Η Εικονομαχία μέσα από την Ιστορία των συνόδων του 8ου αιώνα:
Creators: name: Ραπτόπουλος, Σπάρτακος Χρήστος Πέτρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Εικονομαχία
Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Δυναστεία των Ισαύρων
Ιconoclam
Byzantine Empire
The Isaurian dynasty

description: Κατά τους πρώτους αιώνες μετά την επικράτηση του χριστιανισμού, υπήρξαν ορισμένα θρησκευτικά κινήματα που καταδίκαζαν την καλλιτεχνική απεικόνιση του Χριστού και άλλων θείων μορφών. Παρά ταύτα, η χρήση των εικόνων είχε γενικευθεί ιδίως μετά τον 6ο αιώνα. Η διαμάχη για την ορθότητα της απεικόνισης του Χριστού και της λατρείας των εικόνων είχε τις ρίζες της στην Ανατολή και τις χριστολογικές έριδες που ταλαιπωρούσαν την αυτοκρατορία. Στις αρχές του 8ου αιώνα ανέβηκε στον θρόνο του Βυζαντίου ο Λέων ο Ίσαυρος ( 717 – 747), ο οποίος στην προσπάθειά του να συσπειρώσει τις δυνάμεις της αυτοκρατορίας, προχώρησε στην λήψη μέτρων που επρόκειτο να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για το κράτος. Το 726 ο Λέων δηλώνει δημοσίως τις εικονομαχικές του πεποιθήσεις, διατάσσοντας την αποκαθήλωση της εικόνας του Χριστού που βρισκόταν πάνω από την Χαλκή Πύλη στο ανάκτορο, ενώ το 730 απαγόρευσε τη δημόσια λατρεία των εικόνων. Ο αυτοκράτορας ήλπιζε ότι με τα εικονομαχικά του μέτρα θα ανακτούσε τη λαϊκή εμπιστοσύνη και θα ενίσχυε το κύρος της κεντρικής εξουσίας. Ο Λέων πέθανε το 740 και τον διαδέχθηκε στον θρόνο ο γιός του Κωνσταντίνος Ε΄ ( 741-775). Η εικονοκλαστική καταδίωξη έφτασε στο αποκορύφωμά της, κάτω από τη βασιλεία του Κωνσταντίνου. Θεωρήθηκε ως ο πλέον επικίνδυνος και μανιωδέστερος εχθρός της λατρείας των εικόνων, εξαπολύοντας εκστρατεία τρομοκράτησης των μοναχών και καταστροφής των μονών που ήταν προπύργια της εικονολατρείας. Τον Φεβρουάριο του 754 ως τον Αύγουστο του ιδίου έτος, ο αυτοκράτορας συγκάλεσε σύνοδο στο ανάκτορο της Ιέρειας όπου απαγορεύτηκε επίσημα η λατρεία των εικόνων και διατάχθηκε η καταστροφή τους. Παρά την αυτοκρατορική κάλυψη, η εικονοκλαστική πολιτική δε βρήκε απήχηση στον λαό, αντίθετα προς τον στρατό, όπου πρωτοστάτησε σε όλες τις καταστροφές. Από την άλλοι, οι εικονόφιλοι συσπειρώθηκαν γύρω από τους μοναχούς, που ήταν πιο αδιάλλακτοι στις πεποιθήσεις τους. Στο επίκεντρο των διωγμών βρέθηκαν τα μοναστήρια και οι μοναχοί. Ονομαστές μονές μετατράπηκαν σε στρατώνες ή δημόσιους καταυλισμούς, άλλες ερειπώθηκαν και οι περιουσίες τους περιήλθαν στο κράτος. Οι μοναχοί εξορίζονταν και σε άλλες περιπτώσεις διαπομπεύτηκαν. Φραγμό στις εικονομαχικές διώξεις έβαλε ο θάνατος του Κωνσταντίνου το 775. Τον διαδέχθηκε ο γιός του Λέων Δ΄ ( 775-780), ο οποίος δεν συνέχισε την πολιτική των προγόνων του με την ίδια θέρμη, αν και η Εικονομαχία συνέχιζε να αποτελεί επίσημη πολιτική του κράτους. Η πραγματική αλλαγή επήλθε με τον αιφνίδιο θάνατο του Λέοντος και την ανάληψη της εξουσίας από την σύζυγό του Ειρήνη την Αθηναία (780-802). Η Ειρήνη προχώρησε στο αποφασιστικό βήμα για την επαναφορά της λατρείας των εικόνων μετά από αλλαγές που επήλθαν από αποφασιστικές κινήσεις. Έχοντας διορίσει εικονόφιλο πατριάρχη και αρκετούς μητροπολίτες της επιλογής της, αποφάσισε την σύγκληση οικουμενικής συνόδου με σκοπό την αναστήλωση των εικόνων. Η πρώτη προσπάθεια έγινε το θέρος του 786 στην Κωνσταντινούπολη, όπου όμως κατέληξε σε αποτυχία μετά την εισβόλη εικονομαχικών στρατευμάτων. Η σύνοδος συγκλήθηκε τελικά τον Σεπτέμβριο του 787 στη Νίκαια της Βιθυνίας, όπου καταδικάστηκε ως αίρεση η εικονομαχία και αποκαταστάθηκε η λατρεία των εικόνων.
description: During the first centuries after Christianity’s prevalence, certain religious movements appeared that condemned the artistic depiction of Christ and other holy forms. Despite that the usage of images was generalized, especially after the 6th century. The conflict concerning the rightness of depicting Christ and of the veneration of images had its roots in the East and the Christological disputes that tormented the Empire. At the beginning of the 8th century Leo the Isaurian (717-747) rose to the Byzantine throne, who in his effort to unite the empire’s powers, proceeded in taking measures that would have long-term consequences for the state. In 726 Leo publicly expresses his iconoclastic beliefs ordering the removal of the icon of Christ that stood above the Chalke Gate in the palace, whereas in 730 he prohibited the public veneration of images. The emperor was hoping that with his iconoclastic measures he would regain popular trust and he would strengthen the authority of the central power. Leo died in 740 and his son Constantine V (741-775) succeeded him. The iconoclastic persecution reached its peak under Constantine’s reign. He was considered the most dangerous and fierceful enemy of the veneration of images, since he unleashed a campaign terrorizing monks and destroying monasteries, which were bastions of iconolatry. From February 754 until August of the same year, the emperor convened a synod at Hieria palace, where the veneration of images was officially banned and their destruction was ordered. Despite the imperial support the iconoclastic policy did not find any support among the people, contrary to the army, which lead all the destructions. On the other hand iconolaters rallied behind monks, who were adamant on their beliefs. Monasteries and monks were on the epicenter of the persecutions. Renowned monasteries were turned into military quarters or public camps, others were deserted and their fortunes were passed to the state. Monks were exiled, while in other cases they were pilloried. A stop in the iconoclastic persecutions came in 775 with Constantine’s death. He was succeeded by his son Leo IV (775-780), who did not follow his ancestors’ policies with the same passion, even though Iconoclasm remained as the states’ main policy. The real change came with Leo’s sudden death and the accession of his wife Irene the Athenian (780-802). Irene took the decisive step for the restoration of the veneration of images after changes, which were the result of decisive movements. Having appointed an iconolater Patriarch and many Metropolitans of her choice, she convened an Ecumenical Council for the restoration of icons. The first effort took place during the summer of 786 in Constantinople, but failed after the invasion of iconoclastic troops. The council was finally summoned in September 787 in Nicaea of Bithynia, where iconoclasm was condemned as an heresy and the veneration of images was restored.