Ο ρόλος της δεξμεδετομιδίνης στην τροποποίηση της νευροφλεγμονώδους απάντησης σε επεμβάσεις όγκων εγκεφάλου
Creators: name: Νικοπούλου Αναστασία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Δεξμεδετομιδίνη
Κρανιοτομία
Όγκοι εγκεφάλου
Dexmedetomidine
Craniotomy
Brain tumors

description: Το χειρουργικό τραύμα και η αναισθησία είναι οι κύριες αιτίες ενεργοποίησης του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού και της έναρξης μιας συστηματικής φλεγμονώδους απάντησης. Οι δομικές και λειτουργικές αλλαγές που επέρχονται στον εγκέφαλο εξαιτίας της νευροφλεγμονής περιεγχειρητικά συμβάλλουν στην εκδήλωση άλλοτε άλλης βαρύτητας νευρολογικής βλάβης. Η δεξμεδετομιδίνη είναι ένας αγωνιστής των α2 αδρενεργικών υποδοχέων που δρα σε συγκεκριμένες περιοχές του ΚΝΣ και φαίνεται ότι μειώνει τα επίπεδα των προφλεγμονωδών κυτοκινών τόσο σε μοντέλα πειραματικής σήψης, όσο και σε μετεγχειρητικούς ή βαρέως πάσχοντες ασθενείς. Η χορήγησή της ως επιπρόσθετου αναισθητικού παράγοντα φαίνεται οτι εξασκεί αντιφλεγμονώδη δράση. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην αποσαφήνιση της πιθανής επίδρασης της χορήγησης δεξμεδετομιδίνης ως συμπληρωματικού αναισθητικού παράγοντα στη μείωση των φλεγμονωδών δεικτών, στη βελτίωση του μεταβολισμού του εγκεφάλου και κατ' επέκταση της βραχύχρονης νευρογνωσιακής έκβασης ασθενών που υποβάλλονται σε επεμβάσεις κρανιοτομίας για εξαίρεση όγκων εγκεφάλου. Για τη διενέργεια της μελέτης επιλέχθηκαν τυχαία με βάση τα προεγχειρητικά κλινικά δεδομένα 30 ασθενείς οι οποίοι υποβλήθηκαν σε χειρουργική αφαίρεση χωροκατακτητικής εξεργασίας εγκεφάλου και οι οποίοι έδωσαν ενυπόγραφη συγκατάθεση για τη συμμετοχή στη μελέτη. Κριτήρια αποκλεισμού από τη μελέτη ήταν η ηλικία &lt;18 ή &gt;80 ετών, η κατάταξη κατά ASA-PS&gt;3, το ιστορικό βραδυαρρυθμιών, οι επεμβάσεις στην περιοχή του τουρκικού εφιππίου ή υπερεφιππιακά, σοβαρές νευρογνωσιακές διαταραχές (αφασία, σημαντική έκπτωση μυϊκής ισχύος στα άνω άκρα, διαταραχές όρασης), ψυχιατρικές διαταραχές, οι μη ομιλώντες την ελληνική γλώσσα, η ύπαρξη σοβαρού βαθμού ηπατικής ή νεφρικής νόσου, GCS&lt;13 προεγχειρητικά, η προεγχειρητική παρουσία αποφρακτικού υδροκέφαλου (ύπαρξη κοιλιο-περιτοναϊκής παροχέτευσης στην σύστοιχη πλευρά καθετηριασμού του σφαγιτιδικού βολβού) και τέλος αν η αναμενόμενη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης ήταν μεγαλύτερη των 6 ωρών. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε δύο ομάδες μέσω συστήματος αναπαραγωγής από κεντρικό υπολογιστή από ανεξάρτητο ερευνητή. Η ομάδα A έλαβε τον υπό μελέτη παράγοντα - δεξμεδετομιδίνη- ενώ η ομάδα Β έλαβε εικονικό φάρμακο. Στις υπό διερεύνηση παραμέτρους συμπεριελήφθησαν: α) αιμοδυναμικοί δείκτες όπως η καρδιακή συχνότητα, η μέση αρτηριακή πίεση, η κεντρική φλεβική πίεση κ.α. β) τα επίπεδα των φλεγμονωδών δεικτών (IL-6, TNF-α, κορτιζόλη, γλυκόζη) με δείγματα που ελήφθησαν 5 λεπτά πριν την έναρξη χορήγησης, 6 ώρες μετά και 24 ώρες μετά την ολοκλήρωση της επέμβασης και γ) η μεταβολή των νευρογνωσιακών λειτουργιών των ασθενών με την κλίμακα Mini Mental State Examination (MMSE) προεγχειρητικά, μια βδομάδα και ένα μήνα μετεγχειρητικά. Οι στατιστικές δοκιμασίες που χρησιμοποιήθηκαν για την επεξεργασία των δεδομένων ήταν η two-factor mixed ANOVA για επαναλαμβανόμενες μετρήσεις εφαρμόζοντας τη Greenhouse-Geisser διόρθωση. Όταν οι λαμβανόμενες μετρήσεις δεν ακολουθούσαν την κανονική κατανομή τότε εφαρμόστηκε η δοκιμασία Friedman για πολλαπλές συγκρίσεις. Επίσης, εφαρμόστηκαν οι δοκιμασίες Student’s t-test ή Mann–Whitney U-test και το κριτήριο χ2 για όλα τα δυνατά ζεύγη μεταξύ των ομάδων ή το Fischer’s exact test. Τιμές σημαντικότητας (p-value) μικρότερες του 0,05 θεωρήθηκαν στατιστικά σημαντικές. Η χορήγηση της δεξμεδετομιδίνης διεγχειρητικά προκάλεσε μείωση των επιπέδων της IL-6 και της κορτιζόλης 6 ώρες και 24 ώρες μετεγχειρητικά, ενώ αύξησε τα επίπεδα της γλυκόζης στο αρτηριακό αίμα διεγχειρητικά. Η αιμοδυναμική σταθερότητα των ασθενών διατηρήθηκε με τη χορήγηση της δεξμεδετομιδίνης. Τέλος, δεν αποδείχτηκε κάποια υπεροχή των ασθενών που έλαβαν δεξμεδετομιδίνη ως προς την νευρογνωσιακή τους έκβαση όπως αυτή εκτιμήθηκε με την κλίμακα MMSE. Συμπερασματικά, η δεξμεδετομιδίνη αποτελεί έναν ασφαλή και αποτελεσματικό επικουρικό κατασταλτικό παράγοντα για διεγχειρητική χορήγηση κατά τη διάρκεια επεμβάσεων εξαίρεσης όγκων εγκεφάλου, καθώς διατηρεί την αιμοδυναμική κατάσταση του ασθενή, ενώ φαίνεται ότι δρα νευροπροστατευτικά με τη μείωση της νευροφλεγμονώδους απάντησης. Χρειάζεται μεγαλύτερο δείγμα ασθενών για να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα για την επίδραση της δεξμεδετομιδίνης στις νευρογνωσιακές λειτουργίες και στο αν αυτή η μείωση της νευροφλεγμονώδους απάντησης μεταφράζεται σε βελτιωμένη νευρολογική κατάσταση μετεγχειρητικά
description: Conventionally, both anesthesia and surgical trauma promote the activation of the immune system and the onset of a systemic inflammatory response. The structural and functional changes attributed to neuroinflammation induce neurological impairment, the severity of which varies in an important manner. Dexmedetomidine is a α2 adrenoceptor agonist that acts in specific regions of the Central Nervous System (CNS) and affects the release of proinflammatory cytokines not only in experimental sepsis models, but also in postsurgical and ICU-treated patients. The use of dexmedetomidine as an anesthetic adjuvant is considered beneficial on the basis of its anti-inflammatory properties. Aim of the present study was to investigate the effect of dexmedetomidine on inflammatory biomarkers, brain metabolism and neurocognitive function when used as an anesthetic adjuvant in patients undergoing craniotomy for brain tumor excision. After obtaining informed consent, 30 patients scheduled to undergo elective craniotomy for brain tumor excision, were enrolled in the study. Eligibility for surgery was based on patients’ medical history and willingness to participate. Exclusion criteria included: age &lt;18 or &gt;80 years, ASA-PS score &gt; 3, history of bradyarrhythmias, surgery in sella turcica area, major neurocognitive dysfunction before surgery, psychiatric disorders, non-speakers of the Greek language, major liver or renal dysfunction, preoperative GCS&lt;13, obstructive hydrocephalus and surgery duration exceeding 6 hours. Patients were randomized using a computer-generated randomization table to group A (dexmedetomidine) or group B (placebo). The following parameters were evaluated: a) Hemodynamic status (heart rate, mean arterial pressure, central venous pressure etc) b) inflammatory biomarkers (IL-6, TNF-α, cortisol, glucose) concentrations 5 minutes before intervention, 6 hours and 24 hours after surgery completion and c) neurocognitive status assessed by MMSE score preoperatively, 7 days and 1 month after surgery. Statistical analysis was performed using the two-factor mixed ANOVA for repeated measures together with the Greenhouse-Geisser correction, Friedman’s test, Student’s t-test for independent samples, Mann-Whitney U-test, Chi-square test and Fischer’s exact test. P-values below 0,05 were considered as statistically important. Intraoperative administration of dexmedetomidine resulted in the reduction of the levels of IL-6 and cortisol in blood samples at 6 and 24 hours after surgery completion, while the levels of blood glucose increased intraoperatively. Hemodynamic stability was recorded throughout the surgical procedure. Finally, dexmedetomidine administration exerted no notable effect on postoperative neurocognitive status, as assessed by MMSE score. Our findings indicate that dexdemetomidine is a safe and effective anesthetic adjuvant during elective craniotomy surgery for brain tumor excision, considering that ensures intraoperative hemodynamic stability and exerts neuroprotective effects through neuroinflammation attenuation. The effect of dexmedetomidine on neurocognitive function remains unclear. Further well-designed and powered clinical studies are needed, to elucidate the possible beneficial effect of neuroinflammation on the neurological outcome of patients subjected to craniotomy procedures