Η μεταφορά της γέφυρας στη λογοτεχνία των Βαλκανίων
Creators: name: Σακκά, Αικατερίνη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Μεταφορά
Βαλκανική Λογοτεχνία
Ενδιάμεσος χώρος
Metaphor
Balkan Literature
In-between space

description: Η περιοχή των Βαλκανίων έχει συνδεθεί επανειλημμένα στη βιβλιογραφία με την έννοια της γέφυρας. Ο ενδιάμεσος χώρος, ο οποίος αυτή αποτέλεσε, τόσο γεωγραφικά όσο και πολιτισμικά φαίνεται να συνετέλεσε σε σημαντικό βαθμό στη διαμόρφωση των ταυτοτήτων των Βαλκανικών λαών τόσο σε επίπεδο ετεροκαθορισμού (στη διαμόρφωση μίας στερεοτυπικής εικόνας των Βαλκανίων από τη Δύση), όσο και αυτοκαθορισμού (στο πώς αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους οι ίδιοι οι Βαλκάνιοι). Στόχος της παρούσας υπόθεσης εργασίας είναι: αρχικά, να αναδειχθεί το κατά πόσο αυτός ο ρόλος του ενδιάμεσου συνετέλεσε στη διαμόρφωση της εικόνας των Βαλκανίων και στη συνέχεια το κατά πόσο οι Βαλκανικοί λαοί εσωτερίκευσαν, αποδέχτηκαν ή απέρριψαν αυτή την εικόνα. Σε αυτό το πλαίσιο γίνεται αναφορά στην παράδοση με τη μελέτη της παραλογής Του Γιοφυριού της Άρτας και στη συνέχεια συζητώνται τέσσερα κείμενα Βαλκάνιων δημιουργών –Το Γεφύρι του Δρίνου του Ίβο Άντρις, Το Γεφύρι με τις τρεις καμάρες του Ισμαήλ Κανταρέ, Το Όνειρο του πρωτομάστορα Νικήτα, του Άρη Φακίνου και, τέλος, η ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, Το μετέωρο βήμα του πελαργού - με κοινό άξονα τον τρόπο που αξιοποιούν τη μεταφορά της γέφυρας και στόχο την εξαγωγή συμπερασμάτων σε σχέση με την αντίληψη των δημιουργών για την ένωση, τα πάσης φύσεως γεφυρώματα και τη συνθήκη που συνοδεύει τον ενδιάμεσο χώρο. Μετά την πραγμάτευση των έργων καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ο ενδιάμεσος χώρος αποτελεί σταθερό κέντρο του προβληματισμού των δημιουργών τους, ότι η αμφισημία που τον χαρακτηρίζει αποτυπώνεται στο έργο τους και ότι στην πλειψηφία των έργων η αντίληψη που εκφράζεται για τα γεφυρώματα κινείται από μία σχετικά ήπια επιφύλαξη (στην περίπτωση του Άντριτς) μέχρι και απόρριψη (στις περιπτώσεις του Κανταρέ και του Φακίνου). Εξαίρεση αποτελεί η ταινία του Αγγελόπουλου, η οποία προτάσσει την ένωση ως επιθυμία. Και σε αυτήν την περίπτωση όμως εκφράζεται ένας προβληματισμός καθότι η ένωση δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της γέφυρας, όπως θα ήταν το αναμενώμενο αν αυτή εκπλήρωνε την εξ΄ορισμού λειτουργία της, και για αυτό αναζητούνται άλλοι χώροι.
description: The Balkan region has been repeatedly associated in bibliography with the concept of the bridge. The intermediate space, which it constituted, both geographically and culturally, seems to have contributed significantly to the shaping of the identities of the Balkan peoples, both in terms of hetero-definition (in the formation of a stereotypical image of the Balkans from the West) and self-definition (in how the Balkans themselves perceive themselves). The aim of this thesis is: first, to show how far this role of the intermediary contributed to the formation of the image of the Balkans, and then how far the Balkan peoples internalized, accepted or rejected this image. In this context, reference is made to the tradition by studying the parable The Bridge of Arta and then four texts by Balkan authors - The Bridge of the Drinos by Ivo Andris, The Bridge with Three Arches by Ismail Kantare, The Dream of the First Master Nikita, by Aris Fakinos and, finally, Theo Angelopoulos' film, The Stork's Metaphorical Step - with a common axis in the way they use the metaphor of the bridge and aiming to draw conclusions in relation to the authors' perception of union, bridges of all kinds and the condition that accompanies the space in- between. After reifying the works, we conclude that the in-between space is the centre of the creators' reflection, that the ambiguity that characterizes it is reflected in their work and that in the majority of the works the perception expressed about bridges ranges from a relatively mild reservation (in the case of Andrich) to rejection (in the cases of Cantaré and Fakinou). The exception is Angelopoulos' film, which puts forward union as a desire. In this case too, however, a problem is expressed in that unity cannot be achieved through the bridge, as would be the case if the bridge fulfilled its function by definition, and for this reason other spaces are sought.