Ο θεσμός της ιερολογημένης μνηστείας:
Creators: name: Χαλκιαδάκης, Εμμανουήλ Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Βυζαντινό δίκαιο
Μνηστεία
Ιερολογία
Byzantine law
Betrothal
Church ceremony

description: Η παρούσα μελέτη ασχολείται με ένα συγκεκριμένο τύπο σύναψης μνηστείας, αυτού της ιερολογημένης, αναφορικά με την εξελικτική του πορεία. η μνηστεία, όπως δηλώνει ο ίδιος ο όρος, αποτελεί μία υπενθύμιση ότι μεταξύ των μελλονύμφων ότι επίκειται σύναψη γάμου μεταξύ τους. η σύνδεσή της με τα εκκλησιαστικά τεκταινόμενα οφείλεται στην άμεση και ευθεία σχέση της μνηστείας με το γάμο, επειδή ο γάμος συνδέθηκε ως επί το πλείστον με την παρουσία της εκκλησίας, την αναγωγή του σε ιερό μυστήριο και τη δόση της ευλογίας προκειμένου να επιτευχθεί η ένωση του άνδρα με τη γυναίκα. ο χριστιανισμός με τη διδασκαλία του, προσέδωσε ψυχική και πνευματική διάσταση στην ένωση του άνδρα και της γυναίκας. εξ’ αυτού τελικώς εντάχθηκε στο βυζαντινό δίκαιο ως τρόπος σύστασης μνηστείας η ιερολογία και εξομοιώθηκε κατ’ ουσίαν με τον ίδιο το θεσμό του γάμου. στα πλαίσια της εργασίας, εξετάζεται το πώς τελικώς η μνηστεία ενσωματώθηκε σε όλες τις φάσεις του δικαίου που εφαρμόστηκε στον ελλαδικό κορμό, καθώς επίσης και το ποιοι ήταν οι διάφοροι τύποι της μνηστείας, πέραν της ιερολογημένης. εκτενέστερη αναφορά γίνεται στον τύπο της ιερολογημένης μνηστείας, στις προϋποθέσεις σύναψής του και στο αδιάλυτο αυτού, στην εξελικτική του πορεία από την αρχική του εμφάνιση μέχρι κα την τελική κατάργησή του από την ίδια την εκκλησία με τον καταστατικό χάρτη της εκκλησίας της ελλάδος (1977), αναζητώνται, δε, οι λόγοι που οδήγησαν στην παραφθορά του θεσμού. γίνεται, επίσης, αναφορά στην αντιμετώπισή του τόσο από το δίκαιο της πολιτείας (νεαρές των αυτοκρατόρων λέοντος στ’ του σοφού και αλέξιου α’ του κομνηνού), όσο και από αυτό της εκκλησίας κατά τη βυζαντινή ιστορική περίοδο (ιεροί κανόνες της πενθέκτης οικουμενικής συνόδου) καθώς και υπό ποια μορφή απαντάται σε γειτονικά, σε χωροχρονική κλίμακα προς το βυζαντινό, δίκαια, αλλά και κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας στον ελλαδικό κορμό. παράλληλα γίνεται εκτεταμμένη αναφορά στην νομολογία των εκκλησιαστικών δικαστηρίων αναφορικά με το θεσμό. ως πηγές χρησιμοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, τα σημαντικότερα νομοθετικά κείμενα της περιόδου του βυζαντινού δικαίου, όπως ο ιουστινιάνειος κώδικας, η εκλογή των ισαύρων, τα βασιλικά των μακεδόνων αυτοκρατόρων, η εξάβιβλος του κωνσταντίνου αρμενόπουλου, η πείρα του ευσταθίου του ρωμαίου, καθώς, επίσης, και νομολογία από αποφάσεις του πατριαρχικού δικαστηρίου της κωνσταντινούπολης και αποφάσεις του αρχιεπισκόπου αχρίδας και πάσης της βουλγαρίας, δημητρίου χωματιανού, ενώ ειδικά για το κρίσιμο σημείο της κατάργησης της ιερολογίας της μνηστείας χρησιμοποιήθηκαν για την κατανόηση του θέματος πατριαρχικές και συνοδικές αποφάσεις του 19ου αιώνα, ο καταστατικός χάρτης της εκκλησίας της ελλάδος και το περιοδικό θέμις, από το οποίο αντλήθηκαν οι ελάχιστες δικαστικές αποφάσεις του ελληνικού κράτους από συστάσεώς του, οι οποίες αποτέλεσαν και τη νομολογία σχετική, με την ιερολογίας της μνηστείας.
description: This study deals with a specific type of contract of betrothal, that of the church ceremonial, regarding its evolutionary course. the betrothal, as the term implies itself, is a reminder that among the spouses of the imminent marriage between them. the connection to the church is happening due to a direct and immediate relationship of betrothal to marriage, because marriage was associated mostly with the presence of the church, receiving that way a character of a sacred mystery, and the giving of a blessing in favor of the union of the couple. christianity with its teaching, gave emotional and spiritual dimension to the union of man and woman. as a consequence, the church ceremonial betrothal became not only part of the official byzantine legislation, but also equal to marriage. in the paper is being examined how the betrothal eventually incorporated into all phases of law applied in the greek territory, as well as other applied types of betrothal, beyond the church ceremonial one. extensive reference is made to the type of the church ceremonial betrothal, to the conditions of contract and to its insoluble, in the evolutionary path from initial appearance, until its final abolition, in the charter of the church of greece (1977), along with the reasons that lead to the corruption of the institution. it is made, also, reference to the law of the state (legislation of emperor leo the sixth, the wise and the komnenos alexios the first) and to that of the church during the byzantine period of history (its sacred rules Quinisext eucumenical council) and in what form is present in neighboring, in spatial and temporal scale to the Byzantine, fair, and during the ottoman rule in greece. extended reference is being made, also to the jurisprudence of the ecclesiastical courts of the byzantine time. as sources were used, among others, the most important instruments of the period of byzantine law, as the corpus juris civilis, the ecloga of isavri, the basilica of the macedonian emperors, the exavivlos of konstantinos armenopoulos, the peira of the efstathios the roman, and also and case law from decisions of the patriarchate of constantinople and court decisions of the archbishop of ohrid and all of bulgaria, dimitrios chomatianos, and especially for the critical point of abolishing the church ceremonial betrothal were used the patriarchal and synodical decisions of the 19th century, the fundamental charter of the church of greece and themis law magazine, which provided us with the few judicial decisions, since the establishment of the modern greek state, regarding law cases of church ceremonial betrothal.