Μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη διάγνωση της σχιζοφρένεια μέσω της ανάλυσης λόγου : Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση
Creators: name: Θεοδωρίδου, Αλεξάνδρα Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Σχιζοφρένεια
Ανάλυση λόγου
Διάγνωση
Schizophrenia
Speech Analysis
Diagnosing

description: Η ομιλία των ανθρώπων επιτυγχάνεται χάρη στον αέρα που βγαίνει από τους πνεύμονες, ο οποίος στη συνέχεια μεταβαίνει στα φωνητικά όργανα και συναντά σε αυτά αντιστάσεις που προκαλούν ήχους. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι να παράγονται οι φωνές. Ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο συνδυάζονται αυτές οι φωνές ονομάζεται λόγος (1). Ο λόγος όμως διαφέρει μεταξύ των ανθρώπων και καθένας προσθέτει τα δικά του στοιχεία, διαμορφώνοντας τον δικό του τρόπο και τη δική του ταυτότητα. Κατά συνέπεια, ο τρόπος εκφοράς του λόγου ενός λαού τιτλοφορείται ως γλώσσα. Κατά τα χρόνια, η μορφή της γλώσσας αποτελεί πηγή έρευνας και μελέτης. Η συστηματική εξέτασή της προσδίδει στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι ερευνητές και να φέρουν στην επιφάνεια σημαντικά προς εκμετάλλευση δεδομένα. Συγκεκριμένα, τα τελευταία χρόνια γίνεται αναφορά της ανάλυσης του λόγου. Αποτελεί έναν τομέα, ο οποίος μπορεί να προσεγγιστεί από τη γλωσσολογία και την ψυχολογία. Στόχος αυτής είναι η κατανόηση τόσο των νοητικών όσο και των κοινωνικών και ψυχολογικών διαδικασιών οι οποίοι προκύπτουν από τη χρήση της γλώσσας. Πιο ειδικά, κατά τη διάρκεια της ανάλυσης της γλώσσας μελετάται η δομή και η σύνταξή της. Παράλληλα εξετάζει βαθύτερα τις σημασιολογικές και συναισθηματικές διαστάσεις της. Με την πρόοδο της τεχνολογίας και την ανάπτυξη της Επεξεργασίας της Φυσικής Γλώσσας ενισχύεται η ικανότητα των ερευνητών στη μελέτη μεγάλων γλωσσικών δεδομένων με περισσότερη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια αποτελεί κρίσιμο εργαλείο στην κατανόηση και διάγνωση ψυχικών διαταραχών και ισχυρό δείκτη στη διαταραχή της σχιζοφρένειας (2). Ως ανάλυση λόγου, λοιπόν χαρακτηρίζεται μια μεθοδολογική προσέγγιση που αξιοποιείται με σκοπό να μελετηθεί και να κατανοηθεί η χρήση της γλώσσας σε διάφορα επικοινωνιακά περιβάλλοντα. Εν πρώτοις, η εξέτασή της δεν περιορίζεται απλώς στον προφορικό ή τον γραπτό λόγο, αλλά και σε κάθε επικοινωνιακή περίσταση ή συνθήκη. Επικεντρώνεται στη γλώσσα που χρησιμοποιείται στην καθημερινή ζωή, γι’ αυτό και δεν ασχολείται αποκλειστικά και μόνο με τις λέξεις και τις προτάσεις σαν μονάδες, αλλά σαν εργαλεία, και δίνει έμφαση σε όλο το πλαίσιο που παρουσιάζονται. Επιπρόσθετα, αναλύει και εξετάζει τις σχέσεις που αναπαρίστανται και δημιουργούνται. Μέσω της ανάλυσης φωνητικών σημάτων έχουμε τη δυνατότητα να συλλέξουμε δεδομένα που θα επηρεάσουν και θα διαμορφώσουν τις σχέσεις των ανθρώπων και την κοινωνική πραγματικότητα. Τα δεδομένα που αντλούνται από τη γλώσσα αποτελούν βασική πηγή πληροφόρησης για τον τομέα της ψυχιατρικής και μπορούν να χρησιμεύσουν σε κάποια μεταγενέστερη έρευνα και μελέτη. Λόγος γίνεται για τη συνεισφορά της ανάλυσης λόγου στη σχιζοφρένεια. Προτού όμως, συζητηθεί σχολαστικά η συνεισφορά της, είναι ανάγκη να προσεγγιστεί, όσο είναι δυνατό, ένας ακριβής ορισμός της σχιζοφρένειας, καθώς και τα βασικά κλινικά χαρακτηριστικά της (3).
description: Speech is achieved through the air expelled from the lungs, which then moves to the vocal organs, encountering resistances that produce sounds. As a result of this process, voices are generated. The unique way in which these voices combine is called speech (1). However, speech differs among individuals, with each person adding their own elements, shaping their unique style and identity. Consequently, the way in which the speech of a people is articulated is referred to as language. Over the years, the form of language has been a source of research and study. Systematic examination of it provides elements that researchers can use to bring important data to the surface for exploitation. Specifically, in recent years, discourse analysis has been discussed. It is a field that can be approached from both linguistics and psychology. Its goal is to understand the mental, social, and psychological processes that arise from the use of language. More specifically, during language analysis, its structure and syntax are studied, while simultaneously delving into its semantic and emotional dimensions. With the advancement of technology and the development of Natural Language Processing, researchers’ ability to study large linguistic datasets with greater precision and efficiency has been enhanced. In fact, in recent years, it has become a critical tool in understanding and diagnosing mental disorders, particularly as a strong indicator in the diagnosis of schizophrenia (2). Thus, discourse analysis is characterized as a methodological approach used to study and understand the use of language in various communicative contexts. Initially, its examination is not limited to spoken or written language, but also extends to any communicative situation or condition. It focuses on the language used in everyday life, and therefore, does not exclusively deal with words and sentences as units, but as tools, emphasizing the entire context in which they are presented. Additionally, it analyzes and examines the relationships that are represented and created. Through the analysis of vocal signals, we can gather data that will influence and shape human relationships and social reality. The data derived from language serves as a fundamental source of information for psychiatry and can be used in subsequent research and study. This brings us to the contribution of discourse analysis in understanding schizophrenia. However, before discussing its contribution in detail, it is necessary to approach, as precisely as possible, a definition of schizophrenia and its basic clinical characteristics (3).