Εφαρμογή της Γενετικής Παρακολούθησης στην Ελληνική Δασοπονία
Creators: name: Κιουρτσής Φώτιος Στέργιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Γενετική Παρακολούθηση των Δασών
Δασικές διαχειριστικές μελέτες &amp; σχέδια
προστασία γενετικών πόρων.
Forest Genetic Monitoring
Forest Management Plans
Protection of genetic resources

description: Η κλιματική αλλαγή, τα αποτελέσματα της οποίας είναι ήδη ορατά, αποτελεί την πρώτη που τα αίτια της προέρχονται από την επίδραση του ανθρώπου στην ιστορία του πλανήτη και αναδεικνύει την ανάγκη διατήρησης της βιοποικιλότητας και των στοιχείων αυτής στα δασικά οικοσυστήματα. Οι συμβατικές διαχειριστικές πρακτικές και οι αντίστοιχοι δασοκομικοί χειρισμοί που απορρέουν από την εφαρμογή των δασικών διαχειριστικών μελετών, επηρεάζουν το δομικό στοιχείο της βιοποικιλότητας την γενετική ποικιλότητα. Η Γενετική Παρακολούθηση των Δασών (ΓΠΔ) εστιάζει στην συστηματική παρατήρηση και καταγραφή των γενετικών διαδικασιών και στη δυναμική της εξέλιξης των επιπέδων της γενετικής ποικιλότητας εντός των γενετικά παρακολουθούμενων πληθυσμών σε μακροπρόθεσμη κλίμακα. Σε νομικό και θεσμικό επίπεδο, η αναγκαιότητα της παρακολούθησης της κατάστασης και της εξέλιξης της γενετικής ποικιλότητας και του δυναμικού της δεν έχει κριθεί αναγκαία, η δε πρακτική εφαρμογή της Γ.Δ.Π. κρίνεται ανύπαρκτη. Με την ανάγκη της ανωτέρω παρακολούθησης να γίνεται σήμερα όλο και πιο επιτακτική, στο πλαίσιο της παρούσας κατάστασης της Ελληνικής Δασοπονίας, της επίδρασης των αβιοτικών και των αβιοτικών παραγόντων καθώς και του ρυθμού εξέλιξης των παθογόνων οργανισμών και των εντόμων σε σχέση με το ρυθμό εξέλιξης των δασικών ειδών, στην παρούσα εργασία επιχειρείται η δημιουργία του αναγκαίου πλαισίου ενσωμάτωσης της Γενετικής Παρακολούθησης των Δασών στα δασικά διαχειριστικά σχέδια και μελέτες, υπό το πρίσμα όλων των αναγκαίων παραμέτρων σχεδιασμού της. Επιχειρείται μια μακροσκελής αλλά αναγκαία καταγραφή και ανάλυση του διεθνούς και εθνικού νομικού πλαισίου προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος με έμφαση στα δασικά οικοσυστήματα, στην βιοποικιλότητα και στην προστασία των γενετικών πόρων. Παρουσιάζεται το νομικό και θεσμικό καθεστώς διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων. Επίσης αναλύεται εκτεταμένα το πλαίσιο που διέπει τα δασικά διαχειριστικά σχέδια και μελέτες και το πλαίσιο των διαχειριστικών σχεδίων των προστατευόμενων περιοχών. Προσεγγίζεται το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής και γίνεται ανάλυση της θεωρητικής προσέγγισης και του πλαισίου που διέπει την Γενετική Παρακολούθηση των Δασών. Η ανωτέρω προτεινόμενη ενσωμάτωση επί της αρχής, λαμβάνει υπόψη την κείμενη νομοθεσία, την οικονομικότητα, τις αρχές της περιβαλλοντικής οικονομίας και τους επιλεγμένους κύριους σκοπούς της αειφορικής διαχείρισης των δασών. Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω και δίνοντας έμφαση στο διεθνές και στο Εθνικό νομικό πλαίσιο, στο καθεστώς ιδιοκτησίας των Ελληνικών δασών, στην γενετική ποικιλότητα των δασικών οικοσυστημάτων, στο μεταβαλλόμενο αβιοτικό περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται τα δάση, καθώς και στην πίεση που δέχονται από τον άνθρωπο, αναπτύσσεται η μεθοδολογία συμπερίληψης και παρουσιάζεται η βέλτιστη λύση της ενσωμάτωσης της γενετικής παρακολούθησης των δασών στην δασική διαχείριση διά των δασικών διαχειριστικών μελετών. Στην παρούσα διατριβή αφού καταγράφονται οι παράμετροι της ΓΠΔ που πρέπει να ενσωματωθούν στις δασικές διαχειριστικές μελέτες, προτείνονται νέοι σκοποί της δασοπονίας και αναπτύσσεται πρωτόκολλο προδιαγραφών παρακολούθησης μέσω επιλεγμένων παραμέτρων της ΓΠΔ, σε είδη σημαντικά για τα ελληνικά δασικά οικοσυστήματα, ως στοιχείο εφαρμογής των τυπικών διαχειριστικών μελετών. Προτείνεται η ενσωμάτωση της ΓΠΔ στις ισχύουσες προδιαγραφές σύνταξης μελετών διαχείρισης των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας, μέσω συγκεκριμένης νομοθετικής τροποποίησης, με παράλληλη δημιουργία του αναγκαίου θεσμικού πλαισίου, του συστήματος χρονικά προσδιορισμένων αναφορών της επίδρασης συγκεκριμένων δασοκομικών πρακτικών, καθώς και του κοινού παραμετρικού περιβάλλοντος καταγραφής και παρακολούθησης των γενετικών πόρων
description: Climate change, whose effects are clearly evident in today’s world, is the result of human impacts on the planet that highlights the need to conserve biodiversity and its characteristics especially in forest ecosystems. Conventional management practices and their corresponding sylvicultural measures as a result of the implementation of the forest management studies, affect the primary pillar of biodiversity, namely genetic diversity. Forest Genetic Monitoring (FGM) focuses on the systematic temporal observation and recording of genetic processes and on the assessment of evolution dynamics of the genetic diversity levels within populations on a long-term scale. At the legal and institutional level, the need for monitoring the status of genetic resources and their dynamic potential has not been extensively established, while the practical application of FGM is deemed as non-existent. As the need of the FGM has become imperative nowadays, in regard to the current status of the Forestry in Greece, in this thesis we attempt to develop the necessary monitoring implementation framework for FGM, taking into account the necessary parameters for its development. Α detailed review and analysis of the international and national legal framework for the protection of the natural environment was attempted that emphasizes on forests and forest ecosystems, biodiversity and the protection of genetic resources. The legal and institutional status on the management of forests and forest ecosystems is also presented. The framework of the forest management plans and studies is also extensively analyzed, along with the framework for the management of protected areas. The problems of climate change are addressed, and a systematic recording and analysis of the theoretical approach with regards to the implementation and the framework of FGM is presented. The above proposed integration in principle, considers the existing legislation, the economy, environmental economics principles, as well as the selected main goals and objectives of sustainable forest management. The methodological approach developed took into account all the above and emphasizes the international and national legal frameworks, the ownership status of the Greek forests, the genetic diversity of forest ecosystems, the variable abiotic environment of forests, as well as the pressures from the human activities. This approach highlights that the best option is the integration of FGM in the forest management plans. In this thesis, after presenting the FGM parameters that need to be integrated in the forest management studies, new forestry goals are presented. We have also developed a specific protocol of FGM with selected parameters for important species of the Greek forest ecosystems. The integration of FGM integration to the current specifications of the forest management studies is proposed, through a specific legislative amendment, while at the same time a necessary institutional framework is proposed, featuring the development of a systematic periodic report on the impacts of specific sylvicultural practices and a common parametric recording and monitoring framework for forest genetic resources