Προκλήσεις της Ιατρικής σε υγειονομικά ευαίσθητους πληθυσμούς-Ιστορικά παραδείγματα
Creators: name: Σιμήτη, Κυριακή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Φυματίωση
Σανατόρια
Αθηρωμάτωση
Tuberculosis
Sanatoriums
Atheromatosis

description: Όλες οι ασθένειες, και ειδικά όταν και όπου αυτές έλαβαν μορφή επιδημίας, στάθηκαν αναμφισβήτητα καθοριστικές για την εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας, αφού, συχνά, επηρέασαν καθοριστικά τον δημογραφικό χάρτη και προκάλεσαν ανακατατάξεις όσον αφορά τόσο στην σύνθεση όσο και στη γενικότερη κατανομή του πληθυσμού, είτε δια της «φυσικής επιλογής» είτε δια της εκούσιας μετακίνησής του προς αναζήτηση σωτηρίας από την εκδηλωθείσα - κάθε φορά - επιδημία. Η ανθρωπότητα συχνά βρέθηκε ( και βρίσκεται ) αντιμέτωπη με επιδημικές νόσους, για τις οποίες διαμόρφωνε συγκεκριμένες αντιλήψεις που αντανακλούσαν κάθε φορά το αντίστοιχο πολιτισμικό υπόβαθρο της εποχής . Είναι χαρακτηριστικό ότι η κάθε χρονική – ιστορική φάση της ανθρώπινης εξέλιξης στιγματίστηκε από μεγάλες επιδημίες, οι οποίες σταδιακά είτε περιορίστηκαν αρκετά είτε έγιναν ιάσιμες με την εξεύρεση κατάλληλης θεραπείας και μέτρων προφύλαξης και άρα μειώθηκε ο αριθμός των κρουσμάτων και κυρίως των θανάτων, όπως στην περίπτωση της Ελονοσίας. Συγκεκριμένα, η αρχαιότητα σημαδεύτηκε από τη Λέπρα, ο Μεσαίωνας από την Πανώλη ( γνωστή στην ιστορία και ως «Μαύρος θάνατος», ο 19ος – 20ος αιώνας, εποχή της βιομηχανικής ανάπτυξης από την φυματίωση ( η οποία συνεχίζεται και τον 21ο αιώνα ιδιαίτερα σε ορισμένες υπό ανάπτυξη χώρες, ο 20ος και 21ος αιώνας από νέες μορφές επιδημιών, ιογενούς φύσεως, όπως για παράδειγμα το AIDS, ο ιός SARS . Στη Μεσογειακή λεκάνη, και ειδικότερα στους κοντινότερους προς τον Ισημερινό παραλλήλους, όπου το κλίμα είναι εύκρατο ( ή κατά τόπους τροπικό ) και συνεπώς ευνοείται ακόμη περισσότερο ο πολλαπλασιασμός των παθογόνων παραγόντων που ευθύνονται για την εκδήλωση νόσων ή που αποτελούν τους ξενιστές αυτών, επιδημίες όπως η Ελονοσία, έκαναν αισθητή την παρουσία τους ήδη από την αρχαιότητα. Ανά τους αιώνες, εμφανίζονται, βεβαίως, και άλλες επιδημίες, οι οποίες εκδηλώνονται περιοδικά, και οι οποίες σχετίζονται, κυρίως, με τον τρόπο οργάνωσης των ανθρωπίνων κοινωνιών και τις συνθήκες διαβίωσης αυτών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Φυματίωση, γνωστή ήδη από τους πρώτους αιώνες της παρουσίας του ανθρώπου στη γη. Κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα στην Ευρώπη η νόσος έπληττε κυρίως τις ανώτερες τάξεις που διαβιούσαν μέσα σε κάστρα κακώς αεριζόμενα και γεμάτα υγρασία, καθώς οι συνθήκες αυτές ευνοούν ιδιαιτέρως τόσο την ανάπτυξη και την διατήρηση του βακίλου όσο και την εύκολη διάδοση της νόσο, ενώ οι αγροτικοί πληθυσμοί που ζούσαν στην ύπαιθρο δεν είχαν υψηλό ποσοστό νοσηρότητας ( εξ’ ου και η ονομασία τότε της νόσου ως «πάθους αρχοντικού» ). Αντίθετα οι κοινωνικές αλλαγές που επέφερε η Βιομηχανική Επανάσταση, με σπουδαιότερη τη δημιουργία μιας νέας τάξης, της εργατικής, η οποία διαβιούσε «στοιβαγμένη» σε εργατικές συνοικίες πλησίον των μεγάλων βιομηχανιών, υπό άθλιες στις περισσότερες περιπτώσεις συνθήκες διαβίωσης, με ανύπαρκτες συνθήκες υγιεινής και μέσα σε εξαιρετικά περιορισμένο χώρο, οδήγησαν στην έξαρση επιδημιών μεταξύ των λαϊκών αυτών συνοικιών, όπως η Φυματίωση (εξ’ ου και η τότε ονομασία της ως «πάθους λαϊκού»). Στη παρούσα μελέτη εξετάζεται η υπόθεση ότι η παροχή υπηρεσιών υγείας σε ευρύ φάσμα του γενικού πληθυσμού, αποτελεί ταυτόχρονα και πρόκληση – ευκαιρία για επιστημονική ανάπτυξη και ερευνητική πρόοδο, αφού προσφέρει διευρυμένο κλινικό υπόστρωμα για εκπαίδευση, πρακτική άσκηση και εμπλουτισμό της εμπειρίας των ιατρών αλλά και υλικό για επιστημονικές ερευνητικές μελέτες . Στο Γενικό Μέρος της παρούσας Μεταπτυχιακής εργασίας, μετά από μια σύντομη γενική αναφορά στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής κατά τη διάρκεια δύο χρονικών διαστημάτων, στα τέλη του19ου και τα μέσα του 20ου αιώνα αντίστοιχα, που ενδιαφέρουν τη μελέτη, καθώς στη διάρκεια αυτών των περιόδων εξετάζονται ιστορικά οι επιδράσεις της επέκτασης της υγειονομικής φροντίδας σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες για την αντιμετώπιση της φυματίωσης στην πρώτη περίπτωση και της αθηρωμάτωσης στη δεύτερη . Με την επιλογή ως θεματικών μελέτης, δύο νοσήματα και τα νοσολογικά τους μοντέλα, ένα λοιμώδες νόσημα (φυματίωση) και ένα νόσημα φθοράς (αθηρωμάτωση), δύο εκ των μεγαλύτερων απειλών για την ανθρώπινη ζωή, με δημιουργία κρίσιμων καταστάσεων νόσησης σε ευρύ πεδίο πληθυσμού και παγκόσμιας κλίμακας, παρατίθενται τα χαρακτηριστικά τους και ο τρόπος λειτουργίας και αντιμετώπισής τους από την συμπτωματολογίας έως την αντιμετώπιση και τη θεραπεία τους, μέσω της διάγνωσης και της πρόληψης. Με αυτή την αλληλουχία, γίνεται πιο κατανοητή η ουσία των μελετών που βρίσκονται στο Ειδικό Μέρος καθώς και η εξαγωγή συμπερασμάτων. Στη συνέχεια του Γενικού Μέρους γίνεται αναφορά στην επιστημονική πρόοδο που επετεύχθη, κυρίως στους τομείς της ιατρικής και της φαρμακολογίας, καθώς και στους παράγοντες που επηρέασαν την εξέλιξη της Ιατρικής επιστήμης. Το Ειδικό Μέρος συνίσταται στην προβολή του σκοπού της μελέτης και της παρουσίασης της υπόθεσης εργασίας. Επιπροσθέτως, εκτίθενται τα ερευνητικά ερωτήματα και αναλύεται η μεθοδολογία της έρευνας. Η ολοκλήρωση του Ειδικού Μέρους περιλαμβάνει την διατύπωση και καταγραφή των συμπερασμάτων της μελέτης καθώς και η αξιολόγησή τους.
description: All diseases, especially when and where they took the form of epidemics, were undoubtedly decisive for the evolution of human history, since they often had a decisive influence on the demographic map and caused rearrangements in the composition and the general distribution of the population, either through 'natural selection' or through its voluntary movement in search of salvation from the epidemic. Humanity was (and still is) often confronted with epidemic diseases, for which it formed specific perceptions that reflected the cultural background of the time. It is characteristic that each time-historical phase of human evolution was marked by major epidemics, which were gradually either reduced to a certain extent or became curable with the discovery of appropriate treatment and preventive measures, and thus the number of cases and especially deaths decreased, as in the case of malaria. In particular, antiquity was marked by Leprosy, the Middle Ages by the Plague (known in history as the "Black Death"), the 19th-20th centuries, an era of industrial development, by tuberculosis (which continues into the 21st century, particularly in some developing countries), the 20th and 21st centuries by new forms of viral epidemics, such as AIDS and SARS. In the Mediterranean basin, and in particular in the parallels nearest to the equator, where the climate is temperate (or tropical in places) and therefore even more conducive to the multiplication of pathogens responsible for the outbreak of diseases or which are their hosts, epidemics such as malaria have made their presence felt since antiquity. Over the centuries, other epidemics have of course appeared periodically, mainly related to the way in which human societies are organised and the conditions in which they live. A typical example is tuberculosis, which has been known since the first centuries of man's presence on earth. During the Middle Ages in Europe, the disease mainly affected the upper classes living in poorly ventilated and damp castles, as these conditions were particularly conducive both to the growth and maintenance of the bacillus and to the easy spread of the disease, while rural populations living in the countryside did not have a high morbidity rate (hence the name given to the disease at the time as 'passion of the nobility'). On the contrary, the social changes brought about by the Industrial Revolution, the most important of which was the creation of a new class, the working class, which lived 'packed' into working-class districts near the large industries, under miserable living conditions in most cases, with non-existent sanitary conditions and in extremely limited space, led to the outbreak of epidemics among these popular quarters, such as tuberculosis (hence its name at the time as 'passion of the people'). This study examines the hypothesis that the provision of health services to a wide range of the general population is both a challenge - an opportunity for scientific development and research progress, since it offers an expanded clinical substrate for training, practice and enrichment of the experience of physicians, as well as material for scientific research studies . In the General Part of this Master's thesis, after a brief general review of the health care systems in Europe and the United States of America during two time periods, the late 19th and mid-20th centuries respectively, of interest to the study, as during these periods the effects of extending health care to broader social groups for the treatment of tuberculosis in the former case and atheromatosis in the latter are examined historically . By selecting as study topics, two diseases and their disease patterns, an infectious disease (tuberculosis) and a wear disease (atheromatosis), two of the greatest threats to human life, creating critical disease states in a wide population and global scale, their characteristics and how they function and are treated from symptomatology to management and treatment through diagnosis and prevention are listed. With this sequence, the essence of the studies found in the Special Section is more clearly understood and conclusions are drawn. The General Part then goes on to discuss the scientific progress made, particularly in the fields of medicine and pharmacology, and the factors that have influenced the development of medical science. The Specific Part consists of the presentation of the purpose of the study and the presentation of the working hypothesis. In addition, the research questions are set out and the research methodology is discussed. The conclusion of the Special Part includes the formulation and recording of the conclusions of the study and their evaluation.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)