Οδοί της απουσίας: Εβραίοι της Θεσσαλονίκης τότε και τώρα
Creators: name: Μούτσιανου, Ολγα Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Εβραίοι
Μνήμη, λήθη
Πολιτιστικές διαδρομές
Jews
Memory, forgetting
Cultural routes

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο, «Οδοί της απουσίας: Εβραίοι της Θεσσαλονίκης τότε και σήμερα», επιχειρεί να διερευνήσει πτυχές της μακρόχρονης ιστορίας του Εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης, καθώς και αν τα αποτυπώματα που άφησε στο σώμα της πόλης, ανιχνεύονται σήμερα από τους κατοίκους της. Η ιστορία της Θεσσαλονίκης για περίπου πέντε αιώνες είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία των Εβραίων. Ήδη από τους Ρωμαϊκούς χρόνους υπάρχουν αναφορές για την ύπαρξη Εβραίων στη Θεσσαλονίκη. Όταν το 1430 ο Σουλτάνος Μουράτ ο Β´ θα καταλάβει τη Θεσσαλονίκη μια νέα εποχή θ´αρχίσει για την πόλη. Ο πληθυσμός της πόλης το 1492 ήταν γύρω στις 10.000, εκείνη τη χρονιά χιλιάδες καραβέλλες καταφθάνουν από την Ισπανία και 20.000 περίπου Εβραίοι Σεφαραδίτες εγκαθίστανται στη Θεσσαλονίκη. Φέρνουν μαζί με την τραγουδιστή τους γλώσσα, τα Σεφαραδίτικα, τα ήθη και τα έθιμά τους και δίνουν στη νέα τους πατρίδα μια νέα φυσιογνωμία. Μέχρι το 1941 υπήρχαν 56.000 Εβραίοι στην Θεσσαλονίκη, οι οποίοι εκτοπίστηκαν και εξοντώθηκαν στα στρατόπεδα του Άουσβιτς και του Μπιρκενάου, από τους ναζί. Το 96% των Εβραίων της πόλης δεν θα επέστρεφε ποτέ ξανά. Με το τέλος του πολέμου και για πολλά χρόνια, η πάλαι ποτέ χοάνη των βαλκανικών λαών, υποτάσσεται στη μοίρα του μεταπολεμικού ελληνισμού και ένα πέπλο σιωπής καλύπτει την ιστορία των Εβραίων της πόλης. Σήμερα η πολιτιστική αυτή διαδρομή που προτείνουμε, αποτελεί μια πρόταση διαχείρισης της μνήμης, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους κατοίκους ή στους επισκέπτες της πόλης να «διαβάσουν» την πόλη και να συνθέσουν γι αυτήν μια ολιστική εικόνα του παρελθόντος και πως αυτό διαμορφώθηκε στο παρόν. Στόχος ακόμα είναι η ανάδειξη της πολυμορφίας του παρελθόντος έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια αφήγηση ιστορικής συνέχειας, και να φωτιστούν οι πλευρές εκείνες της ιστορίας της πόλης που μέχρι πρόσφατα ήταν σκοτεινές και αποσιωπημένες. Μια ευκαιρία ίσως για σκέψη και κριτική τοποθέτηση απέναντι στο παρελθόν που παρουσιάστηκε μέσω των επίσημων αφηγήσεων αποσπασματικά με ρήξεις και ασυνέχειες.
description: Present Thesis entitled «Streets of Absence: Jews of Thessaloniki, Now and Then», seeks to explore aspects of the long history of Jewish population as well as the remained imprints marked on the body of the city and whether these may be detected today. The history of Thessaloniki, for almost five centuries, is inextricably linked with the history of Jewish community. From Roman times already, there are reports referring the presence of Jews in Thessaloniki. In 1430, when Sultan Murat the Second conquered Thessaloniki, a new era began. City's population in 1492 was approximately 10,000 people, during that year thousands Caravellas arrived from Spain and nearly 20,000 Sephardic Jews settled in Thessaloniki. They bring along with their vocalist language, Sephardic, their culture and customs and give a new physiognomy to their new home. By 1941, were 56,000 Jews in Thessaloniki, most of whom were deported and exterminated in the camps of Auschwitz and Birkenau, by Nazi. The 96% of these people would have never come back again. By the end of 2nd World war and for many years, the erstwhile crucible of Balkan people, Thessaloniki, subordinated to the fate of the postwar Hellenism and a veil of silence covers the history of city’s Jews community. Today, the cultural route we present is a proposal for managing the memories, in order to enable residents and visitors to "read" the city and compose a holistic picture of the past and how this is shaped nowadays. Still, another goal is the understanding of diversity and fragmented nature of the past and attempt to create a narrative profile of historical continuity, in order to illuminate those aspects of city’s history, that till recently were shaded and silenced. An opportunity maybe, for giving a thought in a critical manner looking backwards.
description: Σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)