Χωροθέτηση Έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Τοπικές Αντιδράσεις &amp; Κοινωνική Ανθεκτικότητα Μελέτη Περίπτωσης: Φωτοβολταϊκός Σταθμός Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας στο Όρος Μενοίκιο, Π.Ε. Σερρών
Creators: name: Ιντζίδου, Χρυσάνθη Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Περιβαλλοντική Διακυβέρνηση
Συμμετοχή του Κοινού
Φωτοβολταϊκός Σταθμός στο Μενοίκιο
Environmental Governance
Public Participation
Photovoltaic Park on Menoikio

description: Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) προωθούνται τα τελευταία χρόνια στην παγκόσμια σκηνή ως πράσινη μορφή ενέργειας που αναμένεται να συμβάλει στον μετριασμό της κλιματικής κρίσης. Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα τους, συχνά σημειώνονται αντιδράσεις τοπικού χαρακτήρα απέναντι στην χωροθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας. Οι αντιδράσεις αυτές προκαλούν το ενδιαφέρον για περαιτέρω κοινωνικοχωρική προσέγγιση με επίκεντρο το προφίλ των αντιδρώντων, τους λόγους των αντιδράσεων, τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις που εμφανίζονται μεταξύ των εμπλεκομένων και την τελική τους έκβαση. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να διερευνήσει την σχέση της κοινωνίας και του χώρου υπό το πρίσμα της κοινωνικής ανθεκτικότητας και ιδιαίτερα της χωροθέτησης έργων ΑΠΕ μέσω της μελέτης περίπτωσης χωροθέτησης φωτοβολταϊκού πάρκου (Φ/Σ) στον ορεινό όγκο του Μενοικίου, στην Περιφερειακή Ενότητα (ΠΕ) Σερρών. Οι προβληματισμοί από τον όλο σχεδιασμό της χωροθέτησης και τα ερωτήματα που τίθενται προς διερεύνηση και μελέτη είναι: α)πως και ποιοι έλαβαν την απόφαση, β)τι οφέλη αποκομίζει η τοπική κοινωνία από την υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου, γ)ποιοι συμμετείχαν στη διαδικασία λήψης της απόφασης και αν συμπεριλήφθηκε η τοπική κοινωνία στη διαδικασία, δ)αν υπάρχουν τοπικές αντιδράσεις και από ποιους και ε)πως ο γενικός σχεδιασμός επηρεάζει την ανθεκτικότητα της τοπικής κοινωνίας. Τα ερωτήματα αυτά τροφοδότησαν το εννοιολογικό πλαίσιο της εργασίας και καθοδήγησαν την κοινωνικο-χωρική ανάλυση στη μελέτη περίπτωσης. Γίνεται μια προσπάθεια θεωρητικής ερμηνείας τόσο του χωρικού σχεδιασμού και προγραμματισμού (μέσω των λογικών παραγωγής του χώρου) όσο και της διεκδίκησης του χώρου (οικειοποίηση του χώρου) (Lefebvre, 1991 και Remy, 2005). Επιπλέον, διερευνώνται οι έννοιες της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης, της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, του συμμετοχικού σχεδιασμού, των φαινομένων «Not In My Back Yard» (ΝΙΜΒΥ) και της κοινωνικής/κοινοτικής ανθεκτικότητας. Μεθοδολογικά πραγματοποιείται βιβλιογραφική επισκόπηση της διεθνούς και εθνικής εμπειρίας μέσω επιστημονικών άρθρων και ακαδημαϊκών κειμένων σχετικά με το εννοιολογικό πλαίσιο. Εντοπίζονται περιπτώσεις τοπικών εναντιώσεων στην χωροθέτηση Φ/Σ από την διεθνή και ελληνική πραγματικότητα. Για την μελέτη περίπτωσης, χρησιμοποιούνται επίσημα έγγραφα έγκρισης του έργου, η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και μετά από την αποδελτίωση σχετικών δημοσιευμάτων, γίνεται θεματική ανάλυση του δημόσιου λόγου σχετική με τις έννοιες του θεωρητικού πλαισίου. Διεξάγεται ποιοτική έρευνα με ημι-δομημένο οδηγό συνέντευξης σε άμεσα εμπλεκόμενες ομάδες και αρμόδιους φορείς.
description: In current years, Renewable Energy Sources (RES) have been promoted on the global stage as a green form of energy that is expected to contribute to mitigating the climate crisis. Despite their significant advantages, there is often local opposition to the siting of large-scale RES installations. These reactions raise the interest for further socio-spatial approaches focusing on the profile of the reactors, the reasons for the reactions, the dynamic interactions that occur between the stakeholders and their final outcome. This thesis attempts to investigate the relationship between society and space in the light of social resilience and particularly the siting of RES projects through a case study of a photovoltaic park (PV) in the mountainous area of Menoikio, in the Regional Unit of Serres. The concerns from the whole planning of the siting and the questions that are raised for survey and study are: a)how and who made the decision, b)what benefits the local community gains from the implementation of this project, c)who participated in the decision making process and whether the local community was included in the process, d)whether there are local reactions and by whom and e)how the overall planning affects the resilience of the local community. These questions specified the conceptual framework of the thesis and guided the socio-spatial analysis in the case study. An attempt is made to theoretically interpret both spatial planning and programming (through the logics of space production) and the claiming of space (appropriation of space) (Lefebvre, 1991 and Remy, 2005). In addition, the concepts of environmental governance, environmental justice, participatory planning, Not In My Back Yard (NIMBY) phenomena and social/community resilience are explored. Methodologically, a literature review of international and national experience is carried out through scientific articles and academic texts on the conceptual framework. Cases of local opposition to the siting of PV from the international and Greek reality are identified. For the case study, official documents of the project approval are used, the environmental impact study and after reading relevant publications, a thematic analysis of public discourse related to the concepts of the theoretical framework is carried out. Qualitative research is carried out using a semi-structured interview guide with directly involved groups and stakeholders.