Gezinsomstandigheden, opvoedingsfactoren, en sociale en cognitieve competenties van jonge kinderen
Creators: name: Driessen, Geert
name: Doesborgh, Jan
Publisher: name: Radboud University, Nijmegen, The Netherlands
Year: 2003
Subjects: gezinsomstandigheden
jonge kinderen
PRIMA
cohortonderzoek

description: Sinds het schooljaar 1994/95 wordt elke twee jaar de cohortstudie Primair Onderwijs(‘PRIMA’) uitgevoerd. Dit betreft een grootschalig onderzoek in het basisonderwijs enspeciaal basisonderwijs, waarbij informatie wordt verzameld bij leerlingen en hunouders, bij scholen, directies en leerkrachten. In totaal zijn bij dit onderzoek ongeveer700 scholen en 65.000 leerlingen betrokken. Het PRIMA-onderzoek wordt uitgevoerddoor het ITS te Nijmegen en het SCO-Kohnstamm Instituut te Amsterdam. Het wordtgefinancierd door NWO-MaG op verzoek van het Ministerie van OCenW.Binnen PRIMA worden standaard een groot aantal gegevens verzameld over onder meerde achtergronden en prestaties van de kinderen en het onderwijs dat zij volgen. Daaroverwordt in een reeks basisrapporten gepubliceerd. Daarnaast wordt bij elke meting eenbepaald thema uitgediept. Voor de vierde meting, die plaatsvond in het schooljaar2000/2001, was dat ‘Het jonge kind’. Naar aanleiding van dat thema zijn door de Adviescommissie-PRIMA secundaire analyses uitgezet, dit in de vorm van verschillendedeelstudies. Deels zijn die uitgevoerd door het SCO-Kohnstamm Instituut en deels doorhet ITS. In het onderhavige rapport wordt verslag gedaan van een van de door het ITSuitgevoerde studies. Deze studie zoomt in op de gezinssituatie. Meer specifiek gaat hetom de relatie tussen een aantal kenmerken van kinderen, hun ouders en het gezin waarinzij opgroeien en de sociale en cognitieve competenties van jonge kinderen bij de startvan hun schoolloopbaan.In de rapportage kunnen twee deelstudies worden onderscheiden. In de eerste studie staatde opvoedingssituatie binnen het gezin centraal. De studie probeert twee vragen te beantwoorden.Allereerst: welke verschillen zijn er tussen gezinnen met jonge kinderenonderscheiden naar sociaal milieu en etnische herkomst met betrekking tot een aantalgezins- en opvoedingskenmerken? En vervolgens: wat is de bijdrage van de kind-, gezins-en opvoedingskenmerken aan de verklaring van verschillen in sociale en cognitievecompetenties van jonge kinderen? Deze vragen worden beantwoord door gebruik te makenvan gegevens die in het schooljaar 2000/2001 zijn verzameld bij kinderen in groep 2,hun leerkrachten en ouders.De tweede deelstudie sluit sterk aan bij de tweede; hier staan echter ontwikkelingen in deopvoedingssituatie en competenties centraal. De vraag is aan de orde of er zich over deverschillende PRIMA-metingen heen ontwikkelingen hebben voorgedaan. Enerzijds gaathet om mogelijke ontwikkelingen wat betreft de cognitieve competenties van kleuters,i.c. hun taal- en rekenprestaties. Anderzijds mogelijke ontwikkelingen in kenmerken vande ouders, zoals hun opleidingsniveau en etniciteit. De vraag is of er zich dergelijke ontwikkelingenhebben voorgedaan, en zo ja, of er een relatie is tussen deze kind- en ouderkenmerken.Voor deze analyses is gebruik gemaakt van gegevens van kinderen in groep2 uit drie cohorten, te weten 1996/1997, 1998/1999 en 2000/2001.Hierna volgen allereerst de resultaten van de twee deelstudies. Het rapport wordt afgeslotenmet een hoofdstuk waarin de bevindingen van beide studies nog eens worden samengevaten enkele conclusies worden getrokken.