Can sleep predict conversion to MCI and dementia? Results from the Hellenic Longitudinal Investigation of Aging and Diet (HELIAD)
Creators: name: Μπαϊράμη, Στυλιανή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Προβλήματα ύπνου
Γνωστική έκπτωση
Άνοια
Sleep disturbance
Cognitive decline
Dementia

description: Sleep disturbance is a common occurrence in the elderly and can influence many aspects of their lives, including cognition. Recent evidence suggests sleep problems as a risk factor for subsequent cognitive decline in healthy elderly individuals. Our aim in undertaking the current study was to investigate whether sleep parameters (sleep disturbance, daytime sleepiness, sleep duration, sleep adequacy, napping) at baseline can predict the conversion from normal cognition to MCI/dementia at follow-up. A total of 955 cognitively normal (CN) older adults (aged over 65) were drawn from the HELIAD study. A comprehensive neurological and neuropsychological assessment was conducted at baseline and at 3.1 years later, resulting in 160 individuals diagnosed with MCI and 34 with dementia, whereas 761 remained CN. Using Cox regression analyses, no sleep parameter increased the risk of conversion status adjusting for demographics and clinical factors. Napping, however, was found to decrease this risk by 19.3%. Additional analyses (cross-sectional) revealed significant associations between sleep problems, sleep adequacy, and sleepiness on the one hand, and subjective cognitive decline (SCD) on the other, in older adults who remained CN at follow-up. Finally, SCD regarding memory at baseline was found to increase the risk of conversion to MCI/dementia by 71%, a finding in accordance with several studies of healthy elderly individuals. Therefore, napping was found to be a protective factor for cognitive decline, independent of demographic and clinical factors, while subjective memory complaints were a risk factor. Other sleep parameters were linked to these complaints, but not objective cognitive status at follow-up. These findings have implications for supporting elderly with SCD and sleep problems while they are still CN.
description: Τα προβλήματα ύπνου είναι αρκετά συχνά στους ηλικιωμένους και επηρεάζουν διάφορες παραμέτρους της ζωής τους, συμπεριλαμβανομένων και των γνωστικών λειτουργιών. Πρόσφατα δεδομένα παρουσιάζουν τα προβλήματα ύπνου ως παράγοντα κινδύνου για μεταγενέστερη γνωστική έκπτωση σε υγιείς ηλικιωμένους. Ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να μελετηθεί το εάν οι παράμετροι του ύπνου (προβλήματα, διάρκεια, και επάρκεια ύπνου, υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας, σύντομος ύπνος) στην πρώτη μέτρηση μπορούν να προβλέψουν τη μετάβαση όσων είναι αρχικά γνωστικά υγιείς σε ήπια γνωστική έκπτωση (ΗΓΕ) ή άνοια κατά τη δεύτερη μέτρηση. Συνολικά, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 955 γνωστικά υγιείς ηλικιωμένους (65 ετών και άνω) από τη μελέτη HELIAD. Διενεργήθηκαν νευρολογικές και νευροψυχολογικές εκτιμήσεις στην πρώτη μέτρηση, και 3.1 έτη αργότερα, και προέκυψαν 160 άτομα με διάγνωση ΗΓΕ και 34 με διάγνωση άνοιας, ενώ 761 παρέμειναν γνωστικά υγιείς. Από τις αναλύσεις παλινδρόμησης Cox προέκυψε ότι καμία μεταβλητή του ύπνου δεν αύξησε σημαντικά τον κίνδυνο μετάβασης σε ΗΓΕ/άνοια ελέγχοντας τους δημογραφικούς και κλινικούς παράγοντες. Ο σύντομος ύπνος μέσα στην ημέρα, ωστόσο, μείωσε τον κίνδυνο για αυτή τη μετάβαση κατά 19.3%. Περεταίρω αναλύσεις (συγχρονικές) έδειξαν σημαντική σχέση των προβλημάτων ύπνου, της επάρκειας, και της υπνηλίας με την υποκειμενική γνωστική έκπτωση, στους ηλικιωμένους που παρέμειναν γνωστικά υγιείς στην επανεκτίμηση. Τέλος, η υποκειμενική έκπτωση στον τομέα της μνήμης κατά την πρώτη μέτρηση αύξησε τον κίνδυνο μετάβασης κατά 71% στην επανεκτίμηση, κάτι που έχει παρατηρηθεί σε πληθώρα ερευνών με υγιείς ηλικιωμένους. Συνεπώς, ο σύντομος ύπνος στη διάρκεια της ημέρας ήταν προστατευτικός παράγοντας για τη γνωστική έκπτωση ανεξάρτητα από δημογραφικούς και κλινικούς παράγοντες, ενώ η υποκειμενική γνωστική έκπτωση μνήμης ήταν παράγοντας κινδύνου. Οι υπόλοιπες παράμετροι του ύπνου βρέθηκαν να σχετίζονται με αυτή την υποκειμενική έκπτωση, αλλά όχι με αντικειμενικές γνωστικές μετρήσεις και διαγνώσεις στην επανεκτίμηση. Αυτά τα ευρήματα μπορούν να εφαρμοστούν στην υποστήριξη ηλικιωμένων με υποκειμενική γνωστική έκπτωση και προβλήματα ύπνου, όσο είναι γνωστικά υγιείς.