Η ποινική εκτίμηση των ιατροχειρουργικών επεμβάσεων και η σημασία της ενημερωμένης συναίνεσης του ασθενούς σε αυτές:
Creators: name: Βλάχου, Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: ιατρική ποινική ευθύνη
ενημερωμένη συναίνεση
ιατρικό σφάλμα
medical criminal liability
informed consent
medical mistake

description: Τα νομικά προβλήματα από την άσκηση της ιατρικής και την παροχή ιατρικής περίθαλψης έχουν αποτελέσει τα τελευταία χρόνια αντικείμενο συστηματικής έρευνας και μελέτης. Η παρούσα εργασία λοιπόν ασχολείται με το θέμα της ιατρικής ποινικής ευθύνης αρχικά μέσω μίας ιστορικής αναδρομής σχετικά με το τι ίσχυε ανά τον κόσμο αναφορικά με την ιατρική ευθύνη και πώς αντιμετωπίζονταν οι ιατροί από το δίκαιο. Ακολούθως αναπτύσσονται οι διάφορες θεωρίες που έχουν υποστηριχθεί αναφορικά με τη νομική φύση της ιατρικής ποινικής ευθύνης καθώς και σχετικά με το νομικό χαρακτηρισμό των ιατροχειρουργικών επεμβάσεων. Έπειτα διαχωρίζονται οι ιατροχειρουργικές επεμβάσεις σε επιτυχημένες και αποτυχημένες, αποσαφηνίζεται το θιγόμενο αγαθό από το έγκλημα της σωματικής βλάβης και αποκρυσταλλώνονται τα κριτήρια που πρέπει να εξετάζονται προκειμένου να καταφαθεί η ιατρική ποινική ευθύνη. Το επόμενο κεφάλαιο της εργασίας αναφέρεται στη σημασία της ενημερωμένης συναίνεση του ασθενούς στις ιατροχειρουργικές πράξεις και αρχικά γίνεται μία αναφορά στο νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε πριν τη θέσπιση του Κ.Ι.Δ. καθώς και στις αλλαγές που επέφερε η ψήφισή του. Εν συνεχεία γίνεται μία ανάλυση των άρθρων του Κ.Ι.Δ. που αφορούν στο θέμα της ενημέρωσης και αναλύεται το περιεχόμενο της ενημέρωσης, οι δικαιούχοι και οι υπόχρεοι αυτής, ο χρόνος και τέλος ο τύπος αυτής. Στην επόμενη παράγραφο γίνεται μία μνεία στο άρθρο 12 παρ. 1 του Κ.Ι.Δ., στο οποίο αναφέρεται η ενημερωμένη συναίνεση του ασθενούς και εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρεί η συναίνεση του ασθενούς για να είναι έγκυρη. Έπειτα αναφέρονται κάποια ειδικά θέματα συναίνεσης, όπως είναι η αδυναμία παροχής συναίνεσης εκ μέρους του ασθενούς, η οποία όταν συντρέχει και εφόσον πρόκειται για επείγουσα περίπτωση, που αξιώνει άμεση επέμβαση, νομιμοποιεί την επέμβαση του ιατρού χωρίς τη συναίνεση του ασθενούς, ενώ ακολούθως αναπτύσσεται και η άρνηση παροχής συναίνεσης, γίνεται δε διαχωρισμός, ανάλογα με το αν ο αρνηθείς την τέλεση της πράξης δικαιούχος είναι ο ίδιος ο ασθενής ή ένα από τα πρόσωπα έχουν την εξουσία να συναινέσουν. Στη συνέχεια αναλύεται το ακανθώδες ζήτημα των αυτογνωμόνων ιατροχειρουργικών επεμβάσεων, εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις εμφάνισής τους και παρατίθενται οι απόψεις που έχουν διατυπωθεί προκειμένου να οδηγηθούμε στην ποινική απαλλαγή του ιατρού που έδρασε αυτογνωμόνως. Ακολουθεί μία μικρή αναφορά στην περίπτωση επέκτασης της χειρουργικής επέμβασης, όπου διακρίνετε αν η επέκταση της επέμβασης είναι αποτέλεσμα μίας προηγούμενης εσφαλμένης διάγνωσης εκ μέρους του ιατρού ή όχι, ενώ το κεφάλαιο κλείνει με το λεγόμενο θεραπευτικό προνόμιο του ιατρού, όπου και γίνεται μία αναφορά στις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται και στους λόγους για τους οποίους ο ιατρός παραμένει ατιμώρητος. Στο τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας, αναφέρεται η έννοια του αντικειμενικού σφάλματος και της lege artis τέλεσης μία ιατρικής επέμβασης, ενώ στη συνέχεια αναπτύσσεται ο ορισμός του καθήκοντος επιμέλειας και διατυπώνονται οι παράγοντες οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν κάθε φορά το πρότυπο επιμέλειας. Ακολούθως γίνεται μία αναφορά στις θεωρίες που διατυπώθηκαν γύρω από την έννοια της αμέλειας, δηλαδή σε αυτές που υποστηρίζουν την ύπαρξη εξωτερικής αμέλειας και στις άλλες που την αρνούνται, ενώ εν κατακλείδι αναλύεται το θέμα της κατανομής ευθύνης σε συγκλίνουσα ιατρική δραστηριότητα, όπου κυριαρχεί η αρχή της εμπιστοσύνης μεταξύ των συνεργαζόμενων προσώπων.
description: The legal problems occurring from the practice of medicine and medical care services have constituted an object of systematic research and study through the last few years. Thus, the present study deals with the issue of medical criminal responsibility, firstly through a historical retrospect on what used to be valid, throughout the world, concerning medical responsibility and how doctors were treated by the law. Subsequently, there is an exposition of the various theories that have been endorsed with regard to the status in law of medical criminal responsibility as well as regarding the legal designation of medical or surgical operations. Then, there is a division of medical and surgical operations into successful and unsuccessful ones, an elucidation of the affected right from the offense of bodily injury and a clarification of the criteria that need to be examined so as for the medical criminal responsibility to be affirmed. The following chapter of the study refers to the importance of the informed consent of the patient to medical and surgical acts and in the beginning, there is a reference to the legal framework that used to exist before the institution of the Code of Medical Ethics (CME) as well as to the changes that were induced by its vote. Afterwards, there is an analysis of the articles of the CME which concern the issue of the information and the content of information, its recipients and its principals, the time and finally, the type of the information. In the next paragraph, there is a reference to article 12, par. 1 of the CME, where the informed consent of the patient is mentioned and there is a specification of the prerequisites that have to be fulfilled by the patient’s consent in order for it to be valid. Furthermore, some particular consent issues are mentioned, such as the impossibility of providing consent on the part of the patient; in which case and if there is an emergency that requires immediate intervention, the doctor’s intervention without the patient’s consent becomes legalized; then, the case of refusal to supply consent is developed, while there is also a classification, depending on whether the recipient refusing the performance of the act is the patient himself/herself or a person having the authority to consent. Additionally, the thorny problem of the unilateral medical and surgical operations is analyzed, the prerequisites of their occurrence are specified and the views that have been formed are quoted so that we can be led to the criminal exemption of the doctor who acted unilaterally. Later, there is a brief mention of the case of the extension of a surgical operation, where a separation is made as to whether the extension is a result of a previous incorrect diagnosis on the part of the doctor or not; while the chapter ends with the case known as the doctor’s therapeutic benefit, where there is a reference to the requirements that must exist for it to be fulfilled and to the reasons why the doctor is treated with impunity. In the last chapter of this study, there is a mention of the concept of the objective error and of the lege artis performance of a medical operation, while later the definition of the attention duty is developed and the factors that might each time affect the attention model are stated. Following, there is a reference to the theories that were formulated concerning the concept of negligence, i.e. to those which support the existence of external negligence and to the ones which deny it; and finally, the issue of responsibility distribution is analyzed, in cases of convergent medical action, where the principle of mutual trust between the cooperating parties is dominant.