Δικαίωμα και υποχρέωση για έγγαμη συμβίωση. Καταχρηστικότητα της αξίωσης έγγαμης συμβίωσης (1386 ΑΚ):
Creators: name: Τσαρνέλη, Γαλήνη Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Εγγαμη συμβίωση
Καταχρηστικότητα
Ασκηση δικαιωμάτων
Marital cohabitation
Abusivity
Exercise of rights

description: Οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την έγγαμη συμβίωση, δεσμεύουν αμοιβαία τους συζύγους και από την αντίστροφη όψη τους αποτελούν δικαιώματα-αξιώσεις είναι οι εξής:1. Υποχρέωση για συγκατοίκηση. 2. Υποχρέωση αμοιβαίας συμπαράστασης. 3. Υποχρέωση αμοιβαίας προστασίας της προσωπικότητας. 4. Υποχρέωση αμοιβαίας τήρησης των γενετήσιων σχέσεων. Αν παραβιαστεί κάποια/ες από τις ανωτέρω υποχρεώσεις, υπάρχουν στο οπλοστάσιο του θιγόμενου συζύγου οι κάτωθι αγωγές: I. Αποκαταστατική αγωγή. II. Αναγνωριστική αγωγή. III. Αγωγή για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. IV. Αγωγή διαζυγίου. Σε περίπτωση άσκησης αγωγής σε βάρος του άλλου συζύγου, ο τελευταίος μπορεί να προβάλει την ένσταση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος. Επί ασκήσεως αποκαταστατικής (ή αναγνωριστικής) αγωγής, όπου το καταγόμενο σε δίκη δικαίωμα είναι της έγγαμης συμβίωσης, τις περισσότερες φορές ο ίδιος ο προβάλλων την αξίωση για έγγαμη συμβίωση σύζυγος παραβιάζει με τη στάση και τη συμπεριφορά του την αντίστοιχη υποχρέωση που έχει απέναντι στο σύζυγό του, οπότε η αξίωσή του κρίνεται καταχρηστική. Επί ασκήσεως αγωγής διαζυγίου, όπου σε δίκη κατάγεται το δικαίωμα διαζεύξεως, καταχρηστικά ασκείται το τελευταίο, (όταν βάση της αγωγής είναι η ΑΚ 1439§§ 1, 2), αν ο ίδιος ο ενάγων έχει προκαλέσει την κλονιστική συμπεριφορά του συζύγου του, την οποία συμπεριφορά χρησιμοποιεί, προκειμένου να θεμελιώσει την αγωγή του ή αν είναι ενήμερος σχετικά με τα παραπτώματα του συντρόφου του και, ενώ αρχικά αδρανεί, δημιουργώντας την εύλογη πεποίθηση στον παραβάτη σύζυγο ότι επιθυμεί τη συνέχιση του έγγαμου βίου, αποφασίζει τη διάλυση του γάμου εξαιτίας αυτών ακριβώς των παραπτωμάτων. Αν βάση της αγωγής είναι η ΑΚ 1439§3, καταχρηστικά ασκείται το δικαίωμα διαζεύξεως, όταν αναμένεται ότι οι επιπτώσεις του διαζυγίου θα εκφεύγουν των συνήθων και θα είναι υπέρμετρα σκληρές για τον εναγόμενο, ώστε να επιβάλλεται για την αποτροπή τους η διατήρηση του γάμου. Αναφορικά με την προβολή της ενστάσεως καταχρήσεως σε επίπεδο δικονομικό, η ΟλΑΠ 472/1983 αποφάνθηκε ότι, εν όψει της υπαγωγής της ΑΚ 281 στο συγκεντρωτικό σύστημα και στους περιορισμούς του (άρ. 269 II α), μέχρι τη συζήτηση στον πρωτοβάθμιο δικαστήριο πρέπει να προτείνεται και το πραγματικό υλικό, από το οποίο θα προκύπτει η κατάχρηση, αλλά και ρητό αίτημα περί απορρίψεως της αγωγής λόγω της καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος εκ μέρους του ενάγοντος. Δεδομένου αφενός ότι στην ΑΚ 281 δεν εξειδικεύεται η συνέπεια της συντέλεσης της καταχρήσεως , ενώ στην ΑΚ 1386 προβλέπεται ως συνέπεια η άρση της υποχρέωσης του άλλου συζύγου για έγγαμη συμβίωση και αφετέρου ότι, προκειμένου να κριθεί καταχρηστική η άσκηση ενός οποιουδήποτε δικαιώματος βάσει της ΑΚ 281, πρέπει η υπέρβαση των ορίων της καλής πίστης, των χρηστών ηθών και του κοινωνικοοικονομικού σκοπού του δικαιώματος να είναι προφανής, ενώ στις σχέσεις μεταξύ των συζύγων, που διέπονται από έντονα συναισθηματικούς δεσμούς, το στοιχείο του προφανούς ενυπάρχει ακόμη και σε συνήθεις υπερβάσεις των προαναφερθέντων ορίων, ίσως τελικά η ρητή μνεία της κατάχρησης στην ΑΚ 1386 να μην είναι και τόσο περιττή παρ’ όλη την ύπαρξη της γενικής διάταξης του άρ. 281 ΑΚ.
description: The obligations deriving from the marital cohabitation, bind mutually the spouses and from their reverse side they constitute rights-claims, are the following: 1. Obligation for cohabitation. 2. Obligation for mutual support. 3. Obligation for mutual personality protection. 4. Obligation for mutual observance of sexual relationships. If any of the above obligations is violated, the aggrieved spouse has in their arsenal the following actions: I. Restorative action. II. Action of acknowledgement. III. Claim for damages and pecuniary satisfaction due to moral harm. IV. Divorce proceedings. In case one spouse brings action to the detriment of the other, the latter may raise objection of abusive exercise of right. In the case of a restorative (or acknowledgment) action, where the right in a trial to be examined is the one of the marital cohabitation, most of times the very spouse raising the claim of marital cohabitation, violates with their attitude and behaviour the corresponding obligation towards their spouse, and as a result his claim is judged abusive. In case of divorce proceedings, where the divorcement right is examined in a trial, the latter is exercised abusively, (when the action’s basis is CC 1439§§ 1, 2), if the plaintiff himself has caused his spouse’s shaking behaviour, which behaviour he uses, in order to found his action or if he is aware of his spouse’s offences and, whereas he idles initially, causing the reasonable belief to the violating spouse that he desires the continuance of the married life, he decides the dissolution of marriage exactly due to these offences. If the action’s basis is CC 1439§3, the divorcement right is exercised abusively, when it is expected that the divorce’s impacts will diverge from the common ones and will be excessively tough for the defendant, so that the marriage’s maintenance will be imposed, to prevent them. Relatively to the raising of the abuse objection in terms of procedure, the Supreme Court in plenary session 472/1983 decided that, in view of the CC 281 subordination to the centralized system and its limitations (Article 269 II α), until hearing in the court of first instance, also the real material should be proposed, from which the abuse derives, but also the explicit demand concerning the action's dismissal due to the abusive exercise of right by the plaintiff. Given on the one hand that in CC 281, the abuse’s consequence is not specialized, whereas in CC 1386 is provided as consequence the raise of the other spouse’s obligation for marital cohabitation and on the other hand that, in order for the exercise of any right to be judged abusive based on CC 281, the exceeding of limits of the right’s good faith, morals and socio-economical purpose should be obvious, whereas in the relationships between spouses, governed by intense emotional ties, the element of obvious inheres even in common exceeding of the above-mentioned limits, perhaps the explicit reference of the abuse in CC1386 is not so unnecessary, despite of the existence of the general provision of Article 281 CC.