Οι Επισκοπές Βεσαίνης,Χαρμένων και Κατρίας: η εκκλησιαστική περιφέρεια Αγιάς κατά τη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή περίοδο
Creators: name: Δρόσος, Νεκτάριος,
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Αγιά
Βέσαινα
Χάρμενα
Όρος Κελλίων
Agia
Vessaina
Harmena
The Mount of Cells

description: Η εργασία μας σύμφωνα με τη διδαχθείσα μεθοδολογία έχει έξι στόχους που οδηγούν στα αντίστοιχα συμπεράσματα. 1. ΣΤΟΧΟΣ α) Η παρουσίαση με βάση τις πηγές και την αξιοποίηση της Βιβλιογραφίας, της Ιδρύσεως, των εδρών και των μετονομασιών των επισκοπών Βεσαίνης, Χαρμένων και Κατρίας όπως συμπορεύονται στην πολιτική και εκκλησιαστική Ιστορία του Δήμου Αγιάς από το 980 μ.Χ. έως τα τέλη του 14ου αι. (1371 μ.Χ.). β) Η καταγραφή της Ιεραρχικής «Τάξεως» της Μητροπόλεως Λαρίσης και της Επισκοπής Δημητριάδος, στις οποίες υπαγόταν οι υπό εξέταση επισκοπές στα τέλη του 10ου αι. γ) Η σύνταξη - συμπλήρωση και διόρθωση του επισκοπικού καταλόγου της Μητροπόλεως Δημητριάδος. δ) Η παρουσίαση των πηγών που αφορούν στην πορεία του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού διά μέσου του Όρους των Κελλίων το 1083. ε) Η καταγραφή και περιγραφή των βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων (Ναών – Μοναστηριών) που εδράζονται στα όρια των τριών επισκοπών. στ) Η παρουσίαση της μεταβυζαντινής δημογραφικής – οικονομικής Ιστορίας της Αγιάς (1455-1888) με την αξιοποίηση των Οθωμανικών καταστίχων. 2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Επειδή το θέμα που πραγματευόμαστε στην παρούσα διατριβή δεν είχε μελετηθεί συστηματικά, ασχοληθήκαμε με την επανεκτίμηση των πολλών μαρτυριών των πηγών, ενέργεια που ευλόγως οδήγησε στην αναθεώρηση αρκετών απόψεων που είχαν διατυπωθεί παλαιότερα από διαφόρους μελετητές και οι οποίες κατά το μάλλον ή ήττον ήσαν λανθασμένες. Ξεκινώντας από τα παραπάνω δεδομένα οδηγηθήκαμε στη συστηματική καταγραφή μελέτη των Notitiae, Αυτοκρατορικών Χρυσοβούλων, Partitio Romaniae, Πατριαρχικών εγγράφων, Σιγιλλίων, Υπομνημάτων, Συναξαρίων, Παπικής Αλληλογραφίας, Επιγραφών και Τοπικές αναφορές Αρχείων. 3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα είναι: α) Η κατά την γνώμη μας τεκμηριωμένη με ευρήματα έδρα της επισκοπής Βεσαίνης στο σημερινό γεωγραφικό χώρο του Βαθυρέματος, της επισκοπής Χαρμένων στις Ν.Α. υπώρειες του Κισσάβου και της επισκοπής Κατρίας στην παρακάρλια Ν.Δ. πλευρά του Μαυροβουνίου. β) Για πρώτη φορά γίνεται λόγος για το ιστορικό της ανύψωσης της επισκοπής Δημητριάδος σε Αρχιεπισκοπή (1757) και σε Μητρόπολη το 1794 διά της παρουσιάσεως των Πατριαρχικών Κωδίκων. γ) Η «Αξία» της Μητροπόλεως Λαρίσης στα Notitiae Episkopatum. Η θέση της Επισκοπής Δημητριάδος ως υπαγομένης στην Μητροπολιτική Λάρισα. Η αναφορά Βεσαίνης Χαρμένων και Κατρίας ως υπαγομένων επισκοπών του Λαρίσης (980-1371) σε μια αλληλουχία σχέσεων πολιτικών και εκκλησιαστικών που καθιστούσαν την Αγιά πρωτεύουσα της Θετταλομαγνησίας. Η σύνταξη του Επισκοπικού Καταλόγου της Μητροπόλεως Δημητριάδος βασισμένου στις υπάρχουσες πηγές και στα υπομνήματα εκλογής εκ του Αρχειοφυλακείου του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου. δ) Η τεκμηριωμένη έρευνα της Ιστορικής Γεωγραφίας ανασκευάζει απόψεις προηγουμένων ερευνητών και με τα στοιχεία που καταγράφει επαληθεύει – αποδεικνύει ότι η έδρα του Όρους των Κελλίων είναι οι νοτιοανατολικές υπώρειες του Κισσάβου. ε) Η Αγιά ως πρώτη αρχιερατική περιφέρεια του επισκόπου Δημητριάδος, κατά τους μεταβυζαντινούς χρόνους περιελάμβανε είκοσι πέντε χωριά και αρκετούς οικισμούς. Η προνομιακή φορολόγηση εκ μέρους των Οθωμανών όπως διαφαίνεται στα κατάστιχα απογραφής (Tahrir) μας παρείχε μια σαφή εικόνα για την οικονομική κατάσταση της εποχής. στ) Η μελέτη ων καταστίχων της οθωμανικής περιόδου (1455/6) μας οδήγησε σε εκπληκτικά συμπεράσματα της Δημογραφικής – Οικονομικής Ιστορίας και ανάπτυξης στο Δώτιο πεδίο – Αγιά (1423-1888).
description: This work was carried out in accordance with the accepted methodology and has six objectives which lead to respective conclusions .1. OBJECTIVES a) presentation based on the sources and use of the literature concerning the establishment of seats and bishoprics of Vesaina , Charmena and Katria since they co-oexisted in the political and ecclesiastical history of the Municipality of Agia from 980 AD until the late 14th century . ( 1371 AD ) . b ) The recording of the hierarchical ' Order ' of the Metropolis of Larissa and the Diocese of Dimitrias to whose jurisdiction the dioceses in question were subject in the late 10th century . c ) The preparation - completion and correction of the episcopal list of the Metropolis of Dimitrias . d ) The presentation of sources concerning the crossing of the Mount of Cells by Alexios Komnenos in 1083 . e) The recording and description of Byzantine and post-Byzantine monuments ( Temples - Monasteries ) that operated within the boundaries of the three dioceses .f ) The presentation of the post-Byzantine demographics - economic History of Agia (1455-1888) with the aid of Ottoman registers (tahrirs). 2. METHODOLOGY Since the matters dealt with in this thesis had not been systematically and exhaustively studied , I resolved to re-evaluate many testimonies of sources which resulted in the revision of several views previously held by various previous scholars that in my opinion were only approximations. Taking stoke of the above I proceeded to study the systematic recording of Notitiae, Chrysobulls , Partitio Romaniae, Patriarchal documents , sigillia , memos , Missals , Pontifical Mail , Signs and Local File references . 3. CONCLUSIONS The conclusions of the research are: a) In my opinion, substantiated by findings, the diocese of Vesaina was located in the current geographical area of Vathyrema , the diocese of Charmena was in the Southernmost part of Kissavos and the diocese of Katria was on the coast of Lake Karla NW of the Mt Mavrovouni region . b ) For the first time, through the testimony of the patriarchal codes, it has been shown that there are references of the historic promotion of the diocese of Dimitrias to Archdiocese ( 1757 ) and Metropolis respectively in 1794. c ) The mentioning of the Metropolis of Larissa’s status in ‘Notitia Episkopatum’. The hierarchical position of the Diocese of Dimitrias as subject to the jurisdiction of the Metropolis of Larissa. The reference of Vesaina, Charmena and Katria, as bishoprics reporting to the Metrolpolis of Larissa (980-1371) and constituting, at the same time , a concatenation of political and ecclesiastical relations that resulted in Agia being made the capital of Thettalomagnisia. The composition of the Episcopal List of Demetrias based on existing sources and selection memos from the archives of the Ecumenical Patriarchate. d) This documented research of the Historical Geography disproves previous research and based on data records it verifies - proves that the seat of the Mount of Cells was in the southeastern foothills of Kissavos . e) Agia as the first Episcopal bishopric of the Dimitrias region during the post-Byzantine times presided over twenty five villages and several settlements . f) The study of the ottoman tahrirs led to surprising findings of demographic change, history and development of the Dotium Campus.