Μουσική και γλώσσα: η πορεία από τη μίμηση προς το φορμαλισμό
Creators: name: Τσερπέ, Γεωργία-Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Μουσική, γλώσσα
Θεωρία της μίμησης
Νόημα, Εκφραση της μουσικής
Music language
Theory of imitation
Meaning, expression of the music

description: Οι ρίζες της σχέσης γλώσσας και μουσικής ανάγονται στην ιστορική περίοδο της Αρχαίας Ελλάδας, στην οποία στο πλαίσιο της θεωρίας της μίμησης η μουσική θεωρείτο μιμητική τέχνη, δηλαδή είχε την ικανότητα να μιμείται την πραγματικότητα, εφόσον συνέπραττε με τη γλώσσα που είχε την προτεραιότητα και μάλιστα δυνάμωνε τη μιμητική ικανότητά της.Η αντίληψη αυτή ίσχυσε και σε όλο το Μεσαίωνα και ακόμη έντονα στον 17ο αιώνα, ενώ από το τέλος του 18ου αιώνα άρχισε να ατονεί. Η εργασία αυτή εξετάζει τη σχέση μουσικής και γλώσσας μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο, το οποίο αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη σχέση των δύο τεχνών. Κατά την περίοδο αυτή η ανάπτυξη της οργανικής μουσικής οδήγησε στην ανεξαρτητοποίηση της μουσικής από τη γλώσσα και η σχέση μουσικής και γλώσσας άρχισε να υφίσταται περισσότερο στη μορφή της προγραμματικής μουσικής και του συμφωνικού ποιήματος. Η αλλαγή αυτή στη σχέση γλώσσας και μουσικής προετοιμάστηκε και εκφράστηκε με τις αντιλήψεις του Γκ. Φρ. Χέγκελ στις αρχές του 19ου αιώνα. Η μουσική εξέφραζε τα νοήματα της γλώσσας με τους δικούς της εσωτερικούς τρόπους, καθώς η ίδια κατανοείτο πια ως γλώσσα των ήχων. Η εργασία αναδεικνύει σημαντικούς σταθμούς της μεταβατικής αυτής περιόδου, καθώς επισημαίνονται αντιλήψεις και ιδέες φιλοσόφων ή/και συνθετών, μέσα από τις οποίες η σχέση γλώσσας και μουσικής άλλοτε υποστηρίζεται με σκοπό την υπεροχή της μιας ή της άλλης και άλλοτε όχι. Επιπλέον, οι αντιλήψεις φιλοσόφων και συνθετών συνδέονται με το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο δημιουργήθηκαν και σε επόμενο στάδιο συγκρίνονται μεταξύ τους. Οι διαπιστώσεις μεθοδολογικά προκύπτουν, επομένως, από τη σύνδεση δύο τομέων, της μουσικής ιστοριογραφίας και της μουσικής αισθητικής και αναδεικνύουν στο χρονικό πλαίσιο των δύο αυτών αιώνων διαφορετικές οπτικές του νοήματος της μουσικής.
description: The roots of the relation between language and music are to be found in the historical period of Ancient Greece, where music was regarded as an imitative art in the frame of the theory of attributing reality. The music namely, could imitate reality, as it was produced in association with language, which had the priority and certainly strengthened the imitative ability of music. This conception prevailed during the Middle Ages too, also during the 17th century profoundly, but began to fade from the end of the 18th century. This study investigates the relation between music and language in this time frame, a transitional period in the relation of these two arts. During this period the spread of instrumental music led to independence of music from language and the relation between them began to exist more in program music and symphonic poem. This change was prepared and expressed within the conceptions of G. Fr. Hegel in the beginning of the 19th century. Music expressed the meaning of the language with its own inner ways, as it was apprehended more as a language of sounds. This study highlights important turning-points within this transitional period, pointing out conceptions and ideas of philosophers or/and composers, through which the relation between language and music is sometimes supported and sometimes not, with the purpose of the priority of the one or the other. Furthermore, the conceptions of philosophers and composers are connected within the historical frame in which they are created and in a next stage they are compared to each other. Consequently, the findings result from the correlation of two sections, music historiography and music aesthetics and they point out different aspects on the meaning of music within the time frame of these two centuries.