Η αλιεία της σουπιάς Sepia officinalis στον Θερμαϊκό Κόλπο με τη χρήση μανωμένων διχτυών και παγίδων
Creators: name: Χρηστίδης, Γεώργιος Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Κοινή σουπιά
Παράκτια αλιευτικά εργαλεία
Θερμαϊκός Κόλπος
Common cuttlefish
Artisanal fishing gears
Gulf of Thermaikos

description: Στη παρούσα εργασία μελετήθηκε η αλιεία της σουπιάς, Sepia officinalis, στον Θερμαϊκό Κόλπο με μανωμένα δίχτυα και παγίδες. Συγκεκριμένα, για τις δύο αλιευτικές μεθόδους διερευνήθηκαν 1) η σύνθεση των ειδών στις συνολικές συλλήψεις και στις επιμέρους κατηγορίες αλιευμάτων 2) οι πρακτικές απόρριψης, 3) η διάρκεια, το οικονομικό κέρδος και κόστος 4) οι εποχικές διακυμάνσεις των ημερήσιων συλλήψεων σουπιάς και των λοιπών αλιευμάτων 5) η δημογραφία του πληθυσμού που αλιεύθηκε. Η περιοχή μελέτης βρίσκεται βορειοδυτικά του λιμανιού της Νέας Μηχανιώνας, ενώ η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουνίου 2019, μέσω αλιευτικών εξορμήσεων με σκάφος της παράκτιας αλιείας. Η φύση της αλιείας τόσο με δίχτυα όσο και με παγίδες βρέθηκε πολυ-ειδική. Στα δίχτυα αλιεύθηκαν 97 είδη και στις παγίδες 47, ενώ με βάση τον αριθμό ειδών οι παγίδες θεωρήθηκαν ως πιο επιλεκτικές. Η σουπιά ήταν το κυριότερο αλίευμα στις συλλήψεις και των δύο αλιευτικών εργαλείων. Τα κυριότερα απορριπτόμενα είδη των διχτυών ήταν η μουδιάστρα, Torpedo marmorata και η πορφύρα, Hexaplex trunculus, με βάση τη βιομάζα και την αφθονία, αντίστοιχα, ενώ στις παγίδες η πορφύρα ήταν το κυριότερο απορριπτόμενο αλίευμα. Ο λόγος απόρριψης βρέθηκε 0,27 στα δίχτυα και 0,36 στις παγίδες, ενώ το κύριο αίτιο απόρριψης και στις δύο μεθόδους ήταν η σύλληψη μη εμπορικών ειδών. Στις παγίδες ο λόγος απόρριψης καθίσταται αμελητέος στη περίπτωση εμπορίας των θαλάσσιων γαστεροπόδων. Η διάρκεια της πραγματικής αλιείας βρέθηκε μεγαλύτερη στις αλιευτικές εξορμήσεις με παγίδες, ενώ η διάρκεια του ξεψαρίσματος και το ημερήσιο εισόδημα του αλιέα βρέθηκαν μεγαλύτερα στις αλιευτικές εξορμήσεις με δίχτυα. Γενικά, η αλιεία με παγίδες αποτέλεσε μια πιο οικονομική και λιγότερο χρονοβόρα ενασχόληση σε σύγκριση με την αλιεία με δίχτυα. Ο δείκτης ΒPUE (kg/500 m διχτυού ή 10 παγίδες/ημέρα) των κεφαλοπόδων βρέθηκε να μειώνεται στα δίχτυα και να αυξάνεται στις παγίδες κατά τη μετάβαση από τον χειμώνα στο καλοκαίρι, ενώ για τα απορριπτόμενα ασπόνδυλα, ο δείκτης παρουσίασε αυξητική τάση και στα δύο εργαλεία. Με βάση τις διακυμάνσεις του δείκτη ΒPUE, η αλιεία της σουπιάς με δίχτυα προτείνεται να πραγματοποιείται τη περίοδο Ιανουαρίου-Απριλίου, ενώ με παγίδες τη περίοδο Μαΐου-Σεπτεμβρίου. Οι σουπιές που αλιεύθηκαν με τις δύο μεθόδους ανήκουν σε δύο ηλικιακές κλάσεις. Στα δίχτυα αλιεύθηκαν μεγαλύτερου μεγέθους σουπιές, ενώ το μέσο μήκος μανδύα βρέθηκε να μειώνεται κατά τη μετάβαση από τον χειμώνα στο καλοκαίρι. Στις παγίδες, η παρουσία σουπιών μικρότερου μεγέθους, οφείλεται στη διαθεσιμότητα μεγεθών τη περίοδο που το εργαλείο άρχισε να είναι αποδοτικό σε συλλήψεις. Οι παγίδες αλίευσαν σχεδόν αποκλειστικά αρσενικές σουπιές, γεγονός που ενδεχομένως να σχετίζεται με αρνητικές επιπτώσεις στην αναπαραγωγή του πληθυσμού.
description: The present study investigates the fisheries of cuttlefish Sepia officinalis in the Gulf of Thermaikos with trammel nets and netting traps. Specifically, the two fishing methods were compared in terms of 1) species composition 2) discarding practices, 3) duration, incomes and cost 4) seasonal fluctuations in daily catches of cuttlefish and other species 5) the demography of the cuttlefish population caught. The study area is located northwest of Nea Michaniona’s port, while the data collection was made with a coastal fishing boat, during the period January-June 2019. Trammel net and trap fisheries were multi-specific. Trap fisheries were considered the most species-selective method, while 97 species were recorded in the nets and 47 species in the traps total catch. The cuttlefish was the main target species in the catches of both fishing gears. The most important discards of nets were the marbled electric ray, Torpedo marmorata and the purple dye murex, Hexaplex trunculus, based on biomass and abundance, respectively, while the purple dye murex was the main discard of the traps. The discard ratio was 0.27 in the nets and 0.36 in the traps, whereas for both fishing gears the main reason which led to discarding was the capture of non-commercial species. The discard ratio of traps will become negligible if a marine gastropods market becomes established. The fishing duration was greater in trials with traps, while the time consumed for the preparation for the next haul and the daily income were greater in trials with nets. In general, trap fisheries has been more economical and less time consuming method than trammel net fisheries. The BPUE index (kg / 500 m net or 10 traps / day) of cephalopods was found to decrease in the nets and increase in traps during the transition from winter to summer, whereas the BPUE index of discarded invertebrates, increased in both fishing gears during the fishing period. Based on the fluctuations of the BPUE index, cuttlefish fisheries with nets is recommended to take place in the period January-April, while the use of traps is suggested for the period May-September. Cuttlefish caught by both fishing methods were distributed in two age classes. Nets caught larger individuals than traps, while the average mantle length of the cuttlefish caught in nets was found to decrease during the transition from winter to summer. Small-sized cuttlefish dominate in the catches of traps, while this trend could be related with the availability of cuttlefish sizes in the stock; at the time the fishing gear began to be efficient in cuttlefish catches. The traps caught almost exclusively male cuttlefish, while the unbalanced sex ratio in the population fished, may lead to negative effects in the population’s reproduction.