Η ψυχιατρική – ψυχολογική πραγματογνωμοσύνη στην ποινική δίκη:
Creators: name: Γιοβανούδα, Ακριβή Βαρσάμη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Ψυχιατρική
Πραγματογνωμοσύνη
Ποινική δίκη
Psychiatric
Expertise
Criminal proceedings

description: Ο θεσμός της πραγματογνωμοσύνης συμβάλλει καθοριστικά στην έκβαση της ποινικής δίκης στις περιπτώσεις που για την επίλυση ορισμένων ζητημάτων, τα οποία είναι καίριας σημασίας για την ανακάλυψη των αληθών πραγματικών περιστατικών μιας υπόθεσης, δεν αρκούν οι γνώσεις του δικαστή, αλλά απαιτείται η συνδρομή προσώπων που κατέχουν ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης. Ιδιαίτερη δε αξία έχει η ψυχιατρική – ψυχολογική πραγματογνωμοσύνη, η οποία καλείται να απαντήσει σε μια σειρά ερωτημάτων αναφορικά με την διανοητική υγεία του κατηγορουμένου, όπως για παράδειγμα την ικανότητα αυτού για καταλογισμό ή την επικινδυνότητά του για το κοινωνικό σύνολο. Για τη διενέργεια της χρησιμοποιούνται τρεις βασικοί άξονες: το ιστορικό του εξεταζόμενου δράστη, η κλινική εξέταση που περιλαμβάνει την ψυχιατρική – ψυχολογική διερεύνηση της προσωπικότητάς του καθώς και νευρολογικές εξετάσεις και τέλος την εργαστηριακή εξέταση, η οποία λειτουργεί συμπληρωματικά προς την κλινική εξέταση, βοηθώντας τον πραγματογνώμονα να καταλήξει σε διάγνωση σχετικά με την ψυχική υγεία του δράστη. Ωστόσο, στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας το έργο του πραγματογνώμονα είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, δεδομένου ότι αυτός καλείται να κρίνει τη διανοητική υγεία του κατηγορουμένου κατά τον χρόνο τέλεσης της πράξης, δηλαδή σε χρόνο που προηγείται της διενεργούμενης από αυτόν εξέτασης, με συνέπεια τα πορίσματά του να αντιμετωπίζονται πολλές φορές με δυσπιστία από το δικαστήριο. Σε αυτό συμβάλλει και το γεγονός ότι ο δικαστής και ο ψυχίατρος – πραγματογνώμονας προέρχονται από διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους. Προκειμένου λοιπόν να υπάρξει αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ τους, είναι απαραίτητη η επιμόρφωση των δικαστών σε βασικά θέματα Δικαστικής Ψυχολογίας και Ψυχιατρικής, αλλά και η εξειδίκευση των ψυχολόγων και ψυχιάτρων στο ειδικότερο αυτό αντικείμενο της Ψυχιατρικής επιστήμης, το οποίο παρουσιάζει αρκετές διαφορές σε σχέση με την Κλινική Ψυχολογία και Ψυχιατρική. Αν επιτευχθεί αυτό, η ψυχιατρική – ψυχολογική πραγματογνωμοσύνη θα μπορεί να αξιοποιηθεί από το ποινικό δικαστήριο στο μέγιστο δυνατό βαθμό, παρέχοντας στο δικαστή ουσιαστική συνδρομή στο έργο του περί ορθής απονομής της δικαιοσύνης.
description: The statute of expertise contributes significantly to the outcome of the criminal proceedings in cases where in order to resolve certain issues, which are crucial to the discovery of the true facts of a case, the knowledge of the judge is not sufficient, but he is in need of assistance by people who hold special knowledge in matters of science or art. The psychiatric – psychological expertise has particular value, considering that an expert is called to answer a series of questions regarding the mental health of the accused, such as if he can be held liable for his crime, or if he is harmful to the community. For its formation three main methods are used: the history of the tested offender, a clinical examination that includes psychiatric - psychological investigation of his personality and neurological examinations and finally the laboratory testing, which complements the clinical examination, helping the expert to reach a diagnosis on the offender's mental health. However, in the criminal process the work of the expert is particularly challenging, since he is asked to judge the mental health of the accused at the time of committing the act, time which is prior to the ongoing examination of him, and as a result, his findings are treated several times with disbelief by the court. To this also contributes the fact that the judge and the psychiatrist - expert come from different disciplines. Therefore, in order for them to have an effective cooperation, it is necessary that judges are trained on key issues of Forensic Psychology and Psychiatry, and psychologists and psychiatrists gain expertise in the specific subject of this branch of psychiatry, which presents several differences compared with Clinical Psychology and Psychiatry. If that is achieved, the psychiatric - psychological expertise could be used by the criminal court to the maximum extent possible, providing the judge substantial contribution to his work of laying the proper administration of justice.