Εφαρμογή τεχνικών συστηματικού σχεδιασμού διατήρησης της φύσης για την ανάπτυξη χωροταξικού σχεδίου Α.Π.Ε με το ελάχιστο αποτύπωμα σε είδη και οικοτόπους
Creators: name: Κωνσταντινίδης, Ανδρέας Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Χωροταξικός σχεδιασμός
Αιολική Ενέργεια
Επίδραση σε είδη και οικοτόπους
Spatial planning
Wind Energy
Footprint on species and habitats

description: Η υψηλή ενεργειακή ζήτηση στην Ευρώπη αλλά και το Παγκόσμιο είναι ένα ζήτημα που επηρεάζει την ενεργειακή πολιτική πολλών κρατών. Για αντιμετώπιση του ζητήματος τίθεται ως σημαντικό βήμα η αύξηση του μεριδίου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως ποσοστό του συνόλου της παραγωγής ενέργειας. Έτσι θεσπίζονται στόχοι και στρατηγικές ώστε να επιτευχθεί αυτή η μετάβαση σε συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια με το πιο ομαλό τρόπο. Στην Ελλάδα η μετάβαση αυτή άρχισε να γίνεται με πρωτοστάτες την Ηλιακή και την Αιολική ενέργεια. Η τοποθέτηση πάρκων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί ζήτημα σωστού χωροταξικού σχεδιασμού ώστε να είναι αποδοτικά στην παραγωγή ενέργειας, και συμφέροντα στο κόστος εγκατάστασης. Ταυτόχρονα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν και η περιβαλλοντική επίπτωση της κάθε τοποθέτησης αφού παρά το γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έχουν μικρότερη επίδραση στο περιβάλλον από ότι οι παραδοσιακές μορφές παραγωγής ενέργειας, αυτές δεν παύουν να έχουν επίπτωση στα οικοσυστήματα, τα είδη και τον άνθρωπο, εντός ή πλησίον των περιοχών τοποθέτησης τους. Παρά το γεγονός ότι η εγκατάσταση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συνοδεύεται από σχετικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και αξιολογήσεις της δυνητικής τους αποτελεσματικότητας, παραμένουν σημαντικές οι προκλήσεις χωροθέτησης τους. Βασικό αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η προταιρεοποίηση τοποθεσιών για εγκατάσταση Αιολικών Πάρκων εντός της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας με τη χρήση εργαλείων συστηματικού σχεδιασμού προστασίας της φύσης. Με τη βοήθεια του λογισμικού χωρικής Ιεράρχησης MARXAN και την χρήση χωρικών δεδομένων κατανομής οικολογικών στοιχείων, ανθρώπινων δραστηριοτήτων και του αιολικού δυναμικού εντός της περιοχής μελέτης υπολογίστηκε το κόστος τοποθέτησης, η παραγωγή και η επίδραση στην βιοποικιλότητα μια ανεμογεννήτριας σε μια περιοχή. Ως αποτέλεσμα αναδείχθηκαν περιοχές προτεραιότητας για τοποθέτηση ανεμογεννητριών και ως επακόλουθο και αιολικών πάρκων εντός της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης όπως αυτά προκύπτουν αναδεικνύουν την σημαντικότητα της ύπαρξης σωστού χωροταξικού σχεδιασμού που θα λαμβάνει υπόψη ποικιλία παραγόντων (οικονομικών, οικολογικών, πολιτιστικών) ώστε να επιτυγχάνεται σωστή τοποθέτηση πάρκων Ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να επιτυγχάνεται μέγιστη παραγωγή ενέργειας και όσο το δυνατό ελάχιστη επίδραση στο περιβάλλον την βιοποικιλότητα και τον άνθρωπο. Τα αποτελέσματα της εργασίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως οδηγός για το σχεδιασμό χωροταξικού σχεδίου για τις Ανανεώσιμές Πηγές Ενέργειας ο οποίος θα συμμορφώνεται στη υπάρχουσα νομοθεσία, θα στοχεύει στην επίτευξη των στόχων που τίθενται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα αποσκοπεί στην προστασία της βιοποικιλότητας και την διατήρηση της ανθρώπινης υγείας.
description: The high energy demand in Europe and globally is an issue that affects the energy policy of many countries. To address this issue, increasing the share of renewable energy sources as a percentage of total energy production is considered a significant step. Therefore, goals and strategies are established to achieve this transition within specific timeframes in the smoothest possible way. In Greece, this transition began with solar and wind energy leading the way. The placement of Renewable Energy Source (RES) parks is a matter of proper spatial planning to be efficient in energy production and cost-effective in installation. At the same time, the environmental impact of each placement must also be taken into account, as despite the fact that RES have a smaller impact on the environment than traditional forms of energy production, they still have an impact on ecosystems, species, and humans in or near the installation areas. Although the installation of RES is accompanied by environmental impact studies and assessments of their potential effectiveness, siting challenges remain significant. The main objective of this study is to prioritize locations for the installation of wind farms within the Region of Western Macedonia using systematic nature conservation planning tools. With the help of the MARXAN spatial hierarchy software and the use of spatial data on the distribution of ecological elements, human activities, and wind potential within the study area, the cost of installation, production, and impact on biodiversity of a wind turbine in a region were calculated. As a result, priority areas for the installation of wind turbines and consequently wind farms within the Region of Western Macedonia were identified. The analysis results highlight the importance of proper spatial planning that takes into account various factors (economic, ecological, cultural) to achieve the correct placement of RES parks, maximizing energy production and minimizing the impact on the environment, biodiversity, and humans as much as possible. The results of this study can be used as a guide for the design of spatial planning for Renewable Energy Sources, which will comply with existing legislation, aim to achieve the goals set by the European Union, and strive to protect biodiversity and maintain human health.