Επίδραση της άρδευσης στη φυσιολογία και στην ωρίμανση της παραγωγής τεσσάρων ερυθρών οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου
Creators: name: Χριστόδουλος Καραολής, Στέφανου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Άρδευση
Φυσιολογία, Ωρίμανση
Οινοποιήσιμες Ποικιλίες Αμπέλου
Water regime
Physiology, ripening process
Wine Vine Varieties

description: Η άρδευση αποτελεί πλέον μία καθιερωμένη πρακτική, ιδιαίτερα σε ξηροθερμικές αμπελουργικές ζώνες του κόσμου, καθώς η διαχείριση της έχει άμεση επίδραση στην ποιότητα των σταφυλιών και του οίνου. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αρκετές συγκριτικές μελέτες για την ενδεδειγμένη ένταση της υδατικής έλλειψης ανάλογα με την ποικιλία, τον προορισμό των σταφυλιών (επιτραπέζια ή οινοποιήσιμα) αλλά και τον επιθυμητό τύπο οίνου. Στην παρούσα έρευνα μελετήθηκε η επίδραση του υδατικού καθεστώτος της αμπέλου στις υδατικές σχέσεις, στη φυσιολογία, την αύξηση και το μικροκλίμα των πρέμνων, καθώς και στην ωρίμανση των ραγών τεσσάρων οινοποιήσιμων ποικιλιών, στις τυπικές συνθήκες του ελληνικού κλίματος. Οι ποικιλίες που μελετήθηκαν ήταν οι γηγενείς 'Αγιωργίτικο' και 'Ξινόμαυρο' και οι ξενικές 'Syrah' και 'Grenacherouge'. Το πείραμα έλαβε χώρα στην περιοχή της Θέρμης Θεσσαλονίκης το 2013. Εφαρμόστηκαν τρεις υδατικές δίαιτες, από το στάδιο του σχηματισμού της ράγας μέχρι τον τρύγο: απουσία άρδευσης (ΝΙ), άρδευση στο 50% της εξατμισοδιαπνοής (DI) και άρδευση στο 100% της εξατμισοδιαπνοής (FI). Η παρακολούθηση του υδατικού δυναμικού στα φυτά έγινε με μετρήσεις ανά δεκαπενθήμερο του πρωινού υδατικού δυναμικού (Ψdawn) και του υδατικού δυναμικού βλαστού (Ψstem). Μετρήθηκαν επίσης η στοματική αγωγιμότητα (gs) και η φωτοσύνθεση (Α), από τις οποίες υπολογίστηκε η εγγενής Αποτελεσματικότητα Χρήσης Νερού (ΑΧΝ) καθώς και μικροκλιματικές παράμετροι στο περιβάλλον των σταφυλιών. Μετά τον περκασμό, συλλέχθηκαν ράγες για την αξιολόγηση της τεχνολογικής και πολυφαινολικής ωρίμανσης των ραγών. Τα φυτά ΝI παρουσίασαν τις χαμηλότερες τιμές Ψdawn και Ψstem, ενδεικτικές έντονης υδατικής έλλειψης σε όλες τις δειγματοληψίες και ποικιλίες, κάτι που επιβεβαίωσαν και οι τιμές gs μικρότερες από 0,10 mol m-2s-1.Ωστόσο, οι ποικιλίες Αγιωργίτικο και Grenache rouge έδειξαν περισσότερο ισοϋδρική συμπεριφορά παρουσιάζοντας ομοιόσταση στο μεσημβρινό υδατικό δυναμικό. Η εντονότερη ισοϋδρική συμπεριφορά της ποικιλίας Αγιωργίτικο φάνηκε να επαληθεύεται και από την ισχυρή εκθετική συσχέτιση της στοματικής αγωγιμότητας με το πρωινό υδατικό δυναμικό. Η επίδραση του υδατικού ελλείμματος στον ρυθμό καθαρής φωτοσύνθεσης ήταν ισχυρότερη στην ποικιλία Αγιωργίτικο, γεγονός που εξηγεί την χαμηλότερη ΑΧΝ της συγκεκριμένης ποικιλίας σε σχέση με τις υπόλοιπες. Η υδατική καταπόνηση επηρέασε αρνητικά το μέγεθος της φυλλικής επιφάνειας ανά πρέμνο και 5 αύξησε τη μέση θερμοκρασία του σταφυλιού σε όλες τις ποικιλίες κατά 2,3-3,5 °C. Στα πλήρως αρδευόμενα φυτά, η μεγαλύτερη φυλλική επιφάνεια καταγράφηκε στην ποικιλία Αγιωργίτικο, γεγονός που συνάδει με την ισοϋδρική συμπεριφορά της. Η άρδευση επηρέασε τις παραμέτρους της παραγωγής των πρέμνων σε όλες τις ποικιλίες της μελέτης, με υψηλότερες τιμές στη μεταχείριση FΙ. Μόνο στις ποικιλίες Ξινόμαυρο και, κυρίως, Αγιωργίτικο, η υδατική καταπόνηση συνοδεύτηκε από σημαντική αύξηση των διαλυτών στερεών στο γλεύκος ενώ δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές στην ολική οξύτητα μεταξύ των επεμβάσεων άρδευσης κατά τη στιγμή του τρυγητού, με εξαίρεση την ποικιλία Αγιωργίτικο. Οι ανθοκυάνες ήταν υψηλότερες στις ράγες προερχόμενες από τα σταφύλια των φυτών της μεταχείρισης ΝΙ σε όλη την περίοδο ωρίμανσης. Ωστόσο, την εντονότερη απόκριση στην υδατική έλλειψη έδειξε το ανθοκυανικό περιεχόμενο των ραγών στην ποικιλία Αγιωργίτικο. Αντίθετα, στην Grenache rouge, η μεγιστοποίηση των ανθοκυανών των φλοιών παρατηρήθηκε σε επίπεδα ηπιότερης υδατικής καταπόνησης (μεγαλύτερες τιμές Ψ).
description: In the present study we evaluated the effect of water regime on vine physiology, growth and microclimate, as well as on the ripening process of the grapes of four cultivars, namely 'Agiorgitiko', 'Xinomavro', 'Syrah' and 'Grenache rouge', under the typical semiarid conditions of Northern Greece. The experiment was conducted in Thessaloniki in 2013, and included three irrigation treatments, applied from berry set through harvest: (FI): 100% of crop evapotranspiration (ETc), deficit irrigation (DI): 50% ETc and non-irrigated (NI), replicated in randomized blocks. Vine water relations were assessed by measurements of water potential Ψ and gas exchange parameters (stomatal conductance gs and net assimilation rate A that were used to compute intrinsic water use efficiency WUE). Starting at harvest, weekly samplings of grapes were conducted to assess must and phenolic maturity of the berries. ΝI plants showed the lowest Ψ, accompanied by gs values inferior to 0.10 mol m-2s-1. However, Agiorgitiko and Grenache rouge had a more isohydric behavior which permitted them to keep their water potential at constant ranges. The strongest isohydric behavior of Agiorgitiko was also confirmed by the strong exponential correlation of gs with predawn Ψ. Water restriction had a more pronounced effect on photosynthesis in Agiorgitiko vines leading to a significantly lower WUE in this cultivar. Water deficit negatively affected leaf area per vine while it increased average berry temperature in all varieties by 2.3-3.5 °C. In FI vines, Agiorgitiko presented the highest leaf area which coincides with its more isohydric behavior. Irrigation affected all yield parameters, with higher values in FI plants. Must soluble solids were increased by water limitation in Agiorgitiko and Xinomavro while titratable acidity was not affected. Anthocyanins were higher in the grapes of NI vines. Among varieties, Agiorgitiko anthocyanins showed the strongest response to water deficit. In contrast, in Grenache rouge, highest levels of anthocyanins were achieved at moderate levels of water restriction (higher Ψ).