Η έννοια της ελευθερίας στο έργο του Σπινόζα:
Creators: name: Τσιριόπουλος, Γεράσιμος Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Σπινόζα
Ελευθερία
Κράτος
Spinoza
Freedom
State

description: Η παρούσα εργασία αναλύει την έννοια της ελευθερίας στο φιλοσοφικό έργο του Σπινόζα. Αρχικά περιγράφεται το ιστορικοκοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι μέσα στο οποίο ο φιλόσοφος έδρασε και έγραψε, οι θρησκευτικές διαμάχες , η οικονομική διάθρωση της κοινωνίας, καθώς και μια σύντομη βιογραφία του φιλοσόφου. Παρατίθενται οι ονομασίες και οι θέσεις των πολιτικών παρατάξεων της εποχής, ενώ παράλληλα γίνεται αναφορά στις πολιτικές επιλογές των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων και του λαού εν γένει. Στη συνέχεια ακολουθεί η επεξήγηση θεμελιωδών θέσεων του Σπινόζα ( αναγκαιότητα, βούληση, ευδαιμονία, δίκαιο - δύναμη, conatus, κοινωνία) και αναλύεται η οντολογική διάστασή τους. Γίνεται ο διαχωρισμός ανάμεσα στην οντολογική και την κοινωνική ελευθερία,αντίληψη που θα αποτελέσει εφαλτήριο για την ανάλυση που θα γίνει στη συνέχεια. Ακολουθεί η περιγραφή των έργων του ξεχωριστά ( Θεογικοπολιτική Πραγματεία, Πολιτική Πραγματεία, Ηθική) και επεξεργάζεται η αντίληψη του φιλοσόφου για την πολιτική ελευθερία όπως διαφαίνεται στο κάθε ένα ξεχωριστά. Γίνεται μία σύγκριση ανάμεσα στα προαναφερθέντα έργα προκειμένου να καταδειχθεί η διαφοροποίηση στη σκέψη του Σπινόζα. Παράλληλα, παρατίθενται οι αναλύσεις αρκετών μελετητών του σπινοζικού έργου και η κριτική τους, ενώ ταυτόχρονα παρατίθεται και η προσωπική κριτική του γράφοντος, σε συνδυασμό με τις σπινοζικές θέσεις αναφορικά με το Κράτος, την Πολιτειακή κατάσταση και το κοινωνικό συμβόλαιο. Έτσι, καθίστανται γνωστές οι αλλαγές στη σπινοζική προσέγγιση της ιδέας της ελευθερίας, οι οποίες παρουσιάζονται ως απότοκο των εκάστοτε κοινωνικών και πολιτικών μεταβολών. Ταυτόχρονα, γίνεται σύγκριση του σπινοζικού έργου με κάποιες από τις φιλοσοφίες που προηγήθηκαν χρονικά ( Χομπς, Μακιαβέλι, Καρτέσιος) των οποίων η υπέρβαση καταδεικνύεται, ενώ συνάμα καθίστανται σαφείς οι επιδράσεις των φιλοσοφιών αυτών στη σπινοζική σκέψη. Τέλος, ακολουθεί, αντί επιλόγου, η ανάλυση του πρώτου έργου του Σπινόζα, της Πραγματείας για τη διόρθωση του Νου, στην οποία ο Ολλανδός στοχαστής εισαγάγει θεμελιώδεις θέσεις του μεταγενέστερου φιλοσοφικού του έργου.
description: This paper analyzes the concept of freedom in the philosophical work of Spinoza. At first, it’s been described the historical, social and political scene in which the philosopher wrote and acted, the religious strives, the economic structure of society, and a brief biography of the philosopher. Here are the names and positions of the political parties of that time, while referring to the political choices of the lower social classes and people in general. Then an explanation of the fundamental positions of Spinoza follows (need, desire, happiness, justice - power, conatus, and society) and the ontological dimension is analyzed. The distinction between ontological and social freedom, perception which will be a springboard for the analysis that will be done next. Then we have a description of his projects separately (Tractatus Theologico-Politicus, Political Tractatus, Ethics) and is been processed by the concept of the philosopher for the political freedom as seen in each one separately. After that, there is a comparison between the above projects in order to demonstrate the differences in Spinoza's thought. Furthermore, there is given analyzes of several scholars of Spinoza project and reviews while there is also a personal criticism of the writer, in conjunction with the Spinoza’s positions referring to the State, the State situation and the social contract. Thus, the changes in Spinoza’s approach of the idea of freedom become known, and they are presented as stemming from the local social and political changes. At the same time, comparing Spinoza's work with some of the philosophies that proceeded in time (Hobbes, Machiavelli, and Descartes) whose exceedance is demonstrated, while at the same time clarifies the effects of these philosophies in Spinoza’s thought. Finally, following instead epilogue, the analysis of the first work of Spinoza, Tractatus on the improvement of the understanding, in which the Dutch thinker introduced fundamental philosophical positions of his downstream project.