Ο σκύλος στην αρχαία Ελλάδα:
Creators: name: Ανδροβιτσανέα, Ιωάννα Κυριάκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Σκύλος
Φυλές
Dog
Breeds

description: Το αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας αποτελεί η μελέτη του σκύλου στην αρχαία Ελλάδα από την εποχή του σιδήρου έως την ελληνιστική εποχή. Γίνεται μια προσέγγιση του θέματος με βάση το ρόλο του σκύλου σε διάφορους τομείς της καθημερινής ζωής του ανθρώπου. Ο σκύλος είναι πολυδιάστατο ζώο καθώς, ενώ είναι εξημερωμένο και βοηθάει και συντροφεύει τον άνθρωπο, πάντα είναι ένα εν δυνάμει αρπακτικό, καθώς θεωρείται το πιο άγριο από τα εξημερωμένα ζώα. Εισαγωγικά, γίνεται αναφορά στην εξημέρωση του σκύλου, καθώς είναι το πρώτο ζώο που εξημερώθηκε από τον άνθρωπο αλλά και στην “προϊστορία” του στον ελλαδικό χώρο, αφού εμφανίζεται στο μέσον της 7ης χιλιετίας π.Χ. Στη συνέχεια εξετάζεται η παρουσία του στο μύθο, όπου συνοδεύει κυνηγούς αλλά εμφανίζεται και ανεξάρτητος και ως μιξογενές και τέρας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο ρόλος του στη θρησκεία των αρχαίων ελλήνων αφού έχει σχέση με πολλές και διαφορετικές θεότητες καθώς το ζώο αυτό έχει διττό χαρακτήρα. Θεωρείται σύντροφος του ανθρώπου αλλά υπάρχει επίσης η εικόνα ενός ακάθαρτου ζώου. Γνωστή ήταν η πρακτική θυσίας σκύλων αλλά και κάποιες τελετές όπως ο Περισκυλακισμός που είχε επιβιώσει στον ελλαδικό χώρο, σε κάποιες περιοχές έως το 1980. Παρουσιάζονται οι φυλές που είναι γνωστές από την αρχαιότητα και εντοπίζονται στον ελλαδικό χώρο. Η ποικιλία είναι μεγάλη αλλά έχουν ταυτιστεί λίγες καθώς οι πληροφορίες είναι περιορισμένες. Κάποιες από αυτές τις φυλές υπάρχουν ακόμα μέχρι σήμερα. Οι απεικονίσεις του ζώου αυτού στην αρχαία ελληνική τέχνη είναι πολλές και καλύπτουν όλο το φάσμα των μορφών της. Πέρα από τις απεικονίσεις που έχουν σχέση με το μύθο, ακόμα πιο δημοφιλή είναι τα θέματα από την καθημερινή ζωή των αρχαίων Ελλήνων, όπως για παράδειγμα το κυνήγι, η συντροφιά στα συμπόσια και στην παλαίστρα. Εντυπωσιακό είναι το εύρος των τομέων που εντοπίζεται ο σκύλος στην καθημερινότητα των αρχαίων Ελλήνων. Πέρα από τους γνωστούς τομείς που χρησιμοποιούσαν τον σκύλο, όπως το κυνήγι, η φύλαξη των ανθρώπων και των κοπαδιών, μαθαίνουμε ακόμα και το κρέας αλλά και το δέρμα του σκύλου ήταν χρήσιμο στην αρχαιότητα. Ενδιαφέρον έχει και η χρήση της λέξης σκύλος, ως υβριστικός όρος, ήδη από την εποχή του Ομήρου, γεγονός που επιβιώνει έως και σήμερα. Χρήσιμες είναι οι πληροφορίες που αντλούνται από τις αρχαίες πηγές και την εικονογραφία για την φροντίδα των σκύλων, όπως τα ονόματα που τους δίνονταν και οι κυνοσκευές τους. Ενδιαφέρον έχουν επίσης οι ταφικές πρακτικές που έχουν σχέση με το σκύλο. Οι περισσότερες ταφές που έχουν εντοπιστεί παρατηρείται πως συνήθως έχουν σχέση με ανθρώπινες ταφές. Οι πάσης φύσεως ενταφιασμοί χρονολογούνται από την ύστερη εποχή χαλκού έως και σήμερα. Έχουν ερευνηθεί λάκκοι με οστά διαφόρων ζώων, που περιέχουν και οστά σκύλων. Εντοπίζονται κοντά σε ανθρώπινες ταφές και πολλές φορές τα οστά είναι καμένα, γεγονός που πρέπει να μας οδηγήσει σε κάποιο είδος τελετουργίας που έχει σχέση με τα ταφικά έθιμα περιοχών. Τέτοιες αποθέσεις είναι συνήθεις στην περιοχή της Κρήτης. Ενδιαφέρον έχουν κάποια σύνολα με οστά σκύλων και βρεφών. Οι μεμονωμένες ταφές σκύλων είναι λίγες, όμως δηλώνουν τη σχέση μεταξύ ανθρώπου και σκύλου, κάποιες από αυτές γνωρίζουμε πως συνοδεύονταν από επιγράμματα.
description: The present essay is a study of the dog in ancient Greece from the Iron Age to the Hellenistic Era. It is an approach based on the role of dogs in various fields of daily life of people. The dog is a multidimensional animal. It is domesticated, it is a human’s companion of and helps him, but is always a potential predator and the most savage of the domesticated animals. The introduction of the essay refers to the domestication of the dog, which is the first animal domesticated by human, and the “prehistory” of the dog in the Greek area. The dog appeared in the middle of 7th millennium B.C. Subsequently, the presence of the dog in mythology is examined. The dog accompanies hunters, but also appears as independent, mixogenes and monster. The role of the dog in the religion of ancient Greeks demonstrates a particular interest, because of the connection of the dog with many and different gods. The dog was human companion, but it was known as an impure animal as well. It is well known, that the practice of dog sacrifices and some rituals like Periskylakismos existed and had survived in Greece, in some areas until 1980. Very interesting are the breeds that were met in ancient Greece. The variety of breeds is great, but only a few have been identified as the information about them is restricted. Some of the breeds still exist today. The representations of the animal in ancient Greek art are numerous and cover the whole range of art forms. Besides the depictions associated with mythology, the issues of the everyday life are more popular, such as the hunt. The range of the areas of the everyday life of ancient Greeks in which the dog is present is impressive. Apart from the known fields using the dog, such as hunting and guarding, we learn that even the meat and skin of dog was useful in antiquity. Furthermore, the use of the word dog as abusive term, survives hitherto since the time of Homer. However, ancient sources and iconography, such as names given to dogs and accessories for them, inform us about dog care. The burial practices associated with dog are interesting. Most graves that have been identified usually associated with human burials. All the kinds of burials trace back to the Late Bronze Age until today. Pits have been excavated containing various bones and, some of them contain, dog bones as well. Those pits are found near human burials and the bones are often burned, which should lead us to some kind of ritual connected with the burial customs. Such deposits are common in Crete. Deposits of dog and babies’ bones are interesting and an interpretation of them is attempted. The individual dog burials are few and show the special connection between human and dog, whereas many of them were accompanied by epigrams.