Συγκριτική μελέτη της χλωρίδας και της χημικής σύστασης της βοσκήσιμης ύλης των λιβαδιών Όλυμπου και Βόρα:
Creators: name: Στόλιου, Πασχαλίνα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Χλωρίδα
Παραγωγή βοσκήσιμης ύλης
Χημική σύσταση
Flora
Production and chemical composition of forage material
Geological substrate

description: Το πείραμα διεξήχθη στα υπαλπικά-αλπικά λιβάδια των ορέων Βόρας (Καϊμάκτσαλαν – γεωκλιματική περιοχή 1) και Όλυμπος (γεωκλιματική περιοχή 2) κατά το έτος 2010. Πραγματοποιήθηκε η καταγραφή της χλωρίδας των περιοχών, που χαρακτηρίζονται από διαφορετικό γεωλογικό υπόστρωμα καθώς και ο προσδιορισμός των εποχικών μεταβολών στην παραγωγή και στη χημική σύσταση της βοσκήσιμης ύλης. Σε κάθε μία από τις περιοχές 1 και 2 τοποθετήθηκαν έξι (6) σταθεροί πειραματικοί κλωβοί, διαστάσεων 6 μ. × 6 μ. Η συλλογή των συνολικών δειγμάτων βοσκήσιμης ύλης πραγματοποιήθηκε για μια περίοδο έξι (6) μηνών, από το Μάιο έως και τον Οκτώβριο του 2010. Η συλλογή των δειγμάτων πραγματοποιήθηκε με κοπή της υπέργειας βιομάζας σε ύψος 2 εκ. από την επιφάνεια του εδάφους και αφαίρεση της νεκρής ύλης και των ανεπιθύμητων και δηλητηριωδών φυτών. Συλλέχθηκαν και ταξινομήθηκαν 762 taxa, εκ των οποίων 359 απαντώνται μόνο στον Όλυμπο (περιοχή 2), 197 μόνο στον Βόρα (περιοχή 1), ενώ 206 taxa εμφανίζονται και στις δύο περιοχές. Ο Όλυμπος χαρακτηρίζεται ως ένα τυπικό ασβεστολιθικό βουνό, αφου σχεδόν το σύνολό του αποτελείται από ασβεστόλιθους και μάρμαρα που παρουσιάζουν διάφορες διαπλάσεις. Το βασικό γεωλογικό υπόστρωμα του Βόρα αποτελούν ο γνεύσιος, ο γρανίτης και ποικιλία κρυσταλλικών σχιστόλιθων, που κατακρατούν περισσότερο αποτελεσματικά την υγρα¬σία απ' ότι ο ασβεστόλιθος. Η βλάστηση συχνά είναι εντυπωσια¬κά διαφορετική, με υγρά λιβάδια, βάλτους και ρυάκια, από την αντίστοιχη των βουνών με σερπεντίνη ή ασβεστόλιθο. Υπάρχουν σχετικά λίγα ενδημικά που αριθμούνται σε μόλις τρία (3), σε αντίθεση με τον Όλυμπο όπου απαντώνται είκοσι τρία (23) ενδημικά φυτά. Εκτός της παραγωγής βοσκήσιμης ύλης προσδιορίστηκαν επίσης το περιεχόμενό της σε αζωτούχες, ινώδεις ουσίες, NDF και ADF, και η περιεκτικότητά της στα μακροστοιχεία ασβέστιο (Ca) και φωσφόρο.( P). Η παραγωγή της βοσκήσιμης ύλης επηρεάστηκε σημαντικά (p&lt;0.001) από το μήνα κοπής και τη γεωκλιματική περιοχή (p&lt;0,01). Υψηλότερη παραγωγή στην διάρκεια των τριών πρώτων μηνών της περιόδου δειγματοληψίας εμφανίστηκε στον Όλυμπο, ενώ τους επόμενους τρείς μήνες υψηλότερη παραγωγή εμφάνισε η περιοχή του Βόρα. Η μέση ετήσια παραγωγή βοσκήσιμης ύλης ήταν 148 χλγ ΞΟ/στρ και 165,63 χλγ ΞΟ/στρ για την περιοχή 1 και 2, αντίστοιχα. Το μέγιστο της παραγωγής εμφανίστηκε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε αζωτούχες ουσίες (ΟΑΟ) μειώθηκε με την πάροδο της αυξητικής περιόδου των φυτών. Κατά την περίοδο βόσκησης οι ΟΑΟ μειώθηκαν από 13,42 σε 7,59 % ΞΟ στην περιοχή 1 και από 17,29 – 10,02 % ΞΟ στην περιοχή 2. Η βοσκήσιμη ύλη ήταν ικανή να καλύψει τις πρωτεϊνικές ανάγκες των βοοειδών και των προβάτων μόνο κατά τους πρώτους μήνες, μετά την έναρξη της βόσκησης. Η περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε NDF και ADF γενικά αυξάνονταν όσο τα φυτά ωρίμαζαν με τις μέγιστες τιμές να εμφανίζονται στο τέλος της περιόδου βόσκησης όσον αφορά την περιοχή 1 και τρείς μήνες νωρίτερα όσον την περιοχή 2. Η περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε NDF και ADF επηρεάστηκε σημαντικά (p&lt;0.001) από το μήνα κοπής της υπέργειας βιομάζας ενώ η περιοχή επηρέασε σημαντικά (p&lt;0.01) μόνο την περιεκτικότητα σε NDF. Η μέση περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε Ca στην περιοχή 1 ήταν 0,94 ±0,30 % ΞΟ και βρέθηκε ότι καλύπτει τις ανάγκες των προβάτων και των βοοειδών. Στα λιβάδια της περιοχής 2, η μέση περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε Ca ήταν 0,44 ±0,21 % ΞΟ και ήταν ανεπαρκής για την κάλυψη των απαιτήσεων των βοοειδών, κυρίως κατά τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Στην περιοχή 1, η περιεκτικότητα της βοσκήσιμης ύλης σε Ρ ήταν οριακά επαρκής να καλύψει τις ανάγκες των βοοειδών. Στην περιοχή 2 πιθανή ανεπάρκεια κάλυψης των αναγκών των βοοειδών παρατηρείται κατά τους μήνες Αύγουστο, Σεμπτέμβριο και Οκτώβριο. Οι ελάχιστες ανάγκες των προβάτων σε φωσφόρο φαίνεται ότι καλύπτονται επαρκώς κατά το διάστημα Μαΐου – Ιουλίου και το Σεπτέμβριο για την περιοχή του Βόρα και κατά το διάστημα Μαΐου – Ιουλίου για την περιοχή του Ολύμπου. Η μέση αναλογία Ca:P είναι μεγαλύτερη της ιδανικής 2:1. Απαραίτητη κρίνεται η χορήγηση πρωτεϊνικών συμπληρωμάτων σε πρόβατα και βοοειδή που βόσκουν στα λιβάδια της περιοχής 1 κατά τους φθινοπωρινούς μήνες. Αντίθετα μόνο στα πρόβατα που βόσκουν στα λιβάδια της περιοχής 2 χρειάζεται συμπληρωματική πρωτεϊνική πηγή, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.
description: The experiment was conducted at the subalpine – alpine grasslands of Mt. Voras (geoclimatic region 1) and Mt. Olympus (geoclimatic region 2) during the year 2010. Flora characterized by different geological substrate was recorded. It was also determined the seasonal variations of the production and chemical composition of grazable material of the above two regions. Six experimental cages, sized 6m x 6m were placed in each of the two regions. Herbage biomass was collected in a period of six (6) months, from May to October 2010. Herbage samples were clipped in situ at 2 cm above the soil surface using hand scissors. Dead material, woody and herbaceous weeds were not included in the samples. 762 taxa were collected and classified, of which 359 are found only in Olympus (region 2), 197 only in the north (region 1) and 206 taxa appear in both areas. Mount Olympus is characterized as a typical limestone mountain, since almost on the whole consists of limestones and marbles of different formations. The basic geological substrate of Mt. Voras consisted of metamorphic rock textures (i.e. phyllites, gneisses and micas shcists) of the Pelagonic geotectonic zone, which effectively retain more humidity than limestone. The vegetation is often impressively different, with wet grasslands, marshes and streams, of the equivalent in the mountains with serpentine or limestone. There are relatively few endemics listed only three (3),compared to Olympus, where twenty-three (23) native plants occur. Apart from biomass production, determination of crude protein NDF, ADF, calcium (Ca) and phosphorus (P) concentration of grazable material was accomplished. Forage production was affected significantly (p&lt;0,001) by the cutting and the geoclimatic area (p&lt;0,01). Higher production during the first three sampling months occurred on Mt. Olympus, while the next three months Mt. Voras higher production. Average forage annual production was 148 kg / 0,1 ha and 165,63 kg / 0,1 ha for region 1 and 2, respectively. The maximum production occurred during the summer months. Herbage crude protein (CP) concentration decreased during the growing season of plants. CP decreased from 13,42 to 7,59 % DM in region 1 and from 17,29 to 10,02 % DM in region 2. CP concentration was adequate to meet beef cattle and sheep requirements only during the first months. Herbage NDF and ADF concentration increased as the plants matured showing their peak values appearing at the end of the grazing period in region 1 and three months earlier in region 2. Both NDF and ADF concentrations were affected significantly (p&lt;0.001) by the cutting month while the geoclimatic region area affected significantly (p&lt;0,01) only the NDF concentration. Mean calcium (Ca) concentration in region 1 was 0,94 ± 0,30% DM and was adequate to meet beef cattle and sheep requirements. In region’s 2 grasslands, the average Ca concentration was 0,44 ± 0,21% DM and was insufficient to meet the requirements of cattle, especially during the months of September and October. In region 1, the herbage phosphorus (P) concentration was marginally adequate to meet the beef cattle requirements. In region 2 possible failure to meet beef cattle requirements occurs during the months of August, September and October. The minimum requirements of sheep in phosphorus seems adequately covered during the period May - July and September in the region 1 and during the period May - July in the region 2. The average ratio of Ca: P is greater than the ideal 2:1. Protein supplements are considered necessary in sheep and cattle grazing in the grasslands of the region 1 during the autumn months. On the other hand, only the sheep that graze the region’s 2 grassland need additional protein source, at the same period.