Η διάδραση του γαστρεντερικού και του ανοσοποιητικού συστήματος στην παθογένεια της νόσου Πάρκινσον
Creators: name: Παπαργυρίου, Πέτρος Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Άξονας εντέρου-εγκεφάλου
Εντερική δυσβίωση
Μικροβίωμα εντέρου
Gut-brain axis
Enteric dysbiosis
Gut microbiota

description: Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αρκετά δεδομένα που υποστηρίζουν ότι η νόσος του Πάρκινσον θα μπορούσε να ξεκινάει από το γαστρεντερικό σύστημα. Ένα από τα πιο πρώιμα προκινητικά συμπτώματα της νόσου είναι η δυσκοιλιότητα. Ο παθολογοανατόμος Braak ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την θεωρία ότι η άλφα συνουκλεΐνη μπορεί να μεταδίδεται από το έντερο στον εγκέφαλο μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου με μηχανισμούς prion. Τα μικρόβια του εντέρου εικάζεται πως διαμορφώνουν τον «άξονα εντέρου-εγκεφάλου» μέσω των μεταβολιτών τους, κυρίως τα λιπαρά οξέα βραχέων αλύσων. Η εντερική δυσβίωση φαίνεται πως προκαλεί εντερική φλεγμονή και επομένως αυξημένη διαπερατότητα του φραγμού του εντέρου, οδηγώντας στην μεταφορά βακτηριακών συστατικών και μεταβολιτών στην συστηματική κυκλοφορία, όπως για παράδειγμα ο λιποπολυσακχαρίτης. Επιπρόσθετα φαίνεται πως οδηγεί και στην συσσώρευση της άλφα συνουκλεΐνης στο εντερικό νευρικό σύστημα. Αυτά οδηγούν σε αυξημένη παραγωγή κυτταροκινών και περιφερική φλεγμονή μέσω ενεργοποίησης των υποδοχέων τύπου «toll» των λεμφοκυττάρων του αίματος, προκαλώντας διάσπαση του αιματοεγκεφαλικού φραγμού και εισβολή φλεγμονωδών διαμεσολαβητών αλλά και άλφα συνουκλεΐνης στο κεντρικό σύστημα. Τα μικρογλοιακά κύτταρα και τα αστροκύτταρα με τη σειρά τους ενεργοποιούνται προκαλώντας νευροφλεγμονή η οποία εν τέλει οδηγεί σε νευροεκφύλιση. Συνεπώς, η διάδραση μεταξύ του γαστρεντερικού και του ανοσοποιητικού συστήματος θα μπορούσε να οδηγήσει στην παθογένεση της νόσου Πάρκινσον. Βάσει αυτής της θεωρίας ερευνώνται βιοδείκτες και θεραπευτικές μέθοδοι, με μικτά αποτελέσματα μέχρι στιγμής.
description: There is a large body of evidence that Parkinson’s disease could start from the gastrointestinal system. One of the earliest premotor symptoms of Parkinson’s disease is constipation. Braak was the first who postulated that alpha synuclein could spread from the gut to the brain through the vagus nerve in a prion-like fashion. The gut microbiota are thought to modulate this so called “gut-brain axis” through their metabolites, mainly short chain fatty acids. Enteric dysbiosis seems to cause intestinal inflammation and thus increased intestinal permeability, leading not only to the translocation of bacterial metabolites and lipopolysaccharide in the bloodstream but also to the aggregation of alpha synuclein in the enteric nervous system. This in turn causes increased cytokine production and peripheral inflammation through activation of toll like receptors of immune cells, disrupting the blood brain barrier, allowing free entry of inflammatory mediators and alpha synuclein in the central nervous system. Microglial cells and astrocytes are then activated causing the so called «neuroinflammation» which finally causes neurodegeneration. Therefore, this interplay between the gastrointestinal system and the immune system could lead to the pathology seen in Parkinson’s disease. Based on this notion novel biomarkers and treatments are being investigated with mixed results so far.