The Theology of the Divine Essence and Energies in George-Gennadios Scholarios
Creators: name: Kappes, Christiaan V.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Σχολάριος
Παλαμισμός
Σχολαστικισμός
Ουσία και ενέργειες
Scholarios
Palamism
Scholasticism
Essence and energies

description: Οι θεολογικές αντιπαραθέσεις των τελών του 14ου αιώνα, που εμφανίστηκαν με την αναμέτρηση μεταξύ συγκεκριμένων Παλαμικών και των αδελφών Δημήτριου και Πρόχορου Κυδώνη, βρήκαν απήχηση τον 15ο αιώνα. Αντι-Παλαμιστές, όπως ο Μανουήλ Καλέκας, συνέχισαν να προκαλούν τις αντιδράσεις των Παλαμιστών κατά τις δεκαετίες πριν την Σύνοδο της Φεράρα-Φλωρεντίας. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, υπήρξαν συγκρούσεις μεταξύ των οπαδών της παλαμικής διδασκαλίας και κάποιων Δομινικανών που εναντιώνονταν στον Παλαμά. Στη συνέχεια, ο Γεώργιος-Γεννάδιος Σχολάριος σχολίασε έργα του Θωμά Ακινάτη, προκειμένου να αποφανθεί για το ζήτημα ουσία και ενέργειας του Θεού και να υποστηρίξει την ορθοδοξία της παλαμικής θέσης. Ο Σχολάριος μπορεί, από πολλές απόψεις, να χαρακτηριστεί ως Θωμικός στοχαστής, αλλά διαχώρισε τη θέση του από αυτήν του Ακινάτη στο δογματικό ζήτημα της ουσίας και ενέργειας. Όταν ο Σχολάριος άρχισε να επανεξετάζει την, αρχικά, ενωτική στάση του στην Σύνοδο, στράφηκε σε διάφορες άλλες σχολαστικές πηγές και προσπάθησε να προσαρμόσει το έργο του Ακινάτη στο πλαίσιο της ερμηνείας του Duns Scotus. Για αυτόν τον λόγο παρενέβαλε τμήματα του φιλοσοφικού έργου του Ακινάτη De ente et essentia σε διάφορα απανθίσματα προερχόμενα από Φραγκισκανούς θεολόγους. Αυτές οι επιλογές σκόπευαν στην υποστήριξη μιας σχεδόν πραγματικής ή ισχυρής επίσημης διάκρισης σύμφωνα με την πορεία του σκωτιστή François Meyronnes. Παρόλο που ο Σχολάριος, νωρίς στη ζωή του, υποστήριξε τις παλαμικές θέσεις και επέστρεψε σε αυτήν την πνευματική παράδοση συμμαχώντας με τον Μάρκο Ευγενικό μερικά χρόνια μετά το Συμβούλιο της Φερράρα-Φλωρεντίας, παρέμεινε προσκολλημένος στη σχολαστική παράδοση, ειδικά στον Ακινάτη. Ωστόσο, ο Σχολάριος παραδέχτηκε ότι τα φιλοσοφικά θεμέλια της μεταφυσικής του Ακινάτη για τον Θεό ήταν θεολογικά αντίθετα με την επίσημη Ορθοδοξία. Ως αποτέλεσμα, έγραψε πρόσθετες πραγματείες στο πλαίσιο της φιλοσοφικής θεολογίας, οι οποίες μπορούν να χαρακτηριστούν ως σχολαστικές και θεωρητικές. Αυτά τα πρωτότυπα έργα γράφτηκαν για να εξηγήσουν τον Παλαμισμό με σχολαστικούς όρους, που θα μπορούσαν να γίνουν κατανοητοί ως προώθηση της θεολογίας του Duns Scotus για τον Θεό μεταξύ των Δυτικών της Αναγέννησης στις Σχολές. Ο Σχολάριος, από το θάνατό του και μετά, θεωρείται από την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία ως ένας από τους κορυφαίους θεολόγους. Ο θωμισμός του κέντρισε το ενδιαφέρον των νέο-θωμιστών, ιδιαίτερα του Martin Jugie και του Sebastian Guichardan. Ωστόσο, αυτοί οι θεολόγοι του εικοστού αιώνα δεν ήταν απολύτως ακριβείς στην εκτίμησή τους για την θεολογία του Σχολάριου. Εκτός από την αποκάλυψη νέων πηγών στα έργα του Σχολάριου και τη συμπλήρωση βιογραφικών κενών στη βιογραφία του, αυτό το έργο αξιολογεί επίσης και κρίνει ορισμένα από τα έργα των Jugie και Guichardan ως ανεπαρκή ή λανθασμένα όσον αφορά στο ζήτημα της ουσίας και ενέργειας στον Σχολάριο.
description: The theological polemics of the late-fourteenth century, which arose out of the confrontation between certain followers of Gregorios Palamas and the brothers Prochoros and Demetrios Kydones, found a certain echo in the fifteenth century. Anti-Palamite figures, such as Manuel Kalekas, continued to evoke Palamite reactions in the decades prior to the Council of Ferrara-Florence. During the council conflicts arose between followers of Palamas’s teachings and certain Dominicans who were opposed to Palamas. In the aftermath, Georgios-Gennadios Scholarios commented on works of Thomas Aquinas in order to adjudicate the matter and argue for the orthodoxy of the Palamite position on the essence and energies of God. Scholarios can, in a number of senses, be classed a Thomistic thinker but he parted ways with Aquinas on the dogmatic question of the essence and energies. Instead, after Scholarios began to reconsider his pro-unionism at the Council of Ferrara-Florence, he turned to a number of other Scholastic sources in order recast Aquinas’s work into a Scotistic mold. For this reason he interpolated portions of Aquinas’s philosophical work De ente et essentia with a number of excerpts emanating from Franciscan theologians. These selections were designed to argue for a quasi-real or robust formal distinction in accord with the developments of the Scotist, François Meyronnes. While Scholarios had early in life benefitted from a Palamite formation and returned to this intellectual tradition by allying with Markos Eugenikos some years after the Council of Ferrara-Florence, Scholarios nonetheless remained greatly attached to Scholastic learning, especially Aquinas. Nevertheless, Scholarios admitted that the philosophical underpinnings of Aquinas’s metaphysics of God were theologically opposed to official Orthodoxy. As a result, Scholarios wrote additional treatises in philosophical theology that can be designated as scholastic and speculative. These original works were designed to justify Palamism in scholastic terms that would have been understood as an endorsement of Scotus’s theology of God among Renaissance Latin theologians of the scholae. Scholarios has historically been received and celebrated in the Greek Orthodox Church as one of its premier theologians since his death. Scholarios’s penchant for Thomism made him an attractive figure for Neo-Thomism, particularly the figures of Martin Jugie and Sebastian Guichardan. However, these apologetic theologians of the twentieth century were not totally accurate in their assessment of Scholarios’s theology of God. In addition to uncovering new sources for Scholarios’s works and to filling in biographical lacunae in Scholarios’s biography, this work also evaluates and critiques some of Jugie’s and Guichardan’s work as either insufficient or mistaken with respect to the question of the essence-energies question in Scholarios.