Αξιολόγηση διαχειριστικών σεναρίων σε διασυνοριακούς υδατικούς πόρους. Εφαρμογή του εργαλείου WEAP στη λεκάνη του Νέστου.:
Creators: name: Πετροδημοπούλου, Ελένη Φωτίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: διασυνοριακοί υδατικοί πόροι
Νέστος
WEAP
transboundary water resources
Nestos

description: Η ολοκληρωμένη διαχείριση των διασυνοριακών υδατικών πόρων αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας, δεδομένου ότι οι διακρατικές λεκάνες απορροής καλύπτουν έκταση μεγαλύτερη από το 50% της επιφάνειας της γης. Η εφαρμογή εθνικών πολιτικών με διαφορετικούς και συχνά αλληλοσυγκρουόμενους στόχους εντείνει τις σύγχρονες πιέσεις που προκύπτουν από την ποσοτική και ποιοτική υποβάθμιση των υδατικών συστημάτων, με αποτέλεσμα η διαχείρισή τους να αποτελεί συχνά αντικείμενο διακρατικών διενέξεων. Ως εκ τούτου, η εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος συνεργασίας υπό το πρίσμα της ισότιμης αξιοποίησης των κοινών υδάτων αποτελεί πρόκληση για τα παραποτάμια κράτη. Το ζήτημα της διακρατικής συνεργασίας στο πλαίσιο της βιώσιμης διαχείρισης κοινών υδατικών πόρων αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, ως χώρα η οποία μοιράζεται το 25% των υδατικών της αποθεμάτων με γειτονικά κράτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο διασυνοριακός ποταμός Μέστα/Νέστος, το καθεστώς διαχείρισης του οποίου απορρέει από την Ελληνο-Βουλγαρική Συμφωνία του 1995. Η έντονη εξάρτηση της ελληνικής πλευράς από την ποσότητα που εισρέει στα εδάφη της σε συνδυασμό με την ανάγκη για μέριμνα που αναδύει η υποβάθμιση της ποιότητας των νερών του ποταμού αποτέλεσε τον κινητήριο μοχλό για τη διαπραγμάτευση και τη σύναψη της Συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών. Εντούτοις, η μερική εφαρμογή της σε συνδυασμό με παραλείψεις και ασάφειες στο περιεχόμενό της εντείνει τα διαχειριστικά ζητήματα που προκύπτουν τόσο από την προσπάθεια συμβιβασμού των αλληλοσυγκρουόμενων χρήσεων νερού όσο και από την ανεπαρκή αντιμετώπιση των θεμάτων που άπτονται της διακρατικής συνεργασίας. Προς αυτή την κατεύθυνση, στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας αξιολογείται η εφαρμογή διαχειριστικών σεναρίων στο Ελληνικό τμήμα της λεκάνης απορροής του διασυνοριακού ποταμού Νέστου με τη χρήση του υπολογιστικού εργαλείου WEAP. Η διαμόρφωση των διαχειριστικών σεναρίων βασίστηκε στα ποσοτικά χαρακτηριστικά του ποταμού και οι αναλύσεις που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης αφορούν στην κατανομή και στην ποσοτική επάρκεια των επιφανειακών υδάτων της λεκάνης. Από τα αποτελέσματα των αναλύσεων αναδεικνύεται η αβεβαιότητα που προσδίδει στις διαχειριστικές πρακτικές ο κλιματικός παράγοντας και η αναβολή της επικαιροποίησης των στοιχείων που αφορούν στο υδρολογικό ισοζύγιο ολόκληρης της λεκάνης απορροής του Νέστου, η οποία σε συνδυασμό με την αλόγιστη κατανάλωση των διαθέσιμων υδατικών αποθεμάτων μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση των χρήσεων νερού και στην εφαρμογή μη βιώσιμων πρακτικών για τη βραχυπρόθεσμη αντιμετώπιση του προβλήματος.
description: Integrated management of trans-boundary water resources is a major issue, considering the fact that transnational river basins cover more than 50% of the earth's surface. The implementation of national policies based on different and often incompatible objectives intensifies the current pressures that arise from the quantitative and qualitative degradation of water bodies, defining their management as a subject of frequent interstate contentions. Therefore, establishing an order of co-operation concerning the mutual development and management of shared water resources represents a challenge for the riverian states. The issue of the transnational co-operation for the sustainable management of shared water resources gains a particular importance for Greece, a country which shares 25% of its basin area with its neighboring states. A typical example is the management plan of the trans-boundary Nestos/Mesta River, after the Agreement of 1995 between Greece and Bulgaria. The strong dependence of the Greek side on the amount of the river’s flow in its territories in combination with the need for provision regarding the degrading quality of river waters resulted to the negotiations and the final Agreement between the two countries. However, its partial application combined with the omissions and ambiguities of the text of the Agreement stretch the management issues that come up from both the attempt to reconcile the conflicting water uses and the insufficient resolution of issues of transnational collaboration. In this direction, this present research is an attempt to assess the implementation of different management scenarios for the Greek part of the trans-boundary Nestos River basin, using the WEAP software tool. Formulation of the management scenarios was based on the quantitative characteristics of the river and the analyses performed during this study concern the distribution and the adequacy of the basin’s surface waters. The analysis’ results highlight the uncertainty that is added to the current management plans by both the climatic factor and the delayed update of the data on the entire Nestos basin area’s hydrologic balance. This uncertainty combined with the excessive consumption of the available water resources could result to conflicting water uses and the application of non-sustainable applications aiming only to the short-term solution to the problem.