Η Επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Προστασία του Καταναλωτή ως Λήπτη των Υπηρεσιών Υγείας
Creators: name: Παπαδημητρίου, Ελευθερία Σπυρίδωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Τεχνητή νοημοσύνη
Προστασία καταναλωτή
Λήπτης υπηρεσιών υγείας
Artificial intelligence
Consumer protection
Recipient of health services

description: Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάδειξη των νομικών και ηθικών ζητημάτων που ανακύπτουν από τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στο πεδίο της ιατρικής επιστήμης με επίκεντρο τον καταναλωτή ως λήπτη των υπηρεσιών υγείας. Αρχικά, εξετάστηκε η προστασία του ασθενούς ως υποκειμένου των δεδομένων αναφορικά με τα προσωπικά δεδομένα που χρησιμοποιούνται από τις ιατρικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Σημαντική, για το σκοπό αυτό, ήταν η διάκριση των προσωπικών δεδομένων στην επεξεργασία για λόγους υγείας. Στη συνέχεια, έγινε αναφορά στα κρίσιμα ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων που εγείρονται από τη χρήση των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας (ΗΜΥ). Προσέτι δε, έγινε αναφορά στην περίπτωση της αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων στις ιατρικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, καθώς επίσης στη βιοϊατρική έρευνα, τις κλινικές δοκιμές και στις κινητές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και άλλες φορητές τεχνολογίες (wearables) αναφορικά με την προστασία του ασθενούς ως υποκειμένου των δεδομένων. Επιπλέον, εξετάστηκε το ζήτημα της νομιμότητας στην επεξεργασία των δεδομένων υγείας με αναφορά και στην πρόταση του Κανονισμού για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων για την Υγεία (ΚΕΧΔΥ). Ακολούθως, έγινε συνοπτική, πλην όμως, πλήρης αναφορά στη νομοθετική προστασία που απολαμβάνει ο Ευρωπαίος καταναλωτής στο πεδίο της ιατρικής φροντίδας και τη διατύπωση του ερωτήματος της ανάγκης αναθεώρησης του κοινοτικού κεκτημένου στην προστασία του καταναλωτή ενόψει των τεχνολογικών εξελίξεων και της προόδου, τόσο στις επιστήμες της πληροφορικής, όσο και στις επιστήμες της υγείας. Επιπρόσθετα, έγινε αναφορά στις σημαντικότερες ιατρικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης με την ταυτόχρονη ανάλυση των νομικών ζητημάτων που ανακύπτουν από τη χρήση των τελευταίων. Ειδική μνεία έγινε στο δικαίωμα στην ισότιμη και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στην ιατρική φροντίδα με αφορμή το ζήτημα των αλγοριθμικών διακρίσεων στις ιατρικές εφαρμογές που χρησιμοποιούν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης. Τέλος, τέθηκαν προς συζήτηση και περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση από νομικής σκοπιάς, σύγχρονα νομικά ζητήματα ιατρικής ευθύνης, τα οποία εγείρονται τόσο σε διαγνωστικό, όσο και σε θεραπευτικό επίπεδο. Για το λόγο αυτό, έγινε αναφορά και στις ιδιαιτερότητες της ιατρικής ευθύνης στον τομέα της υγείας, όταν χρησιμοποιούνται συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, εξαιτίας της αδιαφάνειας που χαρακτηρίζει του ιατρικούς αλγόριθμους, με τους τελευταίους να περιγράφονται συνήθως ως «μαύρα κουτιά» (black-box medical algorithms). Η μελέτη ολοκληρώθηκε με την εξαγωγή συμπερασμάτων και την πρόταση για την αντιμετώπιση των κινδύνων που υπάρχουν στο πεδίο των ιατρικών εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης με μια ολιστική νομοθετική προσέγγιση στην προστασία του καταναλωτή.
description: The purpose of the thesis was to highlight the legal and ethical issues that arise from the applications of artificial intelligence in the field of medical science with a focus on the consumer as a recipient of health services. Initially, the protection of the patient as a data subject was examined in relation to the personal data used by the medical applications of artificial intelligence. Crucial, for this purpose, was the distinction of personal data in the processing for health reasons. Then, reference was made to the critical personal data protection issues raised by the use of electronic health record (EHR) systems. In addition, reference was made to the case of automated decision-making in medical applications of artificial intelligence, as well as in biomedical research, clinical trials and mobile applications of artificial intelligence and other wearable technologies regarding the protection of the patient as a data subject. In addition, the question of legality in the processing of health data was examined with reference to the proposal of the Regulation for the European Health Data Space (EHES). Subsequently, a brief but complete reference was made to the legislative protection enjoyed by the European consumer in the field of medical care and the formulation of the question of the need to review the Community acquis in consumer protection in view of technological developments and progress, both in the sciences of informatics, as well as in the health sciences. In addition, a reference was made to the most important medical applications of artificial intelligence with the simultaneous analysis of the legal issues arising from the use of the latter. Special mention was made of the right to equal and non-discriminatory access to medical care on the issue of algorithmic discrimination in medical applications using artificial intelligence technologies. Finally, contemporary legal issues of medical responsibility, which arise both at the diagnostic and therapeutic level, were raised for discussion and further scientific investigation from a legal point of view. For this reason, reference was also made to the particularities of medical responsibility in the health sector, when artificial intelligence systems are used, due to the opacity that characterizes medical algorithms, with the latter usually being described as "black-box medical algorithms". The study concluded by drawing conclusions and providing proposals to address the risks inherent in the field of medical AI applications with a holistic legislative approach in consumer protection.