Προσδιορισμός ξηρασιών και των επιπτώσεων τους στους υπόγειους υδροφορείς
Creators: name: Παπαβασιλείου, Σταυρούλα Θωμά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Ξηρασία
Δείκτες ξηρασίας SPI &amp; RDI
Υπόγειοι Υδροφορείς
Drought
Drought Indexes SPI &amp; RDI
Groundwater bodies

description: Το αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής είναι ο προσδιορισμός των επεισοδίων ξηρασίας και οι επιπτώσεις αυτών στους υπόγειους υδροφορείς. Για τη διεκπεραίωση της εργασίας επιλέχθηκαν έξι διαφορετικοί μετεωρολογικοί σταθμοί, έτσι ώστε να καλυφθεί όσο το δυνατόν ολόκληρος ο Ελληνικός χώρος. Οι μετεωρολογικοί σταθμοί ανήκουν στη Θεσσαλονίκη, την Φλώρινα, την Κοζάνη, τα Ιωάννινα, τη Λάρισα και το Ηράκλειο Κρήτης. Στα πρωτογενή δεδομένα πραγματοποιήθηκε αρχική επεξεργασία για την εύρεση της μέσης ετήσιας βροχόπτωσης και θερμοκρασίας. Έπειτα, τα βροχομετρικά και θερμοκρασιακά δεδομένα υποβλήθηκαν σε στατιστική επεξεργασία, με στόχο την εύρεση παράτυπων σημείων, δηλαδή τιμές οι οποίες αποκλίνουν σε σχέση με τα υπόλοιπα δεδομένα. Είναι γνωστό πως τα τελευταία χρόνια, λόγω της κλιματικής κρίσης, το καιρικό φαινόμενο της ξηρασίας παρουσιάζεται με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα με αποτέλεσμα να επηρεάζονται οι υπόγειοι υδατικοί πόροι. Για το εντοπισμό επεισοδίων ξηρασίας γίνεται χρήση διάφορων δεικτών. Στη συγκεκριμένη εργασία, τα εν λόγω επεισόδια ανιχνεύτηκαν με τους δείκτες SPI (τυποποιημένος δείκτης βροχόπτωσης, Standardized Precipitation Index), RDI (αναγνωριστικός δείκτης ξηρασίας, Reconnaissance Drought Index) λόγω των βροχομετρικών και θερμοκρασιακών δεδομένων. Οι τιμές που μπορούν να λάβουν οι δείκτες ξηρασίας είναι θετικές, το οποίο σημαίνει πως έχουμε υγρά υδρολογικά έτη, και αρνητικές, το οποίο σημαίνει πως παρουσιάζεται κάποιο επεισόδιο ξηρασίας. Ένα επεισόδιο ξηρασίας ξεκινά μόλις ο δείκτης λάβει αρνητική τιμή και τερματίζει μόλις λάβει θετική τιμή. Με βάση την επεξεργασία των δεδομένων αλλά και την βιβλιογραφία, τα επεισόδια ξηρασίας μεγαλύτερης σημασίας εντοπίζονται κατά τις χρονικές περιόδους 1988-1993 και 1999-2002, με τιμές βροχόπτωσης μικρότερες από τον μέσο όρο στην Ελλάδα. Τα δεδομένα υπόγειας στάθμης επιβεβαιώνουν πως εκείνες τις χρονικές περιόδους εμφανίζονται τα φαινόμενα ξηρασίας. Εν κατακλείδι, η εντατική παρακολούθηση και ο συνεχής υπολογισμός των δεικτών ξηρασίας παρέχει την δυνατότητα βιώσιμης διαχείρισης των υδατικών πόρων, λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα αλλά και υποδομές.
description: The subject of this thesis is the determination of drought episodes and their impact on groundwater aquifers. Six different meteorological stations were selected to carry out the thesis, in order to cover the entire Greek territory as much as possible. The meteorological stations belong to Thessaloniki, Florina, Kozani, Ioannina, Larisa and Heraklion. Some initial processing was carried out on the primary data to find the average annual precipitation and temperature. Then, the precipitation and temperature data were subjected to statistical processing in order to find outliers, values that deviate from the rest of the data. It is known that in recent years, due to the climate crisis, the weather phenomenon of drought has become more and more frequent, affecting underground water resources. Various indexes are used to identify drought episodes. In this paper, these episodes were detected with SPI (Standardized Precipitation Index), RDI (Reconnaissance Drought Index), due to the precipitation and temperature data. The values that the drought indices can take are positive, which means that we have wet hydrological years, and negative, which means that a drought episode is occurring. A drought episode starts as soon as the indicator takes a negative value and ends as soon as it takes a positive value. Based on the data processing and the literature, the most significant drought episodes are found in the periods 1988-1993 and 1999-2002, with precipitation values lower than the average in Greece. The groundwater level data confirm that these periods are the periods of drought.In conclusion, intensive monitoring and continuous calculation of drought indexes provides the possibility of sustainable management of water resources, taking the necessary measures and infrastructure.