Διερευνώντας τα αποθέματα μαθηματικής γνώσης παιδιών Νηπιαγωγείου κατά το ελεύθερο παιχνίδι τους
Creators: name: Τσιούλη, Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: subject: Αποθέματα γνώσης
subject: Μαθηματικά
subject: Προσχολική ηλικία
subject: Funds of knowledge
subject: Mathematics
subject: FOS: Mathematics
subject: Early childhood

description: Σύμφωνα με την Κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση για τη μάθηση, οι αλληλεπιδράσεις των παιδιών με τους ανθρώπους στο κοινωνικό τους περιβάλλον (Fleer &amp; Robbins, 2003) και η μεσολάβηση διαφόρων εργαλείων (π.χ. γλώσσα) (Lantolf, 2000), συντελούν στη διαμόρφωση των εμπειριών τους (Schunk, 2012) και το σχηματισμό σωμάτων γνώσης. Πρόκειται για «αποθέματα γνώσης» (Moll, 1992), τα οποία αποτελούν τη βάση για περαιτέρω μάθηση. Σε αυτά τα αποθέματα περιλαμβάνονται διάφορα είδη γνώσης, ένα από τα οποία είναι η άτυπη μαθηματική γνώση των παιδιών (Gonzalez, Andrade, Civil &amp; Moll, 2001; Hansen, 2011; Levenson Tirosh &amp; Tsamir, 2011). Ο Vygotsky (1987 στο Fleer, Gomes &amp; March, 2014) ορίζει τέτοιες μορφές άτυπης γνώσης ως ‘καθημερινές έννοιες’ και ιδέες και υποστηρίζει ότι αυτές αποτελούν τη βάση για το σχηματισμό των ‘επιστημονικών εννοιών’. Η αναζήτηση τρόπων που θα διευκολύνουν τα παιδιά να συνδέσουν τις ‘καθημερινές’ με τις ‘επιστημονικές έννοιες’ ή με άλλα λόγια την άτυπη μαθηματική γνώση με την τυπική αποτελεί εδώ και χρόνια ένα σημαντικό ερευνητικό πεδίο στο χώρο της μαθηματικής εκπαίδευσης, και συνεχίζει να αποτελεί πρόκληση για ερευνητές και εκπαιδευτικούς (Robbins, 2009). Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι για να διατυπωθούν προτάσεις χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά της άτυπης μαθηματικής γνώσης που φέρνουν τα παιδιά στο σχολείο, για τις πηγές και την ποικιλία της, αλλά και για τον τρόπο που αυτή εκφράζεται και χρησιμοποιείται από τα παιδιά. Ένα προνομιακό περιβάλλον για να μελετήσουμε εις βάθος τα αποθέματα Μαθηματικής γνώσης που διαθέτουν τα μικρά παιδιά φαίνεται να είναι το αυθόρμητο παιχνίδι τους με συνομήλικους (Civil, 1994; Perry &amp; Dockett, 2002; Seo &amp; Ginsburg, 2004), αυτό που συνηθίζουμε να ονομάζουμε ελεύθερο παιχνίδι στο χώρο του Νηπιαγωγείου. Συνεπώς, ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της μαθηματικής σκέψης και γνώσης παιδιών προσχολικής ηλικίας κατά το ελεύθερο παιχνίδι τους στο νηπιαγωγείο. Η έρευνα βασίστηκε στην Κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση για τη μάθηση και την προσέγγιση των αποθεμάτων γνώσης (Funds of knowledge). Παρατηρήθηκαν και καταγράφηκαν οι ελεύθερες δραστηριότητες 13 παιδιών ηλικίας 4-5 χρονών σε δημόσιο νηπιαγωγείο της Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια 1,5 μηνών. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα παιδιά αφενός κατέχουν ένα μεγάλο εύρος μαθηματικών γνώσεων κι αφετέρου ότι αυτές πηγάζουν από τη συμμετοχή των παιδιών σε ποικίλες δραστηριότητες στα πλαίσια του οικογενειακού και κοινωνικού τους περιβάλλοντος
description: Σύμφωνα με την Κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση για τη μάθηση, οι αλληλεπιδράσεις των παιδιών με τους ανθρώπους στο κοινωνικό τους περιβάλλον (Fleer &amp; Robbins, 2003) και η μεσολάβηση διαφόρων εργαλείων (π.χ. γλώσσα) (Lantolf, 2000), συντελούν στη διαμόρφωση των εμπειριών τους (Schunk, 2012) και το σχηματισμό σωμάτων γνώσης. Πρόκειται για «αποθέματα γνώσης» (Moll, 1992), τα οποία αποτελούν τη βάση για περαιτέρω μάθηση. Σε αυτά τα αποθέματα περιλαμβάνονται διάφορα είδη γνώσης, ένα από τα οποία είναι η άτυπη μαθηματική γνώση των παιδιών (Gonzalez, Andrade, Civil &amp; Moll, 2001; Hansen, 2011; Levenson Tirosh &amp; Tsamir, 2011). Ο Vygotsky (1987 στο Fleer, Gomes &amp; March, 2014) ορίζει τέτοιες μορφές άτυπης γνώσης ως ‘καθημερινές έννοιες’ και ιδέες και υποστηρίζει ότι αυτές αποτελούν τη βάση για το σχηματισμό των ‘επιστημονικών εννοιών’. Η αναζήτηση τρόπων που θα διευκολύνουν τα παιδιά να συνδέσουν τις ‘καθημερινές’ με τις ‘επιστημονικές έννοιες’ ή με άλλα λόγια την άτυπη μαθηματική γνώση με την τυπική αποτελεί εδώ και χρόνια ένα σημαντικό ερευνητικό πεδίο στο χώρο της μαθηματικής εκπαίδευσης, και συνεχίζει να αποτελεί πρόκληση για ερευνητές και εκπαιδευτικούς (Robbins, 2009). Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι για να διατυπωθούν προτάσεις χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά της άτυπης μαθηματικής γνώσης που φέρνουν τα παιδιά στο σχολείο, για τις πηγές και την ποικιλία της, αλλά και για τον τρόπο που αυτή εκφράζεται και χρησιμοποιείται από τα παιδιά. Ένα προνομιακό περιβάλλον για να μελετήσουμε εις βάθος τα αποθέματα Μαθηματικής γνώσης που διαθέτουν τα μικρά παιδιά φαίνεται να είναι το αυθόρμητο παιχνίδι τους με συνομήλικους (Civil, 1994; Perry &amp; Dockett, 2002; Seo &amp; Ginsburg, 2004), αυτό που συνηθίζουμε να ονομάζουμε ελεύθερο παιχνίδι στο χώρο του Νηπιαγωγείου. Συνεπώς, ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της μαθηματικής σκέψης και γνώσης παιδιών προσχολικής ηλικίας κατά το ελεύθερο παιχνίδι τους στο νηπιαγωγείο. Η έρευνα βασίστηκε στην Κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση για τη μάθηση και την προσέγγιση των αποθεμάτων γνώσης (Funds of knowledge). Παρατηρήθηκαν και καταγράφηκαν οι ελεύθερες δραστηριότητες 13 παιδιών ηλικίας 4-5 χρονών σε δημόσιο νηπιαγωγείο της Θεσσαλονίκης κατά τη διάρκεια 1,5 μηνών. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα παιδιά αφενός κατέχουν ένα μεγάλο εύρος μαθηματικών γνώσεων κι αφετέρου ότι αυτές πηγάζουν από τη συμμετοχή των παιδιών σε ποικίλες δραστηριότητες στα πλαίσια του οικογενειακού και κοινωνικού τους περιβάλλοντος