Διερεύνηση των παρανοήσεων των μαθητών και μαθητριών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στον ηλεκτρισμό
Creators: name: Λύκου, Ξανθή Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Εναλλακτικές ιδέες
Παρανοήσεις
Ηλεκτρισμός
Αlternative ideas
Misconceptions
Electricity

description: Η παρούσα εργασία εξετάζει το ρόλο και τη σημασία των εναλλακτικών ιδεών των μαθητών κατά τη διδασκαλία του ηλεκτρισμού. Οι μαθητές, πολύ πριν ξεκινήσουν τη σχολική τους εκπαίδευση, διαμορφώνουν προσωπικές αντιλήψεις και ιδέες για τον κόσμο που τους περιβάλλει. Αυτές οι ιδέες, γνωστές και ως «αφελής Φυσική» ή «Παρανοήσεις», βασίζονται στις εμπειρίες τους και στις πληροφορίες που λαμβάνουν από το περιβάλλον τους. Αν και συχνά διαφέρουν από την επιστημονικά αποδεκτή γνώση, ωστόσο παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση των φυσικών φαινομένων και στην απόκτηση νέων γνώσεων. Από τη δεκαετία του 1970, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει την ανάγκη για μελέτη αυτών των εναλλακτικών ιδεών και πως αυτές επηρεάζουν τη μάθηση των μαθητών στις φυσικές επιστήμες. Η εργασία τονίζει τη σημασία εναλλακτικών προσεγγίσεων στη διδασκαλία, όπως για παράδειγμα την εποικοδομητική προσέγγιση κατά την οποία οι μαθητές οικοδομούν νέα γνώση βασιζόμενοι στις προϋπάρχουσες αντιλήψεις τους. Η διαδικασία της εννοιολογικής αλλαγής δεν είναι πάντα εύκολη. Πολλές φορές, οι μαθητές διατηρούν τις εναλλακτικές τους ιδέες παρά την προσπάθεια των εκπαιδευτικών να τις διορθώσουν. Αυτό συμβαίνει γιατί οι ιδέες αυτές είναι βαθιά ριζωμένες και συνήθως βασίζονται σε προσωπικές εμπειρίες και ερμηνείες του κόσμου. Η παραδοσιακή διδασκαλία, κατά την οποία ο εκπαιδευτικός απλώς μεταφέρει την επιστημονική γνώση, δεν αρκεί ώστε να επέλθει η εννοιολογική αλλαγή. Η εργασία προτείνει τη χρήση στρατηγικών που εστιάζουν στη γνωστική σύγκρουση, κατά την οποία οι μαθητές έρχονται αντιμέτωποι με τις λανθασμένες αντιλήψεις τους και αναγνωρίζουν την ανάγκη για αλλαγή. Η εργασία διαθέτει και ερευνητικό χαρακτήρα και διερευνά ερωτήματα που αφορούν την επίδραση των εναλλακτικών ιδεών των μαθητών στη μάθηση και τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να επιτευχθεί η εννοιολογική αλλαγή. Έτσι, στην παρούσα έρευνα επιχειρείται να αναδειχθούν οι εναλλακτικές ιδέες που έχουν οι μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με τον ηλεκτρισμό, μέσω ενός ερωτηματολογίου που περιλάμβανε ερωτήσεις πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, αφού πρώτα διδάχτηκαν την αντίστοιχη θεωρία στην τάξη. Επιπλέον, οι ίδιοι μαθητές κλήθηκαν να απαντήσουν σε ένα δεύτερο ερωτηματολόγιο, το οποίο είχε στόχο να διερευνήσει τα κίνητρα και το ενδιαφέρον τους για το μάθημα της Φυσικής. Προηγούμενες έρευνες έχουν υπογραμμίσει τη σημασία της ενίσχυσης των κινήτρων των μαθητών κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία επιχειρεί να αναδείξει τα κίνητρα των μαθητών για το μάθημα. Μέσα από την ανάλυση των δεδομένων, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εναλλακτικές ιδέες των μαθητών είναι βαθιά ριζωμένες και συχνά αντιστέκονται στη διδασκαλία, ιδιαίτερα όταν οι διδασκαλίες περιορίζονται στην παραδοσιακή, δασκαλοκεντρική προσέγγιση.
description: People show the need to explain the phenomena that occur in their daily lives as well as the natural world in which they live and tend to form opinions and ideas about these phenomena. These opinions and ideas are influenced by the settings and experiences they take in their daily lives and from the people they associate with. For the reasons mentioned above, children even before start going to school have already formed some opinion about the phenomena that will be taught in the classroom. These opinions are found in the literature as alternative ideas, and in recent years there has been intense research to investigate further these ideas. In the present research, the aim is to highlight the alternative ideas that secondary school students have in the section of electricity by answering a questionnaire with relevant questions after being taught the corresponding theory in the classroom. In addition, the same cohort of students were asked to answer a questionnaire that was intended to elicit their motivations and interest towards the subject of physics. Previous research has shown how important it is for teachers to strengthen the students’ motivation during the physics class. Therefore, the present dissertation attempts to highlight this dynamic end. Finally, the questionnaire data were analysed with the latent class analysis.