Λυσίας κατά σιτοπωλών (22): Νομικός σχολιασμός
Creators: name: Διαμαντής, Αθανάσιος-Ιωάννης Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Λυσίας
Σιτοπώλες
Μέδιμνοι
Lysias
Grain dealers
Medimnus

description: Ο Λυσίας υπήρξε μια εξέχουσα προσωπικότητα της ελληνικής αρχαιότητας ένας σπουδαίος ρήτορας. Γεννήθηκε κατά τον Διονύσιο Αλικαρνασσέα το 459/8 π.Χ. και πέθανε το 380 π.Χ. Ήταν γιος του πλούσιου μέτοικου Κέφαλου. Σε ηλικία 15 ετών πήγε στην Σικελία όπου σπούδασε την ρητορική από τους γνωστούς ρήτορες Τεισία και Νικία. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Αθήνα και εξάσκησε για 20 περίπου χρόνια τη λογογραφία. Αναφορικά με το έργο του μας σώζονται 35 λόγοι (ολόκληροι και αποσπάσματα) από τους 425 που του αποδίδονται. Ο δικανικός λόγος κατά σιτοπωλών αφορά στην αισχροκέρδεια που πραγματοποίησαν ορισμένοι μέτοικοι σιτοπώλες, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι καταστάσεις (Κορινθιακός πόλεμος, 386 π.Χ.) συνέστησαν έναν συνεταιρισμό (‘καρτέλ μονοψωνίου’) και προμηθεύονταν μεγάλες ποσότητες σίτου τις οποίες απέκρυπταν για να προκληθεί σιτοδεία, και στη συνέχεια πωλούσαν το σιτάρι πιο ακριβά στους Αθηναίους πολίτες. Ο λόγος είναι καταγγελτικός και αναφέρεται στο γεγονός ότι οι καταγγελλόμενοι σιτοπώλες, παρέβησαν και δυο νόμους που είχαν ψηφιστεί για την προστασία των σιτηρών, δηλαδή: 1) Να μην αγοράζουν περισσότερους από 50 φορμούς σιτάρι και 2) Να μην επωφελούνται περισσότερο του ενός οβολού από την πώληση εκάστου μεδίμνου σίτου. Οι παραβάτες θεωρούνταν κακούργοι, καθώς διέπρατταν δημόσιο έγκλημα, και η τιμωρία τους ήταν ο θάνατος. Οι σιτοπώλες οδηγήθηκαν προς κρίση στη βουλή η οποία, λόγω της βαρύτητας του παραπτώματος που επέσυρε την ποινή του θανάτου, δεν είχε αρμοδιότητα να κρίνει. Ο κατήγορος βουλευτής εκφωνεί το συγκεκριμένο λόγο, γραμμένο από το Λυσία, που συνιστά δριμύ ένα κατηγορώ εναντίον των σιτοπωλών, και ζητά την παραπομπή της υπόθεσης στην Ηλιαία. Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου λόγου ο Λυσίας, χρησιμοποιεί τις ρητορικές του ικανότητες προκειμένου να πετύχει τον σκοπό του, δηλαδή την καταδίκη των σιτοπωλών μέσω μια δίκαιης και σύννομης δίκης. Αν και το αποτέλεσμα της δίκης δεν μας είναι γνωστό, το πιο πιθανό είναι πως οι σιτοπώλες τελικά καταδικάστηκαν. Ο λόγος αυτός του Λυσία καθίσταται διαχρονικός, καθώς αναδεικνύει το φαινόμενο της αισχροκέρδειας αλλά και του λαθρεμπορίου που συνεχίζουν να μαστίζουν τις σημερινές κοινωνίες παρά την πρόοδο της έννομης τάξης
description: Lysias was a prominent figure of Greek antiquity, a great orator. He was born, according to Dionysius Halicarnassus, in 459/8 b.C. and died in 380 b.C. His father, Kefalos, was a metoikos |(a foreigner permanent resident) in Athens. At the age of 15 he went to Sicily where he studied the rhetoric art by the famous orators Teissias and Nicias. He returned to Athens and practiced logography for about 20 years. Regarding his work, namely 35 of the allegedly 425 written by him speeches have survived.The forensic speech ‘against thegrain dealers’ concerns the illegally profitable sale of grain carried out by certain metoikoi grain dealers, who took advantage of specific situations (the Corinthian war, 386 b.C.) and set up a cooperative (monopsony cartel), procured illegally large quantities of grain, they concealed it in warehouses, in order to raise the price.The speech is an accusatory one and refers to the fact that the defendant grain dealers violated two laws, namely: 1) Not to buy more than 50 phormous of wheatto prevent a monopoly of a large stock, and 2) Not to charge more than one obolos above the cost-price for each medimnus. Law-breakers were considered kakourgoi, they commited a public crime and they were punished with the death penalty.The grain dealers were brought before the boule(βουλή). One member of the counsil suggested to bring the case at the court of Heliaea. The council (boule) member-Prosecutor announces this speech, written by Lysias, which is a strong accusation against the grain dealers. Lysias uses his rhetorical skills in order to achieve his goal, namely the conviction of the grain dealers through a fair and just trial. Although the outcome of the trial is not known to us, it is most certain that the grain dealers were eventually convicted.This speech of Lysias highlights the phenomenon of illegal trade and smuggling that continues to plague today's societies, despite the progress of the legal order