Μεταφορές έργων του Γ. Μ. Βιζυηνού στη δημοτική: Ζητήματα μεταφραστικής θεωρίας και κριτικής πρόσληψης
Creators: name: Τετεπουλίδου, Αναστασία Παύλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ενδογλωσσικές μεταφράσεις Νεοελλήνων συγγραφέων
Διηγήματα του Γ. Μ. Βιζυηνού στη δημοτική
Διασκευές για παιδιά και νέους
Intralingual translation of Modern Greek authors
G. M. Vizyinos’ short stories translated into Modern Greek
Adaptations for children

description: Παρότι περιχαρακωμένη στην περιφέρεια των μεταφραστικών σπουδών, η ενδογλωσσική μετάφραση αποτελεί το είδος εκείνο της μετάφρασης που είναι περισσότερο επιφορτισμένο με ιδεολογικά σχήματα. Το ζήτημα των ενδογλωσσικών μεταφράσεων στον ελληνικό χώρο καταγράφει μια μακραίωνη ιστορία αντιδράσεων και αντιπαραθέσεων, ενώ μέχρι σήμερα η μερίδα του λέοντος έχει στραφεί στη μετάφραση των κειμένων της αρχαιοελληνικής γραμματείας. Αντίθετα, η κριτική στη συντριπτική της πλειοψηφία τείνει να απορρίπτει την ενδογλωσσική μετάφραση κειμένων που βρίσκονται χρονικά πιο κοντά στην εποχή μας, όπως είναι τα έργα συγγραφέων του 19ου αιώνα που έχουν γραφτεί σε καθαρεύουσα. Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι η εξέταση των μεταφορών των έργων του Γ. Μ. Βιζυηνού από την καθαρεύουσα στη δημοτική. Ειδικότερα, αφού τεθούν ορισμένα ζητήματα θεωρίας της λογοτεχνικής μετάφρασης με επίκεντρο την ενδογλωσσική μετάφραση και γίνει μια σύντομη επισκόπηση ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος ενδογλωσσικών μεταφράσεων συγγραφέων του 19ου αιώνα (π.χ. Ροΐδη, Παπαδιαμάντη, κ.ά), η έμφαση θα δοθεί στη μεταφραστική δραστηριότητα του 20ού και 21ου αιώνα γύρω από τα διηγήματα του Βιζυηνού. Κύρια στόχευση της παρούσας εργασίας είναι να καταγραφεί το σύνολο των μεταφράσεων του Βιζυηνού, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που απευθύνονται αποκλειστικά σε παιδιά και εφήβους, να διερευνηθεί η πρόσληψη των μεταφράσεων από την κριτική και να εξεταστεί η γενικότερη αποτίμησή τους στο πλαίσιο της ενδογλωσσικής μετάφρασης. Τέλος, έχοντας ως γνώμονα θεωρητικά μοντέλα της περιγραφικής μεταφρασεολογίας και των πολιτισμικών προσεγγίσεων της μετάφρασης, εξετάζονται στρατηγικές της μεταφραστικής διαδικασίας, προκειμένου να αναδειχθεί, μέσα από τη συγκριτική μελέτη των μεταφράσεων και των διασκευών, η αμφίδρομη σχέση ανάμεσα σε ιδεολογία και μετάφραση.
description: Fully entrenched in the district of translation studies, intralingual translation is that kind of translation which is most in charge of ideological forms. The issue of intralingual translations in the Greek area records a long history of dispute and controversies, while nowadays the lion's share has turned to the translation of the texts of the ancient Greek literature. On the contrary, the vast majority of critics tend to reject the intralingual translation of texts that are closer to our time, such as the literary texts of 19th century authors written in purist Greek. The object of study of this thesis is the examination of the transfers of the works of G. M. Vizyinos from the purist Greek to the Modern Greek. In particular, after raising some issues of literary translation theory focusing on intralingual translation and giving a brief overview of a representative sample of 19th century authors' translations (eg Roidis, Papadiamantis, etc.), the emphasis will be on the translational activity of the 20th and 21st century around Vizyinos’ short stories. The main aim of this thesis is to record all of Vizyinos’ translations, including those which aimed exclusively at children and adolescents, to investigate the uptake of critical translations and to examine their general evaluation in the context of intralingual translation. In the end, based on theoretical models of descriptive translation studies and on cultural approaches of translation, translation strategies are examined in order to highlight, through the comparative study of translations and adaptations, the bidirectional relationship between ideology and translation.