Κριτικός γραμματισμός και παραγωγή αφηγηματικών κειμένων: μια διδακτική παρέμβαση στην έκτη (Στ') τάξη
Creators: name: Φωτακίδου, Παγώνα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Κριτικός Γραμματισμός
Aφηγηματικά κείμενα
Kειμενικό σύμπαν
Critical Literacy
Narrative texts
Textual universe

description: Στη σημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα, στο μάθημα της γλώσσας κυριαρχεί η κειμενοκεντρική προσέγγιση, η οποία, ενώ δίνει έμφαση στη διδασκαλία των κειμενικών ειδών (Rose &amp; Martin, 2012), τονίζει τη στατική αναπαραγωγή των συμβάσεών τους από τους/τις μαθητές/τριες, οδηγώντας στην παραγωγή τυποποιημένων κειμένων. Με αυτόν τον τρόπο υποβαθμίζεται η κατασκευή νοήματος μέσα από τα κείμενα καθώς και η δημιουργικότητα των μαθητών/τριών-υποκειμένων (Comber &amp; Simpson, 2001). Η παρούσα έρευνα έχει ως σκοπό να διερευνήσει τα εργαλεία και τις πρακτικές που προτείνει η προσέγγιση του Κριτικού Γραμματισμού για την παραγωγή αφηγηματικών κειμένων. Με βάση τις κριτικές προσεγγίσεις που έχουν διατυπωθεί στη βιβλιoγραφία, κάθε αφηγηματικό κείμενο αποτελεί μέρος από ένα σύμπαν κειμένων τα οποία εκφράζουν διάφορες οπτικές του κόσμου, φυσικού και υλικού. Σε κάθε αφηγηματικό κείμενο, επομένως, προβάλλονται Λόγοι και διαμορφώνονται ταυτότητες και σχέσεις (Κωστούλη, 2015). Πώς μπορεί, ωστόσο, να αξιοποιηθεί αυτό το πλαίσιο από την κοινότητα της τάξης για την επεξεργασία αυθεντικών αφηγηματικών κειμένων, αλλά και για την παραγωγή από τους μαθητές και τις μαθήτριες των δικών τους αφηγηματικών κειμένων; Ποιες είναι οι στρατηγικές που προτείνει ο Κριτικός Γραμματισμός για την αναθεώρηση των αφηγηματικών κειμένων με στόχο να αναδειχθούν τα κοινωνικά τους νοήματα; Τα ερωτήματα αυτά θα απαντηθούν βάσει του υλικού που θα χρησιμοποιηθεί και θα παραχθεί μέσα από μία παρέμβαση Κριτικού Γραμματισμού σε ένα τμήμα της Στ΄ Δημοτικού. Μέσα από την ενότητα που έχει σχεδιασθεί αξιοποιούνται αφηγηματικά κείμενα, πλούσια σε νοήματα, τα οποία και μελετώνται συγκριτικά. Η ανάλυση καταγράφει τη διδακτική παρέμβαση, την επεξεργασία των αυθεντικών κειμένων από τη σχολική τάξη καθώς και τα αφηγηματικά κείμενα που παρήγαγαν οι μαθητές/τριες στην πρώτη τους μορφή και στην αναθεωρημένη. Τα συμπεράσματα που εξάγονται αφορούν στον τρόπο με τον οποίο η προσέγγιση του Κριτικού Γραμματισμού μπορεί να αξιοποιηθεί για τον επαναπροσδιορισμό σημαντικών διαδικασιών που συντελούνται στις σχολικές τάξεις και σχετίζονται με την παραγωγή και επεξεργασία κειμένων ως κοινωνικών πρακτικών.
description: In today's educational reality, language teaching is dominated by the genre-literacy approach, which, while emphasizing the teaching of genres, puts more emphasis on the static reproduction of their conventions, leading students to the reproduction of textual conventions. In this way, the construction of meaning through texts as well as the creativity of the students is undermined (Comber &amp; Simpson, 2001). This research aims to address this gap by illustrating how the tools and practices proposed by Critical Literacy can be used for the production of narrative texts. Based on the critical approaches that have been delineated in the literature, each narrative text is seen as part of a textual universe that expresses different perspectives of the world, both physical and material. As suggested, in each narrative text, many discourses are projected and various identities and relationships are constructed (Kostouli, 2015). How, can this framework be used in classrooms to shape students’ production of narrative texts? What are the strategies that Critical Literacy suggests to be used so that revision brings out the social meanings of texts? These questions will be answered based on the project designed. The study delineates the materials used and the texts produced as a Critical Literacy intervention as implemented in a sixth-grade classroom. Through one thematic unit, narrative texts, rich in meanings, are utilized and studied comparatively. The study discusses the teaching intervention; the discussion carried out around the authentic texts and attends to students' narrative texts as well (their first and revised versions). The conclusions drawn from this intervention illustrate the way in which the Critical Literacy approach can be used to redefine the processes that take place in classrooms particularly these related to the production and processing of texts.