Πλαίσιο επισημείωσης και ανάλυση λαθών στο ΕΣΚΕΙΜΑΘ: Η κατάκτηση της ρηματικής όψης και της συμφωνίας
Creators: name: Λιόντα-Μίγγα, Χριστίνα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Εκμάθηση δεύτερης γλώσσας (Γ2)
Γλωσσολογία Σωμάτων Κειμένων
Επισημείωση λαθών
Second language acquisition (L2)
Corpus Linguistics
Error annotation

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η επιμέλεια και αναθεώρηση του πλαισίου επισημείωσης, καθώς και η ανάλυση λαθών για τα γραμματικά φαινόμενα της ρηματικής όψης και της γραμματικής συμφωνίας στο Ελληνικό Σώμα Κειμένων Μαθητών (ΕΣΚΕΙΜΑΘ). Τα δύο αυτά φαινόμενα επιλέχθηκαν, καθώς παρουσιάζουν τα κυριότερα προβλήματα στην εκμάθηση της ελληνικής ως δεύτερης ξένης/γλώσσας, σε επίπεδο μορφολογίας και μορφοσύνταξης. Το ΕΣΚΕΙΜΑΘ, το οποίο αποτέλεσε το υλικό για την εν λόγω έρευνα, αποτελείται από 426 ψηφιοποιημένες και επισημειωμένες γραπτές παραγωγές 308 αλλόφωνων μαθητών, που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο διαγνωστικών τεστ του προγράμματος «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών». Αρχικά το υλικό επιμελήθηκε ως προς τις επισημειώσεις λαθών στα κείμενα των μαθητών, με σκοπό την επικαιροποιήση του εγχειριδίου χρήσης και του πλαισίου επισημείωσης με τροποποίηση των ετικετών και εμπλουτισμό των παραδειγμάτων χρήσης. Στη συνέχεια, το ΕΣΚΕΙΜΑΘ επισημειώθηκε και ως προς τα μέρη του λόγου (άρθρα, ουσιαστικά, επίθετα, ρήματα, κλιτικά), ώστε να εξεταστούν αναλυτικότερα οι κατηγορίες λαθών που σχετίζονται με τη χρήση της ρηματικής όψης και της γραμματικής συμφωνίας. Τα γραμματικά αυτά φαινόμενα συσχετίστηκαν και με τα μεταδεδομένα του ΕΣΚΕΙΜΑΘ, και πιο συγκεκριμένα, με το επίπεδο γλωσσομάθειας και τη μητρική γλώσσα των μαθητών, ώστε να προκύψουν αναλυτικότερα συμπεράσματα. Από τα αποτελέσματα συνοπτικά προέκυψε ότι τα δύο γραμματικά φαινόμενα, της ρηματικής όψης και της γραμματικής συμφωνίας, αποτελούν σε γενικές γραμμές δύο προβληματικές κατηγορίες ανεξαρτήτως της μητρικής γλώσσας και του επιπέδου γλωσσομάθειας, αφού ακόμη και προχωρημένοι ομιλητές από διάφορες γλωσσικές ομάδες δεν παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική βελτίωση στην επίδοσή τους. Επιπρόσθετα, ειδικότερα για τη συμφωνία επιβεβαιώθηκε ότι η δυσκολότερη κατηγορία είναι η συμφωνία γένους και ακολουθεί η συμφωνία αριθμού, ενώ αναφορικά με τα μέρη του λόγου το κλιτικό φαίνεται να παρουσιάζει τα περισσότερα προβλήματα. Ωστόσο, δεν επιβεβαιώθηκε η αρχική υπόθεση ότι οι μαθητές θα υπεργενικεύουν τη συνοπτική όψη, αφού από τα δεδομένα προέκυψε η υπεργενίκευση του μη συνοπτικού τύπου
description: The aim of this thesis was editing the error annotation and analysis scheme focusing on two grammatical categories of the Greek Learner Corpus (GLC): the verbal aspect and grammatical agreement. These grammatical categories are typically the most problematic when it comes to the acquisition of Greek as foreign/second language in terms of morphology and morphosyntax. The GLC, on which the present study was based, contains data from 426 digitally annotated written productions of 308 pupils acquiring Greek as an L2, that were collected in terms of the “Education of foreign and repatriated students” program. The first goal was editing and updating the annotated corpus in order to revise the error annotation scheme and enrich the error tagging, where needed. Subsequently, the GLC was annotated with respect to the parts of speech (articles, nouns, adjectives, verbs, clitics), in order to analyze the error frequencies concerning the verbal aspect and the grammatical agreement. These two categories were correlated with the GLC metadata and, more specifically, with the language proficiency and L1, to extract statistical metrics. The data analysis revealed that verbal aspect and grammatical agreement are both problematic, independently of L1 and language proficiency: Even the advanced speakers of all studied L1 did not exhibit statistically significant improvement in their performance. Moreover, and specifically for the grammatical agreement, the results confirmed that the most frequent error category is the gender agreement and then the number agreement. For the parts of speech, the clitics seem to cause the most problems. Thus, the initial hypothesis that the pupils will overgeneralize the perfective aspect was not confirmed, since the data analysis showed an overgeneralization of the imperfective aspect