HIV/AIDS: Η αναπαράσταση μιας σύγχρονης νόσου στην ελληνική σκηνή
Creators: name: Σταύρου, Κατερίνα Φιλίππου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Σύνδρομο της Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας
Θέατρο
Ελληνική Σκηνή
HIV/AIDS
Theatre
Greek Stage

description: Λίγο πριν από τη χαραυγή της νέας χιλιετίας, η αναπάντεχη εξάπλωση του ιού HIV, έρχεται για να ανατρέψει άρδην την υπάρχουσα κοινωνικη πραγματικότητα. Η εμπειρία της ασθένειας τροφοδοτεί τη δραματουργία και εμπλουτίζει τη θεατρική παραγωγή με πληθώρα παραστάσεων. Η αναπαράσταση της νόσου στην ελληνική σκηνή αποτελεί ένα – μέχρι στιγμής – ανεξερεύνητο πεδίο και στόχος της παρούσας εργασίας είναι η συμπλήρωση του συγκεκριμένου κενού. Η έρευνα, που περιορίζεται στις παραστάσεις που ανέβηκαν από επαγγελματικούς ελληνικούς θιάσους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ξεκινάει από το 1985, μια χρονιά σταθμό στην ιστορία του HIV/AIDS. Ο σταρ του Χόλυγουντ Rock Hudson πεθαίνει από επιπλοκές της HIV λοίμωξης∙ ο θάνατος του συγκλονίζει ολόκληρο τον κόσμο και αποτελεί ένα πρώτο σοκ για την ελληνική κοινωνία. Θα χρειαστεί όμως, ένα δεύτερο σοκ για να πρωτοανέβει ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας στην ελληνική σκηνή. Μια κανονική καρδιά, το έργο του Larry Kramer σημάνει την είσοδο του HIV στο θεατρικό σανίδι, που γίνεται τη σεζόν 1987-1988, αμέσως μετά τον πρόωρο χαμό του Μπίλι Μπο, του δημοφιλούς Έλληνα σχεδιαστή μόδας, o θάνατος του οποίου συγκινεί το πανελλήνιο. Η εργασία αποδεικνύει την, σχεδόν, αδιάλλειπτη παρουσία του HIV στην ελληνική σκηνή μέχρι και το 2017, που οριοθετείται η έρευνα. Ο πολυσχιδής χαρακτήρας του ιού αντικατοπτρίζεται στην θεατρική παραγωγή, η οποία περιλαμβάνει από μαύρες κωμωδίες μέχρι δακρύβρεχτα δράματα, από έργα όπου ο HIV αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο μέχρι έργα που απλώς κάνει ένα πέρασμα, από παραστάσεις μικρών πειραματικών θεάτρων μέχρι παραστάσεις σε τεράστιες εμπορικές σκηνές. Η τριαντάχρονη πορεία του HIV στο σανίδι θα επηρεαστεί από τις ιατρικές εξελίξεις και τον αποχαρακτηρισμό της νόσου ως θανατηφόρα ασθένεια, αλλά και από τα κοινωνικά τεκταινόμενα, όπως παραδείγματος χάριν, την διαπόμπευση των οροθετικών γυναικών το 2012, μια υπόθεση που πυροδοτεί τη εγχώρια θεατρική παραγωγή. Όλες οι παραστάσεις που συνδέονται με τη νόσο και τοποθετούνται στα χρονικά και χωρικά όρια της έρευνας, παρουσιάζονται συνοπτικά, ενώ αναλύονται περαιτέρω ορισμένες μόνο∙ συγκεκριμένα: η πρώτη παράσταση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η πρώτη παρουσίαση ελληνικού έργου, η πρώτη χοροθεατρική παράσταση, το πρώτο ανέβασμα σε κρατική σκηνή, καθώς επίσης και το πιο πολυπαιγμένο θεατρικό έργο με βασικό θέμα την HIV λοίμωξη. Η εργασία αποτελεί μια πρώτη αποτύπωση των παραστάσεων που ανέβηκαν στην ελληνική σκηνή και συνδέθηκαν με τη νόσο.
description: Shortly before the dawn of the new millennium, the sudden spread of HIV virus upends the existing social reality. The experience of the disease feeds the dramatic writing and enriches the theatre productions. The representation of the illness on Greek stage is, thus fur, an unfathomed field and the aim of this dissertation is to fill this gap. The research, which is confined to performances by professional Greek groups in Athens and Thessaloniki, begins in 1985, a milestone year in the history of HIV/AIDS. The Hollywood star, Rock Hudson dies of HIV related complications; his death, that shocks the whole world, is the first shock for the Greek society. However, a second shock will be needed to bring the Human Immunodeficiency Virus on Greek stage. The Normal Heart, the play of Larry Kramer, signals the entry of HIV in theatre, which takes place in the season 1987-1988, right after the untimely death of the famous Greek fashion designer, Billy Bob; his death affects the whole nation. The thesis proves the, almost, uninterrupted presence of HIV on Greek stage until 2017, when the research is delimited. The manifold nature of the virus is reflected in theatre productions, which include from black comedies to heartbreaking dramas, from plays where HIV has the leading role to plays that just makes a quick passage, from performances in small experimental theatres to performances in huge commercial stages. The thirty-year career of HIV on stage will be affected by medical advances and the declassification of the illness as a deadly disease, but also by current affairs, such as the chastise of HIV-positive women in 2012, a case that triggers the domestic playwriting. All the performances that are related to the disease and are placed in the temporal and spatial limits of the research, are presented briefly, while only some of them are further analyzed, namely: the first performance in Athens and in Thessaloniki, the first presentation of a Greek play, the first dance-theatre performance, the first performance on the national stage, as well as the most played play with HIV/AIDS as main theme. This dissertation is an initial attempt at researching, presenting and analyzing of HIV-related performances on Greek stage.