Επίδραση διαφόρων παραγόντων στην υάλωση, βλαστογένεση και ριζοβολία της ελιάς (Olea europaea L.) in vitro
Creators: name: Αντωνοπούλου, Χρυσοβαλάντου Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Ελιά
Ιστοκαλλιέργεια
Μικροπαλλαπλασιασμός
Υάλωση
Φυτορυθμιστικές ουσίες αύξησης
Χονδρολιά Χαλκιδικής
Olive
Tissue culture
Micropropagation
Hyperhydricity
Plant growth regulators

description: Η παρούσα διατριβή αποτελείται από 3 πειράματα και είχε ως σκοπό τη μελέτη διαφόρων παραγόντων που επηρεάζουν το μικροπολλαπλασιασμό και το πρόβλημα της υάλωσης στην ελιά (Olea europaea L.). Στο 1ο Πείραμα δοκιμάστηκε η εγκατάσταση in vitro 11 ελληνικών και ξένων ποικιλιών ελιάς (‘Αμφίσσης’, ‘Γαλάτιστας’, ‘Κοθρέικη’, ‘Κορωνέικη’, ‘Λιανολιά Κέρκυρας’, ‘Λαδολιά Πατρών’, ‘Χονδρολιά Χαλκιδικής’, ‘Arbequina’, ‘FS-17’, ‘Manzanillo’ και ‘Picual’). Τόσο οι νεανικοί όσο και οι ώριμοι βλαστοί, όταν προήλθαν από το ύπαιθρο, δεν αποτέλεσαν καλή πηγή εκφύτου. Το 60% των εκφύτων της ‘Χονδρολιάς Χαλκιδικής’, που προήλθαν από μητρικά φυτά θερμοκηπίου, επιβίωσε μετά από απολύμανση σε διάλυμα εμπορικής χλωρίνης (20%) για 10 min. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του μικροπολλαπλασιασμού της, τα έκφυτα παρουσίασαν συμπτώματα υάλωσης, εμποδίζοντας το σχηματισμό νέων βλαστών αλλά και τη μετέπειτα ριζοβολία τους. Οι βλαστοί είχαν υδαρή εμφάνιση και τα φύλλα ήταν πιο παχιά, εύθρυπτα, σκούρο-πράσινα και συστρέφονταν προς τα κάτω. Το 2ο Πείραμα περιελάμβανε το σχηματισμό in vitro νέων βλαστών της ποικιλίας ‘Χονδρολιά Χαλκιδικής’. Το πλήρες θρεπτικό υπόστρωμα Olive Medium (OM) προήγαγε το σχηματισμό πλευρικών βλαστών, χωρίς έντονη υάλωση. Το pH του υποστρώματος ΟΜ ρυθμίστηκε στο 5,8, ενώ η περαιτέρω αύξηση της τιμής του δεν περιόρισε την υάλωση. Η ζεατίνη ΟΜ επέδρασε θετικά στη βλαστογένεση, ενώ η TDZ ανέστειλε τη βλαστική επιμήκυνση. Η βενζυλαδενίνη (ΒΑ) έδωσε ικανοποιητικό αριθμό και μήκος βλαστών, αλλά προκάλεσε μεγαλύτερα ποσοστά υαλωμένων βλαστών. Η εμβάπτιση για 1 min της βάσης των εκφύτων σε διάλυμα 100 mg l-1 ΒΑ και στη συνέχεια η καλλιέργεια τους σε υπόστρωμα χωρίς ορμόνες περιόρισε τα συμπτώματα της υάλωσης. Η ταυτόχρονη παρουσία ΒΑ και γιββερελλικού οξέος (GA3) στο υπόστρωμα ΟΜ προκάλεσε μικρότερα ποσοστά υάλωσης απ’ ό,τι η ΒΑ μόνη της. Η παραμονή των εκφύτων μόνο για 2 μέρες σε υπόστρωμα που περιείχε ΒΑ και στη συνέχεια η ανάπτυξη τους σε υπόστρωμα παρουσία μόνο GA3 περιόρισε την υάλωση, ενώ δεν ήταν αρκετή για επαγωγή βλαστογένεσης. Η προσθήκη 100,5 μΜ του αναστολέα αύξησης dikegulac μείωσε το ποσοστό υάλωσης, αυξάνοντας παράλληλα τον αριθμό και το μήκος των νέων βλαστών. Ευνοϊκός ήταν και ο χειρισμός με 10 μΜ AgNO3. Αντίθετα, η προσθήκη του CoCl2 και του σαλικυλικού οξέος δεν έδωσε καλά αποτελέσματα. Η αντικατάσταση του άγαρ με βερμικουλίτη δεν ευνόησε την εμφάνιση της υάλωσης και ταυτόχρονα ενίσχυσε τη βλαστογένεση. Οι μικροβλαστοί που αναπτύχθηκαν σε υπόστρωμα ΟΜ με 6 g l-1 άγαρ παρουσίασαν τα περισσότερα συμπτώματα. Η αύξηση της συγκέντρωσης του άγαρ περιόρισε το πρόβλημα, αλλά και την έκπτυξη νέων βλαστών. Η συνεχής παραμονή των καλλιεργειών κάτω από λαμπτήρες κίτρινου ή κυανού φωτισμού έδωσε περισσότερους βλαστούς απ’ ό,τι το λευκό φως. Στο 3ο Πείραμα η καλύτερη in vitro ριζοβολία μικροβλαστών της ποικιλίας ‘Χονδρολιά Χαλκιδικής’ επιτεύχθηκε στο θρεπτικό υπόστρωμα ΟΜ παρουσία 1 mg l-1 ΝΑΑ και μετά από μερική συσκότιση της βάση των βλαστών
description: The present study consists of three experiments concerning the effect of various parameters on the micropropagation and the problem of hypehydricity of olive explants (Olea europaea L.). In the 1st Experiment the in vitro establishment of different Greek and foreign olive cultivars (‘Amfissis’, ‘Galatistas’, ‘Kothreiki’, ‘Koroneiki’, ‘Lianolia Kerkiras’, ‘Ladolia Patron’, ‘Chondrolia Chalkidikis’, ‘Arbequina’, ‘FS-17’, ‘Manzanillo’ and ‘Picual’) was tested. The initiation of micropropagation using young or mature shoots from adult field grown trees was difficult. The explants of ‘Chondrolia Chalkidikis’ derived from greenhouse growing stock plants were disinfected by treating them with a solution of commercial bleach (20%) for 10 min. The removal of the nodal leaves enhanced the development of axillary shoots. Moreover, the explants of ‘Chondrolia Chalkidikis’ presented hyperhydricity symptoms, thus limiting the formation and rooting of microshoots in vitro. The hyperhydrated shoots were ‘wet’, while the leaves were thicker, dark green, fragile and curled. In the 2nd Experiment trials on ‘Chondrolia Chalkidikis’ were made in order to enhance the production of new shoots of good quality. Olive Medium (OM) stimulated the development of axillary shoots, without severe hyperhydricity. The pH of the OM was adjusted to 5.8 before autoclaving, while increasing the pH did not inhibit hyperhydricity. Zeatin (2 mg l-1) stimulated the production of more and longer shoots while thidiazuron (TDZ) inhibited shoot length growth. Benzyladenine (BA) also led to the formation of a satisfactory number of new shoots. Moreover, it increased the percentage of ‘wet’ shoots. Hyperhydricity was limited after dipping the base of the explants in a BA solution (100 mg l-1) for 1 min and subsequently transferring them onto a hormone-free medium. The simultaneous presence of BA and gibberellic acid (GA3) in the OM induced less symptoms than did BA alone. Keeping the explants only for 2 days in the OM containing BA and then culturing them onto a medium only with GA3 did not promote either hyperhydricity or shoot production. Including the growth inhibitor dikegulac (100.5 μM) in the OM increased the number of new long shoots, with less hyperhydricity symptoms. Similar results were recorded after supplying the medium with 10 μM AgNO3. On the other hand, CoCl2 and salicylic acid did not give good results. Replacing agar with vermiculite enhanced the production of good quality shoots. Hyperhydricity was more intense in the semi-solid OM containing 6 g l-1. Increasing the concentration of agar reduced not only hyperhydricity but also shoot formation. Keeping the olive shoot cultures under yellow or blue light tubes stimulated the number of the shoots produced. In the 3nd Experiment in vitro rooting of ‘Chondrolia Chalkidikis’ was achieved after establishing the microshoots onto ½OM containing 1 mg l-1 ΝΑΑ and after partially darkening the base of the shoots