Ψευδείς Ειδήσεις (Fake News): Επισκόπηση πεδίου, χαρακτηριστικά και στάσεις
Creators: name: Μάντζιαρη, Δέσποινα Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Ψευδείς ειδήσεις
Παραπληροφόρηση
Επαλήθευση
Fake news
Misinformation
Verification

description: Η παραγωγή και διάδοση «ψευδών ειδήσεων» από τα Μέσα Ενημέρωσης δεν αποτελεί καινούριο φαινόμενο. Η προπαγάνδα και η παραπληροφόρηση από μερίδα δημοσιογράφων και Μέσων Ενημέρωσης είναι ένα ζήτημα που ανέκαθεν απασχολούσε την κοινή γνώμη, αλλά και τους ερευνητές του χώρου της δημοσιογραφίας. Ωστόσο, το καινούριο σε ό,τι αφορά τη μελέτη των Ψευδών Ειδήσεων είναι η έκταση, οι τεχνικές και τα νέα κανάλια δια μέσου των οποίων το φαινόμενο έχει διογκωθεί τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας την διερεύνησή του και την αντιμετώπισή του πιο αναγκαίες από ποτέ. Στη σημερινή εποχή, τόσο οι καταναλωτές των ειδήσεων, όσο και οι δημοσιογράφοι έχουν πρόσβαση σε έναν ιδιαίτερα μεγάλο όγκο πληροφοριών, σε καθημερινή βάση. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην διευρυμένη χρήση του Διαδικτύου, και στις εφαρμογές και υπηρεσίες του Web 2.0, οι οποίες επιτρέπουν την ευρεία (ανα)παραγωγή, διανομή και κατανάλωση πληροφοριών, επομένως και ειδήσεων. Ωστόσο, οι πληροφορίες κρίνονται, αρκετά συχνά, ως αμφιβόλου ποιότητας και αξιοπιστίας. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν δύο μεγάλα προβλήματα για τους δημοσιογράφους, αλλά και τους καταναλωτές των ειδήσεων: πώς να βρουν τις διαθέσιμες πληροφορίες που χρειάζονται κάθε φορά, αλλά και πώς να επαληθεύσουν την αλήθεια αυτών των πληροφοριών και την αξιοπιστία των πηγών τους. Η δυνατότητα των καταναλωτών ειδήσεων να γίνονται συχνά και παραγωγοί περιεχομένου (“prosumers”), κυρίως με τον διαμοιρασμό περιεχομένου, μέσω των διαδικτυακών καναλιών μαζικής επικοινωνίας –ιστολόγια, κοινωνικά δίκτυα κ.α., σε συνδυασμό με την κρίση αξιοπιστίας που βιώνουν παρατεταμένα τα τελευταία χρόνια τα παραδοσιακά ΜΜΕ και τα αυξημένα δείγματα στοχευμένης παραπληροφόρησης της κοινής γνώμης σε ζητήματα που αφορούν την πολιτική, την οικονομία, τις διεθνείς σχέσεις, την δημόσια υγεία και άλλες σημαντικές πτυχές του δημόσιου βίου σε τοπικό και διεθνές επίπεδο, έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των Ψευδών Ειδήσεων, δημιουργώντας ένα πεδίο πρόσφορο για επιστημονική έρευνα.
description: The production and dissemination of "fake news" by the media is not a new phenomenon. Propaganda and misinformation have been an issue of great concern for the public opinion, as well as for researchers in the field of journalism, for decades. However, the techniques and the new channels, through which the misinformation phenomenon has expanded in recent years, makes its investigation more necessary than ever before. Nowadays, both news consumers and journalists have access to a very large amount of information, on a daily basis. This is mainly due to the extended use of the Internet, and the Web 2.0 applications and services that allow the wide (re)production, distribution and consumption of information, and therefore of the news. However, information is often considered to be of questionable quality and reliability. All the above-mentioned have created two major problems for journalists and news consumers: 1) how to find the information they need at a time, but also 2) how to verify the truth of this information and the reliability of its sources. The ability of news consumers to become "prosumers" (producers+consumers), mostly by sharing through the online media channels - blogs, social networks, etc., in combination with the prolonged credibility crisis, experienced by the traditional media in the recent year, as well as the increased specimens of misinformation of the public opinion on issues related to politics, economy, foreign affairs, public health and other important aspects of the public life, both at the local and the global level, have brought the issue of Fake News back to the forefront, creating a conducive field to scientific research.