Μη πλατωνικές ιδανικές πολιτείες: η θεωρία των Κυνικών και των Στωικών για την πόλη.
Creators: name: Μπουρουτζή, Μαριάνθη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Ιδανική Πολιτεία
Κυνικοί, Στωικοί
Πόλη
Ideal State
Cynics, Stoics
City

description: Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η εξέλιξη της αρχαίας πόλης και παρουσιάζονται δύο σημαντικότερα φιλοσοφικά ρεύματα της αρχαίας εποχής, ο Κυνισμός και ο Στωικισμός. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται μια ανασκόπηση της πόλης- κράτους. Αναλύεται η δημιουργία και τα στάδια της εξέλιξής, πώς δηλαδή από πόλη- κράτος μεταβάλλεται σε απλή πόλη, ως μέρος ενός ενιαίου κράτους, ενώ παράλληλα μεταλλάσσεται το πολίτευμα από δημοκρατικό σε βασιλικό. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται εκτενής αναφορά στον Μέγα Αλέξανδρο. Αναλύεται το χαρακτηριστικό πολιτικό έργο του και οι επιδράσεις στη ζωή του ανθρώπου και στην κοινωνία. Τονίζεται η πρωτοτυπία του, εφόσον ως έλληνας κατέκτησε τον Ανατολικό κόσμο και διέδωσε τον ελληνικό πολιτισμό. Ιδιαίτερα τονίζεται το γεγονός της επαφής του τόσο με τους φιλοσόφους της εποχής του, όσο και με την ίδια τη φιλοσοφία, που προφανώς επηρέασαν τις ιδέες του σε σημαντικό βαθμό. Μετά από αυτόν, και ανάλογα με τις καινούριες επικρατούσες συνθήκες, η πολιτική και η φιλοσοφική σκέψη μεταβάλλονται σημαντικά. Ο άνθρωπος βρίσκεται στο επίκεντρο του κόσμου και θεάται τον εαυτό του, αναζητώντας την ηθική του υπόσταση θεμελιωμένη στους κανόνες της αρετής. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται και αναλύεται ο Κυνισμός. Παρότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ως Σχολή, επειδή οι εκπρόσωποί του δεν δίδασκαν τη θεωρία τους σε κάποιο συγκεκριμένο μέρος. Στη νέα εποχή, που ο άνθρωπος δεν λαμβάνει καμιά απόφαση για τη ζωή του και δεν διατηρεί το δικαίωμα να συμμετέχει σε καμία ανάλογη συζήτηση, εφόσον η πόλη δεν αποτελεί πια κράτος, παρουσιάζονται ως αποδομητές της ίδιας της πόλης. Αναζητώντας μια νέα μορφή ηθικής, βλέπουν τον άνθρωπο ως πολίτη μιας παγκόσμιας πόλης που ανήκει στο σύμπαν, το οποίο κυβερνάται από έναν και μοναδικό νόμο, τον νόμο της φύσης. Η ζωή μέσα σε αυτήν είναι πλήρως εναρμονισμένη με εκείνη των ζώων. Ως κύνες διδάσκουν, περισσότερο πρακτικά και λιγότερο θεωρητικά, ότι ο σωστός βίος βασίζεται στην ακολουθία του φυσικού νόμου, και πάντως, έξω από τα όρια μιας κατοικίας και μιας πόλης με σύνορα, σε έναν κόσμο όπου η δουλεία, το χρήμα και ο πόλεμος δεν υπάρχουν. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζεται και αναλύεται η φιλοσοφία των Στωικών, κυρίως της Αρχαίας και της Μέσης Στοάς. Ακολουθώντας τη σκέψη των Κυνικών, διατηρούν στη θεωρία τους την ιδέα της κοσμικής πόλης, διατυπώνοντας μια πιο ολοκληρωμένη μορφή. Οι πολίτες διαχωρίζονται σε τάξεις, ανάλογα με το πόσο έλλογοι είναι. Για τους Στωικούς επίσης δεν υπάρχουν χρήματα, δημόσια κτήρια και περίπλοκα ενδύματα. Ο άνθρωπος, όντας πολίτης του κόσμου, ακολουθεί το δρόμο της αρετής και της σοφίας και συμβιβάζεται με τις επιταγές του ενός και μοναδικού Νόμου της Φύσης, ο οποίος αποτελεί το μοναδικό στοιχείο για τη δικαιοσύνη. Οι θεωρίες αυτές, παρότι βασισμένες στην πραγματικότητα της πόλης, χαρακτηρίζονται ουτοπικές. Οι εκφραστές τους, δίνοντας στα συγγράμματά τους τον τίτλο «Πολιτεία» και παρουσιάζοντας ως ιδανικές θεωρίες που υπό κανονικές συνθήκες δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη, παραπέμπουν έντονα στον Πλάτωνα και τη δική του πολιτική άποψη.
description: In this paper, the evolution of the ancient polis is examined and two of the most important philosophical currents of the ancient world, Cynicism and Stoicism, are presented. In the first chapter, the city-state is reviewed. The creation and the stages of its evolution are analyzed and more specifically how it transforms from a city-state to a simple city, as a part of a single state, while at the same time the regime is transformed from democratic into royal. In the second chapter, an extensive reference is made to Alexander the Great. His characteristic political work is analyzed, as well as its effects in the human life and society. Furthermore, his originality is highlighted, given that he is the first Greek king who took control of the Eastern world and spread the Greek culture. The fact that he came into contact with both the philosophers of his time and the philosophy itself is particularly emphasized, which obviously influenced his ideas in a significant degree. After him and depending on the new prevailing conditions, political and philosophical thought changed significantly. The man came at the centre of the world and he is seeing himself by seeking his moral status, which is grounded in the values of virtue. The third chapter presents and analyzes Cynicism. However, it cannot be regarded as a school, because its representatives did not teach philosophy in a particular place. In the new era, the man does not take any decision about his life and does not retain the right to participate in any similar discussion, since the city is no longer a state, the man himself is presented as a decomposer of the city. Seeking a new morality, the man is seen as a citizen of a global city that belongs to the universe, which is governed by a single law, the law of nature. Life in it is fully harmonized with that of animals. As if they were dogs, they teach more practically and less theoretically that the correct sequence of life is based on the natural law, and in any case, outside the boundaries of a house and a city with borders in a world where slavery, money and war do not exist. The fourth chapter presents and analyzes the Stoic philosophy, especially that of Ancient and Middle Stoa. Following the thought of the Cynics, they maintain in their theory the idea of a secular city by adding a more complete form to it. Citizens are divided into classes, depending on how rational they are. In addition, there is no money, public buildings or sophisticated garments for the Stoics. The man, being a citizen of the world, follows the path of virtue and wisdom and comes to terms with the requirements of the one and single Law of Nature, which is the only element of justice. These theories, even though they are based on the reality of the city, they are characterized utopian. Their exponents, giving their writings the title ‘Politeia’ and presenting as ideal theories that normally cannot be applied in practice, heavily refer to Plato and his political views.