Ο Περικλής και ο Αλκιβιάδης στον Θουκυδίδη και στους Παραλλήλους Βίους του Πλουτάρχου: συγκριτική ανάλυση
Creators: name: Κωνσταντινίδου, Γαρυφαλλιά Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Περικλής
Αλκιβιάδης
Θουκυδίδης
Πλούταρχος
Pericles
Alcibiades
Thucydides
Plutarch

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν να αναδείξει τον τρόπο παρουσίασης του Περικλή και του Αλκιβιάδη από τον Θουκυδίδη και τον Πλούταρχο. Ο Θουκυδίδης ως ιστορικός του 5ου π.Χ. αιώνα αποτέλεσε βασική πηγή του Πλουτάρχου, ο οποίος συνέγραψε τους Παραλλήλους Βίους το 2ο μ.Χ. αιώνα. Στο πρώτο κεφάλαιο αναδεικνύονται τα κίνητρα, οι στόχοι και η μέθοδος εργασίας των δυο συγγραφέων. Ο ιστορικός σαφώς εστιάζει σε εκείνα τα στοιχεία των προσώπων που αφορούν την στρατιωτικό-πολιτική πραγματικότητα δίνοντας ξεχωριστή βαρύτητα στην ακρίβεια της έκθεσης των γεγονότων. Αντίθετα, ο βιογράφος στους Βίους του Περικλή και του Αλκιβιάδη ενδιαφέρεται περισσότερο για την προβολή των χαρακτήρων των προσώπων και την ηθική αναμόρφωση των αναγνωστών του. Ο Περικλής, που αποτελεί το θέμα του δευτέρου κεφαλαίου, είναι στον Θουκυδίδη ένας παραδειγματικός ηγέτης που διακρινόταν για την πολιτική του οξυδέρκεια, την ηθική του ακεραιότητα και τη ρητορική του ικανότητα. Στο έργο του ιστορικού ο πολιτικός δεν εμφανίζεται ως υπεύθυνος για τον Πελοποννησιακό πόλεμο. Στον πλουτάρχειο Βίο, ωστόσο, ο Περικλής δεν παρουσιάζει μόνο αρετές αλλά και ηθικές ελλείψεις. Ο βιογράφος αξιοποιώντας όχι μόνο τον Θουκυδίδη αλλά πλήθος αντικρουόμενων πηγών για τον μεγάλο ηγέτη αναφέρεται στη δημόσια και στην ιδιωτική ζωή του, ενώ παράλληλα του καταλογίζει δημαγωγική πολιτική. Ο Πελοποννησιακός πόλεμος στον Βίο του Περικλή οφείλεται κατά βάση στη δράση του. Η συνολική εικόνα, όμως, του πολιτικού είναι θετική και ο ίδιος παρουσιάζεται ως πρότυπο ηγέτη. Στο τρίτο κεφάλαιο πρωταγωνιστεί ο Αλκιβιάδης ο οποίος είναι μια αντιφατική προσωπικότητα και στον Θουκυδίδη και στον Βίο του Πλουτάρχου. Ο ιστορικός τον παρουσιάζει ως έναν εξαιρετικά ικανό αλλά και ηθικά ασταθή άνδρα που έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην εξέλιξη του Πελοποννησιακού πολέμου. Παρόμοια ο Πλούταρχος αναγνωρίζει στον Αλκιβιάδη αρετές και ελαττώματα. Καταγράφει όλη τη ζωή του Αλκιβιάδη συμπεριλαμβάνοντας στο έργο του και την ιδιωτική του ζωή. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση τόσο στην πολιτικο-στρατιωτική ικανότητα του πρωταγωνιστή του όσο και στη φιλοδοξία, την ιδιοτέλεια και τη φιληδονία του.
description: This paper deals with Pericles and Alcibiades, as they are presented to us by Thucydides and Plutarch in the homonymous Bioi. The two writers are related on the grounds that Thucydides, writer of the 5th century B.C., is the main source for these two Bioi of Plutarch, who wrote them in the 2nd century A.D. The motives, goals and methods of the two writers, whose works belong to different genres, are examined in the first chapter of this paper. Despite the fact that Thucydides writes history, while Plutarch biography, both of them -Plutarch in a definitely more obvious way- intend to give moral and political lessons to their readers. On one hand, Thucydides focuses on themes concerning the political life of a city and on the other Plutarch tries to reveal vices and virtues of his characters. Moreover, Thucydides -as he ought to be as a historian- is more precise than the biographer, who cares more about the shaping of his protagonists’ characters than the historical truth. Pericles is an outstanding figure for both Thucydides and Plutarch; therefore, he is the theme of the second chapter. Thucydides, commenting on the political virtues of the great leader before the Peloponnesian war, notes his modesty, cautiousness and ability to expand the power of Athens. During the war, according to the historian, Pericles is the only politician, who dominates the city and leads Athens against Sparta. Nevertheless, Thucydides does not accuse Pericles of this war, which seems to be inevitable. He shows deep respect for the great politician and praises him for his integrity, rhetorical power and foresight, which differentiate Pericles from all of his successors. On the contrary, Plutarch having to confront controversial material about Pericles portrays him by adding shadows on his figure. He repeats most theses of Thucydides, but also states many accusations against him, although he doubts their reliability. According to him Pericles is responsible for the war. That is in the Bios the main blemish of an exceptional leader, who was gentle and a man of integrity concerning money. The same cannot be said for Alcibiades, who is the subject of the third chapter. In Thucydides and Plutarch he is ambitious, dishonest, avaricious, cunning but at the same time a man of great strategic and rhetoric ability. Thucydides did not have the chance to describe the whole political and military career of Alcibiades, due to his death. He records facts until 411 B.C. Thucydides states Alcibiades’ main role in the forming of Athenian-Argian league, in supporting the Sicilian expedition, in guiding the Spartans against Athens, in advising Tissaphernes against Sparta and in preventing civil war in Athens. Plutarch presents the whole life of his protagonist from the cradle to the grave. Not only does he state his vices, but also his virtues, portraying him as a great man, who was not stable in choosing the moral way.