Η σχέση του διονυσιακού με το απολλώνειο ως σύλληψη του τραγικού στη φιλοσοφία του Νίτσε
Creators: name: Τζιόρτζιου-Τσιλιάκου, Ευαγγελία Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Διονυσιακό
Απολλώνειο
Τραγικό
Dionysian
Apollonian
Tragic

description: Το τραγικό στοιχείο και η ύπαρξη του κάθε όντος είναι δύο έννοιες αλληλένδετες, καθώς η ύπαρξη διαπνέεται από το τραγικό, το οποίο απασχόλησε ιδιαίτερα τον φιλοσοφικό στοχασμό του Νίτσε. Πρόκειται για την τραγικότητα της ύπαρξης, δηλαδή για το γεγονός ότι η ύπαρξη του κάθε όντος θα βαδίσει προς το τέλος της. Κάθε ον έχει επίγνωση αυτής της αναπόφευκτης τροπής, καθώς τη βιώνει στην εσωτερικότητά του. Η βίωση αυτή προκαλεί το αίσθημα της αγωνίας και του φόβου στον άνθρωπο, το οποίο έγκειται, κυρίως, στην διαπίστωση ότι δεν έχει δικαιώσει την ύπαρξή του και, για τον λόγο αυτό, υποφέρει, σκεπτόμενος το επικείμενο τέλος της. Μόνο το στοιχείο της «δυνατότητας» μπορεί να ανατρέψει την προδιαγεγραμμένη αυτή πορεία, καθώς ενέχει το στίγμα της συνέχειας, του μη τέλους. Την οδυνηρή αυτή κατάσταση εκφράζει η τέχνη και πιο συγκεκριμένα, η τραγική. Η λειτουργία της όμως δεν περιορίζεται στην έκφραση αυτή, καθώς παράσχει και ένα αίσθημα παρηγοριάς, ανακούφισης στον άνθρωπο. Καθώς αποκαλύπτει την αληθινή ουσία του κόσμου, «προετοιμάζει» τον θεατή να αντικρίσει τη μεγάλη διακύβευση της ύπαρξής του, η οποία συνίσταται στην αναμέτρηση με το στοιχείο της τραγικότητας που ενέχει, δηλαδή με τον ίδιο του τον εαυτό. Μόνο εάν αναλάβει αυτή τη δυνατότητα και βγει νικητής, μπορεί να αποδεσμευτεί από το στοιχείο της περατότητας και να καταστεί ολοκληρωμένος ως ύπαρξη. Η τραγωδία, επομένως, εμφανίζει την τρομερή αλήθεια των πραγμάτων στον άνθρωπο, προσφέροντάς του, όμως, ταυτόχρονα, τη δύναμη να την αντέξει και να την αποδεχτεί, καθώς αντιλαμβάνεται πλέον τον εαυτό του ως κομμάτι του σύμπαντος που ενέχει αυτήν την αλήθεια. Αυτό καθίσταται δυνατό, λόγω της δράσης των δύο αντίθετων στοιχείων που κυριαρχούν στην τραγική τέχνη και που, από την σύγκλιση των οποίων, αναδύεται το τραγικό στοιχείο. Τα στοιχεία αυτά δεν είναι άλλα από το διονυσιακό και το απολλώνειο. Το διονυσιακό είναι το στοιχείο της φύσης, που αναδύεται μέσα από την καταγωγική ορμή και τα πρωτόγονα ένστικτα των όντων. Το στοιχείο αυτό αποζητά με τέτοια δύναμη τη βίωση της ζωής σε όλες της τις εκφάνσεις, που καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά του· δεν μπορεί να ελεγχθεί. Το απολλώνειο, όντας εκ διαμέτρου αντίθετο, ενέχει το στοιχείο της ηρεμίας, της γαλήνης και εμφανίζει την ομορφιά των πραγμάτων. Με άλλα λόγια, το διονυσιακό εκφράζει τη βαθύτερη ουσία των όντων, ενώ το απολλώνειο αποτελεί εκδήλωση της φαινομενικότητάς τους. Το κάθε στοιχείο προσπαθεί να κυριαρχήσει στο άλλο, με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε μια κατάσταση αέναης σύγκρουσης, μέχρι που φτάνουν σε ένα οριακό σημείο, στο οποίο κάτι αλλάζει και σταματούν να μάχονται μεταξύ τους. Πλέον, δεν υπάρχουν απλώς στον ίδιο χωροχρόνο, αλλά συμβαδίζουν, πορεύονται μαζί προς μία κοινή κατεύθυνση. Το οριακό αυτό σημείο δεν είναι άλλο από τη γέννηση της τραγωδίας. Από την συνεργεία αυτή που πραγματώνεται μεταξύ των δύο στοιχείων, απορρέει και η θεραπευτική λειτουργία της τέχνης, καθώς, κατά τη διάρκεια παρακολούθησης των τραγικών δρωμένων, ο άνθρωπος βιώνει την φοβερή αλήθεια (διονυσιακό), «διαπνεόμενη», όμως, από την υπόσταση του ωραίου (απολλώνειο), η οποία είναι απαραίτητη προκειμένου να συνεχίσει να επιθυμεί τη ζωή και να μην χάσει το νόημα της ύπαρξής του.
description: The tragic, which concerned Nietzsche’s philosophical search, is an element directly linked to the existence of all entities, since the existence itself is inculcated within tragic. The tragic incorporates the most sorrowful truth, which is ever connected to every form of existence· death, as the only fact that inevitably accompanies life. In short, the tragic represents the knowledge of a horrifying condition wherein life is originally deprived of even a perspective of eternal continuation. Every human being is aware of this condition, as it can sense it in the inner world. Ηumanity develops a feeling which is in fact an amalgam of anguish and pain, deriving from the knowledge that life, apart from being convicted to end, is also connected to the absence of an essential meaning. Τhe only thing that guarantees redemption is the element of «potentiality», as it immediately involves the possibility of attaining a never ending existence. Speaking of anguish and pain, these are the feelings that describes best the tragic art. The way that tragic art functions cannot be defined only through the experience of those feelings, because, as a «form of creation», it strives to provide human beings with consolation. The tragic art reveals the true essence of the world. Actualizing this revelation, it prepares simultaneously the spectator to embrace the only unquestionable truth of existence, which is its endangerment, whensoever. The tragic art invites human beings to confront with their existence, so that they will be eventually able to surpass their mortality. Only those that will enter into this conflict have a chance to triumph against their mortal condition, by accepting life the way it is, as they will realize that humanity is in total unity with the world. This is best symbolized by the constant interaction between the opposite elements within the phenomenon of tragedy· the dionysian and apollonian element. The dionysian consists of the symbol of nature itself· it expresses the primal instincts of any individual as well as the moment of creation. This element desires passionately every aspect of life, that vigorously nullifies everything around it· it cannot be controlled. The apollonian element, being completely different, symbolizes the calm trait of nature, representing the beauty of life. In other words, the dionysian is the symbol of the origin of entities, whilst the apollonian represents their phenomenal perception. Both elements strive to prevail over each other. Existing at the same time and space, they battle continuously, until the moment that something changes and they cease fighting each other. That moment, when both of the elements coexist and from now on are «working» for a mutual purpose, is the moment when the tragedy is being born. The cooperation of the two elements is actually the source of tragedy’s healing power. As the spectator witnesses the acting, becomes present in the horrifying, true essence of entities (dionysian), which can be tolerated only because of its beautifying appearance (apollonian). Briefly, the apollonian element depicts, by beautiful representations, the cruelty of the dionysian realization.