«Τα Δυτικά Βαλκάνια από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας μέχρι σήμερα: Μια ιστορική και γεωπολιτική προσέγγιση
Creators: name: Γκιγκόπουλος, Δημήτριος Παύλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Σλάβοι
Βαλκάνια
Γιουγκοσλαβία
Slavs
Balkan
Yugoslavia

description: Η διαρκής ενασχόληση και το πηγαίο ενδιαφέρον μου για τη σύγχρονη ιστορία της Βαλκανικής χερσονήσου, καθώς και η εθνοφυλετική καταγωγή μου με έκαναν να ασχοληθώ ενεργά με τον λαό των Σλάβων. Ο λαός αυτός, με τη μορφή πλημμυρίδας, κατευθύνθηκε από την αρχική του κοιτίδα, η οποία εντοπίζεται στα Καρπάθια όρη μέχρι τη Βαλτική θάλασσα και από τα Ουράλια όρη και προς τον νότο μέχρι τις στέπες της Σκυθίας, προς τον χώρο της χερσονήσου του Αίμου, τον οποίο κατέκλυσε από τον 5ο μ. Χ.. Παράλληλα με τη βυζαντινή πολιτισμική επίδραση, που δέχονταν, οι Σλάβοι ήρθαν σε επαφή με τον Χριστιανισμό με τους Κύριλλο και Μεθόδιο να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο τόσο στη διάδοση του Χριστιανισμού όσο και στη γλωσσική και πολιτισμική ανάπτυξη των Σλάβων. Μελετώντας την ιστορική πορεία της Γιουγκοσλαβίας, η οποία απέκτησε σάρκα και οστά με τη δημιουργία του «Βασιλείου των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων» το 1918 και έχοντας κατά νου την πολιτισμική ποικιλομορφία της πληθυσμιακής σύνθεσης της Γιουγκοσλαβίας, που τόσο συχνά μεταβαλλόταν στην πάροδο των αιώνων, στον γιουγκοσλαβικό χώρο καλλιεργήθηκαν εθνικιστικές εμπάθειες και ένα ιδεολογικό κλίμα με εθνικό, θρησκευτικό, πολιτισμικό και κοινωνικό περιεχόμενο μεταξύ των εθνοτήτων, που απάρτιζαν τη γιουγκοσλαβική ομοσπονδία. Επίσης, οι θρησκευτικές αρχές του κρατιδίου ήταν διαφορετικές μιας και περιλάμβανε τρεις θρησκευτικές ομάδες, την Ορθόδοξη, την Ρωμαιοκαθολική και τη Μουσουλμανική. Αναπόφευκτα, κάτω από αυτές τις συνθήκες, οι ασκοί του Αιόλου άνοιξαν το 1990 με αποτέλεσμα οι εθνικισμοί, που αναπτύχθηκαν να δηλητηριάζουν τις σχέσεις των γιουγκοσλαβικών λαών, να παρασύρουν τα έθνη σε έναν ατέρμονα και καταστρεπτικό αγώνα με επακόλουθο τον εμφύλιο πόλεμο. Στα εδάφη της Γιουγκοσλαβίας, οι λαοί που επί σειρά πολλών δεκαετιών συμβίωναν στο πλαίσιο της πολιτικής κοινότητας ενός εθνικού κράτους, επιδόθηκαν σε εθνικιστικές πράξεις με ολέθρια αποτελέσματα για τους λαούς της Γιουγκοσλαβίας. Στα χρόνια, που ακολούθησαν μετά το τέλος του πολέμου το 1996 και τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ το 1999, οι ξένες δυνάμεις έκαναν προσπάθειες για την εδραίωση της ειρήνης και της σταθερότητας στα Βαλκάνια. Ο εξευρωπαϊσμός της περιοχής σε συνδυασμό με την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων και της διαδικασίας απόδοσης μεταβατικής δικαιοσύνης θεωρήθηκε η καλύτερη διασφάλιση έναντι της ανόδου του επιθετικού εθνικισμού και ενός νέου ξεσπάσματος εχθροπραξιών. Λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες, όπως η οικονομική κρίση στην Ευρωζώνη, το Brexit και η μεταναστευτική – προσφυγική κρίση, γίνεται αντιληπτό η Δύση εξασθένισε την προσοχή της προς τα Βαλκάνια, πράγμα που συνέπεσε με την εκδήλωση μεγαλύτερου ενδιαφέροντος από πλευρά άλλων εξωτερικών δρώντων, όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία και τα Η.Α.Ε.. Η δράση των τελευταίων περιλαμβάνει ευρύ φάσμα πεδίων, το οποίο εκτείνεται από οικονομικές επενδύσεις έως και πολιτική στήριξη σε κόμματα και κυβερνήσεις των Βαλκανικών χωρών.
description: My constant preoccupation and original interest in the modern history of the Balkan peninsula, as well as my ethno-racial origin, made me actively engage with the people of the Slavs. This people, in the form of a flood, was directed from its original cradle, which is located in the Carpathian mountains to the Baltic sea and from the Ural mountains and southward to the steppes of Scythia, to the area of the Aemos peninsula, the which engulfed from the 5th AD H.. Along with the Byzantine cultural influence they received, the Slavs came into contact with Christianity with Cyril and Methodius playing a decisive role both in the spread of Christianity and in the linguistic and cultural development of the Slavs. Studying the historical course of Yugoslavia, which took shape with the creation of the "Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes" in 1918 and bearing in mind the cultural diversity of the population composition of Yugoslavia, which changed so often over the centuries, nationalist sympathies and an ideological climate with national, religious, cultural and social content were cultivated in the Yugoslav space among the ethnic groups that made up the Yugoslav federation. Also, the religious principles of the state were different since it included three religious’ groups, the Orthodox, the Roman Catholic and the Muslim. Inevitably, under these conditions, the vents of the Aeolus opened in 1990, resulting in the nationalisms that developed to poison the relations of the Yugoslav peoples, dragging the nations into an endless and destructive struggle, resulting in civil war. In the territories of Yugoslavia, the peoples who for many decades lived together within the framework of the political community of a national state, indulged in nationalist acts with disastrous results for the peoples of Yugoslavia. In the years following the end of the war in 1996 and the NATO bombing in 1999, foreign powers made efforts to establish peace and stability in the Balkans. The Europeanization of the region combined with the normalization of bilateral relations and the process of rendering transitional justice was seen as the best safeguard against the rise of aggressive nationalism and a new outbreak of hostilities. Taking into account factors such as the economic crisis in the Eurozone, Brexit and the migrant-refugee crisis, it is noticeable that the West has weakened its attention towards the Balkans, which coincided with the manifestation of greater interest on the part of other external actors, such as Russia, China, Turkey and the UAE. The action of the latter includes a wide range of fields, which extends from financial investments to political support for parties and governments of the Balkan countries.