Τα μοναστήρια της Ιεράς Μητροπόλεως Γρεβενών
Creators: name: Τόζιου, Βασιλική Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Μοναστήρια
Γρεβενά
Ιστορία
Monasteries
Grevena
History

description: Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται τα μοναστήρια της Μητροπόλεως Γρεβενών. Αρχικά δίνονται ιστορικά στοιχεία για την Εκκλησία Γρεβενών, η οποία εμφανίζεται στις πηγές του δεκάτου αιώνα, καθώς και για το πότε εμφανίζεται ως επισκοπή και πότε ως μητροπολιτική έδρα. Επίσης γίνεται σύντομη αναφορά στους αγίους των Γρεβενών, τον όσιο Νικάνορα, τον άγιο Δημήτριο εκ Σαμαρίνης τον Νεομάρτυρα και τον άγιο Γεώργιο τον Νεομάρτυρα εκ Τσουρχλίου. Στη συνέχεια μελετώνται τα μοναστήρια της Μητροπόλεως. Πρώτο παρουσιάζεται το μοναστήρι του Οσίου Νικάνορα Ζάβορδας, ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα του δεκάτου έκτου αιώνα, το οποίο έχει χαρακτηρισθεί ως "Μακεδονικό Μετέωρο" και υπήρξε σημείο αναφοράς από τη στιγμή της ίδρυσής του για τους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα μοναστήρια της Ευαγγελίστριας Μπουνάσιας, του Αγίου Νικολάου Περιβολίου, των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και της Παναγίας Τορνικίου (το oποίο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της ολοκληρωτικής μεταφοράς του καθολικού το 2011, ως ο μόνος τρόπος διάσωσης του, αφού βρισκόταν μέσα στα όρια της τεχνητής λίμνης του Ιλαρίωνα, που δημιουργήθηκε από την κατασκευή του ομώνυμου υδροηλεκτρικού εργοστασίου της ΔΕΗ). Κάθε μοναστήρι παρουσιάζεται σε διαφορετικό κεφάλαιο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται πληροφορίες για τον γεωγραφικό χώρο, την αρχιτεκτονική του μοναστηριακού συγκροτήματος και του καθολικού, την ιστορία και την εθνική προσφορά του, την προσφορά του στην εκπαίδευση, καθώς και λαογραφικά στοιχεία. Τέλος, σε ξεχωριστό κεφάλαιο παρουσιάζονται τα μοναστήρια που έχουν καταστραφεί τελείως και για τα οποία γνωρίζουμε μόνο από προφορικές και άλλες έμμεσες πηγές.
description: The purpose of this study is to present the monasteries of the Metropolis of Grevena. At the beginning are given some historic data concerning the Church of Grevena, which is firstly mentioned in written sources of the tenth century, and its first appearance as dishopric and metropolis. Then follows a brief reference to the national martyr Bishop of Grevena Aimiliano as well as to the saints from Grevena, saint Nikanor, saint Dimitrios from Samarina the New-martyr and saint George the New-martyr from Tsourhli. Subsequently are examined the monasteries of the Metropolis. The first one of the study is the monastery of Saint Nikanor of Zavorda, one of the most significant monastery centers of the sixteenth century, which has been described as "Macedonian Meteor" and had been a point of reference for the residents of Western Macedonia since its establishment. Afterwards follows the presentation of the monasteries of Evaggelistria Mpounasia, Saint Paraskevi of Samarina, Dorminsion of the Virgin of Spilaio, saint Nicholas of Perivoli, Pammegisti Taxiarches and Panagia of Torniki (which presents great interest due to the movement of its church in 2011, in order to save it since it was inside the boundaries of the artificial lake of Ilariona which was created for the construction of the homonym hydroelectric plant of PPC). Each of the monasteries is presented in a different chapter which includes information about its geography, architecture of the monastery and of its church, history and national tender, its offer in education and its folklore. Finally there is a separate chapter which is dedicated to the monasteries which have been completely destroyed and for which we derive our knowledge from oral and other indirect sources.