title: Βιοηθικά ζητήματα και πανδημία
title: Bioethics issues and pandemic
titleType: AlternativeTitle
Creators: name: Μπεχίτ, Φωτεινή
Publisher: name: Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής
Year: 2021
Subjects: Πανδημία
Κορωνοϊός
Βιοηθική
Covid-19

description: Ο 21ος αιώνας χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη ανάπτυξη της βιολογίας, της τεχνοεπιστήμης και της προσπάθειας των ερευνητών να επεμβαίνουν στον άνθρωπο και στο περιβάλλον εγείροντας βιοηθικούς, δεοντολογικούς και ιατρικούς προβληματισμούς. Τα τελευταία χρόνια τα ζητήματα βιοηθικής έχουν εμφανίσει μεγάλη βαρύτητα καθώς έχει γίνει ιδιαίτερα αντιληπτό ότι οι πολίτες ανεξαρτήτως ηλικίας θα έχουν υποχρέωση, σε κάποια φάση της ζωή τους, να πάρουν αποφάσεις με ηθικές συνέπειες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν την επιστήμη και την τεχνολογία. Ο άνθρωπος καθημερινά δύναται να αντιμετωπίσει καταστάσεις όπως ασθένειες, φυσικές καταστροφές και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπου απαιτείται προετοιμασία για την αντιμετώπιση τους. Ο ΠΟΥ (2020) αναφέρει πως «είναι αναπόφευκτη μια πανδημία ενός νέου εξαιρετικά μολυσματικού ιού, πιθανότατα στελέχους γρίπης, στον οποίο οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ανοσία». Η πανδημία του κορωνοϊού είναι μια πρωτόγνωρη για την υγεία και τη ζωή απειλή η οποία ασκεί παγκοσμίως μεγάλη πίεση στα συστήματα υγείας και κυρίως στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Κατά τη διάρκεια εξέλιξης της πανδημίας διατυπωνόταν από τους γιατρούς, πολιτικούς και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ότι ο ιός προσβάλλει τόσο τους οικονομικά αδύνατους όσου και τους οικονομικά ισχυρούς, χωρίς να κάνει διακρίσεις, δημιουργώντας στους πολίτες ένα αίσθημα γενικευμένης ανησυχίας. Η πανδημία του COVID-19 δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο για την ανθρωπότητα. Έχουν υπάρξει στο παρελθόν επίσης καταστροφικές πανδημίες και επιδημίες. Ωστόσο τόσο η κατάσταση που διανύουμε όσο και η καθημερινότητα που βιώνουμε είναι πρωτόγνωρη εν έτει 2021. Οι νέες αλλαγές της διαβίωσης μας στο κοινοτικό περιβάλλον άλλαξε ριζικά. Ένας απλός περίπατος στη φύση δεν είναι πια ίδιος. Η χρήση προστατευτικής μάσκας, καθώς και τα επιβαλλόμενα μέτρα ισχύουν για όλους. Παρά τα μέτρα που έχουν υποβληθεί από την κυβέρνηση και τις δυσμενείς καταστάσεις που βιώνει ο κάθε πολίτης ανεξαιρέτως, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει ότι η κοινωνία βιώνει μια «δοκιμασία» και μέσα από αυτή θα διδαχθεί το αίσθημα της ευθύνης, το σεβασμό απέναντι στο συνάνθρωπο καθώς και την ευαισθητοποίηση απέναντι στους ηλικιωμένους ανθρώπους. Πως όμως όλα τα παραπάνω αφορούν τη Βιοηθική επιστήμη; Η Βιοηθική, ο κλάδος εκείνος που «ενώνει» τις γνώσεις της Βιολογίας, της Ιατρικής, της Τεχνολογίας, της Ηθικής, του Δικαίου και της Θεολογίας, έρχεται αντιμέτωπη με πληθώρα προκλήσεις και διλήμματα που αφορούν την πανδημία του COVID-19 που διανύουμε. Εντούτοις, μερικά ερωτήματα, όπως «ποιος θα αποφασίσει την κρίσιμη στιγμή αναφορικά με το ποιος/α θα καταλάβει και ποιοι όχι μια πολυπόθητη θέση στη ΜΕΘ», είναι δύσκολο να απαντηθούν. Οι έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει μια παγκόσμια συμφωνία για την «υποχρεωτική» εκμάθηση, σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης, ηθικών αρχών και κανόνων που αφορούν μείζονα κοινωνικά ζητήματα που προκύπτουν από την ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας. Σ’ ένα γενικό πλαίσιο, χωρίς είδος αξιολογικής ιεράρχησης, στον πυρήνα των ενδιαφερόντων της Βιοηθικής βρίσκονται μεταξύ άλλων τα ανθρώπινα υποκείμενα, η ζωή, η αναπαραγωγή, ο ρόλος της γενετικής, τα ζητήματα της μεταμόσχευσης οργάνων, ο θάνατος, κ.ά. Έτσι, με την πρώτη κιόλας επαφή, γίνεται κατανοητό για ποιο λόγο η Βιοηθική αποτελεί αναπόφευκτό τμήμα της ζωής μας.