Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στο μάθημα της ιστορίας: δυνατότητες και αδυναμίες με βάση τα διδακτικά εγχειρίδια της Γ΄γυμνασίου και της Γ' λυκείου
Creators: name: Θεοδοσιάδου, Ξανθούλα Γρηγορίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Κριτική σκέψη
Ιστορικές πηγές
Δομικές ιστορικές έννοιες
Critical thinking
Historical sources
Basic historical meanings

description: Σκοπός της διπλωματικής ήταν η μελέτη της συμβολής των σχολικών εγχειριδίων στην κατανόηση των δομικών ιστορικών εννοιών από την πλευρά των μαθητών και στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης τους. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε η σημασία που αποδίδει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα στις ιστορικές πηγές, η οποία διαφαίνεται καλύτερα μέσω της προσεκτικής μελέτης των Ε.Π.Π.Σ. – Δ.Ε.Π.Π.Σ. (Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών – Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών). Ακόμη, αναφερθήκαμε στην προώθηση της συστηματικής χρήσης πολλαπλών πηγών και της ενεργητικής μάθησης, καθώς και στην ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας που έχουν αναλάβει διεθνείς οργανισμοί, ινστιτούτα και ενώσεις που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στη συνέχεια παρουσιάζονται αναλυτικά οι ορισμοί της κριτικής σκέψης, οι λόγοι για τους οποίους θεωρείται απαραίτητη, αλλά και οι διαδικασίες μέσω των οποίων μπορεί να επιτευχθεί. Ένα άλλο θέμα που εξετάστηκε είναι η ιστορική σκέψη, η οποία σχετίζεται με την κριτική σκέψη και ορίζεται ως ένα σύνολο από δεξιότητες, τις οποίες θα έπρεπε να αποκτήσουν οι μαθητές ως αποτέλεσμα της μελέτης της Ιστορίας. Επιπλέον, έγινε αναφορά στις ιστορικές αφηγήσεις, οι οποίες ταξινομούν τα γεγονότα και τα οργανώνουν γύρω από ιδέες και ονομασίες, καθώς και στις ιστορικές έννοιες, οι οποίες συγκροτούν αναγκαία διδακτική κατάσταση για την κατανόηση των ιστορικών γνώσεων στο σχολείο και ταυτόχρονα αποτελούν κοινό χαρακτηριστικό όλων των αφηγήσεων.
description: The aim of the present thesis was the study of school textbooks’ contribution to the understanding of historical meanings and the development of the students’ thinking. Particularly we examined the value that the Greek educational system attributes to historical sources which emerges better through the careful study of the Integrated Curriculum Framework – Cross – Thematic Curriculum Framework (E.P.P.S. – D.E.P.P.S.). Fyrthermore, we mentioned to the promotion of the systematic use of multiple sources and active learning, as well as the development of critical thinking which have been undertaken by international organizations, institutes and unions. Then we presented analytically the definitions of critical thinking, the reasons which make critical thinking indispensable and trials which lead to attainment. Another aim of this study was to examine historical thinking which has a close relationship with critical thinking and which is defined as a total of skills, which the students should acquire as a result of studying history. We also examined historical narratives which classify events and organize them around ideas and names, as well as historical meanings, which constitute the necessary teaching situation for the communication and understanding of historical knowledge in school and compose at the same time a common feature of all historical narratives.