Αθανάσιος ο μέγας: υμνολογικές και μουσικολογικές προσεγγίσεις των ακολουθιών του
Creators: name: Δέλιος, Αθανάσιος Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Άγιος Αθανάσιος ο μέγας
Υμνολογία-Μουσικολογία
St. Athanasius the great
Hymnology-Musicology

description: Στην παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία κατά πρώτον επιχειρούμε να προσεγγίσουμε το πρόσωπο του αγίου Αθανασίου του Μεγάλου μέσα από τον βίο και την διδασκαλία του, όπως αυτή διατυπώνεται στο πλουσιότατο συγγραφικό του έργο. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην περί μουσικής διδασκαλία του αγίου, λόγω της φύσεως της συγκεκριμένης εργασίας. Στη συνέχεια επικεντρωνόμαστε στο διπλό εορτασμό της μνήμης του αγίου (ιη΄ Ιανουαρίου, β΄ Μαΐου). Εδώ γίνεται μία προσπάθεια ανίχνευσης της καθιέρωσης της μνήμης του αγίου, καθώς και μία υμνολογική προσέγγιση των ακολουθιών που βρίσκονται σε χρήση. Παράλληλα, γίνεται μία έρευνα σε επιλεγμένους χειρόγραφους κώδικες των ιερών μονών του Αγίου Όρους, καθώς και στις παλαιότερες έντυπες εκδόσεις των Μηναίων, προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη υμνογραφικού υλικού που διαφοροποιείται από το εν χρήσει. Τέλος, επιχειρούμε μία παλαιογραφική συγκριτική μελέτη, αντικείμενο της οποίας είναι το ψαλλόμενο στον πλάγιο του δευτέρου ήχο δοξαστικό των εσπερίων της ακολουθίας της β΄ Μαΐου «Χριστού τον ιεράρχην». Η συγκριτική μελέτη του εν λόγω ιδιομέλου γίνεται μέσα από έναν αριθμό χειρογράφων μουσικών κωδίκων και εντύπων μουσικών εκδόσεων, προκειμένου να παρουσιαστούν τα διάφορα στυλ μελοποίησης του στιχηραρικού γένους μελοποιίας μαζί και τα διάφορα στάδια εξέλιξης της μουσικής σημειογραφίας που αναπτύσσονται στο πέρασμα του χρόνου. Ταυτόχρονα, επιχειρούμε μουσικολογικές αναλύσεις διαφόρων τύπων (συντακτική, αναγωγική, δομική, μετρική, τροπική ανάλυση). Το γραπτό μέρος της εργασίας συμπληρώνεται από ηχητικό υλικό, το οποίο ηχογραφήθηκε από τον συντάκτη της παρούσας εργασίας και αποτελεί βοήθημα για τον οποιοδήποτε μελετητή του παρόντος πονήματος.
description: In this MSc thesis first we attempt to approach the person of St. Athanasius the Great through his life and teachings, as set out in his numerous writings. Particular mention is made on the music teaching of the saint, due to the nature of the essay. Then we focus on the double celebration of the saint's memory (18th January, 2nd May). Here is an attempt to detect the introduction of the saint ‘s memory, and a hymnological approach of services in use. At the same time a survey in selected manuscripts of the monasteries of Mount Athos and the older printed versions of the Menea is carried out, in order to ascertain whether the existing hymnographical material differs from that in use. Finally, we attempt a palaeographic comparative study, the object of which is the Doxastikon of the 2nd of May Vesper “Χριστού τον ιεράρχην", chanted in the plagal second mode. The comparative study of this Idiomelon is done through a number of musical manuscripts and published musical texts to present the various styles of the sticherarikon genre together with the various stages of musical notation evolution developed over time. At the same time, we attempt musicological analysis of various types (syntax, reductive, structural, metric, modal analysis). The written part of the work is completed by audio material, which was recorded by the author of this work and is an aid to any studier of this essay.