Φιλόθεου Κόκκινου εγκώμια σε Θεσσαλονικείς αγίους. Θεολογική και γραμματολογική προσέγγιση:
Creators: name: Κατσακιώρης, Ανδρέας Γρηγορίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Φιλόθεος
Αγιολογικό έργο Γραμματολογική προσέγγιση
Παλαμάς
Ησυχασμός
Philotheos
Palamas
Hysicasm
Hagiographical work
Pragmatic approach

description: Ο άγιος Φιλόθεος Κόκκινος, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, είναι ο ιεράρχης του δεύτερου μισού του ΙΔ΄ αιώνα, ο οποίος κατόρθωσε παρά τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούσαν στην Πολιτεία και στην Εκκλησία, να αναδειχτεί σε πολύ μεγάλη εκκλησιαστική και θεολογική προσωπικότητα. Σε μια εποχή που το πλήρωμα της Εκκλησίας, χειμαζόταν από τα αβυσσαλέα κύματα των κακοδοξίων των αντιπάλων του Ησυχασμού, οι οποίοι με έντεχνο τρόπο ήθελαν να εμπλέξουν την θεολογία με τις πολιτικές σκοπιμότητες της εποχής, ο Φιλόθεος αναδείχτηκε σε έναν από τους πιο αξιόλογους συγγραφείς αγιολογικών έργων της βυζαντινής περιόδου. Ξεχωριστή θέση στο συγγραφικό του έργο κατέχουν επτά αγιολογικά έργα που συνέταξε και αναφέρονται σε συμπολίτες του αγίους της Θεσσαλονίκης. Η παρούσα εργασία είναι χωρισμένη σε πέντε κεφάλαια για την πληρέστερη κατανόηση και προσέγγιση του θέματος. Στο πρώτο κεφάλαιο παρατίθεται το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έδρασε και έγραψε ο Φιλόθεος, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε έτσι ποιες ανάγκες υπαγόρευσαν τις ενέργειες του και σε ποια κατάσταση βρισκόταν την εποχή εκείνη η Εκκλησία. Στο δεύτερο κεφάλαιο σκιαγραφούμε την προσωπικότητα του αγίου από τα παιδικά και νεανικά του χρόνια, μέχρι την πολυσχιδή εκκλησιαστική και θεολογική του δράση ως εκκλησιαστικού αξιωματούχου. Επιθυμούμε παράλληλα να καταδείξουμε το γεγονός ότι η αγιότητα δεν εγκλωβίζει τον άνθρωπο σε έναν ιδιότυπο πνευματικό αυτισμό, αλλά ενέχει μια δυναμική που μπορεί να επιφέρει αλλαγές στον κοινωνικό περίγυρο ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις. Ακολουθεί κεφάλαιο που αναφέρεται στο αγιολογικό και εγκωμιαστικό έργο του πατριάρχη, ενώ στη συνέχεια γίνεται προσπάθεια γραμματολογικής και θεολογικής ανάλυσης των κειμένων. Η εργασία κλείνει με σύνοψη θεολογικών συμπερασμάτων που απορρέουν μέσα από την μελέτη των έργων, εκφράζοντας τόσο τις θεολογικές ανησυχίες, όσο και τα ζητήματα που θέλει να πραγματευτεί ο συγγραφέας.
description: Saint Philotheos Kokkinos, the Patriarch of Constantinople, is the bishop of the second half of the 14th century who managed to become a very significant religious and theological figure despite the adversary conditions that existed within the State and the Church. At a time when the people of the Church went through the hardships of the ill-reputation adversaries of the Hysicasm, which intended to involve theology with the political advisabilities of the time, Philotheos proved to be one of the most significant writers of works around holiness of the Byzantine era. He holds a special place amongst the seven hagiographical works written by him which focus on the fellow saints of Thessaloniki. The present paper is divided in five chapters for a better understanding and approach of the subject. In the first chapter we present the historic framework through which Philotheos lived and wrote his works, thereby enabling us to understand what needs made him act like he did and which was the condition of the Church at that time. In the second chapter we outline the saint’s personality from his childhood to his youth, through the complex religious and theological action as a religious officer. At the same time we wish to show the fact that holiness does not trap humans in a special spiritual autism, but also embraces a dynamic attitude which can bring about changes in the social surroundings even in difficult times. The following chapter deals with the hagiographical and the eulogistic work of the patriarch, while afterwards it becomes an effort to make a pragmatic and theological analysis of the texts. The paper closes with a synopsis of the theological conclusions that can be drawn through the study of the works, thereby expressing both the theological concerns as well as those matters that the writer wishes to discuss.