Ευριπίδης Μπακιρτζής: η προσωπικότητα και η δράση του
Creators: name: Σπυριδόπουλος, Αριστοτέλης Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Βιογραφία
Μεσοπόλεμος
Εθνική Αντίσταση
Biography
Interwar period
National resistance

description: Με εφαλτήριο την διαπίστωση της έλλειψης μιάς ολοκληρωμένης βιογραφίας για την αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του Ευριπίδη Μπακιρτζή, ορίστηκε ως θέμα μεταπτυχιακής εργασίας η σκιαγράφηση της προσωπικότητάς του. με γνώμονα την οριοθέτηση των κατά καιρούς επιλογών του εντός του ιστορικού πλαισίου της εποχής διεξήχθη έρευνα για να φωτιστεί αφ’ ενός μεν η στρατιωτική του φύση, αλλά και για να ερμηνευθούν νηφάλια τόσο κρίσεις συγχρόνων του, όσο και μεταγενεστέρων, που αφορούσαν τον ίδιο. Γόνος μακεδονικής οικογένειας γαλουχήθηκε με το όραμα της απελευθέρωσής της, που εν τέλει αποτέλεσε και το βασικό ιδεολογικό του υπόβαθρο ως στρατιωτικού από την είσοδό του στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1911 ως την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου τον Σεπτέμβριο του 1922. Ο βίος του σ’ αυτή την περίοδο της ζωής του διέπεται από την απαράμιλλη προσήλωση του στα στρατιωτικά του καθήκοντα, με την ένταξή του στην βενιζελική παράταξή να αποτελεί εν τέλει τον ακρογωνιαίο λίθο της ταχύτατης ιεραρχικής του ανέλιξης. Κατόπιν από τον Αύγουστο του 1922 ως και τον Μάρτιο του 1935 έμμελε να λάβει μέρος στα περισσότερα στρατιωτικά κινήματα της περιόδου ως βασικός παράγοντας του συνδέσμου των αδιαλλάκτων του «Στρατιωτικού Συνδέσμου», προασπιζόντας το νεοεγκαθιδρυθέν δημοκρατικό πολίτευμα στην Ελλάδα, και προστατεύοντας παράλληλα τα συμφέροντα της τάξης του. Παράλληλα έρχεται και σε επαφή με τον μαρξισμό που αποτελούσε την πανάκεια της εποχής του, για να χαρακτηριστεί εσφαλλμένα ως ο «κόκκινος συνταγματάρχης» του Μεσοπολέμου, ενώ φαίνεται από τα υπάρχοντα στοιχεία πως ο ίδιος ιδιοποιήθηκε τελικά τον χαρακτηρισμό, κατορθώνοντας για χρόνια να ισορροπεί ανάμεσα σε δύο κόσμους. Η στρατιωτική του καριέρα θα λήξει άδοξα με την έκπτωσή του στην τάξη του στρατιώτη από αυτή του συνταγματάρχη κατά το 1935 και την άδικη σπίλωση του ονόματός του βαρυνόμενος με τις ψευδείς κατηγορίες του κομμουνιστή και του πράκτορα των Βουλγάρων. Θα εξοριστεί αρχικά στον Άγιο Ευστράτιο (1936) και κατόπιν στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας (1937–40) επανερχόμενος στην Ελλάδα λίγο μετά το ξέσπασμα του ελληνοϊταλικού πολέμου. Μετά την κατάρρευση της χώρας θα λάβει μέρος στις πολιτικοστρατιωτικές ζυμώσεις κατά τη διάρκεια της κατοχής και θα καταλήξει εν τέλει στρατιωτικός ηγέτης του Ε.Λ.Α.Σ., μετά την επαναφορά του στην Ελλάδα από τη Μέση Ανατολή. Θα διακριθεί και σ’ αυτό το πόστο αφού απέτρεψε στην πόλη της Θεσσαλονίκης παρόμοια αιματοχυσία με αυτή των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 1944. Ταυτισμένος πλήρως από το σημείο εκείνο με την αριστερά θα διαφωνήσει με το δεύτερο αντάρτικό και την τότε ηγεσία του Κ.Κ.Ε. και θα βρεθεί δολοφονημένος το 1947, στους Φούρνους της Ικαρίας όπου ήταν εξόριστος.
description: In view of the absence of a comprehensive biography of Euripedes Bakirtzis, a postgraduate study is being conducted focusing on the life and work of this controversial figure. Investigating the preferences and decisions he chose to make within the historical context of the period, research was carried out with the aim to shed light on the one hand, his military career, and on the other, to present an interpretation of the opinions concerning Bakirtzis during his lifetime and those that have been expressed posthumously. Coming from a macedonian family background, he had been raised with the vision of a liberated Macedonia, which formed the basis of his ideological foundation in the military -from his entry to the Evelpidon Military Academy in 1911 up to the collapse of the Asia Minor front in September 1922. His life at that period was fully focused on conscientiously executing his military duties. In addition, he joined Venizelos’ Liberal Party, which was the cornerstone of his rapid rise in the military ranks. From August 1922 to March 1935, Bakirtzis was an active member of the military league, composed of hardliners, he took part in the majority of the league’s military actions of that period, defending the newly established democratic system of government in Greece, and at the same time, protecting the interests of his class. Also at this period, he came into contact with Marxism, which was then seen as a panacea. He was wrongly characterised as the “red colonel” of the interwar period. It becomes obvious from the existing data, however, that he appears to have appropriated this characterisation for himself, managing to balance for years successfully between the two worlds (Communism and Conservativism). His military career had an inglorious end, when from the rank of colonel, he was stripped to that of soldier in 1935 and his reputation was unjustly tarnished, weighed down with the false accustions of being a communist and a Bulgarian spy. He was exiled, initially to the island of Agios Efstratios (1936) and later to Bucharest, Romania (1937 –40) returning to Greece after the outbreak of the Greco-Italian war. Following his return to Greece from the Middle East (1942), he took part in the politico-military agitations during the occupation when the country fell to the Germans, becoming a military leader of the National People’s Liberation Army (ELAS). He also distinguished himself in that post when in December of 1944, he was able to avert bloodshed in the city of Thessaloniki, as had occurred in Athens. Identifying fully from that point on with the Left, he disagreed with a second resistance movement as well as the then leadership of the Greek Communist Party (K.K.E.). he was found murdered in 1947, on the small island of Fourni of Ikaria where he had been exiled.