Επικράτηση του καπνίσματος στην εγκυμοσύνη : Μια αναδρομική μελέτη στην Βόρεια Ελλάδα
Creators: name: Χρυσοβαλάντο, Δρίζου Σμαράγδα Δημήτρη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: κάπνισμα
εγκυμοσύνη
παράγοντες κινδύνου
smoking
pregnancy
risk factors

description: Εισαγωγή: Το κάπνισμα έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην υγεία της μητέρας όσο και του εμβρύου, ενώ η συχνότητά του ποικίλλει ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες. Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να προσδιοριστεί η επικράτηση του καπνίσματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και να εντοπιστούν οι παράγοντες που σχετίζονται με το κάπνισμα. Υλικό και Μέθοδοι: Πρόκειται για μια αναδρομική μελέτη που διεξήχθη στην Γ' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Σχολή Ιατρικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα, κατά τη διάρκεια περιόδου 11 ετών (2013-2023). Όλες οι γυναίκες που λάμβαναν προγεννητική φροντίδα στην κλινική μας ήταν επιλέξιμες για συμμετοχή κατά την επίσκεψή τους στο προγεννητικό τμήμα για τον υπερηχογραφικό έλεγχο αυχενικής διαφάνειας του πρώτου τριμήνου(11+0 έως 13+6 εβδομάδες). Αποτελέσματα: Από τις 12.074 εγκύους που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη, 5.005 (41,5%) ανέφεραν ότι κάπνιζαν πριν από την εγκυμοσύνη. Το ποσοστό διακοπής του καπνίσματος λόγω εγκυμοσύνης ήταν 70,2% (3.516/5.005), ενώ η επικράτηση του καπνίσματος κατά την εγκυμοσύνη ήταν 12,3% (1.489/12.074). Η πολυτοκία σχετίστηκε με μειωμένες πιθανότητες καπνίσματος πριν από την εγκυμοσύνη (OR: 0,79; 95% CI: 0,73-0,85), ενώ η μεγαλύτερη ηλικία της μητέρας (OR: 1,17; 95% CI: 1,07-1,27) και η παχυσαρκία (OR: 1,44; 95% CI: 1,29-1,6) σχετίστηκαν με αυξημένες πιθανότητες καπνίσματος πριν από την εγκυμοσύνη. Η επικράτηση του καπνίσματος κατά την εγκυμοσύνη ήταν χαμηλότερη σε γυναίκες που συνέλαβαν μέσω τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART) (OR: 0,52; 95% CI: 0,38-0,70) και υψηλότερη σε περιπτώσεις πολυτοκίας (OR: 1,12; 95% CI: 1,008-1,26) και μητρικής παχυσαρκίας (OR: 1,55; 95% CI: 1,20-2,00). Η σύλληψη μέσω ART συσχετίστηκε με υψηλότερες πιθανότητες διακοπής καπνίσματος (OR: 1,9; 95% CI: 1,38-2,69), ενώ οι πολύτοκες (OR: 0,7; 95% CI: 0,62-0,8) και οι παχύσαρκες γυναίκες (OR: 0,72; 95% CI: 0,61-0,85) είχαν λιγότερες πιθανότητες να διακόψουν το κάπνισμα. Συμπεράσματα: Η εγκυμοσύνη αποτελεί ισχυρό κίνητρο για τις γυναίκες να διακόψουν το κάπνισμα, ιδίως για τις πρωτότοκες και αυτές που υποβάλλονται σε ART. Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν την ανάγκη για πιο συνεπείς στρατηγικές πρόληψης του καπνίσματος και προαγωγής της υγείας στην Ελλάδα, δεδομένου ότι ένα πολύ υψηλό ποσοστό γυναικών καπνίζει πριν από την εγκυμοσύνη, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό συνεχίζει να καπνίζει κατά τη διάρκεια αυτής.
description: Introduction: Smoking has adverse effects on both maternal and fetal health and its incidence varies among different countries. The aim of this study was to identify the prevalence of smoking during pregnancy and to identify factors associated with smoking. Material and methods: This was a retrospective study conducted at the Third Department of Obstetrics and Gynecology, School of Medicine, Faculty of Health Sciences, Aristotle University of Thessaloniki, Greece during a 11-year period (2013-2023). All women receiving antenatal care in our unit were eligible to participate when attended the prenatal unit for the first trimester nuchal translucency scan (11+0-13+6 weeks). Results: Of the 12,074 pregnant women included in the study, 5,005 (41.5%) reported themselves as smokers before pregnancy; the smoking cessation rate due to pregnancy was 70.2% (3,516/5,005) and the prevalence of smoking in pregnancy was 12.3% (1,489/12,074). Multiparity was associated with less odds of smoking before pregnancy (OR: 0.79; 95% CI: 0.73-0.85), whereas advanced maternal age (OR: 1.17; 95% CI: 1.07-1.27) and obesity (OR: 1.44; 95% CI: 1.29-1.6) were associated with higher odds of smoking before pregnancy. Smoking prevalence in pregnancy was lower in women that conceived via assisted reproductive techniques (ART) (OR: 0.52; 95% CI: 0.38-0.70) and higher in cases of multiparity (OR: 1.12; 95% CI: 1.008-1.26) and maternal obesity (OR: 1.55; 95% CI: 1.20-2.00). Conception via ART was associated with higher odds of smoking cessation (OR: 1.9; 95% CI: 1.38-2.69), whereas multiparous (OR: 0.7; 95% CI: 0.62-0.8) and obese women (OR: 0.72; 95% CI: 0.61-0.85) were less likely to quit smoking. Conclusion: Pregnancy is a strong motivator for women to quit smoking, especially in primiparous women and those who undergoing ART. Our findings highlight the need for more consistent smoking prevention and health promotion strategies in Greece as a very high proportion of women smoke before pregnancy and a substantial proportion continue in pregnancy.