Η δράση των χειμάρρων της λεκάνης της Κάρλας σε φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον
Creators: name: Μούμου, Χρυστή Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Κάρλα, λίμνη
Ακτές
Διακυμάνσεις
Κοίτες ρευμάτων
Βασικό επίπεδο
Διάβρωση
Lake Karla
Erosion
Shoreline
Streams
Terrain analysis

description: Αντικείμενο της συγκεκριμένης διατριβής ειδίκευσης, είναι η μελέτη της δράσης των χειμάρρων της λεκάνης της Κάρλας, καθώς και η διερεύνηση - απεικόνιση των διακυμάνσεων των ακτών της τέως λίμνης προκειμένου να αποτυπωθεί η επίδραση της αλλαγής του τοπικού βασικού επιπέδου στις κοίτες των χειμάρρων.Στην διατριβή αυτή χρησιμοποιήθηκαν ψηφιακά δεδομένα του υδρογραφικού δικτύου και των επιμέρους λεκανών απορροής, που προήλθαν από τον γεωλογικό και τοπογραφικό χάρτη του Ι.Γ.Μ.Ε. και της Γ.Υ.Σ., αντίστοιχα, κλίμακας 1:50.000. Επίσης, διαχειρίστηκαν ψηφιακά υψομετρικά δεδομένα για τη μελέτη του μορφολογικού αναγλύφου που προέκυψαν προέκυψαν από S.R.T.M. δεδομένα της NASA. Η επεξεργασία των παραπάνω δεδομένων έγινε με τη χρήση GIS (Geographical Information System) λογισμικού (MapInfo 6.0 &amp; Ver. Mapper 3.1) Πραγματοποιήθηκε ποιοτική και ποσοτική ανάλυση του υδρογραφικού δικτύου των ρεμάτων, της υδρολογικής λεκάνης της περιοχής μελέτης, όπως προέκυψε μετά τα αποστραγγιστικά έργα της περιοχής. Η ανάλυση του μορφολογικού αναγλύφου πραγματοποιήθηκε, γιατί έπρεπε να μελετηθεί ο χώρος της χαμηλής ζώνης της λίμνης προκειμένου να αποτυπωθούν οι επιδράσεις από την πτώση του τοπικού βασικού επιπέδου, στους χείμαρρους. Οι τοπογραφικοί χάρτες κλίμακας 1:50.000, όσον αφορά το χαμηλό τμήμα της λεκάνης, δεν έδιναν στοιχεία μεγάλης ακρίβειας. Έτσι, χρησιμοποιήθηκε το τρισδιάστατο μοντέλο αναγλύφου (DEM) της περιοχής μελέτης, προερχόμενο από δεδομένα SRTM (Shuttle Radar Topography Mission). Για το λόγω ότι έπρεπε να μελετηθεί ο χώρος της χαμηλής ζώνης της λίμνης προκειμένου να αποτυπωθούν οι επιδράσεις από την πτώση του τοπικού βασικού επιπέδου στους χείμαρρους, πραγματοποιήθηκε η ανάλυση του μορφολογικού αναγλύφου. Οι τοπογραφικοί χάρτες κλίμακας 1:50.000, όσον αφορά το χαμηλό τμήμα της λεκάνης, δεν έδιναν στοιχεία μεγάλης ακρίβειας. Έτσι, χρησιμοποιήθηκε το τρισδιάστατο μοντέλο αναγλύφου (DEM) της περιοχής μελέτης, προερχόμενο από δεδομένα SRTM (Shuttle Radar Topography Mission). Έτσι στην προσπάθεια που έγινε για την αποτύπωση των διακυμάνσεων της στάθμης με τη βοήθεια του DEM, για τα τελευταία 3.000 χρόνια δεν αφαιρέθηκε το πάχος της πρόσφατης ιζηματογένεσης, το οποίο ούτως ή άλλος, είναι μικρό (κάτω από τα όρια του σφάλματος του ψηφιακού μοντέλου αναγλύφου).Στη συνέχεια η επιλογή των προς μελέτη χειμάρρων πραγματοποιήθηκε βάση κάποιων κριτηρίων. Βάση αυτών, η υπαίθρια έρευνα εστιάστηκε στην μελέτη πέντε ρεμάτων που είναι τα ακόλουθα: ρέμα Μπεγιάτικο, Βαγιόρεμα, Βαθύρεμα, ρέμα Ξεριάς και τέλος το ρέμα Μαυρόρεμα. Σε ότι αφορά στα μορφολογικά χαρακτηριστικά των κοιτών των ρεμάτων, μετρήθηκε το πλάτος και βάθος της κοίτης και καταγράφηκαν τα επεισόδια διάβρωσης. Έπειτα δημιουργήθηκε ένα μορφολογικό προφίλ κατά μήκος της κοίτης κάθε ρέματος και τοποθετήθηκαν οι μετρήσεις της διάβρωσης, προκειμένου να αναπαρασταθεί το νέο προφίλ ισορροπίας των ρεμάτων.Υπολογίστηκαν, τέλος, οι κλίσεις των ρεμάτων από τα αντίστοιχα μορφολογικά προφίλ.Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την μελέτη των πέντε χειμάρρων συνδυάστηκαν με τις διακυμάνσεις στη στάθμη της λίμνης καταλήγοντας στα εξής: Οι μεταβολές του τοπικού βασικού επιπέδου στην υδρολογική λεκάνη της τέως λίμνης Κάρλας έχουν δύο βασικά στάδια εξέλιξης.Η πρώτη συνδέεται με τις συνεχείς μεταβολές της στάθμης της και τη συρρίκνωση της από την στάθμη των 64m, στη χαμηλότερη δυνατή πριν την αποξήρανση στάθμη των 45m (μεταβολή 20m). Τα ποτάμια συστήματα δεχόμενα την αλλαγή αυτή, στις κοίτες τους, δεν έχουν έρθει ακόμα σε ισορροπία, στοιχείο που αντανακλάται από τον εγκιβωτισμό που παρατηρείται στα αλλουβιακά ριπίδια και την παρουσία των σημείων καμπής στις κοίτες τους (knick points) σε μεγάλα υψόμετρα. Η δεύτερη μεταβολή στο τοπικό βασικό επίπεδο της περιοχής, συνδέεται με την αποξήρανση της Κάρλας. Η μεταβολή αυτή, αρκετά μικρότερη από την προηγούμενη μεταβολή, της τάξης των 2m, φαίνεται να επηρέασε τα ποτάμια συστήματα που αναπτύχθηκαν κυρίως σε λεπτόκοκκα υλικά (Μαυρόρεμα) πιο εύκολα διαβρώσιμα, και όχι σε ποτάμια συστήματα με χοντρόκοκκα υλικά και με σχετικά μικρή υδρολογική λεκάνη (Μπεγιάτικο, Βαγιόρεμα, Βαθύρεμα).
description: The aim of the present master thesis is the study of the erosional upstream processes in the drainage network of the Karla Lake hydrological basin (Eastern Thessaly, Greece). Also, the study of the drained lake bottom topography for the investigation - delineation of the lake shoreline migration through time, in order to estimate the impact of the lowered basic level on the channelbed morphology.In this study, digital data for the drainage network and the watersheds of the high order streams were used. These data were produced by the digitizing of the geological and topographical maps of the region (map scale: 1:50.000). Furthermore, the elevation data used for the terrain analysis of the landscape was derived from the Shuttle Radar Topography Mission (S.R.T.M.) of NASA. The data processing was carried out with the use of a G.I.S. (Geographical Information System) software (MapInfo 6.0 &amp; Ver. Mapper 3.1) Moreover, qualitative and quantitative analysis of the drainage network of the streams took place in the hydrological basin of the study area, as it was arised after the draining works.The terrain analysis was essential, as it was necessary to study the low relief of the basin in order to depict the impacts of the base level change on fluvial action. The vertical accuracy of the HMGS topographic maps was not suitable for the study of these low relief areas. Thus we used, in this master thesis, the DEM derived from SRTM data. In order to correlate the upstream erosion rates and the channelbed morphological changes with the lowered base level of the drained lake, it was necessary to know the lake shorelines and their fluctuations. This depiction was realized by the use of the DEM.The selection of the studied streams was based on specific criteria. Consequently, the study was focused on five torrents which are: Mpegiatiko rema, Bagiorema, Bathyrema, Xerias and Maurorema. Concerning the morphological characteristics of the streambeds, width and depth were measured and erosion was recorded. A morphological profile was created for each channel separately. Afterwards, the erosion records were placed on longitudinal sections, in order to trace the new graded profiles of the channels and to estimate the incision rates. Finally, the channel slopes were calculated from the above morphological profiles. The results of this research were combined with the lowered water level of the lake, concluding to the following:There are two main stages for the local base level variations of the Karla Lake hydrological basin. The first one is associated with the continuous variations of the Lake water level, and its reduction from 64m to 45m a.s.l. The upstream channel erosion is continuous and the channels did not achieve equilibrium till our days. The incised channels of the torrents in their own alluvial fan deposits and the Knick point migration further upstream support this theory.The second one is associated with the hydraulic works after 1962 and the manmade drainage of Karla Lake. The change on the water level is about 2 meters corresponding to the depth of the water in that final stage. The upstream erosion started only on fined grained material channel beds (Maurorem) and not to those that were developed on coarse-grained channel beds (Mpegiatiko, Bagiorema, Bathyrema).