Διειδολογική αντιπαράθεση και τραγικότητα στο δράμα του Σενέκα: Η περίπτωση της Phaedra:
Creators: name: Τσαχουρίδης, Φίλιππος Στυλιανού
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: βουκολική ποίηση
ελεγειακή ποίηση
Σενέκας
bucolic poetry
elegiac poetry
Seneca

description: Η παρούσα εργασία επιχειρεί να επαναεπιβεβαιώσει την αδυναμία του βουκολικού κόσμου να φιλοξενήσει τον ελεγειακό έρωτα, όπως αυτό γίνεται φανερό στην τραγωδία του Σενέκα, Phaedra. Μια ποιητολογική προσέγγιση της εν λόγω τραγωδίας συμβάλλει καθοριστικά στη βαθύτερη κατανόηση του έργου, καθώς φαίνεται ότι ο Σενέκας για τη φιλοτέχνηση των δύο πρωταγωνιστών του έχει χρησιμοποιήσει ειδολογικά χαρακτηριστικά πέραν του τραγικού γένους. Ο Ιππόλυτος παρουσιάζει στοιχεία από τη βουκολική ποίηση. Αυτά διακρίνονται μέσα από την παρουσία του σε locα amoenaα και κυρίως με τη στάση ζωής του, η οποία θυμίζει την αντίστοιχη του αρχετυπικού βουκόλου Δάφνη. Η Φαίδρα, απ’ την άλλη, εμφανίζει γνωρίσματα από την ελεγειακή ποίηση. Η παθολογία της πριν από την αποκάλυψη του ανόσιου έρωτά της καθώς και η συμπεριφορά της, όταν αποφασίζει να διεκδικήσει ερωτικά τον Ιππόλυτο, ανακαλούν οπτικές και μοτίβα που συναντώνται σε ελεγειακούς ποιητές. Ο doctus auditor/spectator, ο οποίος είναι γνώστης των ειδολογικών συμβάσεων της ρωμαϊκής ποίησης, μπορεί να προοικονομήσει το δραματικό τέλος, εφόσον λάβει υπόψη του τη Δεύτερη, την Όγδοη και τη Δέκατη Εκλογή του Βιργιλίου. Ο Σενέκας φαίνεται ότι συμμερίζεται τη βιργιλιανή άποψη περί του ασυμβίβαστου της βουκολικής και της ελεγειακής βιοθεωρίας. Η λογοτεχνική παρακαταθήκη καθιστά επομένως το τέλος του έργου προβλέψιμο και παρέχει ταυτόχρονα, σ’ αυτή την περίπτωση, μια επιπλέον δυνατότητα προκειμένου να αναδειχθεί η έντονη τραγικότητα της τραγωδίας του Σενέκα και ως εκ τούτου μια νέα, ειδολογικού χαρακτήρα, δυνατότητα επίτευξης του τραγικού, μέσω δηλαδή της παγιωμένης, ήδη από τον Βιργίλιο, αδυναμίας σύγκλισης των δυο βασικών ποιητικών εκφάνσεων του ρωμαϊκού genus tenue.
description: The present study tries to reconfirm the weakness of the pastoral world to host the elegiac love, as it becomes clear from Seneca’s Phaedra. A poetological approach to the play contributes to a deeper understanding of the text: there are signs that in the portrayal of his two protagonists, Seneca used generic elements, outside the tragic genre. Hippolytus presents elements of bucolic poetry. These become recognisable from the presence of the loca amoena and mainly by his mode of life, which resembles the archetype of the bucolic hero Daphnis. Phaedra, on the other hand, desplays traits from elegiac poetry. The pathology, before the revelation of her unchaste love, as well as her behavior when she decides to claim Hippolytus’ love, recall motives, used by elegiac poets. The doctus auditor/spectator, who is aware of the generic norms, can foreshadow the play’s dramatic end, if he takes into account Vergil’s Second, Eighth and Tenth Eclogue. Seneca probably accepts the Virgilian view of the incombatibility of the coexistence of the pastoral and elegiac mode. The literary conventions render the end of the tragedy predictable as well as offer additional means of underscoring the tragic element in the play though the Vergilian type of incompatibility of the convergence between the two basic poetic representations of roman genus tenue: i.e. the bucolic and the elegiac mode