title: Συντήρηση και αποκατάσταση του υστεροκλασικού κυκλικού αμυντικού πύργου της λιμενικής οχύρωσης της αρχαίας Φαλάσαρνας με γνώμονα την αναστήλωση των εκτός θέσης δομικών λίθων
title: Conservation and restoration of the Late Classical circular artillery tower of the closed harbour of ancient Phalasarna with consideration of its anastylosis
Creators: name: Γουλα Δημητρα
Publisher: name: Technical University of Crete
Year: 2022

description: Ο κυκλικός αμυντικός πύργος φρουρούσε την είσοδο του κλειστού λιμένα της αρχαίας Φαλάσαρνας στην δυτική Κρήτη και χρονολογείται στο 3ο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ.  Ήρθε στο φως σε ανασκαφική έρευνα τον Ιούλιο του 1986 και αποτελεί μέρος ενός αξιόλογου και σημαντικού συνόλου της αρχαίας πόλης και του κλειστού λιμένα της, τύπου «κώθωνος», που ανασκάπτεται συστηματικά από την Δρ. Ελπίδα Χατζηδάκη την τελευταία 35ετία. Ο λιμένας σήμερα βρίσκεται περίπου 100 μ. από την ακτή, λόγω της απότομης ανόδου της ξηράς κατά 6,6 μ. μετά από το παροξυστικό σεισμικό συμβάν του 365 μ.Χ. Σκοπός της μελέτης είναι η προσέγγιση των αρχών σύμφωνα με τις οποίες θα οριοθετηθεί ένα σαφές πλαίσιο εντός του οποίου θα διαμορφωθεί ένας στρατηγικός σχεδιασμός επεμβάσεων συντήρησης και αποκατάστασης του σωζόμενου τμήματος του κυκλικού πύργου, με γνώμονα την αναστήλωση των εκτός θέσης δομικών λίθων του. Για τους σκοπούς της τεκμηρίωσης δημιουργήθηκε τρισδιάστατο μοντέλο του πύργου. Μέσω της μελέτης των διάσπαρτων πεσμένων λίθων διατυπώνονται προτάσεις για την μορφή ανωδομής του μνημείου και την αμυντική του δυναμική. Επίσης, εξετάζονται τα ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά και ο σπάνιος αρχιτεκτονικός του τύπος. Τον Σεπτέμβρη του 2021 διενεργήθηκε ανασκαφική έρευνα στο βορειοανατολικό μέρος του πύργου από την γράφουσα, υπό την διεύθυνση της Δρος Χατζηδάκη και την εποπτεία της ΕΦΑ Χανίων, όπου προέκυψαν νέα, αδημοσίευτα αρχαιολογικά και αρχιτεκτονικά τεκμήρια, μέρος των οποίων παρουσιάζεται εδώ. Για την τεκμηρίωση και συγκριτικούς σκοπούς συμπεριλαμβάνονται αδημοσίευτες φωτογραφίες της ανασκαφής του πύργου κατά την περίοδο 1986-1988 που μου παραχωρήθηκαν ευγενικά από την Δρ. Χατζηδάκη. Μετά από την διεξοδική μελέτη του κυκλικού πύργου, την ανάλυση των δομοστατικών του προβλημάτων και την χαρτογράφηση της παθολογίας του, ιεραρχούνται οι αξίες που συγκεντρώνει το μνημείο και καθορίζονται οι αρχές και οι στόχοι των επεμβάσεων. Σύμφωνα με τα παραπάνω διατυπώνονται συγκεκριμένες προτάσεις επεμβάσεων για την συντήρηση, αποκατάσταση, αναστήλωση και ανάδειξη του πύργου.
description: The circular tower, which guarded the entrance of the closed harbour of ancient Phalasarna in western Crete, dates in the third quarter of the 4th century BC. The tower was unearthed in July 1986 and consists part of an important ancient city and its closed harbour of the “kothon” type, which has been systematically excavated by Dr. Elpida Hadjidaki during the last 35 years. Today, the harbour is found approximately 100 m away from the shore, due to the Early Byzantine Tectonic Paroxysm (365 AD). The research aims to approach the principles according to which will be set a well-defined framework within which is going to be formed a strategic plan of operations for the restoration of the standing part of the monument, taking into consideration the anastylosis of its fallen parts. For the needs of the documentation a three dimensional model of the tower was created. Through the study of the tower’s fallen blocks are made proposals concerning the form of the upper, unpreserved parts of the tower and its artillery power. Moreover, the tower’s particular morphology and its rare architectural type are discussed. In September 2021, during excavation of the northeast part of the tower by the author, under Dr. Hadjidaki’s direction and the supervision of the Ephorate of Antiquities of Chania came to light new, unpublished archaeological evidence and architectural features, part of which is presented here. For the purposes of the research are also included unpublished photographs of the excavation of the tower during 1986-1988 by courtesy of Dr. Hadjidaki. Thorough study of the tower and analysis of its present state of preservation led in the formulation of the values of the monument, the principles and aims of the restoration operations. As a result, specific restoration operations are proposed concerning the monument’s conservation, anastylosis and promotion.