Συγκριτική θεώρηση των Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τα Σχέδια Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής Ποταμών των Υδατικών Διαμερισμάτων της Ελλάδας
Creators: name: Στάθη, Ευθυμία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμού
Υδατικά Διαμερίσματα
Strategic Environmental Impact Studies
River Basins Management Plans
Water Districts

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Τεχνικές και Μέθοδοι στην Ανάλυση, Σχεδιασμό και Διαχείριση του Χώρου, του Τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έχει τίτλο Συγκριτική θεώρηση των Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τα Σχέδια Διαχείρισης των Λεκανών Απορροής Ποταμών των Υδατικών Διαμερισμάτων της Ελλάδας και ολοκληρώθηκε υπό την επίβλεψη του Επίκουρου Καθηγητή του Τμήματος κ. Ευστάθιου Οικονόμου. Στο πρώτο κεφάλαιο αναφέρονται κάποια γενικά χαρακτηριστικά που συνδέονται άμεσα με την προστασία των υδάτων, καθώς και το ισχύον νομικό και θεσμικό πλαίσιο που καλείται να εφαρμόσει με τη σειρά της και η Ελλάδα. Επιπλέον, αναφέρονται οι κυριότερες τάσεις σε σχέση με τη χρήση του νερού και την κατάσταση των υδατικών πόρων στη χώρα. Επίσης, καθορίζεται η έννοια της διαχείρισης των υδατικών πόρων και παρουσιάζονται κάποιες από τις πιο σημαντικές πολιτικές διαχείρισης των υδατικών πόρων που έχουν θεσμοθετηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το νομικό πλαίσιο που εστιάζει η παρούσα εργασία είναι η Οδηγία 2000/60/ΕΚ για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων, ο Νόμος 3199/2003 για την προστασία και διαχείριση των υδάτων και την εναρμόνιση με την προαναφερθείσα Οδηγία και το Προεδρικό Διάταγμα 51/2007 για τον καθορισμό μέτρων και διαδικασιών για την ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση των υδάτων σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η περιβαλλοντική αξιολόγηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδατικών Πόρων κάθε Υδατικού Διαμερίσματος (περιοχή λεκάνης απορροής ποταμού) που πραγματοποιήθηκε από τις Στρατηγικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έγινε σε επίπεδο λεκάνης απορροής ποταμού. Στο δεύτερο κεφάλαιο, εξετάζεται πιο διεξοδικά η έννοια και η φύση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ). Πιο αναλυτικά, γίνεται λόγος και σε όλα τα προπαρασκευαστικά εργαλεία μέχρι την τελική εκπόνηση μιας ΣΜΠΕ. Ειδικότερα, περιγράφονται οι αρχές, ο ρόλος και ο σκοπός των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής Ποταμού, της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Επιπρόσθετα, ορίζεται το πεδίο εφαρμογής των ΣΜΠΕ, για τα Υδατικά Διαμερίσματα και κάποια στοιχεία που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στη ΣΜΠΕ των Υδατικών Διαμερισμάτων, όπως το εθνικό μητρώο προστατευόμενων περιοχών, το δίκτυο παρακολούθησης, η οικονομική ανάλυση, καθώς επίσης και τι προβλέπεται για τις διασυνοριακές λεκάνες απορροής. Στο τρίτο κεφάλαιο, γίνεται η αναλυτική διερεύνηση και παρουσίαση των Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που είχαν ολοκληρωθεί ως τον Νοέμβριο του 2014, που ολοκληρώθηκε η έρευνα. Πιο αναλυτικά, το κεφάλαιο αυτό μας εισάγει στη δομή που πρέπει να έχουν οι ΣΜΠΕ και ορίζεται από την Υπουργική Απόφαση 107017/2006. Στη συνέχεια, για κάθε μια από τις ενότητες που ορίζονται, γίνεται ανάλυση του τρόπου ανάπτυξης στην κάθε μελέτη τόσο στον τρόπο που αναπτύχθηκε, όσο και στη συγκριτική εξέταση των μελετών των διαφορετικών Υδατικών Διαμερισμάτων. Ακόμα, διερευνήθηκε η μεθοδολογία και η πληρότητα στην περιγραφή των σχεδίων, των εναλλακτικών δυνατοτήτων που παρουσιάζονται, την περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του περιβάλλοντος, την εκτίμηση, αξιολόγηση και αντιμετώπιση των επιπτώσεων στο περιβάλλον του σχεδίου και τις δυσκολίες εκπόνησης της ΣΜΠΕ. Τέλος, συνοψίζονται τα συμπεράσματα που ήταν αποτέλεσμα της έρευνας της συγκριτικής θεώρησης των Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Υδατικών Διαμερισμάτων της Ελλάδας με τις προτάσεις βελτίωσης.
description: The present thesis was carried out in the framework of the Postgraduate Studies Program of the Department of Rural and Surveying Engineering, Aristotle University of Thessaloniki, specialized in Techniques and Methods for Spatial Analysis, Planning and Management. The title is “Comparative assessment of Strategic Environmental Impact Studies for the River Basins Management Plans of the Water Districts in Greece” and was elaborated under the supervision of the Assistant Professor of the aforementioned Department Mr. Efstathios Economou. The first chapter presents some overall characteristics of water protection and the current legal and institutional framework, which also applies to Greece. The present thesis refers to the main trends in relation to water use and condition of water resources in the country. It defines the concept of water resources management and presents some of the most important policies for water resources management that have been established at European level. Moreover, this thesis focuses and analyzes the legal framework of the Directive 2000/60/EC establishing a framework for Community action in the field of water policy, Law 3199/2003 on the protection and water management and the harmonization with the Directive 2000/60/EC and the Presidential Decree 51/2007 establishing the measures and procedures for integrated protection and management of water in compliance with the provisions of the Directive. Furthermore, it is noted that the environmental assessment of the Water Resources Management Plan of each Water District (river basin area) held by the Strategic Environmental Assessment was conducted for the river basins (of each Water District). The second chapter refers to the Strategic Environmental Assessment (SEA), the definition, the preparatory tools up to the final preparation of a SEA. In particular, it describes the principles, the role and the objectives of the River Basin Management Plans, the Strategic Environmental Assessment and Strategic Environmental Impact Study. In addition, it defines the scope of a SEA, the data that have to be included in the SEA of water districts, such as the national register of protected areas, the monitoring network, the economic analysis and also some more information about transboundary basins. The third chapter deals with the investigation and presentation of the Strategic Environmental Impact Studies that had been completed until November 2014, when the research part was completed. Specifically, this chapter introduces the required structure of a SEA, as prescribed by Ministerial Decision 107017/2006. It also describes how each Water District study developed each one of the modules defined, and also refers to comparison studies of different Water Districts. Furthermore, the thesis refers to the methodology and completeness of the plans described, the options presented, to the description of the current status of the environment, evaluation, assessment and management of environmental impacts of the project and the difficulties of drawing up a SEA. Finally, the summary of the conclusions is the outcome of the research based on the comparison of the Strategic Environmental Impact Studies of the Water Districts of Greece and includes suggestions for improvement.