Εφαρμογή του συνδυαστικού μοντέλου που προτείνεται από το Αναλυτικό Πρόγραμμα για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Α΄ τάξη του Δημοτικού
Creators: name: Κρυσταλλίδου, Αναστασία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: συνδυαστικό μοντέλο
αναδυόμενος γραμματισμός
γραμματισμός στην πρώτη σχολική ηλικία
combined model
emergent literacy

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η εφαρμογή ενός «συνδυαστικού μοντέλου» για τη διδασκαλίας της γλώσσας στη Α΄ τάξη του δημοτικού, όπως το προτείνουν και οι συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων στο Βιβλίου του Δασκάλου(Β.Δ:12) Στο «υβριδικό» αυτό μοντέλο συνδυάζονται στοιχεία της αναλυτικοσυνθετικής μεθόδου με στοιχεία του αναδυόμενου γραμματισμού αλλά και της ολικής προσέγγισης για τη γλώσσα και επιπλέον η γλώσσα προσεγγίζεται λειτουργικά. Φαίνεται όμως να επικρατεί μια θεωρητική σύγχυση στις συγγραφείς στον όρο αναδυόμενος γραμματισμός ο οποίος παρουσιάζεται ως μια ακόμα προσέγγιση για τη συστηματική διδασκαλία της γλώσσας στο πλαίσιο του συμβατικού γραμματισμού, ενώ είναι ξεκάθαρο ότι δε συνδέεται με συστηματική τυπική διδασκαλία και προεπιλεγμένα υλικά και δραστηριότητες. Συμπεραίνουμε ότι συγχέουν τον αναδυόμενο γραμματισμό με τη δομητική προσέγγιση. Ωστόσο και για τις τρεις προσεγγίσεις του «συνδυαστικού μοντέλου» η χρήση του σχολικού εγχειριδίου είναι προβληματική για την εφαρμογή του, αφού δεν συνάδει με τις αρχές των προσεγγίσεων αυτών. Υποστηρίζουμε ότι είναι δυνατή η εφαρμογή ενός τέτοιου συνδυαστικού μοντέλου για τη διδασκαλία της γλώσσας στην Α΄τάξη απαραίτητη όμως προϋπόθεση αποτελεί η μη χρήση των σχολικών εγχειριδίων. Για τη εφαρμογή του στην εκπαιδευτική παρέμβαση της παρούσας έρευνας- δράσης σχεδιάζονται και πραγματοποιούνται δραστηριότητες βασιζόμενες στις τρεις διδακτικές προσεγγίσεις (ολιστική-δομητική-επικοινωνιακή) και αξιοποιείται συνδυαστικά και συνεπικουρικά η αναλυτικοσυνθετική μέθοδο με ασκήσεις που προκύπτουν από τις ανάγκες των κειμένων. Για να γίνει εφικτός ένα τέτοιος συνδυασμός στην πράξη προϋποτίθεται τα θέματα, το υλικό και οι δραστηριότητες να εκκινούν μέσα από τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Το παιδαγωγικό κλίμα στην σχολική τάξη και η δημιουργία μιας δημοκρατικής σχολικής κοινότητας που ενθαρρύνει την συμμετοχή και τη δημιουργικότητα μέσα από ομαδοσυνεργατικά σχήματα για τη διδασκαλία αποτελούν αναγκαίες συνθήκες. Τέλος η αξιολόγηση των μαθητών/τριών που πραγματοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας αποσκοπεί στην διερεύνηση των γνωστικών αναγκών των παιδιών όσο και στη αποδοχή και διαχείριση του λάθους ώστε με την εφαρμογή του συνδυαστικού μοντέλου να επιτυγχάνονται οι στόχοι του ΑΠ της γλώσας. Επιπρόσθετα βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική εφαρμογή του μοντέλου αποτελεί η τακτική επικοινωνία και εποικοδομητική συνεργασία με τους γονείς των παιδιών. Τέλος πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος του/της εκπαιδευτικού που με την επιστημονική του κατάρτιση στη σχολική τάξη διδάσκει, ερευνά και αναστοχάζεται.
description: The aim of this project is the application of a “combined model” of language teaching in first grade of elementary school as suggested by the authors of the school curriculum in the Teacher’s Book (p. 12). In this “hybrid” model, elements of the analytical-synthetic method are combined with elements of the emerging literacy as well as the whole language approach to the language. Additionally, the language is being approached functionally. Nevertheless, there seems to prevail a confusion among the authors around the term “emergent literacy” which is presented as one more approach to systematic language teaching in the context of conventional literacy while it is obvious that it is not linked to systematic typical teaching and default materials and activities. We conclude that they confuse emergent literacy with structural approach. However, for all three approaches to the “combined model”, the use of the school curriculum appears to be problematic in its application since it is not compatible with the principles of these approaches. We support that the application of such a combined model is possible in first grade language teaching on condition that no use of the school curriculum is made. For its application on the educational intervention of the present action -research, activities are being planned and realized based on the three teaching approaches (whole language - structural- communicative) and is utilized combined and auxiliary with the phonics method with exercises that emerge from the texts’ needs. For a combination of this sort to be made possible in actual practice, it is essential that the subjects, the material and activities all derive from the children’s needs and interests. The teaching environment in the classroom and the creation of a democratic school community which encourages participation and creativity through group-cooperative forms in teaching, are essential conditions. Finally, the assessment of the pupils which takes place throughout the education procedure aims to explore the literacy needs of the children as well as the acceptance and management of mistakes so that through the application of the combined model the goals of the language AP will be achieved. Moreover, an essential prerequisite for the effective implementation of the model is the regular communication and constructive cooperation with the parents of the children. Finally, the role of the scientifically qualified teacher, who teaches, searches and reflects, is vital.