Διερεύνηση δυνατότητας αξιοποίησης επιλεγμένου και παραδοσιακού γενετικού υλικού τομάτας σε προγράμματα συμμετοχικής βελτίωσης:
Creators: name: Γαλλίδου, Αθανασία Μηνάς
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Τομάτα
Παραδοσιακό γενετικό υλικό
Συμμετοχική βελτίωση
Tomato
Traditional genetic material
Participatory breeding

description: Η παρούσα εργασία μελετά: (α) τη συμπεριφορά επιλεγμένου εγχώριου γενετικού υλικού τομάτας διερευνώντας τη δυνατότητα της συμμετοχικής βελτίωσης, εντάσσοντας στη διαδικασία πιστοποιημένο βιοκαλλιεργητή, (β) παράλληλα περιγράφει και αξιολογεί εγχώριες αβελτίωτες ποικιλίες-πληθυσμούς τομάτας, που διατηρούνται στην Τράπεζα Γενετικού Υλικού του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. (α) Για τη συμμετοχική αξιολόγηση εγκαταστάθηκαν παράλληλα την άνοιξη του 2009, πειράματα σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες που αντιστοιχούσαν σε διαφορετικό σύστημα καλλιέργειας, ήτοι i) Συμβατική καλλιέργεια: στην περιοχή της Θέρμης, με εφαρμογή λιπάνσεων και φυτοπροστατευτικών ουσιών, σε μη θερμαινόμενο θερμοκήπιο του Τμήματος Λαχανοκομίας του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. (ii) Βιολογική καλλιέργεια: στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής, με εφαρμογή μόνο οργανικής λίπανσης σε αγρό πιστοποιημένου βιοκαλλιεργητή που ο ίδιος διαθέτει τα προϊόντα παραγωγής του σε υπαίθριες βιολογικές αγορές. Ως γενετικά υλικά χρησιμοποιήθηκαν: (Α) οκτώ παραδοσιακές ποικιλίες τομάτας νωπής κατανάλωσης, ήτοι, Μακεδονία, Μήλο Χαλκιδικής, Μηλάτη Κεφαλονιάς, Πανταρόζα, Σουβρίτικη Έβρου, Μήλο Σερρών, Καρδιά Βοδιού και Μήλο Κέρκυρας, και (Β) πέντε ανασυνδυασμένες σειρές προϊόντα μαζικής (με κωδικό: Iron-M-F8) και ημισυγγενικής (με κωδικούς: Iron-HSs-14, Iron-HSs-17, Sah-HSs-17 και Sah-HSs-20) επιλογής, που προέκυψαν από την F2 γενεά των εμπορικών υβριδίων Iron και Sahara. Εφαρμόστηκε το πειραματικό σχέδιο πλήρως τυχαιοποιημένων ομάδων με τρεις επαναλήψεις και 10 φυτά/ πειραματικό τεμάχιο. Στατιστική ανάλυση έγινε σε επίπεδο ατομικού φυτού (στο συμβατικό σύστημα) και σε επίπεδο πειραματικού τεμαχίου (στο βιολογικό σύστημα), στα στοιχεία πρωιμότητας, απόδοσης και ποιότητας (oBrix, ξηρή ουσία (%) και pH), που μετρήθηκαν. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν τέσσερις συγκομιδές ώριμων καρπών στη Θέρμη (από 6/7/09 έως 30/7/09) και τρεις στη Γαλάτιστα (από 13/7/09 έως 30/7/09). Οι καρποί κάθε συγκομιδής ταξινομήθηκαν σε εμπορεύσιμους και μη εμπορεύσιμους με βάση το μέγεθος και την παρουσία φυσιολογικών ανωμαλιών. Η πρωιμότητα υπολογίστηκε στο 1/3 της περιόδου συγκομιδής. Η μελέτη των μορφολογικών χαρακτηριστικών έγινε βάση των οδηγιών της UPOV, μόνο για το πείραμα της Θέρμης. Στο συμβατικό σύστημα βρέθηκε υπεροχή της παραγωγικότητας κατά 104%, με όρια διακύμανσης από 1802-3197g/ φυτό, χωρίς να υπάρξει σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των ποικιλιών, ενώ στο βιολογικό σύστημα η παραγωγικότητα ήταν μειωμένη (με εύρος μεταξύ 279-1885 g/φυτό), αλλά είχαμε καλύτερη διάκριση των ποικιλιών. Η αξιολόγηση των ποικιλιών/σειρών ως προς το μέγεθος καρπού έδειξε σημαντικές διαφορές μεταξύ των γενετικών υλικών στη συμβατική καλλιέργεια, ενώ στη βιολογική δεν παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις, με εξαίρεση την παραδοσιακή ποικιλία Μήλο Κέρκυρας. Όπως συνέβη και με την απόδοση, το μέγεθος καρπού μειώθηκε στη βιολογική καλλιέργεια, αυξήθηκε όμως η δυνατότητα διάκρισης των ποικιλιών. Από τη μελέτη των ολικών διαλυτών στερεών (oBrix) και της ξηρής ουσίας δεν προκύπτει μια σταθερή τάση αύξησης ή μείωσης των τιμών σε σχέση με το σύστημα καλλιέργειας, αλλά οι τιμές διαφοροποιούνται ανάλογα με το γενετικό υλικό. Οι τιμές του pH κυμάνθηκαν από 4,01 έως 4,37 και στα δύο συστήματα καλλιέργειας, που θεωρούνται αποδεκτές τιμές. (β) Το πείραμα της συμβατικής αξιολόγησης πραγματοποιήθηκε σε μη θερμαινόμενο θερμοκήπιο του Τμήματος Λαχανοκομίας του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. στην περιοχή της Θέρμης, την ίδια χρονιά, και ως γενετικά υλικά χρησιμοποιήθηκαν 12 εγχώριες παραδοσιακές αβελτίωτες ποικιλίες τομάτας νωπής κατανάλωσης, ήτοι Πάστρα, Ορεστιάδα κόκκινη, Ορεστιάδα ροζ, Τρίκαλα Ημαθίας, Μελανί ροζ, Τάκας, Λαγκαδά, Ντοματάκι Αχαΐας, Τομάτα Γοματίου, Καραμπόλα, Ίμβρος και Σειρές Ολυμπίας, με μάρτυρα την ποικιλία "Μακεδονία". Εφαρμόστηκαν οι μεταχειρίσεις και το πειραματικό σχέδιο που εφαρμόστηκαν για τα προηγούμενα γενετικά υλικά της Θέρμης. Από τη μελέτη των μορφολογικών χαρακτηριστικών και των συστατικών της απόδοσης προέκυψε σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ ποικιλιών. Η συνολική απόδοση κυμάνθηκε από 833,8-2702g/φυτό. Σημαντικές ήταν και οι διαφορές που προέκυψαν από την αξιολόγηση των συστατικών της ποιότητας Οι τιμές του pH κυμάνθηκαν σε αποδεκτά όρια.
description: The study covers the following topics: (a) the behavior of selected local tomato genetic material, investigating the potential of participatory breeding including in the process certified bio-agriculturist, (b) describes and evaluates local non-breeding tomato cultivars-populations, that are kept in the Genetic Material Bank of National Agricultural Research Foundation. (a) For the participatory evaluation, two experiments carried out concurrently, in spring 2009, at two different locations, using conventional and biological cultivation system. i) Conventional cultivation: At Thermi using fertilizer application and plant protection substances, in a non-heated greenhouse at the Agricultural Research Center of Northern Greece, ii) Biological cultivation: At Galatista Chalkidikis, using only organic fertilizer, in a certified bio-agriculturist’s field who supplies his products in local organic markets. Genetic materials used in the experiment are the following: eight traditional tomato cultivars, fresh consumption, such as Macedonia, Milo Chalkidikis, Milati Kefalonias, Pantaroza, Souvritiki Evrou, Milo Serron, Kardia vodiou and Milo Kerkiras and five recombinant lines products of mass (with code Ir-M-F8) and half-sib (with codes: Iron- HSs-14, Ir-HSs-17, Sah-HSs-17, Sah-HSs-20) selection derived from the F2 commercial single cross hybrids Iron and Sahara. A randomized complete block design was applied with three replications, and ten plants per plot. Statistical analysis was conducted on yield components, earliness and quality based on individual plant level (conventional system) and experimental plot (biological system). We recorded four successive harvests of commercial mature fruit at Thermi and three at Galatista. We sorted The fruits by, commercial and non-commercial, according to the size and presence of physiological irregularity. The earliness was calculated at 1/3 of harvest time. Descriptive characteristics where assessed, according to the UPOV catalogue, just for the conventional experiment. In the conventional system the productivity was superior at 104%, and the materials yielded from 1802-3197g/plant, without significant differences between them. In terms of the biological system, the yield decreased (yield range from 279 to 1885g/plant), however significant differences raised between materials. The evaluation by fruit size indicated significant differences among materials in the conventional cultivation, while in biological we did not recognized any differences, except of the traditional cultivar, Milo Kerkiras. Similarly to yield, the fruit size decreased in biological system, but the distinction between cultivars increased. The dry matter and oBrix study, shows no stable increase or decrease of values according to the cultivation system, but the values changes according to the genetic material. pH values are accepted and ranged from 4,01-4,37 in both systems. (b) The conventional evaluation experiment took place in a non-heated greenhouse in the Agricultural Research Center of Northern Greece at Thermi, in spring 2009. The material used were 12 local non-breeding tomato landraces, fresh consumption such as: Pastra, Orestiada red, Orestiada pink, Melani pink, Takas, Lagada, Domataki Achaias, Gomatiou, Karabola, Imvros and Olympia lines, with Macedonia served as control. We used the same block design and the same treatments with the previous 13 materials at Thermi. The morphological and yield characteristics evaluation shows significant differentiation between materials. Total yield ranged between 833,8-2702 g/plant. Significant differences appear from the quality components evaluation, both in oBrix and dry matter and pH values ranged within accepted borders.