Σημειωτική ανάλυση του χαρακτήρα Joker: η μεταφορά από το κόμικ, στην τηλεόραση, στον κινηματογράφο και στα βιντεοπαιχνίδια
Creators: name: Νονότα, Μαρκέλλα-Ελένη Παρασκευά-Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μεταφορά
Σημειόσφαιρα
Τζόκερ
Adaptation
Semiosphere
Joker

description: Οι άλλοτε χάρτινοι ήρωες κόμικ κατάφεραν να μεταπηδήσουν από τις σελίδες τους σε άλλα σύγχρονα μέσα. Η ισχυρή επιρροή τους στη δημοφιλή κουλτούρα είναι πρόδηλη, είτε αυτοί είναι υπερήρωες, είτε υπερκακοί. Για τον λόγο αυτό επιλέχθηκε η σημειωτική ανάλυση ενός εκ των διασημότερων υπερκακών. Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την ανακωδικοποίηση του χάρτινου χαρακτήρα Joker, κατά τη μεταφορά του από τα κόμικ, στην τηλεόραση, στον κινηματογράφο, αλλά και στα βιντεοπαιχνίδια. Σκοπός της έρευνας είναι να εντοπιστούν οι σταθερές και οι αλλαγές, που υπέστη ο χαρακτήρας κατά τις διασημειωτικές του μεταφράσεις, ώστε να αποδειχθεί ότι δεν υπήρξε μία απαράλλαχτη κατασκευή, αλλά έρμαιο κοινωνικοπολιτισμικών επιδράσεων. Επιχειρείται η συσχέτιση των ανακωδικοποιήσεών του με σημαντικά κοινωνικοπολιτισμικά γεγονότα και η πορεία του προς την καθιέρωσή του σε σύμβολο της δημοφιλούς κουλτούρας. Προκειμένου να αναδειχθεί η μετάβαση του χαρακτήρα από ένα τοπικό προϊόν, σε ένα παγκόσμιο, χρησιμοποιείται η θεωρητική προσέγγιση των σημειόσφαιρων. Επιπλέον, για την εις βάθος μελέτη, κατανόηση και ερμηνεία του αντικειμένου έρευνας εφαρμόζεται η παραδειγματική ανάλυση ισοτοπιών με βάση τη θεωρία του Algirdas Julien Greimas, έξι κειμένων από τέσσερα διαφορετικά μέσα με τον χαρακτήρα Joker. Σκοπός της είναι η σημασιολογική και ποσοτική σύγκριση των ευρημάτων. Τα κείμενα προς μελέτη είναι το κόμικ Batman #1 (1940), το τηλεοπτικό επεισόδιο Batman Tv Show: The Joker Is Wild (1966), η νουβέλα κόμικ The Killing Joke (1988), το βιντεοπαιχνίδι Batman: Arkham Knight και δύο blockbuster κινηματογραφικές ταινίες, το Dark Knight (2008) και το The Joker (2019). Η επιλογή των εξεταζόμενων κειμένων βασίστηκε στην αρχική δημιουργία, στο μέσο, στη χρονολογία και στην απήχησής τους στο κοινό. Σε καθένα από αυτά εντοπίζονται οι ισοτοπίες του, διαμορφώνεται το μητρώο σχέσεων ισοτοπιών του και κατασκευάζεται το σημειωτικό του τετράγωνο, ενώ για την συνολική τους διερεύνηση δομείται ένα τελικό μητρώο κοινών ισοτοπιών. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι ο χαρακτήρας Joker έχει αναδιαμορφωθεί πολλές φορές στα σχεδόν 80 χρόνια ζωής του, ανάλογα με τις απαιτήσεις του κοινού του. Μέσω του μητρώου κοινών ισοτοπιών των κειμένων αναδεικνύονται κάποια βασικά χαρακτηριστικά του ήρωα, τα οποία είτε παρέμειναν σταθερά από την πρώτη του εμφάνιση έως και σήμερα, είτε καθιερώθηκαν κατά τη μετέπειτα πορεία του.
description: The former comic book heroes managed to cross over the pages of comics into more contemporary media these days. Their considerable impact on popular culture (pop culture) is evident, either they are superheroes or super villains. This is the reason we choose to do a semiotic analysis at one of the most popular villains of all time. The present analysis aims at transcoding the ‘paper hero’ Joker, as it was being adapted from comic books to television, cinema and eventually to video games. The main purpose of this study is to track down any possible constants as well as modifications which the hero undergoes during his intersemiotic translation so as to prove that it was not a stable construction, but just an adrift of sociocultural impacts. It has been examined whether its creation is a intertextual structure. It has been attempted to show association of his transcodings to significant sociocultural events, as well as his way towards establishing him a pop culture icon. The theoretical approach of semioshere has been undertaken in order to feature his character transformation from being a local product to becoming an international symbol. Furthermore, to receive a better insight, comprehension and interpretation of the subject of study I have applied paradigmatic analysis of isotopies on the grounds of Algirdas Julien Greimas theory. For this purpose, six texts regarding Joker’s character out of four various media have been chosen. This analysis aims at semantic alongside with quantitative evaluation of findings. The texts selected for the research are as following: the comic book Batman #1 (1940), the episode from Batman Tv Show: The Joker Is Wild (1966), the comic novella The Killing Joke (1988), the videogame Batman: Arkham Knight and two blockbusters’ movies The Dark Knight (2008) and The Joker (2019). The selection of the texts for study has been based on the primary creation of the character, the medium, the publication year, and the impact it had on its viewers. In each of the previously mentioned isotopies have been found, the record of isotopic relations has been tracked down and its semiotic square has been constructed, whereas for the purpose of their overall examination the final record of common isotopies has been structured. The results of the study have shown that the Joker had been changed multiple number of times throughout nearly 80 years of its life, on the demands of its audience. By means of using common isotopies record in the texts we found several of the primary qualities of the hero, some have remained the same since its first appearance until this day and some others have been established along the way.