Πετρολογία και γεωχημεία των πλουτωνικών πετρωμάτων Φλαμουρίου και Νικόκλειας
Creators: name: Λαζαρίδης, Στυλιανός Φωτίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: subject: Πετρολογία
subject: Γεωχημεία
subject: Φλαμούρι και Νικόκλεια
subject: Petrology
subject: Geochemistry
subject: FOS: Earth and related environmental sciences
subject: Flamouri and Nikoklia

description: Στην παρούσα εργασία, μελετώνται για πρώτη φορά λεπτομερώς τα πλουτωνικά σώματα του Φλαμουρίου και της Νικόκλειας. Οι περιοχές αυτές βρίσκονται στη βόρεια Ελλάδα κοντά στην περιοχή του Σοχού Θεσσαλονίκης και ανήκουν στην Σερβομακεδονική Μάζα και συγκεκριμένα στην Ενότητα του Βερτίσκου. Πετρογραφικά, διακρίνονται 3 τύποι πετρωμάτων. Ο πλουτωνίτης του Φλαμουρίου, που είναι γρανοδιορίτης, το έγκλεισμα του πλουτωνίτη του Φλαμουρίου, που είναι χαλαζιακός μονζοδιορίτης και ο πλουτωνίτης της Νικόκλειας που είναι χαλαζιακός διορίτης. Η εξέταση των κύριων στοιχείων των πλουτωνιτών, έδειξε ότι υπάρχουν γραμμικές συσχετίσεις και ομαλές μεταβάσεις, γεγονός που υποδηλώνει την στενή χημική τους συγγένεια. Τα σχήματα κατανομής των διαγραμμάτων των REE είναι σχεδόν όμοια, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα πετρώματα είναι συμμαγματικά. Επίσης, οι αρνητικές ανωμαλίες σε Nb και Τa και η υψηλή θετική ανωμαλία σε Pb στα πολυστοιχειακά διαγράμματα δείχνουν ότι τα πετρώματα αυτά σχηματίστηκαν σε περιβάλλον ζωνών υποβύθισης. Ο χαρακτήρας των πετρωμάτων είναι ασβεσταλκαλικός και είναι όλα μεταργιλικά. Το γεωτεκτονικό περιβάλλον σχηματισμού των πλουτωνιτών, βρέθηκε να είναι η ζώνη υποβύθισης και συγκεκριμένα προέρχονται από περιβάλλον ενεργού ηπειρωτικού περιθωρίου. Η διαδικασία εξέλιξης των πλουτωνιτών φαίνεται να είναι η μίξη μαγμάτων με ταυτόχρονη κλασματική κρυστάλλωση (MFC). Έτσι, ένα βασικό μάγμα μίχθηκε με ένα οξινότερο και προέκυψαν οι δυο πλουτωνίτες. Η προέλευση του βασικού μάγματος πρέπει να είναι μανδυακή και η προέλευση του όξινου μάγματος πρέπει να είναι φλοιική. Το μόνο γρανιτικό όξινο πέτρωμα ίδιας ηλικίας είναι ο γρανίτης του Štip. Τα γεωβαρόμετρα αμφιβόλου και τα γεωθερμοβαρόμετρα πλαγιοκλάστου – αμφιβόλου έδωσαν μέσες τιμές πίεσης και θερμοκρασίας 4,5 kbar και 876 οC για τον BiGrd, 4,4 kbar και 1.043 οC για τον HbQzMzD και 6,1 kbar και 838 οC για τον HbQzD. Οι παραπάνω θερμοκρασίες αφορούν τις θερμοκρασίες κρυστάλλωσης των τηγμάτων. Η ηλικία των πλουτωνιτών βρέθηκε να είναι περίπου 300 Ma, δηλαδή τα πετρώματα είναι Ερκύνια. Για τον λόγο αυτό συγκρίθηκαν με άλλα Ερκύνια πετρώματα, παρόμοιας ηλικίας και συστάσεως, από τη Μάζα της Ροδόπης. Η επιλογή αυτή έγινε γιατί η Σερβομακεδονική Μάζα είναι στενά συνδεδεμένη με τη Μάζα της Ροδόπης. Από τη σύγκριση προέκυψαν πολλές ομοιότητες μεταξύ των πετρωμάτων. Συμπερασματικά λοιπόν, τα πλουτωνικά αυτά πετρώματα ίσως σχηματίστηκαν κατά το κλείσιμο του ωκεανού της Παλαιοτηθύος και την υποβύθιση του ωκεάνιου φλοιού κάτω από το ηπειρωτικό τέμαχος της Ευρώπης
description: In the present thesis, the plutonic bodies of Flamouri and Nikoklia are studied in detail for the first time. These areas are located in northern Greece near the area of Sochos in Thessaloniki and belong to the Serbo-Macedonian Massif and specifically in the Vertiskos Unit. Petrographically, there are 3 types of rocks. The plutonite of Flamouri, which is a granodiorite, the enclave of the plutonite of Flamouri, which is a quartz monzodiorite and the plutonite of Nikoklia, which is a quartz diorite. The study of the major elements, showed that there are linear correlations and normal transitions, which indicates their close chemical affinity. The patterns of the REE diagrams are almost identical, suggesting that these rocks are syn-magmatic. Also, the negative anomalies in Nb and Ta and the high positive anomaly in Pb in the multielement diagrams show that these rocks were formed in a subduction zone environment. The character of these rocks is calcic and they are all metaluminus. The geotectonic environment of the formation of the plutonic rocks was found to be the subduction zone and specifically these rocks formed in an active continental margin environment. The evolutionary process of plutonites appears to be the magma mixing with simultaneous fractional crystallization (MFC). Thus, a basic magma was mixed with an acidic one and the two plutonites were formed. The origin of the basic magma must be the mantle and the origin of the acidic magma must be the crust. The only granitic acid rock of the same age is the Štip granite. Amphibole geobarometers and amphibole – plagioclase geothermobarometers gave average pressure and temperature values of 4.5 kbar and 876 oC for BiGrd, 4.4 kbar and 1.043 oC for HbQzMzD and 6.1 kbar and 838 oC for HbQzD. The above temperatures refer to the crystallization temperatures of the melts. The age of the plutonic rocks was found to be about 300 Ma, so these rocks are Ercynian. For this reason they were compared with other Ercynian rocks, of similar age and composition, from the Rhodope Massif. This choise was made because the Serbomacedonian Massif is closely related to the Rhodope Massif. The comparison revealed many similarities of the rocks. In conclusion, these plutonic rocks may have formed during the closing of the Paleo-Tethys ocean and the subduction of the ocean plate under the continental plate of Europe