Υπεράνθρωπος ή Συνάνθρωπος; Ένας διάλογος για τα παιδαγωγικά ιδεώδη με βάση κείμενα των Friedrich Nietzsche και γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ. Προβληματισμοί για τη σημασία τους στη σύγχρονη εκπαιδευτική πράξη (Θεολογία και Πολιτισμός)
Creators: name: Γιαζκουλίδης, Πέτρος Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Σωφρόνιος Σαχάρωφ
Φρίντριχ Νίτσε
Παιδαγωγικά Ιδεώδη
Sophrony Saharov
Friedrich Nietzsche
Pedagogical ideals

description: Η φιλοσοφία και η θεολογία, από παιδαγωγική σκοπιά, φαίνεται ότι είναι στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους. Ανά τους αιώνες εμφανίστηκαν και από τις δύο πλευρές, συνομιλητές ή εκπρόσωποι που ασχολήθηκαν με το ζήτημα της αγωγής των νέων ανθρώπων. Ακόμη και στη σύγχρονη εποχή, θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ένας τέτοιου είδους διάλογος συνιστά μία υπόθεση «ανοιχτή» με πολλές προοπτικές και δυνατότητες. Σε αυτό το πλαίσιο διαλόγου φιλοσοφίας και θεολογίας, η παρούσα εργασία πραγματεύεται τις θέσεις δύο προσωπικοτήτων, επιδιώκοντας να εντοπίσει σημεία συνάντησης ως προς τη διάσταση των σκοπών του έργου της αγωγής. Ο φιλοσοφικός κόσμος εκπροσωπείται από το έργο του Friedrich Nietzsche, μίας εμβληματικής μορφής που επηρέασε βαθύτατα τον σύγχρονο φιλοσοφικό στοχασμό. Από την άλλη, η θεολογική πλευρά εκπροσωπείται από το έργο του γέροντα Σωφρονίου Σαχάρωφ, ενός σύγχρονου αγίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η ανάδειξη των θέσεων των δύο παραπάνω προσωπικοτήτων με κοινό σημείο αναφοράς τους σκοπούς του έργου της αγωγής. Η παρούσα μελέτη δεν εξαντλεί όλα τα θέματα που απασχολούν τους δύο άνδρες, άλλα επικεντρώνεται, κυρίως, στα θέματα αυτά που έχουν ενδιαφέρον για την παιδαγωγική επιστήμη. Ειδικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στη ζωή του Nietzsche, όπως, επίσης, και στον ιστορικό αλλά και κοινωνικό περίγυρο της εποχής που έζησε. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στη ζωή του αγίου Σωφρονίου Σαχάρωφ, και περιγράφεται το ιστορικό και κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής του.. Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται προσπάθεια παρουσίασης ενός «εικονικού» διαλόγου επί τη βάσει των θέσεων του αγίου Σωφρονίου και του Friedrich Nietzsche. Ο διάλογος αυτός χαρακτηρίζεται ως «εικονικός», επειδή δεν υπήρξε στην πραγματικότητα, αλλά συνιστά μία δική μας προσπάθεια να φέρουμε σε συνάντηση τις δύο αυτές μορφές. Η ανά χείρας μελέτη ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα, στα οποία αποτυπώνονται οι κυριώτερες θέσεις των δύο ανδρών γύρω από την παιδεία. Επισημαίνουμε και τονίζουμε, εκ προοιμίου, ότι βασική μας επιδίωξη κατά την εκπόνηση της ανά χείρας μελέτης, είναι να σκιαγραφήσουμε τις βασικές πτυχές του θεολογικού στοχασμού που ανέπτυξε διά της ζώσας εν Αγίω Πνεύματι εμπειρίας ο όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ καθώς τα κεντρικά σημεία που χαρακτηρίζουν τη φιλοσοφική σκέψη του Friedrich Nietzsche. Επίσης, διερευνώντας τα κείμενά των δύο ανδρών, επιχειρούμε να αποτυπώσουμε αντιλήψεις σχετικά με τον σκοπό του έργου της αγωγής, για τις οποίες, εν κατακλείδι, μελετούμε, εάν και κατά πόσον αυτές μπορούν να διαλεχθούν μεταξύ τους. Με άλλα λόγια, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός μας είναι να εξετάσουμε εάν είναι εφικτό μέσα από τα κείμενα του οσίου Σωφρονίου του Έσσεξα και του Friedrich Nietzsche, να συνθέσουμε δύο αντίστοιχα παιδαγωγικά ιδεώδη και, εν συνεχεία, να διερωτηθούμε εάν αυτά μπορούν, με κάποιον τρόπο, να διαλεχθούν μεταξύ τους. Ως εκ τούτου, η παρούσα εργασία κινείται σχεδόν εξ ολοκλήρου σ’ στο θεωρητικό επίπεδο της παιδαγωγικής διαδικασίας και δεν υπεισέρχεται σε συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν στη διδακτική πράξη του σχολείου. Άλλωστε, η ενασχόληση με την πρακτική διάσταση του όλου θέματος, αν και συνιστά ένα σημαντικότατο θέμα, παρά ταύτα, για την πραγμάτευσή του θα έπρεπε να υπερβούμε σε μεγάλο βαθμό την περιορισμένη έκταση μιας Μεταπτυχικής Διπλωματικής Εργασίας.
description: From a pedagogical perspective, philosophy and theology seem to be closely related. Throughout the ages there have been interlocutors or representatives, from both sides, who have been engaged in the issue of young people’s education. Even in modern times, it could be argued that such a dialogue constitutes an "open" affair with a number of prospects and possibilities. In this dialogue context between philosophy and theology, the present paper discusses the points of view between two personalities, aiming at identifying any agreement points as far as the objectives of the work of education are concerned. The philosophical world is represented by the work of Friedrich Nietzsche, an emblematic figure who profoundly influenced modern philosophical reflection. The theological side, on the other hand, is represented by the work of Elder Sophronius Sakharov, a modern saint of the Orthodox Church. The aim of this work is to highlight the different points of view between the two personalities mentioned above having as a common point of reference the objectives of the work of education. The present study does not discuss all the issues that concern the two men thoroughly; it mainly focuses on those which show an interest to pedagogical science. In particular, the first chapter refers to Nietzsche's life, as well as to the historical and social environment of the time in which he had lived. The second chapter refers to the life of St. Sophronius Sakharov, and describes the historical and social background of his time. Finally, in the third chapter there has been an attempt to present a "virtual" dialogue based on the points of view between St. Sophronius and Friedrich Nietzsche. This dialogue is mentioned as "virtual" because it did not take place in reality, but it forms part of an attempt to bring together these two personages. The present study draws to an end with the conclusions, which reflect the main positions of the two men regarding education. It is also first pointed out as well as emphasized that the main aim in the elaboration of this study is to outline the basic aspects of the theological reflection developed by the living experience in the Holy Spirit of Saint Sophronius of Essex as well as the central points that characterize the philanthropic thought of Friedrich Nietzsche. In addition, by examining the texts of the two men, there has been an attempt to capture any perceptions related to the purpose of the work of the lawsuit, which, in conclusion, are being examined whether and to what extent they can be discoursed with one another. In other words, the emphasis is led on whether it is possible, through the texts of Saint Sophronius of Essex and Friedrich Nietzsche, to compose two equivalent pedagogical ideals and then wonder whether they can, in some way, be discoursed with one another. Therefore, the present paper considers the pedagogical process almost entirely on the theoretical level and does not probe into specific issues related to the teaching practice in school. After all, dealing with the practical dimension of the whole subject, although it constitutes a significant subject, if it was to be realized, one would have to go far beyond the limited scope of a Master's Thesis.