Θεωρητική προσέγγιση της ανάλυσης κόστους-οφέλους έργων υποδομής και ανάλυση της μελέτης σκοπιμότητας ενός οδικού έργου
Creators: name: Βαγδατλή, Θεοδώρα Ευδόκιμου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Ανάλυση Κόστους-Οφέλους
Μελέτη Σκοπιμότητας
Αξιολόγηση Κινδύνου
Cost-Benefit Analysis
Feasibility Study
Risk Assessment

description: Στη παρούσα διπλωματική εργασία μελετώνται η οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξιολόγηση ενός οδικού έργου μεταφορών και η σκοπιμότητά του από την άποψη της χρησιμότητας του στη κοινωνία και στην Εθνική ανάπτυξη, με τη συμβολή του στην εκτέλεση του σχεδιασμού των ολοκληρωμένων προγραμμάτων Περιφερειακής ανάπτυξης. Πρόκειται για το έργο ''Βελτίωση του επιπέδου οδικής ασφάλειας στον οδικό άξονα Θεσσαλονίκη- Πολύγυρος (Ε.Ο. 16) - Τμήμα Θέρμη-Γαλάτιστα'' συνολικού μήκους 23,4Km. Η μελέτη αυτή απαιτεί τη συγκέντρωση πολλαπλών στοιχείων του έργου σχετικά με τα πάσης φύσεως κόστη του και τις παραμέτρους που επιδρούν στη κοινωνία και στο περιβάλλον. Η επεξεργασία όλων των παραπάνω στοιχείων περιλαμβάνει τα εξής στάδια: 1. Χρηματοοικονομική ανάλυση, για τη βιωσιμότητά του και την ανάδειξη της ανάγκης συγχρηματοδότησής του από τα Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις οδηγίες της. Για αυτό απαιτείται ο υπολογισμός όλων των οικονομικών στοιχείων του έργου (κόστη επένδυσης, λειτουργίας και συντήρησης, έσοδα, υπολειμματική αξία κ.λπ.) και η επεξεργασία αυτών για την εύρεση των κριτηρίων αξιολόγησης και συγχρηματοδότησης (FNPV, FRR), 2. Κοινωνικοοικονομική ανάλυση, για την εξαγωγή συμπερασμάτων όσον αφορά εξωτερικές επιδράσεις που επιφέρουν κοινωνικές και περιβαλλοντικές ωφέλειες και κόστη. Υπολογίζονται στοιχεία, όπως , η επίδραση των ρύπων στην ατμόσφαιρα, στο έδαφος και στα υπόγεια ύδατα, οι εκπεμπόμενοι θόρυβοι, η επίδραση του έργου στα ατυχήματα και στους χρόνους μετακίνησης κ.ά. Τα στοιχεία αυτά ποσοτικοποιούνται και υπολογίζονται οι οικονομικές τους αξίες ώστε να προκύπτουν συγκρίσιμα μεγέθη στη συνολική αποτίμηση της επενδυτικής δραστηριότητας, 3. Ανάλυση ευαισθησίας, για τον εντοπισμό κρίσιμων και μη κρίσιμων μεταβλητών των έργων, 4. Ανάλυση κινδύνου, για την επεξεργασία ανεπιθύμητων συμβάντων που επηρεάζουν το έργο και η οποία περιλαμβάνει: α) τη ποιοτική ανάλυση κινδύνου, που διενεργείται με τη χρήση του πίνακα συνδυασμών "Πιθανότητας-Συνέπειας" για τον καθορισμό του βαθμού επικινδυνότητας του κάθε ανεπιθύμητου συμβάντος και τη λήψη μέτρων πρόληψης και μετριασμού του κάθε κινδύνου και β) τη πιθανολογική-ποσοτική ανάλυση κινδύνου, για την αντιμετώπιση των υπολειπομένων κινδύνων που εξακολουθούν και μετά την ποιοτική ανάλυση να παραμένουν σε υψηλό επίπεδο. Κατά τη διαδικασία αυτή γίνεται επεξεργασία των παραπάνω κρίσιμων μεταβλητών με τον καθορισμό εύλογων διαστημάτων μεταβολών των τιμών τους, για τα οποία οι τιμές των κριτηρίων αξιολόγησης (NPV και IRR) παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το βαθμό επικινδυνότητας του έργου. Η αξιολόγηση των παραπάνω επενδύσεων έγινε με βάση τους εξής δείκτες: 1. την Καθαρή Παρούσα Αξία (NPV), 2. τον δείκτη Εσωτερικής απόδοσης (IRR), 3. τον λόγο Ωφελειών-Κόστους (B/C ratio). Από τους αναλυτικούς υπολογισμούς προέκυψαν τα εξής: 1. H Xρηματοοικονομική ανάλυση καταδεικνύει ότι απαιτείται η συγχρηματοδότηση του έργου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και δεδομένου ότι δεν υπάρχουν έσοδα (διόδια), το έργο δεν είναι χρηματοοικονομικά βιώσιμο, 2. Από τη Κοινωνικοοικονομική ανάλυση προκύπτουν θετικοί δείκτες αξιολόγησης (NPV&gt;0, IRR&gt;r και B/C&gt;1), γεγονός που εξασφαλίζει την κοινωνική και περιβαλλοντική σκοπιμότητα του έργου, 3. Η ανάλυση ευαισθησίας στη Xρηματοοικονομική αξιολόγηση δεν έδειξε κάποια κρίσιμη μεταβλητή, ενώ στη Κοινωνικοοικονομική αξιολόγηση παρουσιάσθηκε μόνο μία κρίσιμη μεταβλητή (ΕΜΗΚ- Ετήσια Μέση Ημερήσια Κυκλοφορία) για την οποία ακολούθησε πιθανολογική ανάλυση κινδύνου, 4. Για την ΕΜΗΚ και το κόστος επένδυσης (το οποίο προέκυψε από την ποιοτική ανάλυση να έχει υψηλό κίνδυνο), η πιθανολογική ανάλυση έδειξε ότι η επένδυση είναι ασφαλής και ωφέλιμη για τη κοινωνία έναντι πιθανών μεταβολών των παραπάνω μεγεθών. Η ανάλυση διενεργήθηκε για περίοδο αξιολόγησης 30 ετών, με 3 έτη κατασκευής, στη διάρκεια των οποίων η υπάρχουσα οδός ήταν υπό συνεχή λειτουργία. Οι διαδικασίες που ακολουθούνται βασίζονται κυρίως: 1. στις οδηγίες, αναλύσεις και απαιτήσεις που περιέχονται στη νέα έκδοση του 2014 του "Οδηγού Ανάλυσης Κόστους-Ωφέλειας των Επενδυτικών Σχεδίων'' για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2. σε αναγνωρισμένα λογισμικά επίλυσης προβλημάτων σύνθετων απαιτήσεων (π.χ. @ risk - προσομοίωση Monte Carlo), 3. σε διαδικτυακές αναζητήσεις προγραμμάτων, παραδειγμάτων, άρθρων και οδηγιών σχετικών με τις παραπάνω αναλύσεις, 4. σε στοιχεία των έργων, απαραίτητων για την μελέτη της διπλωματικής εργασίας, που λήφθηκαν από την Εγνατία Οδό Α.Ε.
description: The present dissertation studies the economic, social and environmental assessment of a roadwork project and its feasibility to society and National Growth in terms of its contribution to the implementation of the design of Regional Development Plans. The project in question is the “Improvement of the level of road safety of the Thessaloniki-Polygyros motorway (Motorway 16) - motorway section Thermi-Galatista (with an overall length of 23.4km). The study requires the collection of various types of data regarding all kinds of cost involved and the parameters that affect the environment and society. The processing of the above-mentioned data includes the following stages: 1. Financial analysis, concerning its sustainability and highlighting the need for its co-financing by the European Union Structural and Investment Funds according to EU’s directives. Therefore, there should be an estimation of all financial data of the project (investment cost, operation and maintenance, revenue, residual value, etc.) and the processing of the assessment and co-financing criteria (FNPV, FRR), 2. Economic analysis, in order to draw conclusions as regards the external effects bringing about social and environmental benefits and costs. We consider data like the impact of pollution on the atmosphere, the soil and subterranean water, noise emissions, the impact of the project on accidents and transport duration and others. All the data is quantified and its financial value is estimated in order to come up with comparable figures in the overall valuation of the investment activity, 3. Sensitivity analysis, to find the critical and non-critical variables of the projects, 4. Risk analysis, to process undesirable incidents that affect the project, which includes: a) qualitative risk analysis, which is conducted through the use of the “Probability And Impact Matrix”, to determine the risk of each undesirable incident and the measures required in order to prevent and mitigate each risk and b) probabilistic-quantitative risk analysis, to deal with the remaining high-probability risks involved even after the qualitative analysis. During this procedure, there is a processing of all aforementioned critical variables by determining their reasonable value variations, about which the values of the assessment criteria (NPV and IRR) provide information relevant to the risk level of the project. The assessment of the aforementioned investment was conducted based on the following indicators: 1. The Net Present Value (NPV), 2. The Internal Rate of Return (IRR), 3. The Benefit- Cost ratio (B/C ratio). From the analytical estimations we can conclude the following: 1. The Financial analysis indicates that there is a need for the European Union to co-finance the project; and in view of the fact that there are no proceeds (tolls), the project is not financially sustainable, 2. The Economic analysis produces positive assessment indicators (NPV&gt;0, IRR&gt;r and B/C&gt;1), which ensures the social and environmental feasibility of the project, 3. The sensitivity analysis within the Financial analysis did not produce any critical variable, while the Economic analysis produced only one critical variable (AADT), for which a probabilistic risk analysis followed, 4. As regards the AADT and the investment cost (which the qualitative analysis showed to be at high risk), the probabilistic analysis showed that the investment is safe and beneficial for the society considering any possible changes of the aforementioned variables. The analysis was conducted regarding a 30-year assessment period, with a 3-year long construction, during which the existing road was under constant operation. The procedures followed are mainly based on: 1. the directives, analyses and demands included in the new 2014 publication of the “Guide to Cost-Benefit Analysis of Investment Projects” regarding projects co-financed by the Structural Funds of the European Union, 2. well known software which solve problems of high complexity (e.g. @risk software - Monte Carlo simulation), 3. an online search for programs, examples, articles and instructions relevant to the aforementioned analyses, 4. project data from Egnatia Odos S.A., essential for the dissertation.