Εκπαίδευση παιδιών με νοητική ανεπάρκεια που φοιτούν σε ειδικό δημοτικό σχολείο σε δεξιότητες διαχείρισης κι επίλυσης προβλημάτων στις σχέσεις τους με τους συνομηλίκους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβα:
Creators: name: Γκόφης, Αθανάσιος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Εκπαίδευση
Πρόγραμμα
Παρέμβαση
Education
Program
Intervention

description: Η παρούσα ερευνητική εργασία συγκροτεί το αποτέλεσμα της 15μηνης ενεργητικής παρατήρησης, παρέμβασης, επεξεργασίας κι ανάλυσης των αποτελεσμάτων ενός προγράμματος παρέμβασης που είχε ως στόχο του τη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με τον αυτοπροσδιορισμό, τη διαχείριση συγκρούσεων και απαξιωτικών συμπεριφορών τεσσάρων παιδιών με νοητική ανεπάρκεια. Αυτή η έρευνα δράσης διεξήχθη σε ειδικό δημοτικό σχολείο της Θεσσαλονίκης και είχε σαν υπόθεση την πεποίθηση πως με ένα κατάλληλα σχεδιασμένο πρόγραμμα παρέμβασης, που θα έχει ως παιδαγωγικό του εργαλείο το θέατρο σκιών, μπορούν να βελτιωθούν οι κοινωνικές δεξιότητες που σχετίζονται με τον αυτοπροσδιορισμό, τη διαχείριση συγκρούσεων και απαξιωτικών συμπεριφορών παιδιών με νοητική ανεπάρκεια. Στόχος της έρευνας ήταν μέσα από το θέατρο σκιών να τροποποιηθεί η συμπεριφορά των παιδιών αυτών σε ορισμένους βασικούς τομείς που συνδέονται με την αυτοπροσδιοριζόμενη συμπεριφορά και πιο συγκεκριμένα με τη μείωση της παθητικότητάς τους στις αντιδράσεις τους σε διάφορες κοινωνικές συνθήκες, με τη δυνατότητα να κάνουν επιλογές και να παίρνουν πρωτοβουλίες, με την έκφραση επιθυμιών, με τη τήρηση κοινωνικών κανόνων και συμβάσεων και με τη διαχείριση κοινωνικών προβλημάτων και συγκρούσεων που μπορεί να προκύπτουν μέσα από την αλληλεπίδρασή τους με τα υπόλοιπα άτομα του κοινωνικού τους περιβάλλοντος. Η έρευνα ήταν συμμετοχική, αφού αποτέλεσα κι εγώ οργανικό μέλος της όλης ερευνητικής διαδικασίας κι έλαβε χώρα σε ένα σχολείο όπου τα παιδιά ασκούνταν καθημερινά σε ένα κλίμα ενεργοποίησης κι έκφρασης όλων των δεξιοτήτων της προσωπικότητάς τους, συμπεριλαμβανομένων κι αυτών που προσπάθησε να προσεγγίσει και να αλλάξει το παρόν πρόγραμμα παρέμβασης. Η παρούσα ερευνητική εργασία θα μπορούσαμε να πούμε πως χωρίζεται σε τέσσερις βασικές φάσεις. Κατά την πρώτη πραγματοποιήθηκε σε διάστημα 2 μηνών η γνωριμία μου με τα τέσσερα παιδιά που θα αποτελούσαν το ερευνητικό μου δείγμα και η μελέτη των γνωστικών και κοινωνικών τους χαρακτηριστικών που σχετίζονταν με τους στόχους της έρευνας, η εξοικείωση εμού και των μαθητών με την τέχνη του θεάτρου σκιών και του «τρόπου» και των «κανόνων παιξίματός» του, καθώς και ο σχεδιασμός του προγράμματος παρέμβασης. Η δεύτερη φάση περιελάμβαβε την υλοποίησή του εντός δύο μηνών (21 συναντήσεων) ενώ η τρίτη τη συλλογή των απόψεων και των εκτιμήσεων των εκπαιδευτικών των τεσσάρων παιδιών και του ψυχολόγου σχετικά με τους στόχους του κάθε μαθητή και το βαθμό επίτευξης αυτών. Η τέταρτη φάση, τέλος, του παρόντος ερευνητικού προγράμματος παρέμβασης αφορούσε την επεξεργασία των δεδομένων που προέκυψαν σε όλο το χρονικό διάστημα υλοποίησης της έρευνας και η προσπάθεια ανάλυσης, αιτιολόγησης κι επεξήγησης των όποιων μεταβολών πραγματοποιήθηκαν στις προς μελέτη κοινωνικές δεξιότητες των μαθητών. Για το σχεδιασμό του προγράμματος χρειάστηκε να συνεργαστώ τόσο με τους εκπαιδευτικούς των παιδιών όσο και με τον ψυχολόγο και τον κοινωνικό λειτουργό του σχολείου, ενώ τέλος τα δεδομένα που συνδέονταν είτε με τους ειδικούς στόχους του κάθε μαθητή είτε αφορούσαν οτιδήποτε άλλο συνέβαινε κατά τη διάρκεια της παρουσίας μου στο χώρο του σχολείου κι έκρινα πως ήταν άξιο αναφοράς (πχ κάποια συνομιλία, η εκδήλωση κάποιας συμπεριφοράς, κάποια αντίδραση σε μια κατάσταση ή συνθήκη, κτλ) καταγράφονταν σε ημερολόγια που τηρούσα σε κάθε μια από τις συναντήσεις μου με τους μαθητές.
description: This research work constitutes the result of 15 months of active observation, intervention, treatment and analysis of the results of an intervention program aimed to improve social skills related to self determination, conflict management and derogatory attitudes of four children with intellectual impairment. This action research was conducted in a special primary school in Thessaloniki and had as an hypothesis that with a properly designed intervention program, which will use as a pedagogical tool the “shadow theater”, the social skills related to self-determination, management conflict and derogatory behaviors of children with mental deficiency can get improved. The objective of this research was to change through “shadow theater” the behavior of these children in some key areas linked to self-determined behavior and more specifically in areas related to the reduction of passivity on the responses to various social conditions, to the ability to make choices and to take initiatives, to express desires, to respect and follow social rules and conventions and to manage social problems and conflicts that may arise through the interaction with other people of their social environment. The research was participatory, since I was too a member of the entire research process and took place at a school where children practiced daily in a climate of activation and expression of all their personality skills, which were really similar with those that this intervention program tried to reach out and change. This research work could be divided into four main phases. In the first phase within 2 months I tried to introduce my self and interact with the four children who were my research sample to start to know each other, to study their cognitive and social characteristics associated with the objectives of the research, to familiarize myself and the students to the art of “theater of Shadows” and the “rules of its performance”, as well as to design the intervention program. The second phase included the implementation of the program within two months (21 meetings) and the third phase had the collection of the views and considerations of the teachers and the psychologist of those four children on the objectives that I put on each student in the beginning of the program and the achievement of these. Lastly the fourth phase of intervention research project included the process of the data that generated throughout the period of the implementation and the analysis and explanation of the changes that got made to the social skills of students because of the intervention. To design the program I had to cooperate with the teachers of the children, with the psychologist and with the social worker of the school. Finally the data associated with the specific goals that each student had or with anything else that happened and it worth in my personal opinion to refer it (ex. a conversation, the occurrence of a behavior, a reaction to a situation or condition, etc) were recorded in diaries that I was keeping in each of my meetings with students.