Θάλασσα και ερωτικός λόγος: οι θαλασσινές μεταφορές στα επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας
Creators: name: Χρηστίδου, Σοφία-Δανάη Θωμά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Ελληνιστικό επίγραμμα
Θαλασσινές μεταφορές
Γνωσιακή ποιητική θεωρία
Hellenistic epigram
Maritime metaphors
Cognitive poetics

description: Η εργασία μελετά την παρουσία του θαλασσινού στοιχείου με τη μορφή μεταφοράς στα ερωτικά επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας, ειδικότερα σε επιγράμματα όπου η ερωτική σχέση ή το ερωτικό συναίσθημα παραλληλίζεται με ταξίδι στη θάλασσα. Η μεταφορά εξετάζεται με βάση τη γνωσιακή θεωρία για την ποίηση και ιδιαίτερα για την ποίηση που εκφράζει συναισθήματα με χρήση του μεταφορικού λόγου. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή οι μεταφορές αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε έννοιες πολυσήμαντες και ασαφείς, όπως είναι και ο έρωτας. Η μεταφορά της θάλασσας του έρωτα, συγκεκριμένα, αποδίδει τη φυσιολογία της ερωτικής πράξης και τη σύλληψη του σωματικού εαυτού κατά την ερωτική συνεύρεση. Η σύλληψη αυτή είναι βαθιά ριζωμένη στο αρχαίο ελληνικό φαντασιακό. Αποτυπώνεται με εξίσου μεταφορικό τρόπο στην αρχαία ελληνική μυθολογία, αφού η θεά του έρωτα αναδύθηκε από τη θάλασσα στην οποία και δρα ως προστάτιδα τον ναυτικών, αλλά και στην αρχαία ελληνική λατρευτική πρακτική, αφού η Αφροδίτη λατρεύεται σε έναν μεγάλο αριθμό παραθαλάσσιων ιερών. Η ίδια μεταφορική σύνδεση του έρωτα και του υγρού στοιχείου απαντά και στην αρχαία ιατρική επιστήμη, που ερμηνεύει τη γυναικεία σεξουαλικότητα και ψυχοσύνθεση με βάση την παρουσία υγρών στο γυναικείο σώμα. Ο ρόλος της ποίησης είναι να αξιοποιεί δημιουργικά τις μεταφορές, να διευρύνει τις σημασιολογικές προεκτάσεις τους και να τις εκφράζει σε μια γλώσσα που αισθητοποιεί το περιεχόμενο του ερωτικού λόγου. Ο τρόπος εμφάνισης της μεταφοράς, ωστόσο, διαφέρει ανάλογα με το ύφος του κάθε ποιήματος. Στα ερωτικά επιγράμματα, ειδικότερα, οι θαλασσινές μεταφορές αξιοποιούνται στο πλαίσιο του συναισθηματικά εξυψωμένου ερωτικού λόγου που φροντίζει να συγκαλύπτει τη σωματική βάση των μεταφορών μέσα σε ένα πέπλο σύνθετου μεταφορικού λόγου. Οι ίδιες μεταφορές, όμως, εμφανίζονται και σε επιγράμματα με παιγνιώδη, σκωπτική διάθεση, τα οποία τονίζουν τα μη συμβατά σημεία των μεταφορικών εννοιών καθώς και τα κυριολεκτικά τους ισότοπα, ώστε να αποκαλύπτουν τον μεταφορικό λόγο
description: The purpose of this essay is to study maritime metaphors that are found in erotic epigrams of the Palatine Anthology describing the erotic feeling or the erotic relationship in terms of a sea voyage. The analysis of maritime metaphors is based on the theory of cognitive poetics that studies poetic metaphors, especially when they express emotion concepts. According to this theory, metaphors are a means to express our way of conceiving polysemous and vague human feelings, like love. The sea of love, in particular, is a metaphor that represents the physiology of love, the concept of the embodied self during sexual encounters. This embodied concept of love is broadly present in ancient Greek fantasy. It is metaphorically expressed in ancient Greek mythology and religion, since Aphrodite was believed to have emerged from the sea, where she was empowered to protect mariners and where she was also worshipped in a number of marine shrines. The same metaphor is dominant in medical writers as well, who believed that female sexuality and psychology were determined by the movements of fluids in their bodies. Poetry uses these metaphoric concepts creatively, by exploring their semantic implications and by expressing them in a language that depicts its signified using certain structural and phonetic choices. These choices, however, are affected by the tone adopted by the persona loquens in each epigram. Therefore, erotic epigrams will be distinguished in those that are characterized by an elevated tone, the epigrammatists of which are diligent to conceal the embodied conceptual base of the metaphors they use, and those that use the same metaphors in a playful, witty tone, stressing their incompatible elements and their virtual equivalents, so that the metaphoric speech can be disclosed