Το ρωμαϊκό υδραγωγείο της Μυτιλήνης - Ανάδειξη της πολύτοξης υδατογέφυρας στη Μόρια
Creators: name: Χιωτέλλη, Φανή Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ρωμαϊκό υδραγωγείο
Μυτιλήνη
Ανάδειξη αρχαιολογικού χώρου
Roman Aqueduct
Mytilene
Study for the promotion of archeological site

description: Αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας αποτέλεσε η συστηματική μελέτη, τεκμηρίωση και παρουσίαση του συνόλου του ρωμαϊκού υδραγωγείου της Μυτιλήνης, στο νησί της Λέσβου, και η πρόταση για την ανάδειξη και ολοκληρωμένη διαχείρισή του, με έμφαση στην πολύτοξη υδατογέφυρα, που βρίσκεται κοντά στον οικισμό Μόρια. Το συγκεκριμένο υδραγωγείο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της ελληνικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας, και μέχρι τώρα έχει μελετηθεί σε περιορισμένο βαθμό και αποσπασματικά / τμηματικά. Κατασκευάστηκε πιθανώς τον 2ο αι. μ.Χ. ή στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ. και μετέφερε το νερό από τις πηγές του όρους Όλυμπος έως την περιοχή του αρχαίου θεάτρου της Μυτιλήνης, καλύπτοντας τις αυξημένες υδρευτικές ανάγκες της πόλης, που εκείνη την περίοδο άνθιζε. Διέσχιζε συνολική απόσταση 26 περίπου χιλιομέτρων με ένα έντονο γεωμορφολογικά ανάγλυφο. Οι δημιουργοί του χρησιμοποίησαν ποικιλία κατασκευαστικών μεθόδων, όπως υδατογέφυρες και υδαταγωγούς (υπόγειους και υπέργειους) προκειμένου να διατηρήσουν σταθερή την κλίση και να εξασφαλίσουν την συνεχή ροή του νερού. Αρκετά τμήματα του υδραγωγείου σώζονται μέχρι σήμερα. Το πιο σημαντικό σωζόμενο τμήμα του υδραγωγείου είναι η εντυπωσιακή πολύτοξη υδατογέφυρα, η οποία σώζεται στη θέση Μόρια. Έχει μήκος 170 μ., και μέγιστο σωζόμενο ύψος 24, 46 μ., με 17 τοξωτά ανοίγματα και 3 επάλληλες σειρές τόξων στο κεντρικό τμήμα. Εκτός από ένα χρηστικό τεχνικό έργο μεγάλης κλίμακας, κατατάσσεται χωρίς αμφιβολία ανάμεσα στις ομορφότερες υδατογέφυρες του αρχαίου κόσμου, εξαιτίας του ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού της. Στα πλαίσια αυτής της μελέτης γίνεται μία συνολική πρόταση ανάδειξης και ολοκληρωμένης διαχείρισης του μνημείου, με σκοπό την προβολή του και την προστασία του. Προτείνονται προγραμματικές κινήσεις, όπως οργάνωση θεματικών διαδρομών και ψηφιακή ανάδειξη των σωζόμενων τμημάτων του υδραγωγείου και στη συνέχεια δίνεται έμφαση στην περίπτωση της υδατογέφυρας στη Μόρια. Γίνεται λεπτομερής αποτύπωση του συγκεκριμένου μνημείου καθώς και εκτίμηση της υπάρχουσας κατάστασης του, και της παθολογίας του. Κατόπιν, γίνονται συγκεκριμένες συμβατές προτάσεις αποκατάστασης, καθώς και διαμόρφωσης του περιβάλλοντα χώρου με στόχο την ανάδειξη του μνημείου. Οι επεμβάσεις που προτείνονται σέβονται τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του μνημείου, αλλά και το φυσικό τοπίο που το περιβάλλει, και είναι διακριτικές και λιτές. Τέλος, δίνεται ιδιαίτερη σημασία στην οργάνωση του πληροφοριακού υλικού που θα παρέχεται στους επισκέπτες στον χώρο του μνημείου (μέσω πληροφοριακών πινακίδων κ.λπ) και στον σχεδιασμό πρωτότυπου αστικού εξοπλισμού που θα υποστηρίξει την πρόταση με τον καλύτερο τρόπο.
description: The objective of the present master thesis was the systematic study, documentation and presentation of the entire Roman aqueduct of Mytilene, on the island of Lesvos, and the proposal for its promotion and integrated management, with emphasis on the multiple arched water bridge, located near the settlement called Moria. This aqueduct is one of the most important technical works of the Greek and Roman antiquity, and so far has been studied partially and to a limited extent. It was probably built in the 2nd c. A.D. or at the beginning of the 3rd c. A.D. and carried water from the water sources of Mount Olympus to the area of the ancient theater in Mytilene, covering the increased water supply needs of the city, which at that time was flourishing. It crossed a total distance of about 26 kilometers and stretched across a variable geomorphologic terrain. The creators of the aqueduct used a wide variety of construction techniques, such as water bridges, both above and underground water channels, in order to ensure steady flow of the water. Several parts of it survive to this day. The most important identified part of the aqueduct is the impressive multiple arched water bridge at Moria. It has a length of 170 m., and is preserved at a height of 24, 46 m., with 17 arched openings and 3 consecutive rows of arches in the central part. Apart from being a large-scale useful technical work, it is undoubtedly ranked among the most beautiful water bridges in the ancient world, due to its special architectural design. In the context of this study, the integrated management of the monument is attempted, in order to ensure its protection and promotion. Programmatic moves are proposed, such as the development of thematic routes and the digital highlighting of the surviving parts of the aqueduct. Emphasis is placed on the water bridge in Moria. A detailed documentation of the specific monument is made as well as an assessment of its existing condition and pathology. Furthermore, we make specific, compatible proposals for the restoration of the water bridge, as well as we design the configuration of the surrounding area, with the aim of promoting the monument. The proposed interventions respect the special character of the monument, but also the natural landscape that surrounds it, and are discreet and simple. Finally, this study focuses also on the editing of the information, that will be provided to visitors at the site of the monument (through information boards, etc.) and in the design of the equipment that will support the proposal in best way possible.