Η πολιτισμική διάσταση της ευαγγελικής παραβολής του ασώτου υιού: Δομική σημαντική και κοινωνιο-σημειωτική θεώρηση
Creators: name: Σαρακατσιάνου, Δήμητρα Σιδέρη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Βίβλος
δομική σημαντική
κοινωνιο-σημειωτική
παραβολή ασώτου υιού
Bible
structural semantics
sociosemiotics
parable of the prodigal son

description: Στην παρούσα εργασία προτείνεται, αναπτύσσεται και υλοποιείται μια ολοκληρωμένη μεθοδολογική πρόταση για την ανάλυση και ερμηνεία των πολιτισμικών δομών, με αναφορά σε κείμενα Παραβολών του Ευαγγελίου. Η μεθοδολογική οπτική η οποία υιοθετείται είναι κυρίως η δομική σημαντική και έπειτα, σε μικρότερο βαθμό, η κοινωνιο-σημειωτική. Η ανάλυση και ερμηνεία αφορά όλες τις στρώσεις νοήματος του κειμένου (κυριολεκτική, διδακτική, αλληγορική, αναγωγική), οι οποίες συνθέτουν τα δύο επίπεδα σημασίας της παραβολής, το διδακτικό και το θεολογικό. Ο βασικός παράγοντας της σύζευξης των δύο πλαισίων μεθοδολογικής θεώρησης είναι το Πατερικό Ορθόδοξο συγκείμενο του αναλυόμενου κειμένου. Η πρωτοτυπία της έρευνας έγκειται στο γεγονός ότι η προτεινόμενη μεθοδολογία αποκαλύπτει με συστηματικό τρόπο τα ποικίλα μηνύματα του αφηγήματος, αλλά και επιτυγχάνει την συστηματική συγκριτική ανάλυση των δομών (λ.χ. αφηγηματικών, αξιακών, ιδεολογικών), που ενυπάρχουν και στα δύο διακριτά επίπεδα σημασίας του παραβολικού κειμένου. Στο πλαίσιο αυτό, επιλέχθηκε η παραβολή του ασώτου υιού ως παράδειγμα μελέτης, ώστε να υλοποιηθεί η «πολιτισμική ερμηνεία» του κειμένου στην βάση της προτασσόμενης μεθοδολογίας. Όπως προκύπτει από την ανάλυση, ο βασικός σκοπός της διδακτικής αφήγησης είναι η περιγραφή της προσπάθειας του νεότερου υιού για την απόκτηση της ελευθερίας του, ενώ της θεολογικής αφήγησης είναι η περιγραφή της προσπάθειας της σωτηρίας του πτωτικού ανθρώπου. Ως θεμελιώδη διαχρονικά θετικά πρότυπα προβάλλονται η επίγεια οικογένεια και η Εκκλησία (πνευματική οικογένεια), τα οποία συγκροτούν από κοινού τις βάσεις για την ατομική και κοινωνική βιωτή των ανθρώπων, η οποία θεμελιώνεται στην εν Χριστώ ζωή. Ορισμένα ακόμη γενικά σημαντικά συμπεράσματα της έρευνας είναι τα ακόλουθα: ο άσωτος εμφανίζεται ως πρότυπο μετανοίας, το αφήγημα οικοδομείται σε κυρίαρχα πολιτισμικά μοτίβα της εποχής του, η παραβολή αποτελεί φορέα Ορθόδοξων Χριστιανικών διδασκαλιών και οδηγό στάσεων και συμπεριφορών, και τέλος τα διδακτικά σχήματα της παραβολής μετασχηματίζονται σε θεολογικά σχήματα
description: In this work, a comprehensive methodological framework is proposed, developed and implemented for the analysis and interpretation of cultural structures with reference to Gospel Parable texts. The methodological view adopted is mainly structural semantics, and, to a lesser extent, sociosemiotics. The analysis and interpretation concern the overall levels of meaning in the text (literal, instructional, figurative, anagogical), which refer to the two levels of meaning of the Parable, i.e. the instructional and the theological. The key factor regarding the conjunction of the approaches of both methodological frameworks is the Orthodox Patristic context of the analyzed text. The originality of our research lies in the fact that the proposed methodology reveals in a systematic way the various messages of the narrative; moreover, it achieves a systematic comparative analysis of structures (e.g. narrative, value, ideological), which exist in both the distinct levels of meaning of the parabolic text. In this context, the parable of the prodigal son was chosen as a case study for implementing the "cultural interpretation" of the text on the basis of the proposed methodology. The analysis shows that the main purpose of the instructional narrative is to describe the younger son's effort to acquire his freedom, while the purpose of the theological narrative is the description of the effort for the salvation of the fallen person. Earthly family and Church (spiritual family) are indicated as fundamental diachronic positive prototypes, which form the basis of both individual and social life. The latter is founded on the life-in-Christ. Further generally important conclusions of this research are: the prodigal appears as a prototype of metanoia (repentance), the narrative is built on dominant cultural patterns of its era, the parable is a bearer of Orthodox Christian teaching and a guide for attitudes and behaviors, and finally, the didactic schemata of this parable are transformed into theological schemata