Οδοντιατρική Διαχείριση του Ασθενούς με Πολλαπλή Σκλήρυνση
Creators: name: Λιοσάτος, Αλέξιος Σπυρίδωνα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Πολλαπλή Σκλήρυνση
Οδοντιατρική Διαχείριση
Στοματική Υγεία
multiple sclerosis
dental management
oral health

description: Σκοπός: Η πολλαπλή σκλήρυνση (ΠΣ) είναι μια επίκτητη, χρόνια φλεγμονώδης και συγκεκριμένα μια αυτοάνοση νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), που προκαλεί απομυελίνωση, νευροεκφύλιση, και απώλεια νευραξόνων των νευρώνων του ΚΝΣ. Στην παθοφυσιολογία της νόσου εμπλέκονται γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου περιλαμβάνουν κινητικές, οπτικές, αισθητικές διαταραχές καθώς και διαταραχές του ουροποιητικού και γαστρεντερικού συστήματος. Οι αισθητικές και κινητικές διαταραχές της νόσου εκδηλώνονται και στην στοματοπροσωπική περιοχή. Αρκετές μελέτες έχουν επικεντρωθεί στη διερεύνηση του ρόλου των στοματικών νόσων στην παθοφυσιολογία της ΠΣ, υποδεικνύοντας μια πιθανή σχέση ιδιαίτερα μεταξύ της στοματικής δυσβίωσης και της ΠΣ, ενώ υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η στοματική μικροχλωρίδα μπορεί να εμπλέκεται στην παθογένεση πληθώρας αυτοάνοσων και μη νόσων, μεταξύ των οποίων και η ΠΣ. Σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι να εξετάσουμε τα σύγχρονα δεδομένα όσον αφορά τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ ΠΣ και στοματικής υγείας, τον πιθανό ρόλο του οδοντιάτρου στην αντιμετώπιση της ΠΣ και τις ιδιαιτερότητες της οδοντιατρικής διαχείρισης των ασθενών με ΠΣ. Μέθοδος: Αναζητήσαμε στο Pubmed δημοσιευμένες εργασίες με λέξεις-κλειδιά multiple sclerosis και συνδυασμό με τους όρους dental management,dentist, oral, oral health, oral manifestations. Προχωρήσαμε περαιτέρω στην αναζήτηση σχετικών εργασιών και από άλλες βάσεις επιστημονικών δεδομένων. Επιπλέον ανατρέξαμε σε δημοσιεύσεις γενικά για την οδοντιατρική διαχείριση και τη στοματική υγιεινή ΑμεΑ με νευρολογικές, κινητικές και γνωστικές αναπηρίες, καθώς και σε αναγνωρισμένες ιστοσελίδες όπως διεθνών συλλόγων ασθενών με ΠΣ ή του βρετανικού NHS. Τέλος, αξιοποιήσαμε και δυο βιβλία για την οδοντιατρική διαχείριση των βεβαρυμένων ασθενών. Η συντριπτική πλειοψηφία των βιβλιογραφικών αναφορών αφορά άρθρα δημοσιευμένα μετά το 2010, ενώ για κάθε θέμα που πραγματευτήκαμε επιλέχθηκε η πιο σύγχρονη διαθέσιμη βιβλιογραφία. Συμπεράσματα: Οι αισθητικές και κινητικές διαταραχές της νόσου επιδεινώνουν τη στοματική υγεία, δυσχεραίνουν την τέλεση στοματικής υγιεινής και περιπλέκουν την οδοντιατρική διαχείριση του ασθενούς με ΠΣ. Παράλληλα υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η περιφερική φλεγμονή που προκαλείται από τη στοματική χλωρίδα ασθενών με οδοντιατρικές νόσους, και ιδιαίτερα την περιοδοντική νόσο, εμπλέκεται στην αιτιολογία της ΠΣ, ενώ η καλή στοματική υγιεινή κρίνεται σημαντική για την αντιμετώπιση της νόσου. Ο ρόλος του οδοντιάτρου είναι καθοριστικός στην γενική ιατρική αντιμετώπιση και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ασθενών με ΠΣ, μέσω της δυνατότητας συμβολής στην έγκαιρη διάγνωση της ΠΣ, του μακροπρόθεσμου οδοντιατρικού σχεδιασμού για την εξασφάλιση της βέλτιστης στοματικής υγείας του ασθενούς με ΠΣ, της εξασφάλισης προσβασιμότητας, της εξατομικευμένης και με τις απαραίτητες προφυλάξεις και τροποποιήσεις οδοντιατρικής διαχείρισης, της εκπαίδευσης ασθενών και φροντιστών σε εξατομικευμένα «πακέτα» οδηγιών στοματικής υγιεινής, αλλά και της ένταξης των ασθενών με ΠΣ σε προγράμματα οδοντιατρικής πρόληψης και τακτικής παρακολούθησης.
description: Purpose: Multiple sclerosis (MS) is an acquired, chronic inflammatory and specifically an autoimmune disease of the central nervous system (CNS), causing demyelination, neurodegeneration, and axonal loss of CNS neurons. Genetic and environmental factors are involved in the pathophysiology of the disease. The clinical manifestations of the disease include motor, visual, sensory disorders as well as disorders of the urinary and gastrointestinal system. The sensory and motor disorders of the disease are also manifested in the orofacial area. Several studies have focused on investigating the role of oral diseases in the pathophysiology of MS, indicating a potential link particularly between oral dysbiosis and MS, while there is increasing evidence that the oral microbiota may be involved in the pathogenesis of a variety of autoimmune and non-autoimmune diseases, de of autoimmune and non-autoimmune diseases, including the PS. The purpose of this literature review is to examine the current data regarding the investigation of the relationship between MS and oral health, the possible role of the dentist in the treatment of MS, and the specific features of the dental management of patients with MS. Method: We searched in Pubmed for published papers with keywords multiple sclerosis and a combination of the terms dental management, dentist, oral, oral health, oral manifestations. We proceeded moreover to search for relevant papers from other scientific databases. In addition, we consulted publications in general on the dental management and oral hygiene of disabled patients with neurological, motor and cognitive disabilities, as well as recognized websites such as international associations of MS patients or the British NHS. Finally, we used two books on the dental management of compromised patients. The vast majority of bibliographic references refer to articles published after 2010, while for each topic we covered, the most up-todate available bibliography was selected. Conclusions: The sensory and motor disturbances of the disease worsen the oral health, cause barriers on performing oral hygiene and complicate the dental management of the MS patient. At the same time, there is increasing evidence that the peripheral inflammation caused by the oral flora of patients with dental diseases, and especially periodontal disease, is involved in the etiology of MS, while good oral hygiene is considered important for the treatment of the disease. The role of the dentist is decisive in overall medical management and improving the quality of life of patients with MS, through the capability of contributing to the early diagnosis of MS, long-term dental planning to ensure the optimal oral health of the patient with MS, ensuring accessibility, personalized and with the necessary precautions and modifications dental management, training of patients and caregivers in personalized "sets" of oral hygiene instructions, but also the inclusion of patients with MS in dental prevention and regular follow-up programs.
description: Σε συνεργασία με: Βιοϊατρικών Επιστημών (Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας)