Οι κοινωνικοδημογραφικές διαφορές και τα κλινικά χαρακτηριστικά (βαρύτητα της εξάρτησης) των ατόμων που ολοκλήρωσαν και αυτών που διέκοψαν πρόγραμμα απεξάρτησης (αποτοξίνωσης)
Creators: name: Τηλεμάχου, Θεόδωρος Νεοφύτου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Κλινικά χαρακτηριστικά
Ασθενείς
Εξάρτηση
Ναρκωτικά
Ουσίες
Εθισμός
Προγράμματα απεξάρτησης
Αποτοξίνωση
Υποτροπή
Clinical characteristics
Patients
Addiction
Narcotics
Substances
Rehabilitation programs
Detoxification
Relapse

description: Η εξάρτηση από ουσίες αποτελεί μια «χρόνια νόσο» η οποία επηρεάζει εκατομμύρια άτομα ανα τον κόσμο. Στην Ελλάδα το 2015 προσήλθαν για θεραπεία 4087 άτομα, τόσο σε στεγνά προγράμματα όσο και σε προγράμματα υποκατάστασης, εκ των οποίων το 70,5% ανέφεραν πολλαπλή χρήση ουσιών. Διάφοροι παράγοντες (νεαρότερη ηλικία, κοινωνικο-δημογραφικοί παράμετροι, συννοσηρότητα, ιατρικές παθολογικές καταστάσεις, κατάχρηση κοκαΐνης πριν την εισαγωγή, μηχανισμοί αντιμετώπισης ψυχοπιεστικών καταστάσεων, κινητοποίηση, απουσία άμεσης παραπομπής στο επόμενο στάδιο θεραπείας εσωτερικής παραμονής) αποτελούν δυνητικούς προγνωστικούς δείκτες μιας αρνητικής έκβασης της αποτοξίνωσης. Ο βασικός σκοπός της παρούσης βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι να αναγνωριστούν οι κοινωνικοδημογραφικές διαφορές και τα κλινικά χαρακτηριστικά (βαρύτητα της εξάρτησης) των ατόμων που ολοκλήρωσαν και αυτών που διέκοψαν κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης (αποτοξίνωσης). Πραγματοποιήθηκε μια συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για την διερεύνηση των κοινωνικοδημογραφικών διαφορών καθώς και των κλινικών χαρακτηριστικών των ατόμων που ολοκλήρωσαν και αυτών που διέκοψαν κάποιο πρόγραμμα απεξάρτησης (αποτοξίνωσης). Στην παρούσα συστηματική ανασκόπηση έγινε αναζήτηση της σχετικής ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων google scholar, στη pubmed, στη scopus και στη science direct. Η αναζήτηση επέφερε συνολικά 15 άρθρα ως προς την αξιoλόγηση τους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μελετών που αναλύθηκαν ερευνήθηκαν οι αιτιολογικούς παράγοντες που οδηγούν στην χρήση ουσιών και διαφάνηκε ένας διαχωρισμός μεταξύ των νευροβιολογικών παραγόντων και των ψυχοκοινωνικών. Τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά φαίνεται να επηρεάζει εν ολίγης το προφίλ του εξαρτημένου ατόμου. Εν αντιθέσει οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες επικεντρώνονται σε ψυχολογικούς και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, στην ιδιοσυγκρασία του χρήστη αλλά και στην οικογένεια του καθώς η οικογένεια αποτελεί ένα σύστημα, του οποίου ένα μέλος οδηγείται στην εξάρτηση, η οποία σηματοδοτεί το δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον. Ακόμη, οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες διερευνούν το ρόλο του σχολείου και της κοινωνίας ως αιτιολογικούς παράγοντες της ουσιοεξάρτησης επιβεβαιώνοντας τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα των εξαρτήσεων. Όπως φάνηκε και στην παρούσα μελέτη, διάφοροι παράγοντες αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους στην εμφάνιση της συννοσηρότητας, ενώ διάφορα κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά, όπως η ανεργία, το φύλλο, η έλλειψη στέγης, η μόρφωση και διάφορα άλλα συνδέονται με αυτήν είτε επιδεινώνοντας την, είτε ως αποτέλεσμα αυτής. Εν ολίγοις, η νεαρή ηλικία, το ανδρικό φύλο, το να κατοικεί κάποιο άτομο μόνο του, η απουσία παιδιού, η ανέλιξη της εκπαίδευσης, η ανεργία, ιστορικό φυλάκισης, η ενδοφλέβια χρήση, η εξάρτηση από τα ναρκωτικά και ιδιαίτερα ο αριθμός των προηγούμενων αποτυχημένων προγραμμάτων αποτοξίνωσης ήταν κυρίως οι προγνωστικοί παράγοντες για πρόωρη εγκατάλειψη της θεραπείας. Τα καλύτερα κοινωνικά δίκτυα, μεταξύ των οποίων η απασχόληση και η παιδεία, καθώς και η μικρότερη σοβαρότητα της εξάρτησης θα έχουν θετικά προβλεψιμότητα για την έκβαση της θεραπείας. Λέξεις κλειδιά: «κλινικά χαρακτηριστικά», «ασθενείς», «εξάρτηση», «ναρκωτικά», «ουσίες», «εθισμός», «προγράμματα απεξάρτησης», «αποτοξίνωση», υποτροπή».
description: Substance dependence is a "chronic disease" that affects millions of people around the world. In Greece in 2015, 4087 people were admitted for treatment, both in dry programs and in substitution programs, of which 70.5% reported multiple use of substances. Several factors (younger age, socio-demographic parameters, co-morbidity, medical conditions, pre-admission cocaine abuse, psychopressurization mechanisms, mobilization, lack of direct referral to the next stage of in-home treatment) are potential prognostic indicators of a negative outcome of detoxification. The main purpose of this bibliographic review is to identify the socio-demographic differences and the clinical characteristics (severity of dependence) of those who have completed and who have interrupted a drug detoxification program. A systematic review of the literature was conducted to investigate the socio-demographic differences as well as the clinical characteristics of those who completed and those who discontinued a drug detoxification program. In this systematic review, the relevant greek and international bibliography was searched in the Google Scholar databases, pubmed, scopus and science direct. The search made a total of 15 articles on their evaluation. According to the results of the studies analyzed, the causative factors leading to the use of substances were investigated and a separation between neurobiological factors and psychosocial was revealed. Socio-demographic characteristics seem to have little effect on the profile of the dependent person. In contrast, psychosocial factors focus on psychological and environmental factors, the temperament of the user and his family, as the family is a system whose member is driven into dependence, which marks the dysfunctional family environment. Furthermore, psychosocial factors explore the role of school and society as the causal factors of substance dependence, confirming the multifactorial nature of addictions. As has been shown in this study, several factors interact with each other in the emergence of co-morbidity, while various socio-demographic features such as unemployment, gender, homelessness, education, and many others are associated with it either exacerbating it, as a result of this. In short, the young age, the male gender, the residence of an individual, the absence of a child, the development of education, unemployment, a history of imprisonment, intravenous use, drug addiction and, in particular, the number of previous failed detoxification programs were predominantly the prognostic factors for early discontinuation of treatment. Better social networks, including employment and education, as well as the lower severity of dependence will have a positive predictability for the outcome of the treatment. Key words: «clinical characteristics», «patients», «addiction», «narcotics», «substances», «rehabilitation programs», «detoxification», «relapse».
description: Σε συνεργασία με: Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (Κύπρος)