Η έννοια της δημόσιας υπηρεσίας και η απελευθέρωση των υπηρεσιών κοινής ωφελείας
Creators: name: Κιουρκτσή, Ευφροσύνη Πρόδρομου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Δημόσιο συμφέρον
ΥΓΟΣ
Απελευθέρωση αγορών
Καθολική υπηρεσία
Ρυθμιστικές αρχές
Public interest
SGEI
Liberalization of markets
Universal service
Regulatory authorities

description: Σκοπός της εργασίας είναι να καταδειχθεί ότι τα εκ πρώτης όψεως αντιτιθέμενα συμφέροντα που εξυπηρετούν οι έννοιες της δημόσιας υπηρεσίας και της απελευθέρωσης των αγορών παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας μπορούν να συνυπάρξουν και να συλλειτουργήσουν στα πλαίσια μίας ισορροπημένης οργάνωσης της ευρωπαϊκής έννομης τάξης. Αυτό το εγχείρημα δεν ισοδυναμεί με την υποβάθμιση της κοινωνικής προστασίας, ούτε αγνοεί το γενικό συμφέρον. Αντιθέτως εκφράζει μια διαφορετική προσέγγιση που όμως εμπεριέχει νομικές εγγυήσεις για την προστασία της κοινής ωφέλειας. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού αναδεικνύεται ένας διαφορετικός ρόλος του Κράτους, που διατηρεί τον εγγυητικό του χαρακτήρα και ως κύριο έργο έχει τη δημόσια ρύθμιση των δραστηριοτήτων αυτών, ώστε να διαμορφωθούν συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού παράλληλα με την προσήκουσα ικανοποίηση του χρήστη κοινωφελών υπηρεσιών και την προστασία του γενικού συμφέροντος. Ειδικότερα στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η έννοια της δημόσιας υπηρεσίας, η σχέση της με την έννοια των κοινωφελών υπηρεσιών, η ιδιαίτερη θέση της στην εθνική έννομη τάξη και η σύνδεσή της με τη διαμόρφωση ενός έντονα παρεμβατικού κράτους (Κεφάλαιο Α), ώστε ακολούθως να διαφανεί η επίδραση που άσκησε το ευρωπαϊκό δίκαιο στον τομέα παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας με την εισαγωγή και καθιέρωση της αρχής προστασίας του ανταγωνισμού, που επαναοριοθετεί το πεδίο και το εύρος δράσης του Κράτους στην οικονομική ζωή (Κεφάλαιο Β).Αναδεικνύεται η έννοια των Υπηρεσιών Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος, που προσδιορίζει την ευρωπαϊκή αρμοδιότητα και οριοθετεί την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού της Ένωσης σε μια προσπάθεια αρμονικής εξισορρόπησης ενωσιακού και δημοσίου συμφέροντος. Τέλος, καταγράφονται οι τελευταίες ευρωπαϊκές θεσμικές εξελίξεις ενόψει και της απελευθέρωσης των αγορών, που θέτουν τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής προοπτικής της δημόσιας υπηρεσίας, και τείνουν να αναβαθμίσουν τη θέση της κοινής ωφέλειας στην ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Στο δεύτερο μέρος αναδεικνύεται η προώθηση της απελευθέρωσης των μονοπωλίων παροχής κοινωφελών υπηρεσιών στην ευρωπαϊκή και την εθνική έννομη τάξη. Αρχικά επιχειρείται η εννοιολογική προσέγγιση της απελευθέρωσης, προκείμενου να γίνουν περισσότερο αντιληπτές οι ιδιαίτερες παράμετροι του θεσμικού πλαισίου που διαμορφώνεται. Ακολούθως (Κεφάλαιο Α) αποτυπώνεται η πορεία για τη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου περί απελευθέρωσης, και περιγράφεται αυτό, προκειμένου να διαφανεί η νέα νομική μεταχείριση των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας κατά την καθιέρωση ενός συστήματος που έχει ως βασικά χαρακτηριστικά: το άνοιγμα των αγορών παροχής κοινωφελών υπηρεσιών στον ανταγωνισμό, την άσκηση δημόσιας εποπτείας από ανεξάρτητες αρχές που χρησιμοποιούν μεθόδους και μέσα παρέμβασης, που περιγράφονται με τον όρο «ρύθμιση» και την εφαρμογή κανόνων δικαίου που έχουν ως βασικούς άξονες αφενός τη δημιουργία και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς υπό συνθήκες ανόθευτου ανταγωνισμού, αφετέρου την προστασία των χρηστών μέσα από την επιβολή υποχρεώσεων καθολικής υπηρεσίας και την προστασία του γενικού συμφέροντος. Τέλος (Κεφάλαιο Β) καταγράφεται η τάση προς την απελευθέρωση των κοινωφελών δραστηριοτήτων στην ελληνική έννομη τάξη στο πλαίσιο των αποκρατικοποιήσεων που λαμβάνουν χώρα και εγείρουν σημαντικά συνταγματικά ζητήματα. Επιπλέον, αποτυπώνεται συνοπτικά το εθνικό νομοθετικό πλαίσιο που διαμορφώνεται με την ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών οδηγιών περί απελευθέρωσης και ο ιδιαίτερος ρόλος των ανεξάρτητων αρχών στο νέο πλαίσιο της σύγχρονης δημόσιας ρυθμιστικής δράσης, που επιδιώκει τη σύζευξη της προστασίας του ανταγωνισμού και της κοινής ωφέλειας.
description: The aim of this dissertation is to prove that the contradicted interests appearing by the notions of public service and liberalization of monopolistic markets can coexist and cooperate in the context of European law. The result of this attempt is not the degradation of social or public interest protection. In opposition it expresses a different legal perspective that guarantees general interest protection through the emergence of a differentiated State role, which equals to regulation of these activities in order to achieve the proper functioning of the market along with the proper satisfaction of users’ needs and general interest protection. In particular, the first part presents the notion of public service, its relation to services of general interest, its importance in the national law context and its correlation to the existence of State interventionism (Chapter A), in order to demonstrate European law effect on providing general interest services by inserting and consecrating the principle of free competition protection, which redefines State role in economic activities (Chapter B). It also presents the notion of Services of General Economic Interest (SGEI), which defines European competence and competition law implementation in order to guarantee both European and Public interest, as well as the recent European legislative initiatives related to markets’ liberalization that consist the basis of the consecration of a “European public service’’ perspective and upgrade the notion of general interest in European law. The second part focuses on liberalization of monopolistic markets in European and National law context. It examines the notion of liberalization and (Chapter A) describes the ideology of the state's progressive recession from the market that led to the liberalization process, as well as the principles that govern this process according to European law: markets’ liberalization, public supervision through national regulatory authorities and ‘regulation’ of markets in order to assure the creation and proper functioning of markets according to free competition principle, as well as the legal protection of the users through the imposition of universal service’s obligations and general interest protection. The essay also includes (Chapter B) a presentation of the initiatives taken at national level for the privatization of public services and the corresponding liberalization of the sectors of general interest, the reaction that they caused in the Greek theory and jurisprudence and the role of national regulatory authorities. It also describes the national legal context of public services’ liberalization and the crucial role of national regulatory authorities in assuring both free competition protection and general interest.