Η «Χρυσή Αυγή» και το Σύνταγμα: Η άμυνα της ανεκτικής δημοκρατίας απέναντι στους εχθρούς της
Creators: name: Τσαμπάζη Αθηνά Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ανεκτική Δημοκρατία
Πολιτικά Κόμματα
ΕΔΔΑ
Tolerant Democracy
Political Party
ECHR

description: Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται το ζήτημα της αντιμετώπισης πολιτικών κομμάτων, των οποίων η οργάνωση και λειτουργία δεν συνάδουν με τις αρχές του δημοκρατικού πολιτεύματος. Η έρευνα επικεντρώνεται αναγκαία στους αμυντικούς μηχανισμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας, έναντι πολιτικών μορφωμάτων εχθρικών προς τους θεσμούς της, όπως η Χρυσή Αυγή, μια ακροδεξιά πολιτική οργάνωση νεοναζιστικής ιδεολογίας, η οποία συμμετείχε στην πολιτική ζωή της χώρας υπό το μανδύα του πολιτικού κόμματος. Στο εισαγωγικό κεφάλαιο, επιχειρείται μια προσέγγιση του ιδεολογικού φορτίου και του κανονιστικού περιεχομένου της δημοκρατικής αρχής, με την έρευνα της καταγωγής και της τυπολογίας της να επικεντρώνεται στο επίμαχο ζήτημα. Η μελέτη επεκτείνεται σύντομα στο πεδίο της Πολιτικής Θεωρίας, σε μια προσπάθεια να ανακαλυφθούν τα ουσιαστικά και διαδικαστικά στοιχεία που συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν στις σύγχρονες δημοκρατίες, καθορίζοντας τελικά την ανοχή τους απέναντι σ’ εκείνους που επιχειρούν να ανατρέψουν τους θεσμούς τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο, ερευνάται ο συσχετισμός των στοιχείων αυτών στην έννομη τάξη της ΕΣΔΑ, ιδίως μέσα από τη μελέτη της νομολογίας του Δικαστηρίου ως προς την ερμηνεία του άρ. 11 της Σύμβασης και του περιθωρίου εκτίμησης των κρατών μελών απέναντι σε τέτοιες προκλήσεις. Στο τρίτο κεφάλαιο, η έρευνα στρέφεται στην εθνική έννομη τάξη, για να μελετήσει τους αμυντικούς μηχανισμούς της ανεκτικής Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα από την συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής κατά την θέσπιση του Συντάγματος του 1975, οπότε απορρίφθηκε προταθείσα διάταξη περί απαγόρευσης πολιτικών κομμάτων. Στο μικροσκόπιο τίθεται η διάταξη του άρ. 29 Συντ. παρ. 1 Συντ. προκειμένου να διερευνηθεί η κανονιστική πυκνότητα της δεύτερης περιόδου της, με την οποία περιορίζεται η έκταση της προστασίας του δικαιώματος ίδρυσης και συμμετοχής σε πολιτικό κόμμα από την λεγόμενη «δημοκρατική ρήτρα», η οποία, ελλείψει πρόβλεψης πρότασης συνέπειας στο συνταγματικό κείμενο, μετατρέπεται παγίως ερμηνευτικά σε lex imperfecta. Η μελέτη επιχειρεί να απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα, όπως αν είναι αναγκαία και συνταγματικά δυνατή η υιοθέτηση μιας αναθεωρητικής ερμηνείας της διάταξης χωρίς αναθεώρηση, αν μια αναθεώρηση είναι αναγκαία, αλλά και αν ο αποκλεισμός διάταξης περί απαγόρευσης πολιτικού κόμματος παραβιάζει τη θετική υποχρέωση της Ελλάδας ως κράτους μέλους της ΕΣΔΑ για λήψη μέτρων στην κατεύθυνση της διασφάλισης της απρόσκοπτης λειτουργίας των δημοκρατικών θεσμών. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο ερευνάται η ύπαρξη ή μη εγγυητικού για τους δημοκρατικούς θεσμούς πλαισίου στο επίπεδο της κοινής νομοθεσίας. Στη προοπτική της διατήρησης του ανεκτικού χαρακτήρα του πολιτεύματος, η έρευνα αποζητά τα περιθώρια ελιγμού του ποινικού και, κυρίως, του εκλογικού νομοθέτη, φιλοδοξώντας να σκιαγραφήσει την κατάλληλη «φόρμουλα» που θα διασφαλίσει, αφενός μεν, την απρόσκοπτη λειτουργία των πολιτικών κομμάτων, αφετέρου δε, την μακροημέρευση των δημοκρατικών θεσμών
description: This thesis deals with the issue of political parties whose organization and conduct do not comply with the principles of the democratic state. The research necessarily focuses on the defensive mechanisms of the “tolerant democracy” established in Greece, against political parties hostile to its institutions such as Golden Dawn; a far-right political organization of neonazi ideology, which was also taking part in elections. In the introductory chapter, we attempt an approach to the ideological origin and typology of democracy with regards to the question at issue. The research shortly expands to the field of Political Theory, in an effort to discover the substantive and procedural elements that coexist and interact in modern democracies, ultimately determining their tolerance against those who threaten their very existence. In the second chapter, we focus on the correlation of these elements in the ECHR case law, especially regarding the margin of the state's reaction to such challenges, according to the provisions of art. 11 of the Convention. In the third chapter, we shift our attention on the domestic legal order. The study deals in great extend with the defensive mechanisms of the tolerant regime introduced in light of the rejection of a provision that would allow the dissolution of political parties, during the adoption of the 1975 Constitution. Thereinto, we analyze the normative content of the second period of art. 29 par. 1 GRC, which limits the protection of the right to establish and participate in a political party to those parties whose organization and action respect the democratic principles. Furthermore, the study contemplates answers to fundamental issues such as whether the prevailing interpretation of the provision has been obsolete due to the exhaustion of the historical context that established it, as well as whether a revisionary interpretation could be adopted, without a prior revision of the constitutional provision. In the fourth and last chapter, on close analysis of the provisions of the legislation, we conclude whether the Greek legal order successfully provided its citizens with a framework against antidemocratic political organizations. To conclude, the essay aspires to outline the appropriate formula which ensures not only the free operation of political parties regardless of their ideology but the longevity of democratic institutions as well