Οδοντικά προβλήματα στα κουνέλια. Αναδρομική μελέτη 43 περιστατικών (2008-2018)
Creators: name: Αλεξοπούλου, Αικατερίνη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Κουνέλια
Οδοντικά προβλήματα
Αναδρομική μελέτη
Rabbits
Dental problems
Retrospective study

description: Η οδοντική νόσος είναι ιδιαίτερα συχνή στα κατοικίδια κουνέλια και τα πιο συχνά αίτιά της είναι η χορήγηση στο κουνέλι ακατάλληλης τροφής, ο τραυματισμός των δοντιών, η πρόωρη σύγκλειση των οπίσθιων δοντιών, οι συγγενείς δυσμορφίες των γνάθων, όπως ο προγναθισμός της κάτω γνάθου ή/και ο βραχυγναθισμός της άνω γνάθου και η μεταβολική νόσος των οστών. Φαίνεται πως η έλλειψη ή η μειωμένη ποσότητα χονδροειδούς τροφής στο σιτηρέσιο του κουνελιού έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του αριθμού και του τύπου των μασητικών κινήσεων και οδηγεί σε μειωμένη αποτριβή των δοντιών, σε επιμήκυνση των ριζών και της μύλης των δοντιών, σε αυξημένη τάση των μασητήριων μυών και σε αυξημένη πίεση στα δόντια κατά την ανάπαυση της γνάθου. Αντιστοίχως, οι συγγενείς δυσμορφίες των γνάθων έχουν ως αποτέλεσμα τη μη φυσιολογική σύγκλειση των τομέων και των οπίσθιων δοντιών και οδηγούν, επίσης, σε οδοντική νόσο. Ένα σύνολο από κλινικά συμπτώματα που αφορούν την ίδια την οδοντική νόσο ή δευτερογενή συμπτώματα που σχετίζονται με αυτή, προσδιορίζονται ως σύνδρομο οδοντικής νόσου. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις της οδοντικής νόσου αφορούν σύμπλεγμα κλινικών σημείων ή και δευτερογενών νοσημάτων που σχετίζονται με την οδοντική νόσο, δερματικές παθήσεις, οφθαλμικές παθήσεις, γαστρεντερικές διαταραχές, μείωση κατανάλωσης τυφλοτροφής, αλλοιώσεις στη γλώσσα και στο στοματικό βλεννογόνο, αποστήματα και οστεομυελίτιδα. Με τις απεικονιστικές μεθόδους προκύπτουν χρήσιμες πληροφορίες για τη θέση και την κατάσταση των οδοντικών ριζών. Η θεραπεία της οδοντικής νόσου είναι ένας συνδυασμός χειρουργικής παρέμβασης και φαρμακευτικής αγωγής. Η χειρουργική θεραπεία έχει ως στόχο την αποκατάσταση της μη φυσιολογικής σύγκλεισης των τομέων, την αποκατάσταση προβλημάτων των οπίσθιων δοντιών και την αντιμετώπιση αποστημάτων που οφείλονται στην οδοντική νόσο. Υψίστης σημασίας είναι η υποστηρικτική αγωγή, η αντιμικροβιακή αγωγή, η οποία πρέπει να βασίζεται στην καλλιέργεια αερόβιων και αναερόβιων βακτηρίων καθώς και η αναλγησία. Η παρούσα μελέτη αφορά 43 κουνέλια με οδοντικά προβλήματα τα οποία προσκομίστηκαν και αντιμετωπίστηκαν στη Μονάδα Εξωτικών και Άγριων Ζώων και στη Μονάδα Χειρουργικής – Μαιευτικής, της Κλινικής Ζώων Συντροφιάς, του Τμήματος Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κατά το χρονικό διάστημα Ιανουάριος 2008- Δεκέμβριος 2018. Σκοπός της μελέτης ήταν η καταγραφή και η παράθεση πληροφοριών που σχετίζονται με την ηλικία, το φύλο, τη διατροφή, τη φυλή-μέγεθος, τη σύγκλειση, την πρώτη και δεύτερη προσκόμισή τους στην κλινική, τη δυσφαγία, τις δερματικές αλλοιώσεις, τη σιελόρροια, την απώλεια βάρους, την παρουσία αποστήματος, την υπερανάπτυξη των τομέων και των οπίσθιων δοντιών, την υπερανάπτυξη των οδοντικών ριζών, τις οδοντικές ακίδες, τον τροχισμό των δοντιών, τις εξαγωγές των δοντιών και την υποτροπής της οδοντικής νόσου. Από τη μελέτη προέκυψαν ενδιαφέρουσες πληροφορίες, όπως ότι: η πλειοψηφία των κουνελιών που εμφάνιζαν οδοντικά προβλήματα ήταν ηλικίας μεγαλύτερης των 2 ετών. Το μέγεθος των ζώων φαίνεται πως είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει την εκδήλωση της οδοντικής νόσου, καθώς οι νανόσωμες και οι μικρόσωμες φυλές εμφάνιζαν συχνότερα από τις μεγαλόσωμες οδοντικά προβλήματα, ενώ συχνά τα ζώα αυτά εμφάνιζαν και δυσφαγία. Αρκετά από τα κουνέλια με οδοντική νόσο εμφάνιζαν δερματικές αλλοιώσεις του ρύγχους και του τραχήλου. Ένα σημαντικό ποσοστό κουνελιών εμφάνιζαν απόστημα στις γνάθους συνδυασμένο με υπερανάπτυξη των ριζών των δοντιών καθώς και σιελόρροια, η οποία σχετιζόταν με δυσφαγία και απώλεια βάρους. Σε πολλά από αυτά τα ζώα πραγματοποιήθηκε εξαγωγή δοντιών. Στη συντριπτική πλειοψηφία των κουνελιών παρατηρήθηκαν οδοντικές ακίδες στα οπίσθια δόντια και σε σημαντικό αριθμό υπερανάπτυξη των ριζών τους. Στην παρούσα μελέτη η υπερανάπτυξη των τομέων δεν φαίνεται να συσχετίζεται με τον προγναθισμό της κάτω γνάθου. Στην πλειοψηφία των κουνελιών που εμφάνιζαν οδοντικές ακίδες δεν συνυπήρχε απώλεια βάρους, ενώ αντιστοίχως αυτή εμφανιζόταν σε ζώα τα οποία εμφάνιζαν υπερανάπτυξη ριζών και αποστήματα των γνάθων Οι κλινικές παρατηρήσεις που αφορούσαν την υπερανάπτυξη των τομέων και των οπίσθιων δοντιών, την ύπαρξη οδοντικών ακίδων αλλά και την ύπαρξη αποστημάτων συνάδουν με τα ακτινολογικά ευρήματα. Η υπερανάπτυξη των ριζών μπορεί να επιβεβαιωθεί με την ακτινογράφηση καθώς κλινικά δε μπορεί να προσδιοριστεί. Εν κατακλείδι, η οδοντική νόσος των κουνελιών φαίνεται πως είναι αρκετά συχνή και προκαλεί ιδιαίτερα επώδυνα σημεία στα κατοικίδια κουνέλια, επηρεάζοντας έτσι τη λήψη και τη μάσηση της τροφής, το βάρος τους και εν γένει την καλή διαβίωσή τους. Η αντιμετώπιση και η πρόληψή της είναι απαραίτητες για να εξαλειφθεί ή να προληφθεί ο πόνος και η δυσφορία των ζώων και να μπορούν αυτά να τρέφονται και να διαβιούν φυσιολογικά.
description: Dental disease is commonly encountered in pet rabbits due to feeding on inappropriate types of food, tooth trauma, overgrowing of cheek teeth, congenital anomalies of the mandibles as prognathism of the lower mandible or/and brachygnathism of the upper mandible and metabolic diseases of the bones. Feeding on inappropriate types of food that contain poor amounts of hay can cause abnormal teeth abrasion. Also, anomalies of the mandibles result in malocclusion of the incisors and cheek teeth that also lead to dental disease. The exhibited clinical symptoms are either related to the dental disease itself, while others are secondary to it. Radiology reveals useful information concerning the roots and the crowns of the affected teeth. Secondary effects of the dental disease regards pathologic conditions of the skin and the eyes, gastrointestinal disturbances, reduction of caecotrophy, lesions of the tongue and oral mucosa, abscesses and osteomyelitis. Dental disease should be treated with a combination of surgical and medical treatment. Surgical treatment aims at restoring the incisors’ malocclusion, treating diseases of the check teeth and abscesses attributed to dental diseases. Supportive therapy and administration of antimicrobials and analgesics is of high importance. Purpose of the present study was to record signalment, eating habits, occlusion, dysphagia, skin disorders, salivation, weight loss, abscessation, overgrowth of the incisors and the cheek teeth, overgrowth of the roots, spur formation, tooth trimming and extractions, recurrence of the dental disease. Forty-three rabbits with dental disease that were presented at the Surgery and Obstetrics Unit and the Exotic and Wildlife Unit, of the Companion Animal Clinic, of School of Veterinary Medicine, Faculty of Health Sciences, of the Aristotle University of Thessaloniki from January 2008 to December 2018, were enrolled in the present study. The information gained from this study have been quite interesting. According to our results the majority of the animals with dental disease were older than 2 years. Size of the breed seems to be important, as small and miniature-sized rabbits were more commonly affected. Usually, dental disease was accompanied by dysphagia. Skin diseases of the muzzle and the neck were often noticed. A large number of rabbits with abscessation, also exhibited overgrowth of the roots of the mandibular teeth salivation, dysphagia and weight loss. Teeth extractions were commonly performed in such cases. The vast majority of the animals were presented with dental spurs of the cheek teeth and overgrowth of their roots. In the present study, overgrowth of the incisors did not seem to be correlated with mandibular prognathism. Dental spurs were not usually accompanied by weight loss, while abscessation of the jaws and overgrowth of the roots, were. Clinical signs concerning dental spurs and abscessation of the jaws were constant with radiographical findings. Overgrowth of the roots can only be assessed radiographically. To sum up, dental disease is a common disorder among rabbits and causes painful lesions affecting food prehension and mastication, weight and animal welfare. Husbandry measures are very important for the prevention of dental disease while early and proper treatment are necessary for alleviation of pain and discomfort of the affected animals.