Ανασκόπηση φαρμακογενετικών παραγόντων που επηρεάζουν το αποτέλεσμα της θεραπείας της ΧΑΠ
Creators: name: Μισιρλής, Θωμάς Νϊκος Στέργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Φαρμακογενετική
Χ.Α.Π, (Χρόνια Αναπνευστική Πνευμονοπάθεια)
Ιατρική ακριβείας
Pharmacogenetics
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease)
Precision medicine

description: Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μια ετερογενής και σύνθετη γενετική πνευμονοπάθεια που χαρακτηρίζεται από μια ποικιλία διαφορετικών υποτύπων της ασθένειας. Η εξέλιξη της νόσου και η ανταπόκριση στη θεραπεία της ΧΑΠ μπορούν να ρυθμιστούν από την αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών παραγόντων του ασθενούς και περιβαλλοντικών παραγόντων (π.χ. κάπνισμα τσιγάρου). Η θεραπεία με βρογχοδιασταλτικά και η θεραπεία με κορτικοστεροειδή είναι οι πιο κοινές θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η φαρμακογενετική είναι η μελέτη του συσχετισμού της γονιδιακής έκφρασης και της γονιδιακής παραλλαγής με την ευεργετική ή μη απόκριση του ατόμου σε μια συγκεκριμένη θεραπεία. Η κατανόηση των γενετικών παραγόντων της ΧΑΠ, που επηρεάζουν τα αποτελέσματα της θεραπείας έναντι στην ΧΑΠ αλλά και την παθοφυσιολογία της νόσου, μπορεί να οδηγήσει στην καθιέρωση θεραπείας ακριβείας που θα βασίζεται στο φαρμακογενετικό προφίλ του ατόμου. Οι μελέτες φαρμακογενετικής στην ΧΑΠ, συμπεριλαμβάνουν μελέτες συσχέτισης ολόκληρου του γονιδιώματος (GWA-Genome wide association), μελέτες γονιδιακής έκφρασης (gene expression profiling) και άλλες ολιστικές (-omics) μελέτες. Η πλειονότητα αυτών των μελετών έχει διερευνήσει τη συσχέτιση μεταξύ των γενετικών παραλλαγών και της απόκρισης στη θεραπεία με β2 αγωνιστές, με τις περισσότερες από αυτές τις μελέτες να επικεντρώνονται στον ρόλο των γενετικών μεταλλάξεων του γονιδίου του β2 υποδοχέα. Επιπλέον, αρκετές μελέτες έχουν αξιολογήσει τον αντίκτυπο των γονιδιακών παραλλαγών στην απόκριση στη θεραπεία με εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (ειδικά των πολυμορφισμών στο γονίδιο του υποδοχέα γλυκοκορτικοειδών (GR). Δυστυχώς, οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες φαρμακογενετικής, παρείχαν ασαφή ή ασυνεπή αποτελέσματα γεγονός που φανερώνει την δυσκολία της ερευνητικής κοινότητας να υποδείξει επαρκή στοιχεία για την κλινική εφαρμογή της φαρμακογενετικής στην ΧΑΠ. Θα χρειαστούν επιπλέον έρευνες και επιπρόσθετες GWAS μελέτες, με μεγαλύτερα δείγματα ασθενών για την ανακάλυψη επιπρόσθετων υποτύπων ΧΑΠ και προβλεπτικών (στην φαρμακευτική απόκριση) παραγόντων , καθώς και για τον εντοπισμό νέων γενετικών βιοδεικτών της ΧΑΠ. Για την εφαρμογή της φαρμακογενετικής της ΧΑΠ στην κλινική πράξη, οι μελέτες πρέπει να ενσωματώνουν στοιχεία γονιδιωματικής, ολοκληρωμένες φαινοτυπικές μετρήσεις/ αξιολογήσεις (π.χ. αξονική τομογραφία θώρακος, σπιρομέτρηση, μετρήσεις αίματος) και μεθοδική/κατάλληλη συλλογή γενετικού υλικού. Επιπλέον, ένα εξελικτικό βήμα θα ήταν η ενίσχυση των γνώσεων μας σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ γονότυπου και φαινοτύπου ταυτόχρονα με τις υπάρχουσες περιβαλλοντικές αλληλεπιδράσεις. Αυτή η συλλογική προσπάθεια θα οδηγήσει στη βελτιστοποίηση της εξατομίκευσης των προγνωστικών παραγόντων της νόσου καθώς και προγνωστικών παραγόντων φαρμακευτικής απόκρισης
description: Chronic Obstructive Pulmonary disease (COPD) is a heterogeneous and complex genetic lung disease characterized by a variability of different disease subtypes. Disease development and COPD treatment response can be regulated by the interaction of patient’s genetics and environmental factors (e.g. cigarette smoking). Bronchodilator therapy and corticosteroid treatment are the most common therapeutic approaches. Pharmacogenetics is the study of associating gene expression and gene variation with a beneficial response or not from a particular treatment. Comprehension of COPD genetic factors that affect therapeutic outcomes and disease pathophysiology may lead to the establishment of precision treatment based on individual’s pharmacogenetics profile. COPD pharmacogenetics studies include GWA studies, gene profiling studies whole genome sequencing studies and other omics studies. The majority of those studies investigated the association of genetic variations and β2 agonist treatment response, most of them focusing on the role of β2 receptor gene variation. In addition, several studies evaluated the impact of gene variations on inhaled corticosteroid (ICS) treatment response (especially glucocorticoids receptor (GR) gene polymorphisms). Unfortunately, most of these PGx studies provided inconclusive or inconsistent results which shows the difficulty of research community to indicate sufficient evidence for COPD pharmacogenetics clinical implementation. More research and additional genome-wide studies with larger samples will be needed to discover additional COPD subtypes, predictors of drug response and to identify novel genetic biomarkers of COPD. For the implementation of COPD pharmacogenetics into clinical practice studies have to incorporate samples of genomics, comprehensive phenotype assessment (e.g. chest CT scans, spirometry tests, blood counts) and DNA collection. Furthermore a step forward will be to enhance our knowledge about between genotype and phenotype interaction simultaneously with envi¬ronmental interactions .This corporate effort will lead to optimizing the individual prognostic factors of the disease and drug responsiveness