Ανήλικη Παραβατικότητα. Κοινωνιολογική προσέγγιση των θεσμών του επίσημου κοινωνικού ελέγχου. Το Παράδειγμα του Δικαστηρίου Ανηλίκων Θεσσαλονίκης
Creators: name: Καραμπέρη, Ελένη Αναστάσιου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Ανήλικη παραβατικότητα
Κοινωνιολογική προσέγγιση
Δικαστήριο Ανηλίκων Θεσσαλονίκης
Juvenile delinquency
Sociological approach
Juvenile Court of Thessaloniki

description: Στόχος της εργασίας αυτής ήταν μια ολιστική προσέγγιση των θεσμών και των μηχανισμών του επίσημου κοινωνικού ελέγχου, που διέπουν τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία σχετικά με την αντιμετώπιση της παραβατικότητας των ανηλίκων, μέσα από τον φακό της διεπιστημονικότητας, που προσφέρει η πολυπρισματική οπτική της Κοινωνιολογίας του Δικαίου. Δεδομένης της θεώρησης αυτής, αρχικά προσδιορίστηκε η έννοια, η προβληματική, όπως και η πολυδιάστατη φύση του φαινομένου. Ξετυλίχτηκε στη συνέχεια η διαλεκτική συνύφανση των εννοιών παραβατικότητα – κοινωνικοποίηση, σε μια δυναμική σχέση αντίφασης – αλληλεπίδρασης και αναζητήθηκαν τα ενδεχόμενα σημεία επαφής μεταξύ της χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών και παραπτωματικότητας. Επιχειρήθηκε κατόπι σε αδρές γραμμές η σκιαγράφηση των χαρακτηριστικών που κατά κύριο λόγο συνθέτουν το προφίλ ενός ανήλικου δράστη και αναπτύχθηκαν ορισμένα βασικά ρεύματα κοινωνιολογικής σκέψης σχετικά με την ερμηνεία της παραβατικής συμπεριφοράς των εφήβων. Διερευνήθηκε επιπλέον η συμβολή των βασικών θεσμών κοινωνικοποίησης και γενικότερα του κοινωνικού συστήματος στη γένεση του παραβατικού φαινομένου της ανήλικης νεότητας. Πραγματοποιήθηκε περαιτέρω μια ιστορική αναδίφηση σε σχέση με την εξέλιξη, όπως και τα αίτια μεταβολής του συστήματος ποινικής μεταχείρισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Περιγράφηκε ακόμη το ισχύον νομικό καθεστώς στην Ελλάδα, αναδείχτηκαν οι ιδιαιτερότητες του εν λόγω συστήματος, τα προβλεπόμενα εναλλακτικά μέτρα αποκαταστατικής δικαιοσύνης, ενώ ακολούθησε κάποια κριτική αποτίμηση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου. Ένα άλλο ζήτημα που εξετάστηκε ήταν η έννοια και οι μορφές του επίσημου κοινωνικού ελέγχου, όπως και ο ρόλος των θεσμικών οργάνων που είναι επιφορτισμένα με την άσκησή του, πέραν ενός δεοντικού επιπέδου, όπως αυτός αποτυπώνεται στην πραγματική του διάσταση, μέσα από το Παράδειγμα του Δικαστηρίου Ανηλίκων Θεσσαλονίκης. Διαπιστώθηκε εντέλει η αποτελεσματικότητα ενός τρίπτυχου μοντέλου πρόληψης, κοινωνικής ενσωμάτωσης και νομοθετικής διαχείρισης του προβλήματος και αναδείχτηκε ο καθοριστικός ρόλος των Τοπικών Συμβουλίων, όπως και οι εφαρμοζόμενες βέλτιστες πρακτικές για την καταπολέμηση του φαινομένου στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Τέλος, η στατιστική καταγραφή της κίνησης του Δικαστηρίου Ανηλίκων Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια των πέντε τελευταίων δικαστικών ετών, αποτυπώνοντας τις όψεις και διαστάσεις του προβλήματος της νεανικής παραβατικότητας στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιφέρεια, λειτουργεί ως πλαίσιο εμπειρικής αναφοράς σε σχέση με την απόφανση της επιβεβαίωσης ή διάψευσης των εκφερόμενων απόψεων, ενόψει της προηγηθείσας θεωρητικής προσέγγισης του φαινομένου.
description: The aim of this essay was a holistic approach to the institutions and the mechanisms of formal social control, which govern the contemporary Greek society regarding the treatment of juvenile delinquency, through trans-disciplinary methods derived from a multi-perspective view of the Sociology of Law. Given this approach, it was initially identified and defined the concept as well as the problematic and the multidimensional nature of this phenomenon. Subsequently, the dialectical inseparable links of the terms delinquency and socialization have been unfolded in a dynamic interrelation between contradiction and interaction and possible common points among drug use and felony have been identified. The following step was an attempt of describing a broad outline of the main characteristics that constitute the profile of a young offender and the development of certain basic trends of sociological thoughts concerning the interpretation of the criminal behavior of adolescents. Furthermore, any potential contribution of basic socialization institutions has been explored and especially that of the social system to the creation of delinquent phenomenon of the underage youth. Moreover, It was attempted a historical review of the evolution and of the principal reasons that led to amendments of the crime treatment system criminal at European level. In addition, the applicable legal system in Greece has been described, its alternative measures for restorative justice, followed by some critical assessment of the existing legislative framework. Another issue that has been considered, was the concept and the forms of the formal social control, as well as the role of institutions which are committed to implement it, apart from a regulatory level, as it is reflected in its true dimension, through the example of the Juvenile Court of Thessaloniki. As a result, a triptych model of prevention, social integration and legislative management of the problem has been found effective and additionally, it has been proved the crucial role of the Local Councils and the implementation of best practices for the effective confrontation of the phenomenon, not only in Greece but internationally. Lastly, the statistic records kept by the Juvenile Court of Thessaloniki during the last five judicial years, reflecting all perspectives and dimensions of the problem of juvenile delinquency in this geographical region, operate as the experiencing framework of reference in relation to the decision of confirmation or refusal of the views expressed on the theoretical approach of the phenomenon that has been followed in advance.