Η έννοια του κάλλους στον άγιο Γρηγόριο το Θεολόγο
Creators: name: Sokolev, Andrey Michael
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Κάλλος (Θεολογία)
Γρηγόριος ο θεολόγος
Ιεροδιάκονος Γρηγόριος Σοκόλοφ
Beauty (Theology)
St. Gregory Theologian
Hier-dicon Gregorios Sokolov

description: Ο άγιος Γρηγόριος, ο ποιητής της Εκκλησίας, αυτός που αναζήτησε τα βάθη του Πνεύματος, ο δεύτερος θεολόγος της, ασχολήθηκε ιδιαίτερα στα έργα του με το θέμα του κάλλους και το λόγο περί ομορφιάς. Ο άγιος πατέρας χρησιμοποιεί την έννοια του κάλλους ως αφετηρία, παράδειγμα και προϋπόθεση για να στηρίξει τα επιχειρήματά του σχεδόν σε όλα τα θέματα της θεολογίας του, για την υπεράσπιση της ορθοδόξου Τριαδολογίας και στην έκφραση της ασκητικής διδασκαλίας του. Σε αυτές τις αναφορές του κάλλους παρατηρείται μια συνέπεια θέσεων και μια αρμονία απόψεων, κάτι που προϋποθέτει έναν συγκροτημένο στοχασμό πάνω στο θέμα και μια εγκρατή θεολογική κατάρτιση. Οι αφετηρίες του αγίου ήταν πρωτίστως βιβλικές, αφομοίωσε όμως δημιουργικά τα διδάγματα της χριστιανικής σκέψης πριν από αυτόν και της θύραθεν φιλοσοφίας. Ειδικότερα αξιοποίησε τα συμπεράσματα του Ωριγένη και ανέπτυξε τη γνωσιολογία του περί του καταληπτού του Θεού μέσω της αποκαλύψεως. Ουσιαστικά, ο ιερός πατέρας προσάρμοσε τις αισθητικές αντιλήψεις της ελληνικής σοφίας στο χριστιανικό ιδεώδες τού καθ᾽ ομοίωσιν. Στην πορεία αυτή υπάρχει μια διαβάθμιση, που προβλέπει το στάδιο της φυσικής αποκάλυψης και εκείνου της μετοχής στη θεία αγάπη. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζει η έννοια του κάλλους η οποία αποκαλύπτει στον πιστό τη θεία αγαθότητα. Η ρωμαλέα σκέψη του Καππαδόκη πατέρα, όπως ήταν αναμενόμενο, επηρέασε την κατοπινή βυζαντινή γραμματεία και την εκκλησιαστική υμνογραφία. Αυτό μαρτυρείται σαφώς από τις άμεσες και έμμεσες αναφορές στα συγγράμματα του.
description: Saint Gregory, the Church writer, who searched out the depth of the Holy Spirit, its second theologian, was especially engaged in the subject of beauty (kállos) and what is related to it. The Church father employs the notion of beauty as a starting point, model and prerequisite, to support arguments related to almost all the subjects of his theology, particularly for defense of Orthodox Triadology and exposition of ascetic teaching. In his references to beauty one observes consistency of affirmations and harmony of views, which presupposes coherent thought upon the given subject and strong theological erudition. His theologizing is deeply rooted in the Bible, accompanied by its appeal to the outcome of Christian thought produced prior to him, as well as philosophy from outside of the Orthodox mindset. Especially, he uses the conclusions of Origen and exposes his gnosiology on God being grasped in revelation. In fact, this Church father has introduced a sensitive perception of Hellenic wisdom to Christian ideal of likeness. In this course one observes gradation that envisages the stages that begins in natural revelation and concludes in participation in divine love. The notion of beauty occupies a central part in this process, which reveals to the believer divine goodness. A powerful thought of the Cappadocian father, as one might expect, exercised an impact on the following Byzantine literature and ecclesiastical hymnography. This is proved by both direct and indirect references to his œuvres.