Η εξέγερση του Ίλιντεν. Η καταγραφή της στην ιστοριογραφία Ελλάδας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας από το Μεσοπόλεμο μέχρι σήμερα
Creators: name: Ξοπλίδης, Παναγιώτης Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ίλιντεν
Ε.Μ.Ε.Ο. (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση)
Μακεδονία
Ilinden
I.M.R.O. (Internal Macedonian Revolutionary Organization)
Macedonia

description: Σκοπός της διπλωματικής εργασίας ήταν η εξέγερση του Ίλιντεν και ο ρόλος της στη διαδικασία συγκρότησης της μακεδονικής εθνογένεσης, στο πλαίσιο των ανταγωνιστικών εθνικισμών των βαλκανικών κρατών. Εξετάστηκε η ιδιαιτερότητα της Μακεδονίας ως πεδίο σύγκρουσης ανταγωνιστικών εθνικισμών εντός μιας πληθυσμιακής ομάδας, των σλαβόφωνων χριστιανών της περιοχής. Η σύγκρουση αυτή αφορούσε αρχικά τον ανταγωνισμό των 3 βασικών διεκδικητών της Μακεδονίας: Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας και την ανάμειξη τους μέσω της εκκλησίας και ένοπλων ομάδων. Στην ίδια τη Μακεδονία η διαπάλη των εθνικισμών εντός του πληθυσμού αφορούσε παράλληλα κοινωνικές αντιθέσεις και συγκρούσεις, διαφορετικές επιδιώξεις κοινωνικών ομάδων μέσα σε πολλαπλές εξουσίες (οθωμανική διοίκηση, εκκλησιαστική ιεραρχία, γαιοκτήμονες). Η εξέγερση εκτός από εθνική είχε οικονομικές και κοινωνικές αιτίες που διαμόρφωσαν την εξέλιξη της. Αυτές οι εθνικές, κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις δημιούργησαν τους όρους για τη διαμόρφωση του μακεδονισμού, με τον σταδιακό μετασχηματισμό αυτού από «πολιτική παράταξη» σε εθνική ιδεολογία και συνείδηση. Παρουσιάστηκε ακόμα η δημιουργία της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (ΕΜΕΟ) που εξέφρασε αυτή τη δυναμική, έχοντας όμως όρια στην εθνοποιητική διαδικασία. Ένα άλλο θέμα που εξετάστηκε ήταν η καταγραφή των γεγονότων του Ίλιντεν, των αιτιών και των συνέπειων ως πεδίο σύγκρουσης των βαλκανικών ιστοριογραφιών. Η ελληνική, βουλγαρική, σερβική και σλαβομακεδονική ιστοριογραφία κατέγραψαν το γεγονός με εντελώς διαφορετικό τρόπο, λόγω της πρόσληψης του Μακεδονικού ως ανοιχτό εθνικό ζήτημα για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, σε όλη την διάρκεια του 20ου αιώνα, μέχρι και σήμερα. Η ιστοριογραφία έγινε κι αυτή βασικό πεδίο της σύγκρουσης και η ιστορία του Ίλιντεν και των σχετικών γεγονότων της περιόδου καταγράφηκε μέσω «στρατευμένων» και κεντρικά σχεδιασμένων κρατικών υπηρεσιών. Στην εργασία παρουσιάστηκε επίσης η αλλαγή των θέσεων των εθνικών ιστοριογραφιών ανάλογα με την ευρύτερη γεωπολιτική περίοδο, από τον Μεσοπόλεμο στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου και στην πρόσφατη περίοδο, μετά την ανεξαρτησία της σημερινή ς Βόρειας Μακεδονίας, με τη νέα έξαρση των ανταγωνισμών.
description: The aim of the present thesis was the Ilinden uprising and its role in the process of formation of Macedonian ethnogenesis, in the context of the competing nationalisms of the Balkan states. We examined the specificity of Macedonia as a field of conflict of competing nationalisms within a population group, the Slavic-speaking Christians of the region. This conflict initially concerned the antagonism of the 3 main contenders of Macedonia: Greece, Bulgaria, Serbia and their involvement through the church and armed groups. In Macedonia itself, the struggle of nationalisms within the population concerned at the same time social contradictions and conflicts, different aspirations of social groups within multiple powers (Ottoman administration, ecclesiastical hierarchy, landowners). The uprising, apart from being national, had economic and social causes that shaped its evolution. These national, social and political contradictions created the conditions for the formation of Macedonian nationalism, with its gradual transformation from a "political faction" into a national ideology and consciousness. We also presented the creation of the Internal Macedonian Revolutionary Organization (IMRO), which expressed this dynamic, but with limits to the ethnogenesis process. Furthermore, we examined the recording of the events of Ilinden, its causes and consequences, as a field of conflict of Balkan historiography. Greek, Bulgarian, Serbian and Macedonian historiography recorded the event in a completely different way, due to the perception of the Macedonian issue as an open national issue for all parties involved, throughout the 20th century, until today. Historiography also became a key field of the conflict, and the history of Ilinden and related events of the period was recorded through "militant" and centrally planned state agencies. Another aim of this study was to examine the change of positions of national historiographies depending on the broader geopolitical period, from the interwar period to the Cold War era and the recent period, after the independence of present-day North Macedonia, with the new upsurge of antagonisms