Μεθοδολογία ανάπτυξης πολιτιστικών διαδρομών
Creators: name: Βλάρα, Αικατερίνη
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Πειραιώς
Year: 2024
Subjects: subject: Tourism
subject: FOS: Economics and business
subject: Council of Europe
subject: Cultural routes
subject: Methodology
subject: Πολιτιστικές διαδρομές
subject: Μεθοδολογία
subject: Τουρισμός
subject: Πολιτισμός
subject: Συμβούλιο της Ευρώπης
subject: ICOMOS

description: Οι πολιτιστικές διαδρομές αντιπροσωπεύουν μια πολύτιμη νοητή γραμμή που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, δημιουργώντας μια γέφυρα που επιτρέπει στον επισκέπτη να εξερευνήσει την ποικιλομορφία των πολιτισμών. Ενσωματώνοντας ιστορία, τέχνη και παράδοση, οι πολιτιστικές διαδρομές αναδεικνύουν την πλούσια πολυμορφία που χαρακτηρίζει κάθε περιοχή. Η χρησιμότητα αυτών των διαδρομών στον τουρισμό είναι αναμφισβήτητη. Αποτελούν πηγή έμπνευσης για τους επισκέπτες, προσφέροντας τους την ευκαιρία να εμβαθύνουν στην τοπική κουλτούρα, να κατανοήσουν την ιστορία και να απολαύσουν την τέχνη και τα έθιμα με μια ξεχωριστή προοπτική. Επιπλέον, ο τουρισμός βασιζόμενος στις πολιτιστικές διαδρομές συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην τοπική ανάπτυξη. Παρόλα αυτά, υπάρχει ανάγκη για μια νέα, πιο ολοκληρωμένη μεθοδολογία για τη δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών. Αυτή η μέθοδος θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τους κοινούς πολιτιστικούς παράγοντες, την τεχνολογία και τη συμμετοχή της κοινότητας, προκειμένου να δημιουργηθούν εμπειρίες που θα αναδείξουν πλήρως τον πλούτο και τον πολιτισμό κάθε τόπου. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολιτιστικές διαδρομές θα εξελίσσονται σε δυναμικά εργαλεία που θα συνδέουν ανθρώπους και πολιτισμούς, προσφέροντας ουσιαστικές εμπειρίες που θα ενισχύουν τον διεθνή πολιτιστικό διάλογο. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην μελέτη μεθοδολογιών ανάπτυξης πολιτιστικών διαδρομών, και στην πρόταση νέου μεθοδολογικού πλαισίου που να συνδυάζει τις ήδη υπάρχουσες μεθοδολογίες από το Συμβούλιο της Ευρώπης και το ICOMOS. Με βάση τα ευρήματα της βιβλιογραφίας, της αναλυτικής αξιολόγησης των διαδικασιών, των δύο προαναφερθεισών μεθοδολογιών και της επιτόπιας έρευνας, προτείνεται μια νέα προσέγγιση ανάπτυξης πολιτιστικών διαδρομών. Η νέα μεθοδολογία που προτείνεται συνίσταται σε τρία βασικά στάδια. Καταρχάς, πραγματοποιείται βιβλιογραφική έρευνα, και μετά καταγραφή και τεκμηρίωση του τουριστικού και πολιτιστικού πλούτου. Ακολούθως, υλοποιούνται δράσεις διαβούλευσης με τη χρήση του Cultural Mapping, προσφέροντας έτσι ένα πλαίσιο για τον διάλογο και τη συμμετοχή των κοινοτήτων. Το τρίτο στάδιο εστιάζεται στη δημιουργία θεματικών τουριστικών πακέτων, καθώς και στην αποτελεσματική επικοινωνία και διαχείριση των πολιτιστικών διαδρομών. Για την ανάλυση του αντίκτυπου και της δυναμικής των Πολιτιστικών Διαδρομών του Συμβουλίου της Ευρώπης, πραγματοποιήθηκε εκτενής έρευνα με ποικίλες προσεγγίσεις. Η ανάλυση κάλυψε πρωτογενή έρευνα και συζητήσεις σε ομάδες εστίασης, εκάστη επικεντρωμένη σε διάφορες πτυχές του πολύπλοκου δικτύου εμπλεκόμενων φορέων. Η πρώτη φάση της έρευνας περιελάμβανε δευτερογενή επισκόπηση της βιβλιογραφίας και πρωτογενή έρευνα μεταξύ των μελών των Πολιτιστικών Διαδρομών του Συμβουλίου της Ευρώπης στην Ελλάδα, στοχεύοντας στη συγκέντρωση πληροφοριών από ενεργούς συμμετέχοντες. Η αξιολόγηση των πολιτιστικών διαδρομών, η εξέταση των απόψεων των μελών και ο προσδιορισμός κριτηρίων αξιολόγησης ήταν κεντρικοί στόχοι. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρέχουν μια ενδελεχή ανάλυση για τις πολιτιστικές διαδρομές στην Ελλάδα. Σε ερώτηση σχετικά με τη μοναδικότητα των πολιτιστικών διαδρομών, προέκυψαν θέματα που αντικατοπτρίζουν την αντίληψη των συμμετεχόντων. Σημαντικά στοιχεία περιλαμβάνουν τη σημασία των πολιτιστικών μνημείων, της κληρονομιάς, της μακράς ιστορίας και του φυσικού περιβάλλοντος. Ενώ σε ερώτηση περί αποτελεσματικότητας, παρατηρήθηκε θετική επίδοση στον προσανατολισμό προς τον πελάτη, αλλά υπάρχουν πεδία βελτίωσης, όπως καινοτομία, οικονομική απόδοση και συνεργασία με εταίρους. Στον τομέα της ποιότητας της πολιτιστικής κληρονομιάς και των πόρων, παρατηρούνται υψηλές αξιολογήσεις, αλλά υπάρχουν πεδία βελτίωσης, ιδίως όσον αφορά τη φυσική κατάσταση των πόρων. Στις προτάσεις για την τουριστική ανάπτυξη, προτείνονται στρατηγικές όπως οργάνωση φεστιβάλ, διατήρηση ιστορικών κτιρίων και ενίσχυση διαδικτυακού μάρκετινγκ. Επιπλέον, υπογραμμίζεται η σημασία της συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας και η ανάγκη για βάσεις δεδομένων. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε συζήτηση σε ομάδα εστίασης με 35 μέλη και συμμετέχοντες για τις πολιτιστικές διαδρομές, με συμμετοχή από διάφορες πολιτιστικές διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης στην Ελλάδα. Η συνάντηση είχε ως στόχο την προώθηση συνεργασίας και ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, πραγματοποιούμενη διαδικτυακά. Συζητήθηκαν θέματα όπως η ενίσχυση της συνεργασίας, η αναγνώριση αποτελεσματικών πρακτικών, καθώς και στρατηγικές για τη μελλοντική ανάπτυξη των πολιτιστικών διαδρομών. Η συνάντηση αποδείχθηκε παραγωγική και διορατική, με τα μέλη να συμφωνούν στην ανάγκη ενισχυμένης συνεργασίας και ανταλλαγής ιδεών. Συζητήθηκαν θέματα όπως η προστασία για νέες διαδρομές, οι προκλήσεις στη χρηματοδότηση και διαχείριση, και η ανάγκη για ενοποιημένες προσπάθειες στον τομέα του μάρκετινγκ και της διαχείρισης. Τα θέματα περιλάμβαναν συνεργασία και καλές πρακτικές, τη σημασία της συνεργασίας σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, και την ανάγκη για ισορροπία στους πολιτιστικούς προσανατολισμούς. Συζητήθηκε επίσης η συνεργασία στους τομείς του τουρισμού και της βιωσιμότητας, ενώ προτάθηκε στρατηγική προσέγγιση στη διαχείριση και το μάρκετινγκ των πολιτιστικών διαδρομών. Τέλος, αναδείχθηκαν προκλήσεις χρηματοδότησης και προτάθηκε η ανάπτυξη δρομολογίων, με έμφαση στην αναζήτηση καινοτόμων λύσεων. Η προτεινόμενη μεθοδολογία φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να αξιοποιεί τις καλύτερες πτυχές από τις προηγούμενες προσεγγίσεις, προσφέροντας συνάμα έναν ενιαίο και αποτελεσματικό τρόπο ανάπτυξης πολιτιστικών διαδρομών που αντανακλούν την πολυπολιτισμική κληρονομιά και προάγουν τον πολιτιστικό τουρισμό.