Η Συνάντηση: μια ομάδα υποστήριξης ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία
Creators: name: Λάμπρος, Αγγελος Παύλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Ομάδες αυτοβοήθειας-υποστήριξης
Αποϊδρυματοποίηση
"ΔΙΟΔΟΣ" - "Συνάντηση"
Self-help groups - support groups
Deistitutionalization
"DIODOS" - "Meeting"

description: Η εργασία αυτή αναφέρεται σε μία ομάδα υποστήριξης. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρεται σε μία ομάδα που την αποτέλεσαν άτομα που έχουν βιώσει την εμπειρία του ψυχιατρικού εγκλεισμού, καθώς και άτομα που –παρότι θεωρείται ότι ανήκουν στον κλάδο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας- συμμετείχαν σε αυτή εθελοντικά. Αφορμή για τη δημιουργία αυτής της ομάδας στάθηκε η συνάντηση των παραπάνω στον ιδρυματικό χώρο του ψυχιατρείου. Αιτία φαίνεται να ήταν η κοινή ανάγκη ακύρωσης αυτού του χώρου. Για τους πρώτους μέσα από την αναζήτηση σχέσεων και συνθηκών ζωής με νέους, μη ψυχιατρικούς, όρους. Για τους δεύτερους μέσα από την αναζήτηση ενός εναλλακτικού επαγγελματικού και κοινωνικού ρόλου που να στηρίζεται στην ανθρώπινη επαφή- σε αντιδιαστολή με την αντικειμενοποίηση που προτείνει ο παραδοσιακός ρόλος- και τη συνοδεία σε καταστάσεις έντονου ψυχικού πόνου. Επίσης, η εργασία αυτή στηρίζεται σε ένα αξίωμα, ότι οποιοδήποτε κοινωνικό φαινόμενο δεν μπορεί να γίνει κατανοητό και να ερμηνευθεί έξω και πέρα από το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο στο οποίο εμφανίστηκε. Η θέση αυτή έχει τρεις συνιστώσες: α. την υιοθέτηση μιας ιστορικής ματιάς, β. την ανάλυση της παρούσας κατάστασης και γ. την εξέταση της κάθε εμπειρίας σε σχέση με το κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα και τις πρακτικές που το αντιπροσωπεύουν (στη δεδομένη περίπτωση το ψυχιατρείο). Με βάση τα παραπάνω ξεκινάμε τη βιβλιογραφική παρουσίαση του θέματος κάνοντας μια σύντομη – κριτική- παρουσίαση της ιστορίας της ψυχιατρικής. Σκοπό αποτελεί το να αναφερθεί η προέλευση των πρακτικών, θεωρητικών και «θεραπευτικών» βάσεων της σύγχρονης ψυχιατρικής και όχι η εξαντλητική ιστορική ανάλυση. Στη συνέχεια αναφερόμαστε σε εναλλακτικές θεωρητικές τοποθετήσεις και πρακτικές κινήσεις. Διαχωριστικό κριτήριο αποτελεί εδώ το από ποιους ξεκίνησε και ποιοι συμμετείχαν σε αυτές (επαγγελματίες ψυχικής υγείας, άμεσα ενδιαφερόμενοι ή κινήσεις συνεργασίας). Τέλος, αναφέρονται τα χαρακτηριστικά της αλληλοβοήθειας και γίνεται μια σύντομη επισκόπηση της κατάστασης που επικρατεί σήμερα στον ελλαδικό χώρο σχετικά με κινήσεις αυτοοργάνωσης στο χώρο της ψυχικής υγείας. Στο επόμενο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στο μεθοδολογικό πλαίσιο της παρούσας εργασίας. Τα ιδιαίτερα σημεία στα οποία δίνεται έμφαση είναι το πώς προέκυψε η ανάγκη για την έρευνα από την πλευρά του γράφοντα, οι σκοποί που καλείται να εκπληρώσει η συγκεκριμένη προσπάθεια και η μέθοδος που ακολουθήθηκε, με βάση αυτούς τους σκοπούς, για τη συγκέντρωση και επεξεργασία των δεδομένων. Επίσης, αναπτύσσονται εν συντομία κάποια ζητήματα δεοντολογίας που προέκυψαν κατά τη διάρκεια υλοποίησης της έρευνας. Στη συνέχεια σκιαγραφείται η ομάδα της Συνάντησης σύμφωνα με το παραπάνω αξίωμα. Έτσι, αφού δίνεται η περιγραφή των συνθηκών μέσα από τις οποίες ξεπήδησε η εμπειρία αυτή, παρουσιάζεται η εξέλιξη της Ομάδας μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα και διαστάσεις. Στο επόμενο κεφάλαιο γίνεται προσπάθεια να δοθεί ο λόγος πια στα ίδια τα μέλη της Ομάδας και να ακουστεί η φωνή τους για ζητήματα σχετικά με την ψυχιατρική, θέματα που απασχόλησαν έντονα την Ομάδα κατά καιρούς. Στο τελευταίο κεφάλαιο κάνουμε μια γενικότερη αποτίμηση της εμπειρίας της Ομάδας, τόσο σε σχέση με τα άτομα που συμμετείχαν σε αυτή όσο και για τη συνολική λειτουργίας της.
description: The present paper refers to a support group. More specifically, it refers to a group consisting of people who have experienced psychiatric confinement, as well as, people who – despite the fact that they belong to the field of psychiatric health by profession – participated in the group as volunteers. The meeting of the above mentioned people in the institutional environment of the Psychiatric hospital supplied the motive for the formation of this team. The mutual need to invalidate this environment appears to have been the reason. The former sought to do this, through relationships and living conditions under new, non – psychiatric terms and the latter through an alternative professional social role which depends on human communication – as opposed to the objectification suggested by the traditional approach – and support in cases of mental anguish. Moreover, this paper postulates that any social phenomenon cannot be comprehended or interpreted outside the social, economic or political framework within which it appeared. This argument has three components: a. the adoption of a historic outlook, b. the analysis of the present situation and c. the examination of each experience in relation to the dominant ideology and the practices that represent it (in this case the psychiatric institution.) Based on the above, we start the bibliographic presentation of the issue through a brief - critical – presentation of the history of psychiatry. The target being to refer to the origin of the practical, theoretical and “therapeutic” bases of contemporary psychiatry, without an exhaustive historical analysis. Furthermore, we refer to alternative theoretical points of view and practical movements. The people who started them and participated in them (professionals in mental health, people concerned, or cooperation teams) constitute a distinct division line. Finally, the characteristics of mutual aid are analyzed and there is a brief review of the current situation in Greece concerning movements of self organization in the field of mental health. In the following chapter there is an analysis of the methodological framework of the present essay. The specific features emphasized are those which describe the reason why the writer felt motivated to do research, the targets this specific research aims at and the method followed, based on these targets for collecting and processing data. Certain issues of ethics that have ensued during the research are also briefly discussed. Following that, the group of the Meeting is described according to the above mentioned postulate. Thus, after the description of the conditions from which this experience stems, the development of the Group is presented through specific examples and perspectives. In the following chapter there is an attempt to make the members of the Group themselves heard about issues of psychiatry and issues that the Group has been concerned with at times. In the last chapter we make a general assessment of the experience in the Group relating to people who participated in it as well as its overall function.