Μελέτη του βαθμού σιδήρωσης του μυοκαρδίου στη β-μεσογειακή αναιμία με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας: κλινικές συσχετίσεις
Creators: name: Χριστοφορίδης, Αθανάσιος Ι.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2006
Subjects: Ηπαρ
Μικτή θεραπεία
Liver
Combined therapy

description: Παρά την εφαρμογή προγραμμάτων τακτικών μεταγγίσεων και συστηματικής αποσιδήρωσης, η καρδιακή προσβολή, ως αποτέλεσμα της υπερφόρτωσης του μυοκαρδιακού ιστού με σίδηρο, εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου σε ασθενείς με ομόζυγη β-Μεσογειακή Αναιμία. Η μαγνητική τομογραφία προσφέρει μία αναίμακτη και προσιτή μέθοδο για τον μη-επεμβατικό προσδιορισμό του εναποτιθέμενου σιδήρου σε μια σειρά από όργανα-στόχους όπως η καρδιά, το ήπαρ, οι ενδοκρινείς αδένες. Σκοπός της μελέτης αυτής ήταν η έγκαιρη, προσυμπτωματική διάγνωση της υπερβολικής εναπόθεσης σιδήρου στο μυοκάρδιο ασθενών με ομόζυγη β-Μεσογειακή Αναιμία με τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας καθώς και η σύγκριση της επίδρασης διαφορετικών προγραμμάτων αποσιδήρωσης στην αποτελεσματική απομάκρυνση σιδήρου από τον μυοκαρδιακό ιστό. Μελετήθηκαν 50 παιδιά και νεαροί ενήλικες (27 αγόρια και 23 κορίτσια) με ομόζυγη β-Μεσογειακή Αναιμία (Μ.Ο. ηλικίας: 14,74 ± 3,67 έτη). Όλοι οι ασθενείς μελετήθηκαν με πλήρη καρδιολογικό έλεγχο που περιελάμβανε λεπτομερή κλινική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπερηχογράφημα καρδιάς. Επιπλέον πραγματοποιήθηκαν μαγνητικές τομογραφίες μυοκαρδίου και ήπατος με σκοπό τον ποσοτικό προσδιορισμό της σιδήρωσης των ιστών. Όλες οι μαγνητικές τομογραφίες πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση του ίδιου μηχανήματος, ενός μαγνητικού τομογράφου Siemens®, Impact Expert plus στα 1.0 Tesla. Χρησιμοποιήθηκαν ακολουθίες flash 2D, με ταυτόχρονη ηλεκτροκαρδιογραφική μελέτη και οι λήψεις πάρθηκαν 50 msec μετά το κύμα R, κατά τη διάρκεια αναπνευστικής παύσης 10-12 δευτερολέπτων. Μετρήθηκε η ένταση του σήματος στον υπό εξέταση ιστό και στον αέρα και υπολογίσθηκε ο λογαριθμικός τους λόγος. Φυσιολογικές τιμές θεωρήθηκαν όσες ήταν πάνω από 3,2. Το σύνολο αυτών των εξετάσεων πραγματοποιήθηκε στην αρχή, 1 χρόνο και 3 χρόνια μετά, με τη λήξη της μελέτης αυτής. Επίσης χρησιμοποιήθηκαν μετρήσεις επιπέδων φερριτίνης ορού σε όλους τους ασθενείς καθώς και αποτελέσματα από διαδερμική βιοψία ήπατος που ήταν διαθέσιμα σε 26 ασθενείς. Αναφορικά με τη θεραπεία αποσιδήρωσης, κατά τον πρώτο χρόνο της μελέτης σχηματίσθηκαν 2 μεγάλες ομάδες: η πρώτη περιελάμβανε 32 ασθενείς που λάμβαναν DFO σε δόση 30-50 mg/kg, 5-6 φορές τη βδομάδα σε 8-ωρη συνεχή υποδόρια έγχυση, ενώ η δεύτερη λάμβανε μικτή θεραπεία με δεφεριπρόνη (δόση: 75 mg/kg, καθημερινά) και DFO (30-50 mg/kg , 3-4 φορές τη βδομάδα). Τον δεύτερο και τρίτο χρόνο της μελέτης, προστέθηκε και μια επιπλέον ομάδα που λάμβανε τον καινούριο παράγοντα αποσιδήρωσης, ICL670, σε δόση που εξαρτόταν από την αρχική βιοψία ήπατος. Επιπλέον μετακίνηση ασθενών από την αρχική ομάδα της DFO έγιναν με σκοπό την αποτελεσματικότερη αποσιδήρωση. Κανένας από τους ασθενείς δεν παρουσίασε σημαντική καρδιακή δυσλειτουργία στον καρδιολογικό έλεγχο. Η μαγνητική τομογραφία έδειξε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών είχε φυσιολογική τιμή σιδήρωσης μυοκαρδίου σε αντίθεση με το ήπαρ όπου η σιδήρωση ήταν σημαντική παρά το νεαρό της ηλικίας του υπό-μελέτη πληθυσμού. Μέτρια αρνητική συσχέτιση υπήρξε μεταξύ τιμών μαγνητικής μυοκαρδίου και ηλικίας (r=-0,55) ενώ ασήμαντη μεταξύ τιμών μαγνητικής μυοκαρδίου και φερριτίνης ορού (r=-0,19). Καμία συσχέτιση δε βρέθηκε μεταξύ τιμών μαγνητικής μυοκαρδίου και κλάσματος εξωθήσεως (EF) καθώς και μεταξύ τιμών μαγνητικής μυοκαρδίου και πάχος μεσοκοιλιακού διαφράγματος κατά τη διαστολή (IVSd). Τέλος, η εναπόθεση σιδήρου σε δύο διαφορετικά όργανα (μυοκάρδιο και ήπαρ) φαίνεται να είναι ανεξάρτητη και δεν παρουσιάζει καμία συσχέτιση. Συμπερασματικά, η μαγνητική τομογραφία μυοκαρδίου βοηθά στην προκλινική διάγνωση και έγκαιρη αντιμετώπιση των καρδιακών επιπλοκών συμβάλλοντας στην παράταση του προσδόκιμου επιβίωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ομόζυγη β-Μεσογειακή Αναιμία. Επιπλέον, η συνδυαστική θεραπεία αποσιδήρωσης με δεσφεριοξαμίνη και δεφεριπρόνη, φαίνεται ότι υπερτερεί στην απομάκρυνση του πλεονάζοντος μυοκαρδιακού σιδήρου ενώ καθυστερεί την αιμοχρωμάτωση του ηπατικού παρεγχύματος. Τέλος, ο καινούριος «χηλικός» παράγοντας ΙCL670 φαίνεται ότι, στη συνήθη δόση χορήγησης, διατηρεί ένα σταθερό ισοζύγιο σιδήρου στο μυοκάρδιο ενώ ελάχιστα επιβαρύνει με σίδηρο το ήπαρ. Περαιτέρω τυχαιοποιημένες μελέτες απαιτούνται για την επιβεβαίωση των παραπάνω αποτελεσμάτων
description: Despite major advances in conventional treatment of β-thalassaemia major, cardiac complications, secondary to transfusional iron overload, represent the most frequent cause of death among thalassaemic patients. Magnetic Resonance Imaging (M.R.I.) offers a non-invasive and easily accessible method for estimating iron levels in various target-tissues, such as liver, myocardium and endocrine glands. The aim of this study was to assess myocardial iron accumulation in thalassaemic patients using M.R.I. and consequently to compare the effectiveness of different chelation regimens regarding the removal of myocardial iron. Fifty children and young adults with β-thalassaemia major (27 boys and 23 girls) were enrolled in this study (mean age: 14.74 ± 3.67 years). All patients underwent detailed clinical examination, electrogardiography, echocardiography, heart M.R.I. and liver M.R.I.. M.R.I. images were acquired using a Siemens Expert plus Imager equipped with a 1.0 Tesla magnet using electrogardiogram-triggered, flash 2D sequences. Each image was acquired 50 msec after the R-wave, during a 10-12 sec breath hold. Measurements were performed in the studied tissue and in the air. The natural logarithm of the mean signal intensity of the studied tissue divided by the standard deviation of the air was calculated, with estimating normal values above 3.2. These examinations were performed at the beginning of the study, 1 year and 3 year after. Additionally, serum ferritin levels were regularly measured and data regarding liver iron concentrations assessed by percutaneous liver biopsy were available for 26 patients. Regarding chelation treatment, after the initial M.R.I., two major groups were formed consisted of 32 and 16 patients, receiving DFO (30-50 mg/kg, 5-6 times a week by subcutaneous infusion) and combined treatment with DFO (30-50 mg/kg, 3-4 times a week, subcutaneously) and DFP (75 mg/kg daily, per os), respectively. After the second M.R.I., another group of 11 patients receiving ICL670, a new chelation agent, was formed. In addition, some patients initially receiving DFO moved to other chelation groups in order to achieve better compliance and chelation effects. None of the patients showed important cardiac dysfunction during the study. Myocardial M.R.I. was within normal ranges for the totality of the studied population, whereas liver M.R.I. was abnormal in many patients despite the young of age. A medium negative correlation was noted between myocardial MRI and age (r=-0.55), whereas none correlation was noted between liver M.R.I. measurements and age (r=-0.19). None correlation was observed when compared myocardial M.R.I. values and ejection fraction (EF) as well as myocardial M.R.I. values and the size of the interventricular septum in diastole (IVSd). Finally, iron accumulation in both myocardium and heart seems to act independently as none correlation was noted. In conclusion, myocardial M.R.I. offers preclinical recognition of excessive iron deposits and when followed by intensified chelation therapy can prevent serious cardiac complication affecting both quality and expectancy of life in patients with β-thalassaemia major. Moreover, combined chelation treatment with DFO and DFP desferioxamine and deferiprone seems to have better results in removing iron from the myocardium while it retards liver iron accumulation more effectively than monotherapy with DFO. The new oral chelator, ICL670, at the usual dose, did not show any significant change in myocardial iron deposits. More, randomized controlled trials are needed in order to confirm these findings and lead to safer conclusions