Συνδιαλλαγή θύματος και δράστη στα πλαίσια της αποκαταστατικής δικαιοσύνης
Creators: name: Μικρού, Μιχαήλ Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Αποκαταστατική Δικαιοσύνη
Συνδιαλλαγή
Θυματολογία
Restorative Justice
Penal conciliation
Victimology

description: Τις τελευταίες δεκαετίες και ενώ η επιστήμη της εγκληματολογίας έχει διανύσει ήδη μια αξιοσημείωτη πορεία, εμφανίστηκαν οι πρώτες αντιδράσεις στις έως τότε λίγο-πολύ καθιερωμένες απόψεις. Τα διάφορα κινήματα που αναπτύχθηκαν κυρίως στους πανεπιστημιακούς χώρους και στις οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων οδήγησαν στην απόρριψη ορισμένων μορφών κοινωνικής αντίδρασης απέναντι στο έγκλημα (αγώνας κατά της θανατικής ποινής, κατά των αόριστων ποινών, κατά της ισόβιας κάθειρξης), στη διατύπωση αιτημάτων απεγκληματοποίησης, μορφών κοινωνικής συμπεριφοράς (όχι ποινική αντιμετώπιση ανηλίκων, αποποινικοποίηση της χρήσης ουσιών) και στην ανάπτυξη κινημάτων κατά των φυλακών, του ασύλων και των αυταρχικών ποινικών θεσμών. Αυτές οι μορφές αντιεξουσιαστικής ιδεολογίας και καταργητισμού (abolitionismus) ενισχύθηκαν από την αδυναμία αντιμετώπισης των εγκληματογόνων παραγόντων στην κοινωνία και την αποτυχία για πολλούς του σωφρονιστικού συστήματος. Σήμερα, επικρατεί ένα κλίμα απογοήτευσης και προβληματισμού, καθώς η αποτυχία πολλών προγραμμάτων αντιμετώπισης του εγκλήματος και μεταχείρισης εγκληματιών οδήγησαν αναπόφευκτα στη διατύπωση της απαισιόδοξης διαπίστωσης ότι τίποτα δε λειτουργεί (Nothing works). Οι μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενοι μηχανισμοί απονομής της δικαιοσύνης, όπως αποδεικνύεται από τη πραγματικότητα και τη δικαστηριακή πρακτική των τελευταίων δεκαετιών, έχουν οδηγήσει σε αποτελέσματα, τα οποία αποκλίνουν από τη σωφρονιστική και αντεγκληματική δεοντολογία του νόμου. Καταλήγουμε λοιπόν πως είναι αναγκαία η βελτίωση της πολιτικής κατά του εγκλήματος, η αναδιοργάνωση των θεσμών και των οργανισμών δίωξης του εγκλήματος και η πλήρης αναμόρφωση της αντεγκληματικής πολιτικής με επίκεντρο τον άνθρωπο, ο οποίος πια δεν θα φέρει απλώς τον τίτλο του διώκτη ή του διωκόμενου, αλλά θα αποτελεί ουσιαστικό συμμέτοχο και συνδιαμορφωτή της διαδικασίας αντιμετώπισης του εγκλήματος με την ελάχιστη δυνατή εξωτερική επιβολή κρατικής κυρίως προελεύσεως. Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται στις μέρες μας ένας πολλά υποσχόμενος θεσμός, αυτός της αποκαταστατικής δικαιοσύνης, ο οποίος σήμερα εφαρμόζεται σε διάφορες χώρες του κόσμου με διάφορες μορφές. Με την διπλωματική αυτή εργασία θα παρουσιάσουμε τις διάφορες αυτές πρακτικές συμμετοχής του θύματος στην αποκαταστατική δικαιοσύνη, με ιδιαίτερη αναφορά στην ποινική διαμεσολάβηση του Ν. 3500/2006 και την δικαστική ποινική συνδιαλλαγή που εισήχθη στην χώρα μας με τον Ν. 3904/2010 καθώς και τις νέες πρακτικές συνδιαλλαγής που επιδιώκονται να εισαχθούν στον με τροπολογίες στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
description: In the last decades and in spite of the remarkable progress in the field of Criminology, the first reactions against the established views appeared. Various movements, that developed mainly on university campuses and human rights organizations, led to the rejection of certain forms of social response to crime (fight against the death penalty, unspecified penalties and life sentence), the demand for decriminalization, the expression of forms of social behavior (not criminal treatment of minors, decriminalization of drug use) and the development of movements against prison, asylum and authoritarian penal institutions. These forms of anti-authoritarian ideology and abolitionism were boosted by the inability to deal with crime-factors in society and the failure, for many, of the prison system. Today, there is a climate of frustration and concern, as the inability of many programs to address crime as well as criminal treatment, inevitably led to this pessimistic finding that “nothing works”. The applicable justice mechanisms, as evidenced by reality and the court practice of the last decades, have led to results that deviate from the Correctional and Criminal Law Ethics. We conclude therefore that it is necessary to improve the policy against crime, to reorganize the institutions and organizations of crime prosecution and to reform the criminal policy on a people-centred basis, in a way a person will not only bear the title of the persecutor or the persecuted, but will be the key participant and will shape the process of addressing crime with the minimal possible external imposition of the government. Towards this direction nowadays a promising institution is heading, that of restorative justice, which is currently applied in various countries of the world in various forms. In this thesis we present these various forms of victim participation in restorative justice programs, with particular reference to criminal mediation practice of the Greek Law no. 3500/2006 and to criminal judicial conciliation introduced in our country with the Greek Law no. 3904/2010, as well as the new conciliation practices sought to introduce the amendments to the Greek Criminal Procedure Code.