Υπερφονικότητα-Η αντιμετώπιση του δράστη ως ακαταλόγιστου ή ψυχικά ασθενή από το δικαστήριο
Creators: name: Κοσίνα, Ιωάννα Σωτηρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Υπερφονικότητα
Ακαταλόγιστοι δράστες
Νομολογία
Overkill
Unaccountable perpetrator
Jurisprudence

description: Στις περισσότερες περιπτώσεις υπερφονικότητας ο τρόπος με τον οποίο διαπράττεται η ανθρωποκτονία είναι βίαιος, άγριος και αποτρό-παιος. Σε κάποιες περιπτώσεις η υπερφονικότητα εκφράζεται με διαμε-λισμό του θύματος, ενώ πάντα ασκείται πιο πολλή βία από όση χρειάζε-ται για να προκληθεί ο θάνατος. Το θύμα (ιδίως όταν είναι η μητέρα) βιώ-νεται σαν ένα παντοδύναμο, πανίσχυρο ον, απέναντι στο οποίο ο δρά-στης αισθάνεται έντονα συναισθήματα αδυναμίας και ανεπάρκειας. Ψυχιατρική και δικαιοσύνη, ιατρική και νομική επιστήμη, καλούνται να αντιμετωπίσουν μια ειδική ομάδα ασθενών, αυτών που έχουν διαπρά-ξει αδικήματα και έχουν κριθεί ακαταλόγιστοι λόγω της ψυχικής τους πά-θησης. Θεμελιώδες σε κάθε περίπτωση είναι να απαντηθεί το ερώτημα ποιά η ποινική μεταχείριση κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης. Στον Ποινι-κό Κώδικα η αντιμετώπιση των ακαταλόγιστων εγκληματιών καθορίζεται από τις διατάξεις των άρθρων 69Α (μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλ-λάσσονται από την ποινή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής) και 70 (διάρκεια θεραπευτικού μέτρου). Διακηρυγμένος σκοπός του μέτρου ασφαλείας αποτελεί όχι ο κολασμός του δράστη, όπως στην ποινή, αλλά η προφύλαξη της κοινωνίας από την επικίνδυνη συμπεριφορά και η θε-ραπεία του υφιστάμενου το μέτρο. Στην πραγματικότητα όμως, το κρίσι-μο στοιχείο για τον εγκλεισμό του ακαταλόγιστου αποτελεί ο βαθμός της επικινδυνότητας και όχι η πορεία της υγείας του, θέτοντας έτσι σε δοκι-μασία την φιλελεύθερη λειτουργία του ποινικού δικαίου, που αφορά στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και ματαιώνοντας κάθε θε-ραπευτική προσέγγιση του ψυχικά ασθενή. Η επικινδυνότητα στην νομική και στην ιατρική επιστήμη είναι δύο διαφορετικές έννοιες. Ωστόσο, είναι αδύνατη η πρόβλεψη ενός νέου αδικήματος, όπως και για τον γενικό πληθυσμό. Η διάρκεια του εγκλεισμού συνήθως εξαρτάται από το είδος αδικήματος και όχι από τη βαρύτητα της νόσου, όπως αυτή τεκμηριώνε-ται με την ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη. Ο δικαστής βέβαια έχει τον καθοριστικό ρόλο στον καθορισμό της πορεί-ας ενός ακαταλόγιστου εγκληματία, όπως ορίζεται από τον ΠΚ, ενώ ο ρό-λος του ψυχιάτρου είναι συμβουλευτικός.
description: In most overkill cases the homicide is committed in a violent, fierce and abominable way. In some cases overkill is expressed by dismember-ment of the victim, while is always committed with undue violence by far exceeding the extent necessary to kill the victim. The victim (especially when the victim is one’s mother- matricide) is experienced as an omnipo-tent, powerful being, towards whom the perpetrator feels strong feelings weakness and inadequacy. Both psychiatry and justice have to deal with offenders found not guilty due to mental illness. What needs to be answered in any clinical case is which approach is appropriate. In Greek criminal law articles 69 A (safety measures for offenders found not guilty due to mental illness) and 70 (du-ration of the curative measure) determine the way these patients are treated. The declared aim of safety measures is not to punish the offender, but to protect the community and offer treatment to the person. In real life though, the critical element in the confinement of these patients is not the course of their illness but the possibility of reoffending. This way the liberal function of criminal law, which is about the protection of one’s rights, is jeopardized and the therapeutic approach is canceled. Law and psychiatrist makes an estimate of risk of violence using psychometric tools and takes into consideration established factors that are associated with greater risk. The prediction of the preparation of a new crime, though, is impossible both in the general population and the mentally ill. The dura-tion of the hospitalization is associated mostly with the severity of the crime and not the severity of illness as stated in the psychiatric evaluation. The judge, of course, has the decisive role in the course of an irresponsible criminal, according to the Penal code, while the role of the psychiatrist is advisory.