Ανάλυση παραλίμνιων λιβαδικών τοπίων και εκτίμηση της θερμιδικής αξίας της βοσκήσιμης ύλης:
Creators: name: Ράπτη, Δήμητρα Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Ποώδης λιβαδική παραγωγή
Ενέργεια
Τέφρα
Herbaceous rangeland production
Energy
Ash

description: Τα λιβάδια είναι πολυλειτουργικές, μη καλλιεργήσιμες εκτάσεις, που καλύπτονται από διάφορα είδη βλάστησης, όπως ποώδη και ξυλώδη φυτά και έχουν πολλαπλή προσφορά για τον άνθρωπο. Πολύ συχνά δημιουργούν τοπία ιδιαίτερης σημασίας, τα οποία είναι αποτέλεσμα της διαχείρισης τους από τους ανθρώπους και της παρουσίας των ζώων σε αυτά. Τα λιβάδια στη χώρα μας χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για τη βόσκηση αγροτικών ζώων και την παραγωγή αγροτικών προϊόντων και για αυτό το λόγο έχει επικρατήσει να αποκαλούνται βοσκότοποι ή βοσκές. Η βόσκηση αναγνωρίζεται ως ένας σημαντικός οικολογικός παράγοντας στα λιβαδικά οικοσυστήματα, ο οποίος και επηρεάζει την εξέλιξή τους. Τα διάφορα είδη ζώων χρησιμοποιούν τα λιβάδια και εκμεταλλεύονται τους διαθέσιμους πόρους συνήθως με διαφορετικό τρόπο. Η έλλειψη της ορθολογικής διαχείρισης των λιβαδιών έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη πίεση βόσκησης που οδηγεί στην υποβάθμιση τους. Αντικείμενο της παρούσας εργασίας ήταν η μελέτη των πρακτικών διαχείρισης των παραλίμνιων λιβαδικών τοπίων γύρω από τις λίμνες Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα, καθώς και η επίδραση που έχουν οι διαφορετικές αυτές πρακτικές διαχείρισης στο τοπίο, στην παραγωγή, στη θερμιδική αξία και στην περιεκτικότητα σε τέφρα της βοσκήσιμης ύλης. Τον Αύγουστο του 2008 μετρήθηκε η υπέργεια ποώδης παραγωγή των δύο τύπων βλάστησης, των ποολίβαδων και των δασολίβαδων, των δύο περιοχών. Στη συνέχεια μετά τη ξήρανση των δειγμάτων υπολογίστηκε το ξηρό βάρος και προσδιορίστηκε το ενεργειακό περιεχόμενο των φυτών. Στα αποτελέσματα των μετρήσεων έγινε διπαραγοντική ανάλυση της διακύμανσης για τη διαπίστωση ύπαρξης στατιστικά σημαντικών διαφορών μεταξύ των τύπων βλάστησης και των περιοχών, ενώ ελέγχθηκε και τυχόν αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων. Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι η διαφορετική διαχείριση των λιβαδιών των δύο λιμνών έχει δημιουργήσει μία διαφορετική χωροταξία στις δύο περιοχές. Η χρήση τους από διαφορετικά είδη ζώων έχει οδηγήσει στην επικράτηση διαφορετικών ειδών βλάστησης. Έτσι κυρίαρχα είδη είναι τα πολυετή ψυχρόβια στους περισσότερους τύπους βλάστησης. Η υπέργεια παραγωγή είναι μεγαλύτερη στα ποολίβαδα σε σχέση με τα δασολίβαδα, ενώ είναι μικρότερη στα λιβάδια της Ζάζαρης σε σχέση με της Χειμαδίτιδας. Η θερμιδική τιμή/gr ξηρού βάρους είναι μεγαλύτερη για τα δασολίβαδα από ότι για τα ποολίβαδα, ενώ στα λιβάδια της Χειμαδίτιδας προκύπτουν μεγαλύτερες θερμιδικές τιμές/gr ξηρού βάρους σε σχέση με της Ζάζαρης. Από την αλληλεπίδραση των δύο παραγόντων (τύπος βλάστησης x περιοχή) προέκυψε ότι το δασολίβαδο της Χειμαδίτιδας περιείχε τη μεγαλύτερη θερμιδική τιμή/gr, ακολουθούμενο από το ποολίβαδο της Χειμαδίτιδας, το δασολίβαδο της Ζάζαρης και το ποολίβαδο της Ζάζαρης. Η θερμιδική αξία προέκυψε μεγαλύτερη για τα ποολίβαδα σε σχέση με τα δασολίβαδα και μικρότερη για τα λιβάδια της Ζάζαρης σε σχέση με τα λιβάδια της Χειμαδίτιδας. Τέλος διαπιστώθηκε ότι τα ποολίβαδα έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ανόργανα συστατικά σε σχέση με τα δασολίβαδα, καθώς και τα λιβάδια της Ζάζαρης σε σχέση με της Χειμαδίτιδας.
description: Meadows are multifunctional natural non-arable land, created under different types of vegetation such as herbaceous and woody plants, important for human’s well being. Very often meadows create important landscapes, as the result of people activities and the presence of animals. These areas are called pastures because they are mainly used for livestock grazing and agricultural production. Grazing is recognized as an important ecological factor in forages ecosystems, which may have affected their development. Different species use meadows and exploit the available resources often in different ways. The lack of rational management of meadows has resulted in increased grazing pressure which leads to their degradation. The purpose of this paper was to study the management practices of rangelands around two wetland regions (lakes Zazari and Cheimaditida) as well as their effect in the landscape, production, caloric value and ash content (minerals) of the forage material. The aboveground herbaceous production in two different vegetation types (grasslands and silvopastoral systems) in both lakes was measured in August of 2008. The dry weight was measured to determine the energy content of plants. A two-way ANOVA was used in order to determine statistically significant differences between vegetation types and regions. The interaction between the factors was also investigated. It was found, that the different management practices of the two wetland regions has created a different plant structure. The use of different types of grazing animals has led to the dominance of different types of vegetation. Perennial coolseason species are dominant in most vegetation types. The aboveground production is higher in grasslands than in silvopastoral systems of both lakes and is lower in the meadows of Zazari than in the meadows of Cheimaditida. The calorific content expressed in calories/g of dry weight is greater in silvopastoral systems of the two wetland regions. Higher calorific content of dry weight was also recorded for the meadows of Cheimaditida in relation to the meadows of Zazari. The interaction of two factors (vegetation type x region) revealed that the silvopastoral system of Cheimaditida contained the highest calorific content followed by the grasslands of Cheimaditida, the silvopastoral system of Zazari and finally the grasslands of Zazari. The calorific value was greater for grasslands in relation to silvopastoral systems for both regions and was also greater for the meadows of Cheimaditida than the meadows of Zazari. Finally, it was found that grasslands of the two regions have a higher content of minerals in relation to silvopastoral systems and that the meadows of Zazari preserve higher content of minerals in relation to the meadows of Cheimaditida.