Αιθέρια έλαια αυτοφυών φυτών «μέντας» στην Ελλάδα: το γένος Mentha στο Νομό Φλώρινας
Creators: name: Αραμπατζή, Αναστασία Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Mentha
Φλώρινα
Αιθέρια έλαια
Florina
Essential oils

description: Στην ομάδα της «μέντας» ανήκουν φυτά που παράγουν αιθέρια έλαια (ΑΕ) πλούσια σε συστατικά με σκελετό π-μινθανίου που κυρίως ανήκουν σε πέντε γένη της οικογένειας Lamiaceae, τα Acinos, Calamintha, Clinopodium, Mentha και Ziziphora. Η ελληνική χλωρίδα περιλαμβάνει 30 taxa (είδη και υποείδη) των παραπάνω γενών της ομάδας καθώς και πέντε υβρίδια μεταξύ ειδών του γένους Mentha. Στην παρούσα εργασία γίνεται ανασκόπηση της δημοσιευμένης επιστημονικής πληροφορίας που αφορά στα ΑΕ των φυτών της ομάδας «μέντας» και ειδικότερα μελετώνται αυτοφυή φυτά του γένους Mentha που συλλέχθηκαν από το Ν. Φλώρινας [Φυτογεωγραφικό Διαμέρισμα Βορειοκεντρικής Ελλάδας, (ΦΔ ΒΚΕ)]. Τα αποτελέσματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης (46 ερευνητικές εργασίες και πέντε διδακτορικές διατριβές) έδειξαν ότι η περιεκτικότητα σε ΑΕ των φυτών «μέντας» κυμαίνεται από 0,01 (A. alpinus, στο ΦΔ Βόρειας Πίνδου) έως 4,58% ml/100 gv/w (M. spicata στο ΦΔ Νησιών Ανατολικού Αιγαίου). Ο μεγαλύτερος αριθμός βιβλιογραφικών αναφορών αφορά στα ΑΕ των φυτών του γένους Μentha και υποδεικνύει μια μεγάλη ποικιλότητα της σύστασής τους – ύπαρξη τεσσάρων διαφορετικών χημειότυπων. Αυτοφυή φυτά του γένους Mentha βρέθηκαν σε 36 διαφορετικές τοποθεσίες (localities) του Νομού Φλώρινας, για τις οποίες δεν υπήρχε προηγούμενη αναφορά εξάπλωσής τους. Ο ταξινομικός προσδιορισμός των δειγμάτων που συλλέχθηκαν από κάθε τοποθεσία έγινε με βάση τη μορφή της ταξιανθίας, τον τύπο του τριχώματος της κάτω επιφάνειας των φύλλων (απλές ή και διακλαδισμένες) καθώς και την παρουσία ή μη σπερμάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα δείγματα των φυτών που συλλέχθηκαν ανήκαν σε τέσσερα είδη, τα M. aquatica, M. longifolia, M. pulegium και M. spicata και το στείρο υβρίδιο M. xvilloso-nervata. Η περιεκτικότητα σε ΑΕ των φυτών κυμάνθηκε από 0,66 (M. spicata) έως 3,10% (M. pulegium). Για τα είδη M. aquatica, M. longifoliaκαιM. spicata είναι οι πρώτες αναφορές για την περιεκτικότητα σε ΑΕ από το ΦΔ ΒΚΕ. Τα ΑΕ που παραλήφθηκαν από τα τέσσερα είδη και το υβρίδιο των φυτών Menthaτου Ν. Φλώρινας διακρίνονται οργανοληπτικά (τύπος οσμής) σε τρεις ομάδες: ΑΕ με γλυκιά (δυόσμος), δυσάρεστη (αγριομέντα) ή δριμεία (μέντα) οσμή. Η συχνότερη οσμή των ΑΕ ήταν η οσμή αγριομέντας (&gt; 60% του συνόλου των δειγμάτων) ενώ τη μεγαλύτερη ποικιλότητα οσμών είχαν τα ΑΕ του είδους M. spicata– καταγράφηκαν και οι τρεις τύποι οσμών.
description: The mint group is represented by a number of plants that produce essential oils rich in components with a p-menthane skeleton. The majority of them belong to the genus Acinos, Calamintha, Clinopodium, Mentha and Ziziphora all of the family Lamiaceae. Greek flora includes 30 taxa (species and subspecies) of the above genus and five hybrids between different species within the genus Mentha. The two major purposes of this study was the thorough review of the existing literature, on the topic of the essential oils related to the mint group, as well as the examination of wild plants belonging to the genus Mentha, that were collected in the prefecture of Florina (Floristic Region of NorthCentral Greece). The results of the primary scientific research (46 research papers and 5 doctoral dissertations) revealed that the essential oil content of the mint plants ranges from 0.01 (A. alpinus, FloristicRegion of N. Pindos) to 4.58 % ml/100 g v/w (M. spicata, FloristicRegion of Eastern Aegean Islands). Most of these references contain information about the essential oils of the Mentha genus, indicating a great diversity in essential oil composition and reporting the existence of four different chemotypes. As regards the study area of Florina, the collection of the plant specimens took place in 36 different localities where there had not been conducted any surveys referring to their expansion. The taxonomic identification of them was based on the type of inflorescence, on the form of plant hairs (branched or unbranched) and on the presence or absence of seeds. The results showed that the samples collected, belong to the species M. aquatica, M. longifolia, M. pulegium and M. spicata and to the sterile hybrid M. xvilloso-nervata. The essential oil content of these plants ranged from 0.66 (M. spicata) to 3.10% (M. pulegium), while it is also worth mentioning that the content of the species M. aquatica, M. longifolia and M. spicata in the FloristicRegion of North-Central Greece has been recorded here for the first time. The essential oils were divided into three groups according to organoleptic measurements (odor type): essential oils with sweet odor (spearmint), musty odor (wild mint), or pungent odor (mint). The most common odor was that of wild mint (&gt; 60% of the samples examined), while the greatest odor diversity was found in the essential oils of the species M. spicata, based on the detection of three types of odors.