Η λογική της παρουσίας του θεού στη σκέψη του Σωκράτη και του Camus
Creators: name: Συργιάννη, Φανή Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Θεός
Λογική
Ο Θεός κατά τον Σωκράτη
God
Logic
God according to Socrates’ words

description: Ο Σωκράτης θεωρείται ως γνωστότερος αρχαίος έλληνας φιλόσοφος, ως μια αινιγματική μορφή της ηθικής και πνευματικής παράδοσης και συνάμα ως μια προσωπικότητα που από την εποχή του έως και στις μέρες μας επηρέασε και εξακολουθεί να επηρεάζει βαθύτατα τη σκέψη, τη συλλογιστική και την αντίληψη των επιγόνων του. Οι αρχές στις οποίες ήταν πιστός σε όλη του τη ζωή, η οργανωμένη διδασκαλία του, καθώς και ο απρόσμενος έως και άδικος θάνατός του τον καθιστούν ως μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης για όλους τους ανθρώπους, οι οποίοι είτε ήρθαν σε άμεση επαφή μαζί του είτε τον γνώρισαν μέσα από τα έργα των μαθητών του. Μάλιστα ο ίδιος ο Σωκράτης συνειδητά δεν επιθύμησε ουδέποτε να αφήσει πίσω του κάποιο δικό του γραπτό τεκμήριο, αλλά αντίθετα προτίμησε να μας κληροδοτήσει τις αντιλήψεις και τις σταθερές ιδέες του μέσα από την σιωπή του. Μία σιωπή που άλλοτε ήταν κυριολεκτική και άλλοτε μεταφορική και η οποία σκιαγραφούσε την ιδεολογία του για τη ζωή. Εν προκειμένω ο Σωκράτης επέδειξε μια προσωπικότητα με διαμορφωμένες ιδέες και σταθερές αξίες ιδιαίτερα σε ό, τι αφορούσε και τη λογική της παρουσίας του Θεού τον οποίο πάντα επικαλείτο υπό ένα πλαίσιο απόλυτου σεβασμού και μιας ακλόνητης πίστης προς τον Δημιουργό του παρά το γεγονός πως ειδικά η περίπτωση του θανάτου του θα μπορούσε να τον κάνει να παρεκκλίνει των αρχών του και να αμφισβητήσει τη δύναμη του Θεού. Ο Αλμπέρ Καμύ ως μια ιδιαίτερης φύσης προσωπικότητα έδωσε έμφαση στο ζήτημα του παραλόγου, που προσδιορίζει την ανθρώπινη ύπαρξη και την απασχολεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής, υπό το πρίσμα πως ο άνθρωπος από τη γέννησή του ακόμη καθίσταται σε μια διαδικασία διαρκούς υπαρξιακής πάλης και αγωνίας, που συνδέονται με τον επερχόμενο αναίτιο θάνατο και το παράλογό του. Μελετώντας το παράλογο της ανθρώπινης ύπαρξης εκθέτει και την απορία του για τη σκοπιμότητα του Θεού να δημιουργήσει τον άνθρωπο, ο οποίος στην πλειοψηφία των περιπτώσεων βιώνει μόνον δεινά που τον φθείρουν ψυχικά και τον εξαθλιώνουν σωματικά, συναισθηματικά και νοητικά. Στη βάση λοιπόν της συσχέτισης που επιχειρεί να κάνει ο Καμύ αφενός για τον λόγο που ο Θεός δημιούργησε τους ανθρώπους, κι αφετέρου για τον λόγο που οι άνθρωποι εκδηλώνουν πίστη προς Αυτόν, αν και δεν τους προστάτευσε ποτέ ο Παντοδύναμος από τα όποια δυσάρεστα συμβάντα αφήνοντάς τους να πονούν και να βασανίζονται, ξεκινά η προσωπική του αμφισβήτηση έναντι των ενδότερων προθέσεων του Θεού αλλά και των ικανοτήτων του. Θεωρεί ότι δεν προνοεί για τα «τέκνα» του, και για αυτό αποφασίζει να προχωρήσει σε μια λεπτομερή διερεύνηση της ακριβούς φύσης του Θεού και των τρόπων και του σκοπού για τον οποίο εισέρχεται στις ζωές των ανθρώπων. Εν προκειμένω η όλη συλλογιστική του Αλμπέρ Καμύ ενέχει μια άμεση προσβολή του θείου στοιχείου και της θρησκείας γενικότερα, η οποία ως εικόνα αρχικά δεν τον απεικόνιζε, όμως στη συνέχεια διαμορφώθηκε και επικράτησε στις αντιλήψεις του λόγω της κατ’αυτόν απουσίας του Θεού στις δύσκολες στιγμές των ανθρώπων, όπου επιβαλλόταν να είναι παρών. Η λογική της παρουσίας του Θεού ενυπάρχει και στη σκέψη του Σωκράτη και στη σκέψη του Καμύ παρουσιάζοντας όμως και ομοιότητες και ορισμένες διαφορές ως προς τον τρόπο που ο καθένας είτε τον σεβόταν και τον αποδεχόταν είτε όχι εκδηλώνοντας ασέβεια και ύβρη και προσβολή και αμαρτία προς το Πρόσωπο του Παντοδύναμου και Δημιουργού του ανθρώπινου είδους
description: Socrates is considered as the most well known ancient Greek philosopher and as an enigmatic figure of the ethical and spiritual tradition. Also, as a personality which influenced and still deeply influences the thinking, reasoning and perception of his descendants from his time until today. He became an endless source of inspiration for everyone, either they had met him in person, talked to him or got to know him through the writings of his students. This mainly happened due to the faithfulness in his principles throughout his lifetime, his organized teaching and his untimely and- to some people- unfair death. Socrates consciously decided to never leave behind any written evidence of his own about his private life and his ideas. On the contrary, he chose to leave behind his perceptions and his stable ideas via his silence. This silence, that he either used literally or metaphorically, outlined his perception of life. In this case, Socrates flaunted a stable personality with well shaped ideas and constant values, especially as far as the logic of God’s presence was concerned, whom he always referred to under a framework of absolute respect and unwavering faith towards his Creator. Despite the fact that the way he was tried and convicted to death could have made him doubt his principles and God’s power as well. Albert Camus was a special personality, which placed emphasis on the issue of absurd that defines the human existence and somehow occupies it throughout life. He believed that a human being constantly deals with an existential struggle and agony from birth, which is connected to his upcoming inevitable death and his absurd. He expresses his questioning of God’s purposefulness to create a human being through studying the absurd of the human existence. He believed that, in most cases, human beings only suffer and that this suffering drains them psychologically, physically, emotionally and mentally. Camus’ personal questioning against God’s inner intentions and abilities began with a correlation that he attempted to do. On the one hand, the reason why God created human beings and on the other hand the reason why people manifest their faith towards Him, even though the Almighty not only never protected them from all the sad events that occurred but also left them suffering. Based on his opinion that God does not look ahead for his “children”, he decides to proceed to a detailed research of God’s exact nature, the ways and the purpose for which he comes into people’s lives. In this case, Albert Camus’ whole reasoning includes a direct insult in God’s element and in religion in general, a belief that did not initially represent him (since he considered himself as religiously faithful). However then, he adopted this belief and the whole offensive attitude towards God, since- according to his own words- God was absent in people’s most difficult times when they needed Him the most. The logic of God’s presence coexists both in Socrates’ and Camus’ thinking. Several similarities and differences have to do with the way that each of them either respected and accepted Him or showed disrespect, insult and committed a sin towards the face of the Almighty, therefore the Creator of the human species