Μορφομετρική και μορφολογική μελέτη του συμπλέγματος ινιακού κονδύλου - σφαγιτιδικού ογκώματος και η εφαρμογή της στις πλάγιες προσπελάσεις της βάσης του κρανίου
Creators: name: Πάγκου, Διαμαντούλα Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ινιακός Κόνδυλος
Σφαγιτιδικό όγκωμα
Βάση κρανίου
Occipital condyle
Jugular tubercle
Skull base

description: Εισαγωγή Η εξαίρεση ενδομηνιγγικών και εξωμηνιγγικών εξεργασιών που εδράζονται στο προσθιοπλάγιο τμήμα του μεγάλου τρήματος, το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο εμβαθυμένα και σύνθετα μέρη της βάσης του κρανίου και αποτελείται από οστικές προπέτειες, πλησίον των οποίων διαδράμουν σημαντικές νευραγγειακές δομές, αποτελεί αληθινή πρόκληση για τους χειρουργούς της βάσης κρανίου . Σκοπός Σκοπός της παρούσας διπλωματικής είναι η μελέτη της μορφολογίας (σχήμα) και μορφομετρίας (διαστάσεις και αποστάσεις από παρακείμενες δομές) του σφαγιτιδικού ογκώματος και του ινιακού κονδύλου αμφοτερόπλευρα, η αναζήτηση ύπαρξης πιθανής ασυμμετρίας, οι υπάρχουσες συσχετίσεις και η επίδραση του φύλου και της ηλικίας στην αύξηση τους. Υλικό και μέθοδος Μελετήθηκαν 50 αποξηραμένα και κρανιοτομημένα κρανία ενηλίκων Ελληνικής καταγωγής (33 άνδρες - 66% και 17 γυναίκες - 34%) από τη συλλογή οστών του Εργαστηρίου Ανατομίας και Χειρουργικής Ανατομίας του ΑΠΘ. Τα κρανία κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με την ηλικία τους σε 3 ηλικιακές ομάδες (20-39, 40-59 και ≥ 60 ετών). Η μετρήσεις έγιναν με τη χρήση ψηφιακού παχύμετρου ακριβείας και μέσω αξονικής τομογραφίας. Αποτελέσματα Η μέση τιμή του μήκους, πλάτους και ύψους του σφαγιτιδικού ογκώματος ήταν 14.40 ± 2.55, 9.67 ± 1.54 και 9.47 ± 1.65 αντιστοίχως (ασυμμετρία βρέθηκε στο πλάτος, p =0.019). Το συνηθέστερο σχήμα σφαγιτιδικού ογκώματος αμφοτερόπλευρα ήταν το ελαφρά κυρτό (49%), ακολουθούμενο από το ευρέως ωοειδές (37%) και από το οξύαιχμο (29%). Δεν παρατηρήθηκε φυλετικός διμορφσμός και επίδραση της ηλικίας στη μορφομετρία και μορφολογία των σφαγιτιδικών ογκωμάτων. Η μέση τιμή μήκους, πλάτους και ύψους του ινιακού κονδύλου ήταν 22.68 ± 2.17, 11.15 ± 1.20 και 9.04 ± 1.40 αντίστοιχα. 6 Το συνηθέστερο σχήμα ινιακού κονδύλου αφμοτερόπλευρα ήταν το ελλειψοειδές (31%), ακολουθούμενο από το νεφροειδές (23%) και το οκτωειδές (10%). Δεν παρατηρήθηκε φυλετικός διμορφισμός όσον αφορά τις διαστάσεις και τη μορφολογία του ινιακού κονδύλου αλλά βρέθηκε επίδραση της ηλικίας στο ύψος δεξιά. Η μέση τιμή της πρόσθιας και οπίσθιας διακονδυλικής απόστασης ήταν αντίστοιχα 18.56 ± 2.03 και 31.60 ± 2.39 χιλιοστά. Η μέση απόσταση του σφαγιτιδικού ογκώματος από τον υπογλώσσιο πόρο βρέθηκε 8.88 ± 1.51 ενώ η μέση απόσταση του σφαγιτιδικού ογκώματος από τον ινιακό κόνδυλο ήταν 23.23 ± 2.03. Η μέση τιμή των κονδυλικών γωνιών στο οβελιαίο επίπεδο βρέθηκε 32.86 ± 3.82 ενώ η πρόσθια διακονδυλική γωνία ήταν 65.73 ± 7.22 Συμπεράσματα Η παρούσα μελέτη αναδυκνύει την ύπαρξη πληθυσμιακών διαφορών, συγκρίνοντας τα ευρήματα στον Ελληνικό πληθυσμό με αντίστοιχα άλλων πληθυσμών. Επιπλέον επισημαίνει τις μορφομετρικές και μορφολογικές διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές παρατηρήσεις και την επίδραση της ηλικίας. Πριν από κάθε επέμβαση στη βάση του κρανίου, πρέπει να αξιολογούνται πληθυσμιακές, φυλετικές και ηλικιακές διαφοροποιήσεις και η ύπαρξη πιθανών ανατομικών παραλλαγών της περιοχής προκειμένου να επιλεχθεί η κατάλληλη χειρουργική προσπέλαση, για την ασφαλέστερη διεξαγωγή της επέμβασης
description: Introduction The anterolateral aspect of the foramen magnum is one of the most complex and deepest areas of the skull base. Exposure of intra or extradural lesions located in this area of the foramen magnum poses a significant surgical challenge for neurosurgeons since this area is covered by thick bony prominences were lower cranial nerves and vascular structures pass through. Far lateral approach and its modification (supracondylar, transcondylar, extreme lateral and ELITE approach) require removal of bony structures such as the jugular tubercle and occipital condyle. Removal of these structures improves the angle of surgical exposure, better visualisation leading to betted and wider access for successful surgery. Material and Methods Fifty dry human adult skulls (100 sides) were used in this study at the Anatomy Department of Aristotles University of Thessaloniki Faculty of Medicine (known age and sex). The jugular tubercle, occipital condyle and hypoglossal canal were defined as landmarks and 12 parameters of the right and left side were measured with a milimetric digital caliper and Computed Tomography (CT) scan. Results In the cadaveric specimens, the mean jugular tubercle length was 14.40±2.55, the mean width 9.67±1.54 and the mean height 9.47±1.65 mm.. The mean length of the occipital condyle was 22.68±2.17, the mean width was 11.15±1.20 and its mean thickness was 9.04±1.40mm.The authors analyzed the difference in morphometric data with regard to right and left sides and found no statistically significant difference between the two sides. The comparison of the anatomical measurements and the correspondent radiological mean values did not achieve statistical significance. Significant morphological variations of the jugular tubercle were noted. These differences included flat, low cirular, large ovoidal, pin point, sharp and double protuberance. The predominant shape of the occipital condyle was the ellipsoid. 8 Conclusion The occipital condyle and jugular tubercle are the main bony prominences obstructing the anterolateral surface of the brainstem. Variations of the jugular tubercle and occipital condyle and their relationships to the neighboring osseous, vascular and neural structures are important for modifications of the far - lateral approach. Neurosurgeons should be familiar with variations of the structures surrounding the foramen magnum in order to perform the safest and widest exposure possible. Knowledge of these morphological variations can contribute to optimal preoperative surgical planning, minimizing retraction and reducing morbidity during lateral transtubercular approaches