Κράτος και Ελευθερία στην Φιλοσοφία του Δικαίου του G. W. F. Hegel
Creators: name: Γούλας, Ορέστης Σωκράτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: κράτος
ελευθερία
δίκαιο
state
freedom
right

description: Στην παρούσα εργασία εξετάζεται η έννοια της ελευθερίας όπως αναπτύσσεται από τον Χέγκελ στην Φιλοσοφία του Δικαίου. Εκτίθενται οι μετασχηματισμοί της έννοιας της ελευθερίας καθώς αυτή βαίνει αυτοδιερμηνευόμενη, εκκινώντας από την αφηρημένη καθολικότητα της έννοιάς της. Στην εν λόγω αφηρημένη της μορφή η ελευθερία ορίζεται ως η ελεύθερη βούληση του προσώπου, το οποίο είναι ο φορέας των ατομικών δικαιωμάτων και αποτελεί την βάση του δικαίου κάθε σύγχρονου κράτους. Η ανάπτυξη του ενδιάθετου περιεχομένου της αφηρημένης ελευθερίας οδηγεί στην ανάδυση της έννοιας της κατ’ ενεικόνιση ελευθερίας. Η ηθική συνείδηση του υποκειμένου και η βούλησή του αγαθού στην οποία απολήγει η διαλεκτική ανάπτυξη της έννοιας την βούλησης ως ηθικότητας, καταδεικνύεται ως η πρώτη, αλλά ατελής και σχετική ενότητα της καθ’ εαυτήν καθολικής και της προς εαυτήν ελεύθερης βούλησης. Ο σχετικός χαρακτήρας της εν λόγω ενότητας, αναιρείται καθόσον η ελευθερία μεταβαίνει στην συγκεκριμένη καθολικότητα της πολιτικής ηθικότητας, στην σφαίρα της οποίας επιτελείται η σύμπτωση της καθολικότητας και της ατομικότητας. Αυτό συντελείται στις ενθαδικές μορφές που λαμβάνει η ελευθερία που είναι προσδιορισμένη ως πολιτική ηθικότητα: την οικογένεια, την κοινωνία των πολιτών και, τελικά, στο κράτος. Η διάκριση της πολιτικής κοινωνίας και του κράτους διαχωρίζει την οικονομική από την πολιτική σφαίρα την πολιτικής ηθικότητας. Το κράτος αποτελεί την επίλυση των αντιφάσεων που αναπτύσσεται στο έδαφος της κοινωνίας των πολιτών στην οποία οι άνθρωποι δραστηριοποιούνται ως οικονομικά υποκείμενα. Στο κράτος η ελευθερία ανευρίσκει την ενεργεία πραγματικότητά της εντός της σφαίρας του αντικειμενικού πνεύματος. Η εγελιανή σύλληψη της ιδέας της ελευθερίας συνιστά την ενότητα της έννοιας και της ενθαδικής πραγματικότητάς της. Δηλαδή, η ελευθερία δεν εξαντλείται στην εννοιακή της σύλληψη και στον δεοντολογικό της χαρακτήρα, αλλά συμπλέκεται ουσιωδώς με τις εξαντικειμενικεύσεις της, οι οποίες ορίζονται ως η ελευθερία εν ετέρω, δηλαδή ως η έννοια που έχει προσλάβει αντικειμενική πραγματικότητα.
description: In the present thesis the concept of freedom is considered as it is exposed in the Hegelian Philosophy of Right. The transformations of the concept of freedom are exposed while it proceeds through its self-interpretation, starting from the abstract universality of its concept. Freedom in this abstract form is defined as the free will of the person, who is the bearer of the individual rights and consists the base of right in any modern state. The development of the immanent content of abstract freedom leads towards the emergence of the concept of reflective freedom. The subject’s moral conscience and its willing of Good is the point at which the dialectic development of the concept of the free will as morality culminates. That point is shown to be the first, though imperfect and relative form of unity between the universal will in itself and the free will which is for itself. The relative character of the aforementioned unity is transcended as freedom passes to the concrete universality of the ethical life, in whose sphere universality and individuality coincide. This is carried out in the forms of being that freedom acquires while being determined as ethical: family, civil society and, finally, the state. The distinction between civil society and the state distinguishes the economic from the political sphere of ethical life. The state is defined as the solution of the contradictions that arise on the ground of civil society where people act as subjects of the economic life. In the state freedom finds its actuality within the sphere of objective spirit. The Hegelian understanding of the idea of freedom consists in the unity of its concept and the forms of being it gives to itself. That is, freedom is not exhausted in its conceptual form and its character of being a mere “ought” but is essentially connected to its objectifications which are defined as freedom in otherness, namely as the concept that has acquired objective reality.