Συστηματική ανασκόπηση αποκατάστασης γνωστικών ελλειμμάτων στη σχιζοφρένεια μέσω ακουστικής εκπαίδευσης
Creators: name: Χατζηρουσία, Μαρία Συμεών
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: σχιζοφρένεια
ακουστική εκπαίδευση
γνωστική αποκατάσταση
ακουστική επεξεργασία
κεντρική ακουστική επεξεργασία
γνωστικά ελλείμματα
ψυχοακουστικές δοκιμασίες
συστηματική ανασκόπηση
μετα-ανάλυση
schizophrenia
auditory training
cognitive remediation
auditory processing
central auditory processing
psychoacoustic test battery
systematic review
meta-analysis

description: Εισαγωγή: Η σχιζοφρένεια συνιστά μία σοβαρή χρόνια ψυχική νόσο η οποία χαρακτηρίζεται από γνωστική έκπτωση σε συννοσηρότητα με δυσκολίες αισθητηριακής επεξεργασίας και ψυχοκοινωνικής λειτουργικότητας. Για την περιορισμό των γνωστικών ελλειμμάτων που εμφανίζονται στη σχιζοφρένεια έχουν αναπτυχθεί ποικίλα προγράμματα ευρείας νευροψυχολογικής αποκατάστασης, τα οποία έχουν παράγει ποικίλα αποτελέσματα λόγω του ετερογενούς νευροψυχολογικού προφίλ των ασθενών με σχιζοφρένεια. Η στοχευμένη ακουστική εκπαίδευση μέσω ενίσχυσης της νευροπλαστικότητας αποτελεί μία υποσχόμενη προσέγγιση από κάτω προς τα άνω, καθώς επενεργεί στα κατώτερα αισθητηριακά δίκτυα επεξεργασίας ακουστικών πληροφοριών, αναδιαμορφώνοντας τις ανώτερης τάξης γνωστικές λειτουργίες μέσω πολυπαραγοντικών μηχανισμών. Ο σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της γνωστικής αποκατάστασης μέσω ακουστικής εκπαίδευσης σε σύγκριση με άλλες μεθόδους αποκατάστασης ή συνέχισης της καθιερωμένης θεραπείας σε ασθενείς με σχιζοφρένεια ως προς τη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών. Κριτήρια επιλογής: Τα κριτήρια επιλογής ήταν τα εξής: η παρουσία μιας ομάδας ασθενών με σχιζοφρένεια ή σχιζοσυναισθηματική διαταραχή με διάγνωση βάσει του DSM IV ή DSM V ή ICD 10, στην οποία εφαρμόζεται η παρέμβαση και η παρουσία τουλάχιστον μιας αντίστοιχης ομάδας ελέγχου (ασθενών με διαφορετικό είδος παρέμβασης ή ασθενών με τη συνέχιση της συνηθισμένης θεραπείας χωρίς τη διεξαγωγή κάποιας παρέμβασης και επιπροσθέτως, προαιρετικά, μία ομάδα υγιών), β. 18-65 ετών, γ. με φυσιολογική νοημοσύνη, δ. χωρίς νευρολογική βλάβη, ε. η διεξαγωγή παρέμβασης που βασίζεται στην ακουστική εκπαίδευση ή τη γνωστική αποκατάσταση με εστίαση στην ακουστική επεξεργασία, στ. η αξιολόγηση των γνωστικών λειτουργιών προγενέστερα και μεταγενέστερα της παρέμβασης ή και της ακουστικής επεξεργασίας, σε όσες έρευνες πραγματοποιήθηκε ο έλεγχός της. Μεθοδολογία: Οι 16 συμπεριληφθείσες έρευνες αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων PubMed (7/2023), ενώ το φίλτρο αναζήτησης πηγών περιόρισε το χρονικό εύρος δημοσίευσης από 1/1/2003 έως 1/12023. Η προσέγγιση διερεύνησης πηγών ως προς τα κριτήρια επιλογής περιελάμβανε τη μεθοδική εξέταση των τίτλων, περιλήψεων και του πλήρους κειμένου, όπου κρίθηκε απαραίτητο, από τα αναδυόμενα αποτελέσματα. Επιπλέον, υπολογίστηκε ο δείκτης hedges’ g στις έρευνες, όπου υπήρχαν διαθέσιμα τα πρωτογενή δεδομένα. Για την εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας, οι μελέτες αξιολογήθηκαν στη βάση σταθμισμένων κατευθυντήριων γραμμών. Αποτελέσματα: Από τα δεδομένα των 16 ερευνών και 831 συμμετεχόντων που εξετάστηκαν, διαπιστώθηκε ότι οι συμμετέχοντες στη συνθήκη της ακουστικής εκπαίδευσης σημείωσαν σημαντική άνοδο των γνωστικών επιδόσεων που ελέγχθηκαν μέσω του MATRICS Consensus Cognitive Battery (MCCB) συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου, ιδίως ως προς τη λεκτική μάθηση και τη σφαιρική γνωστική ικανότητα. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώθηκε και από τη μετα-ανάλυση που πραγματοποιήθηκε σε 6 από τις 16 μελέτες, όπου υπήρχαν διαθέσιμα τα πρωτογενή δεδομένα, καθώς προέκυψαν αποτελέσματα μετρίου μεγέθους επίδρασης υπέρ της ακουστικής εκπαίδευσης. Επιπλέον, από την παρούσα ανασκόπηση αναδείχθηκε η βελτίωση της ακουστικής επεξεργασίας, κυρίως της ομιλίας σε θόρυβο και της διάκρισης συχνοτήτων, των ακουστικά εκπαιδευόμενων έναντι των συμμετεχόντων στην ομάδα ελέγχου, σε όσες μελέτες συμπεριλήφθηκαν και ψυχοακουστικές δοκιμασίες. Συζήτηση: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση αναδεικνύει τη σημασία της ακουστικής της εκπαίδευσης ως προς την αποκατάσταση των γνωστικών ελλειμμάτων στη σχιζοφρένεια βάσει κατάλληλα προσαρμοσμένων θεραπευτικών πρωτοκόλλων με σκοπό τη μεγιστοποίηση του γνωστικού οφέλους. Η χρήση ψυχοακουστικών δοκιμασιών συνδυαστικά με την εφαρμογή κλιμάκων μέτρησης των γνωστικών λειτουργιών επιτρέπουν την κατάρτιση ενός πλήρους ιστορικού αναφορικά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με σχιζοφρένεια και τη διαμόρφωση πολυσυσχετιστικών μοντέλων ανάμεσα στην κεντρική ακουστική επεξεργασία και τη νευρογνωστική λειτουργική ικανότητα. Η ποιότητα της μεθοδολογίας των ερευνών που συμπεριλήφθηκαν κρίνεται ως επαρκώς έγκυρη. Οι προτάσεις για μελλοντική έρευνα περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό μελετών που βασίζονται στην ακουστική εκπαίδευση, συνδυάζοντας συστοιχίες γνωστικών και ψυχοακουστικών δοκιμασιών. Κρίνεται ως ιδιαιτέρως σημαντική και η διερεύνηση της εξαγωγιμότητας των αποτελεσμάτων των μελετών αυτών με ανατροφοδοτικούς ελέγχους για μακρύτερες χρονικές περιόδους.
description: Background: Schizophrenia is a severe chronic mental illness characterized by neurocognitive impairment with comorbid perceptive, psychosocial and functional difficulties. Cognitive deficits in psychosis has led to the development of diverse rehabilitation interventions with varying results for cognitive function outcomes due to the heterogeneous phenotype of schizophrenic patients. Bottom-up cognitive remediation and neuroscience-informed auditory training in particular is a promising evidence-based approach addressing low-level processing of auditory information, which is crucial for higher-order cognitive function through multiple underlying processes. The aim of this review was to evaluate the effectiveness of neuroscience-informed auditory training versus different approaches of neurocognitive rehabilitation or treatment as usual in schizophrenia patients regarding cognitive gains. Inclusion criteria were the following: a group of patients with a DSM IV, DSM V or ICD 10 diagnosis of schizophrenia or schizoaffective disorder, 18-65 years old, having IQ within normal range and no neurological damage randomized to either a targeted auditory training condition or a control condition of computer games or treatment as usual (an additional inclusion of healthy comparison subjects was optional). Participants were assessed before and after intervention on cognitive performance and auditory processing scores, where assessment of auditory processing was conducted. Methodology: Systematic review was conducted on PubMed (7/23). Screening of titles, abstracts and full texts resulted in the acquisition of data from 16 studies which fulfilled the inclusion criteria. Moreover, sources were required to have been published within a date range of 20 years (1/1/2003-1/1/2023). Hedges’ g was calculated based on available raw data and risk of bias assessment followed standardized guidelines. Results: Data from 16 studies with a total of 831 participants, demonstrated that patients with schizophrenia in targeted auditory training condition systematically exhibited higher scores across cognitive domains of MATRICS Consensus Cognitive Battery (MCCB) compared to clinical control group’s participants, particularly in verbal learning and global cognition. This finding was validated by meta-analysis performed in 6 out of 16 studies, where raw data was available, producing medium effect results in favor of auditory training. Furthermore, the current systematic review illustrated the significant improvement of auditory processing in auditory trained individuals in contrast to members of the control group, especially in speech in noise perception and frequency discrimination, with regard to studies which included a psychoacoustic test battery. Discussion: The current review highlights the importance of targeted auditory training in remediating cognitive deficits in schizophrenia with applying appropriately adjusted protocols to maximize cognitive gains. The use of psychoacoustic test batteries along with cognitive performance scales is important in order to establish a full history of patients’ difficulties as well as to create covariate models between central auditory processing and neurocognitive function. Overall methodological quality was sufficiently valid. Future research recommendations include study designs with auditory training interventions that implement cognitive and psychoacoustic test batteries in addition to examining the generalization of their results for longer follow-up periods.