Επιπολασμός περιβαλλοντικών στελεχών Λεγεωνέλλας σε νοσοκομεία, ξενοδοχεία και ιαματικές πηγές:
Creators: name: Ράπτης, Γεώργιος Ν.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Λεγεωνέλλα
Επιπολασμός
Νοσοκομείο
Ξενοδοχείο
Ιαματική πηγή
Legionella
Surveillance
Hospital
Hotel
Thermal spring

description: Η λεγεωνέλλα αποτελεί έναν κατεξοχήν «καιροσκοπικό» μικροοργανισμό, ικανό να επιβιώνει απαρατήρητος τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στα υδατικά συστήματα των μεγάλων κτιρίων και να προκαλεί μια δυνητικά θανατηφόρα νόσο με τη μορφή μεμονωμένων κρουσμάτων ή επιδημιών. Κύριος αιτιολογικός παράγοντας της νόσου των Λεγεωναρίων είναι η L. pneumophila της ορολογικής ομάδας 1. Η λοίμωξη στον άνθρωπο προκαλείται με την εισπνοή μολυσμένων από το μικρόβιο σταγονιδίων ύδατος που διασπείρονται στο περιβάλλον από διάφορες πηγές μόλυνσης. Επομένως η ανάγκη εντοπισμού της εκάστοτε πηγής μόλυνσης, στα πλαίσια της πρόληψης εμφάνισης μεμονομένων κρουσμάτων ή επιδημιών της νόσου κρίνεται επιτακτική. Το γεγονός ότι ένας σημαντικός αριθμός κρουσμάτων και επιδημιών της νόσου συνδέονται τόσο με ταξίδια όσο και με προηγηθείσα νοσηλεία σε νοσηλευτικά ιδρύματα στρέφει τις επιδημιολογικές έρευνες στην αναζήτηση των πιθανών πηγών λοίμωξης κυρίως στα ξενοδοχεία ή σε άλλου είδους καταλύματα που εμπλέκονται αλλά και στα νοσοκομεία. Η παρούσα έρευνα πραγματοποιείται για πρώτη φορά σε τόσο ευρεία κλίμακα στην Ελλάδα και αφορά στην ανίχνευση στελεχών του μικροοργανισμού σε περιβαλλοντικά δείγματα νερού. Αρχικά εντάχθηκε στο πρόγραμμα δειγματοληπτικών ελέγχων μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων που οργανώθηκε από το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων (Κ.Ε.Ε.Λ.) λίγους μήνες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα είχε ως στόχο την πρόληψη εμφάνισης κρουσμάτων της νόσου των Λεγεωνάριων σε αποστολές αθλητών και αθλητικών παραγόντων που θα κατέλυαν σε αυτά, κατά την περίοδο διεξαγωγής των αγώνων. Στη συνέχεια επεκτάθηκε και σε άλλα ξενοδοχεία καθώς και σε νοσοκομεία της Βορείου και Κεντρικής Ελλάδας και ολοκληρώθηκε με την συλλογή δειγμάτων νερού από τις θερμομεταλλικές πηγές της ευρύτερης αυτής γεωγραφικής περιοχής.Συμπερασματικά, ο σκοπός της παρούσας έρευνας εντοπίζεται στα εξής: α) στη διερεύνηση του επιπολασμού περιβαλλοντικών στελεχών λεγεωνέλλας σε Ξενοδοχεία, Νοσοκομεία και Θερμομεταλλικές πηγές στις γεωγραφικές περιοχές της Βορείου και Κεντρικής Ελλάδας β) στην περεταίρω τυποποίηση των συλλεχθέντων βακτηριακών στελεχών με χρήση των κατάλληλων μοριακών δεικτών και σκοπό τη χρονική και γεωγραφική επιδημιολογική τους συσχέτιση (φαινοτυπικές και γονοτυπικές μέθοδοι τυποποίησης). Κατά την τετραετία 2003-2007 συγκεντρώθηκαν 1650 δείγματα νερού από 84 Ξενοδοχεία, 14 Νοσοκομεία και 15 θερμομεταλλικές πηγές της Βορείου και Κεντρικής Ελλάδας. Για την επιλογή των σημείων δειγματοληψίας, την αναλυτική μεθοδολογία και τις συνθήκες μεταφοράς των δειγμάτων εφαρμόσθηκαν τα πρωτοκόλλα που περιγράφονται στο ειδικό εγχειρίδιο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εργασίας για τις λοιμώξεις από Legionella (European Working Group on Legionellα Infections - E.W.G.L.I.). Μετά την καλλιέργεια των δειγμάτων, απομονώθηκαν 114 περιβαλλοντικά στελέχη από τα οποία μετά τον αρχικό διαχωρισμό τους με δοκιμασία συγκολητινοαντίδρασης (OXOID latex test) προέκυψε ότι 30 ήταν τα αμιγώς παθογόνα στελέχη L. pneumophila της ορολογικής ομάδας 1. Ακολούθησε περεταίρω τυποποίηση ορισμένου αριθμού στελεχών με τη χρήση του πάνελ των μονοκλωνικών αντισωμάτων της Δρέσδης (Dresden panel Mabs) με σκοπό την κατάταξή τους στις επιμέρους ορολογικές ομάδες του είδους. Τέλος για την επιδημιολογική τυποποίηση ορισμένου αριθμού των απομονωθέντων στελεχών εφαρμόσθηκε το πρωτόκολλο ανεύρεσης αλληλουχίας βάσεων 7 γονιδίων στόχων του γονιδιώματος του μικροοργανισμού (SBT protocol). Μετά την αξιολόγηση και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων μας, καταλήξαμε στα κάτωθι συμπεράσματα:- Ο επιπολασμός στελεχών Legionella στα συλλεχθέντα περιβαλλοντικά δείγματα της ερευνάς μας παρουσιάζεται χαμηλός, συμβαδίζοντας έτσι με τον μικρό αριθμό καταγεγραμμένων κρουσμάτων της νόσου των Λεγεωναρίων στη χώρα μας για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Το δεδομένο αυτό αποκτά ιδιαίτερη αξία συγκρινόμενο με στοιχεία ερευνών άλλων μεσογειακών χωρών της Ευρώπης που παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά επιπολασμού. -Η πλειοψηφία των στελεχών Legionella απομονώνονται από κυκλώματα ζεστού νερού στα υδατικά δίκτυα των μεγάλων κτιρίων (νοσοκομείων-ξενοδοχείων) αλλά και από πύργους ψύξεως. Ο υψηλότερος εποικισμός στα νοσοκομεία εμφανίζεται στις μονάδες εντατικής θεραπείας και άσηπτης νοσηλείας. Επιπλέον, τα ξενοδοχεία των μικρών πόλεων και των παραθεριστικών θερέτρων παρουσιάζουν υψηλότερο εποικισμό από εκείνα των μεγάλων αστικών κέντρων. - Με την εφαρμογή του σχήματος τυποποίησης με μονοκλωνικά αντισώματα (Mab typing) και του πρωτοκόλλου αλληλούχισης (SBT) προέκυψε ότι τα περισσότερα εκ των αμιγώς παθογόνων στελεχών L. pneumophila οροτύπου 1 παρουσιάζουν υψηλή λοιμογόνο δύναμη και μεγάλη γενετική ετερογένεια, ενώ στα απομονωθέντα στελέχη L. pneumophila των υπολοίπων οροτύπων παρατηρείται αξιοσημείωτη γενετική ομοιογένεια.
description: Legionella is a ubiquitous intracellular microorganism which colonizes natural and man-made aquatic environments, surviving for long periods under a wide range of different environmental conditions. The majority of cases of Legionnaires’ disease are caused by Legionella pneumophila, particularly serogroup (sg.) 1 strains. In most instances, Legionella is transmitted to humans by inhalation or aspiration of contaminated aerosols produced from different environmental water sources. Thus, we conclude that the necessity of detection of the contaminated environmental sources such as cooling towers, hot water systems, whirlpool spas, and similar disseminators is crucial. In recent years the increasing sporadic cases and outbreaks of both nosocomial and travel associated Legionnaires disease forces researches to investigate all possible sources of contamination including the artificial water systems in general, especially hospital and hotel water distribution systems. The present investigation is the first in Greece. During a 4 years period (2004-2008) of our survey 1650 water samples were collected from hospitals, hotels and thermal spas located in Northern and Central Greece. All the collected samples were cultured for Legionella spp. The methodologies used in the process of collecting and transferring of samples were in strict adherence to the protocols prescribed by the European Working Group on Legionella Infections (E.W.G.L.I.). The purpose of the research consists of the following: a. the investigation of the prevalence of environmental Legionella strains in Hotels, Hospitals and Thermal Springs in Northern and Central Greece; b. the further categorisation and standardisation of the collected bacterial sample strains using the appropriate molecular markers and the temporal and their geographic - epidemiological correlation (utilising phenotypic and genotyping techniques). Of the selected cultures 114 environmental strains were isolated. Application of the OXOID latex test showed 30 samples to be purely pathogenic L. pneumophila strains of serogroup 1. Moreover the Dresden panel Mabs was used on a selected number of strains in order to classify them in their particular serological species, and finally, for the epidemiological categorisation and correlation of a number of the isolated strains, the SBT protocol was applied in finding the sequential database of 7 target genes of the genome microorganism. Evaluating and interpreting the results of our research we concluded that: 1) The prevalence of Legionella strains researched is low, confirming the negligent number of reported cases in our country compared to other Mediterranean EU nations. 2) The highest colonisation of Legionella strains occurs in hospital intensive care and aseptic treatment units. In addition hotels in small cities and holiday resorts are more at risk than those of large urban centres. 3) Implementation of Mab typing and SBT sequential protocols it showed that most pathogenic strains of pure L. pneumophila serotype 1 have a high virulence and genetic heterogeneity while in the isolated remaining L. pneumophila strains there was a noticeable genetic homogeneity.