Retinal vascular lesions in patients with nonalcoholic fatty liver disease: A systematic review and meta-analysis
Creators: name: Ορφανίδου, Μυρσίνη Θεόφιλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος
Αμφιβληστροειδοπάθεια
Σακχαρώδης διαβήτης
Nonalcoholic fatty liver disease
Retinopathy
Diabetes

description: Background and Aim: Nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) has been gaining increasing interest due to its increasing prevalence and systemic health consequences. There are some studies exploring possible associations of NAFLD with macrovascular and microvascular complications, including retinopathy, whose results are, however, conflicting. The aim of this systematic review and meta-analysis was to summarize and compare data on retinal vascular lesions between patients with NAFLD and individuals without the disease (controls). Methods: A systematic search was performed in the PubMed, Scopus and Cochrane Library electronic databases, complemented by hand searching. Thirty-six studies comprising 24,985 individuals (12,387 NAFLD patients and 12,598 controls) were included in the meta-analysis. Results: Apart from retinopathy, no study with a different type of retinal vascular lesion was retrieved. Overall, there was no significant difference of the presence of retinopathy in NAFLD patients compared to controls. Heterogeneity among studies was high, while Egger’s test revealed no publication bias. The difference between groups remained non-significant in all sensitivity analyses. However, subgroup analysis showed positive association between retinopathy and NAFLD in the type 1 diabetes mellitus (T1DM), but not in the type 2 diabetes mellitus subgroup. Meta-regression analysis exploring the effect of potential confounders (age, percentage of females, body mass index, waist circumference, alanine aminotransferase, aspartate aminotransferase, gamma-glutamyltranspeptidase and arterial hypertension) revealed no significant association. Conclusions: The odds ratio of retinopathy was not overall different between individuals with and without NAFLD; however, patients with T1DM and NAFLD had higher odds ratio of retinopathy compared to T1DM patients without NAFLD, a finding warranting further research, with cohort studies to show whether NAFLD has a predictive role for retinopathy in T1DM patients, and mechanistic studies to explore the potential underlying mechanisms.
description: Σκοπός: Η μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) λαμβάνει τα τελευταία χρόνια αυξανόμενη προσοχή από την επιστημονική κοινότητα λόγω του υψηλού επιπολασμού της και των συστημικών συνεπειών. Αρκετές μελέτες εστιάζουν πλέον, εκτός των άλλων, στη διερεύνηση πιθανής συσχέτισης της NAFLD με μακροαγγειακές και μικροαγγειακές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της αμφιβληστροειδοπάθειας. Ωστόσο, τα διαθέσιμα αποτελέσματα είναι, επί του παρόντος, αντικρουόμενα. Ο στόχος αυτής της συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης είναι να συνοψίσει και να συγκρίνει τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τις αγγειακές αλλοιώσεις του αμφιβληστροειδούς μεταξύ ασθενών με NAFLD και ατόμων χωρίς τη νόσο (μάρτυρες). Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση τις βιβλιογραφίας στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Cochrane Library, συνεπικουρούμενη από χειροκίνητη αναζήτηση. Τριάντα έξι μελέτες που συμπεριλάμβαναν 24.985 άτομα (12.387 ασθενείς με NAFLD και 12.598 μάρτυρες) συμπεριλήφθηκαν, τελικά, στην μετα-ανάλυση. Αποτελέσματα: Συνολικά, δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στην παρουσία αμφιβληστροειδοπάθειας σε ασθενείς με NAFLD σε σύγκριση με άτομα χωρίς την νόσο. Η ετερογένεια μεταξύ των μελετών ήταν, ενώ η δοκιμασία Egger δεν ανέδειξε συστηματικό σφάλμα δημοσίευσης. Η διαφορά μεταξύ των ομάδων παρέμεινε μη-στατιστικώς σημαντική σε όλες τις αναλύσεις ευαισθησίας. Ωστόσο, η ανάλυση υποομάδων ανέδειξε θετική σχέση μεταξύ αμφιβληστροειδοπάθειας και NAFLD στην υποομάδα του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 (ΣΔ1). Παρόμοια σχέση δεν παρατηρήθηκε στην υποομάδα του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η ανάλυση μετα-παλινδρόμησης, για τη διερεύνηση της επίδρασης πιθανών συγχυτικών παραγόντων (ηλικία, ποσοστό γυναικών, δείκτης μάζας σώματος, περίμετρος μέσης, αλανινική αμινοτρανσφεράση, ασπαρτική αμινοτρανσφεράση, γ-γλουταμυλοτρανσφεράση και αρτηριακή υπέρταση) δεν αποκάλυψε σημαντική συσχέτιση. Συμπεράσματα: Συνολικά, ο λόγος πιθανοτήτων της αμφιβληστροειδοπάθειας δεν παρουσίαζε σημαντική διαφορά μεταξύ των ατόμων με και χωρίς NAFLD. Ωστόσο, οι ασθενείς με ΣΔ1 και NAFLD εμφάνιζαν υψηλότερο λόγο πιθανοτήτων αμφιβληστροειδοπάθειας σε σύγκριση με τους ασθενείς με ΣΔ1 χωρίς NAFLD. Το εύρημα αυτό χρήζει περαιτέρω έρευνας, με μελέτες κοόρτης, ώστε να διερευνηθεί καλύτερα εάν η NAFLD έχει προγνωστικό ρόλο στην εμφάνιση της αμφιβληστροειδοπάθειας σε ασθενείς με ΣΔ1, και μηχανιστικές μελέτες, προκειμένου να διερευνηθούν πιθανοί διαμεσολαβητικοί μηχανισμοί.