Η έννοια Volksgemeinschaft στον θεωρητικο-πολιτικό λόγο της Γερμανίας, από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο «Γ’ Ράιχ»
Creators: name: Μαυρουδής, Παναγιώτης Γρηγορίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Έθνος
Κοινότητα
Nation
Community

description: Σκοπός της μεταπτυχιακής εργασίας ήταν η μελέτη της έννοιας Volksgemeinschaft, όπως αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του θεωρητικο-πολιτικού λόγου της Γερμανίας από το ξέσπασμα του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, μέχρι και την επικράτηση του ναζισμού. Ειδικότερα, στόχος της εργασίας ήταν αφενός η πλήρωση των υφιστάμενων κενών στην ελληνική βιβλιογραφία αναφορικά με τη συγκεκριμένη έννοια και το εννοιολογικό της πλαίσιο και αφετέρου η επανεπεξεργασία των ερωτημάτων που εντοπίστηκαν γύρω από αυτή. Αρχικά επιχειρήθηκε η διύλιση της έννοιας στα συστατικά της στοιχεία, τις έννοιες Volk (έθνος/λαός) και Gemeinschaft (κοινότητα), ώστε να αναδειχθεί το ειδικό βάρος που έχει η κάθε μία στη γερμανική πολιτική φιλοσοφία και κοινωνική θεωρία. Στη συνέχεια επιχειρήθηκε η παρουσίαση της νοηματοδότησης και της χρήσης της Volksgemeinschaft κατά την υπό εξέταση περίοδο και η διερεύνηση επιμέρους ερωτημάτων. Συγκεκριμένα, εξετάστηκε η διάκριση μεταξύ της ενσωματωτικής (inklusiv) Volksgemeinschaft και αυτής του αποκλεισμού (exklusiv) που, όπως έχει θεωρητικά υποστηριχθεί, αποτελεί κρίσιμο σημείο διαφοροποίησης της εντός του πλαισίου του ναζιστικού λόγου από αυτό των «Ιδεών του 1914». Ακόμη, επιχειρήθηκε η συγκριτική προσέγγιση της έννοιας, όπως αυτή εντοπίστηκε να χρησιμοποιείται από πολιτικούς χώρους της περιόδου και θεωρητικούς εκπροσώπους τους και, σε συνάρτηση προς το προηγούμενο ερώτημα, των όρων με τους οποίους αυτή εντάχθηκε στο θεωρητικό και εννοιολογικό υπόβαθρο/σύστημα του καθενός. Τέλος, δια μέσου της παραπάνω διερεύνησης, έγινε εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με τους παράγοντες που ώθησαν την εκάστοτε χρήση και νοηματοδότηση της έννοιας, τις αιτίες των όποιων μετατοπίσεων και αντινομιών εντός αυτής και την αντιστικτική της πορεία προς τις συγκεκριμένες, εφαρμοσμένες πολιτικές επιλογές και κοινωνικές διεργασίες στην εκάστοτε ιστορική περίοδο
description: The aim of the present thesis was the study of the concept of Volksgemeinschaft, as it developed in the theoretic-political discourse of Germany, from the outbreak of the First World War thru the dominance of Nazism. Specifically, the aim of the thesis was to fill the existing gaps in the Greek bibliography related to this concept and to redefine the questions that have already been raised about it. At first, we attempted to anatomize the concept by examining its components, namely the concepts of Volk (people/nation) and Gemeinschaft (community), in order to showcase the status that holds each one of them in the German political philosophy and social theory. Then, we tried to present the meanings and the uses of Volksgemeinschaft during the period concerned. Namely, we examined the distinction between the inclusive and the exclusive concept of Volksgemeinschaft, which is, according to theories, the decisive point that differentiates its form in the Nazi discourse from its status in the framework of the “Ideas of 1914”. Furthermore, we attempted a critical comparative approach of the usage of the concept by the political parties of the period and their theoretical representatives, and, in relation to the previous question, of the conditions under which it was integrated in the conceptual background of each one of them. Finally, through the aforementioned research, we drew conclusions about the factors that led to the different uses and meanings of the Volksgemeinschaft, the reasons of any shifts or antinomies in it and its contrapuntal move to the specific, applied political decisions and social processes in each historical period