Τουριστική ανάπτυξη σε παράκτιο τοπίο: Επιπτώσεις των μεγάλων τουριστικών μονάδων και προοπτικές για αειφορική ανάπτυξη
Creators: name: Μαρτζέλη, Γεωργία Ανδρέα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: subject: Τουρισμός
subject: Παράκτιο τοπίο
subject: Μεγάλες τουριστικές μονάδες
subject: Αειφορική τουριστική ανάπτυξη
subject: Tourism
subject: FOS: Economics and business
subject: Coastal landscape
subject: Large tourism units
subject: Sustainable tourism development

description: Τις τελευταίες δεκαετίες η τουριστική δραστηριότητα έχει σημειώσει αλματώδη άνοδο τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στον ελλαδικό χώρο. Η εκτεταμένη ακτογραμμή της Ελλάδας και τα εκατοντάδες νησιά της καθόρισαν την άνθηση του τουρισμού και την οικονομική ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών. Πέρα όμως από τα οφέλη που επιφέρει στην οικονομία της χώρας, η υπέρμετρη ανάπτυξη του τουρισμού σε ορισμένες περιοχές, οδηγεί σε ανεπιθύμητες επιπτώσεις για το περιβάλλον. Η μη σχεδιασμένη ανάπτυξη τουριστικών μονάδων, η οποία βασίζεται στην αυθαίρετη δόμηση, στην εξάντληση των φυσικών πόρων και στην καταστροφή της δασικής βλάστησης, συμβάλλει στην υποβάθμιση του τοπίου και ευρύτερα της ανθρώπινης ζωής. Κρίνονται αναγκαία η υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και η προώθηση πολιτικών για την αντιμετώπιση και την πρόληψη των δυσμενών επιπτώσεων. Στα πρώτα δύο κεφάλαια της εργασίας παρατίθεται το εννοιολογικό πλαίσιο για το παράκτιο τοπίο, για τις μεγάλες τουριστικές μονάδες με βάση την κατάταξη των ξενοδοχειακών μονάδων και αναφέρεται η ιστορική εξέλιξη του τουρισμού και τα πρότυπα που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα. Στο τρίτο και στο τέταρτο κεφάλαιο αναλύονται οι επιπτώσεις της τουριστικής δραστηριότητας για την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην οικολογική διαταραχή των παράκτιων περιοχών από τις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, στην υπερβολική χρήση των φυσικών πόρων και στην υποβάθμιση του τοπίου από αισθητικούς παράγοντες. Εν συνεχεία, δίνονται παραδείγματα από παράκτια τοπία, τόσο από εξωτερικούς όσο και από ελληνικούς προορισμούς, τα οποία υποβαθμίστηκαν από την ανάπτυξη του μαζικού τουρισμού και την κατασκευή μεγάλων τουριστικών μονάδων. Το πέμπτο κεφάλαιο συμπεριλαμβάνει νομοθετικά ζητήματα σχετικά με την τουριστική ανάπτυξη και το παράκτιο τοπίο τα οποία ισχύουν σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και εξετάζεται η ελληνική προσπάθεια για τη θέσπιση ενός ειδικού χωροταξικού σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης. Στο έκτο κεφάλαιο μελετώνται οι προοπτικές για την αειφορική τουριστική ανάπτυξη μεταξύ των οποίων είναι ο τουριστικός σχεδιασμός, οι εφαρμοζόμενες πολιτικές άλλων χωρών για την προστασία ή την αναβάθμιση του τουριστικού προορισμού και οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Τέλος, αναφέρονται τα συστήματα ελέγχου και οικολογικής πιστοποίησης των ξενοδοχειακών μονάδων. Στόχος της εργασίας είναι η ανάλυση των επιπτώσεων οι οποίες προκύπτουν από την ανάπτυξη μεγάλων τουριστικών μονάδων σε παράκτιες περιοχές. Η συνεχής δυναμική πορεία της τουριστικής ανάπτυξης στη χώρα μας και η σημαντικότητα της παράκτιας ζώνης σε βιολογική ποικιλότητα επιβάλλουν την προστασία και την αειφορική διαχείριση των περιοχών αυτών. Μέσα από την εργασία διερευνώνται οι πολιτικές σε διεθνή, εθνική και τοπική κλίμακα για την αειφορική τουριστική ανάπτυξη και την μείωση των δυσμενών συνεπειών.
description: In recent decades, tourism activity has increased rapidly in global and Greek economic growth. Greece’s extensive coastline and its hundreds of islands determined the flourishing of tourism and the economic development of coastal areas. But beyond the benefits in country’s economy, the overdevelopment of tourism leads to adverse effects on the environment. The lack of tourism planning and the expansion of hotels due to arbitrary construction, depletion of natural resources and destruction of forest vegetation, contributes to the degradation of landscape and human’s life too. It’s necessary for the country to adopt integrated planning for sustainable development, to corporate all stakeholders and to promote policies for addressing and preventing negative effects. The first two chapters of the paper present the conceptual framework for the coastal landscape, for the big tourist units based on the classification of hotels and report on the historical development of tourism in Greece and the standards developed. The third and fourth chapters analyze the effects of tourism activity on the economy, on the society and on the environment. Particular emphasize is paid to the ecological disturbance of coastal areas by hotels, the excessive use of natural resources and the degradation of the landscape by aesthetic factors. Furthermore, in this paper are mentioned examples of coastal landscapes from abroad and Greek destinations, which were degraded by the development of mass tourism and the construction of large tourist units. Τhe fifth chapter includes European’s legislation about tourism and coastal landscape and examines the Greek effort to establish a special spatial plan for tourism development. The sixth chapter presents the prospects for sustainable tourism development, including tourism planning, foreign countries’ policies to protect and upgrade the tourist destination and alternative forms of tourism. Finally, is described the control and ecological certification systems for the hotels. The aim of this paper is to analyze the effects of the development of large tourist units in coastal areas. The continuous dynamic progress of tourism development in our country and the importance of the coastal zone in biodiversity require the protection and sustainable management of these areas. The paper explores international, national and local policies for sustainable tourism development and for reducing the adverse effects.