Η όψη του καλλιτέχνη στη νεοελληνική δραματουργία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα (1907-1932)
Creators: name: Μιχαηλίδης, Ραφαήλ Παντελή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Καλλιτέχνης
Νεοελληνικό θέατρο
Δραματικό πρόσωπο
Artist
Modern Greek theatre
Dramatic character

description: Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η ερμηνευτική προσέγγιση της καλλιτεχνικής ταυτότητας των δραματικών προσώπων κάποιων θεατρικών έργων του νεοελληνικού θεάτρου. Θα εστιάσουμε στην περίοδο και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γράφτηκαν τα έργα αυτά, προσπαθώντας να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο επιλέγει ο κάθε συγγραφέας να παρουσιάσει τον καλλιτέχνη μέσα στο έργο του. Τα προς ανάλυση έργα είναι ο Γιος του Ίσκιου και Το άσπρο και το Μαύρο του Σπύρου Μελά, Ο αρχιτέκτων Μάρθας του Παύλου Νιρβάνα και ο Θείος Όνειρος του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Το χρονικό διάστημα που καλούμαστε να εμβαθύνουμε είναι από το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα (1907), μέχρι και την αρχή της τρίτης δεκαετίας του ίδιου αιώνα (1932), όπου ξεκινά και επίσημα το Εθνικό Θέατρο. Φαίνεται πως το ζήτημα του καλλιτέχνη εντοπίζεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτήν την περίοδο, με μια σειρά συγγραφέων να τοποθετούν ένα καλλιτέχνη στο επίκεντρο του έργου. Η εργασία είναι χωρισμένη σε δύο μέρη. Στο πρώτο επιχείρησα να παρουσιάσω τον κυρίαρχο καλλιτέχνη, δηλαδή τον σκηνοθέτη, που εμφανίζεται στο γύρισμα του 20ού αιώνα στην Ευρώπη και αργότερα στην Ελλάδα. Παράλληλα κατέγραψα και μια σειρά έργων του ευρωπαϊκού ρεπερτορίου (Ίψεν, Στρίντμπεργκ, Τσέχωφ, Ζολά κλπ.) που εμπεριέχουν κάποιο δραματικό πρόσωπο με καλλιτεχνική ταυτότητα. Τέτοια θεατρικά έργα αποτέλεσαν σίγουρα πηγή έμπνευσης για τους Έλληνες δημιουργούς, οι οποίοι με την σειρά τους δημιούργησαν θεατρικά έργα με καλλιτέχνη ως δραματικό πρόσωπο. Έτσι επέλεξα να προσθέσω μια συνοπτική ανάλυση νεοελληνικών έργων αυτής της περιόδου, προκειμένου να εμπλουτίσω το βασικό μου θέμα. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παραθέτω ένα σύντομο βιογραφικό του καθενός από τους τρεις συγγραφείς καθώς και του έργου που είναι προς ανάλυση. Η έρευνα βέβαια επικεντρώνεται στο δραματικό πρόσωπο των θεατρικών έργων σε μια προσπάθεια ερμηνείας της επιλογής του συγγραφέα. Η επιλογή των τεσσάρων έργων, αποτελεί ένα ικανοποιητικό δείγμα όσον αφορά το προς ανάλυση θέμα, χωρίς να εξαντλεί το ζητούμενο.
description: The object of this study is the interpretative approach to the artistic identity of the dramatic characters of some plays of the modern Greek theater. We will focus on the period and the circumstances under which these works were written, trying to understand the way in which each author chooses to present the artist in his work. The works to be analyzed are The Son of Shadow and The White and the Black by Spyros Melas, The Architect Martha by Pavlos Nirvanas and The Theios Oneiros by Grigorios Xenopoulos. The period of time that we are invited to delve into is from the end of the first decade of the 20th century (1907), until the beginning of the third decade of the same century (1932), when the National Theater officially begins. It seems that the question of the artist is located with particular interest in this period, with a number of writers placing an artist at the center of the work. The study is separated into two parts. In the first I tried to present the dominant artist, that is the director, who appears at the turn of the 20th century in Europe and later in Greece. At the same time, I also recorded a series of works from the European theatre (Ibsen, Strindberg, Chekhov, Zola, etc.) that include a dramatic character with an artistic identity. Such plays were certainly a source of inspiration for the Greek authors, who also created plays with an artist as a dramatic figure. So I chose to add a brief analysis of modern Greek works of this period, in order to enrich my main topic. In the second part of the paper I provide a short biography of each of the three authors as well as the work under analysis. Of course, the research focuses on the dramatic face of the plays in an attempt to interpret the author's choice. The selection of the four works constitutes a satisfactory sample in terms of the subject to be analyzed, without exhausting the requested.