Η αποτελεσματικότητα των βιολογικών παραγόντων και μικρών μορίων για την επίτευξη ενδοσκοπικής βελτίωσης σε ασθενείς με μετρίου/σοβαρού βαθμού ελκώδη κολίτιδα: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση
Creators: name: Μαδεμλής, Χρήστος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Ελκώδης Κολίτιδα
Βιολογικές Θεραπείες
Ενδοσκοπική Βελτίωση
Ulcerative Colitis
Biologic Therapies
Endoscopic Improvement

description: Εισαγωγή: Η θεραπευτική μας φαρέτρα για την ελκώδη κολίτιδα (ΕΚ) εξελίσσεται ραγδαία, με έναν αυξανόμενο αριθμό βιολογικών παραγόντων να είναι πλέον διαθέσιμοι για κλινική χρήση. Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των θεραπειών μέσω αντικειμενικών εκβάσεων, όπως η ενδοσκοπική βελτίωση, η ενδοσκοπική ύφεση, η ιστολογική βελτίωση, η ιστολογική ύφεση και η βλεννογονική επούλωση, έχει καταστεί κρίσιμη για βέλτιστη λήψη κλινικών αποφάσεων. Ωστόσο, αυτές οι εκβάσεις δεν έχουν συστηματικά μελετηθεί σε προηγούμενες μετα-αναλύσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω αξιολόγηση των παραπάνω καταληκτικών σημείων. Στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, συνθέσαμε δεδομένα από τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές (ΤΚΔ) σχετικά με τα βιολογικά μόρια για την επαγωγή και συντήρηση αυτών των βασικών εκβάσεων σε ασθενείς με μέτρια-σοβαρή ελκώδη κολίτιδα. Μέθοδοι: Πραγματοποιήσαμε συστηματική αναζήτηση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών (ΤΚΔ) στις βάσεις δεδομένων MEDLINE, EMBASE, Cochrane Library, Web of Science καθώς και σε πηγές γκρίζας βιβλιογραφίας μέχρι τον Νοέμβριο του 2024 που αξιολογούσαν τα αποτελέσματα των βιολογικών παραγόντων και μικρών μορίων για την επαγωγή και/ή συντήρηση της ενδοσκοπικής βελτίωσης, ενδοσκοπικής ύφεσης, ιστολογικής βελτίωσης, ιστολογικής ύφεσης και βλεννογονικής επούλωσης σε ασθενής με ελκώδη κολίτιδα.Οι φάσεις επαγωγής και συντήρησης ορίστηκαν ως εκείνες οι εκβάσεις που μελετήθηκαν από τις 4 έως τις 14 εβδομάδες για την φάση επαγωγής και &gt;24 εβδομάδες για την φάση συντήρησης . Διενεργήθηκαν ξεχωριστές μετα-αναλύσεις τυχαίων επιδράσεων για μελέτες επαγωγής και συντήρησης. Στις μελέτες συντήρησης, οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν ξεχωριστά για τις μελέτες που ακολούθησαν επανατυχαιοποίηση και σε εκείνες όπου οι ασθενείς έλαβαν την ίδια θεραπεία σύμφωνα με την φάση επαγωγής. Οι συνολικοί λόγοι πιθανοτήτων (ORs) υπολογίστηκαν χρησιμοποιώντας το μοντέλο των τυχαίων επιδράσεων. Η ποιότητα κάθε κλινικής μελέτης και ο κίνδυνος συστηματικού σφάλματος αξιολογήθηκαν με τη χρήση του εργαλείου ROB2 από την Cochrane. Η παρούσα μελέτη έχει καταχωριθεί στο PROSPERO, με αριθμό πρωτοκόλλου CRD42024533059.Αποτελέσματα: Συνολικά, 7.394 άρθρα και 79 ανακοινώσεις εντοπίστηκαν μέσω της συστηματικής αναζήτησης στις βάσεις δεδομένων και στη γκρίζα βιβλιογραφία, αντίστοιχα. Στη συστηματική ανασκόπηση συμπεριλήφθηκαν 32 μελέτες που αξιολογούσαν θεραπείες κατά τη φάση επαγωγής και 28 μελέτες που αξιολογούσαν θεραπείες κατά τη φάση συντήρησης. Όλες οι μελέτες που περιλήφθηκαν είχαν χαμηλό έως μέτριο κίνδυνο συστηματικού σφάλματος. Αξιολογώντας την αποτελεσματικότητα των βιολογικών παραγόντων και μικρών μορίων για την επίτευξη ενδοσκοπικής βελτίωσης, όλες οι βιολογικές θεραπείες έδειξαν υπεροχή έναντι του εικονικού φαρμάκου, με εξαίρεση το Filgotinib των 100 mg. Μεταξύ αυτών, το upadacitinib έδειξε τον υψηλότερο λόγο πιθανοτήτων (OR 8.65, 95% CI: 5.65–13.27, n = 1090) σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Αξιολογώντας την βλεννογονική επούλωση κατά της φάση επαγωγής, όλες οι βιολογικές θεραπείες έδειξαν υπεροχή έναντι του εικονικού φαρμάκου. Το risankizumab και το upadacitinib, αντίστοιχα, παρουσίασαν σημαντική αποτελεσματικότητα με λόγους πιθανοτήτων (OR) 10.87 (95% CI: 2.61–45.24) και 8.96 (95% CI: 3.59–22.35), υπογραμμίζοντας σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Στη φάση συντήρησης, όλες οι βιολογικές θεραπείες έδειξαν υπεροχή έναντι του εικονικού φαρμάκου για τη διατήρηση της ενδοσκοπικής βελτίωσης, με εξαίρεση το adalimumab. Το upadacitinib των 30 mg παρουσίασε την υψηλότερη αποτελεσματικότητα για την ενδοσκοπική βελτίωση με OR 9.30 (95% CI: 3.52–16.23). Όσον αφορά τη βλεννογονική επούλωση κατά τη φάση συντήρησης, όλες οι βιολογικές θεραπείες έδειξαν υπεροχή έναντι του εικονικού φαρμάκου, με εξαίρεση το risankizumab, το οποία δεν κατάφερε να πετύχει στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο. Αντίθετα, το upadacitinib των 30 mg παρουσίασε σημαντική αποτελεσματικότητα, με OR 32.66 (95% CI: 14.31–74.57).Περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με την ενδοσκοπική ύφεση, την ιστολογική βελτίωση και την ιστολογική ύφεση παρέχονται στο πλήρες κείμενο. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημαντική αποτελεσματικότητα των παραγόντων αυτών στην επαγωγή και διατήρηση κρίσιμων ενδοσκοπικών και ιστολογικών εκβάσεων σε ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή ελκώδη κολίτιδα. Συμπεράσματα: Οι βιολογικές παράγοντες και τα μικρά μόρια εμφανίζουν σημαντική αποτελεσματικότητα στην επαγωγή και διατήρηση βασικών ενδοσκοπικών και ιστολογικών εκβάσεων σε ασθενείς με μέτριου έως σοβαρού βαθμού ελκώδη κολίτιδα. Η παγκόσμια γαστρεντερολογική κοινότητα θα πρέπει να θεσμοθετήσει με ακρίβεια και σαφήνεια τους ορισμούς των βασικών εκβάσεων, όπως η βλεννογονική επούλωση, η ενδοσκοπική ύφεση, η ιστολογική ύφεση και η βελτίωση. Η καθιέρωση τυποποιημένων κριτηρίων δεν θα ενισχύσει μόνο τη συγκρισιμότητα μεταξύ των μελετών αλλά θα βελτιώσει και τη μετάφραση των αποτελεσμάτων αυτών στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη . 
description: Background and Aim: The therapeutic landscape for ulcerative colitis (UC) is rapidly evolving, with an increasing number of biologic agents available for clinical use. Assessing treatment efficacy through objective outcomes such as endoscopic improvement,endoscopic remission, histologic improvement, histologic remission and mucosal healing has become critical in guiding clinical decision-making. However, these outcomes have not been systematically studied in previous meta-analyses, highlighting the need for further comprehensive evaluation in this area. In this systematic review and meta-analysis, we synthesized randomized controlled trial (RCT) data on biologic therapies for inducing and maintaining these key outcomes in moderate to severe UC. Methods: We conducted a systematic search of MEDLINE, EMBASE, Cochrane Library, Web of Science and grey literature sources up to November 2024 for randomized controlled trials (RCTs) evaluating biologics for inducing and/or maintaining endoscopic improvement, endoscopic remission, histologic improvement, histologic remission and mucosal healing in ulcerative colitis (UC). Induction and maintenance phases were defined as outcomes assessed at 4–14 weeks and &gt;24 weeks, respectively. Separate random-effects meta-analyses were conducted for induction and maintenance studies. For maintenance studies, analyses accounted for the study design, distinguishing between re-randomized trials and treat-through strategies.Pooled odds ratios (ORs) were calculated using a random-effects model to account for variability across studies. The quality of each trial and risk of bias was assessed using the ROB2 tool from Cochrane. This study is registered on PROSPERO, number CRD42024533059. Results: A total of 7,394 records were identified through the systematic search of databases, and 79 additional records were retrieved from grey literature. After screening and eligibility assessment, 32 studies evaluating induction phase therapies and 28 studies evaluating maintenance phase therapies were included in the final analysis. All included studies were determined to have a low to moderate overall risk of bias. Evaluating the efficacy of biologic agents and small molecule therapies for inducing endoscopic improvement all biologic therapies demonstrated superiority over placebo in inducing endoscopic improvement, with the exception of filgotinib 100 mg. Among these, upadacitinib showed the highest odds ratio (OR 8.65, 95% CI 5.65–13.27, n = 1090) compared to placebo, highlighting its remarkable efficacy. Evaluating mucosal healing during the induction phase, all biologic therapies demonstrated superiority over placebo. Risankizumab and upadacitinib, respectively, showed significant efficacy with OR of 10.87 (95% CI: 2.61–45.24) and 8.96 (95% CI: 3.59–22.35), highlighting substantial advantages over placebo. In the maintenance phase, all biologic therapies demonstrated superiority over placebo for maintaining endoscopic improvement,with exception of adalimumab. Upadacitinib 30 mg demonstrated the highest efficacy for endoscopic improvement with an OR of 9.30 (95% CI: 3.52–16.23). Regarding mucosal healing during the maintenance phase, all biologic therapies demonstrated superiority over placebo, with the exception of risankizumab, which did not achieve statistical significance for mucosal healing. In contrast, upadacitinib 30mg exhibited significant efficacy, with an OR of 32.66 (95% CI: 14.31–74.57). Further details on endoscopic remission, histologic improvement and histologic remission are provided in the full text.These findings highlight the robust efficacy of these agents for induction and maintenance critical endoscopic-histolofic outcomes in patients with moderate to severe ulcerative colitis.Variations in the risk of bias across trials are further detailed in the supplementary materials. Conclusion: Biologic therapies and small molecule agents demonstrate substantial efficacy in inducing and maintaining key endoscopic and histologic outcomes. These findings underscore the critical role of advanced therapeutic agents in optimizing outcomes for patients with moderate to severe ulcerative colitis. The global gastroenterology community should establish accurate and clear definitions for key outcomes, including mucosal healing, endoscopic remission, histologic remission, and improvement in the future clinical trials. The establishment of standardized criteria will not only enhance comparability across studies but also improve the translation of trial results into everyday clinical practice.