Μάνα είσ' εσύ ή ύαινα;": Αναπαραστάσεις της μητρικής ταυτότητας σε πεζογραφικά κείμενα των Ταχτσή, Μάτεσι, Δημητρίου, Καρυστιάνη
Creators: name: Βαγγελοκώστας, Ιωάννης Αθανάσιος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Μητρότητα στη Λογοτεχνία
Μητρική ταυτότητα και φεμινιστική θεωρία
Κώστας Ταχτσής, Παύλος Μάτεσις, Σωτήρης Δημητρίου, Ιωάννα καρυστιάνη
Motherhood in literature
Maternal identity and feminist theory
Costas Taktsis, Pavlos Matesis, Sotiris Dimitriou, Ioanna Karystiani

description: Στο πλαίσιο της προβληματικής της έμφυλης ταυτότητας στη λογοτεχνία και με θεωρητικό όχημα τις μετανεωτερικές φεμινιστικές προσεγγίσεις της μητρότητας, η παρούσα εργασία μελετά μητρικές αναπαραστάσεις σε επιλεγμένα κείμενα τεσσάρων Ελλήνων πεζογράφων, το έργο των οποίων εκτείνεται στις τελευταίες δεκαετίες της νεοελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής. Πρόκειται για τα εξής κείμενα: Το τρίτο στεφάνι (1962) του Κώστα Ταχτσή, τη νουβέλα Αφροδίτη (1986) του Παύλου Μάτεσι, τα διηγήματα «Βαλέρια», «Ντιάλιθ’ ιμ, Χριστάκη» και «Αγριοκερασιά» από τις δύο πρώτες συλλογές του Σωτήρη Δημητρίου (1987, 1989), καθώς και το μυθιστόρημα Τα σακιά (2010) της Ιωάννας Καρυστιάνη. Οι συγγραφείς εκφέρουν έναν πολυσήμαντο λόγο για το μητρικό φαινόμενο, επικεντρώνοντας έκαστος/η την αφήγησή του/της σε διαφορετικές και ποικίλες πτυχές της μητρικής εμπειρίας. Ωστόσο, παρά τις εύλογες διαφορές τους ως προς τους αναπαραστατικούς τρόπους και την οπτική γωνία υπό την οποία αναπτύσσουν την προβληματική τους, τα υπό εξέταση κείμενα συγκλίνουν σε ένα κοινό σημείο: οι μυθοπλαστικές απεικονίσεις τους διαφοροποιούνται κατά ποικίλους τρόπους από το ιδεώδες μητρικό πρότυπο της κυρίαρχης πολιτισμικής αφήγησης, δηλαδή αυτό της στοργικής, πάσχουσας και ανιδιοτελούς Ελληνίδας μάνας, η οποία οφείλει να παραμερίσει τις προσωπικές της ανάγκες και επιθυμίες, προκειμένου να ανταποκριθεί στις εκάστοτε επιταγές της εθνο-πατριαρχικής τάξης. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, θέτουν υπό αμφισβήτηση κατεστημένες αντιλήψεις στις οποίες θεμελιώνoνται κανονιστικές μητρικές ταυτότητες, όπως την ουσιοκρατική θεώρηση της μητρότητας καθώς και τα συναφή ιδεολογήματα περί μητρικού ενστίκτου, φυσικού καθήκοντος και γυναικείου πεπρωμένου.
description: In the context of gender identity issues in literature and on the theoretical basis of postmodern feminist approaches on motherhood, this thesis examines maternal representations in selected texts of four Greek prose writers, whose work spans the last decades of modern Greek literary production. These are as follows: Costas Taktsis' novel To trito stefani (The third wedding, 1962), Pavlos Matesis' novella Aphrodite (1986), Sotiris Dimitriou' s short stories "Valeria" (1987), "Dialith' im, Christaki" ("My little kid, Christakis", 1987), "Agriokerasia" ("Wild cherry tree", 1989), and Ioanna Karystiani' s novel Ta sakia (The sacks, 2010). The authors utter an ambiguous discourse about motherhood, focusing on different and diverse aspects of maternal experience. However, despite reasonable differences among them, concerning their fictional techniques as well as their distinct point of view, the texts converge at a common point: their maternal depictions differ in various ways from the ideal mother figure of the dominant cultural narrative, namely that of loving, patient and unselfish Greek mother, who must put aside her personal needs and desires in order to meet the specific requirements of national patriarchal order. On a second level, they challenge established concepts that underlie regulatory maternal identities, such as essentialist notions of maternity and related ideologies on maternal instinct or natural female duty and destiny.