Θέματα πατριωτισμού και εθνικισμού στο λόγο του ΣΥΡΙΖΑ μετά τις εκλογές του 2015
Creators: name: Παπαγέωργας, Βασίλειος Τρύφωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Κοινωνική Ψυχολογία, Λόγος
Πατριωτισμός, Εθνικισμός
ΣΥΡΙΖΑ
Social Psychology, Public Discourse
Patriotism, Nationalism
SYRIZA

description: Η παρούσα μελέτη έχει στόχο να διερευνήσει τα φαινόμενα του πατριωτισμού και του εθνικισμού μέσα από το πρίσμα της Κοινωνικής Ψυχολογίας και όπως αυτά εμφανίζονται στο λόγο του ΣΥΡΙΖΑ για τις γερμανικές αποζημιώσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Επιπλέον, εξετάζεται το πώς κατασκευάζεται η εικόνα της Ελλάδας και των άλλων εθνών καθώς, επίσης, αναδεικνύονται συγκεκριμένα θέματα, ιδέες και ρητορικά σχήματα που κυριαρχούν στο λόγο για τις γερμανικές αποζημιώσεις. Διεξοδική αναφορά γίνεται στη θέση των φαινομένων του εθνικισμού και του πατριωτισμού στη σύγχρονη βιβλιογραφία της κοινωνικής ψυχολογίας. Κυρίαρχες θεωρίες της Κοινωνικής Ψυχολογίας αναλύονται ως προς τη μελέτη και το θεωρητικό και ερμηνευτικό πλαίσιο που προτείνουν για τον πατριωτισμό και τον εθνικισμό, ενώ παράλληλα αναφέρεται η κριτική που έχει ασκηθεί σε κάποιες από αυτές. Παρουσιάζονται, επίσης, ενδεικτικές έρευνες για το πώς τα υπό μελέτη φαινόμενα εγχειρηματοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνιοψυχολογική έρευνα και πώς διερευνάται το φαινόμενο του εθνικισμού στο ελληνικό πλαίσιο. Η παρούσα έρευνα ανήκει στην κατηγορία των διερευνητικών – περιγραφικών ερευνών, βασικός στόχος των οποίων είναι η καταγραφή των βασικών χαρακτηριστικών ενός φαινομένου και εντάσσεται στο ρεύμα του κοινωνικού κονστρουξιονισμού, σύμφωνα με το οποίο κάθε γνώση και ανθρώπινη εμπειρία διαμεσολαβείται και καθορίζεται ιστορικά, πολιτισμικά και γλωσσικά. Η μέθοδος που επιλέχθηκε είναι αυτή της Θεματικής Ανάλυσης που στόχο έχει τον εντοπισμό συγκεκριμένων θεμάτων και των λειτουργιών τους στο λόγο. Τέσσερα βασικά θέματα αναδείχτηκαν που αφορούσαν στο ιστορικό πλαίσιο, στη διχοτόμηση «εμείς – άλλοι», στον πατριωτισμό – εθνικισμό και στη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων καθώς, επίσης, πολλά υποθέματα που καλύπτουν μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων. Συζήτηση γίνεται, επίσης, σε ορισμένα από τα παραπάνω θέματα σχετικά με τους στόχους και τις λειτουργίες που αυτά εξυπηρετούν. Τέλος, παρουσιάζονται αναλυτικά τα συμπεράσματα της παρούσας μελέτης και συνδέονται με αντίστοιχα πορίσματα από τη διεθνή και εγχώρια βιβλιογραφία, ενώ περιγράφονται ενδεχόμενες αδυναμίες της καθώς, επίσης, γίνονται προτάσεις για περαιτέρω έρευνα πάνω στα φαινόμενα του πατριωτισμού και εθνικισμού.
description: The present study attempts to examine the notions of patriotism and nationalism in a critical Social Psychological context. Focusing on the public discourse of SYRIZA concerning the Greek demand for German compensations of World War II, it explores the various themes, ideas and rhetorical schemes which emerge from within that discourse and how Greek national identity is being constructed through that process. Extensive analysis deals with the way preponderant social psychology theories define and analyze patriotism and nationalism, including points of criticism when needed. Additionally, this paper presents classical and current research on the previously mentioned phenomena in international and national level. While this is a descriptive research, meaning that it focuses on the basic characteristics of a phenomenon, it belongs to the social paradigm of constructionism which assumes that human knowledge and experience is intermediated by historical, cultural and social contexts. Thematic analysis was chosen in order to detect certain themes and their discoursal functions. Four basic themes, among various sub-themes, have been found: historical context, “us and them” dichotomy, patriotism – nationalism and German compensations. Furthermore, extensive discussion explores the purposes and the functions that the above themes serve. Finally, the conclusions of this research are presented taking under consideration respective conclusions of international and national researches and while, the present study resports possible weaknesses it also suggests propositions for future research on the phenomena of patriotism and nationalism have been made.