Η ακυρώσιμη διαθήκη και οι αποκλίσεις της από τις γενικές διατάξεις
Creators: name: Μπασαρά, Κάτια Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Διαθήκη
Ακυρώσιμη
Ερμηνεία
Testament
Invalid
Interpretation

description: Η εργασία προσεγγίζει το ζήτημα της ακυρώσιμης διαθήκης και των αποκλίσεων που αυτή παρουσιάζει σε σχέση με τις γενικές διατάξεις της ακύρωσης των δικαιοπραξιών στον Αστικό Κώδικα. Αρχικά, γίνεται γενική αναφορά στη διαθήκη ως είδος κληρονομικής διαδοχής, στις θεμελιώδεις αρχές που διαπνέουν τη διαδοχή εκ διαθήκης, στην ιστορική αναδρομή του θεσμού και στα γενικά χαρακτηριστικά της διαθήκης ως δικαιοπραξίας. Στη συνέχεια, αναπτύσσεται το θέμα της ερμηνείας των διαθηκών, τα είδη ερμηνείας, ανάλογα με το εάν πρόκειται για την αναζήτηση της πραγματικής ή της εικαζόμενης βούλησης του διαθέτη και η έννοια των ερμηνευτικών κανόνων (ΑΚ 1785,1786). Ακολούθως, αναπτύσσονται οι προϋποθέσεις του κύρους και του περιεχομένου των δικαιοπραξιών αιτία θανάτου και οι διαφοροποιήσεις αυτών σε σχέση με την ακυρωσία των εν ζωή δικαιοπραξιών και ειδικότερα, η ακούσια διάσταση μεταξύ δήλωσης και βούλησης (ΑΚ 1783), η οποία αποτελεί εξειδίκευση της γενικής διάταξης του άρθρου ΑΚ 140 και οι ειδικότερες περιπτώσεις αυτής στην πράξη της δήλωσης και στο περιεχόμενο της δήλωσης, η πλάνη περί τα παραγωγικά αίτια της βούλησης (ΑΚ 1784), η οποία συνιστά εξαίρεση της γενικής διάταξης του άρθρου ΑΚ 143 και οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν, ώστε να επιδιωχθεί δικαστικά η ακυρωσία της διαθήκης. Αναπτύσσονται επίσης οι ειδικότερες μορφές πλάνης περί τα παραγωγικά αίτια της βούλησης, που ρυθμίζονται στα άρθρα ΑΚ 1785 (διάταξη υπέρ του συζύγου) και 1786 (παράλειψη νόμιμου μεριδούχου) με τις ειδικότερες προϋποθέσεις τους αλλά και σε σχέση με τη διάταξη του άρθρου ΑΚ 1784, όπως και η δυνατότητα ακύρωσης της διάταξης διαθήκης που υπήρξε προϊόν απειλής (ΑΚ 1782 παρ.1) και οι διαφοροποιήσεις της σε σχέση με τις γενικές διατάξεις ΑΚ 150-151, αλλά και αυτής που υπήρξε προϊόν απάτης (ΑΚ 1782 παρ.2) και οι αποκλίσεις της έναντι των γενικών διατάξεων ΑΚ 147-148. Τέλος, παρουσιάζονται δικονομικά ζητήματα σχετικά με την ενεργητική και παθητική νομιμοποίηση, την υλική και τοπική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου, επιπροσθέτως δε, τα αποτελέσματα της ακυρώσεως, που συνεπάγονται την ακυρότητα της προσβαλλόμενης διάταξης της διαθήκης και η απόσβεση του δικαιώματος ακυρώσεως της διαθήκης με τη σχετική διχογνωμία περί του εάν πρόκειται περί παραγραφής ή αποσβεστικής προθεσμίας.
description: This thesis approaches the issue of the invalid testament and its deviations compared with the general provisions for voidability of legal acts in the Hellenic Civil Code. At first, there is a reference in the testament as a kind of succession, in the fundamental principles underlying the testate succession, in the institutional prequel and in the general characteristics of testament as unilateral legal act. Afterwards, the interpretation of testament is being elaborated and in particular the specific kinds of interpretation in relation to the pursuit of the testator’s real or alleged will and the meaning of the interpretative rules (1785, 1786 C.C). This is followed by the conditions under which the act is valid and the content of legal acts causa mortis and also their differentiations in comparison with voidable living transactions, especially the involuntary divergence between declaration and intention (1783 C.C), which is a specification of the general provision of the article 140 C.C and its specific cases in the act of declaration and in the content of declaration, the error in the productive causes of will, which is an exception of the general provision of the article 143 C.C and the specific conditions under which the voidability of testament shall be referred to Court. There is also a reference to the more specific kinds of error in the productive causes of will, which are regulated in the articles 1785 C.C (provision in favour of spouses) and 1786 C.C (omission of a person who has right to a reserved portion), under their particular prerequisites but in connection as well with the provision of article 1784 C.C and furthermore, in the possibility of a part of last will and testament, which was a product of threat (article 1782 par.1 C.C) to be invalidated and its differentiations in comparison with the general provisions of the articles 151-152 C.C and also in the one that was a product of fraud (article 1782 par.2 C.C) and its very own deviations as compared with the general provisions of the articles 147-148 C.C. Finally, procedural issues are presented, such as the real plaintiff and defendant in interest, the jurisdiction related to subject and territorial jurisdiction and additionally, the effects of voidability, that has as consequence the nullity of the disputed part of the will and the extinction of the right to invalidate the testament including the contention as to whether it is a prescription or a peremption.