϊκής οικιστικής αρχιτεκτονικής, καθώς και χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής κοινωνίας και μετατρέπεται από έναν καθαρά ιδιωτικό χώρο σε μέσο προβολής της κοινωνικής θέσης του ιδιοκτήτη
description: The study of houses is an important part in the history of archeology. The residential complexes, consisting the center of human activity, could provide us with information on important aspects of everyday life, while reflecting the structures of society to which they belong. In Greece during the Classical Period, architecture of the houses is characterized by uniformity in the distribution of land, as in the selection of sites. Particularly, emphasis is given to the introspection and the separation of private and public sphere. The trend towards uniformity gradually changes during the Hellenistic era, which is characterized by the expansion of space, the creation of new architectural elements and the enrichment of the interior decoration. These facts may suggest a social differentiation that was not noticeable in the previous period. This heterogeneity would become more intensive after the Roman conquest. Elements of roman private architecture are combined with greek traditional architectural structures. Modifications in earlier period buildings have resulted in the absence of a particular architectural type. Simultaneously, the tendency to decorate the interior intensifies, while changes are observed in the character of complexes, which are now not completely cut off from public life. In this context we should study the houses of the Roman city of Dion in Pieria. The complexes of the present paper are dated back to the early to mid-3rd century AD and have more than one phase. The top views/plans show important variations in size, orientation and the use of individual rooms. However, through this heterogeneity, common architectural elements are detected, some of which have their origins in Roman architecture, such as the atrium. Mosaics, mainly with geometric themes, decorate most of the floors and the walls bear coatings of different colors. Also, similarities are observed in water supply and drainage systems, which are connected to the central water supply and sewerage system of the city. Finally, the way of building the walls of both the main and later phases is common. In a later phase, a change in the use of certain complexes is detected, probably linked to the deterioration of the area in which they are located. The characteristics of Dion houses (heterogeneity in plan, decorating trends, Roman architectural structures) coincide with the broader features of the residential architecture of Roman period iand contribute to an overall conclusion for the private architecture of Greece during the Roman period. The Greek house, after the Roman conquest, adopts elements of Roman residential architecture, as well as features of Roman society and is transformed from a purely private space to means of showing the social status of the owner