Bρεφοκτονία - Ψυχιατροδικαστική αντιμετώπιση του δράστη: Μια βιο-ψυχο-κοινωνική προσέγγιση του φαινομένου
Creators: name: Ρεντούμη, Σταυρούλα Μελετίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: ψυχιατροδικαστική
επιθετικότητα
βρεφοκτονία, παιδοκτονία
forensic psychiatry
aggressiveness
infanticide, filicide

description: Κορυφαίο δείγμα ακραίας επιθετικής συμπεριφοράς αποτελούν τα εγκλήματα κατά της ζωής. Η ανεξέλεγκτα βίαιη συμπεριφορά ενίοτε μπορεί να συνδέεται με κάποια ψυχιατρική διαταραχή. Ειδικά όσoν αφορά τη ¨Βρεφοκτονία¨ υφίσταται ευρύ πεδίο συζήτησης ως προς το εννοιολογικό περιεχόμενο του όρου. Με τον όρο νοείται η αφαίρεση της ζωής ενός βρέφους, πράξη, η οποία συνιστά καταρχήν ανθρωποκτονία (άρθρο 299 ΠK), όταν όμως τελείται από τη μητέρα η οποία «με πρόθεση σκότωσε το παιδί της κατά ή μετά τον τοκετό, αλλά εξακολουθούσε ακόμη η διατάραξη του οργανισμού της από αυτόν» χαρακτηρίζεται ως παιδοκτονία (άρθρο 303 ΠK) και τιμωρείται ηπιότερα (Δουζένης., 2008). Σύμφωνα με το άρθρο 34 του Π.Κ. « Η πράξη δεν καταλογίζεται στον δράστη αν λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή διατάραξης της συνείδησής του κατά τον χρόνο τέλεσής της, δεν είχε την ικανότητα να αντιληφθεί το άδικο της πράξης του ή να ενεργήσει σύμφωνα με την αντίληψή του για το άδικο αυτό». Συνεπώς, όσoν αφορά στους ψυχικώς πάσχοντες που για κάποιο λόγο θα προβούν σε κάποια σοβαρή αξιόποινη πράξη, θα πρέπει να διευκρινιστεί η υποκειμενική ευθύνη και η κρίση τους όσον αφορά το αξιόποινο της πράξης την οποία τέλεσαν, προκειμένου για την απόδοση ευθυνών και απαγγελίας κατηγοριών. Η κατηγορία αυτή τον ασθενών δημιουργεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα. Η έλλειψη της ικανότητας καταλογισμού προσδιορίζει αυτούς τους ασθενείς ως «ακαταλόγιστούς».(Μαρτινάκη et al, 2018). Στην Ψυχιατροδικαστική , ιδίως στην Αγγλόφωνη βιβλιογραφία χρησιμοποιούνται τρείς όροι που καθένας περιγράφει ένα μέρος, αυτού που στην Ελληνική γλώσσα και δίκαιο ορίζεται ως παιδοκτονία: ο όρος « neonaticide- νεογνοκτονία», ο όρος «infanticide- Βρεφοκτονία» και τέλος ο όρος « filicide- παιδοκτονία», καθώς και ποικίλες άλλες κατηγοριοποιήσεις. Οι έννοιες της ψυχικής ασθένειας και της ηθικής κρίσης φαίνεται να είναι αρκετά συνυφασμένες μεταξύ τους (Σερέτης &amp; Δουζένης, 2014). Η διάγνωση ενός ατόμου με κάποια ψυχική διαταραχή έχει ως άμεση συνέπεια την ελαττωμένη ικανότητά του να επιλέξει τις πράξεις του σύμφωνα με τις πεποιθήσεις του. Φαίνεται λοιπόν, ότι η ικανότητα ηθικής κρίσης είναι καίριας σημασίας για το αν θα θεωρηθεί κάποιος ακαταλόγιστος ή μη. Όλες οι ανωτέρω αναφορές σχετικά με την ικανότητα του ατόμου να σκεφτεί, να διαμορφώσει πεποιθήσεις , να αναπτύξει προθέσεις και τελικά να προβεί σε πράξεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην διαγνωστική προσέγγιση και την Ψυχιατροδικαστική τακτική . Ταυτόχρονα αποδεικνύεται πως όλες αυτές οι ικανότητες είναι διαταραγμένες σε ψυχιατρικούς ασθενείς. Ιστορία, τέχνη, επιστήμες, έχουν προσπαθήσει να ερμηνεύσουν το φαινόμενο της ανθρωποκτονίας τέκνου. Ποικίλες προσεγγίσεις, απόψεις και ερμηνείες έχουν παρατεθεί παρά ταύτα η σύγκλιση των απόψεων των ειδικών που υπεισέρχονται στην διαχείριση αυτού του δύσκολου κοινωνικού αλλά και ψυχιατρικού ζητήματος, έχει αρκετές φορές καταστεί δυσχερής ή και αδύνατη. Ψυχιατρική παρέμβαση, νομοθετικό πλαίσια, θεραπευτικό μέτρο, νοσηλεία και επανένταξη ασθενών με έλλειψη καταλογισμού θα επιχειρηθεί να αναλυθούν μέσω αναζήτησης μελετών και παράθεσης περιστατικών, εξαγόμενων από το αρχείο του τμήματος Ψυχιατροδικαστικής του Ψ.Ν.Θ
description: Crimes against life are an ultimate example of extreme aggressive behavior. Uncontrolled violent behavior can sometimes be connected to a psychiatric disorder. Especially with regard to "Infanticide", there is a wide range of discussion regarding the conceptual content of the term. The term refers to the taking of an infant’s life, an act which in principle constitutes homicide (article 299 of the PC), but it is characterized as infanticide when it is committed by the mother who “intentionally killed her child during childbirth, or after it, but during the period of disturbance of her organism due to childbirth” (article 303 of the PC) and it is punished more leniently. According to article 34 of the Penal Code "The act shall not be charged to the offender if, as a result of a psychic or mental disorder or disturbance of consciousness at the time of its commission, he did not have the ability to perceive the injustice of his act or to act according to his perception of that offence". Consequently, as far as the mentally ill are concerned, who for some reason will commit a serious criminal act, their subjective responsibility and judgment regarding the criminality of the act they committed should be clarified, in order to be held accountable and charged. This category of patients is of particular interest to the scientific community. Lack of accountability identifies these patients as "unaccountable" (Martinaki et al, 2018). In forensic psychiatry, especially in the English-language bibliography, three terms are used, each describing a part of what it is defined as child murder in Greek language : the term "neonaticide", the term "infanticide" and finally the term "filicide" », as well as various other classifications. The concepts of mental illness and moral crisis seem to be quite intertwined (Seretis &amp; Douzenis, 2014). The diagnosis of a person with a mental disorder has as a direct consequence on his reduced ability to select his actions according to his beliefs. Therefore, it seems that the ability to make moral judgments is crucial regarding whether someone will be considered unaccountable or not. All the above references about the ability of individuals to think, to form beliefs, to develop intentions, and ultimately to take actions play an important role in the diagnostic approach and the tactics of Forensic Psychiatry. At the same time, all these abilities are shown to be disturbed in psychiatric patients. History, art, and science have tried to interpret the phenomenon of child homicide. A variety of approaches, views and interpretations have been cited. Nevertheless, the convergence of the views of specialists involved in managing this difficult social and psychiatric issue has often become difficult or impossible. Psychiatric intervention, legislative frameworks, therapeutic measure, hospitalization and reintegration of patients with lack of accountability will be attempted to be analyzed through search of studies and quotation/case analysis, extracted from the Department of Forensic Psychiatry, of the Psychiatric Hospital Of Thessalonik