Ο Νικηφόρος Μελισσηνός και η εποχή του
Creators: name: Μούρτος Παναγιώτης Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Μελισσηνός
Νικηφόρος
Ενδέκατος αιώνας
Melissenos
Nikephoros
Eleventh century

description: Ο Νικηφόρος Μελισσηνός ανήκε σε μια από τις πιο επιφανείς οικογένειες της βυζαντινής στρατιωτικής αριστοκρατίας και έφτασε στο απόγειο της δύναμης και του κύρους του το τελευταίο τέταρτο του 11ου αιώνα κατά την εξέγερσή του κατά του Νικηφόρου Γ' Βοτανειάτη. Αντίπαλός του ήταν ο χαρισματικός Αλέξιος Κομνηνός, στον οποίο παραχώρησε τον αυτοκρατορικό θρόνο, με αντάλλαγμα τον τίτλο του καίσαρα (καίσαρ) και την πόλη της Θεσσαλονίκης με τα έσοδά της. Κατά τη βασιλεία του Αλεξίου υπηρέτησε πιστά την αυτοκρατορία, αν και ο βαθμός του ως καίσαρος ήταν πλέον τρίτος στην ιεραρχία της αυτοκρατορίας, κάτω από τον νεοσύστατο τιμητικό τίτλο του σεβαστοκράτορος και τον βασιλέα. Ήταν κουνιάδος του Αλεξίου, παντρεμένος με την αδελφή του Ευδοκία Κομνηνή και πήρε μέρος σε διάφορες στρατιωτικές αποστολές. Ο cursus honorum του δομείται με τον ακόλουθο τρόπο: 1) μάγιστρος και δοὺξ Τριαδίτζης , 2) μάγιστρος βεστάρχης και κατεπάνω, 3) μάγιστρος βεστάρχης, κατεπάνω και κριτής Κύπρου, 4) πρόεδρος και μονοστράτηγος ή πρωτοστράτηγος των Ανατολικών, 5) αυτοκράτωρ Ρωμαίων (ως σφετεριστής κατά του Νικηφόρου Γ' Βοτανειάτη), 6) καίσαρ και «άρχοντας» της Θεσσαλονίκης. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να (ξανα)δημιουργήσει μια συστηματική σύνθεση του προσώπου του Νικηφόρου Μελισσηνού και της εποχής του, χρησιμοποιώντας όλες τις διαθέσιμες γραπτές πηγές (αφηγηματικές, έγγραφα, επιστολές) και ιδιαίτερα τα σφραγιστικά στοιχεία, που παρέχουν τις περισσότερες πληροφορίες για τη καριέρα του Μελισσηνού, για την ανασύνθεση του προσωπογραφικού έργου και της προσωπικότητάς του μέσα στην ιστορία της περιόδου του
description: Nikephoros Melissenos belonged to one of the most illustrious families of the byzantine military aristocracy and reached the height of his power and prestige in the last quarter of the 11th century during his revolt against Nikephoros III Botaneiates. His rival was the charismatic Alexios Komnenos, to whom he ceded the imperial throne, in exchange for the title of caesar (καίσαρ) and the city of Thessaloniki with its revenues. During Alexios’ reign he served the empire faithfully, although his rank as caesar was now third in the hierarchy of the empire, below the new created sebastokrator (σεβαστοκράτωρ) and the basileus. He was Alexios’ brother in law, married to his sister Eudokia Komnene, and took part in various military expeditions. His cursus honorum is to be constructed in the following way: 1) μάγιστρος και δούξ Τριαδίτζης, 2) μάγιστρος βεστάρχης και κατεπάνω, 3) μάγιστρος βεστάρχης, κατεπάνω και κριτής Κύπρου, 4) πρόεδρος και μονοστράτηγος or πρωτοστράτηγος των Ανατολικών, 5) αυτοκράτωρ Ρωμαίων (as usurpator against Nikephoros III Botaneiates), 6) καίσαρ and “lord” of Thessaloniki. The aim of this paper is to (re)create a systematic synthesis of the person of Nikephoros Melissenos and his time, using all available written sources (narrative ones, documents, letters) and particularly the sigillographic evidence, which provide most information on Melissenos’ career for reconstructing the prosopographic project about his personality within the history of his period