Συνταγές μαγειρικής, κοινωνία και ιδεολογία σε παιδικά βιβλία μαγειρικής
Creators: name: Σταυροπούλου, Αικατερίνα Θεόδωρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Διαδικασιακά κείμενα
Συνταγές μαγειρικής
Νοήματα
Γραμματισμός
Procedural texts
Cooking recipes
Meanings
Literacy

description: Η παρούσα εργασία εστιάζει στη μελέτη του διαδικασιακού κειμενικού είδους, όπως αυτό πραγματώνεται μέσα από συνταγές μαγειρικής σε βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά. Σκοπός της έρευνας είναι να μελετήσει τα γλωσσικά και κειμενικά στοιχεία μέσα από τα οποία δομούνται οι συνταγές μαγειρικής αλλά και οι ιδεολογίες που αυτά τα κείμενα απηχούν, να αναδείξει τις τυχόν διαφοροποιήσεις που διακρίνονται στα δομικά χαρακτηριστικά και να διερευνήσει τη συμβολή αυτών στην καλλιέργεια γνώσεων γραμματισμού. Για τη μελέτη των συγκεκριμένων διαστάσεων αναλύθηκαν έξι (6) βιβλία μαγειρικής, διαφορετικής χρονολογικής έκδοσης, που απευθύνονται κατά κύριο λόγο στο παιδικό αναγνωστικό κοινό. Κατά την ανάλυσή τους, διακρίνεται ο Λόγος που πραγματώνεται, σημειώνονται τα δομικά χαρακτηριστικά των συνταγών, τα επιπλέον κείμενα που πλαισιώνουν τις συνταγές, καθώς και τα γλωσσικά και οπτικά στοιχεία που αξιοποιούνται. Επιπλέον, για την ανάδειξη της οπτικής των ίδιων των παιδιών, κάποια από τα μελετώμενα βιβλία δόθηκαν σε ένα δείγμα 16 μαθητών/τριών Δ’ τάξης του δημοτικού για να αξιολογηθούν. Η ανάλυση κατέδειξε ότι τα παιδικά βιβλία με συνταγές μαγειρικής είναι φτωχά τόσο ως προς τις γνώσεις για τη διατροφή και την υγιεινή διατροφή που προτείνουν, όσο και ως προς τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν τα διάφορα κειμενικά είδη και τα στοιχεία γραμματισμού που καλλιεργούν. Με βάση τα δεδομένα αυτά, φαίνεται ότι οι συνταγές μαγειρικής συνιστούν για τα παιδιά ένα περιφερειακό κειμενικό είδος, το οποίο, προκειμένου για να αποκτήσει νόημα και ενδιαφέρον γι’ αυτά, πρέπει να ενταχθεί σε ευρύτερες οπτικές. Οι παιδαγωγικές συνεπαγωγές των ερευνητικών δεδομένων που διατυπώνονται εστιάζουν στον τρόπο με τον οποίο το συγκεκριμένο κειμενικό είδος μπορεί να διδαχθεί στο δημοτικό σχολείο.
description: This work focuses on the study of the procedural genre, and specifically on cooking recipes, as texts used for teaching purposes. While recipes are usually seen as linguistic texts, we suggest that these need to be analyzed in a different perspective that pays attention to the ideologies (such as on food and human relationships) they construct. We begin with the analysis of the way recipes are discussed in the literature and are presented in the Greek textbooks. We noted that emphasis is placed on the typifical structural characteristics of this genre and the linguistic forms (such as imperatives) used. Given the interest on healthy diet habits in current world, we analyze how recipes are presented in children’s books and whether these contribute to changing children’s eating habits. We expected that a variety of issues on food, food waste and healthy eating habits will be discussed in those books. To this end, six (6) children’s cooking books, published in the past 15 years, were analyzed. In addition, we documented the responses 4th grade elementary-school students had to those books via a questionnaire they filled in. The results show that the books are very thin, both in terms of the information they provide on food, on the way the recipes were incorporated along with other genres as well as on the structure of the recipes analyzed. Furthermore, we found out that children were interested in a book that analyzed recipes as a way by which people from different cultures come together and build understandings of each other. In light of those results, suggestions are made on the way this genre may be re-used in textbooks. This is a peripheral text that seems to acquire meaning for children when seen as part of activities that discuss wider social issues. To this end, several activities are presented and discussed.