Θράκες και Τρώες στα έργα του Αισχύλου και αντίστοιχες απεικονίσεις από το χώρο της τραγωδίας στην αττική και κατωιταλιωτική αγγειογραφία:
Creators: name: Ηλίεβα, Πέτια Βελίτσεβ (Ilieva Petya Velichkova)
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Αισχύλος
Θράκη
Αγγειογραφία
Aeschylus
Thrace
Vase painting

description: Ο τίτλος της παρούσας εργασίας δηλώνει τον στόχο της να διερευνηθεί η αλληλεπίδραση ανάμεσα στο αρχαίο θέατρο και την αγγειογραφία ως εικαστική τέχνη. Εφόσον αυτό το φαινόμενο είναι υπόθεση μίας πολύ μεγαλύτερης και γενικότερης μελέτης, η παρούσα εργασία συγκεντρώνεται σε ένα τμήμα αυτού θέματος. Ο στόχος είναι να εξεταστούν παράλληλα τραγωδίες του Αισχύλου στις οποίες ο βασικός χαρακτήρας και το σκηνικό είναι είτε θρακικά ή τρωικά και απεικονίσεις στην αγγειογραφία των αττικών εργαστηρίων του 5ου ή κατωιταλιωτικών του 4ου αιώνα π. Χ. για να εξερευνηθούν οι πιθανοί συσχετισμοί ανάμεσα στις δύο μορφές οπτικοποίησης του μύθου. Η επιλογή θρακικών και τρωικών χαρακτήρων και σκηνικών περιορίζει την μελέτη σε μία τριλογία και δύο τραγωδίες όλα σωζόμενα σε αποσπάσματα. Οι Θράκες όπως και οι Τρώες ανήκουν στη γενικότερη κατηγορία των βαρβάρων οι οποίοι ήταν αντικείμενο ενδιαφέροντος και κατέλαβαν σημαντικό μέρος στην τραγωδία του 5ου αιώνα. Οι εθνικά διάφορες, σύγχρονες ομάδες βαρβάρων διαφοροποιούνταν όμως, και ο σκοπός της εργασίας είναι να εξεταστεί πως ο Αισχύλος παρουσιάζει στους θεατές του μερικούς από αυτούς (Θράκες, Τρώες) και πώς ή κατά πόσον αυτό θα μπορούσε να συσχετιστεί με την αγγειογραφία. Η δημοτικότητα συγκεκριμένων θεμάτων στην αγγειογραφία φαίνεται να εξαρτάται από την επικαιρότητά τους στην σύγχρονη κοινωνία και δεν προκαλεί έκπληξη ο πολύ περιορισμένος αριθμός, σε σύγκριση με τις πολυάριθμες απεικονίσεις που σχετίζονται με την Ορέστεια ή αυτές που συνδέονται με δράματα του Ευριπίδη, απεικονίσεων που θα μπορούσαν να συσχετιστούν με τραγωδίες του Αισχύλου με σκηνικό την Θράκη. Η επιλογή αγγείων και απεικονίσεων που συμπεριλήφθηκαν στο Κεφ. ΙΙ ως αντίστοιχα με την συγκεκριμένη τραγωδία υπό συζήτηση, βασίζεται κυρίως στη πιθανή τους σχέση με τη αισχύλεια δραματική παραλλαγή του μύθου, όσο είναι δυνατόν, αφότου το υπάρχον κείμενο είναι αποσπασματικό. Εξωτερικά παράγοντα όπως παραπομπές σε μεταγενέστερα έργα (κωμωδία, σχόλια κλπ.), η χρονολογική σχέση ανάμεσα στη χρονιά που διδάχθηκε το έργο υπό συζήτηση και την περίοδο δημοτικότητας αντίστοιχων απεικονίσεων στην αγγειογραφία, όπως και η ύπαρξη ενδείξεων στην εικονογραφία οι οποίες υπαινίσσονται σχέση με θεατρική παράσταση επίσης θεωρήθηκαν σημαντικά. Η φύση των αποσπασματικά σωζόμενων κειμένων δικαιολογεί την επιλογή να προταθεί πρώτα μία πιθανή αναπαράσταση του έργου. Καθ' αυτόν τον τρόπο θα βοηθήσει τον αναγνώστη να “δει” την παράσταση νοερά και επομένως να αξιολογήσει την πιθανότητα συσχέτισης συγκεκριμένου επεισοδίου με αντίστοιχη απεικόνιση. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται ανασκόπηση της μεθοδολογικής βάσης για τη διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στην κλασική τραγωδία και την ερυθρόμορφη κεραμική. Το δεύτερο αποτελεί η συζήτηση για συγκεκριμένα έργα του Αισχύλου με θρακικό και τρωικό σκηνικό, καθώς και κάποιες απεικονίσεις στην αττική και κατωιταλιωτική αγγειογραφία που πιθανότατα συνδέονται με αυτά. Στο τρίτο είναι οι συνοπτικές παρατηρήσεις για τον τρόπο που παριστάνονται οι βάρβαροι στη σκηνή αλλά και σε ανάλογες παραστάσεις με έμφαση στις σκηνές που ενδιαφέρουν την παρούσα μελέτη. Κάποια βασικά συμπεράσματα συνθέτονται στο τελευταίο κεφάλαιο.
description: The title of the present work puts it clearly that it aims to explore the interplay between theater and visual art.Since this process is a subject matter of far bigger, generalizing study, the present one is focused just on a segment of this wider theme. It aims to bring together Aeschylus’ tragedies in which the main character and the setting of the play is either Thracian or Trojan with vase paintings originating from fifth-century Attic workshops or fourth-century West Greek ones and to explore the possible connections between the two forms of visualizing the myth. The choice of Thracian and Trojan characters and settings limits the study to one trilogy and two tragedies, all of them survived in fragments. The Thracians and the Trojans fall in the wider category of barbarians which was deeply explored and involved in the fifth-century Athenian tragedy. The ethnically different, contemporary groups of barbarians were differentiated and it is of interest here to see how Aeschylus represented some of them (Thracian, Trojans) to his audience and how this relates to vase-painting. The popularity of certain themes in vase-painting seems to be dependent on their actuality in the contemporary society and it is not a surprise that we find such limited in number, in comparison to the far outnumbering Oresteia scenes for example, or scenes related to Euripides’ tragedies, examples of West Greek vase-paintings related to Aeschylus’ tragedies with Thracian plot. The choice of vases included in Ch. II as related to the particular play under discussion, is made on the basis of the possible painting’s relevance to the Aeschylus’ dramatic version of the myth, as far as it is possible, since the existing textual evidence is fragmentary. External evidence such as references in later works (comedy, scholia etc.), the chronological relation between the staging of the play in question and the period of popularity of related scenes in vase-painting as well as the existence of signals in the iconography implying theatrical association, is also considered of importance.The nature of the textual basis gives good reason for the choice of presenting a possible restoration of the play in performance. It would bring its visualization in the reader’s mind and would help the assessment of the possibility for relating certain episode to corresponding vase-painting. The introductory Ch. I includes some summarizing observations on the visual effects of the Aeschylean drama and on the theatrical representation of the myth and its relation to the contemporary vase-painting of Athens and West Greece, as a necessary background for the main Ch. II. The methodological basis for exploring the relation between classical drama and red-figure vase-painting is discussed in Ch.1, the discussion on particular Aeschylus’ plays with Thracian and Trojan setting and some Attic and South Italian vase-paintings possibly related to them in Ch.2, the summarizing comment on the way barbarians were represented on stage and in related vase-painting with emphasis on those of interest in the present study in Ch.3, and conclusions are given as a closing chapter.