Υπερρεαλισμός και τρέλα: μια προσέγγιση της τρέλας και του παράλογου στο υπερρεαλιστικό κίνημα
Creators: name: Φλωρά, Κατερίνα Θεόφιλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: υπερρεαλισμός
τρέλα
παράλογο
surrealism
madness
absurdity

description: H εργασία αυτή πραγματεύεται την σχέση του κινήματος του υπερρεαλισμού με την τρέλα ως έννοια, στον επιστημονικό, καλλιτεχνικό και καθημερινό λόγο. Σκοπός είναι η ανάδειξη της συμβολής του υπερρεαλιστικού προβληματισμού, πέρα από τις συνήθεις καλλιτεχνικές πρακτικές, σε ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα και η επιρροή του στη σύγχρονη σκέψη καθώς και στην σύλληψη και την αντιμετώπιση των θεμάτων αυτών. Στο πρώτο και εισαγωγικό κεφάλαιο επιχειρείται μια ιστορική προσέγγιση του υπερρεαλισμού ως κινήματος, των πρακτικών του και βασικών διαστάσεών του, καλλιτεχνικών και πολιτικών. Βασικός άξονας στην εισαγωγική αυτή περιγραφή είναι η κατανόηση της εξέλιξης του υπερρεαλισμού μέσα από την ανάδειξη της ιστορικής αναγκαιότητας σε καλλιτεχνικό και πολιτικό επίπεδο. Στο δεύτερο κεφάλαιο, που αποτελεί και τον κύριο κορμό της εργασίας, γίνεται προσπάθεια προσέγγισης της τρέλας από τον υπερρεαλισμό, όπως αυτή αποτυπώνεται προδρομικά μέσα π.χ. από την περίπτωση του Ιερώνυμου Μπος, και από βασικούς εκπροσώπους του κινήματος, όπως ο Μπρετόν, ο Νταλί και ο Κάλας. Οι τρεις αυτοί υπερρεαλιστές επιλέχτηκαν ανάμεσα σε άλλους για την παρούσα ανάλυση ως αντιπρόσωποι τριών ξεχωριστών στιγμών στην υπερρεαλιστική πορεία. Για την πληρέστερη κατανόηση του εγχειρήματος, θεωρήθηκε χρήσιμο να συμπεριλάβουμε στοιχεία των βασικών απόψεων για την τρέλα από την σκοπιά της κριτικής προσέγγισης στις επιστήμες της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας. Η υπερρεαλιστική οπτική φαίνεται να είναι κοντά σε αυτή την κριτική προσέγγιση και πιθανότατα να την έχει επηρεάσει στο επίπεδο που κινήματα και επιστημονικά πεδία συναντώνται και αλληλοεπηρεάζονται. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος της εργασίας επιχειρείται μια προσέγγιση της θεματικής της τρέλας μέσα από την αποτύπωσή της σε υπερρεαλιστές εικαστικούς. Παράλληλα, η εικαστική αποτύπωση συστοιχίζεται με όψεις του επιστημονικού λόγου περί τρέλας, στην κατεύθυνση της υπερβατικής σύλληψης της έννοιας και της άρσης του διαχωρισμού μεταξύ φυσιολογικού και παθολογικού
description: This paper discusses the relationship of surrealism movement with madness as a concept, scientific, artistic and everyday speech. The aim is to highlight the contribution of surrealist reflection, beyond the usual artistic practices in broader social issues and influence on contemporary thought and to capture and address these issues. In the first and introductory chapter is a historical approach of surrealism as a movement, practices and basic dimensions, artistic and political. A pivotal point in this introductory description is to understand the evolution of surrealism through the promotion of the historical necessity in artistic and political level. In the second chapter, which is the main body of work is an attempt of approach of madness surrealism, as reflected precursor through eg in the case of Hieronymus Bosch, and key representatives of the movement, such as Breton, Dali and Kalas. These three surrealists were chosen among others for this analysis as representatives of three separate moments in surrealistic way. For a more complete understanding of the operation, it was considered useful to include elements of basic views on madness from the standpoint of a critical approach to the sciences of psychiatry and psychology. The surrealistic visual seems to be close to this critical approach and likely to have affected the level movements and disciplines meet and interact. In the third and final part of the work undertaken a thematic approach to madness through the enactment in Surrealist artists. At the same time, the visual depiction arrayed with views on scientific insanity plea in the direction of transcendental conception of the concept and the removal of the distinction between normal and pathological.