Παρακολούθηση της ιχθυοπανίδας του ποταμού Στρυμόνα σύμφωνα με την οδηγία 2000/60/ΕΚ:
Creators: name: Γούσια, Ευαγγελία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Στρυμόνας
Ιχθυοπανίδα
Οδηγία 2000/60/ΕΚ
Αφθονία
Strymonas
Fish fauna
WFD 2000/60/EC
Abundance

description: Η Οδηγία για τα Νερά 2000/60/ΕΚ αποτελεί κοινή Ευρωπαϊκή πολιτική για την προστασία των επιφανειακών, υπόγειων και παράκτιων υδάτων, η οικολογική ποιότητα των οποίων καθορίζεται από βιολογικά, υδρομορφολογικά και φυσικοχημικά στοιχεία. Σύμφωνα με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ, τα ψάρια είναι ένα από τα βιολογικά στοιχεία που προτείνονται για την παρακολούθηση και εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης ενός ποταμού. Κριτήρια αποτελούν η σύνθεση των ιχθυοκοινοτήτων και η αφθονία και κατανομή των ηλικιών των ιχθυοπληθυσμών. Προς την κατεύθυνση αυτή πραγματοποιήθηκε η παρούσα έρευνα στον ποταμό Στρυμόνα με σκοπό την: α) καταγραφή των ειδών ψαριών που απαντούν στο σύστημα, β) εκτίμηση της αφθονίας τους και γ) κατανομή των ηλικιών των ιχθυοπληθυσμών. Μέρος της έρευνας διεξήχθει στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου «Υπηρεσίες εφαρμογής της μεθοδολογίας παρακολούθησης των επιφανειακών υδάτων της λεκάνης του ποταμού Στρυμόνα», με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Με τη μέθοδο της ηλεκτραλιείας, πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες σε 12 σταθμούς στο ποτάμι και στους παραποτάμους του, την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2008, ενώ με γρίπο έγινε σάρωση σε 2 σταθμούς στα μεταβατικά νερά και σε 1 σταθμό στη λιμνοθάλασσα της Τούζλας, το φθινόπωρο του 2007 και την άνοιξη και το καλοκαίρι του 2008. Στο ποτάμι, καταγράφηκαν 19 είδη που ανήκαν σε 7 οικογένειες, με 9 (47,37%) από αυτά να είναι ενδημικά. Η πιο πολυπληθής οικογένεια ήταν των Cyprinidae (7 είδη, 58%). Στο σύνολο των δειγματοληψιών το είδος Rhodeus amarus κυριαρχούσε αριθμητικά (33,62%), ενώ το Barbus strumicae εμφάνισε τη μεγαλύτερη κατά βάρος αφθονία (39,99%). Η ποσοστιαία αριθμητική αφθονία παρουσίασε εποχικό πρότυπο, ενώ η κατά βάρος αφθονία εμφάνισε χωρικό πρότυπο. Στις κατά μήκος συνθέσεις των πιο άφθονων ειδών (n&gt;10), καταγράφηκαν παραπάνω από μια κορυφές, δηλαδή οι πληθυσμοί των ειδών αντιπροσωπεύονταν από περισσότερες από μια σχετικές ηλικίες. Από τα είδη που αλιεύθηκαν, αυτά που είχαν ευρεία εξάπλωση ήταν κυρίως ρεόφιλα και λιθόφιλα. Με βάση τον Ευρωπαϊκό Δείκτη για τα ψάρια (European Fish Index, EFI) εκτιμήθηκε αρχικά η οικολογική ποιότητα του ποταμού για κάθε εποχή ξεχωριστά. Την άνοιξη, η οικολογική ποιότητα των νερών χαρακτηρίστηκε ως ‘καλή’ σε πέντε σταθμούς, ως και ‘μέτρια’ σε άλλους πέντε σταθμούς και ως ‘ελλιπής’ σε δυο σταθμούς. Ανάλογα, το καλοκαίρι τέσσερις σταθμοί χαρακτηρίστηκαν ως ‘καλής’ και έξι ως ‘μέτριας’ οικολογικής ποιότητας. Η ‘ελλιπής’ οικολογική ποιότητα, εκτιμήθηκε σε θέσεις με ασκούμενες ανθρωπογενείς πιέσεις. 111 Στα μεταβατικά νερά καταγράφηκαν 23 είδη που ανήκαν σε 13 οικογένειες, με πιο πολυπληθείς τις οικογένειες Cyprinidae και Mugilidae. Στη λιμνοθάλασσα της Τούζλας, αναγνωρίστηκαν οχτώ είδη που ανήκαν σε επτά οικογένειες και ήταν είδη εκβολικών ή παράκτιων συστημάτων. Το είδος Atherina boyeri κυριαρχούσε στο σύνολο του αλιεύματος αριθμητικά και κατά βάρος τόσο στα μεταβατικά νερά (42,29% και 37,31% αντίστοιχα), όσο και στη λιμνοθάλασσα (56,70% και 79,51% αντίστοιχα). Και στις δυο περιοχές, τα πιο άφθονα είδη (n&gt;10) εμφάνισαν παραπάνω από μια κορυφές στις κατά μήκος συνθέσεις τους γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πληθυσμοί τους αντιπροσωπεύονταν από περισσότερες από μια σχετικές ηλικίες. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας αποτελούν τα πρώτα ποσοτικά δεδομένα για την ιχθυοπανίδα του ποταμού Στρυμόνα και θα συμβάλλουν μαζί με τα άλλα βιολογικά στοιχεία που ορίζει η Οδηγία 2000/60/ΕΚ στην εκτίμηση της οικολογικής του κατάστασης καθώς και στη δημιουργία προγράμματος παρακολούθησης για τη λεκάνη απορροής του ποταμού σε συνεργασία με τις γείτονες χώρες .
description: The Water Framework Directive 2000/60/EC constitutes a common European policy for the protection of surface, underground and coastal waters, the ecological quality of which is assessed by biological, hydromorphological and physicochemical elements. According to the Directive 2000/60/EC, fish is one of the biological elements that are proposed for monitoring and estimating the ecological status of a river. Criteria constitute the composition of the fish fauna, the abundance and the age composition of fish populations. The aim of the present work was to monitor the fish fauna of river Strymonas, according to the WFD 2000/60/EC by estimating the composition and abundance of the fish species as well as the age composition of fish populations. This work formed part of the research project “Application services of surface water monitoring methodology in watershed area of Strymonas river” that was financed by the Prefecture of Central Macedonia. Twelve stations in the river and in its tributaries were electrofished in spring and summer 2008. Additionally, fish sampling was realised using bag seine net at two sampling stations in the transitional zone of the river and at one station in Touzla lagoon, during autumn 2007 and spring and summer 2008. A total of 19 species belonging to 7 families were recorded in the river, 9 (47,37%) of which were endemic to Greece and to the Balkan peninsula. Cyprinidae was the most abundant family (7 species, 58%). For all samples collected Rhodeus amarus was the most abundant species in terms of number (33,62%), while Barbus strumicae dominated in terms of weight (39,99%). Fish numerical abundance exhibited a temporal pattern while a spatial pattern based on fish biomass was observed. Total length frequency distributions, for the most abundant species (n&gt;10), exhibited more than one peaks, suggesting that the fish populations were represented by more than one relative ages. From the total species recorded, the species with extend distribution were mainly those with reophilic and lithophilic character. As a first approach the European Fish Index (EFI) was used for the assessment of the river Strymonas ecological quality for both seasons separately. In spring, the ecological quality at five stations was `good', at five other stations was `moderate', while at two stations was `poor'. More over, in summer four stations exhibited `good' quality and six stations `moderate'. The `poor' quality was assessed at stations affected by anthropogenic activities. In the transitional zone 23 species that belonged in 13 families were recorded. Cyprinidae and Mugilidae were the most abundant families. In Touzla lagoon eight estuarine or coastal species, belonging to seven families, were sampled. Atherina boyeri dominated in terms of number and weight both in the transitional zone (42,29% and 37,31% respectively) 113 and in the lagoon (56,70% and 79,51% respectively). Total length frequency distributions, for the most abundant species (n&gt;10), exhibited more than one peaks, suggesting that the fish populations were represented by more than one relative ages. The results of the present study are the first quantitative data concerning the ichthyofauna of Strymonas river and they will contribute, with the other biological elements proposed by the WFD 2000/60/EC, to the assessment of the river’s ecological status as well as to the establishment of a monitoring programm in cooperation with the neighboring countries sharing its drainage area.