Αξιολόγηση του πάχους του έσω- μέσου χιτώνα των καρωτίδων (cIMT) σε παιδιά και εφήβους με μη αλκοολική λιπώδη διήθηση του ήπατος
Creators: name: Μαρκίδου, Σοφία Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση ήπατος
Πάχος έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων
Παιδιά και έφηβοι
Nonalcoholic fatty liver disease
Carotid intima media thickness
Children and adolescents

description: Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD) είναι η αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, με αποκλεισμό άλλων δευτεροπαθών αιτιών στεάτωσης. Έχει συσχετισθεί με γενετικούς αλλά και πολλούς άλλους παράγοντες όπως η παχυσαρκία (κυρίως κεντρικού τύπου), το μεταβολικό σύνδρομο, το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, την υπερλιπιδαιμία, την υπνική άπνοια και την καθιστική ζωή. Η NAFLD αποτελεί την πιο κοινή αιτία χρόνιας ηπατικής νόσου στον παιδιατρικό και εφηβικό πληθυσμό και παρατηρείται κυρίως σε παχύσαρκα, αλλά και μη παχύσαρκα παιδιά. Πρόσφατες μελέτες σε παιδιά δείχνουν συσχέτιση της NAFLD με δυσλειτουργία του ενδοθηλίου των αγγείων, που αποτελεί πρώιμο δείκτη αθηροσκλήρωσης. Η υπερηχογραφική μέτρηση του πάχους του έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων (cIMT) είναι μία μη επεμβατική μέθοδος εκτίμησης της πρώιμης αθηροσκλήρωσης. H έγκαιρη ανίχνευση της αύξησης του cIMT σε παιδιά και εφήβους με NAFLD, θα μπορούσε να συμβάλλει στην πρώιμη παρέμβαση. Επί πλέον, επειδή η παχυσαρκία είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για NAFLD, οι τρέχουσες συστάσεις για τον προληπτικό έλεγχο επικεντρώνονται σε παιδιά με παχυσαρκία. Στην παρούσα διπλωματική εργασία έγινε βιβλιογραφική ανασκόπηση των έως τώρα δημοσιευμένων μελετών που αναφέρονται στη συσχέτιση της NAFLD και του cIMT σε παιδιά και εφήβους και αξιολόγηση των δεδομένων τους. Αναζητήθηκαν μελέτες σε παιδιά και εφήβους, ηλικίας 6-21 χρονών με NAFLD, στις οποίες έγινε εκτίμηση του πάχους έσω- μέσου χιτώνα καρωτίδων (cIMT). Συνολικά βρέθηκαν 14 μελέτες (8 μελέτες περιλάμβαναν παιδιά και εφήβους, 5 μελέτες μόνο εφήβους και 1 μελέτη περιλάμβανε εκτός από παιδιά και νεαρούς ενήλικες). Οι περισσότερες μελέτες (6/8), που αφορούσαν παχύσαρκα παιδιά και εφήβους με παρουσία ή όχι NAFLD, έδειξαν θετική συσχέτιση του cIMT με την παρουσία NAFLD, ενώ μόνο οι 2/8 μελέτες δεν ανέδειξαν σημαντική συσχέτιση. Αντίθετα, όλες οι μελέτες που περιλάμβαναν αποκλειστικά παχύσαρκους εφήβους, έδειξαν θετική συσχέτιση του cIMT με την παρουσία NAFLD. Τέλος, μία μετα-ανάλυση που συμπεριέλαβε 23 μελέτες σε ενήλικες και 5 μελέτες σε παιδιά, έδειξε ότι οι ασθενείς με NAFLD είχαν υψηλότερο cIMT και στις δύο ηλικιακές ομάδες. Επί πλέον διαπιστώθηκε ότι η NAFLD αυξάνει τον κίνδυνο παρουσίας αθηρωματικής πλάκας στην ενήλικη ζωή. Συμπερασματικά, η NAFLD φαίνεται ότι σχετίζεται με αυξημένο cIMT στην παιδική και εφηβική ηλικία, υποδηλώνοντας ότι αυτά τα άτομα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για πρώιμη αθηροσκλήρωση και καρδιαγγειακή νόσο. Η μέτρηση του cΙΜΤ σε παχύσαρκους εφήβους με NAFLD, σε συνδυασμό με το υπερηχοκαρδιογράφημα, μπορεί να βοηθήσει στη διαστρωμάτωση του κινδύνου για πρόληψη μελλοντικών καρδιαγγειακών επιπλοκών.
description: Nonalcoholic fatty liver disease is fatty infiltration of the liver in the absence of other causes of steatosis. It has been associated with genetic factors, as well as with several other risk factors, such as central obesity, metabolic syndrome, type 2 diabetes mellitus, dyslipidemia, sleep apnea and sedentary lifestyle. NAFLD is the most common cause of chronic liver disease in the pediatric and adolescent population and it is mainly observed in obese as well as in non-obese children. Recent studies in children show an association between NAFLD and vascular endothelial dysfunction, which is an early marker of atherosclerosis. Ultrasound measurement of cIMT is a non-invasive method that assesses the presence of premature atherosclerosis. Early diagnosis of increased cIMT in children and adolescents with NAFL, could contribute to early intervention. Moreover, as obesity is an important risk factor for the development of NAFLD, current recommendations for cΙΜΤ measurement focus on obese children. For the purpose of this bachelor thesis, a comprehensive review of the literature was performed. Articles that referred to the coexistence of NAFLD and cIMT in children and adolescents were evaluated. Studies in children and adolescents, aged 6–21 years with NAFLD and measurement of cIMT were included. A total of 14 studies were found (8/14 included children and adolescents, 5/14 only adolescents, and 1 study included both children and young adults). Most of the studies (6/8), reported on obese children and adolescents, with or without NAFLD, and showed a positive correlation between cIMT and NAFLD, while only 2/8 studies had no significant association. However, all the studies in obese adolescents, showed a positive correlation between cIMT and NAFLD. Finally, a meta-analysis that included 23 studies in adults and 5 studies in children, showed that patients with NAFLD had higher cIMT in both age groups. In addition, it was revealed that NAFLD increases the risk of atherosclerotic plaque formation in adulthood. In conclusion, NAFLD is associated with increased cIMT in childhood and adolescence, indicating that these individuals have an increased risk for early atherosclerosis and cardiovascular disease. Both measurement of the cIMT and echocardiography in obese adolescents with NAFLD, may contribute to cardiovascular risk stratification and prevention of future complications.