Τροφική οικολογία των ελεύθερων αλόγων (Equus ferus caballus) στην ορεινή Ναυπακτία και στον Εθνικό Δρυμό Αίνου Κεφαλονιάς
Creators: name: Παραλυκίδης, Παναγιώτης Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Τροφική οικολογία
Ελεύθερα άλογα (Equus ferus caballus)
Ναυπακτία
Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλονιάς
Μικροϊστολογική ανάλυση
Τrophic ecology
Free-roaming horses (Equus ferus caballus)
Nafpaktia
Ainos National Park
Micro-histological analysis

description: Τα ελεύθερα άλογα (Equus ferus caballus) απαντώνται σε ομάδες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και προέρχονται από απελευθέρωση ιδιόκτητων αλόγων των προηγούμενων δεκαετιών. Είναι ζωτικής σημασίας η γνώση της τροφικής οικολογίας των ελεύθερων αλόγων προκειμένου να κατανοηθεί η θέση τους στο περιβάλλον καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αλληλοεπιδρούν με τα άλλα έμβια όντα. Σκοπός της έρευνας είναι η μελέτη της τροφικής οικολογίας των ελεύθερων αλόγων στην περιοχή της Ορεινής Ναυπακτίας και του Εθνικού Δρυμού Αίνου της Κεφαλονιάς. Ο υπολογισμός της φυτικής κάλυψης και σύνθεσης πραγματοποιήθηκε την άνοιξη κατά την περίοδο ανθοφορίας των φυτικών ειδών. Την ίδια περίοδο έγινε η συλλογή φυτικών ειδών για τη δημιουργία φωτογραφικής κλείδας αναγνώρισης. Το διαιτολόγιο εκτιμήθηκε με τη μέθοδο της μικροϊστολογικής ανάλυσης φυτικών υπολειμμάτων από κόπρανα ελευθέρων αλόγων που συλλέχθηκαν τρεις εποχές (άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο) στις δυο περιοχές. Συνολικά συλλέχθηκαν 214 κόπρανα εκ των οποίων τα 104 από τη Ναυπακτία και τα υπόλοιπα 110 από την περιοχή της Κεφαλονιάς. Από τη μικροϊστολογική ανάλυση των κοπράνων προέκυψαν 8.385 παρατηρήσεις φυτικών τεμαχίων εκ των οποίων 4.315 από την περιοχή της Ναυπακτίας και 4.250 από τη Κεφαλονιά. Τα φυτά της κλάσης των μονοκότυλων αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος στη διατροφή του αλόγου σε σχέση με τα φυτά της κλάσης των δικότυλων και στις τρεις εποχές που έλαβε χώρα η μελέτη. Τα άλογα τρέφονται κατά κύριο λόγο με φυτικά είδη της οικογένειας Poaceae (αγρωστώδη) και στις δυο περιοχές, ενώ τα φυτικά είδη των οικογενειών Cyperaceae (αγρωστώδη) και Fabaceae (ψυχανθή) κατείχαν και αυτά σημαντικό ρόλο στην διατροφή του. Τα κυριότερα φυτικά γένη στη διατροφή των αλόγων ήταν τα Poa, Bromus, Avena, Cyperus, Dactylis και Festuca sp. Οι δείκτες ποικιλότητας Shannon-Weiner και Simpson έδειξαν ότι το άλογο είναι ένα ευρυφάγο φυτοφάγο είδος λόγω των πολλών φυτικών ειδών που καταναλώνει στο διαιτολόγιο του παρουσιάζοντας μικρές εποχιακές διακυμάνσεις και στις δυο περιοχές έρευνας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το είδος μπορεί να θεωρηθεί «βοσκητής» (grazer) λόγω της αυξημένης συμμετοχής των αγρωστωδών στο διαιτολόγιο του. Αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα βόσκησης αντιπροσωπεύει τη γενική στρατηγική τροφοληψίας του είδους όταν αυτά είναι σε αφθονία. Τέλος και στις δυο περιοχές η διατροφή των αλόγων εμφάνισε πολλές ομοιότητες που οφείλονται στην κοινή γεωγραφική θέση της Ναυπακτίας και της Κεφαλονιάς. Συνοψίζοντας τα ελεύθερα άλογα στην περιοχή της Ναυπακτίας και της Κεφαλονιάς τρέφονται κυρίως με αγρωστώδη φυτά καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας, εμφανίζοντας εποχιακές διακυμάνσεις λόγω της διαθεσιμότητας των φυτικών ειδών στις δύο περιοχές μελέτης.
description: Free-roaming horses (Equus ferus caballus) are found in groups in many areas of Greece and come from the release of privately owned horses of the previous decades. It is vital to know the trophic ecology of free horses in order to understand their place in the environment and the way they interact with other living things. The aim of this research is to study the trophic ecology of free-ranging horses in the area of Mount Nafpaktia and the National Park of Ainos in Kefalonia. The calculation of plant cover and composition was carried out in spring during the inflorescence stage of the plant species. During the same period, plant species were collected for the creation of a photographic identification key. The diet was estimated by microhistological analysis of plant residues from free horse faeces collected in three seasons (spring, summer and autumn) in the two areas. A total of 214 faeces were collected, of which 104 from Nafpaktia and the remaining 110 from the area of Kefalonia. The microhistological analysis of the faeces resulted in 8,385 observations of plant fragments of which 4,315 from the Nafpaktia area and 4,250 from Kefalonia. Plants of the monocotyledonous class constituted the largest part of the horse's diet compared to plants of the dicotyledon class in all three seasons of the study. Horses fed mainly on plant species of the Poaceae family in both regions, while plant species of the Cyperaceae and Fabaceae families also played an important role in the horses' diet. The main plant genera in the horses' diet were Poa, Bromus, Avena, Cyperus, Dactylis and Festuca sp. The Shannon-Weiner and Simpson diversity indices indicated that the horse is a highly euphoric species due to the many plant species consumed in its diet showing little seasonal variation in both study areas. According to the findings of the study, the species can be considered a 'grazer' due to the increased proportion of grasses in its diet. This grazing trait represents the general foraging strategy of the species when these are abundant. Finally, in both areas the diet of horses had many similarities due to the common geographical location of Nafpaktia and Kefalonia. In summary, free-ranging horses in the area of Nafpaktia and Kefalonia fed mainly on grasses throughout the study period, showing seasonal variations due to the availability of plant species in the two study areas.