Η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων στα οικονομικά εγκλήματα και η άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου
Creators: name: Τριανταφύλλου Χρυσή-Μαρία Παντελή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Δέσμευση περιουσιακών στοιχείων
Άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου
Οικονομικό έγκλημα
Freezing of assets
Lift of the banking and tax secrecy
Financial crime

description: Η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο την προσπάθεια προσέγγισης των ιδιαίτερων και εξαιρετικά ενδιαφερουσών εννοιών της άρσης του τραπεζικού, φορολογικού και χρηματιστηριακού απορρήτου αφενός, και της δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων εν γένει, πάντα με άξονα το οικονομικό έγκλημα. Πρόκειται για έννοιες οι οποίες συναντώνται σε διαδικασίες του ποινικού δικονομικού συστήματος και οι οποίες κρίνονται απαραίτητες στις περιπτώσεις ανίχνευσης, διερεύνησης, απόδειξης και καταστολής της ειδικής κατηγορίας των οικονομικών εγκλημάτων. Η επιλογή του νομοθέτη να εξοπλίσει τη φαρέτρα των αρμόδιων οργάνων με τα συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, δικονομικά «βέλη», δεν είναι διόλου τυχαία, αλλά αποτελεί αφενός προσπάθεια υιοθέτησης και συμμόρφωσης στις ευρωπαϊκές επιταγές που παίρνουν σώμα κυρίως με τη μορφή Οδηγιών, αφετέρου συντελεί στην καταστολή του οικονομικού εγκλήματος με τον τρόπο που έχει κριθεί ως ο πιο ενδεδειγμένος λόγω της περιουσιακής φύσης των εγκλημάτων, δηλαδή την υλοποίηση της έκφρασης «crime does not pay» (= το έγκλημα δεν πληρώνει). Η τοποθέτηση αυτή εκφράστηκε και επικράτησε καθώς λόγω του οικονομικού χαρακτήρα των εγκλημάτων αυτών, τα αρμόδια όργανα «ακολουθούν το χρήμα» προκειμένου να ανιχνεύσουν και να αποδείξουν την τέλεση ενός εγκλήματος. Για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, δόθηκε η κατ’ εξαίρεση δυνατότητα άρσης του τραπεζικού, φορολογικού και χρηματιστηριακού απορρήτου σε συγκεκριμένα περιοριστικά αναφερόμενα στο νόμο όργανα, αλλά και η δυνατότητα δέσμευσης των περιουσιακών στοιχείων και λογαριασμών του υπόπτου/φερόμενου δράστη προκειμένου να εξακριβωθεί η νομιμότητά τους ή μη, αλλά και να υπάρξουν αποδεικτικά στοιχεία σε περίπτωση εξακρίβωσης. Οι μηχανισμοί αυτοί λειτουργούν στη λογική της προσπάθειας αποσύνδεσης του εγκλήματος από την προσκόμιση κέρδους, καθώς και στον αποχωρισμό του προσώπου από το αντικείμενο στο οποίο στόχευε με την εγκληματική του ενέργεια, δηλαδή το οικονομικό όφελος. Η άρση των απορρήτων και οι δεσμεύσεις κάθε είδους περιουσιακού στοιχείου πλέον έχουν κερδίσει σημαντικό έδαφος στην ελληνική πραγματικότητα, ώστε να βρίσκονται σε λογική και συστημική κατά το μέτρο του δυνατού αντιστοιχία με την ευρωπαϊκή ποινική καταστολή. Δίδεται επομένως η εντύπωση πως πρωταρχικός στόχος της ποινικής καταστολής δεν είναι το ίδιο το υποκείμενο των πράξεων, αλλά το αντικείμενο ή και αποτέλεσμα των πράξεων αυτών, δηλαδή η περιουσία που αποκομίστηκε ή η αυτή που χρησιμοποιήθηκε για την τέλεση αξιόποινων πράξεων.Ακολουθεί, λοιπόν, ένα εγχείρημα θεωρητικής προσέγγισης ενός δικονομικού ζητήματος τόσο πρακτικού και άμεσου, όπως αυτό των διευρυμένων δικονομικών δυνατοτήτων με τις οποίες είναι πλέον εξοπλισμένα τα αρμόδια όργανα, οι οποίες στρέφονται κατά της ιδιοκτησίας, της περιουσίας και της εν γένει οικονομικής ελευθερίας. Η προσέγγιση αυτή θα έχει στεφθεί με επιτυχία αν υπάρξει διασαφήνιση των διαδικασιών που ακολουθούνται -ή θα πρέπει να ακολουθούνται- στις περιπτώσεις άρσης των απορρήτων, αλλά και δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων, των δυνατοτήτων εναντίωσης του καθ’ ου στα μέτρα αυτά, καθώς και ανάλυση των προβλημάτων τα οποία ανακύπτουν από την επιβολή τους, πάντα με γνώμονα το νομοθετικό πλαίσιο, την υπάρχουσα νομολογία, αλλά πρωταρχικά, την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων
description: The present study is considered an effort to approach the distinct and extremely interesting senses of the lift of the banking, tax and stock market secrecy vis a vis the freezing of assets in a general way, concerning always the financial crime. These terms can be found in procedures of the criminal procedural system, and they come out as necessary tools when it comes to tracing, probing and combating this special category of crimes, financial crimes. The criminal legislator made a choice of equipping the fora in concern with the abovementioned procedural «weapons», inter alia, and this choice was not circumstantial, but comes in agreement with the effort of adopting and complying to the European demands, which are embodied in the form of Directions, as well as with the need of suppressing the constantly rising financial crime, in a way that has been characterized as the most adequate due to the crimes’ financial nature, which is the implementation of the phrase «crime does not pay». This phrase was primarily expressed and later dominated due to the economical character of these crimes, and comes to live with the concerning instruments’ effort to « follow the money» in order to trace and prove the commitment of a crime. For the purpose of the aim of these goals, the interrogating and prosecuting instruments were given, exceptionally, the power of lifting the banking, tax and stock market secrecy, in addition to the freezing of assets and bank accounts of the suspect/alleged perpetrator, in order to verify the legality of the assets, as well as to obtain evidence, if a crime has been committed. The abovementioned mechanisms function within the general spectrum of disconnecting the crime from the economical profit, and also detach the person that allegedly committed a crime from the object/result of the crime, which in this case is the profit.The lift of the financially related secrecies and the freezing of any kind of asset have evolved substantially inside the Greek criminal reality, in a way that embodies the institutional and systemic correspondence with the European criminal procedural demands, when and if possible. As a result, an impression is given that the criminal procedural system primarily aims not at the subject behind the crime, but at the object or the result of the crime, which is the profit that was gained, or the assets that were used for criminal purposes. This study, in conclusion, is an attempt of a theoretical approach of a procedural matter that practical and direct, such as the broad procedural weapons that the criminal instruments carry, which, as a result, encroach the property, assets and generally the economical freedom. This approach will have fulfilled its cause, when the criminal procedures that are activated – or should be activated-, in the case of the lift of the banking, tax, stock market secrecy and freezing of assets are clarified, when the possibilities of objection to these measures are listed, and finally, at the point where the problematic spots from the implementation of these procedures are explained and analyzed. Strong allies to this effort are the current legislative Greek and European framework, case law, but primarily, the protection of human rights
description: Σε συνεργασία με το τμήμα Νομικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)