Η προστασία του περιβάλλοντος από τη διασυνοριακή ρύπανση: η Σύμβαση της Βασιλείας και η ευθύνη για την αποζημίωση:
Creators: name: Μουργκόγια, Βασιλική Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Διασυνοριακή ρύπανση
Επικίνδυνα απόβλητα
Περιβάλλον
Transboundary movement
Hazardous waste
Environment

description: Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η χαλάρωση των περιβαλλοντικών ρυθμίσεων στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες οδήγησε σε δραματική αύξηση του κόστους της διάθεσης των επικίνδυνων αποβλήτων. Ψάχνοντας οικονομικούς τρόπους για την απαλλαγή από τα απόβλητα, οι «έμποροι των τοξικών» ξεκίνησαν να μεταφέρουν επικίνδυνα απόβλητα στις αναπτυσσόμενες χώρες και την Ανατολική Ευρώπη. Όταν αποκαλύφθηκε αυτή η δραστηριότητα, οι διεθνείς αντιδράσεις οδήγησαν στην υιοθέτηση της Συμβάσεως της Βασιλείας, η οποία υπογράφτηκε το 1989 στη Βασιλεία και τέθηκε σε ισχύ το Μάιο του 1992. Σήμερα, 175 χώρες έχουν προσχωρήσει σε αυτή. Βασικός σκοπός της Συμβάσεως είναι να μειώσει στο ελάχιστο την παραγωγή των επικίνδυνων αποβλήτων και να διασφαλίσει, ό,τι παράγεται να διατίθεται με τρόπο περιβαλλοντικά ασφαλή όσο το δυνατόν πλησιέστερα στον τόπο παραγωγής. Κατά την πρώτη δεκαετία (1989-1999), η Σύμβαση είχε επικεντρωθεί στη δημιουργία ενός πλαισίου για τον έλεγχο των διασυνοριακών μετακινήσεων των επικίνδυνων αποβλήτων, δηλαδή τη μετακίνηση των επικίνδυνων αποβλήτων μέσω διεθνών συνόρων. Επίσης, ανέπτυξε κριτήρια ασφαλούς περιβαλλοντικής διαχείρισης. Ένα σύστημα ελέγχου, βασισμένο στην προηγούμενη γραπτή συναίνεση, τέθηκε σε ισχύ.Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας (2000-2010), η Σύμβαση έδωσε έμφαση στην πλήρη εφαρμογή και επιβολή των δεσμεύσεων της συνθήκης. Κύριος στόχος είναι η ελαχιστοποίηση της παραγωγής των επικίνδυνων αποβλήτων σε επίπεδο ποσότητας και επικινδυνότητας και η περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των αποβλήτων η οποία επιτυγχάνεται με αυστηρούς ελέγχους από το στάδιο της παραγωγής ενός επικίνδυνου αποβλήτου μέχρι το στάδιο της αποθήκευσης, μεταφοράς, διαχείρισης, ανακύκλωσης και τελικής διάθεσης του. Την εφαρμογή των διατάξεων της Συμβάσεως και την αποτελεσματική λειτουργία και εξέλιξή της έχουν αναλάβει τα όργανα της συμβάσεως, ο ρόλος των οποίων είναι ουσιαστικός. Κύριο όργανο συνιστά η Συνδιάσκεψη των Μερών που αποτελείται από τα κράτη που έχουν επικυρώσει τη συνθήκη. Επικουρικό της Συνδιάσκεψης των Μερών όργανο είναι η Ανοικτή Ομάδα Εργασίας η οποία επικουρεί το ως άνω όργανο στην ανάπτυξη και τη συνεχή επίβλεψη της εφαρμογής των στρατηγικών σχεδίων και αποφάσεων που λαμβάνονται από αυτό. Πρωταρχικό ρόλο στη λειτουργία της Συμβάσεως παίζει η Γραμματεία η οποία αποτελεί σύνδεσμο συνεργασίας με τα κράτη –μέρη της Συμβάσεως και με άλλους διεθνείς οργανισμούς. Ένα μεγάλο βήμα προς την εξάλειψη του φαινομένου της εκμετάλλευσης των αναπτυσσόμενων χωρών λόγω της μεταφοράς των επικίνδυνων αποβλήτων προς αυτά αποτέλεσε η τροποποίηση της Συμβάσεως της Βασιλείας, γνωστή ως «Απαγόρευση της Βασιλείας. Προκειμένου να τεθεί σε ισχύ η τροποποίηση αυτή θα πρέπει να επικυρωθεί από τα τρία τέταρτα των μερών που την αποδέχτηκαν γεγονός που δεν έχει συμβεί ως σήμερα. Επί σειρά ετών μετά την υπογραφή της Συμβάσεως της Βασιλείας είχαν καταβληθεί προσπάθειες για την καθιέρωση ευθύνης για τη διασυνοριακή μετακίνηση των επικίνδυνων αποβλήτων οι οποίες κατέληξαν στη σύναψη ενός Πρωτοκόλλου, με το οποίο ρυθμίζονται τα ζητήματα της ευθύνης και της αποζημίωσης στις περιπτώσεις παραβιάσεως των διατάξεων της Συμβάσεως. Το Πρωτόκολλο υιοθετήθηκε στην Πέμπτη Συνδιάσκεψη των Μερών το 1999 και δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ γιατί δεν έχει επικυρωθεί από τον απαιτούμενο αριθμό κρατών (μέχρι σήμερα 13 κράτη έχουν επικυρώσει).
description: In the late 1980’s, the loosening of environmental regulations in industrialized countries led to a dramatic increase in the cost of disposing of hazardous waste. Finding economical ways to eliminate waste, "toxic traders" began transporting hazardous wastes to developing countries and Eastern Europe. When this activity was revealed, international reactions led to the adoption of the Basel Convention, which was signed in 1989 in Basel and came into force in May 1992. Today, 175 countries have acceded to it. The main purpose of the Convention is to minimize the generation of hazardous waste and to ensure, the waste that is produced, to be disposed in an environmentally safe manner as closer as possible to the place of production.