Νομικά ζητήματα που ανακύπτουν κατά τη σύνταξη διαθήκης από ασθενείς με άνοια
Creators: name: Κανάκη, Μαρία Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Άνοια
Διαθήκη
Δικαιοπρακτική ικανότητα
Dementia
Testament
Legal capacity

description: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να καταδείξει αν τα άτομα με γεροντική άνοια, στα οποία εμφανίζονται αφενός μεν διαταραχές των γνωστικών τους λειτουργιών αφετέρου δε έκπτωση της κριτικής τους ικανότητας, μπορούν να συντάξουν διαθήκη. Στο Ιδιωτικό και στο Αστικό Δικονομικό Δίκαιο ισχύει ένα ενιαίο σύστημα δικαιοπρακτικής (αν)/ικανότητας, το οποίο στηρίζεται σε αρχές, μεθόδους και κριτήρια που υπάρχουν κυρίως στον Αστικό Κώδικα. Παράλληλα με το σύστημα αυτό, ισχύει και ένα σύστημα καταλογισμού, το οποίο σε γενικές γραμμές θεμελιώνεται στις ίδιες αρχές, μεθόδους και κριτήρια που ισχύουν στο σύστημα δικαιοπρακτικής (αν)/ικανότητας. Κοινό στοιχείο των δύο αυτών συστημάτων είναι η βούληση του ανθρώπου. Η βούληση ως συστατικό στοιχείο της κάθε πράξης δικαίου είναι συνυφασμένη με μια αδιατάρακτη σύνθεση των ψυχικών λειτουργιών του ατόμου. Οποιαδήποτε διαταραχή των λειτουργιών αυτών επηρεάζει τη βούληση, είτε αυτή αποτελεί στοιχείο της δικαιοπραξίας είτε στοιχείο της αδικοπραξίας. Έχει κριθεί από την νομολογία με μια πληθώρα αποφάσεων (ενδεικτικά αναφέρονται ορισμένες εξ αυτών ΕφΘες703/2008,ΠολΠρΣερ149/2012,ΕφΔυτΜακ31/2014,63/2015) πως η απλή νοητική μείωση -ως επακόλουθο της γήρανσης- δεν προκαλεί ανικανότητα για σύνταξη διαθήκης, καθώς η εξέλιξη αυτή αποτελεί φυσιολογικό φαινόμενο της ζωής του ατόμου. Μόνο αν η νοητική έκπτωση υπερβαίνει τα φυσιολογικά όρια μπορεί να συναχθεί ανικανότητα για σύνταξη διαθήκης. Ωστόσο, κρίνεται αναγκαίο σε κάθε περίπτωση να γίνεται εξατομικευμένη προσέγγιση της συγκεκριμένης ψυχοπαθολογικής εικόνας του διαθέτη. Βάσει δε αυτής θα πρέπει να διαπιστώνεται κατά πόσο η δεδομένη γεροντική άνοια δύναται να επηρεάσει την ικανότητα του ασθενούς για σύνταξη διαθήκης. Συμπερασματικά, η γεροντική άνοια μπορεί να αποτελέσει λόγο ακυρότητας της διαθήκης όταν αποδειχτεί ότι αυτή παρεμποδίζει τον ελεύθερο προσδιορισμό της βούλησης του διαθέτη και περιορίζει αποφασιστικά την εν γένει λειτουργία της βούλησης του κατά το χρόνο σύνταξης αυτής
description: Aim of present study is to show if the individuals with dementia, in which are presented on one side disturbances of their cognitive operations and from the other side handing-over of their critical faculty can draw up a will. In Private and in Civil Procedural law is in effect a single system of legal (in)capacity, which is supported in beginnings, methods and criteria that exist mainly in the Civil Code. In step with this system, is in effect also a system of charge, which in general lines is founded in the same beginnings, methods and criteria that are in effect in the system of legal (in)capacity. Common element of these two systems is the will of person. The will as constitutive element of each action of right is interwoven with an uneventful composition of mental operations of individual. Any disturbance of this operations influences the will, or this constitutes element of legal act or element of tort. It has been judged by the case law with abundance of decisions(indicatively they are reported certain from these of (EfThes 703/2008,PolPrSer 149/2012,EfDyMak 31/2014,63/2015) that the simple intellectual reduction- as consequence of ageing- it does not cause disability for drawing up a will, because this development it constitutes physiologic phenomenon of life of individual. Only if cognitive impairment exceeding the normal range can be inferred incapacity for drafting the testament. However, it is judged necessary in any case to be done an individualized approach of particular psychopathological picture of testator. Based on this must be found how much the given dementia is able to influence the capacity of patient from drawing up a will. In conclusion, dementia can constitute reason of nullity of will when it is proved that this impedes the free determination of will of testator and limits decisively the general operation of testators will at the time of writing a testament