Οι Ειδικές Ανακριτικές Πράξεις του άρ. 254 Κ.Π.Δ.
Creators: name: Στασινοπούλου, Παναγιώτα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ειδικές Ανακριτικές Πράξεις
Οργανωμένο Έγκλημα
Ανακριτική Διείσδυση
Special Investigative Acts
Organized Crime
Investigative Penetration

description: Η παρούσα εργασία που φέρει τον τίτλο «Οι ειδικές ανακριτικές πράξεις του άρ. 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας» αποσκοπεί στην έρευνα και κατανόηση των ειδικών ανακριτικών πράξεων, και ιδίως της ανακριτικής διείσδυσης -μιας και αποτελεί την πιο αμφισβητούμενη ανακριτική μέθοδο-, την αναγκαιότητα αυτών για την καταπολέμηση της οργανωμένης εγκληματικότητας και την συχνά καταχρηστική εφαρμογή τους από τις διωκτικές αρχές, οι οποίες για την επίτευξη του σκοπού τούς δεν διστάζουν να καταστρατηγήσουν θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα. Η εργασία χωρίζεται σε γενικό και ειδικό μέρος και αναπτύσσεται συνολικά σε τέσσερα (4) κεφάλαια. Το γενικό μέρος αποτελείται από το πρώτο και το δεύτερο κεφάλαιο. Στο πρώτο κεφάλαιο, αναλύονται οι ουσιώδεις πτυχές των ειδικών ανακριτικών πράξεων του άρ. 254 Κ.Π.Δ. Ειδικότερα, αφού γινεί μία σύντομη αναφορά στην ένταξη τους στο ποινικό δικονομικό σύστημα της χώρας μας, στην συνέχεια εξετάζονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα τους. Στο τέλος του κεφαλαίου αυτού, εξετάζεται το ζήτημα των προϋποθέσεων που τάσσει ο νόμος για την διενέργεια τους, τονίζοντας παράλληλα και τις βελτιώσεις που έφερε ο νέος Κώδικας Ποινικής Δικονομίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο, λαμβάνει χώρα μία σύντομη επισκόπηση των ειδικών ανακριτικών πράξεων που προβλέπονται στο άρ. 254 Κ.Π.Δ., και συγκεκριμένα της συγκαλυμμένης έρευνας των ελεγχόμενων μεταφορών, της άρσης του απορρήτου, της καταγραφής δραστηριότητας εκτός κατοικίας με ειδικά τεχνικά μέσα και της συσχέτισης ή συνδυασμού δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Το ειδικό μέρος αποτελείται από το τρίτο και το τέταρτο κεφάλαιο. Στο τρίτο κεφάλαιο, αναλύονται εκτενώς τα επί μέρους ζητήματα που σχετίζονται με την ανακριτική διείσδυση. Ειδικότερα, μετά την οριοθέτηση των εννοιών της ανακριτικής διείσδυσης και της αστυνομικής παγίδευσης, στην συνέχεια γίνεται αναφορά στην ανακριτική διείσδυση, όπως αυτή συναντάται στην ελληνική έννομη τάξη, τόσο σε ειδικούς ποινικούς νόμους όσο και στον Κώδικα Ποινικής [8] Δικονομίας. Στην συνέχεια, αφού εξεταστεί η νομική φύση αυτής, ακολούθως θίγεται το ζήτημα της συνταγματικότητας της ανακριτικής διείσδυσης, η οποία διερευνάται σε ένα γενικότερο πλαίσιο μεταξύ νομιμότητας αφενός και δικαιοπολιτικής σκοπιμότητας αφετέρου. Έπειτα, γίνεται περαιτέρω εμβάθυνση μελετώντας τις προϋποθέσεις νόμιμης διενέργειας της και των συνεπειών που έπονται από τη μη τήρηση αυτών. Στο οικείο κεφάλαιο, εξετάζονται και τα επιμέρους ζητήματα που είναι άμεσα συνυφασμένα με την ανακριτική διείσδυση και ιδίως η δικονομική μεταχείριση του ισχυρισμού περί αστυνομικής παγίδευσης, η αξιοποίηση των «τυχαίων ευρημάτων», οι «εξ ακοής» μάρτυρες και οι ανώνυμοι πληροφοριοδότες, καθώς και η θεμελιώδης αρχή της μη αυτοενοχοποίησης. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην αντιμετώπιση του ΕΔΔΑ σχετικά με τα ζητήματα άμεσα ανακύπτοντα από την ανακριτική διείσδυση. Παρατίθενται ενδεικτικά μόνο ορισμένες υποθέσεις με τις οποίες ασχολήθηκε το ΕΔΔΑ, ενώ δίνεται βαρύνουσα σημασία σε κομβικές αποφάσεις του Δικαστηρίου, οι οποίες κρίθηκαν και εξακολουθούν ακόμη να θεωρούνται αποφάσεις-σταθμοί, μέσω των οποίων το ΕΔΔΑ καθόρισε τα κριτήρια από τα οποία κρίνεται η δικαιότητα της διαδικασίας με πλήρη σεβασμό στα υπερασπιστικά δικαιώματα του καθ’ ου η ανακριτική διείσδυση και με γνώμονα την αρχή της δίκαιης δίκης κατ’ άρ. 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ. Στο ίδιο και τελευταίο κεφάλαιο παρατίθενται κατά τρόπο ενδεικτικό ορισμένες αποφάσεις που απασχόλησαν την ελληνική νομολογία, θίγοντας επίμαχα ζητήματα τα οποία μέχρι και σήμερα αποτελούν αντικείμενο διεξοδικών συζητήσεων και αντικρουόμενων αντιλήψεων. Τέλος, αναφέρονται τα συμπεράσματα, τα οποία προκύπτουν από την αντιμετώπιση των ελληνικών δικαστηρίων στην εφαρμογή της ανακριτικής διείσδυσης ως μεθόδου ποινικής καταστολής της βαριάς εγκληματικότητας.
description: The present paper entitled "The special investigative acts of article 254 of the Criminal Procedure Code" aims to the research and understanding of the special investigative actions, and on the other hand of the investigative penetration - since it is the most controversial investigative method -, their usefulness to fight the organized crime and also the fact of the frequent misuse of them by the law enforcement authorities, which in order to achieve their purpose do not hesitate to circumvent fundamental personal rights. The paper is divided into general and specific part and is developed in a total of four (4) chapters. The general part consists of the first and the second chapter. In the first chapter, the essential aspects of the special investigative acts of. the 254th article of the C.P.C. are analyzed. After a brief reference to their inclusion in the criminal procedural system of our country, then a reference to their special features is made. At the end of this chapter, the issue of conditions set by law is examined, while emphasizing in the improvements brought by the new Criminal Procedure Code. In the second chapter, a brief overview of the special investigative acts provided in the 254th article of the C.P.C. is taking place, and specifically of the covert investigation, of the controlled transfers, of the removal of the confidentiality, of the outside house recording activity using special technical means as well as the correlation or combination of personal data. The specific part consists of the third and the fourth chapter. In the third chapter, the individual issues related to the investigative penetration are analyzed in detail. In particular, after the definition of the concepts of investigative penetration and police trapping, then a reference to investigative penetration, as it is found in the Greek legal order, both in special criminal laws and in the Code of Criminal Procedure is made. Then, after examining its legal nature, the issue of the constitutionality of investigative penetration arises, which is investigated in a more general context between legality and legal expediency. Moving forward, a further deepening by studying the conditions of its legal implementation and the consequences that follow from their non observance is taking place. In the relevant chapter, the individual issues that are [10] directly related to the investigative penetration are examined, the procedural treatment of the allegation of police trapping, the use of "accidental findings", the "hearing" witnesses and the anonymous informants, as well as the fundamental principle of non-incrimination. The fourth chapter refers to the ECtHR regarding the issues directly arising from the investigative infiltration. A few cases are dealt with by the ECtHR, while weight is given to key decisions of the Court, which were and still are considered to be milestones, through which the ECtHR determined the criteria by which the fairness of the proceedings is judged with full respect for defendant’s defense rights during the investigation process, guided by the principle of a fair trial according to. 6th art par. 1 of the ECHR. In the same and the last chapter, a few decisions that occupied the Greek jurisprudence are listed in an indicative way, raising controversial issues which until today are the subject of thorough discussions and conflicting perceptions. Finally, we come to conclusions that emerge from the treatment of Greek courts in the application of investigative penetration as a method of criminal suppression of serious crime.