title: Eπιδημιολογική επιτήρηση της Λεϊσμανίασης στην Ελλάδα υπό το πρίσμα της Ενιαίας Υγείας
title: Epidemiologocal surveillance of Leishmaniasis in Greece under a One Health perspective
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Φωτάκης, Εμμανουήλ Αλέξανδρος
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2023
Subjects: Ενιαία Υγεία
Ευρώπη
Λεϊσμανίαση
Δημόσια υγεία
Επιδημιολογική επιτήρηση
Πρόληψη
Έλεγχος
Σκνίπες
Leishmaniasis
Mediterranean countries
Public health

description: Εισαγωγή: Η λεϊσμανίαση είναι παρασιτική νόσος που προκαλείται από πρωτόζωα του γένους Leishmania και μεταδίδεται μέσω δήγματος μολυσμένης φλεβοτόμου. Σε πολλές χώρες της Μεσογείου η λεϊσμανίαση θέτει σημαντικές προκλήσεις Δημόσιας Υγείας ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι η επιβάρυνση της νόσου στα σκυλιά. Κεντρικός στόχος της διπλωματικής εργασίας είναι η κριτική αποτύπωση τoυ συστήματος επιδημιολογικής επιτήρησης της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα καιη διερεύνηση των προοπτικών ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου συστήματος επιδημιολογικής επιτήρησης υπό την προσέγγιση της Ενιαίας Υγείας. Μεθοδολογία: Για την περιγραφή του υφιστάμενου συστήματος επιδημιολογικής επιτήρησης και των διαθέσιμων επιδημιολογικών και εντομολογικών δεδομένων πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση της ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας. Συμπληρωματικά, με τη χρήση ερωτηματολογίου αποτυπώθηκε η άποψη ατόμων-κλειδιά από το πεδίο επιτήρησης της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα για τη μετάβαση προς μία στρατηγική επιτήρησης ΕΥ. Τα δυνατά σημεία, οι αδυναμίες, οι ευκαιρίες και οι απειλές του υφιστάμενου συστήματος - ως προς την προσέγγιση της EY, αναλύθηκαν με την μέθοδο SWOT. Αποτελέσματα: Η Ελλάδα είναι ενδημική για ζωονοτική σπλαχνική λεϊσμανίαση και λεϊσμανίαση στον σκύλο ενώ κρούσματα ανθρωπονοτικής δερματικής λεϊσμανίασης εμφανίζονται σποραδικά. Για την περίοδο 2004-2021, η μέση ετήσια επίπτωση εγχώριας σπλαχνικής λεϊσμανίασης ήταν 0.5 ανά 100,000 με εύρος 0.2–0.8 ανά 100,000, ενώ μεταξύ 2016-2021 το ετήσιο εύρος οροθετικότητας για L.infantum σε αδέσποτους σκύλους ήταν 13.15-20.21%. Επιπλέον, σημαντικοί διαβιβαστές έχουν καταγραφεί στην ηπειρωτική και νησιώτικη χώρα. Στον άνθρωπο, το σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης λεϊσμανίασης είναι παθητικό, μόνιμο και καθολικό με στοιχεία ενεργητικής επιτήρησης στη διερεύνηση κρουσμάτων. Στο σκύλο, η επιδημιολογική επιτήρηση CanL βασίζεται σε σύστημα παθητικής και ενεργητικής επιτήρησης κατοικίδιων και αδέσποτων σκύλων αντίστοιχα, όμως ο σχεδιασμός και η λειτουργία του συστήματος είναι υποτυπώδης χωρίς συστηματική ροή δεδομένων. Καμία συμπληρωματική δραστηριότητα εντομολογικής ή περιβαλλοντικής επιτήρησης δεν εφαρμόζεται συστηματικά σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο. Η πλειονότητα όσων συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο αναγνώρισε την αναγκαιότητα μετάβασης σε σύστημα επιτήρησης ΕΥ, περιέγραψε χαμηλά έως μέτρια επίπεδα πολυτομεακής συνεργασίας στα διαφορετικά στάδια επιδημιολογικής επιτήρησης της λεϊσμανίασης, και εντόπισε κοινά προβλήματα-εμπόδια προς την υιοθέτηση προσέγγισης ΕΥ. Συμπεράσματα: Η λεϊσμανίαση αποτελεί μία παραμελημένη απειλή Δημόσιας Υγείας και υγείας των ζώων στη χώρα, με σημαντικές αδυναμίες στην επιδημιολογική επιτήρησή της. Με γνώμονα τη βέλτιστη υγεία ανθρώπου και ζώων κρίνεται απαραίτητη η μετάβαση προς την ολοκληρωμένη επιδημιολογική επιτήρηση της λεϊσμανίασης στον ελλαδικό χώρο υπό την προσέγγιση της ΕΥ. Τα εντοπισμένα δυνατά σημεία του υφιστάμενου συστήματος επιδημιολογικής επιτήρησης συμπεριλαμβανομένου των δράσεων ενεργητικής επιτήρησης στο σκύλο και διερεύνησης κρουσμάτων στον άνθρωπο, η κεφαλαιοποίηση έξωθεν ευκαιριών όπως η εκτενής εμπειρία της χώρας στην επιδημιολογική επιτήρηση του ιού του Δυτικού Νείλου υπό το πρίσμα της ΕΥ, η βελτίωση των εντοπισμένων αδυναμιών και η αντιμετώπιση έξωθεν απειλών με κυριότερο κίνδυνο την υποχρηματοδότηση, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες προς τον επιτυχή σχεδιασμό και εφαρμογή ενός αποδοτικού και αποτελεσματικού συστήματος επιτήρησης ΕΥ.