Η Εργασία και τα Σώματα: Οι Νέες Συνθήκες στη Σφαίρα της Διανοητικής Εργασίας και η Επίδρασή τους στη Συνείδηση του Συλλογικού Εργαζομένου
Creators: name: Κατσιμένη, Αννα-Μαρία Στέφανου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Ταξική Ανάλυση
Πλήθος - πρεκαριάτο
Mαρξ – μαρξισμός
Φουκώ – σώμα
Παραγωγικό υποκείμενο – διανοητική εργασία
Class Analysis
Μultitude - precariat
Marx - marxism
Foucault - body
Productive subject – intellectual labor

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει σαν θέμα τη μελέτη της επίδρασης των νέων συνθηκών της διανοητικής εργασίας, έτσι όπως απαντάται στις χώρες της Δύσης, στον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται το νέο παραγωγικό υποκείμενο με σκοπό να ανιχνεύσει τις δυνατότητες συλλογικής οργάνωσης αυτού. Η βασική υπόθεση είναι ότι οι νέες συνθήκες στην παραγωγική διαδικασία διαμορφώνουν εργαζόμενους με νέα χαρακτηριστικά, διαμορφώνουν δηλαδή ένα νέο παραγωγικό υποκείμενο και ως εκ τούτου κυοφορούν στα σπλάχνα τους τη δυνατότητα ενός άλλου τρόπου οργάνωσης αυτού σε μία συλλογική υποκειμενικότητα με νέα γνωρίσματα διαφορετικά από αυτά που διείπαν την εργατική τάξη του βιομηχανικού εργάτη μαζικής παραγωγής του προηγούμενου αιώνα. Η παραπάνω έρευνα έλαβε χώρα υπό το πρίμα της φουκωικής σκέψης σύμφωνα με την οποία το άτομο συγκροτείται σε υποκείμενο μέσω μηχανισμών που εστιάζουν στο σώμα. Υπό αυτό το πρίσμα, εξετάζονται οι υλικές συνθήκες της εργασίας, η αρχιτεκτονική της οργάνωσης αυτής που επιδρούν πρωταρχικά στο σώμα του εργαζομένου. Για να καταλήξουμε σε συμπεράσματα σε σχέση με το κύριο ερώτημα, παρουσιάζονται αρχικά οι υλικές συνθήκες εργασίας εντός των βιομηχανικών εργοστασίων μαζικής παραγωγής και εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο εκείνες συνέβαλαν στη συγκρότηση του βιομηχανικού εργάτη στην εργατική τάξη με τα χαρακτηριστικά που είχε την εποχή εκείνη. Στη συνέχεια, αφού περιγράψουμε τις πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές διεργασίες που περί τη δεκαετία του ’70 κι έπειτα οδήγησαν σταδιακά στη διαμόρφωση μίας νέας αρχιτεκτονικής της εργασίας εμβαθύνουμε στις νέες υλικές συνθήκες της άυλης εργασίας προκειμένου να εντοπίσουμε αφενός τι ακριβώς έχει αλλάξει σε σχέση με το παρελθόν και αφετέρου με ποιον τρόπο μία τέτοια συνθήκη έχει επηρεάσει τον σύγχρονο εργαζόμενο. Συγκεκριμένα, εξετάζεται ο τόπος, ο χρόνος καθώς και το νομικό πλαίσιο του νέου εργασιακού καθεστώτος και υπογραμμίζονται τα γνωρίσματα που οι μεταβολές των παραπάνω έχουν προσδώσει στο νέο παραγωγικό υποκείμενο. Με όχημα τα συμπεράσματα της παραπάνω ανάλυσης και προκειμένου να ανιχνεύσουμε τις δυνατότητες συλλογικής, κοινωνικής οργάνωσης του νέου αυτού υποκειμένου παρουσιάζονται τρεις θεωρητικές προσεγγίσεις που εξετάζουν τη δυνατότητα ένταξης αυτού στο συλλογικό κοινωνικό υποκείμενο της εργατικής τάξης. Ειδικότερα, εξετάζεται η προσέγγιση του Γκορτζ, η οποία κάνει λόγο για το τέλος των τάξεων, αυτή των Χαρντ και Νέγκρι που μιλά για το πλήθος, μία νέα, πολυσυλλεκτική υποκειμενικότητα καθώς και αυτή της θεωρίας της κομμουνιστικοποίησης που αντιπροτείνει την κατηγορία του προλεταριάτου. Τέλος, αφού παρουσιάστηκαν οι κριτικές μας επισημάνσεις επί των παραπάνω, εξετάστηκε το ζήτημα της σύνθεσης της σύγχρονης εργατικής τάξης και τέθηκαν κάποιες προϋποθέσεις ένταξης του νέου παραγωγικού υποκειμένου σε αυτή
description: The aim of the present thesis is to study the effects of the new reality in the field of intellectual labor, as it is detected among the countries of the occident, on the way that the new productive subject is constituted in order to track the possibilities of collective organization that it has. Our main assumption is that the new reality of the productive process forms workers with new characteristics, it forms, namely, a new productive subject and, consequently, it introduces the possibility of a new way of organization of this into a collective subjectivity with new features, different than the ones that ruled the working class of the previous century massive production’s industrial worker. This research is based on the Foucauldian approach according to which the individual is constituted into subject through mechanisms that focus on the body. In this light, we examine the material conditions in the field of labor, the architecture of its organization that effect mainly the body of the worker. To this end, we first present the material conditions in the field of industrial labor among the industries of massive production and we examine their contribution to the constitution of the industrial worker as part of the working class, with the characteristics that this last had back on that era. Subsequently, once we describe the political, financial and social processes that, about the 70s and after, leaded gradually to the conformation of a new architecture of work, we focus on the new material conditions in the field of intellectual labor in order to detect, on the one hand, what precisely has changed in respect of the past and on the other hand, how this new reality has influenced the modern worker. More precisely, we examine the place, the time and the legal frame of the new labor regime and we underline the features that the changes in the above points have transfused to the new productive subject. Through the conclusions of the above analysis and in order to track the possibilities of this new subject’s collective organization, we present three theoretical approaches which examine the possibility of the integration of this to the collective, social subject of the working class. More specifically, we examine the approach of Gorz, which speaks about the end of classes, the one of Hardt and Negri, which refers to the multitude, a new, inclusive subjectivity as well as the one of communization theory which proposes instead the category of proletariat. Last, after we criticize the above approaches, we examine the modern working class’s composition question and we present some preconditions of the new productive subject’s integration to this