Τα ελληνικά επιφωνήματα: ήχοι, σχηματισμοί και αποτυπώσεις
Creators: name: Μπενέτος, Στυλιανός Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Επιφωνήματα
Επιφωνηματοποίηση
Σχηματισμός επιφωνημάτων
Interjections
Interjectionalization
Interjectional formation

description: Τα επιφωνήματα είχαν αγνοηθεί για ένα μεγάλο διάστημα από τους ερευνητές της γλωσσολογίας, διότι θεωρούνταν ένα μη κανονικό προφορικό στοιχείο, το οποίο δεν μοιράζεται μιά κοινή σύνδεση με τις υπόλοιπες κύριες λεξικές κατηγορίες κι έτσι δεν μπορεί να συμπεριληφθεί μέσα στον πυρήνα της γλώσσας. Ο ισχυρός δεσμός ανάμεσα στα επιφωνήματα και τα συναισθήματα ήταν ο βασικός λόγος που τα άφηνε έξω από το μέτρο του κανονικού ανθρώπινου γλωσσικού μέσου. Κατά τα τελευταία σαράντα χρόνια, το γλωσσολογικό ενδιαφέρον για αυτές τις γλωσσικές μονάδες έχει αυξηθεί, με τις εργασίες του Ehlich και του Ameka, οι οποίοι κατάφεραν να αναδείξουν τα επιφωνήματα ως μία καθολική κατηγορία γλωσσικών μονάδων, που όχι μόνο εμφανίζουν υψηλή συχνότητα χρήσης, αλλά συγχρόνως μοιράζονται και μία στενή σχέση με άλλες λεξικές κατηγορίες και σχηματιστικές διαδικασίες. Υιοθετώντας τον διαχωρισμό του Ameka ανάμεσα σε πρωτογενή (α!, οχ!, χμ!) και δευτερογενή επιφωνήματα (αλίμονο!, έλεος!, γαμώτη!) προσπαθούμε να ανακαλύψουμε περισσότερα για αυτά, εξετάζοντας τη σχέση τους με τα μόρια, τους συνομιλιακούς δείκτες, τις συνομιλιακές ρουτίνες, τις στερεότυπες εκφράσεις και τις ηχοποίητες λέξεις. Στη διερεύνησή μας αυτή βασιζόμαστε σε ένα κόρπους λέξεων που συντίθεται από διαδικτυακά κείμενα (φόρουμ, ιστολόγια, άρθρα εφημερίδων, σχόλια) στα οποία ο τυπολογικός συμβολισμός της επιφωνηματικότητας εκφράζεται με την χρήση κεφαλαιογράμματης γραφής, θαυμαστικών, φωνηματικής ή μορφολογικής επανάληψης και αποσιωπητικά. Αναλύονται κυρίως η μορφοπροσωδιακή και η συλλαβική δομή των μονοσύλλαβων πρωτογενών επιφωνημάτων, λόγω του ότι εμφανίζουν τον υψηλότερο βαθμό συμμορφωσιμότητας σε σχέση με την συνηθισμένη συλλαβική δομή και τις φωνητικές ακολουθίες των ελληνικών λέξεων. Επιπλέον, στα πρωτογενή επιφωνήματα λαμβάνουν χώρα διαδικασίες τυπολογικής αναμόρφωσης, έτσι ώστε να ταιριάζουν στην κοινή συλλαβική δομή και τις κοινές διαδικασίες σχηματισμού λεξικών μονάδων. Όσο για τα δευτερογενή επιφωνήματα, τα οποία παράγονται από λέξεις που ανήκουν σε άλλη λεξική κατηγορία πρωτίστως, παρατηρούμε μία σύνδεση με την διαδικασία γλωσσικής αλλαγής της Γραμματικοποίησης. Ωστόσο εξαιτίας της πολυπροσωδιακής σημαντικότητας αυτών των μονάδων και της αποδυνάμωσης του λεξικοσημασιακού περιεχομένου της λέξης βάση, υποστηρίζουμε ότι η διαδικασία που βρίσκεται πίσω από το σχηματισμό των δευτερογενών επιφωνημάτων είναι η Επιφωνηματοποίηση, γεγονός που ίσως μας δείξει ότι η κατηγορία των επιφωνημάτων δεν είναι και τόσο μία κλειστή κατηγορία.
description: Interjections have been ignored for a long time by the linguistic researchers, because they were regarded as an irregular oral element that doesn’t share a common connection with the other major lexical categories, thus they were not regarded able to be included inside the language core. The strong bond between interjections and emotions was the main reason for excluding them out of the proper human language medium. During the last forty years, the linguistic interest for these speech units have grown, with the works of Ehlich and Ameka, that managed to show up interjections as a universal category of linguistic units which are not only used in high frequency but also share a close relationship with other linguistic categories and word formation processes. By adapting the distinction between primary (α!, οχ!, χμ!) and secondary interjections (αλίμονο!, έλεος!, γαμώτη!) by Ameka, we try to find out more about interjections, by examining their relation with particles, discourse markers, conversational routines, idioms and onomatopoeia. In our research we are based on a corpus of words consisted of internet texts (forums, blogs, newspaper articles, comments) in which the typological symbolism of interjectionality is expressed by the use of capital letters, exclamation mark, letter repetition and ellipsis. We analyse mainly the morphoprosody and the syllabic structure of monosyllabic primary interjections for the reason that they show the highest percent of unconformability in relation to the usual syllabic structure and phonetic sequences of greek words. Furthermore, in primary interjections are taking place processes of typological reformation, in addition to fit in the common syllabic structure and word-formation. As for the secondary interjections, that are produced from words that belong primary to other lexical categories, we observed a connection with the language change process of Grammaticalization. Though because of the multi prosodic importance of these units, and the erosion of the lexico-semantic content of the base word, we argue that the process behind the production of secondary interjections is Interjectionalization, a thing that perhaps shows us that the category of interjections is not such a closed one.