Η έννοια, το περιεχόμενο και οι «μορφές» του πειρασμού στα πατερικά κείμενα της Πρώιμης και Μέσης Βυζαντινής Περιόδου.
Creators: name: Γιουβαλίδου, Ζηνοβία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Πειρασμός
Πατέρες
Βυζάντιο
Temptation
Patristics
Byzantium

description: Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η μελέτη των ειδών και των μορφών των πειρασμών έτσι όπως τους βίωσαν οι πατέρες της Εκκλησίας κατά τους πρώτους αιώνες εξάπλωσης του χριστιανισμού και ειδικότερα του μοναχισμού, ως εσωτερικού κινήματος της νεοεμφανιζόμενης, στη βυζαντινή αυτοκρατορία, θρησκείας. Στην εισαγωγή βρίσκεται το ιστορικό πλαίσιο της εργασίας, όπου αποδίδονται πολύ συνοπτικά τα βασικότερα γνωρίσματα των δύο πρώτων περιόδων της βυζαντινής αυτοκρατορίας, καθώς και οι αλλαγές που επέφεραν σε αυτά η επιρροή της χριστιανικής θρησκείας και το κίνημα του μοναχισμού. Ακόμη, περιγράφεται η αλλαγή που επήλθε στην κοινωνική ηθική των βυζαντινών και η σημασία που απέκτησε η σεξουαλικότητα, προσαρμοσμένη πλέον στις απαιτήσεις της εποχής. Στο πρώτο μέρος γίνεται αναφορά στο ρόλο που έπαιξε η ιδέα του σατανά και των δαιμόνων στη διαμόρφωση των πειρασμών που πολεμούσαν τους πιστούς· επίσης, γίνεται αναφορά στους χώρους προέλευσης των πειρασμών, και ειδικότερα στην αντίθεση πόλης-ερήμου. Περιγράφονται οι περισσότερες από τις μορφές των πειρασμών που απαντούν στις πηγές, με έμφαση στις πιο συχνά εμφανιζόμενες κοινοτοπίες, όπως η δαιμονοποίηση των Αιθιόπων και των Σαρακηνών, λόγω του χρώματός τους. Ακόμη, αναφέρονται οι βασικότεροι τρόποι αντιμετώπισης των επιθέσεων των πειρασμών, καθώς και οι τιμωρίες που επέφερε η ολίσθηση σε κάποια παραπτώματα εξαιτίας των πειρασμών, εκ μέρους της Εκκλησίας. Στο δεύτερο μέρος γίνεται μια προσπάθεια κατηγοριοποίησης των μορφών των πειρασμών που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα αλλά και τη μεγαλύτερη συχνότητα στις πηγές, και μια διεξοδικότερη ανάλυση αυτών. Η πρώτη κατηγορία πραγματεύεται τον πειρασμό των συγγενικών προσώπων και τη μέριμνα για αυτά τα πρόσωπα που έκανε τους ασκητές να εγκαταλείπουν τον ενάρετο βίο για χάρη τους. Στην δεύτερη κατηγορία εντάσσεται ο πειρασμός του φαγητού και του ποτού και η απόλαυση που απέρρεε από αυτά. Η τρίτη και μεγαλύτερη κατηγορία περιλαμβάνει οτιδήποτε αποτελούσε σεξουαλικό πειρασμό και επηρέασε θεσμούς, όπως το άβατο των μονώναλλά και στοχοποίησεομάδες ανθρώπων, όπως οι ευνούχοι. Η ακηδία, στην οποία είναι αφιερωμένη η τέταρτη κατηγορία, ήταν ο πειρασμός της εγκατάλειψης του ασκητικού βίου, λόγω αδυναμίας του ασκούμενου να συνεχίσει για διάφορες προφάσεις που του έδινε ο πειρασμός. Η πέμπτη κατηγορία πειρασμών αναφέρεται στη φιλαργυρία και την επιθυμία απόκτησης υλικών αγαθών. Στην έκτη κατηγορία πειρασμών περιλαμβάνονται τα πάθη της υπερηφάνειας και κενοδοξίας, και, τελευταία είναι η κατηγορία που αναφέρεται στο γέλιο, την ευθυμία και την αργολογία. Τέλος, περιλαμβάνονται τα συμπεράσματα της έρευνας σχετικά με την επίδραση που είχε η έννοια του πειρασμού στη ζωή και τον πνευματικό κόσμο των βυζαντινών.
description: The aim of this thesis was to study the types and forms of temptations just as the fathers of the Church experienced them during the first centuries of Christianity and the spread of monasticism in particular, as an internal movement emerging in the new religion of the Byzantine Empire. The introduction is the historical context of the work, which performs very briefly the main features of the first two periods of the Byzantine Empire, and the changes made to them by the influence of the Christian religion and the movement of monasticism. It also describes the changes that occurred in the social ethics of the Byzantine and the importance acquired sexuality, now adapted to the requirements of the time. The first part refers to the role played by the idea of Satan and demons in shaping the temptations that fought against believers; it also refers to the areas of origin of temptations, especially the opposition city-desert. Most of the forms of temptations occurring in the sources are described here, with emphasis on the most frequently occurring platitudes as demonizing the Ethiopians and the Saracens, because of their color. Also, the main ways to confront the attacks of temptations, and punishments brought by Church if someone slipped in some offenses because of temptations. The second part is an attempt to categorize the types of temptations that are the most relevant and most frequently found in the sources, and a more detailed analysis of these. The first category deals with the temptation of relatives and care for those persons that forced the hermits to leave their righteous life for their sake. The second category includes the temptation of eating and drinking and the enjoyment derived from them. The third and largest category includes everything could be a sexual temptation and affected institutions, such as the rule of “ avaton” (restriction of access) and targeting groups of people, such as eunuchs. The “ acedia”, which is the fourth category, was the temptation to abandon the ascetic life, due to the inability of the practitioner to continue on various pretexts thatthe temptation gave him. The fifth category refers to the temptations of avarice and the desire to obtain material goods. The sixth category of temptations includesthe passions of pride and vanity, and the last one is the category referred to laughter, merriment and “argologia”. Finally, the conclusions of this research on the effect of the concept of temptation in the life and spiritualworld of the Byzantines.