Η ανασύσταση της διατροφής των κατοίκων της αρχαίας Θεσσαλονίκης κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο μέσω της ανάλυσης των σταθερών ισοτόπων
Creators: name: Χούπα, Μαρία Νεφέλη Σωτηρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Παλαιοδιατροφή
Αρχαία Ελλάδα
Μέθοδος σταθερών ισοτόπων
Ελληνιστική Περίοδος
Ρωμαϊκή Περίοδος
Paleodiet
Ancient Greece
Stable isotope analysis
Hellenistic Period
Roman Period

description: Η παρούσα εργασία επικεντρώθηκε στην ανασύσταση της διατροφής 137 κατοίκων της αρχαίας Θεσσαλονίκης κατά την Ελληνιστική (323-31 π.Χ.) και τη Ρωμαϊκή περίοδο (31 π.Χ-324 μ.Χ.), βασιζόμενη σε κατάλοιπα προερχόμενα από τις αρχαιολογικές ανασκαφές του Μετρό της Θεσσαλονίκης. Στόχος της εργασίας ήταν η ανασύνθεση της διατροφής του πληθυσμού της αρχαίας Θεσσαλονίκης, καθώς και οι ενδεχόμενες διαφορές μεταξύ των βιολογικών φύλων. Ερευνήθηκε, επίσης, αν και κατά πόσο οι διατροφικές συνήθειες του πληθυσμού διαφοροποιούνται από την ίδρυση της πόλης έως και τη Ρωμαϊκή περίοδο, καθώς και αν υπάρχει διαφοροποίηση, μεταξύ των ατόμων του Δυτικού και Ανατολικού νεκροταφείου. Τα αποτελέσματα των ισοτοπικών αναλύσεων των σταθερών ισοτόπων του άνθρακα και του αζώτου, από εξαγόμενο κολλαγόνο των μηριαίων οστών, καταδεικνύουν μία μεικτή διατροφή για τον γενικό πληθυσμό, με την κατανάλωση ενός συνδυασμού πρωτεΐνης φυτικής προέλευσης C3, και πρωτεΐνης χερσαίας ζωικής προέλευσης (κρέατος και ζωικών υποπροϊόντων). Παρατηρούνται, επίσης, σε ορισμένους υποπληθυσμούς, ενδείξεις α) πιο συστηματικής κατανάλωσης χερσαίας ζωικής πρωτεΐνης, β) σποραδικής κατανάλωσης θαλάσσιων πρωτεϊνών ή και χερσαίας προέλευσης τροφών με βάση τα φυτά C4, και γ) εξ’ ολοκλήρου χορτοφαγικής διατροφής με βάση τα φυτά C3. Οι έλεγχοι υποδεικνύουν την ύπαρξη στατιστικά σημαντικών διαφοροποιήσεων των δ15Ν τιμών μεταξύ των δύο βιολογικών φύλων. Στατιστικά σημαντική διαφορά των δ15Ν τιμών παρατηρείται και μεταξύ των δύο χρονικών περιόδων, χωρίς όμως να μπορεί να ερμηνευθεί με ακρίβεια και να προταθεί ένα γενικευμένο διατροφικό μοντέλο για τις μεγάλες αυτές χρονικές περιόδους. Τέλος, δεν παρατηρείται στατιστικά σημαντική συσχέτιση των ισοτοπικών τιμών με βάση το νεκροταφείο προέλευσης.
description: The present study focuses on the diet reconstruction of 137 residents of the ancient Thessaloniki during the Hellenistic (323-31 BC) and Roman period (31 ΒC-324 AC), based on remains from the archaeological excavations of Thessaloniki Metro. The aim of this study was about the diet reconstruction of the population of ancient Thessaloniki, as well as the potential dietary differences between biological sexes. It was also investigated, whether and to what extent, the dietary habits of the population differ from the founding of the city until the Roman period, as well as whether there is a difference between the individuals of the Western and Eastern cemetery. The results of the stable Carbon and Nitrogen Analysis from the extracted femur collagen, demonstrate a mixed diet for the general population, with the consumption of a combination of plant protein C3, and terrestrial animal protein (meat and animal byproducts). Evidence of a) more systematic consumption of terrestrial animal protein, b) sporadic consumption of marine proteins or C4 terrestrial-based diet, and c) an entirely C3 plant-based diet, are also observed in some subpopulations. The statistic tests indicate the existence of statistically significant differences in d15Ν values between the two sexes. A statistically significant difference in d15Ν values is also observed between the two time periods but without being able to accurately interpret and propose a generalized nutritional model for these long time periods. Finally, it is noticed that there is no statistically significant correlation of the isotopic values based on the cemetery.