Ζητήματα στρατιωτικής τακτικής του Εθνικού Στρατού και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος στον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο στο Γράμμο και το Βίτσι 1947-1949
Creators: name: Παπαγρηγορίου, Ιωάννης Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Τακτικός στρατός
Αντάρτικη τακτική
Πόλεμος χαρακωμάτων
Regular army
Guerrilla tactics
Trench warfare

description: Σκοπός της διπλωματικής ήταν η μελέτη των μαχών και γενικότερα των πολεμικών συγκρούσεων του ελληνικού εμφυλίου συγκεκριμένα όμως στο Γράμμο και το Βίτσι και τα έτη 1947-1948 και 1949. Εξετάσαμε τους δύο στρατούς που ενεπλάκησαν στη σύγκρουση, τον Εθνικό στρατό και τον Δημοκρατικό στρατό όπως ονομάζονταν. Τη σύστασή τους, τον εξοπλισμό τους, τα κύρια χαρακτηριστικά τους και την δύναμη πυρός. Στη συνέχεια παρουσιάσαμε αναλυτικά τις τακτικές που ακολουθούσαν στις συγκεκριμένες μάχες της περιοχής, τα χαρακτηριστικά των επιλογών τους, καθώς και τα αποτελέσματα και τις απώλειες τους. Ακόμη αναφερθήκαμε αναλυτικά στα στρατιωτικά σχέδια που κατάρτισε η μια πλευρά του Εθνικού στρατού και τον τρόπο αντιμετώπισης τους από την πλευρά του Δημοκρατικού στρατού. Ένα άλλο θέμα που θίξαμε ήταν ο εφοδιασμός των δύο στρατών τόσο στον εξοπλισμό, όσο και γενικότερα στον ανεφοδιασμό για τη διατροφή και τον ρουχισμό και γενικότερα με τη στήριξή τους από την ελληνική κοινωνία και τον διεθνή παράγοντα. Ασχοληθήκαμε επιπλέον με τις αντιδράσεις που προκάλεσε στους αντάρτες η αλλαγή της τακτικής, καθώς και η μετατροπή του ΔΣΕ σε τακτικό στρατό. Αντιδράσεις που προέρχονταν από τους απλούς αντάρτες, αλλά κι από τους εμπειροπόλεμους αξιωματικούς του ΔΣΕ. Επίσης αναφερθήκαμε ιδιαίτερα στον τρόπο αντιμετώπισής τους από την ηγεσία του ΚΚΕ, που αφορούσε την εξόντωσή τους. Αναφερθήκαμε στους στόχους που κάνουν ένα αντάρτικο ή έναν εμφύλιο να εξασφαλίσει την γενικότερη κοινωνική αποδοχή και στήριξη του πληθυσμού και τέλος στις επιπτώσεις της εγκατάλειψης της αντάρτικης τακτικής που είχε σαν αποτέλεσμα την κατάρρευση του ΔΣΕ σε λίγες μέρες τόσο στο Βίτσι, όσο και στο Γράμμο, που οδήγησε σε μια ντροπιαστική ήττα του ΔΣΕ και χιλιάδες Έλληνες στην πολιτική προσφυγιά. Η εργασία στηρίχθηκε στις μαρτυρίες των ίδιων των ανταρτών, που συμμετείχαν στις μάχες και στη συνέχεια έζησαν σαν πολιτικοί πρόσφυγες στις χώρες του λεγόμενου ανατολικού μπλοκ, μέχρι την επιστροφή τους στην Ελλάδα, κυρίως μετά το 1982.
description: The purpose of the thesis was to study the battles and, more generally, the military conflicts of the Greek Civil War, specifically in Grammos and Vitsi, during the years 1947-1948 and 1949. We examined the two armies involved in the conflict, the National Army and the Democratic Army, as they were called. We analyzed their composition, equipment, main characteristics, and firepower. Subsequently, we presented in detail the tactics they followed in the specific battles of the region, the characteristics of their choices, as well as the results and their losses. We also thoroughly discussed the military plans devised by the National Army and how they were countered by the Democratic Army. Another topic addressed was the logistics of both armies, including equipment supply and general resupply for food and clothing, and their support from Greek society and international actors. We further explored the reactions provoked among the guerrillas by the change in tactics and the transformation of the Democratic Army into a regular army. These reactions came from ordinary guerrillas and experienced officers of the Democratic Army. Additionally, we specifically addressed the approach of the Communist Party of Greece (KKE) leadership towards dealing with these reactions, focusing on their elimination. We discussed the objectives necessary for a guerrilla movement or a civil war to secure broader social acceptance and support from the population. Finally, we examined the consequences of abandoning guerrilla tactics, which led to the collapse of the Democratic Army within days both in Vitsi and Grammos. This resulted in a humiliating defeat for the Democratic Army and forced thousands of Greeks into political exile. The thesis was based on testimonies from the guerrillas who participated in the battles and later lived as political refugees in the countries of the so-called Eastern Bloc until their return to Greece, primarily after 1982.