Αξιολόγηση αποδοτικότητας αρδευτικών συστημάτων με χρήση δεικτών, περιβάλλουσας ανάλυσης δεδομένων και θεωρίας ασαφών συνόλων:
Creators: name: Ντάντος, Πασχάλης Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Αρδευτικά συστήματα
Αξιολόγηση αποδοτικότητας
Συγκριτικοί δείκτες αποδοτικότητας
Περιβάλλουσα ανάλυση δεδομένων
Θεωρία ασαφών συνόλων
Irrigation systems
Performance assessment
Comparative performance assessment
Data envelopment analysis
Fuzzy set theory

description: Τη σημερινή εποχή η αυξανόμενη ζήτηση των υδατικών πόρων για την κάλυψη των διαφόρων ανταγωνιστικών χρήσεων αλλά και ιδιαιτέρως για την ικανοποίηση των αναγκών του αγροτικού τομέα θέτει σε κίνδυνο τα μελλοντικά αποθέματά τους. Συνεπώς, ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η σύγχρονη κοινωνία είναι η εξασφάλιση της επάρκειας και της ασφάλειας σε τρόφιμα λόγω του περιορισμού της διαθεσιμότητας των υδατικών πόρων. Παρόλο που η αρδευόμενη γεωργία αποσπά το μεγαλύτερο ποσοστό των διαθέσιμων αποθεμάτων νερού, ένα μεγάλο μέρος αυτού δεν αξιοποιείται ορθά και καταλήγει σε σπατάλη λόγω της ελλιπούς διαχείρισής του. Το γεγονός αυτό επισημαίνει την ανάγκη βελτίωσης της χαμηλής αποδοτικότητας και της πολιτικής διαχείρισης των αρδευτικών συστημάτων τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο ώστε να ανταπεξέλθουν στις νέες απαιτήσεις και να αυξήσουν την παραγωγή τροφίμων ανά μονάδα διαθέσιμου νερού. Στο πλαίσιο αυτό κινείται και η παρούσα εργασία, η οποία παρουσιάζει και αναπτύσσει ένα μεθοδολογικό πλαίσιο συγκριτικής αξιολόγησης της αποδοτικότητας των αρδευτικών συστημάτων, το οποίο εφαρμόζεται σε αρδευτικά δίκτυα της πεδιάδας Θεσσαλονίκης με τρεις διαφορετικές μεθόδους. Το μεθοδολογικό πλαίσιο βασίζεται στις μεθόδους των δεικτών αποδοτικότητας, της περιβάλλουσας ανάλυσης δεδομένων και της πολυκριτηριακής ανάλυσης βάσει της θεωρίας ασαφών συνόλων. Οι τρεις μεθοδολογίες αυτές αποσκοπούν στη εκτίμηση της αποδοτικότητας των συστημάτων μέσω συγκριτικής ανάλυσης ως προς την παραγωγικότητα των καλλιεργειών και την ορθολογική χρήση του αρδευτικού νερού. Επίσης, οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στον προσδιορισμό της ιεραρχίας καθώς και στον καταρτισμό ομοιογενών ομάδων δικτύων συναρτήσει της αποδοτικότητας τους και των τεχνικών τους χαρακτηριστικών. Οι τρεις παραπάνω μέθοδοι συγκριτικής αξιολόγησης εφαρμόζονται σε 29 αρδευτικά συστήματα της πεδιάδας Θεσσαλονίκης με περίοδο μελέτης οκτώ έτη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εφαρμοζόμενων μεθοδολογιών παρατηρείται διαφοροποίηση και ετερογένεια στην τεχνική αποδοτικότητα των εξεταζόμενων αρδευτικών συστημάτων. Η ετερογένεια αυτή εντοπίζεται κυρίως στη διάρθρωση των καλλιεργειών και στην επιλογή της βασικής καλλιέργειας, στη χορηγούμενη αρδευτική παροχή, στις μεθόδους άρδευσης και στην γενικότερη πολιτική διαχείρισης των υδατικών πόρων. Επίσης, προσδιοριστήκαν για την περίοδο μελέτης η κατάταξη και οι βασικές συστάδες αρδευτικών συστημάτων όπως προέκυψαν κατά την εφαρμογή των μεθόδων συγκριτικής αξιολόγησης. Τέλος, αναγνωρίστηκαν τα αρδευτικά συστήματα τα οποία απαιτούν περαιτέρω εκσυγχρονισμό λόγω της μη ορθολογικής χρήσης του νερού. Συμπερασματικά, η συνδυαστική εφαρμογή των τριών μεθόδων συγκριτικής αξιολόγησης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο συγκριτικής αξιολόγησης από τους αρμόδιους διαχειριστές των δικτύων, παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες για την αποδοτικότητα των αρδευτικών συστημάτων και υποδεικνύοντας τις βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης και ορθολογικής χρήσης του αρδευτικού νερού.
description: Nowadays, the increasing trend of demand for water resources with purpose to cover the different rival uses and particularly to meet the needs of agricultural sector will set at risk the future water supplies. Consequently, one of the most important problems faces the modern society is the ensuring of adequacy and security of food, due to the restriction of availability of water resources. Although the irrigated agriculture receives the highest percentage of water availability, one part of it doesn’t manage efficiently and directs to waste on account of insufficient management. This fact highlights the necessity for improvement of low irrigation efficiency and the management policy of international and national irrigation systems. They should also satisfy the new requirements and augment the production of food per irrigation water available unit. The aim of the present thesis is to present a benchmarking methodological framework for performance assessment of irrigation systems, which is applied in Thessaloniki plain. The methodology is based on performance indicators, data envelopment analysis and multicriteria method using fuzzy set theory. These three methods aim at evaluating the performance of irrigation systems through comparative analysis and simultaneously examine the productivity and the efficient use of irrigation water. Moreover, the methods determine the ranking and the clustering of irrigation systems, in relation to their performance and technical characteristics. The above mentioned methods of performance assessment were applied to twenty nine irrigation systems of Thessaloniki plain for study period of eight years. According to the results of the implemented methods, were observed significant heterogeneity of technical efficiency of irrigation systems. The main factors of this heterogeneity were the crop pattern and the selection of basic crop, the water volume supplied, the irrigation techniques and the general policy of water resources management. Moreover, the ranking and the basic clusters of irrigation systems are determined based on the benchmarking methods. Finally, the irrigation systems that need modernization of irrigation methods are pointed out in order to restrict the uncontrolled water use. To conclude, the combined use of these comparative assessment methods could be applied as a tool for comparative assessment by irrigation managers, providing important information for the performance of irrigation systems and indicating the optimal practices of management and the techniques of efficient use of irrigation water.