Διαμορφώνοντας μια εναλλακτική οργανωσιακή κουλτούρα στο δημόσιο σύστημα υγείας: Εθνογραφική μελέτη ενός προγράμματος απεξάρτησης
Creators: name: Γρηγοριάδου, Ειρήνη Γ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Υπηρεσίες απεξάρτησης
Εθνογραφία
Οργανωσιακή κουλτούρα
Δημόσιοι φορείς ψυχικής υγείας
Addiction treatment
Ethnography
Organizational culture
Public mental health services

description: Σκοπός της διατριβής αυτής, που συνιστά μια οργανωσιακή εθνογραφία, είναι να αποτυπώσει την οργανωσιακή κουλτούρα μιας δημόσιας δομής απεξάρτησης, που διατείνεται ότι έχει συσταθεί και λειτουργεί ως ένα εναλλακτικό παράδειγμα για τον ελληνικό χώρο στον τομέα της απεξάρτησης. Η δομή αυτή είναι το Πρόγραμμα Εναλλακτικής Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων Αργώ (ΠΕΘΕΑ Αργώ), που υπάγεται στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γ. Παπανικολάου» - Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Η οργανωσιακή εθνογραφία είναι η μέθοδος που χρησιμοποιήσαμε για την αναλυτική, «βαθιά» περιγραφή της οργανωσιακής κουλτούρας της Αργούς και αφορά τη φιλοσοφία γύρω από την εξάρτηση και την απεξάρτηση, αλλά κι εκείνες τις διεργασίες, τις οποίες ο οργανισμός θεσπίζει και εφαρμόζει, ώστε να διασφαλίζει τη συνεπή με τις αρχές λειτουργία του, σε μια αλληλεπίδραση θεσμικού πλαισίου και επαγγελματικών πρακτικών. Το θεωρητικό υπόβαθρο σ’ αυτήν την έρευνα είναι η θεωρία της συμβολικής αλληλόδρασης, ενώ επιχειρείται και μια σύνδεση με τη συστημική θεώρηση των οργανισμών στη συζήτηση των αποτελεσμάτων. Τα δεδομένα αντλήθηκαν από τη συμμετοχική παρατήρηση διάρκειας 14 μηνών στη λειτουργία του οργανισμού, η οποία συνέβαλε στην αποτύπωση των πρακτικών που οι φορείς της δράσης εφαρμόζουν στην καθημερινότητά τους, σε συνδυασμό με ημι-δομημένες συνεντεύξεις, προκειμένου να δοθούν οι ερμηνείες των άμεσα εμπλεκόμενων εργαζομένων και μελών σχετικά με τα τεκταινόμενα στη δομή. Για την ανάλυση επιλέχθηκε η θεμελιωμένη θεωρία ως η καταλληλότερη μέθοδος για τη συστηματοποίηση του ερευνητικού υλικού και για τη σύνταξη μιας ολοκληρωμένης θεωρίας, χωρίς προϋπάρχουσες υποθέσεις, πάνω στην αλληλεπίδραση θεσμικού πλαισίου και επαγγελματικών πρακτικών. Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη μελέτη συνθέτουν ένα ολιστικό παράδειγμα μιας δημόσιας δομής που αναζητά διαρκώς αποτελεσματικότερους τρόπους παροχής υπηρεσιών με άξονα τη φιλοσοφία που επιλέγει να πρεσβεύει στην πρακτική καθημερινότητά της, και με στόχο τη συνεχή βελτίωση της θεραπευτικής αλληλεπίδρασης με τους χρήστες των υπηρεσιών της. Ο αναστοχασμός πάνω στις διεργασίες με τις οποίες η υπό μελέτη δομή απεξάρτησης ανανεώνεται και βελτιώνεται, απαντώντας στις κρίσιμες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, αποτέλεσε ζητούμενο και αποτέλεσμα τόσο της ερευνητικής δουλειάς αυτής καθαυτήν όσο και της ενεργούς εμπλοκής των εργαζομένων προς τη συνδιαμόρφωση με τους ωφελούμενους των θεραπευτικών διαδικασιών στην καθημερινότητα της υπηρεσίας. Η παρούσα διατριβή θα μπορούσε να αποτελέσει μια εναρκτήρια προσπάθεια συστηματικής ερευνητικής αποτύπωσης της καθημερινότητας των δομών του Εθνικού Συστήματος Υγείας μ’ έναν τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνουν ορατοί και κατανοητοί οι μηχανισμοί μέσα από τους οποίους η ύπαρξη και λειτουργία τους πραγματώνεται, και απώτατο στόχο τη βελτίωση ή και την ολοκληρωτική αλλαγή στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναμόρφωσης του συστήματος υγείας.
description: The present thesis is an organizational ethnography and aims to depict the organizational structure of a program that, according to its claims, is constituted in a way that in its everyday functioning provides an alternative example of drug rehabilitation services in Greece. It is a public drug rehabilitation program of the Psychiatric Hospital of Thessaloniki, named “Alternative Therapeutic Program for Addicted Persons, Argo”, that does not provide substitutes. The thorough, ‘emic’ (from the inside) this description of Argo’s organizational structure depicts its philosophy on addiction and rehabilitation as well as the procedures that the organization establishes and implements in order to guarantee functioning that is consistent with its institutional framework, in a constant interaction between institutional framework and professional practices. The theory of symbolic interactionism is the theoretical background of the study, while systems theory in organisations is utilized in the discussion of the results. The data were collected through a 14 month long participant observation of the organisation’s service provision. Participant observation enabled a depiction of the practices that the agents apply in their everyday life in Argo, while semi-structured interviews clarified the interpretations of professionals and service users regarding all actions and events of the organization. Grounded theory was chosen for the analysis, as the most suitable method to organize the data collected and to construct a comprehensive theory with no pre-existing assumptions regarding the interaction between institutional context and professional practices. The results portray a holistic example of a public organization that continuously seeks more effective service provision, consistent with its chosen philosophy, that aims to constantly ameliorate the therapeutic interaction with its beneficiaries. The reflection on the procedures through which Argo renews itself and improves, responding effectively to critical socioeconomic conditions, remains both an aspiration and a result both of the research process and of the active engagement of the professionals towards co-creating with the beneficiaries the therapeutic processes in the everyday life of the organization. From this research perspective, the present thesis can be seen as an inaugural attempt to systematically depict the everyday functioning of services within the mental health service system in a way that makes visible and comprehensible the mechanisms through which their existence and functioning are realized, with the ultimate goal of improving and/or completely changing them in the context of a broader reform of the health service system.