Η κοινωνική κατασκευή του φύλου στο έργο της Judith Butler:
Creators: name: Παπαδημητρίου, Πηνελόπη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: κοινωνική κατασκευή
βιολογική κατασκευή
φύλο
social construction
biological condition
sex, gender

description: Στην παρούσα εργασία θα μελετηθούν τα στοιχεία εκείνα που οδήγησαν στη συγκρότηση της ταυτότητας του φύλου, μέσα στο χρόνο, σε συνάρτηση με παράγοντες, όπως είναι η κοινωνική τάξη, η πολιτισμική διαφορά, η σεξουαλικότητα και φυσικά η βιολογία. Στόχος της παρούσης είναι να εντοπίσει σε τι βαθμό κατασκευάζονται οι συμπεριφορές των έμφυλων υποκειμένων και σε τι βαθμό ακολουθούν μια βιολογική προϋπάρχουσα δομή δηλ. πώς, από τη μία, τα διάφορα συστήματα εξουσίας ή καλύτερα οι κοινωνικοί σχηματισμοί επιβάλλουν μια σειρά από συμπεριφορές και κανόνες στα υποκείμενα ως φαινομενικά φυσική απόρροια της βιολογικής έκφρασης του φύλου τους και από την άλλη κατά πόσο η βιολογία παίζει το ρόλο που της δόθηκε στην πορεία του χρόνου για τη διαμόρφωση του υποκειμένου, ότι είναι δηλ. εκείνη που καθορίζει τις ουσιαστικές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Βάση ή καλύτερα αφορμή για την ανάλυση της παραπάνω προβληματικής θα αποτελέσει η σκέψη της Τζούντιθ Μπάτλερ. Η Μπάτλερ προσπαθεί να ερευνήσει όλες εκείνες τις πτυχές της ζωής από τη γέννηση του ατόμου μέχρι και το θάνατο του, ψυχολογικές, ρηματικές, σχέσεις πολιτικής εξουσίας, σχέσεις ιδιωτικές που καθορίζουν και επιβάλλουν κανονιστικά μοντέλα έκφρασης του υποκειμένου. Η θεωρία της Μπάτλερ στηρίζεται στην ιδέα ότι το υποκείμενο οικεί σε ένα κόσμο ο οποίος έχει υιοθετήσει μια σειρά από κανόνες, νόρμες και απαγορεύσεις, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται ένα συγκεκριμένο μοντέλο για το πώς θα πρέπει (το υποκείμενο) να ζει, να φέρεται, να εκφράζεται. Η εικόνα που διατηρεί για το σώμα του, για τη βιολογία του σώματος του, για τη σεξουαλικότητά του, για το τι είναι ηθικό, δεν είναι αποτέλεσμα μιας εξ αποκαλύψεως αλήθειας, αλλά αντιθέτως είναι κατασκευασμένη. Με το πέρασμα του στην κοινωνική ζωή, το άτομο μαθαίνει να μιλά, να κατανοεί τους γύρω του, υιοθετώντας νοήματα που προϋπάρχουν μέσα στο λόγο, χωρίς όμως να είναι δημιουργός αυτών των νοημάτων. Για παράδειγμα η ιδέα ότι υπάρχουν δύο διαφορετικά φύλα ως αποτέλεσμα μιας προϋπάρχουσας φυσικής βιολογικής κατάστασης είναι για την Μπάτλερ αναληθής, είναι δημιούργημα ενός ρηματικού συστήματος. Θεωρεί ότι πρόκειται για μια πλάνη, για μια παρανόηση η οποία πρέπει να λυθεί γιατί η ιδέα του βιολογικού άνισου συντηρεί το κοινωνικό άνισο. Ως αντίλογος στον καλά δομημένο συλλογισμό της Μπάτλερ παραθέτεται η ιστορική καθολικότητα της καταπίεσης του γυναικείου φύλου. Κάθε ιστορική περίοδος διαμορφώνει την πατριαρχία ως ειδική δομή καταπίεσης. Όλες όμως θεμελιώνονται στην πολιτική σημασία των γεννητικών οργάνων. Κατά πόσο λοιπόν οι βιολογικές διαφορές είναι ικανές να συντηρήσουν αυτή την ανισότητα; Μήπως οι βιολογικές διαφορές έχουν περισσότερη σημασία για τη διαμόρφωση των δύο φύλων από όση τους προσδίδει η Μπάτλερ; Η θεωρία της Μπάτλερ γεννά και άλλα ζητήματα τα οποία έχουν δημιουργήσει ενστάσεις: κατά πόσο δηλ. ένα τόσο εξαρτημένο υποκείμενο από τις εξουσιαστικές δομές (θέση που στηρίζει η Μπάτλερ), μπορεί να σταθεί κριτικά απέναντι στα πράγματα, να παραμένει ηθικό, αισιόδοξο και φυσικά να ανατρέψει της καλά δομημένες νόρμες.
description: What is studied in the present paper are the elements that led to the constitution of gender identity through time, depending on factors such as social class, cultural difference, sexuality and physical biology. The aim of this paper is to identify to what extent the behavior of gendered subjects is constructed and to what extent they follow a pre-existing biological structure i.e. how ,on the one hand, the various systems of power or better social formations impose a range of behaviors and rules on the subjects as a seemingly natural extension of biological gender expression and, on the other hand, how much biology plays the role that was assigned to her through time for the configuration of the subject, i.e. that it is biology that determines the substantive differences between the two sexes. Basis or better opportunity to analyze the above problem will be Judith Butler’s thought. Butler tries to explore all those aspects of a person’s life from his birth until his death, psychological, verbal, political power relations, private relationships that define and enforce regulatory models of expression of the subject. Butler’s theory is based on the idea that the subject lives in a world that has adopted a series of rules, norms and prohibitions, thus a specific model for how the subject should live, behave, express is formed. The image that he has created about his body, the biology of his body, for his sexuality, about what is moral, is not a result of a revealed truth, but rather it is constructed. As he develops a social life, the person learns to speak, understand those around him, adopting pre-existing meanings within speech, without being the creator of these meanings. For example, the idea that there are two different sexes as a result of a pre-existing natural biological condition is for Butler untrue, it is the creation of a verbal system. She considers this to be a fallacy, a misconception which must be solved because the idea of the biological unequal preserves the social unequal. What is set forth as a counterargument to Butler’s well structured reasoning is the historical universality of oppression of the female sex. Patriarchy is formed as a special structure of oppression in every historical period. However, they are all founded on the political importance of genitals. So to what extent are biological differences able to maintain this inequality? Are the biological differences more significant for the formation of both sexes than Butler thinks? Butler’s theory raises other issues which have generated objections: i.e. to what extent a person who is so dependent of the underlying power structures (position Butler supports) can stand critically against things, remain ethical, optimistic and of course to overturn the well structured norms.