Ο ρόλος της ωκυτοκίνης ως θεραπευτικός παράγοντας σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού: συστηματική ανασκόπηση
Creators: name: Αγαθοκλέους, Ιωάννα Σάββα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος
Ωκυτοκίνη
Εφηβεία
Autism Spectrum Disorder
Oxytocin
Adolescence

description: Εισαγωγή: O αυτισμός ορίζεται ως μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από επίμονα ελλείμματα στην κοινωνική επικοινωνία και αλληλεπίδραση, καθώς και από στερεότυπες και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. H ωκυτοκίνη είναι μια νευροπεπτιδική ορμόνη, που δρα στον εγκέφαλο ως νευροδιαβιβαστής. Θεωρείται ότι συνδέεται με την κοινωνική συμπεριφορά και την αναγνώριση συναισθημάτων, εγείροντας το ερευνητικό ενδιαφέρον για την πιθανή εφαρμογή της σε θεραπείες του αυτισμού. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας συστηματικής ανασκόπησης είναι η αποσαφήνιση του θεραπευτικού ρόλου της ωκυτοκίνης σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), δίνοντας έμφαση σε επιμέρους τομείς όπως οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες και η συμπεριφορά. Επιπλέον, η μελέτη αποσκοπεί στη διερεύνηση του μηχανισμού δράσης της ωκυτοκίνης στον εγκέφαλο των ατόμων αυτών, καθώς και στην κατανόηση των βιολογικών διαδικασιών μέσω των οποίων η ορμόνη ενδεχομένως να επιδρά στη ρύθμιση της κοινωνικής συμπεριφοράς. Μεθοδολογία: Η μελέτη ακολούθησε τις κατευθυντήριες γραμμές PRISMA. Η στρατηγική αναζήτησης πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed, Embase, Scopus,Cochrane Library, και ClinicalTrials.gov, καλύπτοντας έρευνες από το 2000 έως το 2024. Εφαρμόστηκαν σαφή κριτήρια εισόδου και αποκλεισμού και η αξιολόγηση της ποιότητας των μελετών έγινε με τα εργαλεία Cochrane RoB2 και ROBINS-I. Αποτελέσματα : Από τις 494 ανακτηθείσες μελέτες, 26 πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης. Τα ευρήματα ήταν μικτά ως προς την αποτελεσματικότητα της ωκυτοκίνης στις κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες, σύμφωνα με τα εργαλεία SRS, ADOS και ABC. Ενώ ορισμένες μελέτες αναφέρουν βελτίωση, ιδιαίτερα σε μικρότερες ηλικίες, άλλες δεν δείχνουν σημαντικές διαφορές σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Στη συναισθηματική αναγνώριση, τα αποτελέσματα ήταν επίσης αντιφατικά, ενώ δεν παρατηρήθηκε σημαντική μείωση στις επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (βάσει RBS-R). Παράλληλα, νευροαπεικονιστικές μελέτες κατέδειξαν αλλαγές στη δραστηριότητα και συνδεσιμότητα του εγκεφάλου, που ενδέχεται να ενισχύουν την κοινωνική επικοινωνία και να ρυθμίζουν το κοινωνικό άγχος. Η ωκυτοκίνη θεωρήθηκε γενικά καλά ανεκτή, χωρίς σοβαρές παρενέργειες, ενώ η χρήση της ως βιοδείκτης παραμένει αμφιλεγόμενη. Συμπεράσματα: Η θεραπευτική χορήγηση ωκυτοκίνης ενδέχεται να συμβάλει στη βελτίωση ορισμένων κοινωνικών δεξιοτήτων σε συγκεκριμένες υποομάδες παιδιών με αυτισμό, ωστόσο τα αποτελέσματα δεν είναι σαφή και ενιαία. Απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες για την κατανόηση της δράσης της ωκυτοκίνης και την εξακρίβωση του θεραπευτικού της ρόλου.
description: Introduction: Autism is defined as a neurodevelopmental disorder characterized by persistent deficits in social communication and interactions, as well as stereotypical and repetitive behaviors. Oxytocin is a neuropeptide hormone that acts in the brain as a neurotransmitter. It is thought to be linked to social behavior and emotion recognition, sparking research interest regarding its potential application in autism treatments. Aim: The aim of this systematic review is to elucidate the therapeutic role of oxytocin in children, adolescents and young adults with Autism Spectrum Disorders (ASD), focusing on areas such as social and emotional skills and behavior. Furthermore, this study seeks to investigate the oxytocin’s mechanism of action in the brain of individuals with ASD, as well as to understand the biological processes through which the hormone may affect the regulation of social behavior. Materials and Methods: The study followed the PRISMA guidelines. The search strategy was conducted in the following databases: PubMed, Embase, Scopus, Cochrane Library and ClinicalTrials.gov, covering studies dating from 2000 to 2024. Clear inclusion and exclusion criteria were applied, and the quality assessment of the studies was conducted using Cochrane RoB2 and ROBINS-I tools. Results: Out of the 494 studies retrieved, 26 met the inclusion criteria. The findings were varied regarding the effectiveness of oxytocin on social and emotional skills, according to the SRS, ADOS, and ABC tools. While some studies reported improvements, particularly in younger individuals, others showed no significant differences compared to the placebo. In emotional recognition, the results were also conflicting, while no significant reduction in repetitive behaviors (based on RBS-R) was observed. Meanwhile, neuroimaging studies demonstrated changes in brain activity and connectivity that may enhance social communication and regulate social anxiety. In general, oxytocin was well-tolerated, without severe side effects, though its use as a biomarker remains ambiguous. Conclusions: Therapeutic administration of oxytocin might contribute to improving certain social skills in specific subgroups of children with autism. However, the results are not clear or consistent. Additional clinical trials are needed to understand oxytocin's action and establish its therapeutic role.