Καταλήψεις – αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι και στρατηγική άγνοια: χώρος και γνώση ως μηχανισμός άσκησης εξουσίας
Creators: name: Αθανασιάδου, Ιωάννα Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Στρατηγική άγνοια
Γνώση
Άγνοια
Καταλήψεις
Εξουσία
Strategic ignorance
Knowledge
Ignorance
Squatting
Power

description: Η σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα απαιτεί σφαιρική προσέγγιση στη θεώρηση των σύνθετων πολιτικών φαινομένων, τα οποία διαμορφώνουν ποικίλοι παράγοντες. Μεταξύ των παραγόντων αυτών βρίσκονται διαδικασίες που μεγεθύνουν ή μειώνουν την επιρροή που ασκούν τα κινήματα στην κοινωνία, όπως είναι η στρατηγική άγνοια. Οι εξουσιαστικοί μηχανισμοί ενισχύουν με διάφορους τρόπους την στρατηγική επιλογή της άγνοιας. Στόχος είναι η απόκτηση μιας περιορισμένης εικόνας για κοινωνικά ζητήματα όπως οι καταλήψεις, οι αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι, αλλά και οι βίαιες καταστολές τους. Η στρατηγική άγνοια αφορά τα συστήματα της γνώσης που έχει ενσωματώσει το κοινωνικό υποκείμενο με βάση βεβαιότητες και διανοητικά σχήματα, μέσω των οποίων προσδίδει νόημα στον κόσμο και έτσι μπορεί να παρεμβαίνει σε αυτόν. Η στρατηγική άγνοια επιλέγεται από το υποκείμενο γιατί δεν θέλει να δεσμευτεί για μελλοντικές αποφάσεις, με συνέπεια να σταματά να μαθαίνει στοιχεία και πληροφορίες που ενδέχεται να επηρεάσουν τη μεταγενέστερη δομή των πεποιθήσεών του. Δηλαδή επιλέγει να ενεργεί κάτω από αυτο-περιορισμένες πληροφορίες. Τα κοινωνικά υποκείμενα εξυπηρετώντας προσωπικά τους συμφέροντα επιλέγουν τη στρατηγική άγνοια, αποφεύγοντας εσκεμμένα την απόκτηση μιας ολοκληρωμένης εικόνας σε σχέση με τις καταλήψεις και τους αυτοδιαχειριζόμενους χώρους. Τα υποκείμενα όμως, χρησιμοποιούνται ως μοχλός άσκησης ελέγχου και πίεσης από την εξουσία, που επιδιώκει την παρεμπόδιση της διατήρησης παρόμοιων δραστηριοτήτων, οι οποίες συγκρούονται με προσπάθειες ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης του δημόσιου χώρου. Με το φόβο καταλογισμού ευθύνης ή διαφοροποίησης των πεποιθήσεών τους, διαφαίνεται όμως, πως και οι ίδιοι οι συμμετέχοντες στις καταλήψεις με τις επιλογές και την τακτική που ακολουθούν, τροφοδοτούν και ενισχύουν την στρατηγική άγνοια.
description: The current social reality demands a more spherical approach for the analysis of complex political phenomena. These phenomena are influenced by a plethora of factors which can affect the extent to which social movements are going to have an impact on the society. One of these factors is the usage of strategic ignorance by those in positions of power. Their aim is to withhold information and give a one-dimensional view of social issues such as squatting and self-managed social spaces. Strategic ignorance is the conscious, strategic choice of someone to not learn something and it is often an approach of those who do not want to be judged for their choices. In addition to strategic ignorance being used as a judgement-avoidance mechanism, it can also affect future decision-making processes. On the one hand, social actors strategically decide to not receive any information on squatting and self-managed social spaces that leads to a confined understanding of the phenomenon. On the other hand those in power seek to prevent any activity towards challenging and changing the status quo. However, even the squatters themselves are feeding the vicious circle of strategic ignorance in fear of being held accountable for their decisions or seen as aliens of their society.