Το θέατρο σκιών στη Θεσσαλονίκη (1912-1940)
Creators: name: Κουτσογιάννης, Αθανάσιος B.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Καραγκιόζης
Ελληνικό λαϊκό θέατρο
Θεσσαλονίκη
Μεσοπόλεμος
Karaghiozis
Greek folk theater
Thessaloniki
Interwar period

description: Η παρούσα διδακτορική διατριβή ανήκει στο πεδίο της Ιστορίας του ελληνικού λαϊκού θεάτρου και ειδικότερα πραγματεύεται την πορεία του θεάτρου σκιών στη Θεσσαλο-νίκη (1912-1940). Μέσα από την ποσοτική καταγραφή και την ποιοτική ανάλυση του υλικού που προέκυψε από την έρευνα, επιχειρείται η σύνθεση της εικόνας του Καρα-γκιόζη ως λαϊκού θεάματος κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο, ενταγμένο μέσα στο ευρύτερο ιστορικό και πολιτισμικό τοπίο της πόλης. Εξετάζεται η σχέση του με άλλες ψυχαγωγικές επιλογές των κατοίκων, καθορίζονται, χρονολογικά ταξινομημέ-νες, οι τρεις φάσεις της διαδρομής του, εντοπίζονται και ταξινομούνται με βάση τα χα-ρακτηριστικά τους οι χώροι των παραστάσεων (καφενεία, θέατρα, κινηματογράφοι) και γίνεται αναφορά στη σύνθεση (κοινωνική, ηλικιακή, εθνολογική) του κοινού και στην αποδοχή που είχε το θέαμα στο πέρασμα του χρόνου. Επίσης, καταγράφονται οι καραγκιοζοπαίχτες που δραστηριοποιήθηκαν στην πόλη, τα έργα που ανέβασαν και τα χαρακτηριστικά της μουσικής των παραστάσεων. Ειδική μνεία γίνεται στην φιγούρα του Εβραίου, η οποία συνδέεται πολιτισμικά με τους σεφαραδίτες Εβραίους της πόλης. Επιπρόσθετα συζητούνται οι διάφορες απόψεις (θετικές ή αρνητικές) που διατυπώθη-καν μέσω του Τύπου από ανώνυμους δημοσιογράφους ή επώνυμους λογίους της πό-λης για τον Καραγκιόζη, που συνιστούν και ένα ιδεολογικό αποτύπωμα του θεάματος σχετικά με την πρόσληψή του στην Θεσσαλονίκη. Τέλος, σχολιάζονται δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου που χρησιμοποιούν τον Καραγκιόζη για την άσκηση κριτικής της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας καθώς και οι διαστάσεις της σάτιρας που συναντώνται σε παραστάσεις και αφορούν στο κοινωνικό πεδίο, μέσα από σχετικά χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η διατριβή συνοδεύεται από παραρτήματα με πίνακες και τεκμήρια από τον Τύπο, που αναφέρονται στους καλλιτέχνες, στους χώρους ψυχα-γωγίας και στο ρεπερτόριο και που αποτυπώνουν συνοπτικά τα ερευνητικά δεδομένα.
description: The present doctoral dissertation belongs to the field of History of the Greek folk the-ater and in particular deals with the trajectory of the shadow theater in Thessaloniki (1912-1940). Through the recording of quantitative data and the qualitative analysis of the material that resulted from the research, the composition of the image of Ka-raghiozis as a popular spectacle during this specific period of time is being mapped out and is integrated within the larger historic and cultural landscape of the city. Its rela-tion with other entertainment options of the inhabitants is being examined, the three phases of its evolution, in chronological order, are being determined, the venues of the performances (cafes, theaters, cinemas) are being located and classified according to their characteristics and reference is being made to the audience composition (social, age, ethnological) and the acceptance the spectacle received over time. Also, the Ka-raghiozi players who were active in the city, the plays they staged and the characteris-tics of the music in them, are being recorded. Special mention is made of the figure of the Jew of the Greek shadow theatre, who is culturally associated with the Sephardic Jews of the city. In addition, the various views (positive or negative) expressed through the Press by anonymous journalists or well-known intellectuals of the city about Karaghiozis, are being discussed. These views constitute an ideological imprint of the spectacle, regarding its acceptance in the city of Thessaloniki. Finally, publica-tions by the local press that used Karaghiozis to criticize the social and political reality of the time, as well as the dimensions of satire found in performances , are being dis-cussed through relevant examples. The dissertation is accompanied by appendices with charts and evidence from the Press, that refer to the artists, the entertainment venues and the repertoire, which summarize the research data.