Αξιολογώντας κείμενα του δημοσιογραφικού λόγου: Πρακτικές εκπαιδευτικών
Creators: name: Στέφου, Αικατερίνη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Κριτικός γραμματισμός
Δημοσιογραφικός λόγος
ΜΜΕ
Critical literacy
Journalism
Mass media

description: Βασικός στόχος της προσέγγισης του Κριτικού Γραμματισμού είναι η αμφισβήτηση των κυρίαρχων κοινωνικών συμβάσεων και η ανάληψη δράσης με σκοπό τον μετασχηματισμό της κοινωνίας. Ο Κριτικός Γραμματισμός περιλαμβάνει σημαντικές γλωσσολογικές αναλύσεις των κειμένων που αξιοποιούνται στην κοινωνία και οι οποίες, κατάλληλα αξιοποιούμενες, ενέχουν σημαντικές παιδαγωγικές προεκτάσεις. Σε αυτά τα πλαίσια κινείται η παρούσα έρευνα. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα αυτή έχει σκοπό να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδευτικοί δευτεροβάθμιάς εκπαίδευσης αξιολογούν τη χρήση αυθεντικών κειμένων δημοσιογραφικού λόγου στο γλωσσικό μάθημα, τα κριτήρια που χρησιμοποιούν καθώς τις πρακτικές που υποστηρίζουν ότι εφαρμόζουν ή ότι μπορούν να εφαρμόσουν στο πλαίσιο μιας διδασκαλίας που απαιτεί την αξιοποίηση δημοσιογραφικών κειμένων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αν και ο δημοσιογραφικός λόγος χαρακτηρίζεται από απαιτητικά κείμενα τα οποία εισέρχονται στη σχολική πράξη, περιορισμένη είναι η γνώση μας για το πώς αξιοποιούνται τα κείμενα της συγκεκριμένης κοινότητας στη σχολική πράξη. Με ποιόν τρόπο οι εκπαιδευτικοί προσεγγίζουν τα νοήματα αλλά και τη γλωσσική μορφή των κειμένων αυτών; Με ποιόν τρόπο θα αξιοποιούσαν δημοσιογραφικά κείμενα στο πλαίσιο μιας ενότητας ΚΓ- δηλαδή στο πλαίσιο μιας ενότητας που επιχειρεί να αναδείξει τα ιδεολογικά νοήματα και τις αναπαραστάσεις που τα εν λόγω κείμενα κατασκευάζουν; Επιπλέον, μέσα από την έρευνα επιδιώκουμε να εξετάσουμε αν οι εκπαιδευτικοί προσεγγίζουν τον δημοσιογραφικό λόγο ως ευκαιρία για την καλλιέργεια της γλωσσικής ικανότητας των μαθητών/τριών ή και της κριτικής τους στάσης προς τα νοήματα που τα διάφορα κείμενα του δημοσιογραφικού λόγου προτείνουν. Η παρούσα έρευνα είναι ποιοτική. Ως εργαλείο για τη συλλογή δεδομένων χρησιμοποιείται η ημιδομημένη συνέντευξη. Οι συνεντεύξεις των εκπαιδευτικών αναδύθηκαν μέσα από την τοποθέτησή τους στο υλικό της έρευνας στο οποίο συμπεριλαμβάνονται πέντε (5) αυθεντικά δημοσιογραφικά κείμενα γύρω από τη θεματική της πανδημίας του covid-19. Τα κείμενα αυτά ιεραρχούνται με συγκεκριμένα κριτήρια ως προς τη γλωσσική και κειμενική τους οργάνωση και τα νοήματα που προτείνουν. Πριν από τη διεξαγωγή των συνεντεύξεων, δόθηκαν στους/στις εκπαιδευτικούς τα συγκεκριμένα δημοσιογραφικά κείμενα καθώς και ο απαραίτητος χρόνος ώστε να τα επεξεργαστούν και να αξιολογήσουν την καταλληλότητά τους και τον τρόπο χρήσης τους στο πλαίσιο μιας διδασκαλίας για τον δημοσιογραφικό λόγο. Μέσα από τη διαδικασία των συνεντεύξεων επιδιώκουμε να εντοπίσουμε τις στρατηγικές που οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν για την αξιολόγηση των συγκεκριμένων πηγών και τις αντίστοιχες πρακτικές που προτείνουν για την αξιοποίησή τους.
description: The main goal of Critical Literacy is to challenge the dominant social conventions and empower humans to take action in order to transform society in socially-just directions. Critical Literacy proposes a set of new linguistic tools for the analysis of texts which, when used in practice, suggest innovative pedagogical extensions. Building upon these theses, this study aims to investigate the way teachers use authentic journalistic texts, the criteria they employ for their assessment as well as the practices they organize or propose as important to be organized in a thematic unit focusing on unveiling the characteristics of journalistic discourse. Although journalistic discourse uses texts assessed as demanding in terms of their linguistic structures and meanings proposed and although journalistic texts are used in school practice, our knowledge of how the texts in this community are actually used in the school practice is limited. How do teachers approach the meanings and the linguistic form of those texts? How would they use journalistic texts in the context of a Critical Literacy approach? This research raises those questions in relation to the way secondary school teachers in the Greek context respond to them. In addition, it seeks to analyze their patterns and interpret them. We examine if Greek teachers approach journalistic discourse as an opportunity to develop students’ linguistic skills or as a means of cultivating their critical stance towards those texts. This research is qualitative; we use the semi-structured interview as a tool for data collection. In addition, five journalistic texts, referring to the topic of the covid-19 pandemic, constitute the research material teachers had to review and document its use in school contexts. These texts are chosen according to specific criteria, capturing linguistic forms, textual organization and the meanings they suggest. Prior to the interviews, the teachers were given the five authentic journalistic texts on the specific topic as well as the necessary time to reflect and evaluate their suitability for structuring a language lesson on journalistic discourse. Through the interviews, we seek to identify the strategies that teachers use to evaluate the specific resources and the respective practices they suggest they would use. Suggestions are finally made on the way critical literacy practices may be redefined to develop teachers’ innovative stances to texts.