Ο αναξιόπιστος αφηγητής σε επιλεγμένα κείμενα του 19ου αιώνα
Creators: name: Μπούμπας, Γεώργιος Κώστα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: αναξιόπιστος αφηγητής-19ος αιώνας
Χόφμαν, Τζέιμς, Πόε
unreliable narrator-19th century
Hoffmann, James, Poe

description: Η παρούσα εργασία εξετάζει το θέμα του αναξιόπιστου αφηγητή σε τρία κείμενα του 19ου αιώνα. Πρόκειται για το «Der Sandmann» του E. T. A. Hoffmann, το «The black cat» του Edgar Allan Poe και το The turn of the screw του Henry James. Κοινός παρονομαστής και των τριών κειμένων αποτελεί το στοιχείο του υπερφυσικού, το οποίο παρεμβάλλεται στην εξιστόρηση, προκαλώντας την έκπληξη και το δισταγμό του αναγνώστη. Ως συνέπεια, εγείρονται ερωτήματα για την αξιοπιστία των αφηγητών, καθώς τα λεγόμενα τους επιδέχονται αμφισβήτηση. Η αφήγηση και των τριών κειμένων μας προσφέρει μια εξαιρετικά περιορισμένη οπτική, που αρκείται στην υποκειμενική σκοπιά του αφηγητή, χωρίς την παρουσία αντιλόγου. Στον Hoffmann και στον Poe, το ανοίκειο παρουσιάζεται μέσω της μορφής του σωσία, ενώ στον Henry James κάτι τέτοιο συμβαίνει με την εμφάνιση δύο φαντασμάτων. Αυτή μάλιστα ακριβώς η εμφάνιση του μεταφυσικού αλλά και του παράδοξου είναι που γεννά αμφιβολίες και ταυτόχρονα προβληματισμούς, εμποδίζοντας την ταύτιση με τον αφηγητή. Η οπτική και των τριών κειμένων είναι διττή, ενώ η αληθοφάνεια υπονομεύεται από την έλλειψη διαύγειας των ηρώων, καθιστώντας ρευστά τα όρια μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας. Στην εργασία εξετάζονται δύο τρόποι ανάγνωσης των κειμένων. Παρουσιάζεται από τη μία η εκδοχή του αξιόπιστου αφηγητή, που υιοθετεί το υπερφυσικό και το παράδοξο, ενώ από την άλλη το ζήτημα του αναξιόπιστου, που αποδίδει τα πάντα στον κλονισμένο ψυχισμό των ηρώων. Τα κείμενα μπορούν να ενταχθούν στην φανταστική λογοτεχνία, καθώς περιγράφουν την εισβολή του ανεξήγητου στον κόσμο του πραγματικού. Τα ανεξήγητα φαινόμενα προκαλούν την έκπληξη των πρωταγωνιστών αλλά και του αναγνώστη και θέτουν επιτακτικά την ανάγκη εξήγησης. Τα κείμενα προσφέρουν ρασιοναλιστικές ερμηνείες αλλά και εναλλακτικές, που αποδέχονται την ύπαρξη του υπερφυσικού. Έτσι πληρείται η συνθήκη του φανταστικού και επιτυγχάνεται η αμφιταλάντευση του αναγνώστη. Η παρούσα μελέτη εξετάζει κειμενικές στρατηγικές εστιάζοντας κυρίως στην τεχνική του αναξιόπιστου αφηγητή
description: The present master thesis examines the issue of the unreliable narrator in the following three texts of the 19th century: «Der Sandmann» by E. T. A. Hoffmann, «The black cat» by Edgar Allan Poe and The turn of the screw by Henry James. The common denominator of these texts is the element of the supernatural, which is inserted in the narrative, in a way that provokes the surprise and hesitation of the reader. As a result, questions are raised about the reliability of narrators, as their assertions are prone to controversy. The narrative of the three texts offers an extremely limited angle, which is restricted to the subjective viewpoint of the narrator, without the presence of contradiction. In the texts of Hoffmann and Poe the “unfamiliar “is present through the form of the double, while in Henry James occurs with the appearance of two ghosts. The appearance of metaphysical and paradox elements is that raises doubts and concerns simultaneously, preventing the identification with the narrator. The visual of the three texts is twofold, while their verisimilitude is undermined by the lack of hero’s clarity, making inaccurate the boundaries between fiction and reality. The thesis examines two ways of text reading. Initially, the version of the reliable narrator is presented which adopts the supernatural and paradox elements, while, on the other side, the version of the unreliable attributes everything to the character’s distress and anxiety. The texts can be subsumed to the area of literary fiction as soon as they describe the presence of an inexplicable fact to the world of reality. Unexplained events cause the character’s surprise, as well as the reader’s, and demand urgently an explanation. The texts offer certain rational interpretations and, at the same time, some alternative, which accept the existence of the supernatural element. In that way, the condition of fantastic is fulfilled, and the reader’s ambivalence is achieved. The present study examines textual strategies, focusing mainly on the technique of the unreliable narrator