Ρεαλισμός και Σύμβολο στη λειτουργική διδασκαλία του Αγίου Συμεών Θεσσαλονίκης
Creators: name: Σερεμετίδης, Αυγουστίνος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Ρεαλισμός
Σύμβολο
Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης
Realism
Symbol
St. Symeon of Thessaloniki

description: Σκοπός της παρούσης μεταπτυχιακής εργασίας είναι να ανιχνεύσει και να αναδείξει τον πλούτο της θείας λατρείας μέσα από τη λειτουργική βίωση των πλούσιων συμβολισμών και των λειτουργικών αναγωγών, από την επίγειο στην επουράνιο λατρεία, έτσι όπως καταγράφονται, ερμηνεύονται και θεολογούνται από την κάλαμο του επιφανεστέρου και πολυγραφοτάτου λειτουργιολόγου, τον Άγιο Συμεών αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης, ο οποίος κατά την υστέρα βυζαντινή περίοδο συμπύκνωσε με τρόπο ανυπέρβλητο όλη την υπομνηματιστική της λατρείας παραγωγή της Εκκλησίας. Η εργασία αυτή προσπάθησε, όσο ήταν δυνατόν, να καταγράψει το σύνολο των περί ρεαλισμού και συμβόλου αναφορών του Αγίου Συμεών αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης. Μετά από μία σύντομη αναφορά στον βίο του αγίου και μία παρουσίαση των λειτουργικών έργων του, γίνεται λόγος για τον λειτουργικό ρεαλισμό. Αναπτύσσεται η έννοια του ρεαλισμού στη θεία λατρεία, καθώς και οι τρόποι έκφρασης του λειτουργικού ρεαλισμού στον χώρο, στον χρόνο, στα τελούμενα, στον λόγο και το μέλος και στα λειτουργικά άμφια και σκεύη. Ακολούθως εξετάζεται το ζήτημα του λειτουργικού συμβόλου. Αναπτύσσονται η έννοια και η λειτουργία του συμβόλου στη λατρεία της Εκκλησίας. Γίνεται αναφορά στον λειτουργικό χώρο και στον λειτουργικό χρόνο, ενώ στη συνέχεια αναπτύσσονται καταγράφονται και ερμηνεύονται εκτενώς τα λειτουργικά σύμβολα των τελουμένων στις ακολουθίες του Νυχθημέρου, στα ιερά Μυστήρια με ειδική αναφορά στην Θεία Λειτουργία. Έπονται οι συμβολισμοί των διακονούντων στη θεία λατρεία, δηλαδή του Αρχιερέως, του Ιερέως και του Διακόνου και τέλος παρατίθενται οι συμβολισμοί του ιερού Ναού και οι συμβολισμοί των Αμφίων και των ιερών Σκευών. Στο τέλος γίνεται μία προσπάθεια να αναδειχθεί η σύνθεση του ρεαλισμού με το σύμβολο, ως το κατ’ εξοχήν «συναμφότερον» της Ορθοδόξου Λατρείας. Η εργασία κατακλείεται με τα συμπεράσματα και την βιβλιογραφία.
description: The aim of this dissertation is to detect and bring to light the richness of the Divine Office through the liturgical experience of the rich symbolisms and the liturgical reductions from the earthly to the heavenly worship as they are recorded, interpreted and theologized by the pen of the most prominent and prolific liturgy writer Saint Simeon archbishop of Thessaloniki, who during the latter byzantine era summarized in an incomparable way the whole memorandum of the worship produced by the Church. This dissertation attempts as far as possible to record all the references about realism and symbol of the Saint Simeon, archbishop of Thessaloniki. After a short reference to the Saint’s life and a presentation of his liturgical work there is a discussion about liturgical realism. The concept of realism in the Divine Office is developed as well as the ways that liturgical realism is expressed in space, time, in the acts carried out, in speech and chant and in the liturgical vestments and sacred utensils. Subsequently, the issue of the liturgical symbol is examined. The concept and function of the symbol in the Divine Office of the Church are developed. There is a reference to the liturgical space and time while next, the liturgical symbols of what is performed in the Divine office day and night and in the Holy Sacraments, with special reference to the Mass, are developed, recorded and extensively interpreted. The symbolisms of the ministers in the Divine Office that is of the Archbishop, the Priest and the Deacon follow and the symbolisms of the holy temple and those of the vestments and the sacred utensils are cited. Finally, there is an attempt to underline the combination of realism with the symbol as the predominantly “reciprocal concepts” in the Orthodox Worship. The dissertation is completed with the conclusion and the bibliography.