title: Roosendaal Integraal
title: Archeologisch Bureauonderzoek
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: A, S.J.H. Van Der
Publisher: name: Data Archiving and Networked Services (DANS)
Year: 2023
Subjects: subject: Archaeology
valueUri: http://www.narcis.nl/classfication/D37000

description: De komende jaren neemt het aantal treinen enorm toe door toename van het aantal reizigers en intensivering van de dienstregeling. Voor realisatie van de behandel- en opstelcapaciteit is het programma Behandelen en Opstellen (B&amp;O) opgezet met als doel de benodigde capaciteit hiervoor te realiseren. Samen met het project Groot Roosendaal (faciliteren van goederentreinen, wisselsaneringen en perronverlengingen) vormt dit het project Roosendaal Integraal. 

Het doel van een bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het projectgebied.

Uit de omgeving van het plangebied kunnen we afleiden dat er sprake is van een gevarieerd landschap van hoger gelegen dekzandvlaktes en lager gelegen rivierdalen. Binnen het onderzoeksgebied is vooral sprake van dekzandruggen en -welvingen aan de noordzijde en beekdalbodems en - glooiingen aan de zuidzijde. Het meest oostelijk deel van het plangebied ligt in een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden. De geomorfologische nuances zijn door de verstedelijking van het gebied thans niet meer waarneembaar. 

Ook op de bodemkaart is te zien dat het onderzoeksgebied in een overgangszone ligt. Aan de noordzijde vinden we de laarpodzolgronden en gooreerdgronden, aan de zuidzijde hoge zwarte enkeerdgronden. Eventueel aanwezige archeologische resten zijn in dit soort bodems te vinden onder de (opgebrachte) bovengrond en, als deze aanwezig is, onder de inspoelingshorizont. De diepte daarvan is op basis van de beschikbare bodemgegevens aan de noordzijde circa 50 cm, en aan de zuidzijde naar verwachting meer dan 80 cm. 

Uit het archeologisch veldonderzoek in de omgeving van het plangebied is echter gebleken dat op grote schaal AC-profielen voor komen. Dit betekent dat de oorspronkelijke top van de podzol door grondbewerking verdwenen is, of opgenomen in de bouwvoor. 

Onder het spoorwegemplacement bevindt zich het gedempte cunet van de turfvaart. Er bestaat een kans tot het aantreffen van archeologische resten op de bodem van deze vaart in de vorm van kadewerken of resten van vaartuigen. In juni 2021 is een milieukundig booronderzoek uitgevoerd op het emplacement. Tijdens het booronderzoek is een geroerd pakket (opgebracht) zand tot circa 1,50 m -mv aanwezig, waaronder een humeus pakket aanwezig is. In de diepere boringen is onder de humeus zandige laag een pakket klei of kleiig veen aangetroffen tussen de 2,50 en 3,00 m-mv. Daaronder is vervolgens weer (dek)zand aanwezig. De waargenomen opbouw kan worden geïnterpreteerd als een verlande/opgevulde waterloop, waarop cunetzand is aangebracht, dat bovendien bij diverse werken geroerd is. 

Een tweede archeologisch element in het plangebied is het uiterste noordoostelijke gedeelte. Dit is een gebied dat dicht bij het voormalige buurtschap Kalsdonk ligt. Op basis van historische en bodemkundige gegevens is er een kans tot het aantreffen van archeologische resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Ook hier geldt echter dat de infrastructuur van de spoorlijnen zeer waarschijnlijk de bovenste meter van het bodemarchief zal hebben verstoord, waardoor slechts de diepere sporen bewaard zijn gebleven. Alleen de grondverstorende werkzaamheden, dieper dan 1 meter onder het maaiveld, kunnen er schade toebrengen aan het bodemarchief. 

Voor het overige vertegenwoordigt het plangebied een lage archeologische waarde. 

Na aanleg van het spoor heeft er binnen het plangebied gedurende de tijd (her)ontwikkeling plaatsgevonden, zoals de aanleg en reconstructie van infrastructuur, bouw- en sloopactiviteiten, ophogen en verharden van terreinen en spoor, et cetera. Op tekeningen van het emplacement tussen 1865 en 1940 zijn verschillende gebouwen en draaischijven weergegeven die nu zijn verdwenen, maar waarvan de ondergrondse resten een obstakel kunnen vormen voor de geplande werkzaamheden. Het is overigens niet zo dat alle elementen nog aanwezig zijn – soms werden bijvoorbeeld draaischijven naar elders verplaatst. 

Conclusie en advies
Eventueel aanwezige archeologische resten zijn door de aanleg van het emplacement tot een diepte van 1 – 1,5 m verstoord, waardoor slechts de diepere sporen bewaard zijn gebleven. In de bovenste laag van de bodem zijn waarschijnlijk nog veel resten aanwezig van de gebouwen en draaischijven die hier in het verleden zijn gebouwd. 

Op basis van deze informatie wordt geadviseerd het plangebied vrij te geven voor de gewenste ontwikkelingen.

De aanwezigheid van archeologische sporen of resten kan nooit volledig worden uitgesloten. Bij bodemverstorende activiteiten dient men altijd alert te zijn op de aanwezigheid van archeologische waarden (zoals vondstmateriaal of grondsporen). Bij het aantreffen van deze waarden moet men hiervan onmiddellijk melding maken bij de Minister van OC&amp;W (in de praktijk de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet.