Θρησκευτική ταυτότητα και ετερότητα στο ελληνικό σχολείο
Creators: name: Πακλατζόγλου, Σοφία Βίκτωρα
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Θρησκευτική ταυτότητα και θρησκευτική ετερότητα
Παγκοσμιοποίηση και πλουραλισμός
Διαπολιτισμική αγωγή και ελληνικό σχολείο
Θρησκευτική ελευθερία
Μάθημα των Θρησκευτικών και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών
Religious identity and (religious) diversity
Globalization and pluralism
Intercultural education and Greek school
Religious freedom
Course of Religious Education and Curricula

description: Αφορμή του βασικού προβληματισμού ο οποίος αναπτύσσεται στην παρούσα μελέτη αποτελεί η αύξηση του αριθμού τον πολιτισμικά και θρησκευτικά διαφορετικών μαθητών στο ελληνικό σχολείο. Ο προβληματισμός αυτός επικεντρώνεται στα παιδαγωγικά ζητήματα που προκύπτουν από τη μεταβολή αυτή του μαθητικού πληθυσμού σε σχέση με την Θρησκευτική Αγωγή. Κεντρικό ρόλο στη διαπραγμάτευση του θέματος διαδραματίζει αφενός η σχέση της αύξησης των θρησκευτικά διαφορετικά μαθητών με τα φαινόμενα της παγκοσμιοποίησης και του πλουραλισμού και αφετέρου η αγιογραφική και αγιοπατερική τεκμηρίωση της θέσης της ορθόδοξης παράδοσης. Στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται αρχικά μια διεπιστημονική ερμηνεία των όρων της ταυτότητας και της ετερότητας, τονίζεται η σχέση ανάμεσα τους, η διαρκής διαδικασία δόμησης τους και η σπουδαιότητα τους στην καθημερινότητα. Στο πλαίσιο αυτό της εννοιολογικής προσέγγισης των βασικών όρων προσεγγίζεται και η έννοια του όρου Θρησκευτική ταυτότητα, η οποία αποτελεί μέρος των υπολοίπων ειδών ταυτότητας και αναπτύσσεται παράλληλα με αυτές, εμπερικλείει δε επιμέρους έννοιες όπως η μνήμη, οι αξίες, τα πρότυπα και η θρησκευτική παράδοση. Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται αρχικά η θρησκευτική ετερότητα στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής αγωγής, η οποία προκρίνεται, σήμερα ως το μοντέλο διαχείρισης της θρησκευτικής ετερότητας εντός του ελληνικού σχολείου. Ερευνώνται, επίσης, τα ζητήματα που προκύπτουν από την παρουσία της θρησκευτικής ετερότητας στο ελληνικό σχολείο υπό το πρίσμα του θεμελιώδους δικαιώματος της Θρησκευτικής ελευθερίας, παρουσιάζεται συνοπτικά η Συνταγματική του κατοχύρωση και και αναλύονται συστηματικά οι θεολογικές προτάσεις υπέρβασης των αδιεξόδων, όπως αυτές προκύπτουν από την ορθόδοξη θεολογική σκέψη. Στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο της μελέτης αυτής παρουσιάζεται διεξοδικά η ορθόδοξη προσέγγιση της θρησκευτικής ετερότητας, με βάση τη θεολογία του προσώπου. Η περί προσώπου διδασκαλία της ορθόδοξης παράδοσης τονίζει την αξία της διαφορετικότητας και της μοναδικότητας του προσώπου. Η Ορθοδοξία προσφέρει στον άνθρωπο κάθε εποχής και κάθε εθνικότητας τη δική της πρόταση ζωής και με την κορωνίδα των εντολών του μαθαίνει να έχει ως κέντρο της ζωής του την αγάπη προς τον πλησίον. Το γεγονός αυτό οδηγεί στην αποδοχή αλλά και η αγάπη για το διαφορετικό. Συνεπώς, ο ρόλος του ορθόδοξου Μαθήματος των Θρησκευτικών είναι καθοριστικός στην καλλιέργεια της αλληλεγγύης, της ειρηνικής συνύπαρξης και της αγάπης μεταξύ των μαθητών ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές ή άλλες διαφορές μεταξύ τους. Ο χαρακτήρας του Μαθήματος των Θρησκευτικών υπαγορεύεται από τη θρησκευτική παράδοση της χώρας, εκφράζοντας τη συνείδηση του λαού και ανταποκρινόμενη στις θρησκευτικές τους αναζητήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, τέλος, μελετώνται τα ισχύοντα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών του Μαθήματος των Θρησκευτικών και διαπιστώνεται ότι καλλιεργούν την αποδοχή της ετερότητας αλλά και τον σεβασμό της ταυτότητας των μαθητών καθώς προωθούν την συνοχή και την συμβίωση των ετεροτήτων του σύγχρονου κόσμου με βάση τη χριστιανική διδασκαλία και παράδοση. Το νέο Πιλοτικό Πρόγραμμα Σπουδών που συντάχθηκε προκειμένου να προστατευθεί η θρησκευτική ετερότητα των αλλοδαπών μαθητών πάσχει θεολογικά και παιδαγωγικά.
description: The cause of the basic speculation that is developed in this study is to increase the number of culturally and religiously different students in Greek schools. This speculation focuses on educational issues arising from the change in the student population in relation to Religious Education. Central role in the negotiation of the issue plays on the one hand the relationship of the increase religious different students with the phenomenon of globalization and pluralism, on the other hand the hagiographic and patristic documentation of the position of the Orthodox tradition. In the first chapter an interdisciplinary interpretation of the terms of identity and diversity is firstly attempted, the relationship between them, the continuous building process and their importance in everyday life are stressed. In the context of the conceptual approach of basic conditions the term Religious identity is approached, which is part of the remaining identity types and is developed at the same time with them, includes individual concepts like memory, values, models and religious tradition. In the second chapter the religious diversity in the context of intercultural education is firstly examined, which qualifies today as the religious diversity management model within the Greek school. Also, issues are searched which arise from the presence of religious diversity in Greek school under the fundamental right of religious freedom, the Constitutional vesting is briefly presented, theological proposals overcoming deadlocks are systematically analyzed, like they result from the Orthodox theological thought. In the third and last chapter of this study the orthodox approach to religious diversity based on the theology of the face is presented thoroughly. The teaching of the Orthodox tradition concerning the person stresses the value of diversity and uniqueness of the person. Orthodoxy offers to man of any season and any nationality its own proposal of life and with the top of his commands learns to have as a centre of his life the love for the neighbour. This fact leads to acceptance but also love for the different. Therefore, the role of the Orthodox religious education is crucial in fostering solidarity, peaceful coexistence and love among students regardless of their religious or other differences. The character of religious education is determined by the religious tradition of the country, expressing the consciousness of the people and responding to their religious pursuits. In this context, finally, the current Curriculum of Religious Course is studied and it is found that it fosters the acceptance of diversity and respect for students' identity as it promotes cohesion and coexistence of diversity of the modern world based on Christian teaching and tradition. The new under trial Curriculum drafted in order for the religious diversity of foreign students to be protected, suffers theologically and educationally.