Το Υπόμνημα του Σιμπλίκιου στο Εγχειρίδιο του Επίκτητου ως πρόταση τρόπου ζωής κατά την Ύστερη Αρχαιότητα
Creators: name: Παπαγεωργίου, Φώτιος Ν.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Σιμπλίκιος
Επίκτητος
Αρχαίοι υπομνηματιστές
Ερμηνευτική
Simplicius
Epictetus
Ancient commentators
Hermeneutics

description: Ἀντικείμενο τῆς ἐργασίας αὐτῆς εἶναι ἡ νεοπλατωνική Ἐξήγησις (τό Ὑπόμνημα) τοῦ Σιμπλίκιου στό Ἐγχειρίδιο τοῦ Ἐπίκτητου καί στόχο της ἀποτελεῖ ἡ ἀνάδειξη τῆς πολιτικῆς σημασίας τοῦ νεοπλατωνικοῦ ἔργου μέσω τῆς ἑρμηνείας ἑνός ἠθικοῦ κειμένου τῆς Ὕστερης Στοᾶς. Στή συγκεκριμένη ἑρμηνευτική χειρονομία τοῦ Σιμπλίκιου διακρίνουμε νεωτερικά χαρακτηριστικά, τά ὁποῖα προκύπτουν ἀπό τή σχέση τοῦ Ὑπομνήματος μέ τή βυζαντινή πραγματικότητα μετά τή Στάση τοῦ Νίκα τό 532. Ἡ ἐξάρτηση τῆς ἑρμηνευτικῆς τοῦ Σιμπλίκιου ἀπό τό ἱστορικό παρόν χαρίζει στό Ἐγχειρίδιο τοῦ Ἐπίκτητου τήν πολιτική διάσταση πού καταστατικά τό στωικό αὐτό ἔργο ἀγνοεῖ, καθιστώντας το ἔτσι ἱκανό νά καλύψει τίς πνευματικές ἀνάγκες, ἠθικές καί πολιτικές, τοῦ φιλομαθοῦς Βυζαντινοῦ τόν ἕκτο αἰῶνα. Πρόκειται οὐσιαστικά γιά τήν κατασκευή ἀπό τόν Σιμπλίκιο ἑνός modus vivendi σέ ἐπίπεδο καθημερινότητας, ὥστε νά ἀντιμετωπιστεῖ τό συναίσθημα τοῦ φόβου πού προκαλεῖ σέ Ἐθνικούς καί Χριστιανούς ἡ ἐφαρμοσμένη πολιτική τοῦ Ἰουστινιανοῦ. Κατά τή νεοπλατωνική ἠθική καί πολιτική θεωρία σύμφωνα μέ τόν Σιμπλίκιο, ἡ ἔλλογη ψυχή δέν ἀποσύρεται στά ἐνδότερα τῆς ὑπάρξεώς της ἀπό ἀδιαφορία γιά ὅσα ἐκτός της συμβαίνουν, ὅπως θά ἤθελε ἡ ἠθική φιλοσοφία τοῦ Ἐπίκτητου, ἀλλά, ἀφοῦ μετεωριστεῖ τραγικά μέσα της, φρονίμως καί μετριοπαθῶς δρᾶ ἐλεύθερα ἐντός τοῦ κόσμου, ὥστε νά ἀλλάξει ἤ νά ἐπηρεάσει τή φορά τῶν πραγμάτων. Μέ τόν τρόπο αὐτό γίνεται κατανοητό ὅτι ἡ ἐπιστροφή τῆς ψυχῆς στό πεδίο τῶν νοητῶν γιά τόν Σιμπλίκιο διέρχεται τοῦ πρακτικοῦ λόγου, τήν ἔκφραση τοῦ ὁποίου προκαλεῖ καί διαμορφώνει ἡ ἐπιμέλεια τοῦ ἔλλογου στοιχείου τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἱστορική πορεία τῆς ψυχῆς φαίνεται νά συμβάλλει καθοριστικά κατά τόν νεοπλατωνικό στοχαστή στή συνειδητοποίηση τῆς θεϊκῆς καταγωγῆς της καί τῆς ὑποχρεώσεώς της νά μιμηθεῖ τήν πρόνοια τῶν θεῶν γιά τόν κόσμο μέσω τῆς πραγματώσεως τῶν καθηκόντων της πρός τόν ἑαυτό, τόν ἄλλο καί τόν θεό. Ἡ διαλεκτική δηλαδή τῆς ἱστορικότητας καί τῆς αὐτοσυνειδήσεως ἀποτυπώνεται στίς πράξεις καθήκοντος τοῦ ἔλλογου ὄντος στό πλαίσιο τῆς κοινωνικῆς καί πολιτικῆς ζωῆς μέ τελικό στόχο τήν κατάλληλη προετοιμασία τῆς ψυχῆς του γιά τόν κόσμο τῶν νοητῶν.
description: This thesis is dedicated to the study of Simplicius’ Commentary (Ἐξήγησις) on Epictetus’ Handbook, with a view to highlighting the political importance of the Neoplatonic work through the interpretation of an ethical text of the Late Stoa. In the concrete interpretative gesture of Simplicius, modern features arising from the relation of the Commentary to the Byzantine reality after the Nika Riot in 532 AD. A political dimension is granted to Epictetus’ Handbook due to the fact that Simplicius’ hermeuneutics is based on –and influenced by- the developments of historical time. This political dimension, which is structurally ignored by the stoic work, enables the expression of the spiritual, moral and political, needs of the intellectually inquisitive Byzantine of the sixth century. Essentially, it is about the creation of a modus vivendi at the level of everyday life from Simplicius, in order to deal with the fear that Justician’s applied policies provoke to Pagan and Christian. According to Simplicius’ ethics and political theory, the rational soul does not retire to the inner planes of its existence because of its indifference to what happens to the external reality, as Epictetus’ ethics advocates, but, since it tragically swing inside itself, it has acted wisely and moderately inside the world, in order to change or influence the course of of events. In this way, it should be understood that, according to Simplicius, the return of the soul to the intelligible world passes through the practical reason, the expression and the formation of which passes throught the care of self. The soul’s journey throughout human history seems to play an important role, according to the Neoplatonic thinker, in order of gain awareness of its divine origin and its obligation to imitate the providence of the Gods for the world through the fulfillment of its kathêkonta (duties) to the self, the other and the god. The dialectic relation between historicity and self-consciousness is reflected in the kathêkonta of the being endowed with reason within the framework of the social and political life, aiming at the proper preparation of its soul for the intelligible world.