Ικανότητα συναγωγής συμπερασμών στην αναγνωστική κατανόηση: διερεύνηση της επίδρασης της εργαζόμενης μνήμης και των προϋπαρχουσών γνωστικών δομών
Creators: name: Γακοπούλου, Δήμητρα Στέφανου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Συναγωγή συμπερασμών
Εργαζόμενη μνήμη
Προηγούμενη γνώση
Αναγνωστική κατανόηση
Inference generation
Working memory
Prior knowledge
Reading comprehension

description: Η αναγνωστική κατανόηση αποτελεί ένα σύνθετο γνωστικό έργο η επιτυχής έκβαση του οποίου καθορίζεται από την διαλεκτική σχέση ποικίλων παραγόντων που αφορούν τον αναγνώστη και το κείμενο. Θεμελιώδους σημασίας για την δόμηση μιας συνεκτικής νοητικής αναπαράστασης ενός κειμένου είναι η ικανότητα του αναγνώστη για συναγωγή συμπερασμών, ικανότητα μέσω της οποίας καθίσταται εφικτή η δημιουργία συνδέσεων των επιμέρους κειμενικών πληροφοριών μεταξύ τους αλλά και η συμπλήρωση κενών του κειμένου με τη συνεισφορά προηγούμενων γνώσεων του ατόμου. Στα πλαίσια αυτά σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και ο εντοπισμός της αιτιώδους αλυσίδας που συνέχει τα στοιχεία ενός κειμένου. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η εξέταση της ικανότητας συναγωγής συμπερασμών της αιτίας τύπου γέφυρας και επεξεργασίας μαθητών/τριών που φοιτούν στην ΣΤ΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου κατά την ανάγνωση αφηγηματικών κειμένων, καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης της εργαζόμενης μνήμης, της προηγούμενης γνώσης και της έκτασης του κειμένου. Η αξιολόγηση της ικανότητας συναγωγής συμπερασμών των συμμετεχόντων (n=90) πραγματοποιήθηκε μέσα από τον σχεδιασμό έργων κατανόησης με κείμενα αφηγηματικού τύπου κλιμακούμενης έκτασης (προτάσεις, παράγραφοι, και ολόκληρα αυθεντικά κείμενα) τα οποία συνοδεύονταν από ερωτήσεις συναγωγής αιτιωδών συμπερασμών τύπου γέφυρας και επεξεργασίας. H εργαζόμενη μνήμη ελέγχθηκε με μια ακολουθία δοκιμασιών που αφορούσαν τόσο το φωνολογικό κύκλωμα (έργα ανάκλησης συμβολικών πληροφοριών - λέξεις, ψευδολέξεις, ψηφία - και ένα έργο σύγκρισης καταλόγων λέξεων), όσο και το κεντρικό σύστημα ελέγχου (έργο ανάκλησης λέξεων σε προτάσεις και έργο αντίστροφης ανάκλησης ψηφίων). Η ανίχνευση του επιπέδου και της ποιότητας της προϋπάρχουσας γνώσης των παιδιών έγινε μέσω συμπλήρωσης ενός έργου ανοιχτών ερωτήσεων. Τα αποτελέσματα φανέρωσαν μια συνολικά μέτρια έως και χαμηλή ικανότητα των μαθητών/τριών στη συναγωγή αιτιωδών συμπερασμών και ανέδειξαν την έκταση του κειμένου ως έναν καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της επίδοσης τόσο στους αιτιώδεις συμπερασμούς γέφυρας όσο και στους αιτιώδεις συμπερασμούς επεξεργασίας. Από την άλλη, συνολικά στους συμπερασμούς γέφυρας σημειώθηκαν καλύτερες επιδόσεις. Ακόμη, η προϋπάρχουσα γνώση των συμμετεχόντων, σε αντίθεση με την εργαζόμενη μνήμη, εμφάνισε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με όλους τους τύπους συμπερασμών σε όλα τα επίπεδα κειμενικής έκτασης. Τέλος, οι αναλύσεις πολλαπλής παλινδρόμησης έδειξαν την σημαντική προβλεπτική ισχύ της προϋπάρχουσας γνώσης στην συμπερασματική κατανόηση. Τα ευρήματα συζητούνται στη βάση υπάρχουσας σχετικής βιβλιογραφίας και προηγούμενων μελετών ενώ επισημαίνονται και οι εκπαιδευτικές συνεπαγωγές αυτών
description: Reading comprehension is a complex cognitive task the successful outcome of which is determined by the dialectic relationship of various factors relating to the reader and the text. Fundamental to building a coherent mental representation of a text is the reader's inference making ability, the ability to make links between textual information, and to fill in gaps in the text with the contribution of the individual’s prior knowledge. In this context, the identification of the causal chain that binds a text’s elements together is of the utmost importance. The purpose of the present study was to examine the ability of elementary school students to make causal bridging and causal elaborative inferences when reading narrative texts, as well as the examination of the influence of the working memory, the prior knowledge and the length of the text. A sample of 90 primary school students of the 6th Grade participated. Participants' inference ability evaluated through the design of comprehension tests with narrative texts (sentences, paragraphs, and entire authentic texts), which were accompanied by questions of causal bridging and causal elaborative inferences. The working memory was tested using a battery of tests involving both the assessing of the phonological loop (tasks with symbolic information items for recall - words, non-words, and digits - and a word list matching task), as well as the central executive system (listening and backward digit recall tasks). The detection of the level and quality of prior knowledge of children’s was achieved by completing a task with open questions. The results revealed an overall modest to low ability of students in inference generation of causal connections and highlighted the length of the text as a determining factor in the performance of both types of inferences given the downward trend of performance by gradually increasing the length of the text. On the other hand, regardless of the length of the text, the type of causal bridging inferences proved to be easier. Moreover, the prior knowledge of the participants, as opposed to the working memory, showed statistically significant correlation with all types of inferences at all levels of textual extent. Finally, multiple regression analyses demonstrated the significant contribution of prior knowledge to the prediction of inference ability. The findings are discussed on the basis of existing literature and previous studies, with emphasis also being given to their educational implications