Ο εθνικός δρυμός του Ολύμπου μέσα στο διεθνές καθεστώς προστατευόμενων περιοχών-Προβλήματα διαχείρισής του:
Creators: name: Μπίτος, Τριαντάφυλλος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Εθνικός δρυμός Ολύμπου
Προστατευόμενες περιοχές
Διαχείριση
Συστήματα ταξινόμησης προστατευόμενων περιοχών
Χρήσεις περιοχής του Δρυμού
National park of mount Olympus
Protected areas
Management
Classification systems of protected areas
Land use in the region of the park

description: Ο Εθνικός Δρυμός του Ολύμπου είναι η πρώτη φυσική περιοχή της Ελλάδας που τέθηκε υπό καθεστώς ειδικής προστασίας και αποτελεί ένα από τα πιο ιδιαίτερα φυσικά οικοσυστήματα ολόκληρου του πλανήτη. Επί σειρά ετών αποτελεί πόλο έλξης για ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων, οι οποίοι τον επισκέπτονται κάθε χρόνο για να βιώσουν από κοντά τους εντυπωσιακούς γεωλογικούς σχηματισμούς, τη συνεχόμενη αναστροφή των κλιματικών συνθηκών και κυρίως τη μεγάλη ποικιλία των μικροπεριβαλλόντων και των οικοτόπων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό του. Όντας ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας, ώθησε τις εκάστοτε κυβερνήσεις να θεσπίσουν αυστηρά μέτρα για τη προστασία και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος του Δρυμού αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, κίνησε το ενδιαφέρον πολλών επιστημόνων να ερευνήσουν και να προσδιορίσουν τα οικολογικά χαρακτηριστικά του, αλλά και τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις που απορρέουν από τη διαχείρισή του, δημιουργώντας έναν αρκετά σημαντικό βιβλιογραφικό όγκο.Με την παρούσα διατριβή επιχειρείται η περιγραφή του εγχώριου και διεθνούς συστήματος των προστατευόμενων περιοχών και η ανάδειξη της θέσης και της σημασίας του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου μέσα στα συστήματα αυτά. Γίνεται λεπτομερής καταγραφή του νομικού καθεστώτος και του θεσμικού πλαισίου, κάτω από το οποίο λειτουργεί ο Δρυμός, καθώς επίσης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος και των χρήσεων γης στην ευρύτερη περιοχή. Επίσης, πραγματοποιείται μια ανασκόπηση της μέχρι τώρα διαχείρισης του Δρυμού, καταγράφονται τα προβλήματα και οι παραλείψεις κατά την άσκησή της, από τους εκάστοτε αρμόδιους φορείς και προτείνεται η καθιέρωση ενός σύγχρονου πλαισίου μέτρων, τα οποία υπαγορεύονται και από την εντυπωσιακή ποσοτική και ποιοτική μεταβολή του τουριστικού ρεύματος που εισρέει στο Δρυμό, την τελευταία 20ετία.Παρατίθενται σημαντικά στοιχεία για την βλάστηση και τη χλωρίδα του Δρυμού, καθώς αναλύονται και περιγράφονται διεξοδικά οι διαδοχικές ζώνες βλάστησης αλλά και τα δασικά οικοσυστήματα που διακρίνονται στο περιβάλλον του. Γίνεται αναφορά στα σημαντικότερα και σπανιότερα είδη της πανίδας που διαβιούν στον ορεινό όγκο του Ολύμπου και στους 15 τύπους οικοτόπων που έχουν αναγνωριστεί στον Εθνικό Δρυμό.Επιπλέον, στα τελευταία κεφάλαια της εργασίας παρατίθενται αναλυτικά στοιχεία για τον όγκο και την προέλευση των επισκεπτών του Δρυμού κατά το χρονικό διάστημα 1990-2001 και για τις προτιμήσεις τους, όσον αφορά τις διαδρομές που ακολουθούν αλλά και τους τόπους διαμονής τους και με βάση τα στοιχεία αυτά υπολογίζεται η φέρουσα ικανότητα της περιοχής του Δρυμού.Το μέγεθος αυτό είναι πολύ σημαντικό και η ανάλυσή του χρησιμοποιείται ευρέως σήμερα, στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό μιας περιοχής, με σκοπό να κατευθύνει αποφάσεις σχετικές με την κατανομή των χρήσεων γης και κυρίως να καθορίσει τα απαραίτητα μέτρα που πρέπει ληφθούν ώστε η περιοχή να ανταποκρίνεται στο μέγιστο επίπεδο ανάπτυξης από τον τουρισμό, τη γεωργία, τη βιομηχανία και τις υποδομές. Τα νέα διαχειριστικά μέτρα, χωρίς να αποκλίνουν σε μεγάλο βαθμό από τα ισχύοντα, προτείνονται λαμβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες αντιλήψεις και τάσεις που επικρατούν παγκοσμίως όσον αφορά τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών, η οποία αποσκοπεί πλέον στη κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη παράλληλα με τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας τους (Κακούρος κ.α. 2004).
description: The National Park of Mt Olympus is the first natural region in Greece that was put in a special protection status and one of the most special natural ecosystems of the entire planet. For several years attracts a large number of people, who visit the Park almost annually, in order to experience up close the impressive geological formations, the continuous reversal of climatic conditions and especially the great variety of micro-habitats and ecotopes that developed within its boundaries.Being a very important part of the natural and cultural heritage of our country, led the respective governments to adopt strict measures to protect and conserve the natural environment of the Park and the wider region. At the same time, initiated the interest of many scientists to investigate and determine the ecological characteristics, and socioeconomic impacts of its management, creating a quite significant bibliographic volume.This thesis attempts to describe the domestic and international system of protected areas and enhance the position and the importance of National Park of Mt Olympus in these systems. A detailed record of the legal system and the institutional framework under which the Park operates is being carried out, as well as the ownership and land use in the region. It also made a review of past management of the Park, listed the problems and omissions in its exercise by the relevant competent bodies and proposed to establish a modern framework of measures, which are justified by the impressive quantitative and qualitative change in the tourism current flowing in the Park, the last 20 years.Τhere are listed important issues for the vegetation and flora of the Park, as analyzed and described in detail, the successive vegetation zones and forest ecosystems that are distinguished in its environment. Reference is also made in the most important and rarest species of fauna living on the mountain of Olympus and the 15 habitat types have been identified in the National Park. Moreover, the last chapters of the study details on the amount and the origination of the Park’s visitors during the period 1990-2001 and on their preferences, concerning the routes followed and the places of residence and based on these data, it is estimated the carrying capacity of the area of the Park. This figure is very important and its analysis is widely used today in the environmental design of an area, in order to guide decisions on the allocation of land uses and in particular to determine the necessary measures to be taken, so the site will be able to respond to the maximum level of development of tourism, agriculture, industry and infrastructure. The proposed new management measures, without substantially derogate from the current, taking into account the modern concepts and trends that prevailing worldwide in the management of protected areas, which is intended now in the social and economic development while preserving their ecological balance (Kakouros et al. 2004).