Ζητήματα ποινικής προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς κατά τον «Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς» (Ν. 4858/2021)
Creators: name: Κυπράκης, Νικόλαος Γρηγορίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Πολιτιστική κληρονομιά
Ποινικό Δίκαιο
Μνημεία
Cultural heritage
Criminal law
Monuments

description: Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην ανάδειξη των κυριότερων ζητημάτων που ανακύπτουν από την ερμηνεία και εφαρμογή των ποινικών διατάξεων του «Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς» (Ν. 4858/2021). Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται βασικά εισαγωγικά ζητήματα, η κατανόηση των οποίων θα αποτελέσει ερμηνευτικό βοήθημα για τη μελέτη των εγκληματικών πράξεων. Αναλύονται τα βασικά χαρακτηριστικά του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου ενώ σκιαγραφείται η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε διεθνές και ενωσιακό επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διερεύνηση του προστατευόμενου έννομου αγαθού και τη σημασία που αυτό έχει για την πνευματική ολοκλήρωση και την εν γένει εξέλιξη του ανθρώπου. Παράλληλα, επιχειρείται η συστηματική παρουσίαση των βασικών εννοιών του νομοθετήματος (πολιτιστική κληρονομιά, πολιτιστικά αγαθά, μνημεία κ.α), που εντοπίζονται στις ειδικές υποστάσεις των τυποποιούμενων εγκλημάτων και οριοθετούν το αξιόποινο. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας, εξετάζονται τα επιμέρους εγκλήματα κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς. Λόγω τους εύρους των νομικών θεμάτων που αναφύονται γύρω από κάθε έγκλημα, η μελέτη επικεντρώνεται σε όσα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο. Έτσι, αναλύονται τα δομικά στοιχεία των αντικειμενικών υποστάσεων, ερευνώνται ζητήματα υπαιτιότητας, έμπρακτης μετάνοιας και ιδίως συρροής των εγκλημάτων. Μέσα από τη μελέτη αρκετών δικαστικών αποφάσεων αποτυπώνονται οι θέσεις της νομολογίας γύρω από τα ζητήματα αυτά ενώ τέλος επιχειρείται ο εντοπισμός της ορθότερης εκδοχής που θα μπορούσε να αποτελέσει την ερμηνευτική αντιμετώπισή τους. Εν κατακλείδι, τονίζεται η σημασία της ποινικής προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς για την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού, ενώ επισημαίνονται τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν από τη μη συστηματική επεξεργασία, εκ μέρους του νομοθέτη, των ποινικών διατάξεων του Ν. 4858/2021 ώστε να συμβαδίζουν οι τελευταίες με βασικές επιλογές του νέου ποινικού κώδικα. Με άξονα τις γενικές αρχές του ποινικού δικαίου και την αρχή της αναλογικότητας, υποστηρίζεται η δυνατότητα υπέρβασης των εμποδίων αυτών, με στόχο την ορθή απονομή δικαιοσύνης σε κάθε περίπτωση
description: This paper aims to highlight the main issues arising from the interpretation and application of the criminal provisions of the "Greek Code of legislation for the protection of antiquities and cultural inheritance in general" (Law no. 4858/2021). In the first part basic introductory issues are presented, the understanding of which will be an interpretative aid for the study of criminal acts against cultural heritage. The main features of the current legal framework are analysed while at the same time the protection of cultural heritage at international and EU level is outlined. Particular emphasis is given on the exploration of the legal interest protected (cultural heritage) and its importance for the spiritual growth and overall development of humanity. In this context, a systematic presentation of the basic concepts of the legislation is attempted (cultural heritage, cultural goods, monuments, etc.), which are identified in most of constituent elements of criminal offences. In the second part of the paper, the individual crimes against cultural heritage are examined. Due to the wide range of legal issues that arise around each crime, this study focuses on those that display particular interest on a theoretical and practical level. Thus, the constituent elements of criminal offences are analysed, and issues of culpability, active repentance and, in particular, the confluence of crimes are investigated. Through the study of several judicial decisions, the positions of case law on these issues are reflected, while finally an attempt is made to identify the most appropriate version that could constitute their interpretative approach. In conclusion, the importance of the criminal protection of cultural heritage for the development of human civilization is emphasized, while the problems created by the non-systematic elaboration, on the part of the legislator, of the criminal provisions of Law 4858/2021 in order for the latter to comply with the basic options of the new criminal code are highlighted. Based on the general principles of criminal law and the principle of proportionality, it is argued, that these obstacles can be overcome in order to ensure the proper administration of justice in each case