Θεία Πρόνοια και Μοίρα στην Consolatio του Βοηθίου:
Creators: name: Παρταλιού, Βαλασία Ευαγγέλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Πρόνοια
Μοίρα
Βοήθιος
Providence
Fate
Boethius

description: Στην παρούσα εργασία διερευνάται η φύση και η λειτουργία της θείας Πρόνοιας και της Μοίρας στην Consolatio του Βοηθίου. Παρατηρείται πως ο Βοήθιος αναγνωρίζει την ύπαρξη ενός ανώτερου σχεδίου για όλα τα όντα, το οποίο μοιάζει αναπόφευκτο να μην εκπληρωθεί, επηρεασμένος από τη θεωρία της άτεγκτης και αδιάσπαστης αλυσίδας των αιτίων στη φύση, την οποία πρέσβευαν οι Ίωνες, οι Ατομικοί και οι Προσωκρατικοί φιλόσοφοι. Ωστόσο θεωρεί πως η ανθρώπινη λογική είναι το εφόδιο για να διαρραγεί το πλέγμα της αιτιοκρατίας, γι' αυτό, κατά μίμηση του Πλάτωνα, καθιστά τον άνθρωπο υπεύθυνο αναφορικά με την πορεία της ζωής του. Αποδίδει στη Μοίρα θεϊκή φύση, όπως και οι Στωικοί, αλλά την ορίζει υποδεέστερη της Πρόνοιας, αφού αποτελεί την πραγμάτωση του σχεδίου της Πρόνοιας μέσω της αιτιακής αλυσίδας, ενώ η Πρόνοια είναι το ίδιο το σχέδιο διοίκησης του σύμπαντος. Συνεπώς η Μοίρα εξασφαλίζει την ύπαρξή της μέσω της συμμετοχής της στην πρωταρχική, αυτόνομη ύπαρξη της Πρόνοιας. Ταυτίζει την Πρόνοια με την απόλυτη αγαθοσύνη του θεού και ορίζει ως τελικό σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης την κατάκτηση του Ύψιστου Αγαθού, το οποίο είναι ο θεός. Ένας θεός τέλειος, αγαθοεργός και σταθερός που δεν ευθύνεται για την ύπαρξη του κακού στον κόσμο, διότι το αμετάβλητο και τέλειο πλάνο του γι' αυτόν εκτελείται από έναν αναξιόπιστο και μεταβλητό φορέα, τη Μοίρα, και για τον λόγο αυτό διαστρεβλώνεται καθώς κατέρχεται από τον κόσμο του νοητού στον κόσμο της ύλης. Ένας θεός παντογνώστης που ωστόσο εξασφαλίζει στα ανθρώπινα όντα μέσω της πνευματικής προσήλωσής τους σε αυτόν την ελευθερία της επιλογής τους, γιατί η μελλοντική του γνώση δεν προκαθορίζει τα γεγονότα, καθώς υπερβαίνει τα στενά όρια του κοσμικού χρόνου και συλλαμβάνει όσα τελούνται σε κοσμικό επίπεδο ως αιώνιο παρόν. Έτσι η θεία πρόγνωση δεν καταργεί την ελευθερία της βούλησης.
description: The nature and function of the divine Providence and Fate in Boethiu's Consolation is examined at this essay. It is noticed that Boethius influenced by the theory of the relentless and indecomposable chain of causes in nature – an axiom that the Ionians, the Atomists and the Presocratics believed in - acknowledges the existence of a superior plan on all beings, which seems inevitable not being accomplished. However, following Plato, he believes that only human reason can disrupt the nexus of determinism, and thus enable man to define the course of his life. He attributes a divine nature to Fate, as the Stoics did, but defines it as subordinate to Providence, since it constitutes the facture of the providential plan through the chain of causes, whereas Providence is the actual plan of administration of the universe. Consequently, Fate ensures its being through its participation in the primary, self-governed being of Providence. The philosopher identifies Providence with the absolute purity of god and defines as the ultimate cause of human existence the conquest of the Sublime Good, which is god. That is a perfect, benevolent and stable god who is not accountable for the existence of evil in the world, because his inalterable and perfect plan about the world is performed by an unreliable and temperamental carrier, Fate, and because of that it is contorted, while it descends from the intelligible into the material world. An omniscient god who nevertheless provides freedom of will to human beings who, through their intellectual contemplation towards him, because future knowledge does not predetermine future events, as this knowledge transcends the limits of the temporal world and apprehends what is operated at the cosmic level as the eternally present. Thereby, divine foreknowledge does not abolish the human free will.