Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Δωμάτιο Απόδρασης «Η Έπαυλη» για την ενίσχυση δεξιοτήτων κοινωνικής επικοινωνίας εφήβων με αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας: Συμμετοχική σχεδίαση, ανάπτυξη και αξιολόγηση
Creators: name: Παπαδοπούλου, Μαργαρίτα Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ψηφιακά Εκπαιδευτικά Δωμάτια Απόδρασης
Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος
Κοινωνική επικοινωνία
Συμμετοχική σχεδίαση
Πλαίσιο σχεδίασης Double Diamond
Digital Educational Escape Rooms
Autism Spectrum Disorder
Social communication
Participatory design
Design model Double Diamond

description: H Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) αποτελεί μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή, η οποία εμφανίζεται από την πρώιμη παιδική ηλικία και εκδηλώνεται με διάφορες μορφές και με διαφορετική ένταση. Τα ελλείμματα στην κοινωνική επικοινωνία αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της ΔΑΦ και επιμένουν συνήθως σε όλα τα στάδια της ζωής των ατόμων με αυτισμό. Επηρεάζουν με διάφορους τρόπους τη ζωή τους: από τον τρόπο που ερμηνεύουν τον κόσμο και αλληλεπιδρούν με τους γύρω τους μέχρι τον τρόπο που μοιράζονται τα συναισθήματά τους και συνάπτουν κοινωνικές σχέσεις. Η ερευνητική κοινότητα χρησιμοποιεί παρεμβάσεις που αξιοποιούν νέες τεχνολογίες και παιχνίδια σοβαρού σκοπού, με στόχο την αντιμετώπιση των ελλειμμάτων κοινωνικής επικοινωνίας παιδιών με ΔΑΦ. Σύμφωνα με μελέτες, τα Ψηφιακά Εκπαιδευτικά Δωμάτια Απόδρασης (ΨΕΔΑ) αποτελούν παιχνίδια σοβαρού σκοπού ικανά να ενισχύσουν επικοινωνιακές και κοινωνικές δεξιότητες. Παρά τις προοπτικές που φέρουν τα παιχνίδια σοβαρού σκοπού και τα ΨΕΔΑ, εντοπίζονται ελλείψεις στη μεθοδολογία σχεδιασμού τους. Γι’ αυτό, ερευνητές προτείνουν την υιοθέτηση ενός πλαισίου σχεδίασης, που θα εμπεριέχει τη συνεργασία ειδικών που ασχολούνται με την εκπαίδευση και την υποστήριξη παιδιών με ΔΑΦ και των σχεδιαστών των παιχνιδιών και θα αιτιολογεί επιλογές που σχετίζονται με σχεδιαστικές και εκπαιδευτικές πτυχές τους. Με βάση τα παραπάνω, στην παρούσα μελέτη, αναπτύχθηκε το ΨΕΔΑ «Η Έπαυλη» για την ενίσχυση δεξιοτήτων κοινωνικής επικοινωνίας εφήβων με ΔΑΦ και συγκεκριμένα, με αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας. Σκοπός της μελέτης ήταν η συμμετοχική σχεδίαση, ανάπτυξη και αξιολόγηση του ΨΕΔΑ από ειδικούς. Η χρήση της μεθοδολογίας σχεδίασης Double Diamond αποτέλεσε βασικό πυλώνα για τη δημιουργία του ΨΕΔΑ, προσφέροντας ένα συμμετοχικό πλαίσιο σχεδίασης και ανάπτυξης, στο οποίο συμπεριλήφθηκαν οι απόψεις και οι προτάσεις ειδικών μέσω της διεξαγωγής δύο ομάδων εστίασης. Αναλυτικά, στο πλαίσιο της σχεδίασης του ΨΕΔΑ, υλοποιήθηκε η πρώτη ομάδα εστίασης με στόχο τη διερεύνηση των μαθησιακών στόχων και τον καθορισμό του ηλικιακού προφίλ των παιδιών. Έπειτα και με βάση τα αποτελέσματα της πρώτης ομάδας εστίασης, αναπτύχθηκε η πρωτότυπη έκδοση του ΨΕΔΑ. Ακολούθησε δεύτερη ομάδα εστίασης, η οποία στόχευε στην αξιολόγηση της πρώτης έκδοσης του παιχνιδιού και την παροχή ανατροφοδότησης με τελικό σκοπό τη βελτιστοποίησή της. Από την ανατροφοδότηση αυτή, προέκυψαν βελτιώσεις και αναπτύχθηκε η δεύτερη και τελική έκδοση του ΨΕΔΑ. Στη συνέχεια, υλοποιήθηκε αξιολόγηση της τελικής έκδοσης του παιχνιδιού από επαγγελματίες με χρήση του ερωτηματολογίου Learning Object Review Instrument (Εργαλείο Αξιολόγησης Μαθησιακών Αντικειμένων), ως προς πέντε βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του. Με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, το ΨΕΔΑ αποτελεί ένα αξιόλογο εκπαιδευτικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και επικοινωνιακών ελλειμμάτων εφήβων με αυτισμό υψηλής λειτουργικότητας. Η θετική αυτή έκβαση αποδίδεται στην εμπλοκή και αλληλεπίδραση μιας ετερόκλητης και διεπιστημονικής ομάδας ειδικών στη διαδικασία της σχεδίασης του ΨΕΔΑ και τη χρήση μιας στοχαστικής μεθοδολογίας σχεδιασμού και ανάπτυξης, βασισμένης στο πλαίσιο Double Diamond.
description: Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that appears from early childhood and manifests itself in various forms and with varying intensity. Deficits in social communication are a hallmark of ASD and usually persist throughout the lives of individuals with autism. They affect their lives in various ways: from the way they interpret the world and interact with those around them to the way they share their emotions and form social relationships. The research community uses technology-based interventions and serious games to address social communication deficits of children with ASD. According to studies, Digital Educational Escape Rooms (DEERs) are serious games capable of enhancing communication and social skills. Despite the prospects that serious games and DEERs have, shortcomings are identified in their design methodology. Therefore, researchers suggest the adoption of a design framework, which will incorporate the collaboration between experts involved in the education and support of children with ASD and game designers and will justify choices related to design and educational aspects of the games. Based on the above, in the present study, a DEER named “The mansion” was developed to enhance social communication skills of adolescents with ASD and specifically, with high-functioning autism. The purpose of this study was the participatory design, development and evaluation of this DEER by experts. The use of Double Diamond design methodology was a key pillar of DEER’s creation, providing a participatory design and development in which expert views and suggestions were included through the conduct of two focus groups. In particular, as part of DEER’s designing, the first focus group occurred in order to explore the learning objectives and determine the age profile of the children. Subsequently, and based on the results of the first focus group, the prototype version of the DEER was developed. A second focus group followed, which aimed to evaluate the first version of the game and provide feedback with the ultimate goal of optimizing it. Thanks to this feedback, improvements were made and the second and final version of the DEER was developed. Then, a evaluation of the final version of the game was carried out by professionals using the Learning Object Review Instrument questionnaire in terms of five quality characteristics. Based on the results of the evaluation, the DEER is a valuable educational tool for addressing the social and communication deficits of adolescents with high-functioning autism. This positive outcome is attributed to the involvement and interaction of a diverse and interdisciplinary team of experts in the design process of the DEER and the use of a thoughtful design and development methodology based on the Double Diamond framework.