Παρακολούθηση της ιχθυοπανίδας της τεχνητής λίμνης Κερκίνη σύμφωμα με την οδηγία 2000/60/ΕΚ:
Creators: name: Πετρίκη, Ολγα Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Κερκίνη
Ιχθυοπανίδα
Οδηγία 2000/60/ΕΚ
Kerkini
Fish fauna
WFD 2000/60/EC

description: Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η παρακολούθηση των ιχθυοκοινοτήτων της τεχνητής λίμνης Κερκίνη σύμφωνα με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ για τα νερά. Για το λόγο αυτό έγινε διερεύνηση της σύνθεσης των ειδών, της αφθονίας τους και της ηλικιακής σύνθεσης των ιχθυοπληθυσμών που απαντούν στην τεχνητή λίμνη Κερκίνη. Πραγματοποιήθηκαν εποχικές (φθινόπωρο 2007 – καλοκαίρι 2008), τυχαία στρωματοποιημένες δειγματοληψίες σε τέσσερις θέσεις μέσα στη λίμνη με σκοπό να αλιευθούν αντιπροσωπευτικά δείγματα των ιχθυοπληθυσμών. Δυο δειγματοληπτικές θέσεις βρίσκονταν στο νότιο τμήμα της λίμνης στην παράκτια και πελαγική ζώνη (με βάθη 3 - 3,5 m και 4,5 m αντίστοιχα) και άλλες δυο κοντά στο σημείο που εκβάλλει ο χείμαρρος Κερκινίτης επίσης στην παράκτια και πελαγική ζώνη. Χρησιμοποιήθηκαν απλάδια δίχτυα με πολλαπλά διαμετρήματα ματιών (εύρους 8 mm – 70 mm, από κόμπο σε κόμπο). Συμπληρωματικά για την αλίευση ειδών που δεν μπορούσαν να συλληφθούν με τα δίχτυα, διενεργήθηκε την άνοιξη ηλεκτραλιεία σε τρεις ακόμη θέσεις (δυο στην παράκτια ζώνη της λίμνης και μια στο χείμαρρο Κερκινίτη). Όλα τα ψάρια αναγνωρίστηκαν σε επίπεδο είδους και καταγράφηκαν οι μετρήσεις του ολικού μήκους σώματος (TL, cm ± 0,1) και του ολικού σωματικού βάρους (W, g ± 0,1). Συνολικά αλιεύθηκαν 47.348 άτομα, βάρους 460 kg που ανήκαν σε τέσσερις οικογένειες και 14 είδη. Aπό την εφαρμογή της ηλεκτραλιείας δεν εντοπίστηκαν νέα είδη. Τρία από τα είδη που καταγράφηκαν στο αλίευμα είναι εισαγωγής, ενώ πέντε είναι ενδημικά της Ελλάδας και των χωρών της Βαλκανικής. Πολυπληθέστερη οικογένεια ήταν αυτή των Cyprinidae καθώς αριθμούσε 11 είδη (78,57 %). Οι άλλες τρεις οικογένειες εκπροσωπούνταν από ένα μόνο είδος η καθεμία (Percidae: Perca fluviatilis, Cobitidae: Cobitis strumicae και Centrarchidae: Lepomis gibbosus). Τα Cyprinidae ήταν επίσης η οικογένεια με τη μεγαλύτερη αφθονία τόσο αριθμητικά (94,54 %) όσο και κατά βάρος (83,48 %). Το πιο άφθονο είδος στο σύνολο του αλιεύματος τόσο αριθμητικά όσο και με βάση τη βιομάζα ήταν το Rutilus rutilus (52,10 % και 32,88 % αντίστοιχα). Η αριθμητική και κατά βάρος αφθονία των ειδών εμφάνισε μεταβολές ανάμεσα στις εποχές. Επιπλέον εποχικές διαφορές παρουσιάστηκαν και στην κατανομή των ψαριών ανάμεσα στο βόρειο και νότιο τμήμα της λίμνης. Το 75 φθινόπωρο και το χειμώνα τα ψάρια ήταν συγκεντρωμένα στο νότιο τμήμα της λίμνης (&gt; 80 %), ενώ το καλοκαίρι στο βόρειο. Την άνοιξη τα ψάρια κατανέμονταν εξίσου και στις δυο περιοχές. Η μέση τιμή CPUE τόσο αριθμητικά (NPUE, αριθμός ατόμων /m2) όσο και με βάση τη βιομάζα (MPUE, g/ m2), για το σύνολο του αλιεύματος βρέθηκε ίση με 3,946 ατόμα /m2 και 38,366 g/ m2 αντίστοιχα. Διαφορές στις τιμές NPUE και MPUE παρατηρήθηκαν τόσο εποχικά όσο και ανά χωρική ζώνη για το σύνολο του αλιεύματος και για κάθε είδος ξεχωριστά. Οι κατά μήκος συνθέσεις των ειδών παρουσίασαν περισσότερες από μια κορυφές, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πληθυσμοί τους εκπροσωπούνταν από περισσότερες από μία σχετικές ηλικίες. Τέλος ως πρώτη προσέγγιση, η οικολογική ποιότητα της Κερκίνης με βάση την ιχθυοπανίδα εκτιμήθηκε ως ‘μέτρια’. Τα στοιχεία της παρούσας έρευνας αποτελούν τα πρώτα ποσοτικά δεδομένα για το σύστημα της λίμνης Κερκίνης και μπορούν να συμβάλλουν στην δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης, που σε συνεργασία με τις χώρες Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (Π.Γ.Δ.Μ) Σερβία και Βουργαρία, θα αφορά στο σύνολο της λεκάνης απορροής του ποταμού Στρυμόνα. Μέρος της παρούσας έρευνας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Υπηρεσίες εφαρμογής της μεθοδολογίας παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων της λεκάνης του ποταμού Στρυμόνα» με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή κ. Γιώργο Ζαλίδη και χρηματοδότηση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
description: The aim of the present study was the fish fauna monitoring in Kerkini Reservoir according to the Water Framework Directive 2000/60/EC. Especially, the fish species composition and abundance as well as the age composition of the fish populations were studied. Sampling took place during four periods (autumn 2007 - summer 2008). Four sampling stations were selected: stations A and D were established in the littoral zone (depth 3 - 3.5 m) and stations B and C in the pelagic zone (depth 4.5 m), in order to ensure representative catches. Multiple mesh nets were used (mesh sizes: 8, 14, 16, 20, 24, 30, 36, 45, 50 and 70 mm knot to knot). Additionally electrofishing was carried out in two more stations in the littoral zone of Kerkini Reservoir and at one station in Kerkinitis tributary, for recording additional species that were not possible to be caught by gill-nets. All individuals caught were identified to species level and the total number of specimens per species as well as the total length (TL, cm ± 0.1) and total body weight (W, g ± 0.1) were recorded. A total of 47.348 specimens weighting 460 kg that belonged to 14 species and 4 families were caught. No additional species were recorded by electrofishing. Cyprinidae was the most abundant family (11 species – 78.57 %). The other three families were represented only by one species (Percidae: Perca fluviatilis, Cobitidae: Cobitis strumicae and Centrarchidae: Lepomis gibbosus).From the total species caught, 11 were native, while 3 (Carassius gibelio, Pseudorasbora parva and Lepomis gibbosus) were introduced. Cyprinids contributed the most in terms of number and biomass to the total catches (94.54 % and 83.48 %, respectively). The most abundant species in terms of number was Rutilus rutilus (52.1 %) followed by Alburnus sp. Volvi (30.35 %). Rutilus rutilus was also the species that contributed the most in terms of weight (32.88 %), followed by Carassius gibelio (28.04 %). Species composition, in number and weight, differed among seasons. Seasonal differences were also recorded between the northern and the southern part of the reservoir. Higher fish abundances (&gt;80%) were recorded at the northern compared to the southern part of the reservoir during summer while the opposite was observed in winter. In spring fish were distributed almost similar between the two parts. 77 Total length frequency distributions of the species exhibited more than one peaks, meaning that the fish species populations were represented by more than one relative ages. As a first approach the ecological quality of Kerkini Reservoir, based on its fish fauna was characterized as “moderate”. The results of the present study are the first quantitative data concerning the ichthyofauna of Kerkini Reservoir and they will contribute, with the other biological elements proposed by the WFD 2000/60/EC, to the assessment of the systems ecological status as well as to the establishment of a monitoring program in cooperation with the neighboring countries sharing Strymonas drainage area. The present study was carried out in the frame of the research project “Application services of surface water monitoring methodology in watershed area of Strymonas river”. (Funding: Prefecture of Central Macedonia, Scientific coordinator: Professor Georgios Zalidis).