Το ψωμί στον ελλαδικό χώρο: ο κύκλος της ζωής, εορτές, λατρεία, εικονογραφική αποτύπωση
Creators: name: Τριφύλλη, Λουκία Ζαχαρία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Το ψωμί στον κύκλο της ζωής
Το ψωμί στις θρησκευτικές εορτές
Το ψωμί στη λατρεία
Bread in the circle of life
Bread in religious holidays
Bread in worship

description: Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν η ανάδειξη των βαθύτερων θρησκευτικών συμβολισμών που αποτυπώνονται πάνω στο ψωμί με αφορμή μεγάλους σταθμούς του κύκλου της ζωής (γέννηση, γάμος, θάνατος), του εορτολογίου (Δωδεκαήμερο, Πάσχα, κτλ.) και του λατρευτικού κύκλου (άρτοι ευλογίας, πρόσφορα), έτσι ώστε να φωτιστεί ένας ανεκμετάλλευτος τουριστικός πόρος του ελλαδικού χώρου. Πρόκειται για ένα λαογραφικό ταξίδι που ξεκινά με σύντομη ιστορική αναδρομή της σπουδαιότητας του άρτου στο πρώτο μέρος, προχωρά στα ειδικά ψωμιά που πλάθονται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας (χριστόψωμα, βασιλόπιτες, ξομπλιαστά ψωμιά του γάμου και της βάπτισης, λαζαράκια, αρμυροκουλούρες, άρτοι ευλογίας, πρόσφορα και τα λοιπά) και καταλήγει σε επιλεγμένες στιγμές εικονογραφικής αποτύπωσης του άρτου στη λατρεία. Λόγω του ότι η χώρα μας αποτελεί έναν αστείρευτο λαογραφικό παράδεισο, η τροφή, ως στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, θα μπορούσε να αποτελέσει το εφαλτήριο για γνωριμία με το ελληνικό στοιχείο από το μετερίζι του εναλλακτικού τουρισμού, και ειδικότερα του Θρησκευτικού και Προσκυνηματικού τουρισμού. Κι αυτό επειδή, όπως και η αρχιτεκτονική ή η εικονογραφία, ενσωματώνει ορθόδοξα στοιχεία, αλλά προσφέρει και κάτι ακόμα, που αποτελεί την αιχμή του δόρατος στη σύγχρονη τουριστική αγορά: το βίωμα. Η περιήγηση ενός επισκέπτη στα γεωγραφικά διαμερίσματα της ελληνικής επικράτειας για να ακούσει, να δει αλλά και να συμμετάσχει στη διαδικασία της παρασκευής θρησκευτικού ψωμιού είναι μια εφικτή βιωματική εμπειρία με σημαντικές προοπτικές. Αυτό αποτελεί και την πρότασή μας.
description: The objective of the thesis was to showcase the underlying religious signifiers impressed on bread upon the occasion of major turning points of the Hellenic life cycle (birth, marriage, death), calendar cycle (the Twelve Day period, Easter, etc) and worship cycle (eulogia breads, prospnoron), so as to adequately illuminate an underdeveloped touristic resource. This folklore journey navigates readers from a brief historical tracing of the importance of bread from antiquity to the modern era, on to the special breads that are baked in different parts of the Hellenic world (christopsoma and vasilopites- Christ’s bread and New Year cakes respectively-, elaborately carved wedding and christening breads, lazarakia-Lazaros bread baked a week before Easter Sunday-, salty bread rolls, eulogia bread-made for blessing-, prospnoron- an offering, and so on) and finally to selective iconographic moments of bread depiction in Orthodox worship. Given the fact that our country constitutes an unfailing folklore haven, food, as an element of intangible cultural legacy, could serve as the springboard towards an insight into the Greek peoples initiated from the field of alternative tourism and, in particular, Religious Tourism and Pilgrimage. That is so because, as it happens in architecture and iconography, food also incorporates elements of Orthodoxy, but besides that, it offers what is now seen as the spear point in the tourist industry: the experience. The tour of a guest around the geographic compartments of Greece in order to hear, see but also participate in the making of a religious bread is a viable experiential involvement with significant prospects. That is the essence of the proposal forwarded in the thesis.
description: Σε συνεργασία με το Τμήμα Διοίκησης οργανισμών, Μάρκετινγκ και Τουρισμού της Σχολής Οικονομίας και Διοίκησης (Θεσσαλονίκης) του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας