Μελέτη αναβίωσης και ανάδειξης του οικισμού του Κάτω Κρανιώνα στα Κορέστεια Καστοριάς
Creators: name: Γκουγκουστάμου, Φωτεινή Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Κάτω Κρανιώνας
Κορέστεια
Οικισμός
Kato Kranionas
Korestia
Settlement

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί ο οικισμός του Κάτω Κρανιώνα του Δήμου Καστοριάς και ανήκει στο σύμπλεγμα όμοιων οικισμών γνωστών ως Κορέστεια. Ο εν λόγω οικισμός έχει κηρυχθεί πρόσφατα, και συγκεκριμένα το έτος 2016, από το ΥΠ.ΠΟ. ως «ιστορικός τόπος» λόγω του μοναδικού αρχιτεκτονικού του πλούτου καθώς αποτελείται από αμιγώς πλινθόκτιστα κτίρια. Πρόκειται για διώροφα, κυρίως, κτίρια που είναι αγροτικές κατοικίες ωστόσο διαθέτουν απλά νεοκλασσικίζοντα μορφολογικά στοιχεία (περιμετρικές κορνίζες παραθύρων, ταινίες που ορίζουν τα επίπεδα των ορόφων κτλ) και αποδίδουν μια ιδιαίτερη μορφή στην κατά τα άλλα γνωστή μακεδονίτικη κατοικία. Η χρήση τους είναι αυτή της κατοικίας στον όροφο ενώ η ισόγεια στάθμη χρησιμοποιούταν ως χώρος αποθήκευσης της τροφής τους ή ως στέγασης των ζώων τους. Χαρακτηριστικό γνώρισμα είναι ο ψηλός πλίνθινος αυλόγυρος, που ωστόσο δεν παρατηρείται εκ πρώτης όψεως λόγω της κατάρρευσης των περισσοτέρων. Πρόκειται, δηλαδή, τελικά για μικρά οικιστικά σύνολα που στο εσωτερικό τους καλύπτουν τις ανάγκες της στέγασης, τροφής και ιδιωτικότητας. Επιπλέον, βασική ιδιαιτερότητα του οικισμού είναι η πολεοδομική του ανάπτυξη και η θέση της εκκλησίας σε σχέση με τον πυρήνα του. Η οικοδόμηση του οικισμού πραγματοποιήθηκε άναρχα χωρίς να οριοθετείται εξ αρχής το κέντρο του, η γνωστή πλατεία στην οποία συνήθως απαντάται η εκκλησία του χωριού και πολλές φορές κάποιο μακρόχρονο δέντρο. Ανταυτού, η φύτευση που συναντάται περιορίζεται εντός των αυλών και σε ελάχιστα σημεία βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο. Ωστόσο, σήμερα λόγω της κατάρρευσης πολλών κτιρίων σε πολλά τμήματα του οικισμού είναι δύσκολη η αναγνώριση της αρχικής φύτευσης καθώς τη θέση της έχει πάρει άναρχη και έντονη φύτευση που πολλές φορές καλύπτει και τα υφιστάμενα κτίρια. Το αντικείμενο της εργασίας χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο αποτελείται από την ιστορική ανάλυση του ευρύτερου περιβάλλοντος και του ίδιου του οικισμού, την ανάλυση όλων των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων του, την πολεοδομική ανάλυσή του και, τέλος, την αποτύπωση, καταγραφή και τεκμηρίωση των σωζόμενων κτισμάτων του. Τα παραπάνω παρατείθενται σε χάρτες και καρτέλες κτιρίων. Το δεύτερο μέρος αποτελεί την πρόταση αποκατάστασης και αναβίωσης του ιστορικού αυτού οικισμού μέσα από νομοθετικούς και σχεδιαστικούς χειρισμούς. Κύριο σενάριο αναβίωσης αποτελεί η επαναφορά της πυκνότητας του οικισμού μέσα από συγκεκριμένες πολεοδομικές διαδικασίες και η ίδρυση τουριστικών καταλυμάτων ώστε ο ίδιος ο οικισμός να αποτελέσει έναν καινούργιο τουριστικό πόλο έλξης. Βασικό τμήμα της πρότασης αποτελεί η ίδια κατασκευαστική τεχνολογία που κηρύσσεται διατηρητέα και προστατευόμενη στον οικισμό. Έτσι, μέσω εργαστηρίων και σεμιναρίων που μπορούν να πραγματοποιηθούν επι τόπου, ο επισκέπτης θα έχει την ευκαιρία να συμμετάσχει στη διαδικασία παραγωγής πλιθιών με παραδοσιακό τρόπο και να τα εφαρμόσει σε υποψήφια προς αποκατάσταση κτίρια.
description: The subject of this diploma thesis is the settlement of Kato Kraniona of the Municipality of Kastoria and belongs to the complex of similar settlements known as Korestia. This settlement has been recently declared, in the year 2016, by the Ministry of Culture. as a “historical site” due to its unique architectural richness because of purely brick-built buildings. These are two-storey buildings, which are rural houses, however they have simple neoclassical morphological elements (window frames, lines that define the levels of the floors etc.) and attach a special form known as Macedonian residence. They used to live on the floor while the ground level was used as a storage space for their food or as a housing for their animals. The main characteristic of the buildings is the tall brick courtyard, which however is not recognizable due to the collapse. In other words, they are small residential complexes that cover the needs of housing, food and privacy. Moreover, the main specificity of the settlement is its urban development and the position of the church in relation to its core. The construction of the settlement was carried out anarchically and without a square in which the church of the village is usually found and often a tree. On the contrary, planting is limited within the lumber and in very few places there are in public spaces. The subject of the thesis is divided into two parts. The first consists of the historical analysis of the wider environment and of the settlement itself, the analysis of all its characteristics, its urban analysis and, finally, the recording and documentation of its existing buildings. The above are provided on maps and building tabs. The second part is the proposal of restoration and revival of this historical settlement through legislative and design manipulations. The main scenario of revival is the restoration of the density of the settlement through specific urban planning processes and the establishment of tourist accommodation so that the settlement itself will become a new tourist attraction. The manufacturing technology is declared preserved and protected in the settlement. Thus, through workshops and seminars that can be held on Kato Kraniona, the visitor will have the opportunity to participate in the process of producing bricks in a traditional way and apply them to the buildings.