Το Ζήτημα του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά τη Διάσκεψη της Λωζάννης και οι διαστάσεις του
Creators: name: Γκίνιος, Κωνσταντίνος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Λωζάννη
Οικουμενικό Πατριαρχείο
Τουρκία
Lausanne
Ecumenical Patriarchate
Turkey

description: Η Μικρασιατική Καταστροφή ανέδειξε την ανάγκη για την επίτευξη μιας συμφωνίας ειρήνης, η οποία θα τερμάτιζε ουσιαστικά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, θα αντικαθιστούσε τη Συνθήκη των Σεβρών και θα έδινε μια οριστική λύση στο Ανατολικό Ζήτημα. Τα εμπλεκόμενα και ενδιαφερόμενα κράτη συναντήθηκαν στη Συνδιάσκεψη της Λωζάννης προκειμένου να διευθετήσουν τις διαφορές τους. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία, η τουρκική αντιπροσωπεία απαίτησε την απομάκρυνση του Οικουμενικού Πατριαρχείου από την Κωνσταντινούπολη και παρέμεινε αμετακίνητη ως προς τη θέση της. Βασικό επιχείρημα της τουρκικής πλευράς ήταν ότι το Πατριαρχείο, το οποίο απολάμβανε πολιτικά και διοικητικά δικαιώματα τα οποία που του είχαν απονεμηθεί από την εποχή του Μωάμεθ Β΄ και η εργαλειοποίηση του από ξένες δυνάμεις το καθιστούσαν ανεπιθύμητο από τη νέα κεμαλική Τουρκία. Η παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρεί να παρουσιάσει μια σφαιρική εικόνα των διαστάσεων του Πατριαρχικού Ζητήματος. Για το λόγο αυτό, αρχικά, προσπαθεί να δώσει τη συνάφεια ξεκινώντας από την ανάλυση των προνομίων που απολάμβανε το Πατριαρχείο και την εν γένει συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια των προκλήσεων των αρχών του 20ου αιώνα. Ειδικότερα, σε αυτό το πρώτο μέρος αντικειμενικός σκοπός είναι η παρουσίαση των λόγων που οδήγησαν τον Πορθητή στην απονομή προνομίων προς το Πατριαρχείο, τις αλλαγές που επήλθαν κατά τη διάρκεια των αιώνων σε συνάρτηση με τις πολιτικές εξελίξεις στην Αυτοκρατορία και η συμπεριφορά των Πατριαρχών στα ταραχώδη χρόνια πριν τη Λωζάννη. Έτσι, καθιστώντας σαφές το ιστορικό υπόβαθρο, στο δεύτερο μέρος επιδιώκει να προσεγγίσει τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο τις διαπραγματεύσεις της Συνδιάσκεψης για το Πατριαρχικό Ζήτημα μέσα από πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές αναδεικνύοντας τις διάφορες πτυχές του. Πέραν από τις εκτενείς ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τα οργανωτικά θέματα της Διάσκεψης, μέσα από τις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών της διαπραγμάτευσης και του Τύπου της εποχής υποστηρίζεται πως η τουρκική απαίτηση για την απομάκρυνση του Οικουμενικού Πατριαρχείου από την Κωνσταντινούπολη ήταν ένα διπλωματικό τέχνασμα της τουρκικής αντιπροσωπείας. Επίσης, προβάλλεται η αντίδραση του Δυτικού κόσμου και η στάση των άλλων Χριστιανικών Εκκλησιών καθώς και οι διπλωματικοί χειρισμοί που οδήγησαν στη διευθέτηση του ζητήματος την 10η Ιανουαρίου 1923.
description: The Asia Minor Catastrophe highlighted the necessity for achieving a peace agreement that would essentially conclude World War I, replace the Treaty of Sèvres, and provide a definitive solution to the Eastern Question. The involved and interested states convened at the Conference of Lausanne to settle their differences. During the negotiations regarding the population exchange between Greece and Turkey, the Turkish delegation insisted on the removal of the Ecumenical Patriarchate from Constantinople, maintaining an unwavering position. The key argument from the Turkish side was that the Patriarchate, which had enjoyed political and administrative rights, granted since the time of Mehmed II, had become undesirable due to its instrumentalization by foreign powers in the eyes of the new Kemalist Turkey. This diplomatic thesis seeks to present a comprehensive overview of the dimensions of the Patriarchal Issue. To accomplish this, it initially aims to establish context by analyzing the privileges held by the Patriarchate and its general behavior during the challenges of the early 20th century. Specifically, in this first part, the objective is to present the reasons that led to the grant of privileges to the Patriarchate, the changes that occurred over the centuries in correlation with political developments in the Ottoman Empire and the conduct of the Patriarchs during the tumultuous years preceding the Lausanne Conference. Thus, by elucidating the historical background, the second part endeavors to delve into the foreground and background of the negotiations during the Conference on the Patriarchal Issue through primary and secondary sources, highlighting various aspects. Beyond the extensive historical information regarding the organizational aspects of the Conference, the work, supported by the testimonies of negotiation protagonists and contemporary media, contends that the Turkish demand for the removal of the Ecumenical Patriarchate from Constantinople was a diplomatic maneuver by the Turkish delegation. Additionally, it presents the reaction of the Western world, the stance of other Christian Churches, and the diplomatic maneuvers that led to the resolution of the Patriarchal Issue on January 10, 1923.