Η Γενική Γραμματεία θρησκευμάτων από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα ως μέσο άσκησης εκκλησιαστικής πολιτικής και διπλωματίας
Creators: name: Μήττικας, Ιωάννης Άγγελου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Γενική Γραμματεία θρησκευμάτων
Εκκλησιαστική πολιτική
Δράσεις κατά του αντισημιτισμού
General Secretariat for Religious Affairs
Church policy
Actions against anti-Semitism

description: Η παρούσα εργασία εξετάζει το ρόλο της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων στη διαμόρφωση και άσκηση εκκλησιαστικής πολιτικής και διπλωματίας στη σύγχρονη Ελλάδα, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους συμβάλλει σε αυτούς τους τομείς. Ο Ελληνισμός και ο Χριστιανισμός αποτελούν άρρηκτα συνδεδεμένες έννοιες, κάτι που αποτυπώνεται και στη θεμελιώδη διάταξη του άρθρου 3 του Συντάγματος, όπου ορίζεται ότι η επικρατούσα θρησκεία είναι αυτή της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η θρησκευτική ελευθερία. Η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων, η οποία ιδρύθηκε το 1987 και υπάγεται στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, δρα ως κρατικός φορέας που ασχολείται με την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και τη ρύθμιση ζητημάτων που σχετίζονται με τις θρησκευτικές κοινότητες. Η εργασία αναδεικνύει τη δομή, το θεσμικό πλαίσιο και τις δράσεις της, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις νομοθετικές πρωτοβουλίες, την αντιμετώπιση ζητημάτων θρησκευτικής συνείδησης και λατρείας, καθώς και στη διαχείριση περιστατικών εις βάρος χώρων θρησκευτικής σημασίας. Ειδική μνεία γίνεται στις δράσεις της Γενικής Γραμματείας σχετικά με τις Ισραηλιτικές Κοινότητες στην Ελλάδα. Εξετάζεται η ιστορική πορεία των Ελλήνων Εβραίων, οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις, οι συνεργασίες με φορείς όπως το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, καθώς και οι πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης κατά του αντισημιτισμού, μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων και εκδηλώσεων. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων ασκεί ουσιαστική εκκλησιαστική πολιτική και διπλωματία, ενισχύοντας τη θρησκευτική ειρήνη και την κοινωνική συνοχή. Στο σύγχρονο περιβάλλον, όπου οι μετακινήσεις πληθυσμών διαφορετικών πολιτισμικών και θρησκευτικών καταβολών είναι έντονες, ο ρόλος αυτός καθίσταται πιο αναγκαίος από ποτέ, προωθώντας το διάλογο, τη συνεργασία και την καταπολέμηση του φανατισμού και της μισαλλοδοξίας.
description: This paper examines the role of the General Secretariat for Religious Affairs in the formulation and exercise of church policy and diplomacy in contemporary Greece, as well as the ways in which it contributes to these areas. Hellenism and Christianity are inextricably linked concepts, which is reflected in the fundamental provision of Article 3 of the Constitution, which stipulates that the prevailing religion is that of the Eastern Orthodox Church, while at the same time guaranteeing religious freedom. The General Secretariat for Religious Affairs, established in 1987 and attached to the Ministry of Education, Religious Affairs and Sports, acts as a state body concerned with the protection of religious freedom and the regulation of issues related to religious communities. The paper highlights its structure, institutional framework and activities, focusing in particular on legislative initiatives, addressing issues of religious conscience and worship, and managing incidents against sites of religious significance. Special reference is made to the actions of the General Secretariat in relation to the Jewish Communities in Greece. It examines the history of the Greek Jews, the relevant legislation, the cooperation with institutions such as the Jewish Museum of Greece, as well as initiatives to raise awareness against anti-Semitism through educational programmes and events. The paper concludes that the General Secretariat for Religious Affairs exercises essential church policy and diplomacy, enhancing religious peace and social cohesion. In today's environment, where the movement of populations of different cultural and religious backgrounds is intense, this role is more necessary than ever, promoting dialogue, cooperation and the fight against fanaticism and intolerance.