Μελέτη τοιχογραφιών: Το Καθολικό της Ιεράς Μονής Αναλήψεως του Σωτήρος, Ελασσόνας
Creators: name: Πατσιατζή, Ευθαλία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Τοιχογραφίες
Φασματοσκοπία Υπέρυθρου
Ελασσόνα
Murals
FTIR
Elassona

description: Στην Ελασσόνα, τρία χιλιόμετρα από το χωριό Συκέα και κοντά στον προσφυγικό καταυλισμό Ανάληψη, βρίσκεται η Ιερά Μονή της Αναλήψεως του Σωτήρος. Ιδρύθηκε στα μέσα του 17ου αιώνα και ανεγέρθηκε και αγιογραφήθηκε στη μεταβυζαντινή εποχή, το 1650. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, καταστράφηκε δύο φορές από πυρκαγιά και ξανά το 1965. Στόχος της παρούσας μελέτης είναι να προσδιορίσει εάν οι τοιχογραφίες που έχουν διασωθεί, που τοποθετούνται στα μέσα του 18ου αιώνα, αποτελούνται μόνο από την ζωγραφική φάση της περιόδου που αντιπροσωπεύουν, είτε υπάρχουν επιζωγραφικές ή μεταγενέστερες ζωγραφικές φάσεις. Τα δείγματα που χρησιμοποιήθηκαν για τη μελέτη ελήφθησαν από σωζόμενη τοιχογραφία στο τέμπλο της Καθολικής Ιεράς Μονής Αναλήψεως του Σωτήρος. Τα δείγματα που διερευνήθηκαν ελήφθησαν κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης που έγιναν μεταξύ 2016 και 2017 και προέρχονται από διατηρημένη τοιχογραφία στο τέμπλο του καθολικού της Ιεράς Μονής Αναλήψεως του Σωτήρος. Στην παρούσα διπλωματική εργασία, τα δείγματα αναλύθηκαν με τη χρήση ηλεκτρονικής μικροσκοπίας σάρωσης (SEM-EDS) και Φασματοσκοπίας Υπέρυθρου Μετασχηματισμού Fourier (FTIR). Επιπλέον, κάποια υποστρώματα των δειγμάτων μελετήθηκαν με τη βοήθεια της Θερμοβαρυμετρικής Ανάλυσης (TG-DTA) καθώς και με Περίθλαση Ακτίνων-Χ για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τον πλήρη χαρακτηρισμό των δειγμάτων όσον αφορά τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή των τοιχογραφιών, τόσο των ζωγραφικών όσο και των υποστρωμάτων τους. Δεδομένου ότι τα υποστρώματα είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένα από ασβεστίτη, ο οποίος υπάρχει επίσης σε σημαντικές ποσότητες και στις ζωγραφικές επιστρώσεις, τα αποτελέσματα της εφαρμογής όλων των προαναφερθέντων μεθόδων υποδεικνύουν την υψηλής ποιότητας τεχνική υγρής (fresco) τοιχογραφίας, ως τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή των συγκεκριμένων τοιχογραφιών. Επιπλέον, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκε οργανικό συνδετικό υλικό. Τέλος, από τα προηγούμενα συνάγεται ότι δεν υπάρχουν επιζωγραφικές ή άλλες πιο πρόσφατες ζωγραφικές τεχνικές στις τοιχογραφίες που ερευνήθηκαν, δίνοντας έμφαση στην αισθητική αξία των τοιχογραφιών.
description: In Elassona, three kilometers from the village of Sykea and near the Analipsi refugee camp, is the Holy Monastery of the Ascension of Christ. It was founded in the middle of the 17th century and was erected and painted in the post-Byzantine era, in 1650. During the Second World War, it was destroyed twice by fire and again in 1965. The aim of the present study is to determine whether the wall paintings that have survived, placed in the mid-18th century, consist only of the painting phase of the period they represent, whether there are epigraphic or later painting phases, and to identify the painting technique. The samples used for the study were collected from a surviving wall painting on the iconostasis of the Catholic Holy Monastery of the Ascension of the Savior. The investigated samples were obtained during conservation, restoration and restoration work carried out between 2016 and 2017 and come from a preserved fresco on the iconostasis of the monastery’s catholicon. In this thesis, the samples were analyzed using scanning electron microscopy (SEM-EDS) and Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR). In addition, the substrates of the samples were studied with the help of Thermogravimetric Analysis (TG-DTA) as well as with X-ray Diffraction in order to draw safe conclusions for the complete characterization of the samples in terms of the materials used for the construction of the wall paintings, both the paintings as well as their substrates. Since the substrates are almost entirely made of calcite, which is also present in significant quantities in the painted coatings, the results of the application of all the aforementioned methods point to the high-quality technique of fresco painting as the method used to the construction of the specific murals. In addition, there is evidence that no organic binder was used.. Finally, it can be concluded from the above that there are no epigraphic or other more recent painting techniques in the investigated frescoes, emphasizing the aesthetic value of the frescoes.