Αρχιτεκτονική παραγωγή στα Δωδεκάνησα την περίοδο των Ιωαννιτών Ιπποτών (1309-1522)
Creators: name: Παναγιωτίδου, Κυριακή Κυριάκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Δωδεκάνησα
Τάγμα
Ιωάννης
Dodecanese
Order
John

description: Το 1309, κατά την διάρκεια της υστεροβυζαντινής περιόδου, την διοίκηση της Ρόδου αναλαμβάνει το Τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη από την Ιερουσαλήμ. Πρόκειται για θεσμό του 12ου αιώνα, ο οποίος αναπτύσσεται την περίοδο των σταυροφοριών, με σκοπό την περίθαλψη των προσκυνητών των Αγίων Τόπων, η οποία φαίνεται να βρίσκεται στο επίκεντρο των σταυροφορικών πρακτικών. Με την διοίκηση της Ρόδου από το Τάγμα του Αγίου Ιωάννη, παρατηρούνται νέες εγκαταστάσεις στα νησιά της Δωδεκανήσου, ανάμεσα στις οποίες και θρησκευτικά κτήρια· αρκετοί ναοί, αποτελούν κατασκευές της σταυροφορικής περιόδου, (π.χ. Άγιος Ιωάννης Κολλάκιο και Παναγία του Μπούργκου στη Ρόδο) ενώ σημειώνονται και άλλοι, οι οποίοι φαίνεται να είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού βυζαντινών στοιχείων και νεότερων προσθηκών (Παναγία του Κάστρου, Άγιος Σπυρίδωνας, Άγιος Γεώργιος, Άγιος Νικόλαος-Φουντουκλί στην Ρόδο). Η περίοδος διοίκησης του Τάγματος, χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα από λατινικές και ελληνικές χορηγίες· οι μεγάλοι μάγιστροι εντοπίζονται ως κτήτορες σε περιοχές όπου συγκεντρώνονται τα μέλη του τάγματος, ενώ ελληνικές δωρεές σημειώνονται στην πλειονότητά τους στην ύπαιθρο. Στην παρούσα εργασία γίνεται η καταγραφή των θρησκευτικών κτηρίων, όπου εντοπίζεται συνύπαρξη δυτικών και βυζαντινών στοιχείων στους τρόπους δομής και στα μορφολογικά χαρακτηριστικά, όπως επίσης και στην ζωγραφική αυτής της περιόδου κατά την οποία δημιουργείται μία τάση στη ζωγραφική, το λεγόμενο ‘εκλεκτικό στυλ’ των τοιχογραφιών των κτηρίων, για τα οποία έχει υποτεθεί η χρονολόγησή τους σε αυτήν την περίοδο. Επιπλέον, εξετάζονται ζητήματα τεκμηρίωσης των ναών με βάση τις πρωτογενείς πηγές, περιγραφές και αναφορές περιηγητών της περιόδου του 20ου αιώνα. Τέλος, αναλύονται οι μέθοδοι χρονολόγησης των κτηρίων της ιπποτικής και της παλαιοχριστιανικής περιόδου, (Παναγία των Καστριανών Κως, Χριστός της Ιερουσαλήμ Νίσυρος).
description: In 1309, during the late Byzantine period, the administration of Rhodes was taken over by the Order of the Knights of Saint John from Jerusalem. It is an institution of the 12th century, which developed during the period of the crusades, with the aim of caring for the pilgrims of the Holy Land, which seems to be at the center of the crusade practices. With the administration of Rhodes by the Order of Agios Ioannis, new facilities are observed on the islands of the Dodecanese, among which religious buildings; ) while others are noted, which seem to be the result of a combination of Byzantine elements and newer additions (Our Lady of the Castle, Agios Spyridonas, Agios Georgios, Agios Nikolaos-Fountoukli in Rhodes). The period of administration of the Order is characterized by both Latin and Greek grants; the grand masters are located as founders in areas where the members of the order gather, while Greek donations are noted in their majority in the countryside. In this work, the religious buildings are recorded, where the coexistence of Western and Byzantine elements is found in the ways of structure and in the morphological characteristics, as well as in the painting of this period in which a trend in painting is created, the so-called 'eclectic style' of frescoes of the buildings, for which their dating in this period has been assumed. In addition, issues of temple documentation are examined based on primary sources, descriptions and traveler reports of the 20th century period. Finally, the methods of dating the buildings of the knighthood and the early Christian period are analyzed (Our Lady of Kastriano Kos, Christos of Jerusalem Nisyros).