Τα σχολικά εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας του Γυμνασίου στην ελληνική πολυπολιτισμική σχολική τάξη:
Creators: name: Πολυβάκα, Ευαγγελία Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Διαπολιτισμική Παιδαγωγική
Διγλωσσία
Σχολικό εγχειρίδιο Νεοελληνικής Γλώσσας
Intercultural Education
Bilingualism
School textbook on Greek language

description: Τις τελευταίες δεκαετίες τα νέα δημογραφικά δεδομένα της Ελλάδας έχουν οδηγήσει μεταξύ άλλων και σε αλματώδη αλλαγή της εθνοπολιτισμικής σύνθεσης του μαθητικού πληθυσμού και σε συνακόλουθη συμφοίτηση γηγενών με αλλοδαπούς και παλιννοστούντες μαθητές. Με ανθρώπους, δηλαδή, με διαφορετικές γλωσσικές καταβολές και με διαφορετικά επίπεδα γνώσης της ελληνικής γλώσσας. Σε αυτό το πολυπολιτισμικό και πολυγλωσσικό πλαίσιο το σχολείο καλείται να παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία των προϋποθέσεων αποδοχής και αναγνώρισης του πλουραλισμού και της ετερότητας ως βασικών γνωρισμάτων του κοινωνικού γίγνεσθαι. Η πραγμάτωση της νέας του αποστολής προϋποθέτει την εισαγωγή της διαπολιτισμικής διάστασης στην εκπαίδευση και την αναγνώριση της αναγκαιότητας εκμάθησης της μητρικής γλώσσας ως αναφαίρετου δικαιώματος όλων των ανθρώπων. Η μεταρρύθμιση των προγραμμάτων σπουδών κατέχει κεντρική θέση για την προσαρμογή του σχολείου στην ανομοιογένεια των σχολικών τάξεων και της κοινωνίας. Αν ένας εκπαιδευτικός σχεδιασμός στοχεύει στην υιοθέτηση και εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης, σχεδιάζει προγράμματα, περιεχόμενα και μεθόδους διδασκαλίας, που περιλαμβάνουν και την οπτική γωνία των «άλλων», που είναι απαλλαγμένα από προκαταλήψεις, στερεότυπα και εικόνες εχθρού και που διευκολύνουν τη διαπολιτισμική επικοινωνία. Εφαρμόζει ειδικές μεθόδους διδασκαλίας και παράγει γλωσσικό υλικό για τη διδασκαλία και των δύο γλωσσών του μαθητή. Αποδεχόμενοι τις παραδοχές της Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής και διδακτικής, τα πορίσματα της διδακτικής της δεύτερης/ ξένης γλώσσας και τις γνωστικές θεωρίες της διγλωσσίας ερευνήσαμε αν και κατά πόσο τα σχολικά εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας (βιβλία μαθητή και τετράδια εργασιών) για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, όπως διαμορφώθηκαν μετά τη σύνταξη του Δ.Ε.Π.Π.Σ. και των Α.Π.Σ., είναι αφενός διαπολιτισμικά προσανατολισμένα και αφετέρου αν ενδείκνυνται για τη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στους αλλοδαπούς και παλιννοστούντες μαθητές που φοιτούν στο ελληνικό δημόσιο σχολείο. Επιπρόσθετα, αναλύθηκαν τα βιβλία του καθηγητή για τις αντίστοιχες τάξεις, προκειμένου να ερευνηθεί αν ο προσανατολισμός που δίνεται στους εκπαιδευτικούς είναι διαπολιτισμικός. Ως μέθοδος έρευνας του υλικού επιλέχθηκε η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου με σύζευξη πρότυπης και τυπικής δόμησης. Τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η έρευνά μας αποκαλύπτουν πως τα σχολικά εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας του Γυμνασίου αξιοποιούν σε κάποιο βαθμό τις σύγχρονες γλωσσοδιδακτικές τάσεις και είναι διαπολιτισμικά προσανατολισμένα, αλλά όχι προς τις χώρες, τις γλώσσες και τους πολιτισμούς που εκπροσωπούνται στο δημόσιο ελληνικό σχολείο. Είναι δέσμια της κοινωνικοπολιτισμικής και παιδαγωγικής παράδοσης που απαιτεί εγχειρίδια κοινά για όλους τους μαθητές και ως τέτοια απευθύνονται στον Έλληνα, γηγενή μαθητή και δεν ενδείκνυνται για τη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης/ ξένης γλώσσας.
description: During the past decades, the change in the synthesis of the Greek society has directly influenced the sociocultural synthesis of the pupil population and has thus led to the coexistence of indigenous, migrants and repatriated students. These students have different cultural backgrounds and they sometimes do not even speak the country’s native language. This new reality forces educators to reestablish their role which can be crucial as far as understanding and acceptance of cultural diversity and pluralism are concerned. The achievement of their new aims presupposes the integration of the intercultural approach and the acceptance of the human right to learn one’s mother language. The educational reform holds a central position in the process of school adjustment to the heterogeneity in class. It is argued that when an educational program aims at the adoption and practice of the intercultural approach, it should create curriculums, teaching contents and methods that include the angle of “the other” and combat racism, prejudice and social stereotypes that make the intercultural communication difficult or even impossible. It is therefore argued that the chosen teaching methods and the school textbooks should involve all of the students’ languages. The Paper accepts the assumptions of the Intercultural Pedagogy, the findings of the teaching of the second/foreign language and the cognitive theories of bilingualism. It explores whether and at which extend the school textbooks on the Greek Language for all levels of the Lower Secondary School are interculturally orientated and properly programmed for the language learning of Greek as a second language for the migrants and repatriated students. Our results are analyzed within the theoretical framework which includes content analysis. Our findings reveal that although school textbooks are interculturally orientated and make use of the new teaching methods up to certain extend, they actually involve none of the countries, languages and cultures that are part of the synthesis of the Greek public school. They remain faithful to the sociocultural and pedagogical approach of the past that is characterized by the choice of the same textbook for all students and thus addresses only the Greek indigenous student. The school textbooks are therefore considered to be improper for the learning of the Greek language as a second/foreign language.