Στοχεύοντας στην ανάπτυξη της διαπολιτισμικής αντίληψης και της διγλωσσικής συνειδητοποίησης: γνώσεις, απόψεις, στάσεις και πρακτικές εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για τη διαχείριση της διγλωσσίας μέσα στην τάξη και διερεύνηση των σχέσεων σχολείου και γονέων μεταναστευτικής καταγωγής
Creators: name: Λαφάρα, Τριανταφυλένια Αντωνίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Διγλωσσική συνειδητοποίηση
Διαπολιτισμική αντίληψη
Διδακτικές πρακτικές
Σχέση σχολείου - οικογένειας
Bilingual awareness
Intercultural perception
Teaching practices
Relation between school and family

description: Στη σύγχρονη εποχή παρατηρείται το γενικότερο κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο της ανταλλαγής ως βασικής συμπεριφοράς των οικονομικών σχέσεων που διαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο και στο οποίο εντάσσεται και η μετανάστευση από τις αναπτυσσόμενες και υπανάπτυκτες χώρες στις ήδη αναπτυγμένες. Οι κοινωνίες που υποδέχτηκαν το μεταναστευτικό πληθυσμό, απέκτησαν έναν πολυπολιτισμικό χαρακτήρα, ενώ οι γενικές αυτές αλλαγές έφεραν στο προσκήνιο το ζήτημα των περιθωριοποιημένων πολιτών, οι οποίοι λόγω εθνικής, γλωσσικής, θρησκευτικής ετερότητας βιώνουν έντονο κοινωνικό αποκλεισμό. Το φαινόμενο αυτό αποκτά νέα δυναμική και ενδιαφέρον, τόσο σε θεωρητικό επίπεδο, όσο και σε ερευνητικό, καθώς η διγλωσσία καθίσταται ιδιαίτερα εμφανής στην εκπαίδευση, μεταβάλλοντας την εικόνα της ισορροπίας στο εκπαιδευτικό σύστημα. Με δεδομένο ότι η επαφή των γλωσσών και των πολιτισμών αφορά το μεγαλύτερο ποσοστό των σχολικών τάξεων, η παρούσα εργασία επιχειρεί να εξετάσει τις γνώσεις, τις απόψεις, τις διδακτικές πρακτικές καθώς και τις πρακτικές συνεργασίας σχολείου-οικογένειας εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης του 5ου Δημοτικού Διαμερίσματος Θεσσαλονίκης σχετικά με τη διαχείριση του φαινομένου της διγλωσσίας στις σχολικές τάξεις. Με βάσει τα αποτελέσματα της έρευνας αναμένεται να διαμορφωθεί ένα θεωρητικό και ερευνητικό πλαίσιο διαχείρισης της γλωσσικής ετερότητας. Προς την κατεύθυνση αυτή επιχειρείται η θεωρητική ανασκόπηση των συνιστωσών της εκπαίδευσης σε πολυπολιτισμικές τάξεις, μέσα από τη διερεύνηση των στοιχείων της σύγχρονης εποχής, τη διαπραγμάτευση ζητημάτων ταυτότητας και ετερότητας και την αναλυτική περιγραφή των βασικών ζητημάτων της διγλωσσίας με σκοπό την ανάδειξη της δημιουργικής αξιοποίησης των διαφορών και της αξίας ανάπτυξης της διγλωσσικής και διαπολιτισμικής συνειδητοποίησης των παιδιών. Η διδασκαλία της γλωσσικής ετερότητας συνδέεται με τα φιλοσοφικά, κοινωνικά και παιδαγωγικά ζητήματα που καθόρισαν την πορεία της στο χρόνο και σταδιακά διαμόρφωσαν διάφορα ζητήματα διαλόγου και προβληματισμού. Το θεωρητικό μέρος κλείνει με την παρουσίαση πρακτικών μεθόδων και τεχνικών, μέσα στο πλαίσιο ενός σχολικού περιβάλλοντος που προσφέρει κοινωνική μάθηση και ευαισθησία για έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται, καθώς και του τρόπου που διαμορφώνονται οι σχέσεις μεταξύ οικογενειών μεταναστευτικής καταγωγής και σχολείου. Το δεύτερο μέρος της εργασίας παρουσιάζει τα δεδομένα, τα πορίσματα και τα συμπεράσματα της έρευνας που διεξήχθη σε σχολεία της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, αποτυπώνοντας τον τρόπο αντιμετώπισης της διγλωσσίας εκ μέρους των εκπαιδευτικών, των πρακτικών που εφαρμόζουν για τη διαχείρισή της, καθώς και τις απόψεις τους για τη συμβολή και συμμετοχή του οικογενειακού περιβάλλοντος. Προκειμένου να διασφαλιστεί η εγκυρότητα και αξιοπιστία των αποτελεσμάτων, η συλλογή των δεδομένων έγινε με την χρήση τόσο ποσοτικών (ερωτηματολόγια) όσο και ποσοτικών εργαλείων (συνεντεύξεις εκπαιδευτικών και γονέων). Από την ανάλυση τω δεδομένων προκύπτει ότι οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν θετικά αλλά όχι επαρκώς το θέμα της διγλωσσίας. Γενικά αποδεικνύεται ότι ενθαρρύνουν τους δίγλωσσους μαθητές να αναπτύξουν τη γλώσσα και τον πολιτισμό που τηρούν από το οικογενειακό τους περιβάλλον, εν τούτοις εμφανίζονται αρνητικοί ως προς την αξιοποίηση των μητρικών γλωσσών εντός του εκπαιδευτικού προγράμματος. Η ανάλυση των εμπειρικών και ερευνητικών δεδομένων προσανατολίζεται έντονα προς την ανάγκη υιοθέτησης της παιδαγωγική της ένταξης, ως τη μόνη θεμελιώδη παιδαγωγική αρχή που μπορεί να αναστείλει τον αποκλεισμό και να εγγυηθεί τη δημιουργία μιας κοινωνίας ίσων και ταυτόχρονα διαφορετικών πολιτών. «Ένα σχολείο για όλους», ένα σχολείο στο οποίο η αποδοχή της ετερότητας και η άρση των προκαταλήψεων θα αποτελούν βασικές αρχές, καθιερώνεται ως βασικό αίτημα όλης της κοινωνίας.
description: In modern times there is the broader socio-economic phenomenon of exchange, as the basic behaviour of economic relationships formed worldwide, and which includes the migration from developing and underdeveloped countries to countries already developed. Societies that greeted the migrant population, acquired a multicultural character, while these general changes brought to the fore the issue of marginalized citizens, who, because of national, linguistic, religious diversity, are experiencing severe social exclusion. This phenomenon takes on a new dynamic and interest, both at a theoretical level, as well as in research, as bilingualism is particularly evident in education, changing the image of balance in the educational system. Given that the contact of languages and cultures concerns the majority of classes, this paper attempts to examine the knowledge, attitudes, teaching practices and cooperation practices between school and family of primary school teachers of the 5th Municipal District of Thessaloniki on the management of the phenomenon of bilingualism in classroom context. Based on the results of the survey, a theoretical as well as research framework on the management of linguistic diversity is expected to be established. Towards this attempt, a theoretical overview of the components of education in multicultural classrooms is attempted through the investigation of the elements of the modern era, the negotiation of issues of identity and otherness and the detailed description of the key issues of bilingualism in order to elevate the creative use of differences and the value growth of bilingual and intercultural awareness in children. The teaching of linguistic diversity is associated with the philosophical, social and pedagogical issues that determined its time course and gradually formed a number of issues of dialogue and reflection. The theoretical part concludes with the presentation of practical methods and techniques within the context of a school environment that offers social learning and sensitivity to a world that is constantly changing, as well as the way the relationships between families and school immigrant origin are shaped. The second part presents data, findings and conclusions of research carried out in schools in Eastern Thessaloniki, documenting the treatment of bilingualism on the part of teachers, the practices used for its management, as well as their views on the contribution and participation of family environment. To ensure the validity and reliability of the results, the data collection was conducted using both quantitative (questionnaires) and quantitative tools (interviews with teachers and parents). The analysis of interim data indicate that teachers front the issue of bilingualism positively but not sufficiently. Generally speaking, it is shown that teachers encourage bilingual students to develop their language and culture held by their family, though appear negative as far as the use of native languages in the curriculum is concerned. The analysis of empirical and research data is strongly oriented towards the need for adoption of the pedagogy of integration as the only fundamental pedagogical authority that can cease social exclusion and guarantee the creation of a society of equal citizens and yet different. "A school for all ', a school in which the acceptance of diversity and the elimination of prejudices will constitute the basic principles, is established as a key demand of the entire society.