Προστασία γενετικών πόρων του πληθυσμού Ιτάμου (Taxus baccata L.) στον Χολομώντα Χαλκιδικής
Creators: name: Παυλίδου Χριστίνα Εμμανουέλα Κίμωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ex situ Διατήρηση
ταξόλη
Ex situ conservation
Taxus baccata
taxol

description: Τα δάση είναι πολύπλοκα φυσικά οικοσυστήματα που φιλοξενούν μεγάλο μέρος της πανίδας και της χλωρίδας, με την μεγάλη πυκνότητα των δέντρων που τα χαρακτηρίζει. Η βιοποικιλότητα και ιδιαίτερα ο ακρογωνιαίος λίθος της, η γενετική ποικιλότητα, που υπάρχει στο δασικό περιβάλλον, αποτελεί αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας εξελικτικής ιστορίας και μία πιθανή μείωσή της θα πλήξει τη σταθερότητα των οικοσυστημάτων και θα στερήσει από τον άνθρωπο από πρωτογενή δασικά προϊόντα, οικοσυστημικές υπηρεσίες και επίσης από τις χημικές ενώσεις, όπως φάρμακα για την αντιμετώπιση ασθενειών. Στην κατηγορία αυτή ανήκει ο ίταμος (Taxus baccata), με κάποια άτομα του είδους να εμφανίζουν υψηλή παραγωγή σε ταξόλη, μία ουσία που χρησιμοποιείται στην παρασκευή φαρμάκων για την αντιμετώπιση αρκετών ειδών καρκίνου. Υψηλοαποδοτικά άτομα σε ταξόλη έχουν εντοπισθεί στον πληθυσμό ιτάμου του Χολομώντα Χαλκιδικής, ο οποίος επίσης διακρίνεται για το μικρό του μέγεθος, κάτι που ενδέχεται να τον καταστήσει ευάλωτο σε γενετική διάβρωση. Ο μακρο-πολλαπλασιασμός αυτών των ατόμων έχει μεγάλη σημασία τόσο για την εγκατάσταση μελλοντικών φυτειών, όσο και για την ex situ διατήρηση αυτού του πολύτιμου γενετικού υλικού. Η παρούσα διατριβή ασχολείται με την προστασία των γενετικών πόρων του ιτάμου στην παραπάνω περιοχή. Για την διεξαγωγή του πειράματος ελήφθησαν 600 επάκρια και πλευρικά μοσχεύματα από 10 υψηλοαποδοτικά άτομα. Χρησιμοποιήθηκε η ορμόνη ριζοβολίας άλας καλίου του ινδολο-3-βουτυρικού οξέος (K-IBA) σε δύο συγκεντρώσεις (6.000 ppm και 12.000 ppm). Τα μοσχεύματα τοποθετήθηκαν σε θερμοκήπιο για ριζοβολία σε υπόστρωμα ριζοβολίας περλίτη και τύρφη σε αναλογία 2:1, υπό σταθερές συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας. Η αξιολόγηση της επιτυχίας της ριζοβολίας, μετά από πέντε μήνες, έδειξε ότι διέφερε μεταξύ των γενοτύπων (40-100%), αλλά ήταν γενικά σημαντική (μέσο ποσοστό επιβίωσης 79,5%). Η υψηλότερη συγκέντρωση K-IBA (12.000 ppm), απέδωσε καλύτερη επιτυχία ριζοβολίας με ποσοστό 85,3%. Το μήκος της ρίζας επηρεάστηκε επίσης διαφορετικά, καθώς η χρήση της συγκέντρωσης των 12.000 ppm είχε ως αποτέλεσμα μέσο μήκος ρίζας ανά γενότυπο 2,76 cm, σε σύγκριση με το μέσο όρο 2,69 cm της συγκέντρωσης των 6000 ppm. Συνολικά, τα υψηλοαποδοτικά σε πακλιταξέλη άτομα ιτάμου μακρο-πολλαπλασιάστηκαν με επιτυχία και τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής μπορούν να εφαρμοστούν τόσο στην ex situ διατήρηση όσο και στην εγκατάσταση φυτειών
description: Forests are complex natural ecosystems which host much of fauna and flora, with the high density of trees that characterizes them. Biodiversity and especially its cornerstone, genetic diversity that exists within the forest environment is a result of a long evolutionary history and any possible reduction will affect ecosystems’ stability and will deprive mankind from primary forest products, ecosystem services as well as chemical compounds, such as drugs for the treatment of various diseases. European yew (Taxus baccata) belongs in this category, with few individuals show high production of paclitaxel, a compound (substance) with use in the manufacture of medicines to treat several types of cancer. High yield paclitaxel trees have been identified at the population of Mt. Holomon in Chalkidiki peninsula, which is also known for its small population size which may make it vulnerable to genetic erosion. This present thesis will deal with the protection of the genetic resources of Taxus baccata in the above area. The macro-propagation of these trees is of high importance both for the establishment of future plantations and for the ex situ conservation of this valuable germplasm. The subject of this thesis is the protection of Taxus genetic resources of the specific area. A total of 600 cuttings from top and side shoots were taken from 10 highly producing paclitaxel trees. Indole-3-butyric acid potassium salt (K-IBA) was used as plant hormone in two concentrate solutions (6000 ppm and 12000 ppm). Cuttings were placed in a greenhouse for rooting using a perlite and peat 2:1 rooting medium, under constant temperature and humidity conditions. The evaluation of rooting success, after five months, showed that it varied between different genotypes (40%-100%), but was generally considerable (average success of 79.5%). The higher K-IBA concentration resulted in a better rooting success (85.3%). However, root length was differentially affected, as use of the 12,000 ppm concentration resulted in an average root length on a per genotype basis of 2.76 cm, compared to an average of 2.69 cm when 6000 ppm concentration was used. Overall, high-yielding paclitaxel was successfully macro-propagated, and these results can be applied to both ex situ conservation and plantation establishment