title: Η αποτελεσματικότητα των πολιτικών αντιμετώπισης της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη και ειδικά στην Ελλάδα την δεκαετία 2010
title: Eurozone debt crisis and economic policies: the case of Greece in the 2010s
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Μερτινός, Νεκτάριος
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2024
Subjects: Κρίση χρέους
Ευρωζώνη
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Προγράμματα οικονομικής προσαρμογής
Μετα_Κεϋνσιανή προσέγγιση
Ελληνική οικονομία
Δημόσιο χρέος

description: Στη παρούσα διπλωματική εργασία θα αναφερθούμε στις δυσκολίες που αντιμετώπισαν ορισμένες χώρες της Ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, το 2010 να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους. Θα αναζητήσουμε τους λόγους για τους οποίους συνέβη αυτό. Εν συνεχεία θα εξετάσουμε τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν από τις ελληνικές κυβερνήσεις, για την αντιμετώπιση της δυσκολίας αυτής και τις οικονομικές και ανθρωπιστικές επιπτώσεις που είχε η εφαρμογή των πολιτικών αυτών. Η έρευνά μας συντελείται μέσω καταγραφής και μελέτης βασικών δεικτών της ελληνικής οικονομίας. Αφού σχολιάσουμε το παραγωγικό πρότυπο αλλά και την οικονομική κατάσταση της χώρας μέχρι και το 2008 θα παραθέσουμε τα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής και θα μελετήσουμε την πορεία των προαναφερόμενων δεικτών από το 2008 μέχρι και το 2023. Η διαδικασία αυτή θα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε κατά πόσο η εφαρμογή των παραπάνω προγραμμάτων υπήρξε επωφελής για την πορεία της χώρας και την έξοδο της από τη κρίση. Από τη μελέτη μας καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 υπήρξε επιβεβαίωση της μετακεϋνσιάνης προσέγγισης και ειδικότερα του Μinsky και τις υπόθεσης του περί χρηματοπιστωτικής αστάθειας (ή χρηματοπιστωτικής ευθραυστότητας). Πριν από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης ο πλημμελής έλεγχος των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τις εποπτικές αρχές οδήγησε σε υιοθέτηση, από μέρους τους, πολύ ριψοκίνδυνων συμπεριφορών, που έθεταν σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Μπροστά σε αυτό τον κίνδυνο, και αφού πραγματοποιήθηκε η πρώτη μεγάλη πτώχευση επενδυτικής τράπεζας (Lehman Brothers) τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άρχισαν να αυστηροποιούν τα κριτήρια παροχής ρευστότητας, αρνούμενα τη περαιτέρω ενίσχυση αφερέγγυων οφειλετών. Μεταξύ των παραπάνω οφειλετών, ήταν και κάποιες από τις χώρες τις Ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα, των οποίων το παραγωγικό πρότυπο και τα οικονομικά χαρακτηριστικά δημιουργούσαν αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα έγκαιρης εξόφλησης των δανειακών τους υποχρεώσεων. Έτσι λοιπόν, η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, εξαιτίας και κάποιων ατελειών που υπήρχαν στη θέσμιση της Ευρωζώνης, επεκτάθηκε και στις αγορές των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων, καθώς, μέχρι τότε, δεν υπήρχε η δυνατότητα προσφυγής των χωρών της Ζώνης στην Κεντρική τους Τράπεζα ως δανειστή έσχατης ανάγκης Η Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας το σοβαρότερο πρόβλημα, προσπάθησε να βελτιώσει το πιστοληπτικό της προφίλ υιοθετώντας προγράμματα οικονομικής προσαρμογής που είχαν ως κύριο σκοπό την περιστολή δαπανών και την αύξηση εσόδων. Ωστόσο η εμμονή προώθησης μόνο εκείνων των μέτρων με δημοσιονομικό αποτέλεσμα σε συνδυασμό με τη μη υιοθέτηση διαρθρωτικών αλλαγών που θα επιδιόρθωναν τις στρεβλώσεις του παραγωγικού προτύπου είχε σοβαρές συνέπειες στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό καθώς και στο επίπεδο διαβίωσης των πολίτων. Καταλήγοντας θεωρούμε ότι θα βοηθούσε περισσότερο μια πιο ανθρωπιστική προσέγγιση αντιμετώπισης της κρίσης, η οποία υιοθετώντας αποκλειστικά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα διασφάλιζε το επίπεδο διαβίωσης του πληθυσμού εξασφαλίζοντας παράλληλα και τους δανειστές μέσω επιμήκυνσης του χρόνου ωρίμανσης των δανείων. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να αναφερθούμε στους περιορισμούς που συναντήσαμε κατά την εκπόνηση της συγκεκριμένης εργασίας. Λόγω πίεσης χρόνου τα στοιχεία που επεξεργαστήκαμε προήλθαν από δύο κυρίως πηγές α) την Ελληνική Στατιστική Αρχή και β) την Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ η καταγραφή τους σε πίνακες και διαγράμματα, προς χάριν ευκολίας, έγινε κυρίως σε τρέχουσες τιμές. Τέλος, κατά την βιβλιογραφική μας ανασκόπηση επικεντρωθήκαμε κυρίως σε ελληνική βιβλιογραφία και σε ερευνητές οι οποίοι ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί έναντι των προγραμμάτων λιτότητας που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης επιλέγοντας να μην καταγράψουμε την αντίθετη άποψη