Η Έννοια της Ένοπλης Επίθεσης στον Κυβερνοχώρο
Creators: name: Λιούτας, Αλέξανδρος Ευαγγέλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Κυβερνοεπίθεση
Κυβερνοχώρος-Ένοπλη Επίθεση
Cyberattack
Cyberspace-Armed Attack

description: Στη διπλωματική αυτή εργασία έγινε αρχικά προσπάθεια να παρουσιαστεί με κατανοητό και συγκεκριμενοποιημένο τρόπο η έννοια του κυβερνοχώρου, στην οποία υπάγονται μεταξύ άλλων οι έννοιες των κυβερνοεπιχειρήσεων, των κυβερνοεπιθέσεων, του κυβερνοεγκλήματος και του κυβερνοπολέμου. Παράλληλα βαρύτητα δόθηκε στον ορισμό της κυβερνοεπίθεσης και παρατέθηκαν οι βασικές προσεγγίσεις αναφορικά με αυτόν. Επιχειρήθηκε ακόμη, να δοθεί από τον γράφοντα ένας ορισμός της κυβερνοεπίθεσης με στόχο να συγκεραστούν οι αντικρουόμενες απόψεις και να αποσαφηνιστεί το δυνατόν περισσότερο ο υπό εξέταση τομέας, που χρήζει αναλυτικότερης ρύθμισης και αναμένεται να αποτελέσει στο άμεσο αλλά και μακροπρόθεσμο μέλλον βασικό πεδίο δράσης αναφορικά με τη χρήση βίας και ένοπλης βίας. Απασχόλησε επίσης και αναλύθηκε εκτενώς το ζήτημα της απόδοσης των κυβερνοεπιχειρήσεων και των κυβερνοεπιθέσεων. Αναφορά έγινε και στην ευθύνη των κρατών από διεθνώς άδικες πράξεις, στην απόδοση μιας κυβερνοεπίθεσης από μη κρατικό δρώντα στο κράτος καθώς και στην έμμεση κρατική ευθύνη. Κύριος σκοπός ωστόσο ήταν ο προσδιορισμός της έννοιας της ένοπλης επίθεσης στο πλαίσιο του κυβερνοχώρου και οι προεκτάσεις της. Έτσι, οι κυβερνοεπιχειρήσεις και οι κυβερνοεπιθέσεις αναλύθηκαν με βάση τόσο το jus ad bellum όσο και το jus in bello, με απώτερο στόχο να διαχωριστούν οι περιπτώσεις εκείνες που ξεπερνούν το κατώφλι της ένοπλης βίας θέτοντας με τον τρόπο αυτό σε εφαρμογή μια σειρά κανόνων και αρχών του διεθνούς δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό αναλύθηκε αρχικά η αρχή της μη επέμβασης, το Άρθρο 2 παρ. 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και οι εξαιρέσεις στην απαγόρευση απειλής ή χρήσης βίας, με έμφαση στο δικαίωμα στη νόμιμη άμυνα και στην εξουσιοδότηση χρήσης βίας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Εν συνεχεία έγινε αναφορά σε μεθόδους θεραπείας, που μπορεί να διαθέτει ένα κράτος ως απάντηση σε κυβερνοεπιχειρήσεις και κυβερνοεπιθέσεις πέραν του δικαιώματος στη νόμιμη άμυνα, όπως τα αντίμετρα, οι ενεργητικές άμυνες και οι αμβλυντικές αντεπιθέσεις. Τέλος, αφού παρατέθηκαν τα όρια και τα κριτήρια εφαρμογής του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου στις κυβερνοεπιχειρήσεις και αναλύθηκαν κάποια επί μέρους ζητήματα, όπως η έννοια των δεδομένων ως αντικειμένων, οι κυβερνοεπιχειρήσεις χωρίς φυσικό εξαναγκασμό και ο θεσμός της ουδετερότητας στο πλαίσιο του κυβερνοχώρου, διατυπώθηκαν τα εξαγόμενα συμπεράσματα
description: In this thesis firstly was made an effort to introduce the concept of cyberspace in a very concrete and comprehensible way. The concept of cyberspace includes other concepts like cyber operations, cyberattacks and cybercrimes. In parallel, emphasis was placed on the definition of cyberattack and regarding the last one the basic approaches were cited. It was also made an attempt to define cyberattack, in order the opposing views to be reconciled and the field under consideration, which needs a more detailed regulation and is expected to be a basic scope of action regarding use of force and armed force in the near and long term future, to be clarified as much as possible. Another concern when it comes to cyber operations and cyberattacks was the subject of attribution. Reference was also made to responsibility of states for internationally wrongful acts, the attribution of a cyberattack from a non-state actor to the state and indirect state responsibility. The main aim, however, was to specify and analyze the concept of armed attack in cyberspace. Accordingly, cyber operations and cyberattacks were analyzed based on jus ad bellum and jus in bello, for the purpose of discriminating the instances, which overwhelm the threshold of armed attack and in that way trigger and implement a series of rules and principles of international law. In this context were primarily analyzed the principle of non-intervention, Article 2 paragraph 4 of the United Nations Charter and the exceptions in prohibition of the threat or use of force with emphasis on the right of self-defense and authorization for use of force from United Nations Security Council. Thereafter reference was made to the ways of restoration – remedy, which has a state as a response to cyber operations and cyberattacks, apart from the right of self-defense (such as countermeasures, active defenses and mitigative counterstrikes). Finally and after examining the limits and criteria of implementation of International Humanitarian Law in cyber operations and analyzing some specific subjects (like the concept of data as objects, cyber operations without physical coercion and the tradition of neutrality in cyberspace), the conclusions reached were stated