Η πειρατεία στο Ιόνιο και στο Αιγαίο πέλαγος από τη βενετική οπτική (16ος -18ος αιώνας)
Creators: name: Στολτίδης, Θεοφάνης Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Πειρατεία
Κουρσάροι
Βενετία
Piracy
Corsairs
Venice

description: Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εξετάζεται το ζήτημα της πειρατείας και του κούρσος στον σημερινό ελληνικό χώρο κατά την περίοδο της πρώιμης νεότερης εποχής. Αξιοποιήθηκαν οι βενετικές πηγές των ανώτερων Βενετών αξιωματούχων των κτήσεων της Βενετίας στο Ιόνιο και Αιγαίο πέλαγος. Σκοπός της μελέτης ήταν να αναδείξει το πειρατικό φαινόμενο στις περιοχές της ανατολικής Μεσογείου από την οπτική της Βενετίας κατά την περίοδο μετά την ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571) και μέχρι τη συνθήκη του Passarowitz (1718). Επομένως, εξετάστηκαν τα διοικητικά έγγραφα των βενετικών κτήσεων με στόχο να αντληθούν σημαντικές πληροφορίες για τη δράση των πειρατών και των κουρσάρων στην επικράτεια της Βενετίας. Οι περιοχές αυτές ανήκαν στην παραμεθόρια περιοχή της βενετικής επικράτειας, καθώς συνόρευαν με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Συγκεκριμένα, οι περιοχές που μελετήθηκαν ήταν τα νησιά του Ιονίου, δηλαδή η Κέρκυρα, η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος και τα νησιά του Αιγαίου, δηλαδή η Τήνος και η Κρήτη. Το φαινόμενο της πειρατείας μελετήθηκε τόσο κατά την περίοδο της ειρήνης όσο και κατά τη διάρκεια των βενετό-οθωμανικών πολέμων. Τα διοικητικά έγγραφα των Βενετών διοικητικών αξιωματούχων (εκθέσεις) παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε η ίδια η Βενετία τους πειρατές. Συγκεκριμένα, η βενετική πολιτική εστίαζε στη λήψη των απαραίτητων αμυντικών έργων προκειμένου να προστατευτούν επαρκώς οι κτήσεις. Επιπλέον, οι Βενετοί αξιωματούχοι ενδιαφέρονταν να οργανώσουν πιο αποτελεσματικά τις στρατιωτικές δυνάμεις με απώτερο στόχο να προλάβουν και να αντιμετωπίσουν τον πειρατικό κίνδυνο. Με στόχο να αντληθούν περαιτέρω συμπεράσματα σχετικά με το πειρατικό φαινόμενο πέρα από την εξέταση του περιεχομένου των πηγών, δόθηκε και η απαραίτητη προσοχή στη γλώσσα των ίδιων των εγγράφων. Στα συμπεράσματα της εργασίας, αναλύθηκαν διεξοδικά το λεξιλόγιο και η ορολογία των διοικητικών αρχείων σχετικά με την πειρατεία. Συγκεκριμένα εντοπίστηκαν οι γεωγραφικές ζώνες και οι περιοχές στις οποίες ασκούσαν τις πειρατικές τους δραστηριότητες οι έκνομοι. Επιπλέον, αναλύθηκαν οι σχέσεις που ανέπτυξαν οι πειρατές τόσο με τους διοικητικούς αξιωματούχους όσο και με τους γηγενείς πληθυσμούς των παραμεθόριων περιοχών. Τέλος, μέσα από την εξέταση των εκθέσεων δύναται να εξαχθούν σημαντικά συμπεράσματα σχετικά με τη δράση και την ταυτότητα των πειρατών.
description: In this master's thesis, the question of piracy and corsairing/privateering is examined in today's Greek space during the period of the early modern era. The Venetian sources of the senior Venetian officials of the possessions of Venice in the Ionian and Aegean seas were examined. The purpose of the study was to highlight the piracy phenomenon in the eastern Mediterranean from the perspective of Venice during the period after the naval battle of Nafpaktos (1571) and up to the Treaty of Passarowitz (1718). Therefore, the administrative documents of the Venetian possessions were examined in order to obtain important information about the activity of pirates and corsairs in the territory of Venice (Stato da Mar). These areas belonged to the border region of the Venetian territory, as they bordered to the Ottoman Empire. Specifically, the areas studied were the Ionian islands, such as Corfu, Kefalonia and Zakynthos and the Aegean islands, such as Tinos and Crete. The phenomenon of piracy was studied both in peacetime and during the Venetian-Ottoman wars. Administrative documents of Venetian administrative officials (reports) provide important information about how Venice itself dealt with pirates. Specifically, Venetian policy focused on undertaking the necessary defensive works in order to adequately protect possessions. Additionally, Venetian officials were interested in organizing military forces more effectively with the ultimate goal of preventing and countering the piratical threat. In order to draw further conclusions about the piracy phenomenon beyond the examination of the content of the sources, the necessary attention was paid to the language of the documents themselves. In the conclusions of the paper, the vocabulary and terminology of administrative records related to piracy were thoroughly analyzed. In particular, the geographical zones and areas in which the pirates practiced their pirate activities were identified. In addition, the relationships that the pirates developed with both the administrative officials and the native populations of the border areas were analyzed. Finally, through the examination of the reports, important conclusions can be drawn regarding the activity and identity of the pirates.