Ο «λόγος» των επαγγελματιών υγείας και εκπαίδευσης για την αναπηρία:
Creators: name: Χουχούλη, Βασιλική Αλέξανδρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Ιατρικός λόγος
Ανθρωπιστικός λόγος
Λόγος του στίγματος
Medical discourse
Humanitarian discourse
Stigmatization discourse

description: Η αποσαφήνιση του ορισμού της αναπηρίας αποτελεί περίπλοκο ζήτημα και λόγο σύγκρουσης ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και σε εκπροσώπους διαφόρων οργανώσεων ατόμων με αναπηρία. Η τελευταία αναθεώρηση του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (2001) εμπλέκει στον επίσημο ορισμό της αναπηρίας τους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, αμφισβητώντας έτσι για πρώτη φορά το κατά τ’ άλλα κυρίαρχο ιατρικό μοντέλο σε σχέση με τον ορισμό και την αντιμετώπιση της αναπηρίας. Άνθρωποι κλειδιά στην παραπάνω διαμάχη αποτελούν αναμφισβήτητα οι επαγγελματίες υγείας και εκπαίδευσης, καθώς είναι τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν τόσο τη διάγνωση όσο και τη θεραπεία των προβλημάτων των ατόμων με αναπηρία. Σκοπός της παρούσας έρευνας αποτελεί η αποτύπωση των κυρίαρχων «λόγων» που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες στη συζήτησή τους για την αναπηρία, καθώς και οι συνέπειες των «λόγων» αυτών στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή. Για τη διεξαγωγή της έρευνας πραγματοποιήθηκαν δέκα συνεντεύξεις με επαγγελματίες που εργάζονται σε πέντε φορείς αξιολόγησης, εκπαίδευσης και αποκατάστασης παιδιών με αναπηρία στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης. Για την ανάλυση των δεδομένων επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος της μεταδομικής ανάλυσης λόγου, σύμφωνα με την οποία προέκυψαν τρεις κυρίαρχοι λόγοι: ο ιατρικός, ο ανθρωπιστικός και ο λόγος του στίγματος. Ο ιατρικός λόγος κατασκευάζει την αναπηρία ως ατομικό έλλειμμα και βασίζεται σε δυϊσμούς όπως ασθένεια/υγεία, παθολογικό/φυσιολογικό, κοκ. Ο ανθρωπιστικός λόγος τονίζει τη στήριξη και τη βοήθεια που πρέπει να παρέχεται στα άτομα με αναπηρία, ενώ ο λόγος του στίγματος κατασκευάζει την αναπηρία ως αποτέλεσμα των προκαταλήψεων που επικρατούν στην ευρύτερη κοινωνία. Οι παραπάνω λόγοι έχουν σημαντικές συνέπειες τόσο στην κατασκευή της επαγγελματικής ταυτότητας των συμμετεχόντων και στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τις δυσκολίες και τις ανταμοιβές της δουλειάς τους, όσο και στις ιδρυματικές πρακτικές των φορέων στους οποίους εργάζονται.
description: Defining disability is a complex issue that has led to public debates between the scientific community and the representatives of organizations of people with disabilities. The last revised version of the definition of disability, coming from the World Health Organization (2001), incorporates the social and environmental factors, challenging thus, for the first time, the otherwise dominant medical model for the definition and treatment of disability. Within the above controversy, key persons are undoubtedly all health and education professionals, who are responsible for the diagnosis, the caring, and the treatment of people with disabilities. The study aims to capture the dominant discourses these professionals use when they talk about disability as well as the consequences the discourses have on their personal and professional lives. Overall, ten health and education professionals, working in different diagnostic, educational and rehabilitation centers for disabled children in the wider region of Thessaloniki, were individually interviewed. Data analysis followed the qualitative method of post-structural discourse analysis. According to results, three major discourses were found: the medical discourse, the humanitarian discourse and the stigmatization discourse. The medical discourse constructs disability as an individual deficit and is based on dualisms, such as illness vs. health, abnormal vs. normal, and so on. The humanitarian discourse highlights the support and assistance that people with disabilities need while the stigmatization discourse constructs disability as a result of social prejudices and discrimination. The above discourses have important implications (a) for the development of the participants’ professional identity and the way they manage the difficulties and rewards of their work, and (b) for the formation of the institutional practices towards disability that are used within their work context.