title: Διαχείριση κρίσεων στη διατροφή από παθογόνα στα τρόφιμα
title: Food crisis management from foodborne pathogens
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Κουτλή, Ευαγγελία
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2022
Subjects: Τροφιμογενές νόσημα
Διατροφική κρίση
Διαχείριση κρίσεων
Ασφάλεια τροφίμων
Συστήματα ποιότητας

description: Οι λοιμώξεις του πεπτικού συστήματος από παθογόνους μικροοργανισμούς αποτελούν συχνό φαινόμενο για τον πληθυσμό του πλανήτη. Έχουν περιγραφεί περισσότερα από 250 διαφορετικά τροφιμογενή νοσήματα. Τα υπεύθυνα παθογόνα μπορεί να είναι τα βακτήρια, οι ιοί, τα παράσιτα τα οποία εισβάλλουν στον οργανισμό του ασθενή και προκαλούν δυσάρεστα συμπτώματα όπως η διάρροια, μπορούν όμως να καταλήξουν και σε θάνατο. Ως πιο συχνά περιστατικά καταγράφονται των E.coli , Salmonella και Listeria, βακτήρια τα οποία ευθύνονται για πολυάριθμες διατροφικές κρίσεις παγκοσμίως. Για την προστασία του καταναλωτή επομένως χαρακτηρίζεται υψίστης σημασίας η διαχείριση των διατροφικών κρίσεων η οποία αποτελείται από την στρατηγική διαχείρισης. Για μία επιτυχή στρατηγική θα πρέπει να ακολουθούνται τα στάδια της πρόβλεψης και της σχεδίασης, της αποτροπής, της επέμβασης, της ανασυγκρότησης και τέλος της έρευνας ώστε να μην επαναληφθεί στο μέλλον η κρίση. Το βασικό στοιχείο μίας στρατηγικής είναι το σχέδιο αντιμετώπισης κρίσεων το οποίο διαμορφώνεται από την περιγραφή της κρίσης, την αποστολή που καθορίζεται μέσα από τους στόχους που τίθενται, την εκτέλεση του, την υποστήριξη προς αυτό και τις επικοινωνίες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα διαχείρισης διατροφικών κρίσεων είναι, στις ΗΠΑ, η επιδημία από E.coli O157:H7 στα Jack in the Box το 1993 που οδήγησε στη πρώτη εφαρμογή HACCP σε βιομηχανίες τροφίμων και η επιδημία από Salmonella Typhimurium στη PCA το 2008 που τιμώρησε παραδειγματικά την ολιγωρία της υπεύθυνης εταιρείας και έθεσε τις βάσεις για περαιτέρω έλεγχο μέσω του Μητρώου Αναφερόμενων Τροφίμων του FDA . Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η επιδημία από Listeria monocytogenes στη Ουγγαρία, το 2018, ανέδειξε την χρησιμότητα διεθνούς και συντονισμένης απάντησης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κρατών και την αξία των κεντρικών εργαστηρίων αναφοράς. Τα γρήγορα αντανακλαστικά της Ε.Ε. φάνηκαν το 2022 με τη σωστή διαχείριση της επιδημίας από Salmonella Typhimurium στα πασχαλινά σοκολατένια αυγά. Συμπερασματικά, από το 1993 και μετά, οι γνώσεις πάνω στην ασφάλεια των τροφίμων εμπλουτίστηκαν και διαμορφωθήκαν στρατηγικές και σχέδια με σκοπό την επιτυχή και αποτελεσματική διαχείριση των διατροφικών κρίσεων. Σημαντικό βήμα υπήρξε η θέσπιση νομικού πλαισίου, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο για τη παραγωγή ασφαλών και ποιοτικών τροφίμων. Η αντιμετώπιση επιδημιών από παθογόνα που προκαλούν τροφιμογενείς ασθένειες, έκανε αντιληπτό ότι ένα σύστημα ασφάλειας τροφίμων για να λειτουργεί επιτυχώς οφείλει να στηρίζεται σε ένα σύνολο παραγόντων όπως για παράδειγμα η ύπαρξη των κονδυλίων και του νομικού πλαισίου, η τήρηση αυτού, η συνεχής συνεργασία και επικοινωνία των ρυθμιστικών αρχών και των αρμόδιων φορέων τόσο μεταξύ τους όσο και με τις επιχειρήσεις τροφίμων. Στη διάρκεια του χρόνου έγινε φανερό ότι μόνο με την εγκατάσταση του HACCP και την ύπαρξη ενός εξελιγμένου συστήματος ποιότητας, τα περιστατικά που συνδέονται με προβλήματα ασφάλειας τροφίμων δεν μειώθηκαν διότι για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος, πρέπει πρώτα να κατανοηθεί η αξία του και έπειτα να υπάρξει συνεχής προσπάθεια από την πλευρά των επιχειρήσεων τροφίμων ή όσων σχετίζονται με αυτά, για την ύπαρξη ασφαλών και υγιεινών τροφίμων.