Αρχαιότητες και Μεγάλα Δημόσια Έργα στην Ελλάδα : Εγνατία Οδός – Μετρό Αθηνών.
Creators: name: Ακριτίδου, Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Αρχαιότητες
Δημόσια Έργα
Εγνατία Οδός - Μετρό
Antiquities
Public Works
Via Egnatia - Metro

description: Το θέμα της εργασίας είναι η διαχείριση των αρχαιοτήτων συνολικά στο πλαίσιο της κατασκευής των μεγάλων δημόσιων τεχνικών έργων στην Ελλάδα. Στο πρώτο μέρος κρίθηκε απαραίτητο να παρουσιαστεί εν συντομία το θεσμικό πλαίσιο που διέπει το θέμα της προστασίας των αρχαιοτήτων γενικά και στη συνέχεια γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο που αφορά στην προστασία των αρχαιοτήτων κατά την κατασκευή των δημόσιων τεχνικών έργων. Παρουσιάζονται αναλυτικά οι σχετικοί νόμοι, καθώς και προεδρικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις, εγκύκλιοι και οδηγοί που έχουν εκδοθεί τις δυο τελευταίες δεκαετίες. Στο δεύτερο μέρος επιλέχθηκε να παρουσιαστούν δυο από τα μεγαλύτερα δημόσια έργα που κατασκευάστηκαν (το ένα ακόμη σε εξέλιξη) στην Ελλάδα, η σύγχρονη Εγνατία Οδός και ο Μητροπολιτικός Σιδηρόδρομος Αθηνών (ΜΕΤΡΟ). Γίνεται σύντομη αναφορά στις αρχαιότητες που προέκυψαν κατά την κατασκευή των έργων αυτών (μαζί με τις αντίστοιχες βιβλιογραφικές παραπομπές) και πιο αναλυτικά παρουσιάζεται το θέμα της διαχείρισής τους, ενώ το ενδιαφέρον εστιάζεται σε περιπτώσεις ιδιαίτερων δράσεων για την προστασία τους τόσο από την πλευρά των κατασκευαστριών εταιρειών όσο και από την πλευρά της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Επίσης παρουσιάζεται συνολικά η τελική τύχη των αρχαιοτήτων, και πιο συγκεκριμένα οι περιπτώσεις ανάδειξης in situ, ενσωμάτωσης στο έργο αλλά και περιπτώσεις μεταφοράς, συνοδευόμενα από το αντίστοιχο φωτογραφικό υλικό. Ο λόγος που επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα έργα είναι ότι πρόκειται, όπως αναφέρθηκε, για τα δυο από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής, η κατασκευή των οποίων ήταν απαραίτητη για τη χώρα, αλλά και για τις διαφορετικές ιδιαιτερότητές τους που βρίσκονται στη φύση του κάθε τεχνικού έργου καθώς από τη μια πρόκειται για ένα γραμμικό έργο που κατασκευάστηκε κυρίως στην ύπαιθρο (Εγνατία Οδός), ενώ από την άλλη για ένα έργο ενταγμένο στον αστικό ιστό μιας πόλης που είναι χτισμένη ακριβώς επάνω στην αρχαία (ΜΕΤΡΟ). Στο τρίτο μέρος γίνεται προσπάθεια διατύπωσης βασικών συμπερασμάτων καθώς και προβληματισμών επί του θέματος. Τέλος, παρατίθεται η βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε, οι πηγές των εικόνων και οι πηγές από το διαδίκτυο. Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν για την ολοκλήρωση της εργασίας αφορούν στα πρακτικά συνεδρίων, σε δημοσιεύματα στον τύπο και κυρίως στην προσωπική επικοινωνία με αρχαιολόγους των Εφορειών Αρχαιοτήτων που μου παρείχαν πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό, πολύτιμα για την εργασία.
description: The topic of this dissertation is the managing of the total of antiquities during the construction of large, public works in Greece. The first part briefly presents the institutional framework governing the protection of antiquities in general, and then there is special focus on the institutional framework concerning the protection of antiquities during the construction of public works. The relevant laws, the presidential decrees, as well as the ministerial decisions, circulars and directives issued in the last two decades are outlined. The second part presents two of the largest public works constructed (one still in progress) in Greece, the modern Via Egnatia and the Metropolitan Railway of Athens (METRO). There is brief reference to the antiquities that came up during the construction of these works (together with respective references), and the issue of their management is discussed in more detail, while there is focus on cases of special measures to protect them, taken from manufacturing firms as well as from the Archaeological Service. Moreover, the final fate of the total of antiquities is presented, particularly the cases of exhibition in situ, incorporation to the work, and transfer, together with the corresponding photographs. The reason for the selection of these works is that they are, as mentioned, two of the largest infrastructure works that their construction was necessary for the country, as well as for the various peculiarities found in the nature of each technical work, since the one is a linear work built mostly in the countryside (Via Egnatia), and the other is integrated into the urban network of a city that is built exactly on the ancient one (METRO). The third part is an attempt to formulate the main conclusions and reflections on the subject. Finally, the bibliography used, the sources of images, and the internet sources are outlined. The information collected for the completion of this dissertation comprises conference minutes, press publications, and mainly personal contact with archaeologists from the Committees of Antiquities who supplied me with information and photographs that were valuable.