Χρήση συσκευών με οθόνη σε παιδιά : μετάφραση, πολιτισμική προσαρμογή και έλεγχος των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του ερωτηματολογίου SCREENS-Q στην Ελληνική γλώσσα
Creators: name: Μαγοπούλου, Μελαχροινή Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Συσκευές με οθόνη
Παιδιά
Ψυχομετρικές ιδιότητες
Screen media
Children
Psychometric properties

description: Εισαγωγή: Η τεχνολογική εξέλιξη έχει καταστήσει τις συσκευές με οθόνη αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής μας ζωής. Από φορητούς υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα μέχρι τηλεοράσεις, η χρήση αυτών των συσκευών έχει αυξηθεί σημαντικά, ιδίως κατά την πανδημία της Covid-19. Αυτή η αυξημένη έκθεση σε οθόνες έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με την υγεία των παιδιών. Σκοπός: Η μετάφραση και πολιτισμική προσαρμογή του ερωτηματολογίου SCREENS-Q στην Ελληνική γλώσσα, καθώς και ο έλεγχος των ψυχομετρικών ιδιοτήτων της Ελληνικής έκδοσης. Απώτερος στόχος της μελέτης ήταν η ανάπτυξη ενός έγκυρου και αξιόπιστου εργαλείου για την καταγραφή και αξιολόγηση του χρόνου χρήσης συσκευών με οθόνη σε παιδιά ηλικίας 6-11 ετών ελληνοφώνων γονέων. Υλικό και μέθοδος: Μετά τη λήψη άδειας από τη δημιουργό του ερωτηματολογίου, πραγματοποιήθηκε διγλωσσική μετάφραση και ακολούθησε η πολιτισμική προσαρμογή, μέσω ατομικών συνεντεύξεων με 10 εθελοντές γονείς. Αυτή η διαδικασία οδήγησε στην τελική Ελληνική έκδοση του SCREENS-Q. Ο έλεγχος των ψυχομετρικών ιδιοτήτων της πραγματοποιήθηκε από 205 γονείς παιδιών ηλικίας 6-11 ετών, οι οποίοι μετά από ενημερωμένη συναίνεση, κλήθηκαν να συμπληρώσουν το εργαλείο της μελέτης. Παράλληλα, ελέγχθηκε η φαινομενική εγκυρότητα της από 21 Έλληνες εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Μέσω ανοικτής ερώτησης, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αποτυπώσουν πιθανές ανησυχίες τους σχετικά με τη χρήση συσκευών με οθόνη από τα παιδιά τους. Τα ποιοτικά δεδομένα που προέκυψαν αναλύθηκαν με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου. Αποτελέσματα: Συνολικά, 205 γονείς συμμετείχαν στη μελέτη (79,5% γυναίκες) και διάμεσος τιμή 40 (IQR: 37, 44). Ως προς την εγκυρότητα της Ελληνικής έκδοσης του SCREENS-Q, μέσω της μεθόδου των γνωστών ομάδων διαπιστώθηκε ότι τα αγόρια κάνουν μεγαλύτερης διάρκειας χρήση συσκευών με οθόνη σε σχέση με τα κορίτσια σε μια καθημερινή (διάμεσος τιμή 142,5 έναντι 105 λεπτών, p=0,007). Η φαινομενική εγκυρότητα επιβεβαιώθηκε από το 96,1% (ν=197) των γονέων (διάμεσος τιμή: 8, IQR: 8, 9) και από το 95,2% (ν=20) των εκπαιδευτικών (διάμεσος τιμή: 8, IQR: 7, 9). Ως προς την αξιοπιστία της, το εύρος τιμών του συντελεστή συσχέτισης Spearman’s rho (0.53 - 0.55) μεταξύ δυο διαφορετικών μεταβλητών για τη μέτρηση του χρόνου χρήσης σε μια καθημερινή και μια ημέρα του Σαββατοκύριακου είναι ενδεικτική ικανοποιητικής εσωτερικής συνοχής στη μέτρηση του χρόνου χρήσης συσκευές με οθόνη. Η ποιοτική ανάλυση των ανησυχιών σχετικά με τη χρήση συσκευών με οθόνη ανέδειξε τρεις κύριες θεματικές ενότητες: 1. Αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης συσκευών με οθόνη στην υγεία των παιδιών: 1α. Εθισμός και εξάρτηση από τις οθόνες, 1β. Άλλες ψυχολογικές και συναισθηματικές επιπτώσεις στα παιδιά, 1γ. Κοινωνικές επιπτώσεις στα παιδιά, 1δ. Επιπτώσεις στην φυσιολογική νοητική ανάπτυξη των παιδιών, 2. Ασφάλεια στο διαδίκτυο και 3. Δυσκολία διαχείρισης ορίων από τους γονείς. Συμπεράσματα: Η Ελληνική έκδοση του SCREENS-Q αποτελεί ένα έγκυρο και αξιόπιστο ερωτηματολόγιο για την αξιολόγηση του χρόνου χρήσης συσκευών με οθόνη από παιδιά ηλικίας 6-11 ετών. Οι ανησυχίες που καταγράφηκαν από τους γονείς προσφέρουν πολύτιμα δεδομένα των παιδιών και των οικογενειών τους, ενισχύοντας την κατανόηση της σχέσης τους με τις συσκευές με οθόνη, προσφέροντας δυνατότητες για τη βελτίωση μέσα από παρεμβάσεις Δημόσιας Υγείας.
description: Introduction: The technological advancement has made screen devices an integral part of our daily lives. From laptops and smartphones to televisions, the use of these devices has significantly increased, especially during the Covid-19 pandemic. This increased exposure to screens has raised concerns about children's health. Aim: The aim was the translation and cultural adaptation of the SCREENS-Q questionnaire into Greek language and the examination of the psychometric properties of the Greek version. The ultimate goal of the study was the development of a valid and reliable tool for recording and evaluating screen time usage in children aged 6–11 years with Greek-speaking parents. Material and Method: After obtaining permission from the questionnaire's creator, a bilingual translation was carried out, followed by cultural adaptation through individual interviews with 10 parents. This process led to the final Greek version of SCREENS-Q. The psychometric properties were tested on 205 parents of children aged 6–11 years who, after informed consent, were called to complete the study tool. Simultaneously, face validity was assessed by 21 Greek primary school teachers. Through an open-ended question, participants were asked to express any concerns regarding their children's use of screen devices. The qualitative data obtained were analyzed using thematic content analysis. Results: A total of 205 parents participated in the study (79.5% women), with a median value 40 (IQR: 37, 44). Regarding the validity of the Greek version of SCREENS-Q, the known-groups method indicated that boys used screen devices for a longer duration than girls on a typical day (median value 142.5 vs. 105 minutes, p=0.007). Face validity was confirmed by 96.1% (n=197) of parents (median score: 8, IQR: 8, 9) and 95.2% (n=20) of educators (median score: 8, IQR: 7, 9). Regarding reliability, Spearman’s rho correlation coefficient ranged from 0.53 to 0.55 between two different variables measuring screen time on a typical day and a weekend day, indicating satisfactory internal consistency in assessing screen device usage time. The qualitative analysis of concerns regarding screen use highlighted three main themes: 1. Negative effects of screen device use on children's health: 1a. Addiction and dependence on screens, 1b. Other psychological and emotional effects on children, 1c. Social impacts on children, 1d. Effects on children's normal cognitive development, 2. Internet safety for children and 3. Parental difficulty in managing screen time limits. Conclusions: The Greek version of SCREENS-Q is a valid and reliable questionnaire for assessing screen device usage time in children aged 6–11 years. The concerns stated by parents provide valuable data on children's and families' experiences, enhancing understanding of their relationship with screen devices and offering opportunities for improvement through Public Health interventions.