Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Κύριλλος Ε΄ (1748-1751) (1752-1757): βίος και δράση
Creators: name: Κωνσταντίνου, Κωστάκης Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Κύριλλος Ε΄
Οικουμενικό Πατριαρχείο
Αναβαπτισμός
Cyril V
Ecumenical Patriarchate
Anabaptism

description: Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια για την παρουσιάσει της ζωής και της δράσης του οικουμενικού πατριάρχη (1748-1751) (1752-1757) Κυρίλλου του Ε΄ του Καράκαλου. Ο Κύριλλος γεννήθηκε στα τέλη του ΙΖ΄ αιώνα στην Δημητσάνα της Πελοποννήσου επί Ενετικής κατοχής. Φοίτησε στην σχολή της μονής Φιλοσόφου στη Δημητσάνα. Κατά την οθωμανική κατάληψη της Πελοποννήσου το 1715 ο Κύριλλος και η οικογένεια του συλλαμβάνονται και στέλνονται ως σκλάβοι στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί η ελευθερία της οικογένειας εξαγοράζεται από πλούσιο έμπορο, ο οποίος παντρεύεται την αδελφή του και μεριμνά για την ενίσχυση της εκπαίδευσης του Κυρίλλου. Έτσι ο Κύριλλος θα βρεθεί για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα στο Άγιο Όρος και στην συνέχεια στην Πάτμο για να φοιτήσει στην περίφημη, τα χρόνια εκείνα, Πατμιάδα. Για κάποιους λόγους όμως δεν θα καταφέρει να αποφοιτήσει, αλλά εκεί θα λάβει την μοναχική του κουρά. Στην συνέχεια θα βρεθεί ξανά στην Κωνσταντινούπολη, κοντά στην οικογένειά του, όπου και χειροτονείται διάκονος και ιερέας. Οι πληροφορίες στην συνέχεια είναι ελάχιστες μέχρι το έτος 1737 που αναλαμβάνει την μητρόπολη Μελενίκου , μέχρι το έτος 1745 που μετατίθεται στην μητρόπολη Νικομηδείας. Το 1748 μετά από εκλογή θα αναλάβει το οικουμενικό πατριαρχείο αλλά με τρόπο που δεν διέφερε από τις τακτικές της εποχής. Ο Κύριλλος αναλαμβάνοντας ήρθε αντιμέτωπος με διάφορα προβλήματα όπως το οικονομικό, με τα τεράστια χρέη του πατριαρχείου, την δυτική προπαγάνδα που βρίσκεται σε έξαρση την εποχή αυτή, την πνευματική ένδεια των σκλαβωμένων αλλά και άλλων εσωτερικών προβλημάτων. Κατά την πρώτη του αυτή πατριαρχία ο Κύριλλος θα προσπαθήσει και θα ιδρύσει μια ανώτερη σχολή στο Άγιο Όρος, που θα λειτουργούσε στα πρότυπα των σχολών του εξωτερικού, γνωστή ως Αθωνιάδα. Η ίδρυση της σχολής αναγνωρίζεται από όλους τους ιστορικούς ως ένα μεγάλο επίτευγμα του Κυρίλλου. Κατά την διάρκεια επίσης της πρώτης του πατριαρχίας θα προκύψει ένα σοβαρό θεολογικό πρόβλημα, της αποδοχής ή όχι του δυτικού βαπτίσματος ως ορθό για την είσοδο Λατίνων στην Ορθοδοξία. Ο Κύριλλος αποφασίζει μόνος, χωρίς την σύμφωνη γνώμη της συνόδου των μητροπολιτών, ότι το βάπτισμα των Λατίνων δεν είναι ορθό αποφασίζοντας την βάπτιση τους για να εισέλθουν στην Ορθοδοξία, παρακάμπτοντας την απόφαση της συνόδου του 1484 που δεν απαιτούσε το βάπτισμα των δυτικών. Αυτό έφερε αντιδράσεις από τους δυτικούς αλλά και μερίδας Ορθοδόξων προκαλώντας την εκθρόνιση του Κυρίλλου το 1751, αλλά και την αρχή της έριδας του αναβαπτισμού. Ως λόγος για την απομάκρυνση του αναφέρονται οικονομικές ατασθαλίες ή οι φασαρίες που προκλήθηκαν από επιτροπή Κυπρίων στην Κωνσταντινούπολη. Διάδοχός του ο προκάτοχός του Παΐσιος Β΄ . Το θέμα όμως δεν σταματά αλλά παίρνει μεγάλες διαστάσεις όταν ο μοναχός Αυξέντιος που κήρυττε στο Κατιρλί παίρνει το μέρος του εξόριστου Κυρίλλου ξεσηκώνοντας τα πλήθη κατά του πατριάρχου Παϊσίου Β΄. Αυτό φέρνει πάλι ανατροπές στον οικουμενικό θρόνο το 1752 με τον Παΐσιο να απομακρύνεται, με πολύ άσχημο τρόπο και ξυλοδαρμό από το πλήθος, και τον Κύριλλο ξανά να διορίζεται από τις αρχές, μετά την απαίτηση του πλήθους, οικουμενικός πατριάρχης. Στην δεύτερη του πατριαρχία προσπαθεί για επίλυση των οικονομικών προβλημάτων , διορίζει τον Ευγένιο Βούλγαρη στην Αθωνιάδα , αμύνεται κατά της δυτικής προπαγάνδας αλλά συνεχίζει και την έριδα του αναβαπτισμού. Ο Κύριλλος παρακάμπτοντας την σύνοδο εκδίδει πατριαρχικό όρο με τους πατριάρχες Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων καταδικάζοντας το δυτικό βάπτισμα. Αυτό θα ξαναφέρει αντιδράσεις και το 1757 θα εκθρονιστεί και εξοριστεί στην Κύπρο. Στην συνέχεια θα βρεθεί στο Άγιο Όρος όπου το όνομα θα εμπλακεί και στην έριδα των μνημοσύνων. Ο Κύριλλος θα αποβιώσει μετά το 1776 και θα ταφεί στην σκήτη της Αγίας Άννης.
description: Cyril was born in Peloponnese at the end of the 17th century, presumably orphan from father. At that time, Peloponnese was under the occupation of Venetians, who were trying -many times by force- to change the dogma of the locals, from orthodox to catholic. In Peloponnese Cyril took his first education at the school of Philosophe’s monastery. In 1715, Peloponnese was conquered by Ottomans. Cyril and his family were arrested and sent as slaves to Constantinople. There, a Greek rich merchant bought their freedom. This man married Cyril’s sister and probably sent him for higher studies to the island of Patmos. Cyril could not finish his studies, but it is sure that in Patmos he was tonsured monk. A few years later Cyril is found in Constantinople, first as a Deacon and later as a Priest. Not much information is offered for this period of his life by our sources until the year 1737. In that year Cyril was ordained metropolitan of the metropolis of Meleniko. In 1745 he was transferred to the head of the metropolis of Nikomidia, where he stayed until the year of 1748.In that year, Cyril was elected Ecumenical Patriarch.Τhose years, there were a lot of hurdles to be overcome by the “patriarchate”. Economic problems, the West propaganda, the spiritual destitution of the orthodox, the presence of many bishops and metropolitans in Constantinople Muslims’ scheming intentions against Christians and also all the other problems of the Ottoman Empire, where the slaves belonged, are amongst the most significant. To tackle west propaganda, which started from their claim that the two churches are actually one, Cyril took some radical and groundbreaking decisions. He decided to emphasize the differentiation between East and West church, as he stated -when he was asked by other priests- that Latins and Armenians must be baptized in order for them to enter the Orthodox Church. This decision brought unfavorable reactions, primarily from west embassies – especially the French embassy- and secondarily from the synod of metropolitans. The metropolitans insisted that he should have asked them as well before deciding, but Cyril believed that they would disagree. Hence, because of all these reactions, he failed (June 1751) and was exiled to the island of Chalki. His successor was Paisios II. In 1752, the appearance of Auxentios took place in the city of Katirli. Auxentios was a monk who preached that Latin and Armenians must be baptized again and that Cyril was the only real orthodox. Subsequently, the crowd forced patriarch Paisios II to quit and demanded from the authorities that Cyril should be brought back. So, without election, Cyril returned to the ecumenical throne in September of 1752; this time by appointment. Cyril tried to continue his mission with all his powers. He invited Boulgaris (one of the most educated Greeks in the 18th century) to teach in Athonias Academy. In addition, he created the “public committee”, a financial committee for better results in economics. However, he still had to deal with the problem of the west propaganda, which now became even more intense. Cyril wrote a “canonical order”, called “Oros”, where he explained the reasons why Latins and Armenians need to be baptized in order to become orthodox. The synod of metropolitans did not sign the order for many reasons. “Oros” was signed by two other patriarchs, Mathew of Alexandria and Parthenios of Jerusalem, and thus became a religious law for the East church. The aforementioned issue was named and remained in history as “Erida of Anabaptism” (The Strife of re-baptism). The synod, under the leadership of Kallinikos - Cyril’s successor - and with the support of the French embassy, defrocked Cyril and exiled him to the island of Cyprus. A few months later, he returned to the Holly Mountain as a simple monk. There, Cyril finished his life and passed away peacefully some years after 1775.