Πρόταση Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης του Ρέματος του Δενδροποτάμου Θεσσαλονίκης (project)/Συμβιώσεις στο Αστικό Τοπίο: Σχέσεις Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου και Ορνιθοπανίδας με το Αστικό Περιβάλλον
Creators: name: Λαδά, Αικατερίνη Παράσχου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Περιβαλλοντική αναβάθμιση (project)
Ρέμα (project)
Αστικό περιβάλλον(project)
Environmental rehabilitation (project)
Stream (project)
Urban environment (project)
Συμβιώσεις (research)
Ορνιθοπανίδα (research)
Αστικό περιβάλλον (research)
Symbioses (research)
Avifauna (research)
Urban environment (research)

description: Το θέμα της εργασίας αυτής αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόκληση, καθώς αφορά στην πρόταση ανάπλασης του ρέματος του Δενδροποτάμου, το οποίο βρίσκεται στον Καλλικράτειο δήμο Μενεμένης – Αμπελοκήπων. Χαρακτηρίζεται ως ένα τοπόσημο και σημαντικό όριο, καθώς συνορεύει τόσο με τον προαστιακό - περιαστικό ιστό, όσο και με οικισμούς και περιοχές με ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα. Έτσι, η ανεκμετάλλευτη αυτή ζώνη που βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερο σημείο, αποτελεί παράλληλα μία εστία μόλυνσης για την ευρύτερη περιοχή. Η αντιμετώπιση των ζητημάτων περιβαλλοντικών και κοινωνικών πιέσεων που προκύπτουν απαιτεί λεπτό χειρισμό, ώστε να στοιχειοθετηθεί ο τόπος ως ένα σημείο σύνδεσης τόσο μεταξύ των τοπογραφικών και αστικών αλλαγών, όσο και μεταξύ των πολυπολιτισμικών πληθυσμών που ζουν εκατέρωθεν αυτού. Σκοπός του σχεδιασμού εν γένει είναι να επέλθει βελτίωση τόσο σε επίπεδο μεσαίας κλίμακας, μέσω της αντιμετώπισης των τοπικών περιβαλλοντικών πιέσεων και κοινωνικών ανισοτήτων, όσο και μεγαλύτερης κλίμακας, μέσω της δημιουργίας ενός «πράσινου» πνεύμονα, που θα συμβάλει στην προσαρμογή και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Πιο συγκεκριμένα, στόχο αποτελεί η πλήρης αποκατάσταση του ιστορικού ρέματος, μέσω της εξυγίανσης του εδάφους και των υδάτων, της επανατροφοδότησης του υδροφόρου ορίζοντα, της ενίσχυσης των φυτεύσεων και της τοπικής άγριας πανίδας. Ουσιαστικά επιχειρείται η συνολικότερη αξιοποίηση της μορφής του υδάτινου στοιχείου, μέσω του περιβαλλοντικού σχεδιασμού και των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης, προσθέτοντας μια σημαντική έκταση στους χώρους πρασίνου της ευρύτερης Θεσσαλονίκης. Η συμβολή του αποκατεστημένου ρέματος, με τις υγιείς επιφάνειες υδάτων και χλωρίδας, αναμένεται να είναι σημαντική στη βελτίωση των συνθηκών εξωτερικής θερμικής άνεσης για την άμεσα περιβάλλουσα περιοχή. Είναι ζωτικής σημασίας η παρέμβαση να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός τοπίου φιλικού πλέον- προς τους κατοίκους και χρήστες της περιοχής, που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθ’ όλη την διάρκεια του έτους και θα σημειώνει υψηλά μεγέθη επισκεψιμότητας. Τα παραπάνω θα επιτευχθούν μέσω της βιώσιμης αξιοποίησης των πόρων που προσφέρονται, υπό τις αρχές του περιβαλλοντικού σχεδιασμού, της οικολογικής συνείδησης και της κοινωνικής αναβάθμισης της περιοχής με την υφιστάμενη διαμόρφωσή της, που βρίσκεται μία ανάσα από τον αστικό ιστό, και τονίζοντας παράλληλα ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία της δυτικής εισόδου στην πόλη Το θέμα της εργασίας αυτής αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόκληση, καθώς αφορά στην πρόταση ανάπλασης του ρέματος του Δενδροποτάμου, το οποίο βρίσκεται στον Καλλικράτειο δήμο Μενεμένης – Αμπελοκήπων. Χαρακτηρίζεται ως ένα τοπόσημο και σημαντικό όριο, καθώς συνορεύει τόσο με τον προαστιακό - περιαστικό ιστό, όσο και με οικισμούς και περιοχές με ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα. Έτσι, η ανεκμετάλλευτη αυτή ζώνη που βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερο σημείο, αποτελεί παράλληλα μία εστία μόλυνσης για την ευρύτερη περιοχή. Η αντιμετώπιση των ζητημάτων περιβαλλοντικών και κοινωνικών πιέσεων που προκύπτουν απαιτεί λεπτό χειρισμό, ώστε να στοιχειοθετηθεί ο τόπος ως ένα σημείο σύνδεσης τόσο μεταξύ των τοπογραφικών και αστικών αλλαγών, όσο και μεταξύ των πολυπολιτισμικών πληθυσμών που ζουν εκατέρωθεν αυτού. Σκοπός του σχεδιασμού εν γένει είναι να επέλθει βελτίωση τόσο σε επίπεδο μεσαίας κλίμακας, μέσω της αντιμετώπισης των τοπικών περιβαλλοντικών πιέσεων και κοινωνικών ανισοτήτων, όσο και μεγαλύτερης κλίμακας, μέσω της δημιουργίας ενός «πράσινου» πνεύμονα, που θα συμβάλει στην προσαρμογή και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Πιο συγκεκριμένα, στόχο αποτελεί η πλήρης αποκατάσταση του ιστορικού ρέματος, μέσω της εξυγίανσης του εδάφους και των υδάτων, της επανατροφοδότησης του υδροφόρου ορίζοντα, της ενίσχυσης των φυτεύσεων και της τοπικής άγριας πανίδας. Ουσιαστικά επιχειρείται η συνολικότερη αξιοποίηση της μορφής του υδάτινου στοιχείου, μέσω του περιβαλλοντικού σχεδιασμού και των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης, προσθέτοντας μια σημαντική έκταση στους χώρους πρασίνου της ευρύτερης Θεσσαλονίκης. Η συμβολή του αποκατεστημένου ρέματος, με τις υγιείς επιφάνειες υδάτων και χλωρίδας, αναμένεται να είναι σημαντική στη βελτίωση των συνθηκών εξωτερικής θερμικής άνεσης για την άμεσα περιβάλλουσα περιοχή. Είναι ζωτικής σημασίας η παρέμβαση να οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός τοπίου φιλικού πλέον- προς τους κατοίκους και χρήστες της περιοχής, που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθ’ όλη την διάρκεια του έτους και θα σημειώνει υψηλά μεγέθη επισκεψιμότητας. Τα παραπάνω θα επιτευχθούν μέσω της βιώσιμης αξιοποίησης των πόρων που προσφέρονται, υπό τις αρχές του περιβαλλοντικού σχεδιασμού, της οικολογικής συνείδησης και της κοινωνικής αναβάθμισης της περιοχής με την υφιστάμενη διαμόρφωσή της, που βρίσκεται μία ανάσα από τον αστικό ιστό, και τονίζοντας παράλληλα ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία της δυτικής εισόδου στην πόλη (project)/ Βιώνοντας τον κόσμο ως σχεδιαστές, έχουμε χρέος να λάβουμε υπόψη όλες τις παραμέτρους που εμπλέκονται στο τοπίο, καθώς είναι μέρη του όλου και αντικατοπτρίζουν τους δεσμούς της φύσης με μια πιο αντιληπτή για εμάς κλίμακα. Έτσι λοιπόν, ο σεβασμός, η σωστή διαχείριση, η προστασία, η ενίσχυση και πάνω απ’ όλα η προσοχή από μέρους μας, είναι στοιχεία ζωτικής σημασίας για έναν βιώσιμο και περιβαλλοντικό σχεδιασμό που συμπορεύεται με την φύση χωρίς να την καταπατά. Για να συμβούν όλα τα παραπάνω, είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε τις διεργασίες της και να αντιληφθούμε πως μας επηρεάζουν και πως τις επηρεάζουμε, συμβιώνοντας όλοι μαζί σε μια διαρκώς ενεργή σχέση αλληλεπίδρασης. Επομένως, η εργασία αυτή διαπιστώνει και μελετά κάποιες από τις πτυχές αυτών των σχέσεων, μεταξύ του αστικού περιβάλλοντος - της «αστικής φύσης» - και του ανθρώπου και της ορνιθοπανίδας, αντίστοιχα. Ο κύριος στόχος είναι να εντοπιστούν πιο συγκεκριμένα αυτές οι σχέσεις, προκειμένου να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό του ανθρώπου για την πόλη και την φύση στην συνέχεια. Έτσι, λαμβάνοντας υπόψη προηγούμενες μελέτες και μια πλούσια βιβλιογραφία από ψυχολόγους, αρχιτέκτονες, βιολόγους, ορνιθολόγους, πολεοδόμους κ.α., γίνεται όντως αντιληπτό πως ο τρόπος που τα τρία αυτά μέρη εμπλέκονται μεταξύ τους είναι αδιάρρηκτος και συνεχώς μεταβαλλόμενος, εμφανίζοντας ποικίλα παραδείγματα και αποτελέσματα ερευνών. Σύμφωνα λοιπόν με όλα τα παραπάνω, γίνεται μια εμβάθυνση σε ένα πλήθος αλληλεπιδράσεων, όπως η επιρροή της βλάστησης στην ανθρώπινη υγεία, η σημαντικότητα της επαφής του ανθρώπου με την φύση και οι προτιμήσεις του για το τοπίο, οι παράγοντες επιρροής της χρήσης των χώρων πρασίνου και της βιοποικιλότητας στον άνθρωπο, αλλά και η επιρροή του αστικού περιβάλλοντος και της αστικοποίησης στην ορνιθοπανίδα, και πιο συγκεκριμένα στην βιοποικιλότητα και την σύνθεση των ειδών, μέσω των μηχανισμών προσαρμογής της σε αυτές τις μεταβολές (research)
description: The subject of this project is an interesting challenge as it about a design proposal for the redevelopment of the Dendropotamos stream, located in the Menemeni – Ampelokipi Municipality. The stream is marked as a landmark and an important boundary, as it connects the suburban-peri-urban fabric with the urban settlements and areas with sensitive social issues. Thus, this unexploited zone is at the same time an outbreak of contamination for the wider area. Addressing the issues of environmental and social pressures that arise requires careful management, so that the site can function as a link between the topographical and urban changes and the multicultural populations living on either side. The purpose of the planning design in general is the site to be improved at a medium scale by addressing local environmental pressures and social inequalities and at a bigger scale by creating a 'green' lung that can adapt and respond to climate change. More specifically, the objective is to restore the historic stream completely, through land and water remediation, replenishing the aquifer, enhancing plantation and local wildlife. Essentially, the goal is to make the most of the aquatic element's overall use, through environmental planning and the principles of sustainable development, adding a significant amount of green space to the wider Thessaloniki area. The contribution of the restored stream, with healthy water and flora surfaces, is expected to be significant in improving external thermal comfort conditions for the immediate area. It is vital that intervention leads to a landscape that is friendly to residents and users of the area, that can be used throughout the year and can be higly visited. The above will be achieved through the sustainable use of the resources offered, under the principles of environmental planning, ecological awareness and social upgrading of the area with its existing layout, which is one breath away from the urban fabric, while highlighting one of the characteristics of the west entrance to the city (Project)/By experiencing the world as designers, we have the duty to consider all the parameters involved in the landscape as they are parts of a whole and reflect the ties of nature with a more perceptible scale for us. So, respect, proper management, protection, reinforcement and, above all, our attention, are vital to a sustainable and environmentally friendly design that goes hand in hand with nature without destroying it. In order for all the above to happen, it is necessary to understand its processes and how they affect us and how we affect them, by living together in a constantly active relationship of interaction. Therefore, this work identifies and studies some of the aspects of these relationships, between the urban environment - the "urban nature" - and the human and the bird species, respectively. The main objective is to identify these relationships more specifically in order to take advantage of man's design for the city and nature in the future. Thus, taking into account past studies and a rich bibliography by psychologists, architects, biologists, ornithologists, urban planners, etc., it is perceived that the way these three parts are involved are uninterrupted and constantly changing, showing various examples and results investigations. Therefore, with all the above, a deepening of a number of interactions, such as the influence of vegetation on human health, the importance of human contact with nature and its preferences for the landscape, the factors influencing the use of green spaces and biodiversity in humans, but also the influence of the urban environment and urbanization on birdlife, and more specifically on biodiversity and species composition, through its mechanisms of adaptation to these changes (research)