Ζώνη του Σαχέλ ανθρωπογεωγραφία, θρησκεία, πεποιθήσεις φυλών, ανάπτυξη της τρομοκρατίας
Creators: name: Σχορτσανίτης, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Σαχέλ
Θρησκεία
Τρομοκρατία
Φονταμενταλισμός
Διεθνής Ασφάλεια
Sahel
Religion
Terrorism
Fundamentalism
Global Security

description: Η ζώνη του Σαχέλ είναι μια ευρεία ζώνη μεταξύ των Βόρειων παραλίων της Αφρικής και της Σαχάρας με την κεντρική Αφρική. Από αρχαιοτάτων χρόνων και μέχρι οι Πορτογάλοι να περιπλεύσουν τα παράλια της Αφρικής αποτέλεσε το μοναδικό σταυροδρόμι διακίνησης του εμπορίου μεταξύ της αφρικανικής ηπείρου. Μέσω του εμπορίου και της αλληλεπίδρασης μεταξύ των φυλών που κατοικούσαν στην περιοχή διαδόθηκαν δύο μεγάλες θρησκείες ο χριστιανισμός και το ισλάμ, οι οποίες αναμίχθηκαν με τις δοξασίες των κατοίκων δημιουργώντας μια μοναδική πολύ – επίπεδη θρησκευτική κουλτούρα. Η περίοδος της αποικιοκρατίας με την οικονομική εκμετάλλευση των πληθυσμών από τις μεγάλες δυνάμεις και την εφαρμογή του δόγματος «διαίρει και βασίλευε» προκάλεσε ένα έντονο απελευθερωτικό κίνημα, στο οποίο υποθάλπονταν φυλετικά και θρησκευτικά μίση. Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σηματοδότησε την αποχώρηση των μεγάλων δυνάμεων από το Σαχέλ, η οποία όμως δεν συνοδεύτηκε από την εμπέδωση της δημοκρατίας, καθώς εμφανίστηκαν στρατιωτικά απολυταρχικά καθεστώτα. Παράλληλα η νέα χάραξη των συνόρων δεν λάμβανε υπόψη της το σύνολο των φυλών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση μεγάλων μειονοτήτων στις χώρες που δημιουργήθηκαν, οι οποίες ξεκίνησαν να δρουν αποσχιστικά. Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου σηματοδότησε τις απαρχές της ανάπτυξης του φονταμενταλισμού στην Μέση Ανατολή και στην Αφρική με την δημιουργία ισχυρών κινημάτων. Ένα σύνολο γεγονότων και αφορμών επέτρεψε την διείσδυση των φονταμενταλιστών στο Σαχέλ, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι τη διεθνή κατάσταση, τις κοινωνικές και θρησκευτικές αντιθέσεις, κατάφεραν να εδραιώσουν την παρουσία τους στην περιοχή. Η έναρξη του πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας από την διεθνή κοινότητα αντιμετώπισε μερικώς το φαινόμενο, καθώς η ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων δεν συνοδεύτηκε με την αναζήτηση και την αντιμετώπιση των αιτιών της ανάπτυξης του φονταμενταλισμού, τόσο του πολιτικού με την εμφάνιση στυγνών δικτατορών, όσο και του θρησκευτικού με την ανάπτυξη τρομοκρατικών μορφωμάτων με κυρίαρχα τα παρακλάδια της Αλ Κάιντα. Ο νέος συσχετισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και το «ψυχροπολεμικό κλίμα» που γιγαντώνεται, επεκτείνει την αστάθεια σε όλες τις περιοχές του πλανήτη μεταφέροντας την ένταση στις περιφερειακές συγκρούσεις. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την πολιτική και οικονομική αστάθεια που επικρατεί στις χώρες της περιοχής, εκμεταλλεύονται οι φονταμενταλιστές. ενισχύοντας έτσι τις θέσεις τους προκαλώντας παράλληλα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα. Αν και η Ελλάδα δεν διαθέτει άμεσα συμφέροντα στην περιοχή επηρεάζεται εμμέσως αποτελώντας μια από τις «ενδιάμεσες» χώρες προορισμού των μεταναστών. Επιπρόσθετα η υπογραφή του Ελληνο-Γαλλικού συμφώνου αμυντικής συμφωνίας εμπεριέχει την ρήτρα αμοιβαίας συνεισφοράς δυνάμεων. Με αποτέλεσμα η χώρα να δύναται να αναλάβει υποχρεώσεις αποστολής στρατευμάτων στην περιοχή του Σαχέλ. Οποιαδήποτε επιλογή της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας θετική ή αρνητική σε τυχόν γαλλικό αίτημα θα πρέπει να εξεταστεί ενδελεχώς, ως προς τις συνέπειες που θα έχει στην εξωτερική εικόνα της χώρας και στην εσωτερική κοινωνική δομή. Με βάση τα ανωτέρω η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις που προέρχονται από την περιοχή του Σαχέλ και να αναζητήσει λύσεις, σε ένα ιδιαίτερο ασταθές εγγύς περιβάλλον, λόγω της τουρκικής προκλητικότητας.
description: The Sahel zone is a wide zone between the Northern coasts of Africa and the Sahara with central Africa. From ancient times until the Portuguese sailed the coast of Africa, it was the only crossroads for trade between the African continent. Through trade and interaction between the tribes that inhabited the area, two major religions, Christianity and Islam, were spread, which mixed with the beliefs of the inhabitants creating a unique very flat religious culture. The period of colonialism with the economic exploitation of the populations by the great powers and the application of the doctrine of "divide and conquer" gave rise to an intense liberation movement, in which racial and religious hatred was fostered. The end of the Second World War marked the withdrawal of the major powers from the Sahel, but this was not accompanied by the consolidation of democracy, as military authoritarian regimes appeared. At the same time, the new demarcation of the borders did not take into account all the tribes, resulting in the appearance of large minorities in the countries that were created, which began to act separatist. The end of the Cold War marked the beginnings of the development of fundamentalism in the Middle East and Africa with the creation of powerful movements. A set of events and reasons allowed the penetration of the fundamentalists in the Sahel, who, taking advantage of the international situation, social and religious contrasts, managed to consolidate their presence in the region. The initiation of the war against terrorism by the international community partially addressed the phenomenon, as the development of military forces was not accompanied by the search and treatment of the causes of the development of fundamentalism, both political with the appearance of rigid dictators, and religious with the development of terrorist formations dominated by Al-Qaeda offshoots. The new correlation between the great powers and the growing "Cold War climate" is expanding instability in all regions of the globe, transferring the tension to regional conflicts. This fact, combined with the political and economic instability that prevails in the countries of the region, is exploited by the fundamentalists. thereby strengthening their positions while causing large migratory flows. Although Greece has no direct interests in the region, it is indirectly affected by being one of the "intermediate" countries of destination for immigrants. In addition, the signing of the Greek-French defense pact includes the mutual contribution of forces clause. As a result, the country can assume obligations to send troops to the Sahel region. Any choice of the Greek political leadership positive or negative to any French request should be thoroughly examined, in terms of the consequences it will have on the external image of the country and on the internal social structure. Based on the above, the country is called upon to face the modern challenges coming from the Sahel region and to look for solutions, in a particularly unstable immediate environment, due to Turkish provocation.