Η αρχιτεκτονική των ναών στη Μακεδονία από τον 8ο έως τον 13ο αιώνα:
Creators: name: Γαβρά, Ευθυμία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: subject: Αρχιτεκτονική
subject: Τυπολογία
subject: Τοιχοδομία
subject: Architecture
subject: FOS: Civil engineering
subject: Typology
subject: Masonry

description: Σκοπός της διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη της αρχιτεκτονικής των ναών από τον 8ο έως τον 13ο αι. Γίνεται μία συστηματική καταγραφή των επικρατέστερων αρχιτεκτονικών τύπων μέσα από την εξέταση των σπουδαιότερων εκκλησιαστικών μνημείων που βρίσκονται στα σημερινά όρια του Μακεδονικού χώρου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον εξωτερικό διάκοσμο και στα τυπολογικά και μορφολογικά της χαρακτηριστικά. Στη Μακεδονία της μεσοβυζαντινής περιόδου οι αρχιτεκτονικοί τύποι που εφαρμόζονται είναι η βασιλική, ο σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με τρούλο, οι τρίκογχοι και τετράκογχοι ναοί και οι μονόχωροι. Στη Θεσσαλονίκη, η οποία αυτήν την περίοδο αποτελεί ένα από μεγαλύτερα καλλιτεχνικά κέντρα της Μακεδονίας, η ναοδομική δραστηριότητα είναι αρκετά περιορισμένη. Τα ξακουστά μνημεία της προηγούμενης περιόδου μπορούσαν να καλύψουν τις λατρευτικές ανάγκες του πληθυσμού της, με αποτέλεσμα να εξετάζουμε μόνο δύο δείγματα από την εκκλησιαστική της αρχιτεκτονική. Πρόκειται για τον περίφημο ναό της Παναγίας Χαλκέων και το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου, στη βασιλική του Αγίου Δημητρίου. Η Καστοριά την εποχή αυτή είναι το δεύτερο μεγάλο καλλιτεχνικό κέντρο, η οποία καθορίζει ακόμη και τις στυλιστικές τάσσεις της ναοδομίας και της τοιχοποιίας στην ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Οι περισσότεροι ναοί της είναι χτισμένοι στον τύπο της τρίκλιτης ή της μονόκλιτης βασιλικής με νάρθηκα. Χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών ναών της Καστοριάς και ιδιαίτερα των βασιλικών της, είναι η δυσαναλογία των όψεων χάρη στην υπερύψωση του μεσαίου κλίτους, μέσω της οποίας τονίζεται ο κατακόρυφος άξονας και αποδίδεται στον ψηλό φωταγωγό, η έννοια του τρούλου. Στην υπόλοιπη Μακεδονία και ιδιαίτερα στη Δυτική, απαντά ένας σημαντικός αριθμός μνημείων που ανήκει στον τύπο των μονόχωρων ναών, οι οποίοι στα δυτικά τους φέρουν νάρθηκα. Οι διαστάσεις τους είναι μικρές και η δόμησή τους λιτή.
description: The aim of the present thesis is to study the architecture of temples from the 8th to the 13th century. There is a systematic record of prevailing architectural types by examining the most important religious monuments located in the current boundaries of Macedonian space, with emphasis on the external party decorations and typological and morphological characteristics. In Macedonia the middle Byzantine period, architectural types applied are the royal, the cruciform church with dome and the triconch Tetraconch temples and one room. In Thessaloniki, which currently is one of the largest arts centers in Macedonia, temple constraction activity is quite limited. The famous monuments of the previous year could cover the religious needs of its population, so we only consider two examples of ecclesiastical architecture. This is the famous church of Panagia Chalkeon the chapel of St. Efthymiou, the Basilica of St. Demetrius. This period Kastoria is the second largest arts center, which determines even the stylistic set of temples and stonework in the region of Western Macedonia. Most temples are built in the style of three-or single-aisle basilica with narthex. Feature of many churches in Kastoria especially royal, is the disparity of views thanks to overshoot the nave, through which emphasizes the vertical axis and is attributed to high skylight, the concept of the dome. In the rest of Macedonia and especially in the West, answered a considerable number of monuments belonging to the type of one-room temples, which bear on the west narthex. Their size is small and the layout simple.