Ανάλυση και αξιολόγηση του αρχαιολογικού τοπίου της βυζαντινής περιόδου στο Παπίκιο όρος:
Creators: name: Καμπά, Μαρία Ν. Β.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Αρχαιολογία τοπίου
Παπίκιο όρος
Μοναστηριακό τοπίο
Βυζάντιο
Landscape archaeology
Papikio mountain
Monastic landscape
Byzantium

description: Τα αρχαιολογικά τοπία αποτελούν την πολιτισμική, κοινωνική, οικολογική και οικονομική κληρονομιά του τοπικού πληθυσμού. Η ορεινή περιοχή της Νοτιοανατολικής Ροδόπης, από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι και τη δεκαετία του 1970, αποτελεί ένα παλίμψηστο τοπίο που χαρακτηρίζεται από ποικιλότητα, πολυπλοκότητα και πυκνότητα φυσικών και πολιτισμικών στοιχείων σε μικρή σχετικά έκταση. Ο σκοπός αυτής της διατριβής είναι η ανάλυση και αξιολόγηση του αρχαιολογικού τοπίου στη Βυζαντινή περίοδο στο Παπίκιο όρος. Συλλέχθηκαν πληροφορίες και στατιστικά δεδομένα για την περιοχή. Οι διαδοχικές πολιτισμικές ταυτότητες έδρασαν σε ένα συνεχές ιστορικό και οικολογικό πλαίσιο. Τα βυζαντινά ερείπια που βρίσκονται στην περιοχή δείχνουν την ύπαρξη ενός σημαντικού μοναστηριακού κέντρου της βυζαντινής περιόδου, το οποίο αναφέρεται σε πηγές από το 11ο αιώνα. Οι μοναχοί και αργότερα οι Πομάκοι (μέρος της μουσουλμανικής μειονότητας της Ελλάδας, όπως αναγνωρίστηκε από τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923) συντήρησαν τις δομές του βασικού τοπίου, με την προσαρμογή τους στην πολιτισμική πραγματικότητά τους. Από τη δεκαετία του 1970 οι νέοι συμμέτοχοι, επηρεασμένοι από τις διάφορες κοινωνικές αλλαγές, άσκησαν την επίδρασή τους στο τοπίο. Λόγω των εκτενών αναδασώσεων και της απώλειας παραδοσιακών πρακτικών της διαχείρισης του δασικού πλούτου, το τοπίο είναι ομογενοποιημένο. Οι ιστορικές, δημογραφικές, κοινωνικές, φυσικές και οικονομικές αλλαγές έχουν επιπτώσεις στην εξέλιξη του τοπίου, για το λόγο αυτό πρέπει να χαρτογραφηθεί, να καταχωρηθεί και να αξιολογηθεί πριν από την πλήρη εξαφάνισή του. Το αρχαιολογικό τοπίο της περιοχής είναι μια σημαντική πηγή πληροφοριών του πολιτισμού και της παραδοσιακής περιβαλλοντικής τεχνογνωσίας.
description: Archaeological landscapes constitute the cultural, social, ecological and economical heritage of the local population. The mountainous area of South-eastern Rhodope, from the Byzantine times till the seventies, includes a significant palimpsest characterized by multiplicity, complicacy and density of natural and cultural elements. The purpose of this paper is the analysis and the evaluation of the archaeological landscape of the area of Mt Papikion in South eastern Rhodope during the Byzantine period. Information and data were collected and analyzed. The consecutive but with different cultural identities producers of landscape, acted in an incessant historical and ecological outline. The ruins located in the area indicate the existence of a renowned centre of Byzantine monasticism which is mentioned in the ancient sources from as early as the 11th century. The monks and later the Pomaks (part of the Muslim minority in Greece as recognized by the Lausanne Treaty in 1923) preserved basic landscape’s structures, by adapting them at their cultural reality. Since the seventies new stakeholders in combination with social changes have had their impact on the landscape. Due to extensive afforestations and to the loss of traditional practices of woodland management, landscape is more homogenized. Historical, demographical, social, natural and economic changes affect the evolution of the landscape, so it should be mapped, registered and evaluated before its complete disappearance. The archaeological landscape of the area is a significant source of knowledge of the culture and the traditional environmental know-how.