Το ψήφισμα 1373 (2001) και η αντιτρομοκρατική επιτροπή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η δραστηριότητά της, ο ρόλος της κατά της τρομοκρατίας. Νομικά ζητήματα:
Creators: name: Μπουκουβάλα, Ελένη-Αικατερίνη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Τρομοκρατία
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών
Συμβούλιο Ασφαλείας
Ψήφισμα 1373 (2001)
Αντιτρομοκρατική επιτροπή του Συμβουλίου Ασφαλείας
Η εκτελεστική διεύθυνση της Αντιτρομοκρατικής Επιτροπής
Terrorism
United Nations
Security Council
Resolution 1373 (2001)
Counter-Terrorism Committee
Counter Terrorism Committee Executive Directorate

description: Το Συμβούλιο Ασφαλείας μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 προέβη στην υιοθέτηση του Ψηφίσματος 1373(2001), με το οποίο εισήχθησαν δεσμευτικές ρυθμίσεις γενικού χαρακτήρα με αποδέκτες όλα τα κράτη, όπως η ποινικοποίηση της χρηματοδότησης τρομοκρατικών ενεργειών και το πάγωμα λογαριασμών και κεφαλαίων που προορίζονται για την χρηματοδότησή τους. Συνδέεται η Τρομοκρατία με αδικήματα όπως η διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, η παράνομη εμπορία και διακίνηση όπλων, η παράνομη διακίνηση πυρηνικών, χημικών, βιολογικών και άλλων θανατηφόρων υλών. Ενθαρρύνεται η διεθνής συνεργασία με την ανταλλαγή πληροφοριών που σχετίζονται με τρομοκρατικές ενέργειες και τις προπαρασκευαστικές πράξεις αυτών. Τα κράτη υποχρεούνται να επιδεικνύουν ανοχή σε έρευνες που διενεργούνται στην επικράτειά τους και να διευκολύνουν το ένα το άλλο στη συλλογή αποδεικτικού υλικού και γενικά να απέχουν από κάθε είδους πράξεις σχεδιασμού, υποκίνησης, ενίσχυσης και συμμετοχής σε τρομοκρατικές ενέργειες. Τέλος δεσμεύονται να προβαίνουν σε αυστηρούς ελέγχους, προκειμένου να διαπιστώνεται κάθε φορά η γνησιότητα των ταξιδιωτικών εγγράφων και των πιστοποιητικών ταυτότητας με σκοπό να περιορίζεται η μετακίνηση ατόμων που εμπλέκονται σε τρομοκρατικές ενέργειες. Επιφυλάξεις έχουν εκφραστεί σχετικά με το αν πρέπει να αποδοθούν στο Συμβούλιο Ασφαλείας ευρύτατες νομοθετικές αρμοδιότητες, επειδή πρόκειται για ολιγομελές πολιτικό όργανο, του οποίου η σύνθεση δεν είναι αντιπροσωπευτική της διεθνούς κοινότητας. Όμως γίνεται αποδεκτό ότι το Συμβούλιο μπορεί να υιοθετεί αποφάσεις «νομοθετικού» περιεχομένου, σε περιπτώσεις που απειλείται η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια, με την αναγκαία προϋπόθεση ότι αυτές θα διέπονται από τις αρχές του Χάρτη.Η Αντιτρομοκρατική Επιτροπή του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι επικουρικό όργανο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ιδρύθηκε μέσα στα πλαίσια του άρθρου 29 του Χάρτη και δυνάμει του Ψηφίσματος 1373 (2001). Η καινοτομία αυτής έγκειται στο γεγονός ότι συστήθηκε για να παρακολουθεί την εφαρμογή διατάξεων γενικού και αφηρημένου περιεχομένου και όχι την επιβολή κυρώσεων. Απαρτίζεται από τα δεκαπέντε μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και εδρεύει στη Νέα Υόρκη. Έργο της Επιτροπής είναι να αναλύει και να εκτιμά τις εκθέσεις που υποβάλλονται από τα κράτη, στις οποίες αναφέρεται η πρόοδος που αυτά έχουν σημειώσει σχετικά με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Ψηφίσματος 1373(2001). Η μελέτη των εκθέσεων αυτών έχει ανατεθεί σε τρεις υποεπιτροπές (Υποεπιτροπή Α, Υποεπιτροπή Β και Υποεπιτροπή Γ). Σύμφωνα με τη πρακτική που ακολουθείται, προκειμένου να διαπιστωθεί αν κάποιο κράτος έχει συμμορφωθεί στο Ψήφισμα 1373 (2001), οφείλει να υποβάλει γραπτή έκθεση, στην οποία να αναφέρει την πρόοδο που σημείωσε στο θέμα της εναρμόνισης της εσωτερικής του νομοθεσίας με τις διατάξεις του Ψηφίσματος. Η Επιτροπή αφού λάβει την έκθεση, την παραπέμπει στην αρμόδια Υποεπιτροπή. Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης των εκθέσεων και οποιασδήποτε άλλης διαθέσιμης πληροφορίας, η Επιτροπή αποφαίνεται για την συμμόρφωση ή όχι του εκάστοτε κράτους στο Ψήφισμα. Συντάσσεται τότε μία επιστολή που αποστέλλεται στο ενδιαφερόμενο κράτος, στην οποία τίθενται διευκρινιστικές ερωτήσεις και ζητούνται περαιτέρω πληροφορίες για τα ζητήματα που εξετάστηκαν στην έκθεση, προκειμένου να αποφανθεί τελικά η Επιτροπή επί της συμμορφώσεως ή όχι του κράτους. Τέλος - εφόσον κρίνεται απαραίτητο - ζητείται από τα κράτη να υποβάλουν νέα λεπτομερέστερη έκθεση. Η Επιτροπή, προκειμένου να διευκολύνει τα κράτη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα συμμόρφωσης στις επιταγές του ψηφίσματος, ακολουθεί μία διαδικασία που απαρτίζεται από τρία στάδια: ΣΤΑΔΙΟ Α’: Μελετάται αν το κράτος διαθέτει αποτελεσματικές διατάξεις ουσιαστικού δικαίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. ΣΤΑΔΙΟ Β’: Εξετάζεται η ύπαρξη μηχανισμών εφαρμογής και υποστήριξης των διατάξεων ουσιαστικού δικαίου. ΣΤΑΔΙΟ Γ’: Τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας μηχανισμών συνεργασίας και ενδυνάμωσης των ήδη υπαρχόντων μηχανισμών τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και σε περιφερειακό και διεθνές. Η λειτουργία της Επιτροπής διέπεται από αμεροληψία, απόλυτη διαφάνεια, συναίνεση και διάλογο. Πρόκειται για ένα όργανο που είναι ανοιχτό σε όλους και οι διαδικασίες που ακολουθούνται είναι δημόσιες και φανερές. Με την υιοθέτηση του Ψηφίσματος 1535(2004), το Συμβούλιο προέβη στη σύσταση της Εκτελεστικής Διεύθυνσης της Αντιτρομοκρατικής Επιτροπής (Counter-Terrorism Committee Executive Directorate), που απαρτίζεται από σαράντα διοικητικούς υπαλλήλους, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με την μελέτη και ανάλυση των εκθέσεων που υποβάλλονται από τα κράτη. H Εκτελεστική Διεύθυνση πραγματοποιεί και επισκέψεις στα κράτη μέλη του Οργανισμού, αποστέλλοντας τις λεγόμενες «ομάδες επίσκεψης», προκειμένου να διαπιστώσουν τη συμμόρφωση του κάθε κράτους στις επιταγές του Ψηφίσματος 1373 (2001). Οι Ομάδες, στη διάρκεια των επισκέψεών τους, επικεντρώνουν την προσοχή τους κυρίως στον έλεγχο της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας του κράτους και ειδικότερα εξετάζουν ποιες μορφές εκδήλωσης τρομοκρατικής δραστηριότητας ποινικοποιούνται και ποιες ποινές προβλέπονται για τα αδικήματα αυτά. Μελετούν τις διατάξεις της ποινικής δικονομίας καθώς και την αποτελεσματικότητα απόδοσης δικαιοσύνης. Μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης, συντάσσεται έκθεση με τα συμπεράσματα που προέκυψαν. Η Εκτελεστική Διεύθυνση, βασιζόμενη στην έκθεση της ομάδας επίσκεψης, συντάσσει σχέδιο, του οποίου το περιεχόμενο λαμβάνει γνώση το κράτος. Μέσα σε χρονικό περιθώριο τριάντα ημερών το ίδιο το κράτος έχει δικαίωμα να κάνει τις παρατηρήσεις του επί του σχεδίου της Εκτελεστικής Διεύθυνσης. Με την εκπνοή της προθεσμίας, η Εκτελεστική Διεύθυνση έχει άλλες δεκαπέντε μέρες για να οριστικοποιήσει την έκθεση επίσκεψης και να την υποβάλλει στην Ολομέλεια της Επιτροπής για εξέταση και έγκριση. Μετά την έγκρισή της αποστέλλεται στο ενδιαφερόμενο κράτος, από το οποίο ζητείται να υποβάλλει στην Επιτροπή, μέσα σε προθεσμία ενενήντα ημερών, νέα έκθεση στην οποία θα αναφέρει την πρόοδο που που σημείωσε αναφορικά με την εναρμόνισή του στο Ψήφισμα 1373(2001).
description: The Security Council after the events of 11th September 2001 proceeded to the adoption of the Resolution 1373(2001) with which binding general regulations were entered addressed to all countries, such as the penalisation of the financing of terrorist actions and the freezing of accounts and capitals intended for their financing. Terrorism is related to crimes such as drugs trafficking, money laundry, illicit trading and trafficking in weapons, nuclear, chemical, biological and other lethal substances. The international cooperation is encouraged with the exchange of information related to terrorist actions and their preparation actions. The countries are obliged to show tolerance in searches conducted in their territory and facilitate one another in the collection of evidence and generally avoid any planning, motivation, support and participation in terrorist actions. Ultimately, they undertake the responsibility to proceed to strict controls, in order to verify each time the authenticity of travel documents and identity certificates so as to constrain the transfer of people involved in terrorist actions. Reservations have been expressed concerning whether the Security Council should be assigned with major legal powers, based on the fact that it is a few-member civil body, the composition of which is not representative of the international community. It is though accepted that the Council could adopt decisions of “legal” nature, in cases where the international peace and security are threatened, upon the necessary condition that these are governed by the Map principles. The Counter-Terrorism Committee of the Security Council is a subsidiary body of the United Nations established within the framework of article 29 of the Map and under the Resolution 1373 (2001). Its innovation lies under the fact that it was set-up to monitor the application of clauses and regulations of general and abstract content and not the imposition of sanctions. It consists of fifteen members of the Security Council and it is based in New York. The Committee’s task is to analyze and assess the reports submitted by the states, in which the progress they have made is noted concerning the enforcement of the regulations of the Resolution 1373(2001). The study of these reports has been assigned to three subcommittees (Subcommittee A, Subcommittee B, Subcommittee C). According to the practice followed, in order to ascertain whether a state has conformed to the Resolution 1373 (2001), the state should submit a report in writing, in which it should note the progress it has made in harmonizing the national legislation with the Resolution clauses. The Committee after having received the report forwards it to the apposite Subcommittee. After the completion of the examination and assessment of the report and any other available information, the Committee reaches a decision on the conformity or not of any state to the Resolution. Then, a letter is drafted, which is sent to the concerned state, in which clarifying questions are set and further information is required on the issues examined in the report, in order for the Committee to reach a final decision on the country’s conformity or not. Finally – if necessary – the states are requested to submit a new more detailed report. The Committee, in order to facilitate the states to take the necessary actions of conformity under the dictates of the resolution, a procedure is followed comprising three phases: PHASE A’: It is inspected whether the state has effective clauses of substantive law against terrorism. PHASE B’: It is examined whether there are any processes of application and support of the substantive law clauses. PHASE C’: The need of forming cooperation and reinforcement processes concerning the already existing processes is underlined so much on a bilateral level as on a regional and international one. The Committee’s operation is governed by impartiality, total transparency, consent and dialogue. It is a body open to all and the procedures followed are public and open. With the adoption of the Resolution 1535(2004) the Council proceeded to the establishment of the Counter-Terrorism Committee Executive Directorate composed by forty administrative clerks, who are assigned with the study and analysis of the reports submitted by the states. The Executive Directorate also realizes visits to the state-members of the Organization sending the so-called “visit teams”, in order to ascertain the conformity of each state to the dictates of the Resolution 1373 (2001). The Teams during their visits focus mostly on the control examination of the state’s counter-terrorism legislation and in specific they inspect which forms of terrorist actions are penalized and which penalties are imposed for these crime offences. They study the clauses of the criminal law procedure as well as the effective performance of justice. After the visit is completed, a report is drawn up with the conclusions reached. The Executive Directorate based on the report of the visit team, draws up a plan, the content of which is notified to the state. Within a time period of thirty days the state has the right to make comments on the plan of the Executive Directorate. After the expiration of the deadline, the Executive Directorate has another fifteen days to finalize the visit report and submit it to the Plenary of the Committee for assessment and approval. After its approval it is sent to the concerned state which is requested to submit to the Committee, within ninety days, a new report in which the progress made regarding its harmonization with the Resolution 1373(2001) is noted.