Η διεύρυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα από το 1997 έως το 2008: Προβλήματα και δυνατότητες:
Creators: name: Τζινούδης, Δημήτριος Σιδέρη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Εκπαίδευση
Μεταρρύθμιση
Διεύρυνση
Education
Reform
Widening

description: Το πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας επιχειρεί να σκιαγραφήσει τα χαρακτηριστικά, τις προϋποθέσεις και τις λειτουργικές αναγκαιότητες για την εκάστοτε εφαρμογή του ελιτιστικού, μαζικού και καθολικού συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης• επίσης επιχειρεί να καταδείξει τις ευρύτατες επιπτώσεις και συνέπειες που επέφεραν στο χαρακτήρα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης η διεύρυνση και η μεταβολή της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Το επόμενο κεφάλαιο του θεωρητικού μέρους παρουσιάζει με συντομία τις σημαντικότερες μεταπολιτευτικές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις και τις αντιδράσεις που προκάλεσαν, και επιχειρεί να εξηγήσει με ποιο τρόπο ορισμένες από αυτές συνετέλεσαν στη διάνοιξη μιας σχεδόν καθολικής πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Βεβαίως αυτή η μορφή πρόσβασης θεσμοθετείται και εφαρμόζεται από τη μεταρρύθμιση της κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ., επί υπουργίας Γ. Αρσένη, μετά την κατάργηση του συστήματος εισαγωγής των δεσμών. Το επόμενο κεφάλαιο του θεωρητικού μέρους καταπιάνεται με την εκπαιδευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία είναι μία καίρια διάσταση της πολιτικής της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης, και, για να γίνει κατανοητή, απαιτείται μία σκιαγράφηση της συνολικής διαδικασίας της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης. Η διεύρυνση της πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα συνδέεται με τις διεθνείς τάσεις της εκπαιδευτικής πολιτικής. Επιχειρείται μία σύντομη αναδρομή στην ιστορία του φαινομένου ̶ το οποίο οδηγεί στην εκπαιδευτική έκρηξη της δεκαετίας του 1960 ̶ και στη συνέχεια στην πιο πρόσφατη ιστορική συγκυρία των επιδράσεων της ΕΕ και του ΟΟΣΑ. Η περαιτέρω μαζικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συντελείται με την υποστήριξη της ΕΕ και του ΟΟΣΑ τη δεκαετία του 1980, με την έκδοση κειμένων θεμελιώδους σημασίας. Η ίδια πορεία συνεχίζεται και στη δεκαετία του 1990 με επίκεντρο τόσο το «Υπόμνημα για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην ευρωπαϊκή κοινότητα», όσο και τα άρθρα 126, 127 της συνθήκης του Μάαστριχτ. Επιπλέον την ίδια χρονική περίοδο εκδίδεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μία σειρά από «Λευκά και Πράσινα Βιβλία», τα οποία επαναπροσδιορίζουν την εκπαίδευση στον ευρωπαϊκό χώρο, κατά κύριο λόγο την τριτοβάθμια. Το τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας επιδιώκει να παρουσιάσει τη νεοδιαμορφωθείσα πραγματικότητα μετά την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ και τις επιδράσεις στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, οπότε οι ελληνικές κυβερνήσεις είναι πλέον αναγκασμένες να συμμορφώνονται με τις ντιρεκτίβες της ΕΕ στις περισσότερες αποφάσεις, οι οποίες διαπερνούν το σύνολο των δομών της χώρας. Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να παρουσιαστούν οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση από το 1997 και εξής και να συσχετιστούν με τις σύγχρονες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις της Ενωμένης Ευρώπης. Στο κλείσιμο του παρόντος κεφαλαίου επιχειρείται η σύνδεση της αναδιάρθρωσης των προγραμμάτων σπουδών με την επίλυση των προβλημάτων της μαζικοποιημένης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας επικεντρώνεται στις ποσοτικές εξελίξεις που σημειώθηκαν στην υπό εξέταση περίοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με βάση τα δεδομένα της Ε.Σ.Υ.Ε.. Παρουσιάζονται οι βάσεις πρόσβασης, η μεταβολή αυτών ανά έτος, καθώς και η συνολική μεταβολή που έχει η βάση πρόσβασης για όλα τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, έτσι ώστε να τεκμηριωθεί με ποσοτικά στοιχεία η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού σχεδιασμού που έχει προηγηθεί στο θεωρητικό μέρος.
description: The first part of this essay aims to outline the characteristics, the conditions and the operational necessities on which Greece’s elitist, mass and universal higher education system has been based; It also aims to foreground the wider consequences brought about in higher education by wider access and a change in educational quality. The second part of the essay’s theoretical part will briefly present the most important education reforms-from 1974 onwards- as well as the social reactions that caused them, while aiming to illustrate how some of them paved the way for an almost universal access to higher education. This wider access was enacted and implemented by the reform of the Panhellenic Socialist Movement (PASOK) government, when G. Arsenis was Minister of Education and following the elimination of the “Desmes” admission system. The third part of the essay focuses on the European Union’s (EU) education policy, which is an integral part of its European integration policy. It is therefore necessary to outline EU’s integration process in order to acquire an understanding of its policy on education. The widening of access to higher education in Greece is related to international traits in education policy. The essay will briefly touch the historical background of the issue, going back to the unprecedented expansion of education in the 1960s, followed by recent historical developments related to the EU and the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). The strengthening of higher education’s universal nature was further supported during the 1980s by the EU and OECD through seminal publications. This trend continued well into the 1990s, based on the Memorandum on Higher Education, as well as articles 126 and 127 of the Maastricht Treaty. During the same period, the European Commission published a number of White and Green Papers which reevaluated education within the EU, focusing mainly on higher education. The final part of the theoretical part of the essay will attempt to illustrate the elements introduced in Greece following its admission to the EU and its impact on the Greek education system. As a result, Greek governments had to abide by EU Directives in the majority of decisions that would affect the entire country. This part of the essay will also outline reforms connected to access to higher education from 1997 onwards, while analyzing their relation to recent education reforms within the EU. In the conclusion of this part we will attempt to set the restructuring of academic courses in direct relation to the effort to deal with the problems of mass higher education. The research part focuses on quantitative developments during the period in question based on data provided by the National Statistical Service of Greece (ESYE). It presents admission grades -along with relevant fluctuations- for higher educational institutions per year, as well as total fluctuations in admission grades for all institutions. This will allow the quantitative documentation of the assessment on education policy carried out in the theoretical part of the essay.