Ποιμαντική και διαλεκτική προσέγγιση στη γνωστική-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία και τη νηπτική πατερική γραμματεία
Creators: name: Καρακαλλινός, Αλέξιος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Γνωστική-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία του Α. Beck και πατερική γραμματεία
Ψυχολογία και ποιμαντική θεολογία
Κακοί λογισμοί και γνωσακές διαστρεβλώσεις
Πάθη και δυσπροσαρμοστικά ψυχολογικά σχήματα
Cognitive-behavioral psychotherapy of Α. Beck and patristic literature
Psychology and pastoral theology
Evil thoughts and cognitive distortions
Passions and maladaptive psychological schemata

description: Η παρούσα διατριβή σκοπεύει να καθιερώσει και να αξιολογήσει τη σχέση ανάμεσα στην πατερική ποιμαντική παράδοση και τη γνωστική ψυχοθεραπεία μέσω μίας σύντομης σύγκρισης των κοσμοθεωριών που αποτελούν το θεμέλιο κάθε προσανατολισμού, καθώς και μιας εκτενής τοποθέτησης των διακριτών συστατικών που συνιστά κάθε προσέγγιση. Αυτή η μελέτη ανακαλύπτει μία εξαιρετική αρμονία σε επίπεδο θεωρίας και τεχνικής και μια σημαντική δυσαρμονία όσον αφορά τις κοσμοθεωρίες και τους λειτουργούς. Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφεται η κοσμοθεωρία που είναι έμφυτη σε μια ορθόδοξη κατανόηση της αποκαλύψεως και που είναι εγγενής στη σύγχρονη επιστήμη. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι κεντρικές έννοιες του γνωστικού μοντέλου του Βeck, δηλαδή της ερμηνευτικής απόδοσης σημασίας, των αυτόματων σκέψεων και των σχημάτων, καθώς και η πατερική διδασκαλία που συσχετίζεται με αυτές. Στο τέταρτο κεφάλαιο καταβλήθηκε προσπάθεια νά προσεγγιστούν μέσω της σχετικής διδασκαλίας των πατέρων οι κεντρικὲς έννοιες της ψυχοπαθολογίας σύμφωνα με την θεωρία του Βeck, δηλαδή, οι γνωσιακές διαστρεβλώσεις, η εγωκεντρικότητα και οι παράγοντες της παιδικής ηλικίας. Στο πέμπτο κεφάλαιο, αντιπαραβάλλονται η χρήση της λογικής από τους πατέρες και η γνωστική έμφαση στο μεταγιγνώσκειν ως συγκρίσιμο μέσο για τη θεραπευτική αλλαγή. Στο εκτο κεφάλαιο περιγράφεται ο ρόλος και η λειτουργία του πνευματικού πατέρα και του γνωστικού θεραπευτή. Στο έβδομο κεφάλαιο, σημειώνεται ότι οι πατέρες και οι γνωστικοί θεραπευτλες προσεγγίζουν την επίλυση των προβλημάτων, τον καθορισμό των στόχων και τον πειραματισμό με έναν τρόπο που είναι εντυπωσιακά όμοιος και συνεπής. Στο όγδοο κεφάλαιο παρατηρείται ότι οι πατέρες και οι θεραπευτές ενθαρρύνουν την καλλιέργεια βασικών δεξιοτήτων στη νήψη και την ενεργή ευαισθησία, προκειμένου να επιβλέπουν τους λογισμούς και όχι να υπόκεινται ασυναίσθητα σ’ αυτούς. Στο ένατο κεφάλαιο εξετάζεται πώς οι πατέρες της εκκλησίας και οι γνωστικοί θεραπευτές χρησιμοποιούν τα κοινά εργαλεία της επίπονης εργασίας, της δομημένης σκέψης και της οξυδέρκειας, προκειμένου να επαναπροσανατολίσουν τα πάθη και να αναδομήσουν τα κεντρικά σχήματα. Εν κατακλείδι, οι πατέρες προσφέρουν μία εύρωστη και διαφωτιστική προσέγγιση στο πρόβλημα των λογισμών. Με συνέπεια σχολιάζουν τις κύριες θεωρητικές και πρακτικές πτυχές της γνωστικής θεραπείας, ήτοι, τη γνωστική θεωρία της ανθρώπινης διανοητικής λειτουργίας, τη γνωστική αντίληψη της ψυχοπαθολογίας, τη μεταγνωστική προσέγγιση για την αποκατάσταση, τη θεραπευτική σχέση, τις συμπεριφοριστικές παρεμβάσεις και τις γνωστικές τεχνικές. Ενῶ και οι πατερικές και οι γνωστικές προσεγγίσεις έχουν μεγάλη αξία στη δική τους σφαίρα, η γνώση σχετικά με την άλλη πλευρά είναι πάντα χρήσιμη, και στην περίπτωση της διδασκαλίας των πατέρων, σωτήρια. Με άλλα λόγια, η γνώση της γνωστικής θεραπείας μπορεί να βοηθήσει τον πνευματικό πατέρα να επικοινωνήσει με εκείνους που προσεγγίζουν τα ανθρώπινα προβλήματα με την ψυχολογική νοοτροπία που επικρατεί στο σύγχρονο πολιτισμό. Η γνώση της διδασκαλίας των πατέρων μπορεί να εμφυσήσει την εργασία των γνωστικών θεραπευτών με νόημα, σκοπό και ηθική κατεύθυνση, ειδικά κατά τη θεραπεία των ασθενών που είναι ορθόδοξοι χριστιανοί.
description: The present dissertation intends to establish and evaluate the relationship between the patristic tradition and cognitive therapy by means of a brief comparison of the worldviews that comprise the foundation for each orientation as well as by means of an extended juxtaposition of the discrete elements that compose each approach. This study has uncovered a significant harmony at the level of theory and technique and a substantial disharmony with respect to worldviews and practitioners. Chapter two describes the worldview that is innate to an orthodox understanding of revelation and that is inherent in contemporary science. Chapter three presents the central concepts of Beck’s cognitive model, that is, meaning assignment, automatic thoughts, and schemata as well as the patristic teaching associated with those concepts. Chapter four attempts to approach, via the teachings of the fathers, the central concepts of psychopathology according to Beck’s theory, that is, cognitive distortions, egocentricity, and childhood factors. Chapter five contrasts the use of logic by the fathers and the cognitive emphasis on metacognition as a comparative means for therapeutic change. Chapter six describes the role and function of the spiritual father and the cognitive therapist. Chapter seven notes that fathers and cognitive therapists approach problem-solving, goal-setting, and experimentation in a remarkably similar and consistent fashion. Chapter eight notes that fathers and therapists encourage basic skills in watchfulness and active awareness in order to become conscious of the thoughts and no longer unwittingly subject to them. Chapter nine examines how the fathers of the church and cognitive therapists use the universal tools of hard work, structured thought, and insight in order to redirect the passions and restructure the core schemata. In conclusion, the fathers offer a robust and illumining approach to the problem of the thoughts. They consistently comment on the primary theoretical and practical aspects of cognitive therapy, that is, the cognitive theory of human mental functioning, the cognitive conceptualization of psychopathology, the metacognitive approach to recovery, the therapeutic relationship, behavioral interventions, and cognitive techniques. While both patristic and cognitive approaches have value in their own sphere, knowledge of the other side is always useful and in the case of the fathers, salvific. in other words, knowledge of cognitive therapy can help spiritual fathers communicate with those who approach human problems with the psychological mindset that is prevalent in contemporary culture. Knowledge of patristic teachings can infuse the work of the cognitive therapists with meaning, purpose, and moral direction, especially when treating orthodox christian patients.