Ο πληθυσμός της Ελλάδος στον ορίζοντα του 2050
Creators: name: KOTZAMANIS, BYRON
name: Kontogiannis, Georgios
name: Lab, Demo
Publisher: name: figshare
Year: 2023
Subjects: Demography not elsewhere classified

description: <em><strong>ΠΕΡΙΛΗΨΗ</strong></em> Ο πληθυσμός του πλανήτη μας αυξάνεται και θα συνεχίσει να αυξάνεται φθάνοντας τα 10 περίπου δισεκατομμύρια πριν το τέλος του 21ου αιώνα σύμφωνα με το ενδιάμεσο σενάριο των προβολών των Ηνωμένων Εθνών. O πληθυσμός όμως της Ευρώπης, με βάση το ίδιο σενάριο, όχι μόνον δεν θα αυξηθεί, αλλά αντιθέτως θα μειωθεί τις επόμενες δεκαετίες. Ποιες είναι όμως οι προοπτικές για τον πληθυσμό της της χώρας μας με βάση πάντοτε τα σενάρια προβολών του Οργανισμού αυτού και σε ποιες υποθέσεις εδράζονται αυτές? Στο σύντομο αυτό κείμενο παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα αποτελέσματα των πρόσφατων προβολών του πληθυσμού στον ορίζοντα του 2050 τόσο για την χώρα μας από τα οποία προκύπτει ότι: 1) Ο πληθυσμός της Ελλάδας μέχρι το 2050 θα συνεχίσει να μειώνεται σε όλα τα σενάρια, 2) Η μόνη ηλικιακή ομάδα που θα αυξηθεί είναι αυτή των 65 ετών και άνω ιι) Ο πληθυσμός των 20-64 ετών (6 κατομ. το 2022) θα κυμανθεί γύρω από τα 4,5 εκατομ. 3) Εξαιτίας της γήρανσης -και παρά το γεγονός ότι η προσδοκώμενη ζωή αναμένεται να αυξηθεί- οι θάνατοι δεν αναμένεται να μειωθούν, 4) Ακόμη και αν η ένταση της γονιμότητας αυξηθεί («ενδιάμεσο» και «υψηλό» σενάριο), οι γεννήσεις αναμένεται στο μεν «ενδιάμεσο» σενάριο να κυμανθούν ετησίως γύρω από τις 75 χιλ. (λιγότερες από τις 89 χιλ. ετησίως κατά μέσο όρο της δεκαετίας 2012-2021) στο δε «υψηλό» γύρω από τις 98 χιλ. (ελαφρώς περισσότερες). 5) Τα φυσικά ισοζύγια, θα συνεχίσουν μέχρι το 2050 να είναι αρνητικά -αν και σαφώς διαφοροποιημένα ανά σενάριο- οδηγώντας στη μείωση του πληθυσμού, καθώς το μικρό θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο των Η.Ε. (κοινό και στα τρία σενάρια, 140 χιλ. συνολικά από το 2022 έως το 2049) δεν είναι δυνατόν να τα αντισταθμίσει. 6) Για να μην μειωθεί ο πληθυσμός μας, θα απαιτηθεί ένα συνολικό μεταναστευτικό ισοζύγιο την περίοδο 2022-2049 πολύ υψηλότερο από αυτό. που λαμβάνουν υπόψη τα Η.Ε. Το ισοζύγιο αυτό θα πρέπει ξεπερνά στο μεν «υψηλό» (και πολύ λίγο πιθανό) σενάριο εξέλιξης της γονιμότητας τις 870 χιλ. και στο πιθανότερο «ενδιάμεσο» σενάριο τα 1,38 εκατομμύρια. 7) Το γεγονός ότι ακόμη σε 2 από τα 3 σενάρια αύξησης της γονιμότητας οι γεννήσεις μέχρι το 2050 αναμένεται να είναι λιγότερες από αυτές της δεκαετίας 2012-2021 οφείλεται στη μείωση του πληθυσμού των γυναικών σε ηλικία απόκτησης παιδιών και στη χαμηλή γονιμότητα τους. Η «ανόρθωση» της γονιμότητας τις αμέσως επόμενες δεκαετίες- αν επιτευχθεί- θα οδηγήσει προοδευτικά - εκτός των άλλων - αφενός μεν στην ανακοπή της συρρίκνωσης του πλήθους των γυναικών 25-44 ετών, αφετέρου δε στη σταθεροποίηση αργότερα των γεννήσεων (και κατ’ επέκταση σε ένα σχετικά ισορροπημένο φυσικό ισοζύγιο). Επομένως, πολιτικές που στοχεύουν σε αυτόν τον στόχο δεν αναμένεται να έχουν επιπτώσεις στον βραχύ-μέσο χρόνο, αλλά μεσο-μακροπρόθεσμα. Κατ’ επέκταση, οι όποιες αρνητικές στο κοντινό μέλλον επιπτώσεις των δημογραφικών εξελίξεων των προηγουμένων δεκαετιών (καθώς και οι απορρέουσες από κάποιες μη αναστρέψιμες τις αμέσως επόμενες δεκαετίες τάσεις, βλ. δημογραφική αδράνεια) μπορούν να αμβλυνθούν αν, εκτός από την αύξηση της γονιμότητας, ανακοπεί επιπλέον και το κύμα φυγής των νέων ενήλικων και μετατραπεί σε ισχυρά θετικό το ισοζύγιο είσοδοι-έξοδοι. <br> <em><strong>ABSTRACT </strong></em> The world population is growing and will continue to grow, reaching around 10 billion before the end of the 21st century, according to the United Nations' prospects while Europe's population will instead decrease in the coming decades. What are the UN projections for Greece and what are the assumptions on which they are based? This short paper presents and comments on the results of recent population projections for 2050 for our country, which show that: i) The population of Greece will continue to decrease in all scenarios until 2050; ii)The only age group that will increase is the 65 years and older age group; iii) The population aged 20-64 years (6 million in 2022) will hover around 4.5 million; iv) Due to ageing, and despite the fact that life expectancy is expected to increase, deaths are not expected to decrease; vi) Even if fertility intensity increases ('intermediate' and 'high' scenarios), births expected to be around 75 thousand per year in the 'intermediate' scenario are and around 98 thousand per year in the 'high' scenario, vii) Natural balances will continue to be negative until 2050 - albeit clearly differentiated by scenario - leading to population decline, as the small positive migration balance (common to all three scenarios, 140 thousands for 2022-2049); viii) In order to avoid population decrease a much higher positive migration balance would be required, and especially in the 'high' (and very unlikely) scenario of fertility 870 thousand and in the 'intermediate' 1.38 million; viii) The fact that even in 2 of the 3 scenarios ('intermediate' and 'high') of fertility growth, births by 2050 are expected to be fewer than in the 2012-2021 is due to two factors: the decline in the population of women of childbearing age and their low fertility. So, the 'recovery' of fertility in the next few decades, if achieved, will gradually lead to a halt in the shrinkage of the number of women aged 25-44 on the one hand, and to a later stabilization of births (and thus to a relatively balanced natural increase) on the other. Therefore, policies aimed at this objective are not expected to have an impact in the short-medium but in the medium to long term. By extension, any negative effects in the near future of the demographic developments of the previous decades (as well as those resulting from some irreversible trends in the coming decades, cf. demographic inertia) can be mitigated if, in addition to the fertility increase, the emigration of young adults is halted and the migration balance turns strongly positive.