Η Θεωρία της Λειτουργικής Πραγματολογίας και η εφαρμογή της στην διδακτική των ξένων γλωσσών
Creators: name: Τσακνάκη, Ιωάννα Ανδρέα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Λειτουργική Πραγματολογία
Επικοινωνία στο μάθημα
Διδακτική των Ξένων Γλωσσών
Functional pragmatics
Classroom discourse
Foreign language teaching

description: Η παρούσα εργασία επιχειρεί να δείξει την συμβολή που μπορεί να έχει η ανάλυση της επικοινωνίας στο ξενόγλωσσο μάθημα στο πλαίσιο της Λειτουργικής-πραγματολογικής Ανάλυσης Ομιλίας στον τομέα της Διδακτικής των ξένων γλωσσών, στην επιμόρφωση των καθηγητών καθώς και στη συγγραφή των ξενόγλωσσων βιβλίων. Η Λειτουργική-πραγματολογική Ανάλυση Ομιλίας, βασισμένη πάνω στις αρχές της γλωσσικής θεωρίας της Λειτουργικής Πραγματολογίας έτσι όπως αυτή διατυπώθηκε και εξελίχθηκε από την δεκαετία του εβδομήντα μέχρι και σήμερα, αποτελεί μια έγκυρη γλωσσολογική μέθοδο καταγραφής και ανάλυσης της επικοινωνίας του μαθήματος η οποία ερευνά την σχέση μεταξύ των επαναλαμβανομένων γλωσσικών μοτίβων που χαρακτηρίζουν την επικοινωνία στο σχολείο, των σχεδίων δράσης και των σκοπών που αυτά πραγματώνουν. Μέσα από την ανάλυση των σχεδίων δράσης αλλά και τη σύνδεσή τους με τις νοητικές δράσεις του ομιλητή αλλά και του ακροατή, η Λειτουργική-πραγματολογική Ανάλυση Ομιλίας δίνει απαντήσεις σε ερωτήματα καίρια σχετικά με την διαδικασία της μάθησης όπως για παράδειγμα πώς σχετίζεται η διάδραση στο μάθημα με την παραγωγή της γνώσης, ποια επικοινωνιακά μοτίβα λειτουργούν ανασταλτικά στη διαδικασία της μάθησης, μέσα από ποια επικοινωνιακά μοτίβα στο σχολείο ακυρώνεται ή καλλιεργείται η αυτονόμηση των μαθητών ή ειδικά για το μάθημα της ξένης γλώσσας πώς θα μπορούσε να γίνει πιο αποτελεσματικός ο λειτουργικός ρόλος της γραμματικής στην απόκτηση της επικοινωνιακής ικανότητας. Στην εργασία παρουσιάζονται αρχικά οι έννοιες του σχεδίου δράσης και του σκοπού καθώς και οι περαιτέρω κεντρικές έννοιες της θεωρίας της Λειτουργικής Πραγματολογίας. Ακολουθεί η περιγραφή της μεθοδολογίας της Λειτουργικής-πραγματολογικής Ανάλυσης Ομιλίας και στη συνέχεια αναλυτικά τα σημαντικότερα σχέδια δράσης που ανακατασκευάστηκαν και ερμηνεύτηκαν πάνω στη βάση εμπειρικών δεδομένων στο Muster und Institution των Ehlich/Rehbein (1986), μια εμπεριστατωμένη έρευνα της γλωσσικής επικοινωνίας στο θεσμό του σχολείου. Τέλος παρατίθενται τα αποτελέσματα περαιτέρω ερευνών σχετικών με το ξενόγλωσσο μάθημα και η εργασία κλείνει με τα συμπεράσματα
description: This study shows the contribution of the functional-pragmatic discourse analysis of classroom discourse to the field of teaching methodology, teacher training and conception and writing of foreign language books. The functional-pragmatic discourse analysis, which is based on the theory of Functional Pragmatics as it has been developed since 1972, is a linguistic research method of recording, transcribing and analyzing the classroom discourse in order to investigate the connection between the recurring linguistic action patterns in the educational discourse and the purposes which they fulfill. Through the linguistic analysis of the action patterns as well as their connection with the mental actions of both the speaker and the hearer the functional pragmatic discourse analysis gives answers to a number of questions which are directly related with the process of learning, such as how classroom discourse is related with the production of knowledge, which action patterns hinders rather than favors learning, which action patterns encourage or discourage students' autonomy or how the functional role of grammar could be more effective in the acquisition of the communicative competence in the foreign language. The first part of the study presents the main concepts of the theory of Functional Pragmatics, followed by the methodology of the functional-pragmatic discourse analysis as a research method. The core of the study builds the analysis of the most common action patterns of classroom discourse, as these were reconstructed and interpreted on the basis of the functional pragmatic discourse analysis in Muster und Institution by Ehlich/Rehbein (1986), a thorough study of authentic data of educational discourse. The results of other studies of classroom discourse within the theoretical framework of functional pragmatics are also taken into consideration. Finally, the results are summarized and suggestions for the future are made