Η απώλεια του δικαιώματος στο σήμα υπό το πρίσμα του Ν. 4679/2020 και της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/2436
Creators: name: Γκατζουγιάννη, Αγγέλα Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Εμπορικό σήμα
Έκπτωση
Ακυρότητα σήματος
Ουσιαστική χρήση
Trade mark
Revocation
Invalidity of a trade mark
Genuine use

description: Η παρούσα διπλωματική διατριβή εξετάζει το θεσμό της απώλειας του δικαιώματος στο σήμα, όπως ρυθμίζεται από τον Ν. 4679/2020 σε συμμόρφωση με την Οδηγία (ΕΕ) 2015/2436 και σε εναρμόνιση με τον Κανονισμό 2017/1001 για το σήμα της Ε.Ε. Σκοπός της εργασίας είναι η ενδελεχής ανάλυση των προϋποθέσεων και, όπου προβλέπεται, των δικονομικών διαδικασιών απώλειας του δικαιώματος επί σημάτων στην ελληνική έννομη τάξη, καθώς και η αποτίμηση της σχετικής ευρωπαϊκής επιρροής. Στο 1ο Κεφάλαιο παρουσιάζεται η έννοια, η νομική φύση και οι λειτουργίες του σήματος (διακριτική, διαφημιστική και εγγυητική λειτουργία). Έμφαση δίδεται στον ρόλο του σήματος στον ελεύθερο ανταγωνισμό, αναδεικνύοντας τη λεπτή ισορροπία μεταξύ της απονομής ενός απόλυτου και αποκλειστικού δικαιώματος υπέρ του σηματούχου και της επιταγής για διατήρηση ενός συστήματος ελεύθερου ανταγωνισμού. Υπό αυτό το πρίσμα, η απώλεια του δικαιώματος στο σήμα εξετάζεται ως νομοθετικό εργαλείο εξισορρόπησης των συμφερόντων του σηματούχου και εκείνων των λοιπών ανταγωνιστών με στόχο τη διασφάλιση ενός γνήσια ελεύθερου ανταγωνισμού. Η μελέτη επικεντρώνεται στις τρεις βασικές περιπτώσεις απώλειας του δικαιώματος στο σήμα, όπως προβλέπονται στον Ν. 4679/2020: (α) την παρέλευση της δεκαετούς διάρκειας προστασίας - μη ανανέωση της καταχώρισης (άρθρο 36), και (β) την εκούσια παραίτηση του δικαιούχου από το δικαίωμα (άρθρο 49), οι οποίες εξετάζονται στο 2ο Κεφάλαιο καθώς και (γ) τη διαγραφή του σήματος λόγω έκπτωσης ή ακυρότητας (άρθρα 50–54), που αποτελεί κεντρικό άξονα της εργασίας και η οποία αναλύεται διεξοδικά στο 3ο Κεφάλαιο. Η εργασία αναλύει εκτενώς, τόσο τις προϋποθέσεις εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων, τους λόγους έκπτωσης και ακυρότητας, τις διαδικαστικές προεκτάσεις (υποβολή αίτησης στη Διεύθυνση Σημάτων, εξέταση της αίτησης από τη Διοικητική Επιτροπή Σημάτων, προσβολή των αποφάσεων της ΔΕΣ) και δικονομικές πτυχές της κάθεμιας διαδικασίας (ενεργητική και παθητική νομιμοποίηση, έννομο συμφέρον, βάρος απόδειξης, επιτρεπτές ενστάσεις του καθ΄ου), όσο και τις έννομες συνέπειες της διαγραφής του σήματος λόγω έκπτωσης αλλά και ένεκα ακυρότητας. Ιδιαίτερα, στο πλαίσιο της εξέτασης των λόγων έκπτωσης εξετάζονται σε βάθος οι κρίσιμες έννοιες της ουσιαστικής χρήσης του σήματος, της μετάπτωσης του σήματος σε κοινόχρηστη ή περιγραφική ένδειξη και του επιγενόμενου παραπλανητικού χαρακτήρα του σήματος. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην καινοτομία του Ν. 4679/2020 περί μεταφοράς της δικαιοδοσίας εκδίκασης των διαφορών έκπτωσης και ακυρότητας από τα διοικητικά στα πολιτικά δικαστήρια (άρθρο 50 παρ. 1 και 52 παρ. 1) καθώς και περί εισαγωγής του θεσμού της ανταγωγής έκπτωσης ή ακυρότητας ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων (άρθρο 38 παρ. 12-17), ρυθμίσεις οι οποίες αποτιμώνται κριτικά ως προς τη σκοπιμότητα και τα πρακτικά τους αποτελέσματα. Δεν παραλείπεται να διασαφηνιστεί η σημασία της ενωσιακής νομοθεσίας στην οικοδόμηση του νέου νομοθετικού πλαισίου, εστιάζοντας κυρίως στην Οδηγία 2015/2436/ΕΕ και αναδεικνύοντας τη νομοθετική και δικαστηριακή σύγκλιση της Ελλάδας με το ευρωπαϊκό δίκαιο σημάτων. Τέλος, εξετάζονται συμπληρωματικά ζητήματα, όπως οι ρήτρες μη διαγραφής σήματος, η επίδραση των λόγων διαγραφής στη μεταβίβαση και την παραχώρηση άδειας χρήσης σήματος, καθώς και η διαίρεση του σήματος σχετικά με την έκπτωση και την ακυρότητα.
description: This master’s thesis examines the legal framework governing the loss of trademark rights under Greek Law 4679/2020, enacted in transposition of Directive (EU) 2015/2436 and in alignment with Regulation (EU) 2017/1001 on the EU trademark. The objective is to provide an in-depth analysis of both the substantive requirements and, where applicable, the procedural mechanisms by which trademark rights may be extinguished under Greek law, while also evaluating the influence of EU law in shaping the national legal regime. Chapter 1 outlines the concept, legal nature, and core functions of trademarks—namely, their distinctive, advertising, and guarantee functions. Particular attention is paid to the trademark’s role within the framework of market competition, highlighting the inherent tension between the conferral of an absolute and exclusive right on the proprietor and the need to preserve a system of fair and undistorted competition. Within this context, the loss of trademark rights is analysed as a legislative mechanism designed to balance the interests of trademark holders with those of competing market participants. The thesis focuses on the three main pathways through which trademark rights may be lost, as prescribed by Law 4679/2020: (a) the expiration of the ten-year protection period due to non-renewal (Article 36); (b) the voluntary surrender of rights by the proprietor (Article 49), both discussed in Chapter 2; and (c) the deletion of the trademark due to revocation or invalidity (Articles 50–54), which constitutes the principal focus of Chapter 3. The analysis addresses not only the legal grounds but also the procedural and procedural-law aspects of these mechanisms. This includes administrative proceedings before the Directorate of Trademarks, review by the Administrative Trademark Committee, and the ability to challenge decisions through appeal. Issues such as standing (active and passive), legitimate interest, burden of proof, and permissible defences by the respondent are examined in detail. In the context of revocation, particular emphasis is placed on genuine use, the transformation of a mark into a generic or descriptive indication, and the emergence of a misleading character. A core focus of the thesis lies in assessing the novel jurisdictional shift introduced by Law 4679/2020, which reassigns disputes concerning revocation and invalidity from administrative to civil courts (Articles 50 par.1 and 52 par.1), and introduces the procedural mechanism of counterclaims before civil courts (Article 38 par.12–17). These developments are critically evaluated with regard to their legal rationale and practical implications. Finally, the thesis explores related issues such as non-deletion clauses, the legal effects of revocation or invalidity on trademark assignment and licensing, and the division of trademarks in combination with revocation or invalidity. Throughout, the centrality of EU law—particularly Directive (EU) 2015/2436—is underscored, highlighting Greece’s legislative and judicial convergence with the European trademark framework.