Μεταμόσχευση οργάνων από δότες έπειτα από Κυκλοφορικό Θάνατο: Ιατρική και Βιοηθική διάσταση
Creators: name: Ζαφειριάδης, Δημήτριος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Μεταμοσχεύσεις
Βιοηθική
Κυκλοφορικός θάνατος
Bioethics
Circulatory death
Transplantation

description: Οι μεταμοσχεύσεις από δότες έπειτα από κυκλοφορικά θάνατο αναφέρονται στις μεταμοσχεύσεις οργάνων που προέρχονται από δότες των οποίων ο θάνατος έχει πιστοποιηθεί με κυκλοφορικά κριτήρια. Αυτού του είδους οι μεταμοσχεύσεις αντανακλούν δύο γεγονότα: 1) την ολοένα και αυξανόμενη τεχνολογική και επιστημονική πρόοδο που σημειώνεται σε όλους τους τομείς της ιατρικής και 2) τη συνεχιζόμενη έλλειψη στη διαθεσιμότητα οργάνων για μεταμόσχευση έχει ωθήσει πολλές χώρες να επιστρατεύσουν αυτού του είδους τις μεταμοσχεύσεις για την ανάκτηση σταδιακά περισσοτέρων οργάνων όπως νεφρών, ήπατος, πάγκρεας και πνευμόνων. Παράλληλα, τα βιολογικά όρια του θανάτου του ανθρώπου, που συνιστούν το εφαλτήριο μιας μεταμοσχευτικής διαδικασίας, εξωθούνται. Η δωρεά οργάνων έπειτα από κυκλοφορικό θάνατο διαφοροποιείται σε αρκετά σημεία με την τρέχουσα και ευρέως διαδεδομένη πρακτική για τη δωρεά οργάνων, δηλαδή τη δωρεά μετά τον εγκεφαλικό θάνατο. Ωστόσο σημειώνεται πως και στις δύο πρακτικές, ο ορισμός του θανάτου είναι ενιαίος δηλαδή ο θάνατος συνιστά ένα νευρολογικό γεγονός και συμβαίνει όταν επέρχεται η μη αναστρέψιμη απώλεια: α)της δυνατότητας συνείδησης και β)της λειτουργίας του εγκεφαλικού στελέχους. Οι προκλήσεις και προβληματισμοί που εγείρονται στην εν λόγω πρακτική περιλαμβάνουν τον τρόπο αναγνώρισης των ασθενών ως πιθανούς δότες, τη διαδικασία εξασφάλισης της συναίνεσης του δότη, τη διαδικασία πιστοποίησης του θανάτου, το σεβασμό του Κανόνα του Νεκρού Δότη, τις προτελεύτιες και μετατελεύτιες παρεμβάσεις, τη διαχείριση των επιπτώσεων της θερμής ισχαιμίας, την υπερκέραση των πρακτικών κωλυμάτων που παρουσιάζονται τόσο στις ελεγχόμενες όσο και στις μη ελεγχόμενες κατηγορίες δοτών και τον επαναπροσδιορισμό του ιατρικού καθήκοντος απέναντι στο δότη. Πιο συγκεκριμένα, οι συγκεκριμένες δωρεές οργάνων πραγματοποιούνται μετά την άρση της υποστηρικτικής θεραπείας, τυγχάνοντας ευρείας αποδοχής η αντίληψη ότι η δωρεά οργάνων και ιστών θα πρέπει να θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της φροντίδας στο τέλος της ζωής τόσο στη μονάδα εντατικής θεραπείας όσο και στο τμήμα επειγόντων περιστατικών. Η συνδρομή της Βιοηθικής κρίνεται υψίστης σημασίας τόσο για την ανάδειξη όλων των ηθικών αμφιβολιών και προβληματισμών, πολλώ δε μάλλον να θέσει το πλαίσιο στο οποίο θα βασιστεί η βελτιστοποίηση των πρακτικών που αξιώνονται στις μεταμοσχεύσεις έπειτα από κυκλοφορικό θάνατο. Μόνο κατά αυτόν τον τρόπο θα επιτευχθεί η κατά το δυνατόν οικουμενική ομοιογένεια, αναγκαία προϋπόθεση τόσο για τη διαλεύκανση και τελικά την εξάλειψη οιασδήποτε φύσης προβληματισμού αλλά πολύ περισσότερο για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο θεσμό των μεταμοσχεύσεων και την αύξηση του αριθμού των πιθανών δοτών.
description: Organ transplantations after circulatory death refer to organ donation from patients whose death has been certified by circulatory criteria. These types of transplants reflect two facts: 1) the ever-increasing technological and scientific progress in all fields of medicine and 2) the continued worldwide shortage of transplantable organs has prompted many countries to enlist these types of transplants to the gradual recovery of more organs such as kidneys, liver, pancreas and lungs. At the same time, the biological limits of human death, which constitute the springboard of a transplant process, are being pushed. Organ donation after circulatory death differs in several ways from the current and widespread practice for organ donation, i.e. donation after brain death. However, it is noted that in both practices the definition of death is uniform, i.e. death constitutes a neurological event and occurs when the irreversible loss: a) of the possibility of consciousness and b) of the function of the brain stem, occurs. Challenges and concerns raised in this practice include identification of potential donors, the process of securing donor consent, the process of death determination, respect for the Dead Donor Rule, premortem and postmortem interventions, management of the warm ischemia side effects, the overcrowding of practical obstacles presented in both controlled and uncontrolled categories of donors, and the redefinition of the medical duty towards the donor. More specifically, organ donations take place after withdrawal of life-sustaining therapies, and it is widely accepted that organ and tissue donation should be considered an integral part of end-of-life care in both the intensive care unit and the emergency department. The assistance of Bioethics is considered of utmost importance both for highlighting all ethical doubts and concerns, and more importantly to set the required framework to optimize the results of organ transplantations after circulatory death. In that way universal homogeneity in DCD practices will be achieved, a necessary condition both for clarifying and ultimately eliminating any type of concern, thus strengthening public confidence in the institution of transplants and increasing the number of potential donors.