Ανατομική μελέτη του μυϊκού κόμβου των γωνιών του στόματος (modiolus) και διερεύνηση της κλινικής του σημασίας
Creators: name: Στολτίδου, Αλεξάνδρα Σ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Μυϊκός κόμβος γωνιών στόματος
Μυς γωνίας στόματος
Modiolus
Μείζων ζυγωματικός μυς
Μυϊκό γάγγλιο γωνιών στόματος
Muscular node at the angle of the mouth
Muscles at the angle of the mouth
Zygomaticus major muscle
Muscular junction at the angle of the mouth

description: Ο μυϊκός κόμβος των γωνιών του στόματος (Modiolus) είναι μια ανατομική, μυοαπονευρωτική δομή, γνωστή από τους αρχαίους χρόνους και ιδιαίτερα σημαντική για την απόδοση της έκφρασης και της νεανικής όψης στο πρόσωπο. Η τρέχουσα βιβλιογραφία έχει αφήσει ακόμη αναπάντητα ορισμένα ερωτήματα σχετικά με τη θέση του Modiolus στο χώρο, τον τρόπο οργάνωσής του και το βαθμό συμμετοχής του μείζονα ζυγωματικού ως κύριου μυός στην οργάνωση της δομής του. Η διευκρίνιση των παραπάνω ερωτημάτων, για τα οποία έχει τονιστεί ότι θα μπορούσαν να αποδειχτούν ιδιαιτέρως χρήσιμα στην τρέχουσα χειρουργική πράξη και ιδίως σε ειδικότητες που εμπλέκονται στην αισθητική και επανορθωτική χειρουργική του προσώπου, αποτέλεσε θέμα έρευνας για την παρούσα διδακτορική διατριβή.Για το σκοπό αυτό παρασκευάστηκαν 102 (51 αριστερά και 51 δεξιά) ημιμόρια προσώπου σε 51 ενήλικα ταριχευμένα πτώματα, με ιδιαίτερη έμφαση στην παρασκευή των μειζόνων ζυγωματικών μυών και στην παρατήρηση των γωνιών του στόματος (ανατομική περιοχή του Modiolus) αμφοτερόπλευρα. Μετά την ολοκλήρωση των ανατομικών παρασκευών, για τη μελέτη της θέσης και της μορφολογίας του μυϊκού κόμβου των γωνιών του στόματος, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της ψηφιακής φωτογραμμετρικής καταμέτρησης, ή αλλιώς φωτογραμμετρίας η οποία θεωρείται σήμερα από τις πιο αξιόπιστες μεθόδους για την άντληση ανατομικών και λειτουργικών πληροφοριών στην τρέχουσα κλινική έρευνα, διάγνωση και θεραπεία. Τέλος ελήφθησαν ιστολογικά παρασκευάσματα από την περιοχή της γωνίας του στόματος, και με διαδοχικές τομές με κατεύθυνση από το δέρμα προς το στοματικό βλεννογόνο, μελετήθηκε η τρισδιάστατη μορφή του όπως αυτή εμφανίζονταν κατά την κατά βάθος σάρωση και επεξεργασία των τομών. Για την ακριβή απεικόνιση της θέσης του Modiolus με τη μέθοδο της φωτογραμμετρίας προσδιορίστηκε η σχέση της εγγύς περιοχής του (οριζόμενη από το ανθρωπομετρικό σημείο χείλιον: (Ch)) με άλλα σταθερά, ανατομικά, οστέινα κρανιομετρικά σημεία, διεθνώς γνωστά, εκ των άνω προς τα κάτω, ως μεσόφρυον (Glabella (g)), ριζορρίνιο (Nasion (n)), κόγχιο (Orbitale (or)),: τράγιο (Tragian (t)), υπορίνιο (Subnasale (sn)), πωγώνιο (Pagonion (pg)), γνάθιο ή γένειο (Gnathion (gn) ή menton, και γώνιον (Gonion (go)).Ταυτόχρονα, οι ίδιοι ανατομικοί δείκτες χρησιμοποιήθηκαν για να οριοθετήσουν την έκφυση, την κατάφυση και το μέσο πλάτος της γαστέρας του μείζονος ζυγωματικού μυός, καθώς και των επί μέρους γαστέρων του όπου συναντήσαμε παραλλαγές του. Από τη μέτρηση των αποστάσεων προέκυψε ότι οι μέσες αποστάσεις του σημείου χείλιου από το μεσόφρυον (CH-G) για το δεξιό και αριστερό ημιμόριο ήταν αντίστοιχα 95,763 mm και 96,016 mm, από τη βάση της στυλίδας ( υπορίνιο ) (CH-Sn) 43,444 mm και 43,799 mm, από το πωγώνιο (CH – Pg) 50,576 mm και 49,582 mm, από το πωγώνιο (CH – Pg) 50,576 mm και 49,582 mm, από το γνάθιον (CH – Gm) 54,954 mm και 52,720 mm, από το γώνιον (CH –Go) 60.526 mm και 60,109 mm, από το αριστερό τράγιον (CH –Tr) 92,824 mm και 95,604, και από το κόγχιο (CH –Or) 51,751 mm και 51,485 mm. Όσον αφορά στη μελέτη του μείζονος ζυγωματικού, που σχηματίζει κατά κύριο λόγο το Modiolus, εμφανίστηκε με τη συνήθη μορφή του (απλός) σε 81 περιπτώσεις (ποσοστό 79,411%), διπλός ή διφυής μείζων ζυγωματικός εμφανίστηκε σε 13 περιπτώσεις (ποσοστό 12,745%), σε μία περίπτωση καταγράφηκε τριπλός μείζων ζυγωματικός (ποσοστό 0,980%) ενώ υπήρξαν και 7 ατυχείς περιπτώσεις (ποσοστό 6,862%) που οφείλονταν σε αδυναμία παρασκευής του μυός, λόγω πλημμελούς συντήρησης του πτωματικού υλικού και δυσχέρειας κατά την παρασκευή του, οπότε και διατμήθηκε ο συγκεκριμένος μυς, ή σε τεχνικές δυσκολίες κατά τις μετρήσεις. Όσον αφορά στη συνήθη μορφή του μείζονος ζυγωματικού (απλή γαστέρα) καταγράφηκε μέσο πάχος μυός 8,480 mm και μέσο μήκος 45,447 mm.Το μέσο μήκος της κύριας μυϊκής δεσμίδας του μυός, στη διφυή παραλλαγή, ήταν 50,135 mm ενώ το μέσο πάχος του 8,837 mm. Το μέσο μήκος της άνω γαστέρας μετά το διαχωρισμό της κύριας μυϊκής δεσμίδας ήταν 22,126 mm και το μέσο πάχος της 7,213 mm. Το μέσο μήκος της κάτω γαστέρας ήταν 27,660 mm ενώ το μέσο πάχος της 6,515 mm. Από την εξέταση, για την τρισδιάστατη μελέτη και την αναπαράσταση του μυϊκού κόμβου των γωνιών του στόματος προέκυψε ότι η ως άνω δομή παρουσιάζονταν με τη μορφή μιας ελικοειδούς αμβλείας, κωνοειδούς κατασκευής. Η βάση του κώνου προσφύονταν στον παρειακό βλεννογόνο. ενώ ο αδρά ελικοειδής σχηματισμός, επεκτείνονταν κατακόρυφα, περίπου 20 mm άνω και 20 mm κάτω μιας οριζόντιας γραμμής, διαμέσου της γωνίας της παρειάς και 20 mm πλάγια από τη γωνία της παρειάς. Η αμβλεία κορυφή της κωνικής δομής του Modiolus (apex modioli) είχε μήκος περίπου 4 mm και το κέντρο της απείχε περίπου 12 mm άνω της παρειακής γωνίας. Το πάχος της δομής από το βλεννογόνο μέχρι το υπερκείμενο δέρμα της παρειάς υπολογίστηκε περίπου σε10 mm.Τέλος, λόγω της κλινικής σημασίας του Modiolus γίνεται ευρεία αναφορά στη συμβολή που έχει η γνώση του καθώς και στις διαδικασίες που εφαρμόζονται για τη διατήρηση της ακεραιότητάς του στα πεδία της πλαστικής χειρουργικής, γναθοπροσωπικής χειρουργικής νευρολογίας, ορθοδοντικής, προσθετικής αποκατάστασης της στοματικής κοιλότητας και της φώνησης.
description: The Modiolus is an anatomically complex structure that has great importancein facial expression due to its location at the angle of the mouth.It is a subcutaneous, dense, compact, mobile, fibromuscular mass, formed bythe interlacing of a number of muscles on each side of the face. The name Modiolusrefers to the resemblance to the “nave of a wheel” and the muscles ending in it to the“radiating spokes of an imaginary wheel”.Embryologically, muscles of the Modiolus derive from the second branchialarch. Zygomaticus major, levator anguli oris, depressor anguli oris, platysma parsmodiolaris, incisivus superior and inferior, buccinater, risorius and various parts oforbicularis oris are the muscles attaching to the Modiolus with a focus just lateral tothe buccal angle.They lie in different planes, their modiolar stems are often spiralized and mostdivide into two or more bundles, each of them interlacing and attaching in adistinctive way.Zygomaticus major is the muscle, which mainly forms the Modiolus. Thecommonest form is the single zygomaticus major which was identified in 79,411%(81 in 102 cases).A double of bifid zygomaticus major is a rather common variation andappears in our study in 12,745% (13 in 102 cases).- 89 -This muscle bifurcated into two tranks. The superior bundle inserted at orabove the corner of the mouth, when the inferion belly inserted at the confluence ofmuscles below the corner of the mouth into the Modiolus.The average length and width of the single zygomaticus major is 45,447 mmand 8,480 mm respectively.The average width of the main muscle belly of the double zygomatics majorprior to its division was 8,837 mm, while its whole length was 50,135 mm.The average length and width of the superior bundle was 22,126 mm and7,213 mm while the average length and width of the inferior bundle was 27,660 mmand 6,515 mm.In only one specimen we identified a triple zygomaticus major, with anintermediate bundle, ending above the corner of the mouth, at the peripheral bundlesof the orbicularis oris.Length of the main muscle: 44,306 mmWidth of the main muscle: 13,971 mm(prior to its division)Length of the upper bundle: 26,299 mmWidth of the upper bundle: 3,742 mmLength of the intermediate bundle: 26,176 mmWidth of the intermediate bundle: 6,087 mmLength of the lower bundle: 30,831 mmWidth of the lower bundle: 3,603 mmThe Modiolus is not a clearly defined anatomical area, so we used theinternationally well – known, craniofacial landmark Cheilion (Ch) to identify themedial wall of the Modiolus.Then, we measured the distances between Ch and other firm, craniofaciallandmarks on the same half – face and on both sides as well, better known as glabella(G),nasion (N), orbitale (Or), tragion (Tr), subnasale (Sn), pogonian (Pg),gnathion(Gn) and gonion (Go).Our measurements were performed through the method of photogrammetry.Our goal was to try to signify the boundaries and the exact location of themedial wall of the Modiolus, extending to the identification and localization of thewhole anatomical structure of the Modiolus.Our results were the following:- 90 -Average distance between R CH – G : 96,016Average distance between R CH – N : 83,216 mmAverage distance between R CH – SN : 43,764 mmAverage distance between R CH – Pg : 49,582 mmAverage distance between R CH – Gn : 52,760 mmAverage distance between R CH – R Go : 60,109 mmAverage distance between R CH – R Tr : 95,604 mmAverage distance between R CH – R Or : 51,485 mmAverage distance between L CH – G : 95,763 mmAverage distance between L CH – N : 82,969 mmAverage distance between L CH – SN : 43,444 mmAverage distance between L CH – Pg : 50,576 mmAverage distance between L CH – GN : 54,954 mmAverage distance between L CH – L GO : 60,526 mmAverage distance between L CH – L Tr : 92,824 mmAverage distance between L CH – L Or : 51,751 mmFinally, we performed the 3-D reconstruction of the cone-like structure of theModiolus. The Modiolus appears to be a tortuous, blund, conelike structure,extending vertically from the buccal mucosa to the dermis of the skin. The base of thecone is adjacent to the mucosa while the apex is adjacent to the skin.The Modiolus was the object of our research because it is of criticalimportance in several areas, such as: plastic and aesthetic surgery, craniofacialsurgery, prosthodontics, neurophysiology, orthodontics, homology and phylogeny,phonation and speech.The origin of this siguificance lies on the following:a) Modiolus makes a very important landmark of beauty and youth of theinferior part of the face.b) It has great importance in the formation of the nasolabial fold.c) A trophic Modiolus prevents the appearance of facial aging and preserve,the relations between the skeletal structures and those belonging to the soft tissues of the inferior part of the face.