Ο ρόλος του τεκμηρίου αθωότητας στο σύγχρονο Ποινικό Δικονομικό δίκαιο της Ελλάδος:
Creators: name: Μπρατίδης-Παρλαπάνης, Ιωάννης Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Τεκμήριο αθωότητας
Ελλάδα
Ρόλος
Presumption of innocence
Greece
Role

description: Η μελέτη πραγματεύεται τη θεματική του τεκμηρίου αθωότητας, μιας εκ των θεμελιωδών αρχών του ποινικού δικονομικού δικαίου της χώρας μας. Με απώτερο στόχο τη διαπίστωση του πραγματικού ρόλου, που διαδραματίζει το τεκμήριο αθωότητας εντός της ποινικής διαδικασίας, η ανάλυση γίνεται σε τρία επίπεδα: τη δογματική του θεμελίωση, την πρακτική του εφαρμογή και τον εντοπισμό των σημαντικότερων μορφών παραβίασης των επιταγών του και στρέβλωσης του περιεχομένου του. Δομείται σε τρία αυτοτελή ως προς το περιεχόμενό τους μέρη, τα οποία υπηρετούν μια λογικοσυστηματική αλληλουχία, που πηγάζει ακριβώς από την ανάγκη συστηματοποιημένης, μεθοδικής και πανοπτικής επεξεργασίας της πολυδιάστατης αυτής δικονομικής αρχής. Το πρώτο μέρος της μελέτης είναι αφιερωμένο στην ανάλυση του τεκμηρίου αθωότητας σε εννοιολογικό και δογματικό επίπεδο. Παρουσιάζονται τα στοιχεία εκείνα που συναπαρτίζουν το περιεχόμενό του, επισημαίνονται οι μορφές νομοθετικής αποτύπωσής του, με ιδιαίτερη μνεία στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στα συνταγματικά του θεμέλια, ερευνάται η φύση και οι συνέπειές του. Στη συνέχεια, στο δεύτερο μέρος της χαράσσεται το πεδίο ισχύος του, προσδιορίζεται ο κύκλος των προσώπων που συνιστούν τους αποδέκτες των εκπορευόμενων από αυτό απαγορεύσεων και απαριθμούνται οι πολλαπλές εκφάνσεις του στον ισχύοντα Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, όπως τις αντιλαμβάνεται η θεωρία και τις έχει επεξεργασθεί η νομολογία. Στο τρίτο μέρος της, τυγχάνουν επεξεργασίας ορισμένες εκ των πιο αμφιλεγόμενων αντινομιών, παραβιάσεών και μορφών στρέβλωσης των ουσιαστικών επιταγών του, οι οποίες πηγάζουν τόσο από τις κρατικές εξουσίες και αρχές όσο και από ιδιώτες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ΜΜΕ και τις συστηματικές παραβιάσεις, που προκαλεί ο τρόπος αντιμετώπισης του κατηγορουμένου από αυτά. Μέσω αυτής της μεθοδολογικής διαδρομής, τελικά, η μετάβαση στο τελευταίο μέρος, αυτό της αξιολόγησης της πραγματικής θέσης του τεκμηρίου αθωότητας και του ρόλου του στη σύγχρονη ποινική δίκη, προκύπτει ως φυσικό επακόλουθο. Το τελευταίο αυτό μέρος, αξιοποιώντας τα ενδιάμεσα συμπεράσματα και την παρατήρηση της πράξης, περιλαμβάνει μια διαμορφωμένη ιδία θέση περί του ερευνώμενου ζητήματος. Συνολικά, η μελέτη επιχειρεί να προσεγγίσει στην ουσία τους καθημερινά φαινόμενα και πρακτικές της δικαστικής αλλά και της κοινωνικής καθημερινότητας, με γνώμονα την εφαρμογή και την εξυπηρέτηση ή μη του τεκμηρίου αθωότητας, ενόψει της ομόφωνης αναγνώρισής του ως θεμελιώδους δικονομικής αρχής στα πλαίσια της Ελληνικής ποινικής δικονομίας. Πρόκειται για μια προσπάθεια κριτικής ορισμένων σύγχρονων «στεγανών» μέσω του επαναπροσδιορισμού του χαρακτήρα της ποινικής διαδικασίας και άλλων κοινωνικών δομών γύρω από αυτή, με σύμμαχο μια εκ των πλέον σημαντικών αρχών της.
description: This study treats the subject of the presumption of innocence, one of the fundamental principles of the Greek penal procedure. Aiming at the ascertainment of the true role of the presumption of innocence within the criminal procedure, the analysis takes under consideration the following three axes: its dogmatic foundation, its application in praxis and the localization of the most significant forms of violation in reference to its content. The study is composed of three separate, self-contained concerning their content chapters, which are related to each other as parts of a rational and systematic sequence. The first chapter of the study is dedicated to a semantic and dogmatic analysis of the presumption of innocence. Throughout its lines elements which constitute its content are presented and the forms of its legislative impression are marked. Particular mention is given to its establishment by the second paragraph of the article 6 of the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms as long as to its constitutional foundations, while also its nature and the emanating consequences are being investigated. Moreover, at the second chapter is plotted the application field of the presumption of innocence, the circle of person, who are presented as the receivers of its commands, is defined and its multiple manifestations throughout the articles of the current Greek Code of Penal Procedure are enumerated and evaluated, taking into account the findings of the Criminal Law’s theory representatives and the view of jurisprudence. Having detected the restrictions which are established by the presumption of innocence, on the study’s third part the most common violations and other methods of praxis, which undermine its application and question its validity, are pointed out. Thus, through this methodological route, the transition to the last part of the study, on which the evaluation of the true role of the presumption of innocence throughout the current Greek criminal procedure takes place, is smooth and appears to be a natural consequence of the previously displayed social and legalistic elements, situations and practica. In conclusion, through this study is attempted a censure against contemporary practica, which lead to the debarment of the rights provided to the defendant by the presumption of innocence and, finally, to the invalidity of this institution.