Διερεύνηση της επίδρασης οξειδωτικών και αντιοξειδωτικών παραγόντων στην οξείδωση των LDL λιποπρωτεϊνών σε οικογένειες υψηλού κινδύνου για την καρδιαγγειακή νόσο
Creators: name: Μακέδου, Καλή Γ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2005
Subjects: Λιποπρωτεϊνες
Αντιοξειδωτικά
Lipoproteins
Antioxidants

description: Σκοπός: Η μελέτη αυτή σχεδιάστηκε με σκοπό τη διερεύνηση του λιπιδαιμικού προφίλ απογόνων οικογενειών με ιστορικό για ΚΑΝ ή υπερλιπιδαιμία και την αναζήτηση συσχέτισης ανάμεσα στην οξείδωση της LDL-χοληστερόλης και σε διάφορους οξειδω-τικούς και αντιοξειδωτικούς παράγοντες του αίματος σε όλα τα μέλη των οικογενειών αυτών, ενήλικες και παιδιά. Άτομα που μελετήθηκαν και μέθοδοι: Μελετήθηκαν 119 άτομα, ηλικίας 3 έως 66 ετών, από τριάντα εννέα (39) οικογένειες υψηλού κινδύνου ως προς τηνυπερχολη-στερολαιμία και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα άτομα αυτά προήλθαν από το Εξωτερικό Ιατρείο Πρόληψης των Καρδιαγγειακών Νοσημάτων των Β΄ και Δ΄ Παιδιατρι-κών Κλινικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από τα 119 άτομα, τα 58 ήταν παιδιά, έφηβοι και νεαροί ενήλικες, ηλικίας 3 έως 32 ετών (μέση τιμή ± SD 13,9 ± 7,9 έτη), και αποτελούσαν τα «παιδιά» των οικογενειών αυτών (3η γενιά), ενώ τα 61 άτομα ήταν ενήλικες, δηλαδή οι γονείς των «παιδιών» αυτών και οι πρώτου βαθμού συγγενείς των γονέων (αδέρφια και γονείς), ηλικίας 26 έως 66 ετών (μέση τιμή ± SD 44,74 ± 9,8 έτη). Στα «παιδιά» που προσήλθαν στο Εξωτερικό Ιατρείο πραγματο-ποιήθηκε αιμοληψία για προσδιορισμό των λιπιδίων του αίματος (χοληστερόλης, τριγλυκεριδίων, HDL- και LDL-χοληστερόλης), ενώ έγινε συννενόηση για νέα επίσκεψη των στο Εξωτερικό Ιατρείο, μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Στη δεύτερη επίσκεψη έγινε αιμοληψία από τα «παιδιά» και τους συγγενείς τους για τον προσδιορισμό του λιπιδαιμικού προφίλ, την κινητική μελέτη της οξείδωσης της LDL-χοληστερόλης και τον προσδιορισμό των παραμέτρων που θεωρούνται ότι δρουν είτε οξειδωτικά είτε αντιοξειδωτικά στην LDL-χοληστερόλη, δηλαδή της χολερυθρίνης, των ολικών λευκωμάτων, της αλβουμίνης, της σερουλοπλασμίνης, της φερριτίνης, της ομοκυστεΐνης, της βιταμίνης Β12, του φολικού οξέος, των ολικών αντιοξειδωτικών (TAS) και της βιταμίνης Ε, μετά από επιβεβαίωση της τήρησης 12ωρης νηστείας. Για καθένα από τα «παιδιά» αυτά συμπληρώθηκε ένα ατομικό δελτίο με πληροφορίες από: το οικο-γενειακό ιστορικό (αναφορικά με την υπερλιπιδαιμία και τα καρδιαγγειακά νοσήματα), το ατομικό ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον έλεγχο των λιπιδίων του αίματος. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι: α) τα επίπεδα των παρα-μέτρων της λιπιδαιμικής ταυτότητας των «παιδιών» με θετικό οικογενειακό ιστορικό για ΚΑΝ ή υπερχοληστερολαιμία παρουσιάζονται παθολογικά, β) ανάλογα αποτελέσματα παρουσιάζουν και οι ενήλικες των οικογενειών των «παιδιών» αυτών, γ) το βάρος των παιδιών δε σχετίζεται με τη λιπιδαιμική ταυτότητά τους, σε αντίθεση με τους ενήλικες που παρουσιάζονται σε μεγάλο ποσοστό υπέρβαροι, δ) από την κινητική μελέτη της οξείδωσης των LDL, ex vivo, προέκυψε ότι ο lag time της οξείδωσής τους επηρεάζεται σημαντικά από διάφορους παράγοντες που κυκλοφορούν στο αίμα. Αυξάνεται δηλαδή παρουσία αυξημένων επιπέδων χολερυθρίνης, αλβουμίνης, βιταμίνης Β12 και φολικού οξέος, των ολικών αντιοξειδωτικών και βιταμίνης Ε (μόνο στους ενήλικες), ενώ ελαττώνεται παρουσία αυξημένων επιπέδων LDL-χοληστερόλης, σερουλοπλασμίνης, φερριτίνης και ομοκυστεΐνης (μόνο στους ενήλικες), με αποτέλεσμα την γρηγορότερη οξείδωση των LDL. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δείχνουν ότι το θετικό οικογενειακό ιστορικό ως προς τα ΚΑΝ και την υπερλιπιδαιμία φαίνεται να έχει μεγάλη επίδραση στο λιπιδαιμικό προφίλ των «παιδιών», από πολύ μικρή ηλικία. Το βάρος των «παιδιών» δε φαίνεται να σχετίζεται με τα επίπεδα των λιπιδίων τους. Σε όλα τα μέλη των οικογενειών με ιστορικό ΚΑΝ ή υπερλιπιδαιμίας τα αυξημένα επίπεδα της LDL φαίνεται να σχετίζονται με γρηγορότερη και εντονότερη οξείδωση, δηλαδή ελαττωμένο lag time και αυξημένα επίπεδα MDA στο δείγμα, αντίστοιχα. Επιπλέον, επιβεβαιώνεται και σε «παιδιά» με θετικό οικογενειακό ιστορικό για ΚΑΝ ή υπερλιπιδαιμία ο οξειδωτικός ρόλος που έχει αποδοθεί, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, στη φερριτίνη και στη σερουλοπλασμίνη στο αίμα, αλλά και ο αντιοξειδωτικός ρόλος που έχει αποδοθεί στη βιταμίνη Β12, στο φολικό οξύ, στη χολερυθρίνη και στην αλβουμίνη του αίματος. Στους ενήλικες επιβεβαιώνεται ο ρόλος που αποδίδεται από διάφορες μελέτες στην ομοκυστεΐνη και τη φερριτίνη, και στη σερουλοπλασμίνη ως παράγοντες που λειτουργούν οξειδωτικά για την LDL. Επιβεβαιώνεται, επιπλέον, στους ενήλικες των οικογενειών αυτών και ο αντιοξειδωτικός ρόλος που έχει αποδοθεί και στο φολικό οξύ, τη βιταμίνη Β12, τη χολερυθρίνη, την αλβουμίνη, έμμεσα, από τη συσχέτισή τους με σταθερές αντιοξειδωτικές παραμέτρους, όπως τα TAS, αλλά και η αντιοξειδωτική δράση της βιταμίνης Ε, από την θετική συσχέτιση που παρουσίασε άμεσα με το lag time της οξείδωσης της LDL. Τέλος, σε «παιδιά» με θετικό οικογενειακό ιστορικό για ΚΑΝ ή υπερλιπιδαιμία η διερεύνηση των οξειδωτικών και των αντιοξειδωτικών παρα-γόντων του αίματος πιθανόν να φανεί χρήσιμη στην έγκαιρη διαπίστωση ενδεχόμενου μελλοντικού κινδύνου για ΚΑΝ, ώστε η παρέμβαση για την πρόληψη των ΚΑΝ να ξεκινήσει από την παιδική ηλικία.
description: Objective: This study was conducted in order to evaluate the lipid profile in progeny of families with positive history of cardiovascular diseases (CVD) or hyperlipidemia and to investigate the effect of various oxidant and antioxidant serum parameters on LDL oxidation, in both children and adults of the same family. Subjects and methods: 119 individuals, aged 3 to 66 years old, out of 39 families with positive history for CVD or hyperlipidemia were studied. 58 individuals were children, adolescents and young adults (3 to 32 years of age, mean ± SD 13.9 ± 7.9 years), the third generation of the families under study. 28 (48.3%) of them were boys and 30 (51.7%) were girls and 12.1% of the progeny were overweight and 5.17% were obese. Among these "children", 14 (24.24%) and 44 (75.76%) had positive family history of hyperlipidemia and CVD. 61 individuals were the adult relatives of the children (parents, grandparents, brothers and sisters of the parents) aged 26 to 66 years (mean ± SD 44.74 ± 9.8 years). Αll "children" were examined in the outpatient clinic for the prevention of Cardiovascular Diseases, 2nd Pediatric Department, AHEPA University Hospital, Thessaloniki, Greece. The clinical examination included a routine physical examination and blood samples collection took place, after overnight fast, for the determination of "children" lipid parameters' levels (total cholesterol, triglycerides, HDL- and LDL-cholesterol). Another visit to the outpatient clinic was arranged and blood samples were collected from "children" and their relatives, after an overnight fast, for the determination of levels of lipid profile parameters, for study of LDL oxidation kinetics and for the determination of levels of other parameters, oxidant or antioxidant for LDL, i.e. bilirubin, total protein, albumin, ceruloplasmin, ferritin, homocysteine, vitamin B12, folic acid, vitamin E levels and total antioxidant status. All individuals filled in a questionnaire regarding eating habits and hereditary background of CVD in the family. Results: a) Serum levels of lipid profile parameters of "children" with positive family history of CVD or hyperlipidemia were not within normal, b) almost the same results presented the adult individuals of the families studied, c) LDL oxidation kinetics, ex vivo, showed that lag time is elevated by increased levels of bilirubin, albumin, vitamin B12, folic acid, TAS and vitamin E (in adults), and that LDL is faster oxidised in presence of high LDL-cholesterol, ceruloplasmin, ferritin and homocysteine (in adults) blood levels. Conclusions: The results of this study show that positive family history for CVD or hyperlipidemia seriously affects lipid profile of "children" and young adults, and their weight is not related to their lipid levels. High LDL-cholesterol levels are most related to faster and stronger LDL oxidation i.e. decreased lag time and increased MDA levels, relatively, in all members of the families with history of CVD or hyperlipidemia. Moreover, it is confirmed by this study, that ferritin and ceruloplasmin have a role as oxidants in "children" with family history of CVD or hyperlipidemia as well, and that vitamin B12, folic acid, bilirubin, albumin act as antioxidants. In adults of such families, homocysteine and ferritin seem to have an oxidant role, whereas bilirubin, albumin, vitamin B12, folic acid present an antioxidant role, indirectly through positive relation with TAS, and vitamin E, directly by its positive relation to lag time of LDL oxidation. Determination of various oxidants' and antioxidants' serum levels may provide useful information about prevention of future incidence of CVD in "children" with family history for CVD or hyperlipidemia.