Το περιοδικό Το Νέον Πνεύμα (1893-1894)
Creators: name: Αποστολίδου, Μαρία Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Το Νέον Πνεύμα
Βλάσης Γαβριηλίδης
Περιοδικό
Neon Pnevma
Vlassis Gavriilidis
Review

description: Το Νέον Πνεύμα (1893-1894) του Βλ. Γαβριηλίδη, αρχικά μηνιαίο και, κατά το δεύτερο έτος κυκλοφορίας του, δεκαπενθήμερο, είναι ένα όχι ευρέως γνωστό περιοδικό ποικίλης ύλης, περισσότερο επιστημονικό και λιγότερο λογοτεχνικό ή φιλολογικό, από τα πρώτα που μετέφεραν στην Ελλάδα, μεταξύ άλλων, τον κοινωνικό δαρβινισμό, τις θεωρίες του Malthus, τη φιλοσοφία του Spencer, του Schopenhauer και του Nietzsche, τον φεμινισμό, την εγκληματολογία του Lombroso, τον σοσιαλισμό και τον αναρχισμό, τις ανατολικές θρησκείες καθώς και τα παραθρησκευτικά κινήματα του θεοσοφισμού και του πνευματισμού. Επίσης, ασχολήθηκε με τον αναδυόμενο αισθητισμό και τον συμβολισμό, με τον Nordau και τον εκφυλισμό, τη διαμάχη Taine – Bourget καθώς και με τη συζήτηση για τον ελληνοκεντρικό ή κοσμοπολιτικό προσανατολισμό της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, που ήταν συναφής με την ευρωπαϊκή συζήτηση για τη «βορειομανία». Στην πλειονότητά τους, τα άρθρα του περιοδικού είναι μεταφρασμένα από αντίστοιχα αγγλικά περιοδικά ποικίλης ύλης (όπως τα: The Review of Reviews, The Nineteenth Century: A Monthly Review και The Contemporary Review). Έπονται σε συχνότητα τα γαλλικά έντυπα (όπως τα: Le Figaro, Le Temps και Revue des Deux Mondes), ενώ λίγα δημοσιεύματα μεταφράζονται και από τον γερμανικό τύπο. Βασικοί μεταφραστές είναι ο Αλ. Παπαδιαμάντης, ο Π. Γιαννόπουλος (με το ψευδώνυμο «Λωτός») και ο Αλ. Φιλαδελφεύς (με το ψευδώνυμο «Άλφας»). Στο περιοδικό, δημοσιεύει κυρίως περιηγητικά κείμενά του και ο ίδιος ο εκδότης, ενώ στους τακτικούς συνεργάτες συγκαταλέγονται οι Πλ. Δρακούλης, Αργ. Εφταλιώτης (με τα αρχικά Α.Ε. ή με το ψευδώνυμο «Πάτερ Ανάργυρος»), Κ. Πασσαγιάννης, Αλ. Φιλαδελφεύς, Χρ. Χριστοβασίλης κ.ά. Το Νέον Πνεύμα ξεκινά ως σοβαρό, επιστημονικό περιοδικό, το οποίο απευθύνεται σε ένα κοινό πεπαιδευμένο, με σκοπό την πληροφόρηση και την περαιτέρω μόρφωσή του και όχι τη διάδοση επαναστατικών ιδεών και την εξέγερση. Γι’ αυτό και τα άρθρα διατυπώνονται σε επιστημονικό και αποστασιοποιημένο ύφος. Αν κάποια λογίζονται επαναστατικά, εξισορροπούνται από άλλα που εκφράζουν την αντίθετη άποψη. Με αυτόν τον τρόπο, προοδευτικότητα και συντηρητισμός εκπροσωπούνται εξίσου. Βαθμιαία, το περιοδικό (προφανώς διότι δεν επιτυγχάνει την κυκλοφορία που σχεδίαζε) εμπλουτίζεται με περισσότερα λογοτεχνικά κείμενα και μάλιστα ελληνικά και αποκτά πιο ανάλαφρο χαρακτήρα με πρωτότυπα και μεταφρασμένα χρονογραφήματα, ευθυμογραφήματα, ταξιδιωτικά κείμενα, διηγήματα και ποιήματα. Εξελίσσεται, δηλαδή, σε οικογενειακό περιοδικό, ποικίλου και διαβαθμισμένου περιεχομένου. Αναφορικά με τη γλώσσα του περιοδικού, κυριαρχεί η καθαρεύουσα, ωστόσο, αρκετά κείμενα γράφονται στη δημοτική, δεδομένου ότι κάποιοι από τους συνεργάτες, όπως ο Εφταλιώτης, ο Πασσαγιάννης και ο Χριστοβασίλης, είναι δημοτικιστές.
description: Neon Pnevma (The New Spirit, 1893-1894), edited by Vlassis Gavriilidis was a “digest” review, primarily scientific and secondarily literary in nature, that is relatively overlooked by recent studies. It began as a monthly review and became bi-weekly during the second year of its circulation. It was one of the first reviews to introduce the notions of Social Darwinism, Malthus’ theories, Spencer’s, Schopenhauer’s and Nietzsche’s philosophies, feminism, Lombroso’s criminology, socialism and anarchism, oriental religions as well as various theosophical and spiritualistic movements. The articles of Neon Pnevma also delved into the emerging Symbolism and Aesthetism, Nordau’s ideas on degeneration, Bourget’s opposition to Taine as well as the dispute over the nationalist or cosmopolitan orientation of the Modern Greek Literature, a dispute similar to the French hostility towards the predominance of the Northern Literatures in France (“nordomanie”). The majority of the contents are translations from –in ordrer of frequency-contemporary British “digest” journals (e.g. The Review of Reviews, The Nineteenth Century: A Monthly Review, The Contemporary Review), French newspapers and their literary supplements (e.g. Le Figaro, Le Temps, Revue des Deux Mondes) and the German press. Alexandros Papadiamantis, Periklis Yiannopoulos (under the pseudonym “Lotos”) and Alexandros Philadelphefs (under the pseudonym “Alphas”) were the main translators. Among the frequent contributors to this review, the most prominent were Plato Drakoulis, Argyris Eftaliotis (under the initials A.E. or the pseudonym “Pater Anargyros”), Kostas Passayiannis, Alexandros Philadelphefs, Christos Christovassilis as well as the editor, Gavriilidis himself, who mainly authored travel impressions. Initially, Neon Pnevma dealt with scientific matters and intended to further inform its already educated readers and not to encourage the dissemination of revolutionary ideas. That’s why the articles were written in informative and objective style. Even if some of them included revolutionary notions, other articles with the opposite views were also published. Thus, revolutionism and conservatism were equally represented in the review. Gradually and presumably due to lower than expected circulation, Neon Pnevma was enriched by more literary material, such as original and translated serious or humorous vignettes, travel impressions, short stories and poems. As a result, it evolved into a family-oriented, more literary-focused and cheaper review with a diversity of content that applied to a wider audience regardless of financial status and educational background. Even though the scholarly katharevousa was the dominant language of the review, a number of articles were written in demotic language since contributors such as Eftaliotis, Passayiannis and Christovassilis, belonged to the demoticists’ circles.