Οι πρωτεργάτριες του ‘Εκπαιδευτικού Δημοτικισμού’ στην Ελλάδα:: συμμετοχή στο κίνημα, παιδαγωγικές απόψεις, εκπαιδευτική- παιδαγωγική δράση
Creators: name: Χατζημπέη, Πασχαλίνα Ευάγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Εκπαιδευτικός Δημοτικισμός
Νέα Αγωγή
Ελληνίδες παιδαγωγοί
Educational Demoticism
Progressive Education
Greek women educators

description: Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση της συμμετοχής των Ελληνίδων στο κίνημα του ‘Εκπαιδευτικού Δημοτικισμού’ στις αρχές του 20ού αιώνα. Ειδικότερα, η εργασία στοχεύει α) στην καταγραφή των σημαντικότερων γυναικών εκπροσώπων του κινήματος, β) στην αποτύπωση της συγγραφικής δραστηριότητας των γυναικών εκπροσώπων του κινήματος μέσα από την αρθρογραφία τους στον περιοδικό τύπο της εποχής, όπως και μέσα από τις αυτοτελείς τους εκδόσεις, γ) στον προσδιορισμό των παιδαγωγικών αρχών της ‘Νέας Αγωγής’ και του ‘Σχολείου Εργασίας’ όπως παρουσιάζονται στη γενικότερη συγγραφική τους παραγωγή και τέλος, δ) στη διερεύνηση της συμμετοχής τους στη διοίκηση της εκπαίδευσης και της γενικότερης εκπαιδευτικής και παιδαγωγικής τους δράσης. Το υλικό της έρευνας αποτελούν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές και συγκεκριμένα ορισμένα από τα παιδαγωγικά περιοδικά που κυκλοφορούν στον πλαίσιο του ‘Εκπαιδευτικού Δημοτικισμού’, δημοσιεύσεις ορισμένων από τις σημαντικότερες εκπροσώπους του κινήματος, πρακτικά των Εκπαιδευτικών Συνεδρίων του 1930 και του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Συμβουλίου (1931), το αρχείο του Α΄ Γυμνασίου Θηλέων Θεσσαλονίκης (1928-1932), καθώς και η σχετική βιβλιογραφία. Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε είναι η Ιστορική- ερμηνευτική μέθοδος και για την επεξεργασία των κειμένων των γυναικών παιδαγωγών χρησιμοποιήθηκε η Ποιοτική Ανάλυση Περιεχομένου και συγκεκριμένα το παράδειγμα της Πρότυπης Δόμησης. Η εργασία αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται το ιστορικό, κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο των αρχών του 20ού αιώνα στην Ελλάδα, περίοδο κατά την οποία εμφανίζεται το κίνημα του ‘Εκπαιδευτικού Δημοτικισμού’ και οι Ελληνίδες παιδαγωγοί και εκπαιδευτικοί δραστηριοποιούνται ενεργητικά σε διάφορους τομείς. Αρχικά παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη της γυναικείας εκπαίδευσης στην Ελλάδα από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι τη μεταρρύθμιση του 1929, η οποία θεωρείται η σημαντικότερη εξέλιξη στην ιστορία της εκπαίδευσης των Ελληνίδων τον 20ό αιώνα. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στην πνευματική και κοινωνική δράση των Ελληνίδων την ίδια περίοδο. Το πρώτο μέρος ολοκληρώνεται με το κεφάλαιο για το κίνημα της ‘Νέας Αγωγής’ και του ‘Εκπαιδευτικού Δημοτικισμού’. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται η συμμετοχή των Ελληνίδων παιδαγωγών στον ‘Εκπαιδευτικό Δημοτικισμό’ και συγκεκριμένα η συμβολή τους στη διαμόρφωση της παιδαγωγικής θεωρίας, η συμμετοχή τους στις εκπαιδευτικές καινοτομίες του κινήματος, στην εκπαιδευτική ιεραρχία και στη διοίκηση της εκπαίδευσης, καθώς και το διδακτικό έργο ορισμένων. Σε πρώτο επίπεδο διερευνάται η συμμετοχή τους στον ‘Εκπαιδευτικό Όμιλο’ και στη συνέχεια η επεξεργασία των κειμένων τους οδηγεί στη συγκρότηση της παιδαγωγικής θεωρίας που προωθούν. Παράλληλα, μέσα από πηγές της εποχής εξετάζεται η ενεργή συμμετοχή τους στα παιδαγωγικά εγχειρήματα του κινήματος, καθώς και στη γενικότερη επιστημονική συζήτηση γύρω από θέματα Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης. Τέλος, διερευνάται το διδακτικό έργο ορισμένων παιδαγωγών- εκπαιδευτικών, οι οποίες εφαρμόζουν στην πράξη τις διδακτικές καινοτομίες. Η εργασία ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα, την παράθεση των πηγών και της βιβλιογραφίας, καθώς και με το παράρτημα στο οποίο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων σύντομα βιογραφικά σημειώματα της Μαρίας Αμαριώτου, της Πηνελόπης Δέλτα, της Γαλάτειας Καζαντζάκη, της Μυρσίνη Κλεάνθους- Παπαδημητρίου, της Ρόζας Ιμβριώτη και της Πηνελόπης Χριστάκου.
description: The aim of the present thesis is the research of the participation of Greek women educators in the ‘Educational Demoticism’ movement in the first decades of the 20th century. Particularly, the paper aims to a) record the most significant women educators delegates of the movement, b) chart of the writing activity of the women delegates of the movement through their articles and their self- editions, c) determine the pedagogical principles of the ‘Progressive Education’ and the ‘Laboratory School’ through their total writing activity and d) research their participation in the education’s administration and their general educational and pedagogical action. The material of the research is consisted of original and derivative sources. Especially we study some pedagogical magazines of the period, the publications of some of the most important women educators, the proceedings of the ‘Pedagogical Conferences in 1930’ and the ‘Supreme Educational Council’ (1931), the archives of the 1st High School for Girls in Thessaloniki (1928-1932), and also the relevant bibliography. The methodology that we used is the Historical- interpretative method and for the process of the articles, that we gathered, we used the Qualitative Content Analysis. The thesis is consisted of two parts. In the first part we present the historical, social and pedagogical framework in the first decades of the 20th century, the period during which the ‘Educational Demoticism’ shows up and Greek women educators activate in many fields. At first, we present the historical development of the women’s education in Greece from the middle of the 19th century up to the educational reformation in the 1929, which is considered to be the most significant for the education of Greek Women during the 20th century. Thereafter, the intellectual and the social activity of the Greek women during the same period are presented. Eventually, the first part is completed with the chapter about the principles of the ‘Progressive Education’ and the ‘Educational Demoticism’. In the second part we examine the active participation of the Greek women educators in the ‘Educational Demoticism’ and in particular their contribution to the formation of the pedagogical theory, their participation in the educational innovations of the movement and in education’s administration and hierarchy, and also in the teaching. In the first level we examine their membership in the ‘Educational Association’ and following the study of their writings leads us to the formation of the new pedagogical theory that they promote. Furthermore, through the sources of the time we study their participation in the movement’s pedagogical operations and in the scientific discussion about pedagogical and educational issues. Eventually, we research how some of the women educators apply the new pedagogical principles in the teaching procedure. The thesis is completed with our conclusions, the sources and the bibliography and also the appendix, which includes among others brief curriculums vitae of the following educators: Maria Amariotou, Penelope Delta, Galateia Kazantzaki, Mirsini Kleanthous- Papadimitriou, Roza Imbrioti and Penelope Christakou.