Η Διεθνής Πολιτική μέσα από το Ποδόσφαιρο: Το Ποδόσφαιρο ως Διπλωματικό «Εργαλείο» και ως Διπλωματικό «Όπλο»
Creators: name: Καλοσίδου, Θεοδώρα Φίλιππου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Διεθνείς Σχέσεις
Διεθνής Πολιτική
Αθλητισμός/Ποδόσφαιρο
International Relations
International Politics
Sport/Football/Soccer

description: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη του ρόλου που διαδραματίζει ο αθλητισμός, και ιδιαίτερα το ποδόσφαιρο, στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων μεταξύ κρατών του σύγχρονου κόσμου. Συγκεκριμένα, επιχειρείται μία διερεύνηση της σχέσης μεταξύ – ως επί το πλείστον – του διεθνούς ποδοσφαίρου και της διεθνούς πολιτικής. Το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται κι επιχειρείται να απαντηθεί εν προκειμένω, είναι το εάν το ποδόσφαιρο και όσα περιβάλλουν το παιχνίδι αυτό, μπορούν να διαδραματίσουν όντως κάποιο ρόλο στη διεθνή πολιτική σκακιέρα. Ειδικότερα, τίθεται το ερώτημα, εάν είναι δυνατόν το ποδόσφαιρο να αποτελέσει ένα «όπλο» ή ένα «εργαλείο» άσκησης διεθνούς πολιτικής, τόσο με την έννοια της πυροδότησης διενέξεων – έως και διπλωματικών επεισοδίων κι ενόπλων συγκρούσεων – μεταξύ κρατών, όσο και με την έννοια της βελτίωσης των διμερών σχέσεων χωρών, μέσω της προσέγγισης και της επικοινωνίας, κυρίως με αφορμή σημαντικές διεθνείς ποδοσφαιρικές διοργανώσεις, όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA. Για το σκοπό αυτό, στην παρούσα επιχειρείται μία ανάλυση του προπεριγραφέντος ρόλου του ποδοσφαίρου, μέσα από την παράθεση ιστορικών παραδειγμάτων που καταδεικνύουν με σαφήνεια τον στενά συνυφασμένο με την πολιτική ρόλο του «αγαπημένου μας παιχνιδιού». Από τη μία πλευρά, παρουσιάζονται γεγονότα, από τα οποία προκύπτει η χρησιμοποίηση του ποδοσφαίρου ως πολιτικού και διπλωματικού «όπλου», η αρνητική δηλαδή επίδρασή του στις διεθνείς σχέσεις. Κεντρική θέση στο σημείο αυτό κατέχει ο περιβόητος «Πόλεμος του Ποδοσφαίρου», που έλαβε χώρα μεταξύ Ονδούρας και Ελ Σαλβαδόρ το 1969, με αφορμή μια σειρά αγώνων που θα καθόριζαν την πρόκριση στην τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1970 στο Μεξικό. Επιλέχθηκε, επίσης, ένα πιο πρόσφατο ιστορικά παράδειγμα και, συγκεκριμένα, ένα αρκετά σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ των κυβερνήσεων της Αλγερίας και της Αιγύπτου το 2009, πάλι με αφορμή προκριματικούς αγώνες – αυτή τη φορά για τα τελικά του Μουντιάλ της Νοτίου Αφρικής του 2010. Στη συνέχεια, όμως, παρουσιάζονται και γεγονότα που καταδεικνύουν το ακριβώς αντίθετο, ήτοι το πώς το ίδιο αυτό παιχνίδι μπορεί να λειτουργήσει με άκρως θετικό τρόπο στις σχέσεις μεταξύ κρατών, ως δηλαδή διπλωματικό «εργαλείο» – και όχι ως «όπλο» – συμβάλλοντας κατά πολύ στην αμοιβαία βελτίωσή τους. Η μελέτη των παραδειγμάτων επικεντρώνεται σε αυτή τη φάση σε μία, κυρίως, υπόθεση: στο πρωτοφανές για τα ιστορικά ποδοσφαιρικά δεδομένα φαινόμενο της συνδιοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2002 από δύο – όχι και τόσο φιλικά προσκείμενες η μία στην άλλη – χώρες και δη την Ιαπωνία και τη Νότιο Κορέα. Επιπλέον, αναφέρονται και ορισμένα ακόμη παραδείγματα, όπως η προσέγγιση ΗΠΑ και Ιράν στη βάση του μεταξύ τους αγώνα, κατά τη φάση τον ομίλων του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1998 στη Γαλλία, η περίφημη «Ανακωχή των Χριστουγέννων» κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κ.ά. Από την ανάλυση δεν θα μπορούσε, βέβαια, να παραληφθεί μια σύντομη αναφορά στο όργανο εκείνο που «κυβερνά» το ποδοσφαιρικό σύμπαν: τη FIFA. Ως επίμετρο, λοιπόν, της παρούσας επιλέχθηκε μια ματιά στην οργάνωση αυτή, καθώς και ένας σύντομος σχολιασμός της – παράδοξης για τους περισσότερους – επιλογής της να αναθέσει τη φιλοξενία του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022 στο Κατάρ, γεγονός το οποίο στάθηκε η αφορμή να αναδυθούν στο φως της δημοσιότητας μια σειρά από σκάνδαλα και κατηγορίες για παραβιάσεις του κανονισμού λειτουργίας της FIFA και, ως αποτέλεσμα, να συνδεθεί για πολλούς το όνομα της οργάνωσης με την έννοια της διαφθοράς.
description: The aim of this diplomatic thesis is the study of the role, which sport in general, and especially football, play in the context of international relations among states of the modern world. More specifically, the writer attempts a closer look at the relationship between – mostly – international football and international politics. The crucial question that seeks to be answered here is whether football, and everything surrounding this unique game, could actually have a notable impact on the global political chessboard. In particular, the above mentioned question concerns whether or not football could be utilized as a “weapon” or as a “tool” in the decision-making process of international politics, either by triggering disputes – even diplomatic incidents and/or armed conflicts – among states or by improving bilateral relations among nations, through promoting rapprochement and communication, especially occasioned by significant international footballing events, such as the FIFA World Cup. For this purpose, this paper focuses on an analysis of the fore mentioned role of football, through the presentation of historical examples, which plainly demonstrate the closely interwoven ties between politics and “our favorite game”. On the one hand, the writer presents facts, from which the use of football as a political and diplomatic “weapon” ensues – that is to say, its negative impingement on international relations. At this point, the paper spotlights the infamous “Football War”, which took place between Honduras and El Salvador in 1969, in the pretext of a series of matches that would define the qualifier to the finals of the 1970 World Cup in Mexico. Furthermore, an additional more recent historical fact was preferred, that of a rather serious diplomatic incident between the governments of Algeria and Egypt in 2009, emerging again from a series of qualifying games – this time the “prize” was the participation in the 2010 World Cup finals in South Africa. However, on the other hand, this paper also includes a presentation of specific events, which evince the opposite, namely how this exact game could function in a clearly positive way regarding transnational relations – that is to say as a diplomatic “tool”, instead of a “weapon”, contributing greatly to the reciprocal improvement of these relations. The case study at this point focuses mainly on the – unprecedented in terms of historical footballing events – co-hosting of the 2002 World Cup by two not that friendly inclined states, namely Japan and South Korea. Moreover, some other examples are presented, i.e. the approach between United States of America and Iran on the foundation of a match during the group round in the 1998 World Cup in France, the famous “Christmas Truce” during World War I, etc. Of course, a short mention of the body that governs the football universe could not be avoided: FIFA. So, as an addendum to the present thesis, a closer look at the FIFA organization was added, as well as a brief commentary on its – paradoxical for most – decision to award the hosting of the 2022 World Cup to Qatar. It is commonly known, that the above mentioned decision functioned as a catalyst for a series of scandals and accusations to emerge into publicity, resulting to FIFA’s name being tightly connected to corruption.