Το Αγιο Πνεύμα στη θεία Λατρεία:
Creators: name: Καββαδίας, Δημήτριος (Γεώργιος) αρχιμανδρίτης, Διονυσίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Αγιο Πνεύμα
θεία Λατρεία
Ορθόδοξη Τριαδολογία
Holy Spirit
Divine Cult
Orthodox Triadology

description: Τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι τό τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἐκεῖνο τό ὁποῖο κατά τό λόγο τοῦ Χριστοῦ στό κατά Ἰωάννην Εὐαγγέλιο ἐκπορεύεται παρά τοῦ Πατρός καί τό ὁποῖο ὁμολογεῖται ὑπό τῆς Ἐκκλησίας διά τοῦ συμβόλου τῆς Πίστεως ὡς «Ἅγιον, Κύριον καί Ζωοποιόν» τό ὁποῖον συμπροσκυνεῖται μετά καί συνδοξάζεται μέ τά ἄλλα δύο πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος, τόν Πα¬τέρα καί τόν Υἱό καί τό ὁποῖον ἔχει μιλήσει μέσα στόν ἱστορικό χρόνο τῆς Βί¬βλου διά τοῦ στόματος τῶν προφητῶν. Στήν παροῦσα ἐργασία διαπραγμα¬τευτήκαμε τή θέση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στή θεία Λατρεία. Μέ βάση τά ἱερά κειμήλια τῆς Ἐκκλησίας μας, τήν Παλαιά καί Καινή Διαθήκη, τά λειτουργικά βιβλία, τήν ἀνάπτυξη τῶν ἁγίων Πατέρων καί τή γνώμη τῶν σύγχρονων θεολόγων προσπαθήσαμε νά θεμελιώσουμε ἐπιστημονικά τόν ἐρευνητικό μας κόπο. Τό θέμα μας πραγματώθηκε σέ τέσσαρα κεφάλαια διῃρημένα ἀνάλογα μέ τό περιεχόμενό τους σέ ὑποκεφάλαια. Στό πρῶτο κεφάλαιο καταθέσαμε γενική θεώρηση περί τῆς «ἐν Πνεύματι» θείας Λατρείας. Στά ὑποκεφάλαιά του ἐξετάσαμε τήν περί Ἁγίου Πνεύματος θεολογία τῆς Ἐκκλησίας ἀναπτύσσοντας ἐν συντομίᾳ τά βασικά σημεῖα τῆς ὀρθόδοξης Τριαδολογίας καθώς καί τά ἀφορώντα στήν Πνευματολογία. Τονίσαμε ὅτι ὁ χαρακτήρας τῆς θείας Λατρείας δέν μπορεῖ παρά νά εἶναι ἁγιοπνευματικός καί μόνο: Ἐξετάσαμε ἐπίσης τό θέμα καινή κτίση καί ἐν Πνεύματι Λατρεία, ὅπου ἀποδεικνύεται ὅτι μέ τήν ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὅλη ἡ κτίση καινουργεῖται καί ἐπισημαίνεται ὅτι «καινή κτίση» εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Ἐπίσης ἐξετάσαμε τήν ἑνότητα πού ἀφορᾶ στά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τή θεία Λατρεία καθ’ ὅσον τά χαρίσματα πού διανέμει εἶναι χρήσιμα γιά τήν ἀτομική σωτηρία τῶν πιστῶν καί τό σωστικό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας. Στό δεύτερο κεφάλαιο ἀναφερθήκαμε στό θέμα «καιροί προσευχῆς καί Ἅγιο Πνεῦμα». Ἀναδείχθηκε τό γεγονός τῆς ἐπί τοῦ χρόνου διαρκοῦς ἐπιδημίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ἐρευνήθηκε τό θέμα τῆς σύνδεσης τῶν Ἀκολουθιῶν τοῦ Νυχθημέρου μέ τό ἔργο τοῦ Παρακλήτου στήν κτίση καί τήν ἱστορία. Τό τρίτο κεφάλαιο «μυστηριακή ζωή καί Ἅγιο Πνεῦμα», περιλαμβάνει πέντε ὑποκεφάλαια. Στό πρῶτο ἐπισημαίνεται ὅτι ὁ Παράκλητος εἶναι ἡ ἀρχή καί τό τέλος κάθε μυστηριακῆς πράξης μέσα στήν Ἐκκλησία. Στά τέσσερα ὑποκεφάλαια πού ἀκολουθοῦν ἐπισημαίνεται ἡ παρουσία καί ἡ δράση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στά ἱερά μυστήρια τοῦ Βαπτίσματος, τοῦ Χρίσματος, τῆς θείας Εὐχαριστίας, τῆς Ἐξομολογήσεως, τῆς Ἱερωσύνης καί τοῦ Ἱεροῦ Εὐχελαίου. Ἀπό τή μελέτη τοῦ Χριστιανικοῦ Ἑορτολογίου στό τέταρτο κεφάλαιο διεφάνη ὅτι σέ κάθε ἐπί μέρους ἑορτή Δεσποτική, Θεομητορική ἤ ἁγίου εἶναι φανερή ἡ ἐπιδημία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Συμπερασματικά ἀναφέρουμε ὅτι τό Ἅγιο Πνεῦμα κατέχει δεσπόζουσα θέση στή θεία Λατρεία καί ἀναδεικνύει μέ τήν καταλυτική του παρουσία τόν πνευματικό καί ὑψηλό της χαρακτήρα. Ἁγιάζει τό χῶρο καί τό χρόνο, καθιστᾶ τά πάντα καινή κτίση, διανέμει χαρίσματα πρός σωτηρίαν, παρίσταται στίς Ἀκολουθίες τοῦ Νυχθημέρου, τελειοποιεῖ τά ἱερά μυστήρια καί ἀποτελεῖ πρωταγωνιστή σέ κάθε πτυχή τοῦ Χριστιανικοῦ Ἑορτολογίου.
description: The Holy Spirit is the third person of the holy trinity, that which according to Christ’s speech in Saint John’s gospel proceeds from the Father and which is acknowledged by the church through the symbol of faith as “Holy, the Lord and giver of life”, which is then venerated and glorified along with the other two persons of the divine trinity, the father and the son and which spake by the prophets through the historic time of the Bible. In the present paper we have aimed to investigate the position of the Holy Spirit in the divine cult. Being based upon the sacred heirlooms of our church, the old and New Testament, the liturgical books, the development of the holy Fathers and the views of contemporary theologists we have aimed to scientifically document our study. The subject has been developed in four chapters, subdivided in sections according to their content. In the first chapter a general discussion is made about “spiritual” divine worship. In its sections we have elaborated on the pertaining to the Holy Spirit theology of our church, summarizing the major points of orthodox Triadology. We have put stress on the fact that divine cult is exclusively of holy and spiritual character. We took on to investigate the issue of new creation and of spiritual worship, where it has been proven that by action of the Holy Spirit the whole universe is revived, further being explained that “new creation” is the church. We furthermore examined the unit analysing the charms of the Holy Spirit and the divine cult, since the distributed charms are useful for the individual salvation of the faithful ones and the salvatory work of Church. In the second chapter we have made a reference to the subject of “times of pray and the Holy Spirit”. Emphasis was also put on the through-time consignment of the Holy Spirit and examined was the subject of the interconnection of the Holy Services of the Counselor in creation and in history. The third chapter “sacramental life and the Holy Spirit” consists of five sections. In the first it is stressed that the Counsellor is the beginning and the end of any sacramental action in church. The four sections tom follow, emphasis is put on the presence and action of the Holy Spirit in the holy sacraments of the Baptism, Chrismation, divine Eucharist, Confession, Priesthood and the Holy Oil. After having studied the Eastern Orthodox Liturgical Calendar, in the fourth chapter, the consignment of the Holy Spirit is made clear on any individual Despotic, Virgin Mary’s or a saint’ s Day. A final reference is made to the fact that the Holy Spirit owns a dominant position in the divine cult and reveals its spiritual and high character. It sanctifies space and time, renovates by new creation, distributes charms for salvation, is present on the Holy Services, improves the holy sacraments and plays a protagonist role in every aspect of the Eastern Orthodox Liturgical Calendar.