Άγιος Γρηγόριος, Μητροπολίτης Δέρκων, ο από Λακεδαιμονίας (1821+). Το πρόσωπο και το έργο του
Creators: name: P. Χαραμής, Μιχαήλ Παναγιώτης
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Άγιος Γρηγόριος Μητροπολίτης Δέρκων
Μητρόπολη Δέρκων
Μητρόπολη Λακεδαιμονίας Μητροπολίτες
Saint Gregory Metropolitan of Derka
Metropolis of Derka
Metropolis of Lacedaemonia Metropolitans

description: Ο Γρηγόριος μεγάλωσε και ανδρώθηκε στην ηρωική Ζουμπάτα των Πατρών. Γιος του Κανέλλου και της Μαλάμως, υπερδραστήριο παιδί ο ίδιος, εγκαταβίωσε στη μονή του Αγίου Αθανασίου των φιλίων στα παρακείμενα Καλάβρυτα. Μετά τη μοναχική του κουρά μετέβη στην Κωνσταντινούπολη, όπου φοίτησε στη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Η πολυετής πείρα του από τη ζωή και οι σπουδές του αποτέλεσαν το εφαλτήριο προκειμένου να κινείται με διπλωματικότητα και συνέπεια τόσο στους κύκλους των λογίων της εποχής, όσο και στους κύκλους του τουρκικού διβανίου. Χειροτονήθηκε μητροπολίτης Λακεδαιμονίας, διαδεχόμενος τον εθνομάρτυρα Ανανία, μετέσχε στην συνέχεια στην Πατριαρχική Σύνοδο, ενώ αργότερα μετά από περιπέτειες κατέφυγε στην Κωνσταντινούπολη και εκείθεν εξελέγη μητροπολίτης Βιδύνης, καθιστώντας φίλο του τον τοπάρχη Πασβλάνογλου. Λίγο αργότερα εξελέγη μητροπολίτης Δέρκων, προκειμένου να μετέχει τακτικότερα στις εργασίες της Πατριαρχικής Συνόδου. Ο Γρηγόριος έδρασε ως Έλληνας φλογερός αρχιερέας κατά την διάρκεια της τουρκικής σκλαβιάς και ανέπτυξε πλουσιότατη δράση γενόμενος άμεσος συνεργάτης τριών Πατριαρχών, κυρίως του Αγίου Γρηγορίου Ε’. Ενδιαφέρθηκε για τον Κλήρο, για την παιδεία, αναδιοργάνωσε την Μεγάλη του Γένους Σχολή, ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και γνώστης πολλών γλωσσών. Ωστόσο, ακολουθώντας το παράδειγμα του Γρηγορίου Ε´, ουδέποτε δραπέτευσε από την Κωνσταντινούπολη για να σώσει τη ζωή του. Αντίθετα μάλιστα, υπέμεινε εξευτελισμούς, βασάνους και φυλακίσεις, ενώ δέχθηκε καρτερικά και την επικείμενη αγχόνη, τόσο ο ίδιος όσο και οι υπόλοιποι αρχιερείς που ήταν μαζί του φυλακισμένοι. Η αγιοποίησή του υπήρξε αποτέλεσμα της πάνδημης αναγνώρισης της αγιότητας και της προσφοράς του στο Έθνος, αλλά και του αιτήματος της τοπικής Εκκλησίας των Πατρών για την ανάδειξή του ως υποδείγματος αρχιερέα εις τύπον και τόπον Χριστού.
description: Grigorios grew up and became a man in the heroic Zumbata of Patras. Son of Kanellos and Malamos, a hyperactive child himself, he retired to the monastery of Agios Athanasios of the Filion in nearby Kalavryta. After his monastic tonsure, he went to Constantinople, where he studied at the Phanar Greek Orthodox college. His many years of experience from life and his studies were the springboard in order to move with diplomacy and consistency both in the circles of scholars of the time, as well as in the circles of the Turkish divan. He was ordained metropolitan of Lacedaemonia, succeeding the ethno-martyr Ananias, then participated in the Patriarchal Synod, while later after adventures he fled to Constantinople and was elected metropolitan of Vidin, becoming friends with the toparch Pasvlanoglou. A little later he was elected metropolitan of Derka, in order to participate more regularly in the work of the Patriarchal Synod. Gregory acted as a fiery Greek high priest during the Turkish slavery and developed a rich activity becoming a direct collaborator of three Patriarchs, mainly Saint Gregory V. He was interested in Clergy, in education, he reorganized the Phanar Greek Orthodox college, he was a member of the Society of Friends and knew many languages. However, following the example of Gregory V, he never fled Constantinople for his life. In fact, on the contrary, he endured humiliation, torture and imprisonment, while he also accepted the imminent gallows, both himself and the other high priests who were imprisoned with him. His canonization was the result of the widespread recognition of his holiness and contribution to the Nation, but also of the request of the local Church of Patras for his emergence as an exemplary high priest in the type and place of Christ.