Ο ρόλος της Εκκλησίας στην ανάπτυξη της εκπαίδευσης στην εκκλησιαστική επαρχία της Βέροιας κατά την τελευταία περίοδο της Οθωμανοκρατίας
Creators: name: Γούτση, Θεοδώρα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Εκπαίδευση
Εκκλησία
Τουρκοκρατία
Education
Church
Turkocracy

description: Η παρούσα μελέτη καταγράφει την προσπάθεια διαμόρφωσης και την εξέλιξη της οργάνωσης της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στα χρόνια της Τουρκοκρατίας στην εκκλησιαστική επαρχία της Βέροιας καθώς και τις επιρροές που δέχθηκε η παιδεία του υπόδουλου ελληνισμού αλλά και την επίδραση που άσκησε. Μελετώνται σημαντικά εκκλησιαστικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής που προσδιόρισαν τη μεταβαλλόμενη ιστορική σκηνή και επηρέασαν τα εκπαιδευτικά θέματα. Επιπλέον, διερευνάται η συμβολή της Εκκλησίας στην ανάπτυξη της παιδείας στην Ορθόδοξη Ελληνική Κοινότητα Βέροιας και πιο συγκεκριμένα η στήριξη και η οργάνωση της παιδείας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ως θρησκευτικού πανορθόδοξου κέντρου, και από τη Μητρόπολη Βέροιας και τους επιτόπιους Μητροπολίτες. Παράλληλα, παρουσιάζεται η σύνδεση της οργάνωσης και της λειτουργίας των σχολείων με τα θεσμικά και συλλογικά όργανα της Ελληνικής Κοινότητας Βέροιας, όπως τη Δημογεροντία, τη Σχολική Εφορεία και την Εκκλησιαστική Επιτροπή, αλλά και με τους συλλόγους, τους ευεργέτες και δωρητές που έδρασαν ως αρωγοί στην εξάπλωση των ελληνικών και χριστιανικών γραμμάτων στην Βέροια. Τα συμπεράσματα που εξάγονται αφορούν στη σημαντική ανάπτυξη του εκπαιδευτικού δικτύου της ελληνορθόδοξης κοινότητας Βέροιας με τη συμβολή της Εκκλησίας και της τοπικής Κοινότητας κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου. Αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε η Εκκλησία στη συνέχιση και την ανάπτυξη της παιδείας στην περιοχή συνεισφέροντας με πνευματική συμπαράσταση, τόνωση της θρησκευτικής και εθνικής συνείδησης του ορθοδόξου ποιμνίου αλλά και οικονομική στήριξη για τη μόρφωση των Ελληνοπαίδων. Τονίζεται η συνεισφορά εκκλησιαστικών και εθνικών ανδρών στα θεμέλια της επιβίωσης και της πνευματικής αναγέννησης του υπόδουλου Ελληνισμού. Συμπεράσματα εξάγονται και για τον τύπο των διδακτηρίων (Ελληνική Σχολή, Αστική Σχολή, Αλληλοδιδακτική, Παρθεναγωγείο, Αρρεναγωγείο, Ιερατική Σχολή), τους διδάσκοντες και τα προσόντα τους, τα διδασκόμενα μαθήματα, τους οικονομικούς πόρους συντήρησης και λειτουργίας των σχολείων και για τη διοίκηση και εποπτεία των σχολείων από την τοπική κοινότητα με την επίβλεψη του οικείου Μητροπολίτη κατά την εξεταζόμενη περίοδο
description: The present thesis studies the effort of the formation and the evolution of the organization of the educational activity during the years of Ottoman rule in the ecclesiastical province of Veria as well as the influences received by the education of the enslaved Hellenism but also the influence it exerted. Important ecclesiastical and political events of the time are studied which determined the changing historical scene and influenced the educational issues. In addition, it investigates the contribution of the Church to the development of the education in the Greek Orthodox Community of Veria, and more specifically the support and organization of the education by the Ecumenical Patriarchate, as a religious pan-Orthodox center, and by the Diocese of Veria and the locals. At the same time, it presents the connection of the organization and operation of the schools with the institutions and collective bodies of the Greek Community of Veria, such as the Demogerontia, the School Ephorate and the Ecclesiastical Committee, but also with the associations, benefactors and donors who acted as helpers in spread of Greek and Christian letters in Veria. The conclusions drawn concern the significant development of the educational network of the Greek Orthodox community of Veria with the contribution of the Church and the local Community during the Ottoman period. They highlight the decisive role played by the Church in the continuation and development of education in the region, contributing with spiritual support, stimulating the religious and national consciousness of the Orthodox flock and financial support for the education of Greek children. The joint contribution of ecclesiastical and national representatives to the foundations of the survival and spiritual rebirth of enslaved Hellenism is emphasized. Conclusions are also drawn about the type of faculties (Greek School, Urban School, Mutual Education, Girls’ School, Boys' School, Theological Seminary), the teachers and their qualifications, the courses taught, the financial resources for the maintenance and operation of the schools and the administration of schools by the local community under the supervision of the relevant Metropolitan during the specific period being studied
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)