Διδακτική της ιστορίας: η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης των παιδιών σε συμβατικό και ηλεκτρονικό περιβάλλον
Creators: name: Τσιβάς, Αρμόδιος Ε.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Διδακτική της ιστορίας
Ιστορική εκπαίδευση
Ιστορική μάθηση
Ιστορική σκέψη
ΤΠΕ και διδακτική της ιστορίας
Χρήση ιστορικών πηγών
Ελληνική μετανάστευση Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Leaching history
Learning history
Historical thinking
ICT and teaching History use evidence
Primary school
Greek migration

description: Το ενδιαφέρον της ερευνητικής εργασίας, μεταξύ των διαφορετικών πεδίων της διδακτικής της ιστορίας, επικεντρώνεται στο διδακτικό αντικείμενο της ιστορίας το οποίο αποτελεί το προνομιακό πεδίο του θεωρητικού και εμπειρικού ενδιαφέροντος της διδακτικής της ιστορίας και εξετάζεται διεξοδικά στη βάση της σκοποθεσίας και των μεθόδων που προκρίνονται και ακολουθούνται. Οι νέες μεθοδολογικές στρατηγικές, σε μια προσπάθεια ενεργητικού μετασχηματισμού της παραδοσιακής ιστορικής εκπαίδευσης, εστιάζουν στην προσέγγιση της συνολικής ανθρώπινης δραστηριότητας, στην ανάδειξη των δομικών στοιχείων της ιστορικής επιστήμης, στην υπέρβαση και στην αλλαγή του διδακτικού παραδείγματος με την αποδοχή εποικοδομητικών μαθησιακών προσεγγίσεων. Η ερευνητική εργασία στοχεύει στη διερεύνηση της δυναμικής που προκύπτει για τη διαμόρφωση της ιστορικής σκέψης των υποκειμένων, αφενός από την υιοθέτηση της διερευνητικής ιστορικής διαδικασίας στην ιστορική εκπαίδευση, αφετέρου από την αξιοποίηση του νέου ηλεκτρονικού περιβάλλοντος μάθησης στο μάθημα της ιστορίας στο σχολείο. Οι δυνατότητες που παρέχει η αυξανόμενη ψηφιοποίηση και δημοσιοποίηση του ιστορικού υλικού, αλλά και τα νοητικά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν προς αυτή την κατεύθυνση διαμορφώνουν μια νέα διδακτική διάσταση, η οποία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη διδακτική διαδικασία, αλλά μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην απόκτηση δεξιοτήτων και συνηθειών της ιστορικής επιστημονικής πειθαρχίας. Τα ευρήματα της εμπειρικής έρευνας συνεισφέρουν σημαντικά στην περιορισμένη έρευνα για την καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης των υποκειμένων στην ιστορική εκπαίδευση, καθώς η ανάπτυξη των επιμέρους ερευνητικών διαδικασιών επιτρέπει τη διαμόρφωση τρόπων εισαγωγής και ενσωμάτωσης της διερευνητικής ιστορικής μάθησης τόσο στο συμβατικό όσο και στο περιβάλλον του υπολογιστή. Η αξιοποίηση αυθεντικών ιστορικών κειμένων, στο επίπεδο του πρωτοβάθμιου σχολείου, επιτρέπει την εξακρίβωση των δυνατοτήτων και των δυσκολιών που ενέχει μια τέτοια διαδικασία και συνεισφέρει στον τρόπο κατανόησης της συγκεκριμένης μεθοδολογικής προσέγγισης σε επίπεδο πραγματικών συνθηκών της διδακτικής πράξης τόσο στο συμβατικό όσο και στο ηλεκτρονικό περιβάλλον εργασίας. Η απουσία ανάλογων διδακτικών και μαθησιακών εμπειριών και των απαραίτητων δεξιοτήτων σχετικά με τη χρήση των ιστορικών πηγών και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των ΤΠΕ στη σχολική πράξη επιδρά στα ευρήματα της ερευνητικής εργασίας. Η μεγαλύτερη δυσκολία που προκύπτει σχετίζεται με την απομάκρυνση από τις προηγούμενες διδακτικές πρακτικές και τον τρόπο πρόσληψης του ιστορικού παρελθόντος. Οι αρχικές προσπάθειες ιστορικής ανάλυσης των μαθητών και των μαθητριών δεν είναι συνήθως σύμφωνες με την εργασία των ειδικών ιστορικών, αλλά αυτό δεν πρέπει να ληφθεί ως αποτυχία, αλλά ως το σημείο εκκίνησης της ιστορικής σκέψης τους. Ο βαθμός επιτυχίας στη νέα διδακτική διαδικασία είναι ιδιαίτερα σημαντικός, χωρίς ιδιαίτερη διαφοροποίηση μεταξύ των δύο διακριτών διδακτικών συνθηκών, αν ληφθεί υπόψη η πλήρης απουσία προηγούμενων ανάλογων εμπειριών, η δυσκολία μετατόπισης από την προηγούμενη διδακτική προσέγγιση, η θεμελιωμένη ιστορική νοοτροπία του γνωστικού αντικειμένου, οι μορφές και χρήσεις της δημόσιας ιστορίας και η κυρίαρχη ιστορική κουλτούρα της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας
description: The interest of this research work between the different fields of teaching history focuses on teaching the subject of the history which is the privileged field of theoretical and empirical interest in the teaching of history and is scrutinized on the basis of aims and methods which are preferred and followed. In an effort to transform traditional assets of historical education new methodological strategies focus on the overall approach to human activity, and the emergence of components of historical discipline, in order to overcome and change the teaching paradigm by accepting constructive learning approaches. The research work aims at exploring the dynamics resulting in the formation of historical thinking by adopting an exploratory historical process in historical education on one hand and by using the new electronic learning environment in the course of history in school on the other hand. The possibilities offered by digitization and diffusion of historical material, but also the mental tools that can be exploited in this direction are shaping a new teaching dimension, which cannot substitute the teaching process, but may contribute significantly to the skills and habits of historic scientific discipline. The findings of empirical research contribute significantly to the limited research on the cultivation of historical thinking of the historical education subject, as the development of individual research process allows the formation of interesting and embodying ways referring to the explanatory historical learning as far as the conventional and the computer environment are concerned. The use of authentic historical texts at the primary school allows the identification of opportunities and difficulties inherent in such a process and contributes to the understanding of how this methodological approach to the actual conditions of teaching act at both conventional and electronic interface. The absence of such teaching and learning experiences and the necessary skills related to the use of historical sources and the development of ICT potentials in school practice influence the findings of the research work. The biggest difficulty that arises, is related to the removal of the previous teaching practices and the way of understanding the historical past. Initial efforts of the students’ historical analysis are not usually consistent with the work of historian experts, but this should not be taken as a failure, but as the starting point of historical thinking. The success in the new teaching process is very important, without much differentiation between the two separate teaching conditions, given the complete absence of previous similar experiences, the difficulty of moving from the previous teaching approach, the established historical culture of the subject, the forms and uses of public history and the dominant historical culture of contemporary social reality