Μεταβολές των παραμέτρων του ηλεκτροκαρδιογραφήματος κατά τη φάση της αποκατάστασης μέγιστης δοκιμασίας κόπωσης αθλητών
Creators: name: Σαμολής, Βασίλειος Στέργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Ηλεκτροκαρδιογράφημα
Αποκατάσταση
Μέγιστη δοκιμασία κοπώσεως
Αερόβια άσκηση
Electrocardiography
Postexercise
Recovery
Maximum exercise test
Aerobic exercise

description: Η χρόνια και συστηματική άσκηση προκαλεί ποικίλες μορφολογικές και λειτουργικές προσαρμογές στην πλειοψηφία των συστημάτων του οργανισμού. Οι προσαρμογές αυτές πολλές φορές αντανακλώνται στο ΗΚΓ ηρεμίας των αθλητών. Ο κίνδυνος εκδήλωσης επικίνδυνων καρδιαγγειακών επιπλοκών είναι ιδιαίτερα αυξημένος τόσο κατά την έντονη άσκηση, όσο και κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης. Ο ρυθμός αποκατάστασης της καρδιακής συχνότητας, κυρίως στα πρώτα λεπτά μετά από μέγιστη κόπωση, αποτελεί ένα σημαντικό προγνωστικό παράγοντα εμφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών. Κατά συνέπεια η συμβολή του ηλεκτροκαρδιογραφήματος κατά την ηρεμία την άσκηση και την αποκατάσταση είναι σημαντική και η διενέργεια επιβεβλημένη κατά τον προληπτικό ιατρικό έλεγχο των αθλητών. Σκοπός λοιπόν της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση των παραμέτρων του ηλεκτροκαρδιογραφήματος κατά την αποκατάσταση σε αθλητές με ΚΣ στο ΗΚΓ ηρεμίας &lt;60σφ./λεπτό, λόγω αυξημένης δράσης του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος και σε αθλητές με ΚΣ &gt;90σφ./λεπτό στο ΗΚΓ ηρεμίας, λόγω αυξημένης δράσης του συμπαθητικού νευρικού συστήματος στην καρδιά. Στη μελέτη συμμετείχαν 20 αθλητές με αυξημένη δράση του παρασυμπαθητικού συστήματος κατά την ηρεμία (ομάδα Α) και 12 αθλητές με ΚΣ &gt;90σφ./λεπτό στο ΗΚΓ ηρεμίας (ομάδα Β) . Επίσης 20 άτομα που διήγαγαν καθιστική ζωή και δε συμμετείχαν συστηματικά σε καμία αθλητική δραστηριότητα, αποτέλεσαν την ομάδα Γ. Όλα τα άτομα υποβλήθηκαν σε ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας (3 φορές για όσους αθλητές πληρούσαν τα κριτήρια), μέγιστη δοκιμασία κόπωσης με εργοσπιρομέτρηση και ακολούθως καταγραφή του ηλεκτροκαρδιογραφήματος για 10 λεπτά κατά την αποκατάσταση και υπολογισμός των παραμέτρων του ΗΚΓ σε τακτά χρονικά διαστήματα της αποκατάστασης. Επίσης διενεργήθηκε και υπερηχοκαρδιογράφημα και ανάλυση της δράσης του αυτόνομου νευρικού συστήματος στην καρδιά με τη μέθοδο Holter, για τον έλεγχο των καρδιαγγειακών προσαρμογών με σκοπό τη συσχέτιση των δεδομένων με τις παραμέτρους του ηλεκτροκαρδιογραφήματος κατά την αποκατάσταση. Κατά την ηρεμία η καρδιακή συχνότητα της ομάδας Α ήταν μειωμένη κατά 45,8% (p&lt;0,05) και κατά 28,4% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Β και τη Γ, αντίστοιχα. Επίσης η Β είχε αυξημένη καρδιακή συχνότητα σε σχέση με τη Γ κατά 32,1% (p&lt;0,05). Το διάστημα QT παρουσιάστηκε μειωμένο στην ομάδα Γ κατά 11,4% (p&lt;0,05) σε σύγκριση με την Α και αυξημένο κατά 8,6% (p&lt;0,05) σε σύγκριση με τη Β. Ακόμα η Α εμφάνισε αυξημένο QT σε σχέση με τη Β κατά 22,6% (p&lt;0,05). Κατά την αποκατάσταση η ομάδα Α παρουσίασε ελαφρώς ταχύτερο ρυθμό αποκατάστασης μέχρι το 3ο λεπτό, ενώ στη συνεχεία ο ρυθμός ήταν όμοιος και για τις τρεις ομάδες. Στο 1ο λεπτό της αποκατάστασης η ομάδα Α είχε μειωμένη καρδιακή συχνότητα σε σχέση με τη Β και τη Γ κατά 11% (p&lt;0,05) και 10,4% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Το διάστημα PQ ήταν αυξημένο κατά 11,1% (p&lt;0,05) και 10,5% (p&lt;0,05), ενώ το RR κατά 14,2% (p&lt;0,05) και 12,7% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Ακόμα το διάστημα QT παρουσιάστηκε αυξημένο στην ομάδα Α σε σχέση με τη Β και τη Γ κατά 8,1% (p&lt;0,05) και 5,3% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Στο 3ο λεπτό της αποκατάστασης η Α παρουσίασε μειωμένη καρδιακή συχνότητα κατά 21,7% (p&lt;0,05) και 19,6% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Β και τη Γ, αντίστοιχα και αυξημένο διάστημα PQ κατά 16,4% (p&lt;0,05) και 14,2% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Αυξημένο στην ομάδα Α σε σχέση με τις άλλες δυο ήταν και τα διάστημα RR κατά 29,6% (p&lt;0,05) και 25% (p&lt;0,05), όπως επίσης και το QT κατά 14,4% (p&lt;0,05) και 15,1% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Στο 5ο λεπτό της αποκατάστασης η καρδιακή συχνότητα της ομάδας Α βρέθηκε μειωμένη κατά 17,7% (p&lt;0,05) σε σύγκριση με τη Β και κατά 16,6% (p&lt;0,05) σε σύγκριση με τη Γ και το διάστημα RR αυξημένο κατά 23,9% (p&lt;0,05) και 21,7% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Επίσης το QT παρουσιάστηκε αυξημένο στην ομάδα Α κατά 15,1% (p&lt;0,05) συγκριτικά με τη Β και κατά 8,5% (p&lt;0,05) συγκριτικά με τη Γ. Τέλος στο 10ο λεπτό της αποκατάστασης η καρδιακή συχνότητα της ομάδας Α παρουσιάστηκε μειωμένη κατά 17,8% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Β και 16,4% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Γ. Το διάστημα RR αυξημένο κατά 22,9% (p&lt;0,05) και 20,5% (p&lt;0,05) και το διάστημα QT κατά 7,7% (p&lt;0,05) και 8,6% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Από τη δοκιμασία κόπωσης με εργοσπιρομέτρηση φάνηκε ότι η ομάδα Α παρουσίαζε υψηλότερη VO2max κατά 16,8% (p&lt;0,05) συγκριτικά με τη Β και κατά 33,7% συγκριτικά με τη Γ. Επίσης η ομάδα Β είχε αυξημένη VO2max σε σχέση με τη Γ κατά 14,7%. Αναφορικά με το χρόνο κόπωσης η Α εμφάνισε αυξημένο χρόνο συγκριτικά με τη Β και τη Γ κατά 22,7% (p&lt;0,05) και 23,7% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Από την υπερηχοκαρδιογραφική μελέτη φάνηκε ότι η ομάδα Α παρουσίαζε αυξημένο τελο-διαστολικό όγκο της αριστερής κοιλίας σε σχέση με τη Β κατά 24,1% (p&lt;0,05) και κατά 19,5% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Γ, καθώς και αυξημένο δείκτη τελο-διαστολικού όγκου της αριστερής κοιλίας κατά 22,8% (p&lt;0,05) και 24,2% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα από την ανάλυση της δράσης του αυτόνομου νευρικού συστήματος κατά την 24ωρη καταγραφή του καρδιακού ρυθμού έδειξαν ότι η ομάδα Β παρουσίαζε αυξημένη μέση καρδιακή συχνότητα 24ώρου σε σχέση με την Α και τη Γ κατά 39,1% (p&lt;0,05) και 9,6% (p&lt;0,05), αντίστοιχα και η Γ αυξημένη συγκριτικά με την Α κατά 29,9%. Επίσης η Α εμφάνισε αυξημένο SDNN κατά 25,9% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Β και κατά 25% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Γ. H ομάδα Β παρουσίασε μειωμένο pNN50 σε σύγκρισή με την Α και τη Γ κατά 58% και 50,1% (p&lt;0,05), αντίστοιχα. Τέλος η Α είχε αυξημένη τιμή στη LF κατά 42,3% (p&lt;0,05) σε σχέση με την Β και 48,6% (p&lt;0,05) σε σχέση με τη Γ. Από τα αποτελέσματα συμπεραίνεται ότι οι αθλητές με μειωμένη ΚΣ ηρεμίας λόγω αυξημένης δράσης του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος κατά την ηρεμία παρουσιάζουν ταχύτερη μείωση της καρδιακής συχνότητας κατά τη φάση της αποκατάστασης μετά από μέγιστη δοκιμασία κόπωσης με σημαντικότερες διαφορές στο 3ο λεπτό. Ωστόσο ο ρυθμός αποκατάστασης από τη μέγιστη κόπωση μέχρι το 10ο λεπτό της αποκατάστασης είναι όμοιος τόσο στους αθλητές με αυξημένη δράση του παρασυμπαθητικού, όσο και σε αυτούς με αυξημένη δράση του συμπαθητικού και στον καθιστικό πληθυσμό. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι οι καρδιοαναπνευστικές προσαρμογές από τη συστηματική αερόβια γύμναση παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των παραμέτρων του ΗΚΓ κατά τη φάση της αποκατάστασης μετά από μέγιστη κόπωση.
description: It is well known that long term systematic exercise training causes multiple morphological and functional adaptations in the majority of human systems, wich are often reflected in the Resting electrocardiogram of athletes. The risk of developing severe cardiovascular complications is particularly increased both during maximal effort during recovery. Heart rate recovery rythm, especially within the first few minutes after maximum effort, is a significant predictor of cardiovascular complications. Consequently, the contribution of an electrocardiogram performed during rest, exercise, and recovery is significant, and thus an ECG should be carried out during the preventive medical screening of athletes. Therefore, the aim of this study was to investigate the ECG parameters during the recovery phase in athletes with resting HR &lt;60beats/min and in athletes with HR &gt;90beats/min at the Resting ECG. 20 athletes with decreased resting HR (&lt; 60beats/min, group A) and 12 athletes with increasd HR (&gt;90beats/min, group B) participated in yhe study. In addition, 20 sedentary who did not systematically participate in any sports activity, formed group C. All participants underwent Resting ECG monitoring (three times for the athletes who met the criteria), maximum exercise testing with ergospirometric stydy, followed by recording of the ecg for 10 minutes during recovery phase and measurement of the ECG parameters at regular intervals. In addition, an echocardiogram and analysis of cardiac autonomic using 24h Holter monitoring, were performed, in order to estimate the cardiovascular adaptations and correlate the data found with the ECG parameters during recovery. The resting HR of group A was decreased by 45.8% (p&lt;0.05) and 28.4% (p&lt;0.05) compared with groups B and C, respectively. Besides, group B showed an increased HR compared with group C by 32.1% (p&lt;0.05). The QT interval appeared to be reduced in group C by 11.4% (p&lt;0.05) compared with group A and increased by 8.6% (p&lt;0.05) compared with group B. In addition, group A showed an increased QT compared with group B by 22.6% (p&lt;0.05). During the recovery phase, group A presented a slightly faster recovery rate up to the third minute; subsequently, this rate was similar for all three groups. In the first minute of recovery, group A showed a reduced HR compared with groups B and C by 11% (p&lt;0.05) and 10.4% (p&lt;0.05), respectively. The PQ interval increased by 11.1% (p&lt;0.05) and 10.5% (p&lt;0.05), while RR increased by 14.2% (p&lt;0.05) and 12.7% (p&lt;0.05), respectively. In addition, the QT interval appeared to be increased in group A compared with groups B and C by 8.1% (p&lt;0.05) and 5.3% (p&lt;0.05), respectively. In the third minute of recovery, group A presented a reduced HR by 21.7% (p&lt;0.05) and 19.6% (p&lt;0.05) compared with groups B and C, respectively, as well as an increased PQ interval by 16.4% (p&lt;0.05) and 14.2% (p&lt;0.05), respectively. Group A also showed an increased RR interval compared with the two other groups by 29.6% (p&lt;0.05) and 25% (p&lt;0.05), as well as an increased QT interval by 14.4% (p&lt;0.05) and 15.1% (p&lt;0.05), respectively. In the fifth minute of recovery, the HR of group A was found to be reduced by 17.7% (p&lt;0.05) compared with group B, and by 16.6% (p&lt;0.05) compared with group C; the RR interval increased by 23.9% (p&lt;0.05) and 21.7% (p&lt;0.05), respectively. In addition, the QT interval appeared to be increased in group A by 15.1% (p&lt;0.05) compared with group B and by 8.5% (p&lt;0.05) compared with group C. Finally, in the tenth minute of rehabilitation, the heart rate of group A was found to be reduced by 17.8% (p&lt;0.05) compared with group B, and 16.4% (p&lt;0.05) compared with group C. The RR interval increased by 22.9% (p&lt;0.05) and 20.5% (p&lt;0.05), and QT interval increased by 7.7% (p&lt;0.05) and 8.6% (p&lt;0.05), respectively. The ergospirometric study showed that group A achieved a higher VO2max value by 16.8% (p&lt;0.05) compared with group B, and 33.7% compared with group C. Moreover, group B showed a higher VO2max value compared with group C (14.7%). As for the time to exhaustion, group A showed a longer exercise time compared with groups B and C by 22.7% (p&lt;0.05) and 23.7% (p&lt;0.05), respectively. The results of the echocardiographic study showed that group A presented an increased left ventricular end diastolic volume (EDV) compared with group B by 24.1% (p&lt;0.05), and 19.5% (p&lt;0.05) compared with group C, as well as an increased EDV index by 22.8% (p&lt;0.05) and 24.2% (p&lt;0.05), respectively. The results of the cardiac autonomic nervous system analysis during the 24hour Holter monitoring showed that group B presented an increased 24hour - HR compared with groups A and C by 39.1% (p&lt;0.05) and 9.6% (p&lt;0.05), respectively, and group C presented an increased 24h average HR compared with group A by 29.9%. In addition, group A showed an increased SDNN index by 25.9% (p&lt;0.05) compared with group B and an increased SDNN index by 25% (p&lt;0.05) compared with group C. Group B showed a reduced value of pNN50 compared with groups A and C by 58% and 50.1% (p&lt;0.05), respectively. Finally, group A presented an increased LF value by 42.3% (p&lt;0.05) compared with group B and 48.6% (p&lt;0.05) compared with group C. Our results indicate that athletes with reduced resting HR due to an increased vagal tone at rest present a faster reduction in the HR during the recovery phase after a maximum exercise test, with the most considerable variations found in the third minute. However, the recovery rate from maximum exercise to the tenth minute of recovery is similar both for athletes with increased and decreased resting HR and sedentary individuals. In addition, it was established that the cardiovascular adaptations due to long-term aerobic systemic training play a significant role in the formation of the ECG parameters during the recovery phase after maximum effort.