Οι πρακτικές μετεγκατάστασης 1947- 52 ως διαδικασίες κοινωνικής μεταβολής στη Δ. Μακεδονία. Το παράδειγμα του Επταχωρίου
Creators: name: Καρούτα, Δωροθέα Θεοτόκη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Μετεγκατάσταση
Κοινωνική Μεταβολή
Εμφύλιος Πόλεμος
Relocation
Social Change
Civil War

description: Σκοπός της διατριβής ήταν η μελέτη και ανάδειξη των πρακτικών της μετεγκατάστασης (1947-1952) ως διαδικασίες κοινωνικής μεταβολής στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, μέσα από το παράδειγμα του Επταχωρίου Καστοριάς. Εξετάσαμε μεταξύ άλλων ζητήματα περιοδολόγησης του Εμφυλίου πολέμου, σε συνάρτηση με τις προσεγγίσεις περί συλλογικής μνήμης και πολιτισμικού τραύματος του Εμφυλίου, ζητήματα του κοινωνικοπολιτικού πλαισίου της περιοχής, της στρατιωτικής επιχείρησης εκκένωσης του χωριού το 1947 αλλά και των έμφυλων σχέσεων εντός της τοπικής κοινωνίας. Στη συνέχεια, αναλύσαμε την προβληματική αυτή εκτενώς μέσα από την περιγραφή του ρόλου της γυναίκας στην καθημερινή ζωή του χωριού, αλλά ιδίως μέσα από την έμμισθη εργασία των γυναικών στο Μηχανικό του Εθνικού Στρατού για την κατασκευή του οδικού δικτύου της περιοχής, αρχής γενομένης από το 1948 έως το 1952. Με τη χρήση, λοιπόν, προφορικών μαρτυριών κατοίκων της περιοχής που βίωσαν τα γεγονότα, αλλά και πλήθος βιβλιογραφικών πηγών, γίνεται μια προσπάθεια ανάδειξης της κοινωνικής μεταβολής του χωριού – όπως μαρτυρά και ο τίτλος- στην παρούσα εργασία. Η μεταβολή αυτή σημαίνει ταυτόχρονα και τη μετάβαση από την παραδοσιακή δόμηση της κοινωνίας της υπαίθρου στη νεωτερική. Αναφερθήκαμε στη μετάβαση, αυτή μέσα από ποικίλες διαδικασίες, οι οποίες εκτός από φορείς μεταβολής, είναι ταυτόχρονα και μέσα διατήρησης των δεσμών των κατοίκων με την κοινότητα τους, παρά τις διαφοροποιήσεις. Τη θεματική της πορείας προς τη νεωτερικότητα την προσεγγίσαμε χρησιμοποιώντας τις αναλύσεις για την απουσία του ανδρικού πληθυσμού, των ρόλων που επωμίστηκε ο γυναικείος πληθυσμός εξαιτίας αυτού, για την παρουσία του στρατού, της συνεχόμενης βίας και των τραυματικών γεγονότων, για το αποτύπωμα όλων αυτών στη μνήμη των ανθρώπων, για την ανταλλαγή ιδεών, καθημερινών πρακτικών μεταξύ των ανθρώπων που συμβίωσαν την περίοδο της μετεγκατάστασης, ακόμη και για την ενδυμασία και τις κοινωνικές επαφές και όργανα, όπως οι γιορτές, η Εκκλησία και το Σχολείο. Εν κατακλείδι, τα προαναφερθέντα στοιχεία, μαζί με τις πηγές αφήγησης των βιωμάτων αυτών, συναποτελούν την ουσία της εργασίας, η οποία και εναποθέτει ένα ακόμη λιθαράκι στην εν γένει έρευνα σχετικά με την κοινωνική και ανθρωπολογική μελέτη του Εμφυλίου πολέμου
description: The purpose of the thesis was to study and highlight the practices of relocation (1947-1952) as processes of social change in the region of Western Macedonia, through the example of the Eptachori of Kastoria. We examined, among other things, issues of periodization of the Civil War, in relation to the approaches to collective memory and cultural trauma of the Civil War, issues of the socio-political context of the area, the military operation to evacuate the village in 1947, and gender relations within the local society. Then, we analyzed this problematic extensively through the description of the role of women in the daily life of the village, but especially through the paid work of women in the National Army Engineers for the construction of the road network in the area, starting from 1948 until 1952. By using, therefore, oral testimonies of residents of the area who experienced the events, as well as several bibliographic sources, an attempt is made to highlight the social change of the village - as the title also testifies - in the present work. This change means at the same time the transition from the traditional structure of rural society to the modern one. We referred to the transition, this one through various processes, which, apart from agents of change, are at the same time means of maintaining the bonds of the residents with their community, despite the differences. We approached the theme of the march towards modernity using the analyzes of the absence of the male population, the roles that the female population assumed because of this, the presence of the army, the continuous violence and the traumatic events, the imprinting of all these on the memory of people, for the exchange of ideas, daily practices between the people who coexisted during the period of relocation, even for clothing and social contacts and institutions, such as holidays, Church and School. In conclusion, the aforementioned elements, together with the sources of narration of these experiences, constitute the essence of the work, which also deposits another stone in the general research regarding the social and anthropological study of the Civil War