Παρατηρητήριο υγείας και περιβάλλοντος παιδιών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης : μια μελέτη σκοπιμότητας για τη διερεύνηση της οπτικής των εκπαιδευτικών σχετικά με τη δημιουργία κοόρτης στη Δυτική Θεσσαλονίκη
Creators: name: Χρυσικού, Μαριάνθη Δημήτρη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Μελέτη κοόρτης
Αντιλήψεις
Εκπαιδευτικοί
Cohort study
Perceptions
Teachers

description: Εισαγωγή: Η παρακολούθηση της υγείας των παιδιών μέσα από μελέτες κοόρτης σε σχολικό περιβάλλον μπορεί να συμβάλλει στην αναγνώριση περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων κινδύνου για την υγεία τους, αλλά και να συνεισφέρει στην αύξηση της εγγραμματοσύνης για την υγεία, διαδραματίζοντας έναν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την ενίσχυση «υγιών σχολείων» στην Ελλάδα. Ωστόσο, στη χώρα μας υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα σχετικά με την υλοποίηση ερευνητικών μελετών στο σχολικό περιβάλλον και η αποδοχή τους από τους εκπαιδευτικούς δεν έχει διερευνηθεί. Σκοπός: Σκοπός της ποιοτικής αυτής μελέτης ήταν η καταγραφή της οπτικής των εκπαιδευτικών σχετικά με την υλοποίηση μελετών κοόρτης για την παρακολούθηση της υγείας των παιδιών στο σχολικό περιβάλλον. Καταγράφηκαν τα κίνητρα που ενδεχομένως αναγνωρίζουν στην υποστήριξη τέτοιων πρωτοβουλιών, τις πιθανές προκλήσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσει ο ερευνητής στην υλοποίησή τους, καθώς και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Μέθοδος: Για τη διεξαγωγή της μελέτης χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος των ατομικών, ημι- δομημένων συνεντεύξεων σε εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης από 10 δημοτικά σχολεία της Δυτικής Θεσσαλονίκης, κατά τον Απρίλιο-Αύγουστο 2024, μετά από συγκατάθεση των διευθυντών του κάθε σχολείου. Οι συνεντεύξεις υλοποιήθηκαν διαδικτυακά, μετά από υπογεγραμμένη συγκατάθεση των συμμετεχόντων και βιντεοσκοπήθηκαν μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας zoom. Η ανάλυση των δεδομένων, διεξήχθη σύμφωνα με τη μεθοδολογία της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου. Αποτελέσματα: Συμμετείχαν συνολικά 13 εκπαιδευτικοί, 53,8% (ν=7) γυναίκες, με μέση ηλικία τα 59,8 έτη (± 6,6, ελαχ. 37 - μεγ. 62) και μέσο όρο προϋπηρεσίας τα 29,6 έτη Τα κίνητρα των εκπαιδευτικών σχετικά με την υποστήριξη της υλοποίησης μιας μελέτης στο σχολείο συνοψίζονται σε έξι θεματικές ενότητες: 1. Προαγωγή της υγείας στο σχολείο, 2. Επιθυμία για συνεισφορά στην έρευνα, 3. Προσδοκία για ανταποδοτικότητα με υλικά οφέλη. 4. Ηθική ικανοποίηση/ χαρά της συμμετοχής, 5. Ενίσχυση της καλής φήμης του σχολείου, 6. Ενδιαφέρον για την εξελικτική πορεία των παιδιών. Ως προς τις πιθανές προκλήσεις αναδείχθηκαν οι ακόλουθες τρεις θεματικές ενότητες: 1. Ανησυχία για τη χρήση των προσωπικών δεδομένων, 2. Επιφυλακτικότητα σε φορείς εκτός σχολείου, 3. Έλλειψη κινήτρων των γονέων (3α. Έλλειψη ενδιαφέροντος για συμμετοχή σε έρευνα, 3β. Δυσκολία συμμετοχής λόγω έλλειψης χρόνου). Οι προτάσεις για την ενίσχυση της συμμετοχής των γονέων συνοψίζονται σε τέσσερεις θεματικές ενότητες: 1. Τρόποι ενημέρωσης γονέων (1α. Άμεση δια ζώσης ή διαδικτυακή ενημέρωση, 1β. Καμπάνια ενημέρωσης με χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης), 2. Περιεχόμενο ενημέρωσης γονέων (2α. Τοποθέτηση του οφέλους του παιδιού στο επίκεντρο της ενημέρωσης, 2β. Αναφορά σε οφέλη προηγούμενων παρόμοιων μελετών, 2γ. Επισήμανση της δυνατότητας αποχώρησης από την μελέτη, 2δ. Γλώσσα κατανοητή από τους γονείς), 3. Ανάδειξη διασύνδεσης με άλλους επιστημονικούς και κρατικούς φορείς, και 4. Παροχή κινήτρων συμμετοχής (4α. Βελτίωση υποδομών σχολικού περιβάλλοντος, 4β. Παροχές υπηρεσιών υγείας για τα παιδιά). Συμπεράσματα: Η υλοποίηση μίας μελέτης κοόρτης σε παιδικό πληθυσμό αντιμετωπίζεται θετικά από τους εκπαιδευτικούς, προϋποθέτει όμως την κατάλληλη ενημέρωση και κινητοποίηση των γονέων προκειμένου τα επίπεδα συμμετοχής να επιτρέπουν την έναρξη, αλλά και την επιτυχή ολοκλήρωσή της.
description: Introduction: In the context of a broader primary health care framework, monitoring children's health through cohort studies in the school setting may contribute to their health promotion and could play an integral role in creating and strengthening the meaning of the "health promoting schools" in Greece. Aim: The aim of this qualitative study was to capture teachers' perspectives on the implementation of cohort studies to monitor children's health in the school environment. The motivations they may recognize in supporting such initiatives, the possible challenges that the researcher may face in their implementation, as well as their suggestions for the researchers to overcome these barriers were documented. Method: This qualitative study was conducted using the method of individual, semi-structured interviews with primary school principals/ teachers from 10 primary schools in Western Thessaloniki, during April-August 2024, after the consent of the principal of each school. The interviews were implemented online, after signed consent of the participants and were video- recorded through the online platform Zoom. The thematic content analysis methodology was used. Results: A total of 13 teachers participated, 53.8% (n=7) were female, with a mean age of 59.8 years (± 6,6, min. 37 - max. 62) and mean years of experience in the field of education of 29.6 years (± 8,2 years, min. 16 - max. 40). Teachers' motivations about supporting the implementation of cohort studies in children in the school environment were summarized in six themes: 1. Health promotion in the school, 2. Willingness to contribute to research, 3. Expectation of reciprocity with material benefits, 4. Moral satisfaction/pleasure of participation, 5. Enhancing the school's reputation and 6. Interest in children's progress throughout the study. In terms of possible impediments which the researcher may face, the following themes emerged: 1. Concern about the use of personal data, 2. Reluctance to trust institutions apart from the school environment and 3. Lack of parental motivation (3a. Lack of interest in participating in research, 3b. Inability to participate due to lack of time). The recommendations for enhancing parental involvement are summarized in 4 thematic sections: 1. Direct face-to- face or online information (1b. Information campaign using social media, 2a. Placing the benefit of the child at the centre of the information, 2b. Reference to benefits of previous similar studies, 2c. Highlighting the option to withdraw from the study, 2d.Language understandable by parents), 3. Highlighting linkages with other scientific and government agencies and 4. Providing incentives for participation (4a.Improving the infrastructure of the school environment, 4b.Provision of health services for children). Conclusions: The implementation of a cohort study in a child population is viewed positively by teachers, but requires appropriate information and motivation of parents in order for participation levels to allow for its initiation and successful completion.