Έμμεσες τεχνικές φορολογικού ελέγχου
Creators: name: Ατσικίδου, Μαρία Παρθένα Συμεών
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Έμμεσες τεχνικές φορολογικού ελέγχου
Μη δηλωθείσα φορολογητέα ύλη
Φοροδιαφυγή
Indirect audit methods
Undeclared taxable income
Tax evasion

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα του προσδιορισμού της φορολογητέας ύλης με έμμεσες τεχνικές ελέγχου. Αρχικά, γίνεται μια αναφορά στα φαινόμενα της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής ως λόγοι καταφυγής στις έμμεσες τεχνικές, με ειδικότερη αναφορά στις συνέπειες της φοροδιαφυγής και τις αιτίες εμφάνισής της. Το επόμενο κεφάλαιο της εργασίας αφιερώνεται στο φορολογικό έλεγχο , στα είδη αυτού, την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των οργάνων ελέγχου, στην επιλογή υποθέσεων προς έλεγχο βάσει των κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου και στην εντολή ελέγχου. Κατόπιν αυτών εισαγόμαστε στο κυρίως μέρος της εργασίας εκκινώντας με μια ιστορική αναδρομή για το πώς οι έμμεσες τεχνικές κατοχυρώθηκαν στο διεθνές περιβάλλον και κατά βάση στο αμερικανικό δίκαιο. Γίνεται μια ειδική αναφορά σε απόψεις θεωρητικών αναλυτών κατά βάση υπέρ αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις κατά της χρησιμότητας των έμμεσων τεχνικών, ενώ στη συνέχεια αποτυπώνονται οι ρυθμίσεις του ΟΟΣΑ για τις έμμεσες μεθόδους προσδιορισμού της φορολογητέας ύλης. Η επόμενη ενότητα αφορά τα λοιπά συστήματα προσδιορισμού εισοδήματος, ξεκινώντας από τις κλασσικές ελεγκτικές επαληθεύσεις βάσει της φορολογικής δήλωσης και των τηρούμενων βιβλίων και στοιχείων του ελεγχόμενου προσώπου, ήτοι στο λογιστικό προσδιορισμό, ο οποίος συνδυάζεται με τον τεκμαρτό προσδιορισμό του εισοδήματος, μετά προχωρώντας στον προκάτοχο και ήδη καταργηθέντα εξωλογιστικό προσδιορισμό, με επισήμανση νομολογιακών ζητημάτων και τέλος καταλήγοντας στον θεσμό της προσαύξησης περιουσίας, όπου επικεντρωνόμαστε στη νομική φύση της διάταξης και στα ζητήματα που έχουν τεθεί σε επίπεδο νομολογίας πάνω στο θέμα αυτό. Εισαγόμαστε έπειτα στο βασικό περιεχόμενο των έμμεσων τεχνικών, αρχικά στο ιστορικό κατοχύρωσής τους, στις εκδοθείσες εγκυκλίους, στο υποκειμενικό πεδίο, στις τυπικές και άτυπες προϋποθέσεις εφαρμογής τους καθώς και στις υποθέσεις που ελέγχονται με αυτές. Στη συνέχεια παρατίθενται ορισμένοι προβληματισμοί που έχουν τεθεί αναφορικά με τις έμμεσες τεχνικές και συγκεκριμένα η νομοθετική εξουσιοδότηση του άρθρου 27 παρ. 2 του Κ.Φ.Δ., η παρεχόμενη διακριτική ευχέρεια, η ευρεία διατύπωση των προϋποθέσεων και τέλος ο τρόπος λήψης της απόφασης για την εφαρμογή της. Κατόπιν λαμβάνει χώρα ανάλυση του περιεχομένου και του τρόπου εφαρμογής των πέντε επίσημων έμμεσων τεχνικών ελέγχου, της τεχνικής ανάλυσης ρευστότητας, της καθαρής θέσης του φορολογουμένου, της τεχνικής των τραπεζικών καταθέσεων και των δαπανών σε μετρητά, της τεχνικής της αρχής των αναλογιών και της τεχνικής της σχέσης της τιμής πώλησης προς το συνολικό όγκο του κύκλου εργασιών. Ειδικότερα, αναφορικά με τις τρεις πρώτες τεχνικές, που αφορούν φυσικά πρόσωπα, είτε αποκτούν είτε όχι εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα γίνεται ανάλυση ορισμένων αποφάσεων της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, της Υπηρεσίας εξέτασης ενδικοφανών προσφυγών της Α.Α.Δ.Ε., με τις οποίες τίθενται ζητήματα από την εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών, ενώ και για τις δύο επόμενες τεχνικές γίνεται αναφορά στο ειδικότερο περιεχόμενό τους και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ενδείκνυται η εφαρμογή τους. Στο τελευταίο μέρος της εργασίας παρατίθενται λογιστικά παραδείγματα για την καλύτερη κατανόηση του τρόπου εφαρμογής των έμμεσων τεχνικών.
description: The present thesis addresses the issue of indirect audit methods of determining basic taxable amount. First, a reference is made to the phenomena of tax evasion and tax avoidance as reasons for resorting to indirect audit methods, with more specific reference to the consequences of tax evasion and the causes of its occurrence. The next chapter of the thesis is dedicated to the tax audit, its types, the distribution of responsibilities between the audit bodies , the selection of cases to be audited based on the risk analysis criteria and the audit mandate. After that, we are introduced to the main part of the thesis, starting with a historical review of how the indirect methods were established in the international basis and mainly in American law. A special reference is made to the thoughts of theoretical analysts who are basically in favor of, but also in some cases against, the usefulness of indirect methods, and then we describe the OECD regulations for the indirect methods of determining the basic taxable amount . The next chapter deals with other income determination systems, starting with the classic audit verifications based on the tax return and the audited person's books and records, i.e. in the accounting determination, which is combined with the presumptive determination of income, then proceeding to the predecessor and already abolished way on determining income based on legislative indicators, highlighting jurisprudential issues and finally closing with the system of wealth increase, where we focus on the actual content of that regulation and the issues that have been set at the level of jurisprudence on this matter. After that we introduce the basic content of the indirect methods, initially to how they were firstly regulated, the issued regulations of the administration, the subjects to whom they apply, the formal and informal conditions of their application as well as the cases in which they apply. Following are listed some concerns that have been raised regarding the indirect methods and specifically the legislative authorization of article 27 par. 2 of the Greek Code of Tax Procedures, the discretion provided to the administration, the broad wording of the conditions and finally the procedure of the decision on their application. Then follows an analysis of the content and the way of application of the five formal indirect audit methods, the source and application of funds methods, the net worth method, the bank deposits and cash expenditure methods, the mark-up method and the unit and volume method. In particular, with regard to the first three methods, which concern individuals , whether or not they obtain income from business activity, an analysis is made of certain rulings of the Directorate for Settlement of Dispute, a Service that addresses legal issues that are posed from the application of the indirect audit methods, while for the last two indirect methods a reference is made to their specific content and the cases in which their application is indicated. In the last part of the thesis, five accounting examples are presented so that we gain a better perspective of how to apply the five formal indirect audit methods.