Αρτεμις Βραυρωνία, Αρτεμις ορθία: η φύση της θεάς και οι λατρείες της
Creators: name: Πενίδου, Αθανασία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Αρτεμις
Λατρείες
Μυητικές τελετές
Artemis
Cults
Rites of passages/initiation rites

description: Η Άρτεμη είναι μια από τις πιο δημοφιλείς θεότητες, με τις πιο διαδεδομένες λατρείες στον αρχαίο κόσμο. Συνδέθηκε με άλλες θεότητες στην Ασία, αφομοίωσε τοπικές θεότητες στην Ελλάδα και εντάχθηκε τελικά στο ελληνικό πάνθεο. Τέλος, άσκησε επιρροή στη ρωμαϊκή θρησκεία καθώς αποτέλεσε το πρότυπο της Diana. Η Άρτεμη είναι μια πληθωρική και αντιφατική προσωπικότητα. Έχει στενή σχέση με τη ζωή και τη γέννηση, αλλά και με τον θάνατο και τον πόλεμο, τη φύση, την αγριότητα και το κυνήγι, αλλά και την πόλη και τους νόμους της. Έχει επίσης σχέση με δραστηριότητες όπως ο χορός και το τραγούδι. Είναι μια θεά παρθενική αλλά ταυτόχρονα και θεά της γονιμότητας και της ευτοκίας, καθώς και προστάτιδα των νέων. Ως κουροτρόφος θεότητα θεωρήθηκε πως σχετίζεται με τις λεγόμενες ‘διαβατήριες τελετές’, στις οποίες συμπαρίσταται στους νέους κατά τη μετάβασή τους στην ενηλικίωση. Μάλιστα πολλοί από τους μύθους της ακολουθούν κάποια μοτίβα που σύμφωνα με πολλούς μελετητές έχουν μυητικό περιεχόμενο. Αντικείμενο μελέτης στην παρούσα εργασία αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες λατρείες της Άρτεμης, ως Βραυρωνίας και ως Ὀρθίας. Στη Βραυρώνα η θεά λατρεύεται από νεαρές κοπέλες, τις ἄρκτους. Η μελέτη των λογοτεχνικών πηγών και των αρχαιολογικών ευρημάτων, σε συνδυασμό με τη σύγκριση της λατρείας στην Βραυρώνα με άλλες παρόμοιες, οδηγεί στη δημιουργία μιας εικόνας σχετικά με την τελετουργική πρακτική, η οποία έχει θεωρηθεί από πολλούς ως μυητική. Η Άρτεμη λατρεύεται στη Σπάρτη ως Ὀρθία από νεαρά αγόρια, τα οποία υποβάλλονται σε δοκιμασίες προς τιμήν της. Οι λογοτεχνικές πηγές σε συνδυασμό με τα αρχαιολογικά ευρήματα προσφέρουν μια περιγραφή της λατρευτικής πρακτικής, καθώς και εξηγήσεις για τα τελετουργικά δρώμενα. Μάλιστα, η εξέταση της λατρείας της θεάς μέσα στο πλαίσιο της σπαρτιατικής ἀγωγής βοηθά στη βαθύτερη κατανόησή της λατρείας, κι ενισχύει την άποψη πως ο χαρακτήρας της είναι μυητικός. Παράλληλα, υπάρχουν λογοτεχνικές αναφορές οι οποίες αναδεικνύουν τη σχέση της Άρτεμης Ὀρθίας και με νεαρά κορίτσια, ιδιαίτερα με τον βιολογικό τους κύκλο, και προσφέρουν ενδείξεις πως η θεά λατρευόταν στη Σπάρτη και από κοπέλες, προφανώς με τελετές μυητικού περιεχομένου. Παρά τις δυσκολίες που προκύπτουν από την ανεπάρκεια των στοιχείων και την αποσπασματικότητά τους, η εργασία αυτή προσφέρει μια εικόνα του χαρακτήρα της θεάς Άρτεμης και των δύο αυτών λατρειών της, η οποία ευελπιστούμε πως πλησιάζει την ιστορική πραγματικότητα.
description: Artemis is one of the most popular divinities with the most widespread cults in the ancient world. She was connected with other goddesses in Asia, she assimilated local divinities in Greece and was eventually integrated into the Greek pantheon. Finally, she influenced the Roman religion as she was the model for Diana. Artemis has a multi-dimentional and controversial personality. She is closely related to life and birth, but also to death and war, to nature, savagery and hunting, but also to the city and its laws. Moreover, she is related to activities such as dancing and singing. She is a virgin goddess but at the same time a goddess of fertility and childbirth as well as a protectress of the youth. As a kourotrophic deity she is regarded to be connected with the so-called ‘rites of passage’, during which she assists the adolescents in their transition to adulthood. In particular, many of her myths follow some narrative patterns which have been considered, according to many scholars, as initiatory. Two of the most important cults of Artemis are the subject of the present study, the one of Artemis Brauronia, and the other of Artemis Orthia. At Brauron, the goddess is worshipped by young girls who play the bear. The study of the literary sources and the archaeological finds, in association with other similar cults, yields a picture of the ritual practice, which has been regarded by many as initiatory. Artemis is also worshipped in Sparta as Orthia by young boys who are submitted to trials in her honor. The literary sources in association with the archaeological finds provide a description of the cult practice as well as explanations for the ritual acts. The examination of Artemis’ worship in the context of the Spartan ‘agoge’ in particular, furthers its comprehension and strengthens the idea that the cult has an initiatory character. A number of literary references also manifests the effect that Artemis Orthia has on the growth of girls and their biological rhythm. These sources testify to the worship of Artemis in Sparta by maidens and the existence of initiation rites. Despite the difficulties which result from the insufficient and overall fragmentary state of evidence, the present study has hopefully offered a picture of Artemis’ character and of her two cults in particular, which in all probability reflects the historical reality.