Συγκριτική μελέτη ταμοξιφαίνης έναντι αναστολέων αρωματάσης ως επικουρική ορμονοθεραπεία σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με ορμονοθετικό καρκίνο μαστού: επιπτώσεις από τη σεξουαλική σφαίρα και το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα
Creators: name: Σκολαρίκη, Αγλαΐα Σπυρίδωνος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: επικουρική ορμονοθεραπεία
προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες
σεξουαλική δυσλειτουργία
adjuvant endocrine therapy
premenopausal women
sexual dysfunction

description: Σκοπός της μελέτης: Η παρούσα μελέτη επιχειρεί την καταγραφή και σύγκριση της επίπτωσης της σεξουαλικής δυσλειτουργίας σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με καρκίνο του μαστού στην Ελλάδα, που λαμβάνουν είτε ταμοξιφαίνη είτε αναστολείς αρωματάσης ως επικουρική ενδοκρινική θεραπεία, με ή χωρίς καταστολή της ωοθηκικής λειτουργίας. Ένα δεύτερο τελικό σημείο είναι η διερεύνηση και σύγκριση της επίπτωσης συμπτωμάτων και συνδρόμων από το γυναικολογικό και αναπαραγωγικό σύστημα. Μεθοδολογία: Η έρευνα διεξήχθη με τη μορφή ερωτηματολογίου, το οποίο ήταν διαθέσιμο τόσο σε έντυπη, όσο και σε ηλεκτρονική μορφή και απευθυνόταν σε ελληνόφωνες γυναίκες ηλικίας 18 ετών και άνω, που υποβάλλονταν σε επικουρική ορμονοθεραπεία για καρκίνο του μαστού για διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών και ήταν προεμμηνοπαυσιακές/ περιεμμηνοπαυσιακές κατά τη διάγνωση. Το ερωτηματολόγιο αποτελούνταν από ερωτήσεις σχετικά με τα δημογραφικά στοιχεία, το σεξουαλικό και γυναικολογικό ιστορικό των συμμετεχόντων, καθώς και από τέσσερα επιμέρους εργαλεία, σταθμισμένα σε ελληνικό πληθυσμό, για την αξιολόγηση της σεξουαλικής λειτουργίας και τις διαταραχές του ουρογεννητικού συστήματος (FSFI, QLQ-BR23, UDI-6 και PFIQ-7). Αποτελέσματα: Από τις 108 απαντήσεις που λάβαμε, 70 κρίθηκαν κατάλληλες για ανάλυση. Οι περισσότερες συμμετέχουσες ήταν επί του παρόντος σε θεραπεία με ταμοξιφαίνη και ωοθηκική καταστολή (N = 35). Οι γυναίκες υπό αναστολέα αρωματάσης και ωοθηκική καταστολή ανέφεραν μεγάλη επιδείνωση της σεξουαλικής τους λειτουργίας σε σύγκριση με τις γυναίκες που λάμβαναν ταμοξιφαίνη με σύγχρονη καταστολή των ωοθηκών (p = 0.001). Η σεξουαλική δυσλειτουργία ήταν εμφανής στο 74% (N = 49) των συμμετεχόντων μας, όπως ορίστηκε από το συνολικό σκορ στο ερωτηματολόγιο FSFI (διάμεση τιμή: 17.45, IQR: 26.18). Συγκεκριμένα, οι γυναίκες υπό θεραπεία με αναστολέα αρωματάσης είχαν σημαντικά χαμηλότερες βαθμολογίες σε σύγκριση με εκείνες υπό ταμοξιφαίνη με (20.8, 95% CI [14.58- 22.67] έναντι 8.8, 95% CI [4.86-13.60], p = 0.040) ή χωρίς ωοθηκική καταστολή (19.95, 95% CI [13-22.91] έναντι 8.8, 95% CI [4.86-13.60], p = 0.039). Η σεξουαλική απόλαυση των γυναικών που ανήκαν στην κατηγορία των αναστολέων αρωματάσης ήταν επίσης, σημαντικά επηρεασμένη σε σύγκριση με τις γυναίκες υπό ταμοξιφαίνη με ή χωρίς καταστολή των ωοθηκών (p = 0.019 και p = 0.020, αντίστοιχα). Τέλος, δεν παρατηρήθηκαν διαφορές στα συμπτώματα της κολπικής ατροφίας ή στις γυναικολογικές παθήσεις. Συμπεράσματα: Η σεξουαλική δυσλειτουργία εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που λαμβάνουν επικουρική ορμονοθεραπεία, ειδικά σε εκείνες που βρίσκονται σε αγωγή με αναστολείς αρωματάσης και ταυτόχρονη καταστολή της ωοθηκικής λειτουργίας. Οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να ενθαρρύνουν συζητήσεις σχετικά με προβλήματα της σεξουαλικής και γυναικολογικής σφαίρας, με σκοπό την έγκαιρη ενημέρωση και εκπαίδευση των ασθενών τους, καθώς και να επιδιώκουν την ενεργό συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων για το βέλτιστο θεραπευτικό πλάνο
description: Objectives: The objective of this cross-sectional study was to compare the prevalence of sexual dysfunction in premenopausal women with breast cancer in Greece, who receive adjuvant endocrine therapy with either tamoxifen or aromatase inhibitors (AI), with or without ovarian function suppression (OFS). A second endpoint was to investigate and compare the incidence of genitourinary symptoms and conditions. Methods: A questionnaire was distributed on hardcopy and through an online platform, to Greek-speaking women of 18 years of age or older, who had been receiving adjuvant endocrine therapy for breast cancer for at least three months and were deemed premenopausal/perimenopausal at diagnosis. The questionnaire included investigator-generated items regarding demographics, sexual and gynecologic history, as well as validated instruments for sexual functioning and urogenital tract disorders (FSFI, QLQ-BR23, UDI-6 and PFIQ-7). Results: Of the 108 received responses, 70 were considered eligible for analysis. Most participants were currently on treatment with tamoxifen/OFS (N=35). Women on AI/OFS reported great deterioration of their sex life compared to women on tamoxifen with OFS (p=0.001). Sexual dysfunction was evident in 74% (N=49) of our participants, as defined by the cutoff value of 26 for the FSFI total score (median: 17.45, IQR=26.18). In particular, women on AI/OFS had significantly lower scores compared to those on tamoxifen with (20.8, 95%CI [14.58;22.67] vs 8.8, 95%CI [4.86;13.60], p=0.040) and without OFS (19.95, 95%CI [13;22.91] vs 8.8, 95%CI [4.86;13.60], p=0.039). Sexual enjoyment of women on AI/OFS was significantly affected compared to women on tamoxifen with or without OFS (p=0.019 and p=0.020, respectively). No differences in vaginal atrophy symptoms or gynecologic conditions were detected. Conclusions: Sexual dysfunction is highly prevalent in premenopausal women on endocrine therapy, especially in those treated with aromatase inhibitors and ovarian function suppression. Health professionals should promote discussions with their patients in order to decide the optimal treatment choice