Κινηματογραφική μεταφορά ταινιών κινούμενων σχεδίων σε ταινίες ζωντανής δράσης. Η περίπτωση ταινιών του Tim Burton, παραγωγής Disney
Creators: name: Τζαφέρη, Καλλιόπη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Κινηματογραφική προσαρμογή
Διασημειωτική μετάφραση
Αλίκη στη χώρα των Θαυμάτων
Filming adaptation
Intersemiotic translation
Alice in wonderland

description: Η παρούσα εργασία μελετά την περίπτωση μεταφοράς/ προσαρμογής/ διασημειωτικής μετάφρασης της ταινίας κινουμένων σχεδίων (animation) της Disney Αλίκη στη χώρα των Θαυμάτων (1951) που μεταφράστηκε και αποδόθηκε ως ταινία ζωντανής δράσης (live-action) από τον σκηνοθέτη Tim Burton το 2010 σε συνεργασία με την ίδια εταιρεία παραγωγής. Ο σκοπός αυτής της συγκριτικής ανάλυσης είναι η καταγραφή των αλλαγών που επέρχονται κατά τη προσαρμογή αυτή λαμβάνοντας υπόψη το μέσο και την εποχή που οι δύο ταινίες δημιουργήθηκαν, αλλά και το στίγμα του σκηνοθέτη στη περίπτωση της ταινίας ζωντανής δράσης. Κυρίαρχο μέρος της έρευνας θα αποτελέσουν οι αλλαγές που έγιναν στην πλοκή του έργου, στην ανάπλαση και παρουσίαση των χαρακτήρων και την ιδεολογία της ταινίας. Η εργασία χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια ξεκινώντας από την εισαγωγή που παρουσιάζονται κάποια γενικά στοιχεία κυρίως για την εταιρεία παραγωγής αλλά και για το πώς θα γίνει η σύγκριση μεταξύ των ταινιών ανάλυσης. Στο δεύτερο κεφάλαιο δίνονται ορισμένες απαραίτητες κατευθυντήριες πληροφορίες για τα δύο μέσα- είδη των ταινιών αλλά και για την Disney. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται θεωρίες προσαρμογής και διασημειωτικής μετάφρασης που αποτελούν και τα εργαλεία της εργασίας. Στο τέταρτο κεφάλαιο αφού ολοκληρωθεί η παρουσίαση του υλικού και του σκηνοθέτη ξεκινάει η ανάλυση όπως διαχωρίστηκε για την ευκολότερη και εγκυρότερη διεξαγωγή συμπερασμάτων που ολοκληρώνεται στο πέμπτο κεφάλαιο. Τα συμπεράσματα της σύγκρισης δείχνουν ότι το μέσο και η εποχή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προσαρμογή της ταινίας. Τα κινούμενα σχέδια καθώς απευθύνονταν σε παιδιά ήταν έντονα χρωματισμένα και εντυπωσιακά με μία διαδικασία αρκετά ακριβή για την εποχή και γι’ αυτό δικαιολογείται και η μικρή διάρκειά τους. Δίνεται έμφαση στα ομιλούντα ζώα, υπάρχει μουσική και η πρωταγωνίστρια αντιμετωπίζει τις αλλαγές και τα προβλήματα ενός μικρού παιδιού. Η περίπτωση της ταινίας εξήντα χρόνια μετά παρουσιάζει την πρωταγωνίστρια, η οποία βρίσκεται στη βικτωριανή εποχή, από μία φεμινιστική σκοπιά κόντρα στα στερεότυπα και τους κανόνες της εποχής. Έχει χαρακτήρες πιο ολοκληρωμένους και εξελικτικούς ενώ όλα παρουσιάζονται υπό το σκοτεινό στίγμα του σκηνοθέτη Tim Burton.
description: The current paper studies the adaptation/intersemiotic translation of Disney’s animation Alice in Wonderland (1951), which was adapted as a live-action movie in 2010 by director Tim Burton, in collaboration with the same production company. The primary purpose of this comparative analysis is to indicate the changes caused during the adaptation process, taking into consideration the different genres and eras of creation. Tim Burton’s personal note also constituted a crucial factor in the present analysis. The paper mainly focuses on the plot changes, the regeneration of the characters and the ideology of the movie. The paper consists of five chapters, beginning with the introduction in which general information about the production company and the elements of comparison between the movies analysed are provided. Necessary guidelines concerning the two different genres and Disney are presented in the second chapter. The third one includes theories of adaptation and intersemiotic translation, the tools of the paper. The fourth chapter, following the conclusion of the presentation of the two movies and the director, completes the comparative analysis, leading to drawing expected conclusions in the fifth one. The conclusions drawn from the comparison further support that the genre and the era play a highly important role in the adaptation of the movie. The animation, mostly addressed to kids, included intense and vibrant colours, a process rather expensive for its era, thus its justified short duration. As the story unfolds, attention is given to the speaking animals, music prevails and the protagonist faces the problems of a small kid. On the other hand, the movie, released sixty years later, introduces the protagonist during the Victorian era from a feminist point of view, against the stereotypes and rules of her time. It contains characters identified by integration and potential, clothed in Tim Burton’s unique uncanny gaze.