Η Σάτιρα του πολέμου: Σημειωτική ανάλυση των πολιτικών γελοιογραφιών για τον Ρωσο-Ουκρανικό πόλεμο
Creators: name: Βατάλα, Ελένη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Πολιτικές γελοιογραφίες
Κοινωνική σημειωτική
Ρωσο-Ουκρανικός πόλεμος
Political cartoons
Social semiotics
Russian-Ukrainian war

description: Οι πολιτικές γελοιογραφίες αποτελούν ένα κειμενικό είδος, στο περιθώριο του δημοσιογραφικού λόγου, το οποίο λειτουργεί σαν ένα καυστικό σχόλιο απέναντι στην πολιτική, την κοινωνία, τους θεσμούς και την εξουσία. Η παρούσα έρευνα εξετάζει τις πολιτικές γελοιογραφίες που συγκροτήθηκαν αναφορικά με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία από τον Φεβρουάριο του 2022 ως τις μέρες μας. Στόχος της έρευνας είναι να αποκωδικοποιήσει τα οπτικο-λεκτικά επιχειρήματα που διατυπώνονται μέσα από τη χρήση ποικίλων σημειωτικών πόρων για τη συγκρότηση οπτικών μεταφορών, συνδέοντας το παραγόμενο νόημα των γελοιογραφιών με τις ευρύτερες αντιλήψεις για την πραγματικότητα τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο. Για τη μελέτη των παραπάνω επιχειρείται μια διεπιστημονική προσέγγιση που αντλεί από τους ακόλουθους κλάδους: την Οπτική Επικοινωνία, η οποία συνεισφέρει στην κατανόηση της λειτουργίας των οπτικών μεταφορών στη συγκρότηση του νοήματος των γελοιογραφιών· την Κοινωνική Σημειωτική, η οποία συμβάλλει στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο αξιοποιούνται οι ποικίλοι σημειωτικοί πόροι κατά την οπτική αναπαράσταση και την Κριτική Ανάλυση Λόγου, χάρη στην οποία μπορούμε να κατανοήσουμε τον ρόλο των πολιτικών γελοιογραφιών στον δημόσιο διάλογο και τη σχέση που αναπτύσσουν με τις υφιστάμενες αντιλήψεις που διαμορφώνουν τις στάσεις των υποκειμένων. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν τη στενή σύνδεση μεταξύ υποκειμένων, γεγονότων και πεποιθήσεων, τις διαφοροποιήσεις στο είδος των επιχειρημάτων που συγκροτούνται σε συνάρτηση με το εκάστοτε πολιτισμικό πλαίσιο και τον ρόλο των πολιτικών γελοιογραφιών ως αντικατοπτρισμών των κυρίαρχων ιδεολογιών.
description: Political cartoons are a genre, on the margins of media discourse, which functions as a caustic commentary on politics, society, institutions and power. This research examines the political cartoons produced in relation to the Russian invasion of Ukraine from February 2022 to the present day. The aim of the research is to decode the visual-verbal arguments made through the use of a variety of semiotic resources to construct visual metaphors, linking the generated meaning of the cartoons to broader perceptions of reality both locally and globally. For the study of the above, an interdisciplinary approach is attempted that draws from the following disciplines: visual communication, which contributes to the understanding of the function of visual metaphors in the construction of meaning; social semiotics, which contributes to the study of the way in which the various semiotic resources are exploited in visual representation; and critical discourse analysis, thanks to which we understand the role of cartoons in relation to the existing perceptions that shape the attitudes of the subjects. The findings of the research confirm the close connection between subjects, events and beliefs, the variations in the type of arguments constituted in relation to the cultural context and the role of political cartoons as reflections of dominant ideologies.