Ανεξάρτητες Αρχές και δημοκρατική αρχή
Creators: name: Ψήμμας, Θωμάς Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Ανεξάρτητες Αρχές
Δημοκρατική αρχή
Πολιτική ελευθερία
Independent Αuthorities
Democratic principle
Political freedom

description: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάδειξη της παραπληρωματικής και αντιθετικής σχέσης μεταξύ φιλελεύθερης και δημοκρατικής αρχής, υπό το πρίσμα των Ανεξάρτητων Αρχών. Στην πρώτη ενότητα επιχειρείται η ανεύρεση του ηθικοπολιτικού περιεχομένου της δημοκρατικής αρχής. Συγκεκριμένα, το δημοκρατικό φαινόμενο αναδεικνύεται με τρεις διακριτούς τρόπους: α) ως «αυτοκυβέρνηση του πλήθους», β) ως «θεσμικό αντίβαρο» στην «τυραννία της πλειοψηφίας», και γ) ως «ίση πολιτική ελευθερία». Η δεύτερη ενότητα εστιάζει στη νομική φύση και τους δικαιολογητικούς λόγους (φιλελεύθεροι, ρεπουμπλικανικοί, κοινωνικοί) θέσπισης Ανεξάρτητων Αρχών τόσο στην ελληνική όσο και σε αλλοδαπές έννομες τάξεις (Η.Π.Α., Γαλλία). Ειδικότερα, αναφέρονται οι μικτές αρμοδιότητες των Ανεξάρτητων Αρχών (κανονιστικές, ελεγκτικές, κυρωτικές), έτσι ώστε αυτές να εντάσσονται στην εκτελεστική εξουσία με τη λειτουργική του όρου έννοια και να μην συνιστούν ιδιόμορφη «τέταρτη εξουσία». Στην τρίτη ενότητα προβάλλονται διεξοδικά τα σημεία σύγκλισης και απόκλισης μεταξύ της δημοκρατικής αρχής (ως «ίση πολιτική ελευθερία») και των Ανεξάρτητων Αρχών. Ως ζητήματα προβληματικής εναρμόνισης των Αρχών με το δημοκρατικό φαινόμενο εκτίθενται ο τρόπος εκλογής των μελών, ο –εν τοις πράγμασι παρατεινόμενος επ’ αόριστον- χρόνος θητείας των μελών και ο ασθενής κοινοβουλευτικός έλεγχος επί της δράσης τους. Ενδεικτικά, αναφέρεται η -νεοσυσταθείσα με τυπικό νόμο- Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ως παράδειγμα ασυμβατότητας τόσο με τη δημοκρατική αρχή όσο και με την αρχή της διάκρισης των εξουσιών. Στην τέταρτη και τελευταία ενότητα δίνεται έμφαση στη μεταλλαγή του ρόλου του κράτους στην εποχή της νεοφιλελεύθερης απορρύθμισης. Στο πλαίσιο του New Public Management, η κυβέρνηση ως κυρίαρχο όργανο παραγωγής πολιτικής υποκαθίσταται από τη «διακυβέρνηση ως διαχείριση» και, κατά συνέπεια, η τεχνοκρατική αποτελεσματικότητα ανάγεται σε λειτουργικό υποκατάστατο της δημοκρατικής νομιμοποίησης.
description: The purpose of this dissertation thesis is to point out the complementary and contradictory relation between the liberal and the democratic principle, in the light of Independent Authorities. The first section examines the moral-political content of the democratic principle. Specifically, the democratic phenomenon is presented in three distinct ways: a) as “self-government of the people”, b) as an “institutional safeguard” towards “the tyranny of the majority”, and c) as “equal political freedom”. The second section focuses on the legal nature and the justification (liberal, republican, social) of the adoption of Independent Authorities both into the Greek and the foreign legal orders (U.S.A, France). In particular, the mixed (regulatory, supervisory, sanctionary) competences of the Independent Authorities are underlined, in order to be part of the executive power and not of a specific “fourth power”. The third section highlights in detail the points of convergence and divergence between the democratic principle (as “equal political freedom”) and the Independent Authorities. The manner of election of their members, their –de facto, prolonged for an indeterminate period of time- mandate and the weak parliamentary control over their actions are referred to as issues regarding the problematic harmonization of the Authorities in the democratic phenomenon. Indicatively, the –newly set by law- Independent Authority for Public Revenues is presented as an example of incompatibility with the democratic principle and the principle of the separation of powers. The fourth, and last, section emphasizes the transformation of the role of the state during the era of neo-liberal deregulation. Within the context of the New Public Management, the government as the sovereign authority which produces policies is substituted by the “governance as management” and, in consequence, the technocratic efficiency operates as a functional surrogate of the democratic legitimation.