Αποκατάσταση και Επανάχρηση Αποθήκης Αγαθών της Εταιρείας Ανατολικών Σιδηροδρόμων και Ανάπλαση της έκτασης του παλιού Σιδηροδρομικού Σταθμού στη Θεσσαλονίκη
Creators: name: Σιναμίδης, Ιορδάνης Φωτίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αποκατάσταση
Σιδηρόδρομοι
Αποθήκη Αγαθών
Restoration
Railways
Goods’ Store

description: Σκοπό της διπλωματικής εργασίας αποτελεί η ανάδειξη της ιστορίας, η ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης και η πρόταση ενός ολοκληρωμένου σεναρίου αναβίωσης και αποκατάστασης για τον παλαιό σταθμό της Θεσσαλονίκης και για ένα άγνωστο στη βιβλιογραφία σιδηροδρομικό ιστορικό κτίριο, την Αποθήκη Αγαθών. Η πρώτη εγκατάσταση σιδηροδρομικού δικτύου στην πόλη πραγματοποιήθηκε από την Εταιρεία Ανατολικών Σιδηροδρόμων. Οι εγκαταστάσεις τοποθετήθηκαν κοντά στα δυτικά τείχη, ενώ από τα πρώτα κτίρια που κατασκευάστηκαν το 1873, ήταν η Αποθήκη Αγαθών. Μέχρι το 1900 πραγματοποιήθηκε η ανέγερση νέων εγκαταστάσεων, καθώς και μία σειρά από προσθήκες, με πιο σημαντική την επέκταση της Αποθήκης Αγαθών. Το πλήρες συγκρότημα αφορούσε σε τρία κτίρια: ένα κεντρικό υπερυψωμένο και προεξέχων τμήμα, όπου πιθανόν στεγάζονταν υπηρεσίες διοίκησης και δύο επιμήκεις αποθήκες. Μετά το 1950, η ανατολική πτέρυγα και το κεντρικό κτίριο κατεδαφίστηκαν, έπειτα από καταστροφές που υπέστησαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η δυτική πτέρυγα υπέστη ανακατασκευές και επεμβάσεις για να επαναχρησιμοποιηθεί ως τμήμα Αζήτητων του εμπορευματικού Σταθμού. Σήμερα παραμένει χωρίς χρήση, ωστόσο διατηρεί τα περισσότερα από τα αρχικά του στοιχεία, παρότι παρουσιάζει φθορές, κυρίως εξαιτίας της εγκατάλειψης. Το επίμηκες κτίριο έχει υπερυψωμένο ισόγειο και υπόγειο. Ο φέρων οργανισμός του αποτελείται από περιμετρική φέρουσα λιθοδομή, ενώ στο επίπεδο του υπογείου υπάρχουν τετράγωνοι λίθινοι πεσσοί, επί των οποίων υψίκορμες διαμήκεις δοκοί υποστηρίζουν τη σύμμικτη κατασκευή του δαπέδου από σιδηροτροχιές και θολίσκους από οπτόπλινθους. Το πιο εντυπωσιακό όμως στοιχείο του αποτελεί η ξύλινη στέγη, με μεγάλη προεξοχή. Η δομή και η μορφή της αποτελεί μοναδικό παράδειγμα για την οικοδομική τεχνολογία του 19ου αι. στη βόρεια Ελλάδα, εισαγόμενη από τις αντίστοιχες κατασκευές της Κεντρικής Ευρώπης. Κατά την υφιστάμενή της κατάσταση η οριοθετημένη περιοχή μελέτης καταλαμβάνει 160.000 τ.μ. περίπου. Βασικότερος στόχος της συνολικής πρότασης, εκτός από την ανάδειξη της βιομηχανικής κληρονομιάς, της αρχιτεκτονικής της και της ιστορίας των σιδηροδρόμων, είναι να απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό, όπως άλλωστε είχε και στο παρελθόν. Η πρόταση του σεναρίου αναβίωσης στηρίζεται στη δημιουργία ενός πάρκου σιδηροδρόμων, όπου θα συνυπάρχουν το εκτεταμένο πράσινο με το βιομηχανικό τοπίο και παράλληλα θα ενταχθεί σε αυτόν ένα πλέγμα χρήσεων υπερτοπικού χαρακτήρα, όπου θα συνδυάζονται ο πολιτισμός με την εκπαίδευση, την έρευνα, την εστίαση και την αναψυχή. Στην Αποθήκη Αγαθών προτείνεται να εγκατασταθούν δραστηριότητες ενός κέντρου πολλαπλών χρήσεων και του κέντρου ιστορίας σιδηροδρόμων Β. Ελλάδος. Η κεντρική συνθετική ιδέα για τον σχεδιασμό αφορά στην αναβίωση της επιμήκους διάταξης και λειτουργίας τόσο του πάρκου, όπως και του υφιστάμενου κτιρίου. Ταυτόχρονα, βασικές αρχές για την αποκατάσταση του ιστορικού κελύφους αποτελούν η ανάδειξη της ιστορικότητας και του χαρακτήρα του μέσω των τυπολογικών και κατασκευαστικών χαρακτηριστικών του, η ανάδειξη της σχέσης του με το έδαφος και τους συρμούς των εμπορευματικών βαγονιών και ο σύγχρονος σχεδιασμός στις νέες επεμβάσεις. Την πιο δυναμική αρχιτεκτονική χειρονομία αποτελεί η συνθετική επιλογή της στέγασης όλων των κλειστών χώρων ενός νέου κτιρίου, κάτω από ένα επίμηκες κεκλιμένο επίπεδο, το οποίο δημιουργείται κατ’ επέκταση της πλατείας μεταξύ παλιού και νέου κελύφους και αποτελεί τμήμα των διαμορφώσεων του ίδιου του πάρκου, που μοιάζει σαν να αναδιπλώνεται ένα τμήμα του και να δημιουργείται ένας κεκλιμένος κήπος.
description: The purpose of the present thesis is to highlight the history, the analysis of the current situation and the proposal of a complete scenario of revival and rehabilitation for the old station of Thessaloniki and for a railway historical building unknown in bibliography, the Goods’ Store. The first installation of a railway network in the city was carried out by the Oriental Railway Company (CO). The facilities were located near the western walls, while one of the first buildings built in 1873 was the Goods’ Store. By 1900, new facilities were erected, as well as a series of additions, with the most important being the expansion of the Goods’ Store. The complete complex consisted of three buildings: a central elevated and protruding section, possibly housed administration services and two elongated warehouses. After 1950, the eastern wing and the main building were demolished, following the devastation suffered after World War II, while the west wing sustained reconstructions and interventions to be reused as part of the Freight Station’s Unclaimed section. Today it remains unused, but retains most of its original elements, although it is partly damaged, mainly due to abandonment. The elongated building has an elevated ground floor and a basement. The bearing structure consists of perimeter load-bearing masonry, while at the basement level there are square stone pillars, on which high bodies, longitudinal beams support the composite floor construction of rails and calotte from bricks. But the most striking element is the wooden roof with a large overhang on both sides. Its structure and form is a unique example of 19th century building technology, found in northern Greece, introduced by the respective constructions of Central Europe. In its current state, the demarcated study area occupies approximately160,000 sq.m. The main goal of the overall proposal, in addition to highlighting the industrial heritage, its architecture and the history of the railways, it is to appeal to a wide public, as it had in the past. The proposed revival scenario is based on creating a rail park, where the extensive greenery will coexist with the industrial landscape and at the same time it will include a network of supralocal uses, where culture will be combined with education, research, catering and leisure. In the Goods’ Store, it is proposed to settle activities of a multi-purpose center and the railway history center of Northern Greece. The central synthetic idea for the architectural design concerns the revival of the elongated layout and function of both the park and the existing building. At the same time, basic principles for the restoration of the historic shell are the highlighting of its historicity and character through its typological and construction features, the highlighting of its relationship with the ground and the trains of the freight wagons and the contemporary design in the new interventions. The most dynamic architectural gesture is the synthetic choice of accommodation all the enclosed spaces of a new building, below an elongated sloping level, which is created as a result of the square between the old and the new shell and is part of the configuration of the park itself, which looks like it wraps a part of and creating a sloped garden.