Ο γλωσσικός σεξισμός στα εγχειρίδια της Γλώσσας της Στ’ Δημοτικού
Creators: name: Παπαδάκης, Ιωάννης Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Γλωσσικός σεξισμός
Έμφυλα στερεότυπα
Σχολικά εγχειρίδια
Linguistic sexism
Gender stereotypes
School textbooks

description: Η παρούσα εργασία εξετάζει, υπό το πρίσμα της Ανάλυσης Περιεχομένου, τα σχολικά εγχειρίδια της Γλώσσας της Στ’ Δημοτικού, προκειμένου να εξακριβωθεί αν φέρουν στοιχεία γλωσσικού σεξισμού και έμφυλων στερεοτύπων. Επίσης, διενεργήθηκε μια μικρής κλίμακας έρευνα, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την ύπαρξη τέτοιων στοιχείων στα σχολικά εγχειρίδια της Γλώσσας της Στ’ Δημοτικού, με το κατά πόσο οι ίδιοι/ες τα διαχειρίζονται στη διδασκαλία τους και κατά τίνι τρόπω, καθώς και με το αν θεωρούν ότι μπορούν αυτά να διαμορφώσουν τις αντιλήψεις και τις μελλοντικές επιλογές των παιδιών. Γι’ αυτό τον σκοπό διενεργήθηκαν ημι-δομημένες συνεντεύξεις με εκπαιδευτικούς, που έχουν διδάξει σε αυτή την τάξη και έχουν πραγματευτεί αυτά τα εγχειρίδια. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν η θεματική ανάλυση των απομαγνητοφωνημένων συνεντεύξεων. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας καταδεικνύουν πως τα εξεταζόμενα εγχειρίδια φέρουν πληθώρα στοιχείων γλωσσικού σεξισμού και έμφυλων στερεοτύπων. εντούτοις, εντοπίζονται και ανατρεπτικά, ως προς τους ρόλους των αρρενωποτήτων και των θηλυκοτήτων, στοιχεία. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί όντως εντοπίζουν στοιχεία γλωσσικού σεξισμού και έμφυλων στερεοτύπων στα εγχειρίδια αυτά, αλλά, στην πλειοψηφία τους, δεν θεωρούν ότι μπορούν να επηρεάσουν τόσο τις μελλοντικές επιλογές και τις αντιλήψεις των μαθητριών/-ών, όσο άλλοι παράγοντες, ενώ όλοι/ες θεωρούν ότι τα παιδιά δεν ανταποκρίνονται και δεν αντιδρούν άμεσα σε στοιχεία γλωσσικού σεξισμού και έμφυλων στερεοτύπων του εγχειριδίου. Επίσης, οι εκπαιδευτικοί που ανήκουν στις θηλυκότητες είναι αυτές που κυρίως εστιάζουν στο να καταδείξουν και να στηλιτεύσουν τον γλωσσικό σεξισμό και τα έμφυλα στερεότυπα των σχολικών εγχειριδίων στη διδασκαλία τους, εν αντιθέσει με τους εκπαιδευτικούς που ανήκουν στις αρρενωπότητες. Τέλος, τα υποκείμενα της έρευνας τόνισαν τη συμβολή των προγραμμάτων Σπουδών Φύλου σε τομείς όπως η αναγνώριση από τις/τους εκπαιδευτικούς στοιχείων γλωσσικού σεξισμού και έμφυλων στερεοτύπων στα σχολικά εγχειρίδια, και στην καλλιέργεια μεγαλύτερης ενσυναίσθησης απέναντι σε έμφυλα και ΛΟΑΤΚΙ ζητήματα
description: This paper examines, in the light of Content Analysis, the 6th Grade Language textbooks, in order to ascertain whether they contain elements of linguistic sexism and gender stereotypes. Also, a small-scale survey was carried out, in order to clarify the opinions of teachers regarding the existence of such elements in the 6th grade language textbooks, whether they themselves manage them in their teaching and in what way, as well as whether they think they can shape the perceptions and future choices of children. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with teachers, who have worked in this class and used these textbooks. The method applied was the thematic analysis of the transcribed interviews. The results of this research revealed that the examined textbooks contain many elements of linguistic sexism and gender stereotypes. However, subversive elements regarding the roles of masculinities and femininities were also found. Also, although teachers do detect elements of linguistic sexism and gender stereotypes in these textbooks, the majority of them do not consider that they can influence the future choices and perceptions of students as much as other factors, while they also believe that children do not respond and do not immediately react to elements of linguistic sexism and gender stereotypes in the textbooks. Furthermore, female teachers are the ones who mainly focus on noting and denouncing the linguistic sexism and gender stereotypes of the school textbooks in their teaching, in contrast to male ones. Finally, the research subjects highlighted the contribution of Gender Studies programs in areas such as teachers' recognition of elements of linguistic sexism and gender stereotypes in school textbooks, and in cultivating greater empathy towards gender and LGBTQI issues