Η διασημειωτική μετάφραση του μυθιστορήματος του Βίκτωρος Ουγκώ Οι Άθλιοι στον κινηματογράφο. Μελέτη τριών περιπτώσεων
Creators: name: Ρουμπιδάκη, Ελισσάβετ Άγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Διασημειωτική μετάφραση
Κινηματογραφική απόδοση
Άθλιοι
Semi-famous translation
Cinematic performance
Misérables

description: Η παρούσα εργασία μελετά την περίπτωση της διασημειωτικής μετάφρασης του μυθιστορήματος του Βίκτωρος Ουγκώ Οι Άθλιοι στον κινηματογράφο. Γίνεται μελέτη τριών περιπτώσεων της κινηματογραφικής απόδοσης στις ταινίες παραγωγής 1935, 1995 και 1998 με τον τίτλο Les Misérables και θα ακολουθήσει ανάλυση με βάση την θεωρία του Roland Barthes που αφορά τις αφηγηματικές λειτουργίες. Ο σκοπός αυτής της ανάλυσης είναι η καταγραφή των αλλαγών που επέρχονται κατά τις προσαρμογές αυτές λαμβάνοντας υπόψη την εποχή που οι ταινίες δημιουργήθηκαν, αλλά και το στίγμα του εκάστοτε σκηνοθέτη στις περιπτώσεις αυτές. Κυρίαρχο μέρος της έρευνας θα αποτελέσει το ποιες είναι οι κύριες λειτουργίες και οι ενδείκτες και κυρίως οι αλλαγές, που έγιναν στην πλοκή του έργου, στην ανάπλαση και παρουσίαση των χαρακτήρων και την ιδεολογία που ο εκάστοτε σκηνοθέτης-δημιουργός σκέφτηκε για το θέμα που θα παρουσιάσει σε ένα κοινό, το οποίο θα παρακολουθήσει την ταινία έχοντας κοινή αφετηρία το μυθιστόρημα του Β. Ουγκώ. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται κάποια γενικά στοιχεία για το θεωρητικό πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί η έρευνα. Κυρίως δίνεται έμφαση στην διασημειωτική προσαρμογή και πως αυτή εφαρμόζεται στον κινηματογράφο αλλά και πως γίνεται η εφαρμογή των αφηγηματικών εργαλείων στο μέσο αυτό έκφρασης. Στη συνέχεια γίνεται ανάλυση των αφηγηματικών λειτουργιών του Roland Barthes και τονίζεται ποιες μπορούν να μεταφερθούν άμεσα στον κινηματογράφο και ποιες όχι. Οι θεωρίες αυτές θα αποτελέσουν και τα εργαλεία της εργασίας. Ακόμη δίνεται και το κοινωνικό πλαίσιο παραγωγής των ταινιών και πως αυτό επηρέασε τα είδη και τις συνθήκες παραγωγής τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται πιο συγκεκριμένα το υλικό της έρευνας και η μεθοδολογία που θα χρησιμοποιηθεί σε αυτήν. Γίνεται αναφορά στο μυθιστόρημα του Β. Ουγκώ καθώς και αναλύονται οι αποδόσεις του 1935, 1995 και 1998 βάση της θεωρίας που προαναφέρθηκε. Αφού ολοκληρωθεί η ανάλυση της εκάστοτε ταινίας βάση των αφηγηματικών λειτουργιών, των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που επικρατούσαν σε κάθε απόδοση, γίνεται σύγκριση των στοιχείων ανάμεσα σε αυτές και στο λογοτεχνικό κείμενο του Βίκτωρος Ουγκώ. Τέλος στο τελευταίο κεφάλαιο αναλύονται τα συμπεράσματα. Παρατηρούμε πως οι κειμενικοί χαρακτήρες είναι ως επί το πλείστον ίδιοι με τους χαρακτήρες των ταινιών. Όμως μας γίνεται έντονα πρόδηλο, πως τα σημειωτικά συστήματα, που εμπεριέχονται στις κινηματογραφικές ταινίες, άλλοτε ακολουθούν αυτά του βιβλίου και άλλοτε όχι.
description: The present work studies the case of the notorious translation of Victor Hugo's novel The Poor in the cinema. A study of three cases of cinematic performance in the films produced in 1935, 1995 and 1998 entitled Les Misérables will be followed by an analysis based on Roland Barthes theory of narrative functions. The purpose of this analysis is to record the changes that occur during these adaptations taking into account the time when the films were created, but also the position of the respective director in these cases. The dominant part of the research will be what are the main functions and indicators and mainly the changes that were made in the plot of the project, in the reconstruction and presentation of the characters and the ideology that the respective director-creator thought about the topic that he will present in an audience, which will watch the film having in common the novel of V. Hugo. The work is divided into three chapters. The first chapter presents some general information about the theoretical framework in which the research will move. The main emphasis is on the semi-adaptation and how it is applied in the cinema but also how the narrative tools are applied in this means of expression. Then the analysis of the narrative functions of Roland Barthes is made and it is emphasized which can be transferred directly to the cinema and which cannot. These theories will also be the tools of the work. It also gives the social context of film production and how this affected their genres and production conditions. The second chapter presents more specifically the research material and the methodology that will be used in it. Reference is made to the novel by V. Hugo as well as the performances of 1935, 1995 and 1998 are analyzed based on the theory mentioned above. After completing the analysis of each film based on the narrative functions, social and economic conditions that prevailed in each performance, a comparison is made between them and the literary text of Victor Hugo. Finally, the last chapter analyzes the conclusions. We notice that the text characters are mostly the same as the movie characters. However, it becomes very clear to us that the semiotic systems contained in the movies sometimes follow those of the book and sometimes do not.