Η αρχή της υπαιτιότητας στο ελληνικό δίκαιο των φορολογικών διοικητικών κυρώσεων
Creators: name: Κωσταβάρα, Βασιλική Ε.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Φορολογικές διοικητικές κυρώσεις
Τελωνειακές διοικητικές κυρώσεις
Αρχή της υπαιτιότητας - τεκμήριο αθωότητας
'Πταισματικά κεκτημένο'
Tax administrative penelties
Custom Administrative penalties
'Nulla poena sine culpa', presumption of innocence
'Nulla poena sine culpa' as acquired right

description: Στόχος εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής αποτέλεσε η επεξεργασία, διαπίστωση της έκτασης αποδοχής και ισχύος, de lege lata και lege ferenda, της υποκειμενικής προϋπόθεση επιβολής των φορολογικών και τελωνειακών διοικητικών κυρώσεων στο ελληνικό δίκαιο, που ορολογικά και εννοιολογικά αναφέρεται ως η αρχή της υπαιτιότητας. Στόχος ήταν, παράλληλα, η επιχειρηματολογία υπέρ της αποδοχής της αρχής της υπαιτιότητας στο υπό εξέταση πεδίο κυρώσεων ως απαίτησης με δικαιοκρατικό θεμέλιο. Η μεθοδολογία της διατριβής στηρίζεται στο συλλογιστικό πρότυπο της θέσης –αντίθεσης καθώς και στην προσέγγιση της αρχής με αναφορά σε κάθε κανόνα δικαίου με ισχύ στην ελληνική έννομη τάξη, ανεξάρτητα από το φορέα θέσπισής του ως εθνικού, διεθνή ή υπερεθνικού. Η αρχή της υπαιτιότητας αντιτίθεται στον κανόνα της τυπικότητας των φορολογικών διοικητικών κυρώσεων, που διατυπώνει η ελληνική θεωρία και νομολογία. Η εξέταση της αρχής της υπαιτιότητας στο ελληνικό φορολογικό και τελωνειακό δίκαιο έγινε με ερείσματα κυρίως στα άρθρα 2 παρ. 1, 20 παρ. 1 και 2, 25 παρ. 1 εδ. δ΄ του Συντάγματος και στην αρχή του κράτους δικαίου, στο ευρωπαϊκό κυρωτικό δίκαιο, στο δίκαιο της ΕΣΔΑ, κυρίως στο άρθρο 6, καθώς και στο πλαίσιο της θεωρίας περί «ποινικού δικαίου εν ευρεία εννοία». Στη διατριβή αξιοποιείται ιδιαιτέρως η ελληνική νομολογία, που εφαρμόζει την αρχή της υπαιτιότητας στο εξεταζόμενο πεδίο κυρώσεων. Μετά τη διατύπωση του θεωρητικού θεμελίου υπέρ της αρχής της υπαιτιότητας, στο τελευταίο μέρος της διατριβής διαπιστώνεται η ισχύς της αρχής στο ελληνικό δίκαιο των φορολογικών και τελωνειακών διοικητικών κυρώσεων, όπως έχει εισαχθεί και ισχύει, επίσης και από τη νομολογία αλλά και τη διοικητική πρακτική. Ως συμπεράσματα της διατριβής διατυπώνονται : α) η ισχύς της αρχής της υπαιτιότητας στο ελληνικό δίκαιο των φορολογικών και τελωνειακών διοικητικών κυρώσεων και β) η αποδοχή «ελαστικότερων», σε σχέση με τις εγκληματικές κυρώσεις, προϋποθέσεων κατάφασης της υποκειμενικής κυρωτικής προϋπόθεσης. Τέλος, προτείνεται η έννοια του «πταισματικού κεκτημένου» καθώς και ο αυτεπάγγελτος έλεγχος της τήρησης της αρχής της υπαιτιότητας κατά τον έλεγχο συνταγματικότητας από τα δικαστήρια.
description: The object of the dissertation was the elaboration, confirmation and acceptance, de lege lata and lege ferenda, that the subjective condition for the imposition of the tax and custom administrative penalties in Greek law is demanded. The subjective prerequisite is referred as the principle ‘’nulla poena sine culpa’’. At the same time, the object of the dissertation was to produce the arguments for the acceptance of the ‘’nulla poena sine culpa’’ principle as a democratic demand according to the ‘’rule of law’’ principle. The writing method of the dissertation is based on the reasoning model thesis – antithesis. Also, it is based on the approach of the principle ‘’nulla poena sine culpa’’ in the framework of every law provision in force in the Greek state, irrelevantly of the legislative body of the provision as national, international or supra – national. The ‘’nulla poena sine culpa’’ principle in the Greek tax and custom law bases mainly on articles 2 par. 1, 20 par. 1 and 2, 25 par. 1 subpar. d of the Greek Constitution and on the ‘’rule of law’’ principle, on the European Union’s Law, on the European Convention of Human Rights, mainly article 6, also in connection with the theory of ‘’criminal law lato sensu’’. The ‘’nulla poena sine culpa’’ principle is opposed to the ‘’rule of formality’’, which the Greek theory and courts reiterate for the rejection of the subjective condition. In the dissertation there is an extensive analysis of Greek case – law, that accepts and implements the ‘’nulla poena sine culpa’’ principle in that special administrative penalty field. After having established the theoretical base of the principle, in the last part of the dissertation it is confirmed that the principle ‘’nulla poena sine culpa’’ is in force in the Greek tax and custom administrative penalty law, as it has been introduced by the Greek legislator, considering also the respective implementation of it by the courts and the administration authorities. The conclusions of the dissertation are that : a) the ’’nulla poena sine culpa’’ principle is accepted and is in force in the Greek law of tax and custom administrative penalties and, b), however, more ‘’flexible’’, compared to the criminal sanctions, subjective conditions may be accepted for the imposition of this category of penalties. Finally, there is a proposal for the acceptance of the ‘’nulla poena sine culpa’’ principle as an acquired right in the Greek law, also for the ex-officio court verification, whether the infringement of the ‘’nulla poena sine culpa’’ principle in the field of tax