Οι αντιδράσεις βρεφών ηλικίας 8-9 μηνών σε συνθήκες πρόκλησης ζήλιας:
Creators: name: Πάντσιου, Ευθυμία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Ζήλια
Βρέφη
Αρνητικό συναίσθημα/διαμαρτυρία
Jealousy
Infants
Nefative affect/protest

description: Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθεί η πιθανότητα εμφάνισης της ζήλιας σε βρέφη ηλικίας 8-9 μηνών. Η ζήλια ορίστηκε ως οι αντιδράσεις των βρεφών στην απώλεια της αποκλειστικής προσοχής της μητέρας, εξαιτίας της παρουσίας ενός άλλου βρέφους. Οι συμμετέχοντες ήταν δεκαεπτά δυάδες μητέρας–βρέφους, οι οποίες παρατηρήθηκαν και βιντεοσκοπήθηκαν στο εργαστήριο. Οι βρεφικές αντιδράσεις κωδικοποιήθηκαν σε τρεις διαφορετικές συνθήκες, μια συνθήκη ελεύθερου παιχνιδιού και δύο συνθήκες έλλειψης μητρικής ανταπόκρισης, οι οποίες παρουσιάστηκαν εναλλάξ στα βρέφη: συνομιλία της μητέρας με έναν άγνωστο ενήλικα και ενασχόληση της μητέρας με μια κούκλα-αντίγραφο βρέφους. Κάθε μια από τις προαναφερθείσες συνθήκες είχε διάρκεια τριών λεπτών. Βρέθηκε αυξημένο αρνητικό συναίσθημα/διαμαρτυρία στη συνθήκη πρόκλησης ζήλιας (συνθήκη με την κούκλα-αντίγραφο βρέφους) συγκριτικά με τις άλλες δύο συνθήκες. Από την άλλη πλευρά, τα βρέφη εμφάνισαν μειωμένη αναζήτηση προσοχής (πχ. μέσω της χρήσης θετικών/ουδέτερων φωνοποιήσεων) στη συνθήκη απώλειας της μητρικής προσοχής που περιελάμβανε το “βρέφος” συγκριτικά με τη συνθήκη που περιελάμβανε τον ενήλικα. Τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως μια πρώιμη μορφή ζήλιας. Παρόλο που οι μητέρες καλούνταν να αγνοήσουν τα βρέφη τους και στις δύο συνθήκες, η συνθήκη με την κούκλα-αντίγραφο βρέφους φάνηκε να είναι πιο ενοχλητική για τα βρέφη. Επιπλέον, παρατηρήθηκαν υψηλότερα επίπεδα επιθυμίας εμπλοκής ή ενεργούς προσέγγισης και χαμηλότερα επίπεδα εξερεύνησης/εξέτασης του χώρου, όταν τα βρέφη εκτέθηκαν στη συνθήκη πρόκλησης ζήλιας παρά στη συνθήκη συνομιλίας της μητέρας με έναν άγνωστο ενήλικα. Ωστόσο, τα επίπεδα επιθυμίας εμπλοκής στη συνθήκη με την κούκλα-αντίγραφο βρέφους δεν υπερείχαν από τα αντίστοιχα επίπεδα της συμπεριφοράς αυτής στη συνθήκη ελεύθερου παιχνιδιού. Η διαπίστωση ότι η ζήλια χαρακτηρίζεται από ένα συνδυασμό αρνητικού συναισθήματος/διαμαρτυρίας και επιθυμίας εμπλοκής ή ενεργούς προσέγγισης συνάδει με την αντίληψη και περιγραφή της ως σύνθετο συναίσθημα, με θετικές και αρνητικές πτυχές. Όσον αφορά την αποφυγή ή τις αυτο-κατευναστικές συμπεριφορές, δεν εντοπίστηκαν διαφορές μεταξύ των δύο συνθηκών απώλειας της μητρικής προσοχής. Το ίδιο ίσχυε και για τη σειρά παρουσίασης των συνθηκών στα βρέφη. Δημογραφικά χαρακτηριστικά, όπως το φύλο ή η ύπαρξη άλλων παιδιών στην οικογένεια, φάνηκαν να διαφοροποιούν τις αυτο-κατευναστικές συμπεριφορές ή την επιθυμία εμπλοκής και την αναζήτηση προσοχής, αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας δεν συμφωνούν με την παραδοσιακή, ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι τα μη βασικά συναισθήματα, όπως η ζήλια, δεν αναδύονται πριν το δεύτερο ή ακόμη και τον τρίτο χρόνο ζωής. Η απόδειξη ύπαρξης της ζήλιας σε βρέφη μερικών μόνο μηνών ζωής έχει προεκτάσεις στη γνώση που διαθέτουμε τόσο για τη συναισθηματική τους ζωή, αυτή καθαυτή, όσο και για τις σχέσεις που αναπτύσσουν με τους άλλους.
description: The purpose of the present study was to investigate the possibility of finding evidence of jealousy in eight to nine-month-old infants. Jealousy was defined as infants’ responses to the loss of exclusive maternal attention, because of the presence of another infant. Participants were seventeen mother-infant dyads, who were observed and videotaped in the laboratory. Infants’ reactions were coded in three different conditions, a free-play situation and two situations of maternal unresponsiveness, presented alternately to infants: mothers discussing with an adult stranger and mothers directing positive attention toward an infant-like doll. Each one of the aforementioned conditions lasted three minutes. The findings revealed increased negative affect/protest during the jealousy-inducement condition (mother-doll condition) compared to the other two episodes. On the other hand, infants showed decreased attention seeking behaviors (e.g. positive/neutral vocalizations) in the “infant” versus the adult condition of maternal inattentiveness. These results could be explained as an early form of jealousy. While infants were ignored equivalently in the two conditions, the mother-doll condition seemed to be more disturbing. Furthermore, infants, when exposed to the jealousy-inducement condition, demonstrated higher levels of social engagement or approach responses and lower levels of scanning the environment compared with the mother-adult situation. However, the levels of social engagement in the mother-“infant” condition did not exceed those in the free-play situation. Finding a combination of negative affect/protest and social engagement or approach responses to the jealousy evocation condition is in line with the view that jealousy is a complex emotion, which has both negative and positive sides. As far as avoidance and self-comforting behaviors were concerned, no differences were found between the two conditions of maternal inattentiveness. Condition order revealed no differences, as well. Demographic variables, such as sex or sibling status seemed to differentiate self-comforting behaviors or social engagement and attention seeking behaviors, respectively. This study’s results are in contrast with the traditional, widespread belief that non-basic emotions, such as jealousy, do not emerge before the second or even the third year of life. The fact that jealousy may be present so early in life has implications for our understanding not only about infants’ emotional life per se but, also, about the interpersonal relationships they develop.