Απολογία και κατάκριση στη γραμματεία του 1ου και 2ου αιώνα
Creators: name: Ανδρούτσου, Ευθυμία Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Κατάκριση
Απολογία
Κέλσος
Ιουστίνος
Αριστείδης
Accusation
Plea
Celsus
Ioustinos
Aristeides

description: Μέσα από την παρούσα εργασία αντιλαμβανόμαστε ότι από τον 1ο κιόλας αιώνα οι χριστιανοί συγγραφείς προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν με το γραπτό λόγο τις κατακρίσεις που διατύπωσαν εναντίον τους. Από τους Αποστόλους και τους διαδόχους τους μέχρι τους φιλοσόφους Απολογητές η χριστιανική γραμματεία προσπάθησε να παρουσιάσει με τρόπο ελκυστικό τον Ιησού ως κύριο των ανθρώπων και της Ιστορίας. Εκτός από το κήρυγμα η προσπάθεια περατώθηκε και μέσα από την Απολογητική Γραμματεία άλλοτε ως επεξήγηση και άλλοτε μέσα από μια βίαιη πολεμική. Προσπάθησε έτσι να ισχυροποιήσει την πίστη και να προστατέψει τους χριστιανούς από αναίτιες επιθέσεις ή να δομήσει τη χριστιανική τους ταυτότητα και να την διαφοροποιήσει από τις άλλες, αποδομώντας παράλληλα τις εθνικές – θρησκευτικές ταυτότητες των αντιπάλων τους. Οι επιθέσεις των αντιπάλων χαρακτηρίζονταν από εμπάθεια και τάσεις κοινωνικού – πολιτικού αποκλεισμού. Και οι δύο παρατάξεις συνέδεσαν μέσα στη Γραμματεία τους τη θρησκευτικότητα με την κοινωνική πρακτική, σε μια προσπάθεια να εκλογικεύσουν τους διαύλους μέσα από τους οποίους η θρησκεία επηρεάζει την κοινωνικοπολιτική συμπεριφορά. Η λατρευτική παράδοση και η κηρυγματική πρακτική εκλαμβανόταν ως επικίνδυνη, προκαλώντας απώλειες στις Ιουδαϊκές κοινότητες. Οι χριστιανοί κατακρίνονταν ως μάγοι, ανήθικοι, ταραξίες, δεισιδαίμονες και ο Χριστός απατεώνας, κοινωνικοπολιτικός επαναστάτης, βλάσφημος. Κατά τον 3ο-4ο αι. αντιστρέφεται το σχήμα Κατάκρισης – Απολογίας υπέρ του Χριστιανισμού. Οι χριστιανοί είναι πια οι ηθικοί, ευσεβείς, και οι Άλλοι είναι παράλογοι, ανήθικοι, ασεβείς. Ο Χριστιανισμός παρουσιαζόταν ως τρόπος ζωής, θρησκεία ανώτερη, αρχαιότερη. Επιχειρήθηκε η νομιμοποίησή του μέσα από ένα δομημένο διαχωρισμό των Εθνών και η ένταξή του σε μια εθνική γενεαλογία. Επίσης η έρευνά μας καταδεικνύει τη δίωξη του χριστιανισμού ως νέας δεισιδαιμονίας και την αντιμετώπισή του από τις Ρωμαικές αρχές με βάση τις διατάξεις περί ‘μυστικών εταιρειών’. Η ομολογία πίστης στο Χριστό οδηγούσε σε μαρτυρικό θάνατο. Τα απολογητικά κείμενα είχαν διάφορες μορφές: επιστολές, διάλογοι, εκκλήσεις προς τον αυτοκράτορα ή τη Σύγκλητο, πραγματείες. Δεν αποτέλεσαν όμως ξεχωριστό γραμματειακό είδος ως προς τη μορφή αλλά ως προς το περιεχόμενό τους. Η προσπάθεια μας ήταν να καταδείξουμε μέσα από τις κειμενικές αντιπαραθέσεις της εποχής σε συνδυασμό με τα ιστορικά γεγονότα, το πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκε η σχέση των χριστιανών με τις άλλες εθνότητες τους δυο πρώτους αιώνες. Ο χριστιανισμός αναπτύχθηκε στην πολυπολιτισμική και με ανοιχτή θρησκευτικότητα Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και εμπλουτίστηκε από αυτήν. Η αλληλεπίδραση οδήγησε τους απολογητές στη χρήση της Φιλοσοφίας και της Ρητορείας και στη δόμηση των πρώτων χριστιανικών κοινοτήτων με βάση τα ελληνορωμαϊκά πρότυπα. Έτσι είναι σαφές ,πως αρκετοί χριστιανοί συγγραφείς ακόμα και ο Απόστολος Παύλος, αποδέχονται την αρχή του αυτοκράτορα και την υπακοή σ’ αυτόν ως θέλημα Θεού. Είναι πολύ σημαντικό να ειπωθεί ότι αυτό που διεκδικούσαν οι χριστιανοί τον 1ο και 2ο αι., δηλαδή τη δυνατότητα να υπερασπίζονται την πίστη τους και να κατακρίνουν τη θρησκευτικότητα των άλλων, το αρνούνται πεισματικά οι ίδιοι στους Άλλους τον 4ο αι. που καθίστανται κυρίαρχη θρησκεία.
description: Through the present work we conceived that from the 1st century the Christian writers tried already they face with the written reason katacrisis /Accusation that formulated against them. From the Apostles and their successors up to the philosophers Apologists ,the christian secretariat tried to present in an attractive way Jesus as Lord of peorle and History as well. Apart from preaching, the effort was also finished through the Apologetic Secretariat ,previously as explanation and previously through violent polemics. Thus it tried to strengthen the faith and to protect Christians from unprovoked attacks or to structure their christian identity and differentiates it from others ,deconstructing at the same time the national - religious identities of their opponents. The attacks of opponents were characterized by bitterness and tendencies of social - political exclusion. Bqth parties connected in their Secretariat ,the religiosity with the social practice trying to rationalize the channels through which the religion influences the sociopolitical behavior. The worship of Gods tradition and the preaching practice were considered dangerous because were causing losses in the Jewish communities. Christians were blamed as wizzards , immoral, trouble makers,persons of superstitiones and Christ as a fraud, sociopolitical rebel, swearer. In the 3rd century. the form Katacrisis /Accusation – Apology/Plea is reversed in favour of Christianity. Christians are now respectful, moral, and the Others’ are absurd, immoral, disrespectful. Christianity was presented as way of life, superior, ancient religion. Was attempted its legalisation through a structured segregation of Nations and its integration in a national genealogy. Also our research shows the prosecution of Christianity as new superstition and his confrontation from Roman authorities based on the provisions of Roman law for ‘secret companies’. The consent of faith in Christ led to death by torture.