Ιατρική φροντίδα βαρέως πασχόντων νεογνών στις ΜΕΘ. Ηθική θεώρηση.
Creators: name: Δεληγιάννη, Μαρία Αχιλλέα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Βιοηθική
Ορθόδοξο ήθος- ηθική
ΜΕΘ
Bioethics
Orthodox ethics
NICU

description: Οι πολύ γρήγορες εξελίξεις στον τομέα των επιστημών και της ιατρικής, ιδιαιτέρως δε της βιοτεχνολογίας, οδήγησαν σε αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης των ανθρώπων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Αναμφισβήτητα στον τομέα της ιατρικής τόσο στην πρόληψη όσο και στη θεραπεία έχουν σημειωθεί θεαματικές πρόοδοι, ώστε αγιάτρευτα νοσήματα του παρελθόντος να θεωρούνται πλήρως ιάσιμα σήμερα και ιατρικά περιστατικά που πριν από όχι μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνταν μοιραία για τη ζωή του ασθενή, να αντιμετωπίζονται με απόλυτη επιτυχία στη σημερινή εποχή. Οι εξελίξεις αυτές καταρχήν κρίνονται ως θετικές εφόσον εξυπηρετούν τον άνθρωπο και την ποιότητα της ζωής του. Φαίνεται όμως πως μαζί με την τεράστια αυτή πρόοδο αναφύονται πολύπλοκα βιοηθικά ζητήματα που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα βιοτεχνολογικά επιτεύγματα και σε τι τελικά αυτά αποσκοπούν, στο να βοηθήσουν και να βελτιώσουν τη ζωή του ανθρώπινου είδους ή στο να δημιουργήσουν έναν τέλειο άνθρωπο, ευπαρουσίαστο και άτρωτο στις ασθένειες που θα μπορεί να εκμεταλλεύεται μέχρι εξαντλήσεως τον φυσικό πλούτο του πλανήτη γη; Είναι αυτονόητο πως κανείς δεν μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη και την πρόοδο της επιστήμης, όμως σίγουρα απαιτείται προβληματισμός και τοποθέτηση κάποιων ορίων στον τρόπο και στον βαθμό που θα χρησιμοποιηθούν τα επιστημονικά επιτεύγματα. Στον τομέα αυτό αρχικά δειλά και τα τελευταία χρόνια πιο δραστήρια άρχισε να αρθρώνει λόγο η βιοηθική, θέτοντας προβληματισμούς και θέματα προς συζήτηση, αλλά και δίνοντας συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες κατά περίπτωση. Με ένα σύγχρονο και πολύπλοκο βιοηθικό ζήτημα θα ασχοληθούμε στην παρούσα εργασία. Αφορά τα νεογνά που γεννιούνται πολύ νωρίς ( πρόωρα) ή αυτά που φέρουν κάποιο σοβαρό νόσημα ή σύνδρομο και νοσηλεύονται στις μονάδες εντατικής θεραπείας. Τα νεογνά αυτά διατρέχουν σοβαρούς κινδύνους τόσο εξαιτίας της προωρότητας - ανωριμότητας τους όσο και εξαιτίας του υποκείμενου νοσήματος και σε πολλές περιπτώσεις η ζωή τους τερματίζεται μέσα στη μονάδα εντατικής, ενώ όσα τελικά θα καταφέρουν να λάβουν εξιτήριο έχουν αρκετές πιθανότητες να φέρουν κάποια αναπηρία άλλοτε άλλου βαθμού, που θα επηρεάσει τη ζωή τους και τη ζωή της οικογένειας τους. Μήπως λοιπόν είναι προτιμότερο να μην υποβάλλουμε αυτά τα νεογνά στην επίπονη, δαπανηρή και με αβέβαιο αποτέλεσμα διαδικασία της νοσηλείας και θεραπείας, αλλά απλώς να τα βοηθήσουμε να τερματίσουν τη ζωή τους με ανώδυνο τρόπο, χρησιμοποιώντας τα αντίστοιχα φάρμακα; Ποια νεογνά θα είναι αυτά που θα επιλέξουμε να νοσηλευτούν ; με ποια κριτήρια θα γίνει η επιλογή αυτή και ποιος θα την κάνει; Τι ρόλο έχουν οι γονείς στη λήψη των σημαντικών αποφάσεων που αφορούν στη ζωή του νεογνού στη ΜΕΝΝ; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα στα οποία προσπαθεί να ρίξει φως η εργασία αυτή, βλέποντας τα από τη σύγχρονη βιοηθική σκοπιά αλλά και μέσα από την οπτική της Ορθόδοξης βιοηθικής. Η επιλογή του θέματος έγινε μετά από σκέψη και συνεργασία με τον σύμβουλο καθηγητή του μεταπτυχιακού κ. Βάντσο , σαν μια προσπάθεια να συνδυαστεί η ιατρική μου ιδιότητα με τους βιοηθικούς προβληματισμούς που προκύπτουν από την άσκηση της ιατρικής επιστήμης. Η ιατρική εξάλλου είναι κατεξοχήν ο τομέας όπου βρίσκουν πρόσφορο έδαφος οι βιοηθικοί προβληματισμοί, αφού οι εντυπωσιακές πρόοδοι των τελευταίων ετών συνοδεύονται από πλείστα όσα βιοηθικά διλλήματα. Στην διάρκεια εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας προέκυψαν κάποιες δυσκολίες αφού η βιβλιογραφία που είναι πλούσια πάνω στο σχετικό ζήτημα, αφορούσε κυρίως ενήλικες και τις μονάδες εντατικής που νοσηλεύονται και όχι νεογνά. Χρειάστηκε να ανατρέξουμε σε Αμερικάνικες και Αγγλικές πηγές προς άντληση των διαφορετικών απόψεων που επικρατούν τόσο στους ιατρικούς όσο και στους φιλοσοφικούς κύκλους. Ακόμη σχετικά με τη νομική διάσταση των θεμάτων που προκύπτουν στις ΜΕΝΝ δεν υπάρχει σαφής νομική τοποθέτηση ούτε στο εξωτερικό και πολύ περισσότερο στην Ελλάδα, αλλά παραπομπή στον κώδικα ιατρικής ηθικής και δεοντολογίας σύμφωνα με τον οποίο πρέπει να δρουν οι λειτουργοί της υγείας. Τέλος θα πρέπει να γίνει εξ αρχής κατανοητό ότι αναλύοντας τα βιοηθικά ζητήματα που τίθενται στις ΜΕΝΝ δεν περιμένει κανείς να δώσει δογματικές και μονόπλευρες απαντήσεις. Τα ζητήματα αυτά έχουν πολλές και διαφορετικές προεκτάσεις που αφορούν την ιατρική, την οικονομία των συστημάτων υγείας, τη φιλοσοφία, τη θεολογία και τη κοινωνιολογία. Στην παρούσα εργασία έγινε προσπάθεια να προβληθούν όλες οι απόψεις ή τουλάχιστον οι επικρατούσες , ώστε ο αναγνώστης να έχει μια άποψη για τα διλήμματα που προκύπτουν κατά τη νοσηλεία των βαρέως πασχόντων στη ΜΕΝΝ, για το πώς τοποθετείται απέναντι σε αυτά η βιοηθική και τέλος τι απαντήσεις μπορεί κανείς να λάβει μέσα από την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη που βλέπει τον άνθρωπο όχι μόνο μέσα από την οπτική της βραχύχρονης επίγειας παρουσίας του αλλά κυρίως με την ελπίδα και την προοπτική της αναστάσεως και της αιώνιας ζωής. Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στο σύμβουλο καθηγητή του μεταπτυχιακού μου κ. Μ. Βάντσο για την πολύτιμη συμβολή του τόσο στην σύλληψη του θέματος της διπλωματικής εργασίας ,όσο και κυρίως για τις κατευθύνσεις που μου παρείχε, για το συντονισμό , τον έλεγχο της εργασίας και την ολοκλήρωση της. Τον ευχαριστώ ακόμη γιατί στη διάρκεια των εξαμήνων του μεταπτυχιακού, κατάφερε να μου δώσει έναν τρόπο σκέψης και ανάλυσης των βιοηθικών ζητημάτων που με απασχολούν ολοένα και περισσότερο στην καθ’ ήμερα άσκηση της ιατρικής πράξης.
description: Nowadays the impressive progress in science and technology has as a result the extension of human life span and simultaneously the great improvement of the quality of life. Medical evaluation in prevention and treatment of diseases is undoubtedly remarkable, especially during the last two decades, so that incurable diseases of the past are completely treated with modern methods and handicapped children with poor future prognosis have sufficient cognitive function and a good level of personal and social life after appropriate medical intervention. Galloping medical advances are considered to be really positive for human΄s life, but a lot of controversial ethical issues are emerging every day from the application of scientific achievements. The content of the review presented below, deals with a compound issue which combines medical science with bioethics. The main topic of the review is the bioethics dilemmas arisen in NICU ( neonatal intensive care units).Nowadays the ratio of neonates born prematurely ( before the expected date of delivery, earlier than 36 weeks of gestation) has been elevated. Premature neonates, newborns with syndromes ( Edwards, Pateau etc.), with innate anomalies or dysplasias ( anencephaly), serious heart diseases ( congenital heart disease), congenital infections, are treated in neonatal intensive care units. Some of them are critically ill, they suffer unbearable pain and they have poor prognosis and no hope for a normal future life. What should be done in such problematic conditions? Should the critically ill newborns be treated aggressively in NICU with no consideration of the suffering, the psychological burden of parents and economic cost? Is it rather preferable to let a seriously ill newborn die with dignity, instead of using all the means of advanced technology in order to make him breathe and stay alive for few days or for the whole life with serious brain function deficiencies? Is it in the best interests of a newborn who will be intellectually disabled because of serious brain malformation, to let him die or to force him live? Who is responsible to take such a difficult and controversial decision? How important and determinative will be the role and the expressed willing of parents in decision making process? Are the financial sources for health system inexhaustible in order to spend a lot of money in futile treatments? All the above are representative questions and issues which are analyzed in the review, with hope that I have included many different and controversial aspects relatively to the bioethics dilemmas in NICU. It is evident that presenting and analyzing the modern bioethics issues there is not always distinct and unambiguous answers. It is only an attempt to pose the questions and dilemmas which are arisen in every day medical practice and to focus on the different and various options available, with respect to the four fundamental principles of bioethics, which are autonomy, justice, beneficence and not causing harm or pain. In the present review Ι also tried to focus on the moral evaluation of the bioethical issues in NICU, approaching them according to/ by the side of Christian faith and especially the Orthodox one. Christianity attributes human’s body great importance since the fact of the fertilization, facing human not as a temporary existence on earth, but mainly as a single psychosomatic entity, created by God΄s hands, as the exact replica of the Triune God. Besides, for Orthodox ethics human being obtain special moral value because of the perspective of the resurrection and the eternal life.