Kulturreflexives Lernen im DaF-Unterricht. Ein Unterrichtsvorschlag zum Thema „Essen“ für die Sekundarstufe I in Griechenland
Creators: name: Σισμανίδου, Κυριακή Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Πολιτισμικός αναστοχασμός
Διαπολιτισμικότητα
Εκπαίδευση
Πολιτισμός
Γερμανικά ως ξένη Γλώσσα
Cultural reflection
Intercultural
Education
Culture
German as a foreign language

description: Στο πλαίσιο αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας μελετήθηκαν και εξετάστηκαν οι όροι διαπολιτισμικότητα, πολιτισμός (Landeskunde) και πολιτισμικός αναστοχασμός με βάση τη συναφή βιβλιογραφία. Στη συνέχεια αναλύθηκαν στοιχεία της πολιτισμικής μάθηση στο πλαίσιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Γυμνάσιο) στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα προγράμματα σπουδών και το αντίστοιχο σχολικό εγχειρίδιο, που διδάσκεται στη βαθμίδα αυτή. Μία διδακτική πρόταση με θέμα το «φαγητό» στοχεύει στην παρότρυνση των εκπαιδευτικών να εισάγουν στοιχεία πολιτισμικού αναστοχασμού στο ξενόγλωσσο μάθημα, προσφέροντάς τους διδακτικές-μεθοδολογικές υποδείξεις. Με αυτό τον στόχο διαμορφώθηκε στο ερευνητικό μέρος της εργασίας και εφαρμόστηκε σε μία σχολική τάξη μία εξάωρη διδακτική πρόταση με θέμα το «φαγητό». Η τριγωνοποίηση των αποτελεσμάτων των επιλεγμένων ερευνητικών εργαλείων – ερωτηματολόγιο, συνοπτικό πρωτόκολλο παρατήρησης και εστιασμένη ομαδική συζήτηση – οδήγησε σε πολύ θετικά αποτελέσματα. Οι μαθητές/τριες συνεργάστηκαν με μεγάλη προθυμία καθ’ όλη τη διάρκεια της διδακτικής πρότασης και ισχυρίστηκαν ότι μετά από αυτήν αισθάνονταν πιο ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες. Στον τελικό αναστοχασμό διαπιστώθηκε ότι οι μαθητές/τριες ανέπτυξαν ενσυναίσθηση και προσπαθούσαν να κατανοήσουν ό,τι τους φαινόταν ξένο μέσω μιας αλλαγής προοπτικής (Perspektivenwechsel). Ωστόσο, λόγω του μικρού αριθμού των συμμετεχόντων/ουσών στην έρευνα, θα πρέπει να αποφευχθεί η γενίκευση των αποτελεσμάτων της έρευνας. Συνεπώς υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω έρευνες, οι οποίες θα εκτείνονται σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με μεγαλύτερο αριθμό συμμετεχόντων/ουσών ή/και με διαφορετική θεματολογία.
description: The task of this Master's thesis was to study and discuss the terms intercultural, cultural (landeskundlich) and cultural reflexive learning on the basis of the relevant literature. Subsequently, concepts of cultural learning in greek context of the lower secondary level are dealt with on the basis of the curricula and the teaching material, which is required for this level. A lesson plan on the issue of “eating” intends to give teachers methodological-didactical stimulation on the use of cultural reflexive learning in foreign language teaching. For this purpose a six hour lesson plan on the issue of “eating” was developed and implemented in class. The results of the selected research tools – a questionnaire, a short observation protocol and a focused group discussion –were cross-validated and very positive. The learners worked motivated throughout the classroom experiment and stated afterwards, that they felt they became more open to new experiences. During the final reflexion, it became apparent that the learners developed empathy and tried to understand what seemed strange to them by changing perspective. However, because of the small number of participants, the results that came out of this investigation should not be generalized. Consequently, there is a demand for new investigations which should stretch over a longer period of time and eventually expand with a bigger number of participants or/and with further contents Im Rahmen dieser Masterarbeit wurden auf Grundlage der einschlägigen Fachliteratur die Begriffe interkulturelles, landeskundliches und kulturreflexives Lernen studiert und erörtert. Im Anschluss daran wurden Konzepte des kulturellen Lernens im griechischen Kontext der Sekundarstufe I auf Grundlage der Curricula und des für auf dieser Lernstufe obligatorischen Lehrwerks behandelt. Ein Unterrichtsvorschlag zum Thema „Essen“ soll Lehrenden methodisch-didaktische Anregungen zum Einsatz von kulturreflexivem Lernen im Fremdsprachenunterricht bieten. Zu diesem Zweck wurde im Forschungsteil der vorliegenden Arbeit ein sechsstündiger Unterrichtsvorschlag zum Thema ‚Essen‘ ausgearbeitet und im Unterricht in einer Klasse umgesetzt. Die Ergebnisse der ausgewählten Forschungsinstrumente – Fragebogen, zusammen-fassendes Beobachtungsprotokoll und fokussierte Gruppendiskussion – wurden trianguliert und waren sehr positiv. Die Lernenden arbeiteten während des gesamten Unterrichtsversuchs sehr motiviert mit und gaben danach an, dass sie sich offener für neue Erfahrungen fühlten. In der abschließenden Reflexion war zu erkennen, dass die Lernenden Empathie entwickelt hatten und versuchten das ihnen Fremdwirkende durch einen Perspektivenwechsel zu verstehen. Wegen der geringen ProbandInnenzahl sollte aber aus der Untersuchung auf keine Verallgemeinerung der Ergebnisse geschlossen werden. Es besteht daher ein Bedarf nach weiteren Untersuchungen, die sich auf einen längeren Zeitraum erstrecken und eventuell durch eine größere ProbandInnenzahl bzw. durch andere Inhalte erweitert werden sollten