Το δικαίωμα στο περιβάλλον και η οικονομική ελευθερία
Creators: name: Ιακωβίδου, Δήμητρα Γρηγορίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Δικαίωμα στο περιβάλλον
Οικονομική ελευθερία
Βιώσιμη ανάπτυξη
Right to the environment
Economic freedom
Sustainable development

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η σκιαγράφηση των σχέσεων προστασίας του περιβάλλοντος και οικονομικής ανάπτυξης, όπως αυτή εκδηλώνεται μέσω της άσκησης της οικονομικής ελευθερίας και της εκτέλεσης δημοσίων έργων τα οποία συμβάλλουν καθοριστικά στην οικονομική ευμάρεια της χώρας. Στο πρώτο κεφάλαιο, αναλύεται η πορεία αρχικά προς την κατοχύρωση και εν συνεχεία προς την ενισχυμένη προστασία του δικαιώματος στο περιβάλλον, καθώς και η ευαισθησία του Συμβουλίου της Επικρατείας σε ζητήματα περιβαλλοντικής προστασίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αντιμετώπιση της προστασίας του περιβάλλοντος στο ευρωπαϊκό επίπεδο, δεδομένης μάλιστα της ανυπαρξίας ενός ρητά κατοχυρωμένου δικαιώματος στο περιβάλλον στις ιδρυτικές συνθήκες. Παρά την ανυπαρξία αυτή, με το πέρασμα των ετών αποδίδεται όλο και μεγαλύτερο βάρος στην περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης, κυρίως μέσω της διαμόρφωσης αρχών που διασφαλίζουν ένα υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής προστασίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο, αναδεικνύεται το σκέλος εκείνο που σχετίζεται με την οικονομική ελευθερία και την ανάπτυξη της ιδιωτικής οικονομικής πρωτοβουλίας, όπως αυτές κατοχυρώνονται στα άρθρα 5§1 και 106 Συντάγματος, ως βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη του συνταγματικού στόχου της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Περιγράφονται τα όρια που τίθενται στην ανάπτυξη της οικονομικής δράσης των ιδιωτών και η έκταση της κρατικής παρέμβαση στο επίμαχο πεδίο. Από πλευράς ενωσιακού δικαίου, αναλύονται δύο πεδία της οικονομικής ελευθερίας, τα οποία συνηθέστερα αντιπαρατίθενται με τις απαιτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας, καθώς η τελευταία έρχεται να οριοθετήσει τις επίμαχες οικονομικές ελευθερίες. Πρόκειται αφενός για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και αφετέρου για τις διατάξεις που διασφαλίζουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό εντός της Ένωσης. Το τρίτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην αποτύπωση των σχέσεων περιβάλλοντος και οικονομικής ελευθερίας μέσω της εξέτασης της νομολογίας του ΣτΕ και του ΔΕΕ. Παρατηρεί κανείς ότι η αντιμετώπιση της επίμαχης σχέσης από το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της χώρας μας δεν είναι σταθερή, αλλά μεταβάλλεται ανάλογα με την υπό εξέταση περίοδο. Εκτός όμως από το ΣτΕ, και τα ευρωπαϊκά δικαστήρια έχουν κληθεί πολλές φορές να διευθετήσουν τις σχέσεις περιβάλλοντος και οικονομίας. Τέλος, αποτυπώνονται τα συμπεράσματα της γράφουσας για την αντιμετώπιση της σχέσης οικονομίας-περιβάλλοντος, όπως αυτή προκύπτει από τη μελέτη των δικαστικών αποφάσεων.
description: The object of this work is to outline the relationship between environmental protection and economic development, as it manifests itself through the exercise of economic freedom and the execution of public works which contribute significantly to the economic prosperity of the country. The first chapter analyzes initially the course to the establishment and afterwards to the enhanced protection of the right to the environment, as well as the sensitivity of the Council of State to issues of environmental protection. Also interesting is the treatment of environmental protection at european level, given the absence of an explicitly guaranteed right to the environment in the founding treaties. Despite its non-existence, over the years more and more burden has been placed on the environmental policy of the Union, mainly through the establishment of principles that ensure a high level of environmental protection. The second chapter highlights the part related to the economic freedom and the development of private economic initiative, as enshrined in Articles 5§1 and 106 of the Constitution, as basic conditions for achieving the constitutional goal of economic development of the country. The limits set on the development of private economic activity and the extent of state intervention in the field in question are described. From the point of view of the EU law, two areas of economic freedom are analyzed, which are most often opposed to the requirements of environmental protection, as the latter comes to limit the economic freedoms in question. These are, on the one hand, the free movement of goods and, on the other hand, the provisions guaranteeing free competition within the Union. The third chapter is dedicated to capturing the relationship between the environment and economic freedom through the examination of the case law of the Council of State and the Court of Justice of the European Union. One notices that the treatment of the disputed relationship by the Supreme Administrative Court of our country is not stable, but varies according to the period under consideration. Apart from the Council of State, European Courts have also been called upon many times to settle environmental and economic relations. Finally, the author's conclusions on the treatment of the relationship the economy and the environment are reflected, as it emerges from the study of court decisions.