Αναλογικά φαινόμενα στο όνομα της τρίτης κλίσης στην Αγία Γραφή
Creators: name: Ζάβαλη, Δήμητρα Δημοσθένη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: αναλογία-τρίτη κλίση
Αγία Γραφή
analogy-third declension
Holy Scripture

description: Στην παρούσα εργασία θα ασχοληθούμε με το μηχανισμό της αναλογίας, και ειδικότερα την επίδρασή του στην τρίτη κλίση της βιβλικής ελληνικής, ερευνώντας τήν στην Αγία Γραφή. Ήδη από την ελληνιστική εποχή – αν όχι από νωρίτερα – οι αλλαγές στο ονοματικό σύστημα της ελληνικής εντείνονται και εντατικοποιούνται κυρίως από την αναλογία, η οποία ως μηχανισμός συχνά είτε διακόπτει τις εξελίξεις που επιφέρουν οι φωνητικές αλλαγές είτε αντιστρέφει το αποτέλεσμά τους (J. Lyons, 1995, σελ. 231) είτε άλλες φορές σαρώνει ένα γλωσσικό σύστημα, απλοποιώντας ή καταργώντας μη χρηστικές ή «δύσκολες» δομές. Ειδικότερα ασχοληθήκαμε με το όνομα της τρίτης κλίσης, κυρίως με τις μορφολογικές εξελίξεις που υφίστανται τα αρσενικά και τα θηλυκά ονόματα, ουσιαστικών και επιθέτων, καθώς και με την απορρόφησή τους από την πρώτη κλίση από επίδραση της αναλογίας. Η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα κεφάλαια. Το 1ο κεφάλαιο ερευνά το μηχανισμό της αναλογίας και προσπαθεί να τον προσεγγίσει μέσα από τους ορισμούς που έχουν δώσει κατά καιρούς διάφοροι ερευνητές. Προσπαθεί, επίσης, να την ερμηνεύσει μέσα από το πρίσμα της ψυχολογίας, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζονται διάφοροι τύποι της. Κατόπιν, εξετάζεται η σχέση της με τη φωνητική αλλαγή, την ανωμαλία την εικονικότητα και την επαγωγή. Ακόμη, παρουσιάζεται η ιστορία της έρευνας της αναλογίας από τους Αρχαίους Έλληνες μέχρι και τον 20ό αιώνα, μέσα από την οποία γίνεται η προσπάθεια να αποτυπωθεί ο προβληματισμός που αναπτύχθηκε γύρω από τον εν λόγω μηχανισμό. Το κεφάλαιο αυτό ολοκληρώνεται με κριτική παρουσίαση των θέσεων που αναπτύχθηκαν. Στο 2ο κεφάλαιο μελετάμε την επίδραση της αναλογίας και άλλων γλωσσικών αλλαγών, όπως της φωνητική, της φωνολογίας, της μορφολογίας, της σύνταξης και του λεξιλογίου στην εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας. Η έρευνα μας εστιάζει στην κλασική, την μετακλασική, την ελληνιστική, την Κοινή και τη γλώσσα της Αγίας Γραφής. Στο 3ο κεφάλαιο παρουσιάζεται το υλικό πάνω στο οποίο αναζητήσαμε αναλογικές επιδράσεις. Εδώ αιτιολογείται η επιλογή των υπό εξέταση κειμένων, εξηγούμε τη μέθοδο που θα ακολουθήσουμε, γίνεται αναφορά στο όνομα – ουσιαστικό, όπως αυτό εμφανίζεται τη συγκεκριμένη εποχή και, μέσα από το υλικό που εντοπίστηκε, αναζητούνται οι λόγοι για τους οποίους κινητοποιήθηκε ο μηχανισμός, όπως οι αλλαγές σε φωνολογικό επίπεδο (ισοχρονισμός, αποκοπή του ληκτικού –ν, μονοφθογγισμοί, κλπ). Ακόμη, εξετάζεται η Κοινή και η θέση της μέσα στην Αγία Γραφή, καθώς και η επίδραση του Αττικισμού και άλλων γλωσσών στη γλώσσα της Αγίας Γραφής. Η έρευνά μας για τις γλωσσικές εξελίξεις φτάνει μέχρι τον πρώιμο Μεσαίωνα. Ακολουθεί η κατάταξη του υλικού σε ομάδες με βάση τα κλιτικά παραδείγματα και η απόπειρα να ερμηνευθούν. Παράλληλα παρουσιάζονται τύποι που εντοπίστηκαν από ερευνητές σε χειρόγραφα που μελέτησαν και συγκρίνονται τα δικά τους ευρήματα με τα ευρήματα της δικής μας έρευνας. Η παρούσα εργασία ολοκληρώνεται στο 4ο κεφάλαιο, όπου συνοπτικά καταγράφεται η έρευνά μας, καθώς και τα πορίσματα στα οποία αναχθήκαμε. Ακολουθούν πίνακες με τα ουσιαστικά και τα επίθετα που εξετάστηκαν στην εν λόγω εργασία καθώς και η βιβλιογραφία.
description: In this paper we deal with the mechanism of analogy, and more specifically its effect on the third declension of the biblical Greek, by investigating it in the Holy Scripture. Already since the Hellenistic Age – if not earlier – the alterations in the nominal system of the Greek language are boosted and intensified mainly due to analogy, which often either interrupts the alterations brought about by the phonetic alterations or reverses their result (J. Lyons, 1995, p. 231) or other times sweeps a linguistic system, by simplifying or abolishing unusable or “difficult” structures. We especially dealt with the third declension name, in particular with the morphological developments in curring in masculine and feminine names, of nouns and adjectives, as well as with their absorption from the first declension caused by analogy. This paper consists of four chapters. The 1st chapter investigates the analogy and attempts to approach it through the definitions given by various researchers at times. Furthermore, it attempts to interpret it through the prism of psychology, while, subsequently, various types of it are shown. Thence, its relation with phonetic change, anomaly, iconicity and induction is examined. Moreover, the history of research of analogy from the Ancient Greeks up to the 20th century is shown, through which the attempt is made to illustrate the reflection that was developed on the said mechanism. This chapter ends with the critical presentation of the views developed. In the 2nd chapter we study the effect of analogy and other linguistic alterations in phonetics, phonology, morphology, syntax and vocabulary. Our research focuses on the classical, meta-classical, Hellenistic Greek, the Lingua Franca and the language of the Holy Scripture. In the 3rd chapter the material on which we sought the analogical effects is shown. Here, the selection of the texts under examination is justified, we explain the method that we shall follow, reference is made to the name– noun, as this appears in the particular era and, through the material that was found, the reasons for which the mechanism was mobilized are sought, such as the alterations at a phonological level. Furthermore, the Lingua Franca and its position in the Holy Scripture is examined, as well as the effect of Atticism and other languages in the language of the Holy Scripture. Our research on the linguistic developments reaches the early Middle Ages. The classification of the material in groups based on the declension examples and the attempt to interpret them follows. At the same time, types that we retraced by researchers in manuscripts they studied are shown and their findings are compared to the findings of our research. This paper is completed in the 4thchapter, where our research is briefly recorded, as well as the conclusions reached. Tables follow with the nouns and the adjectives that we examined, as well as bibliography.