Οικολογικές Προδιαγραφές και Περιβαλλοντική Διαχείριση στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης
Creators: name: Γεωργελής, Αλέξανδρος Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Οικολογικές προδιαγραφές
Περιβαλλοντική διαχείριση
Λιμάνι Θεσσαλονίκης
Ecological standards
Environmental management
Port of Thessaloniki

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τις οικολογικές προδιαγραφές και την περιβαλλοντική διαχείριση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, με κριτήριο διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα. Σκοπός της έρευνας είναι η διαμόρφωση προτάσεων που μπορεί να συμβάλουν στη βελτίωση του οικολογικού προφίλ του και στη διασφάλιση καλύτερων όρων συνύπαρξης με την πόλη της Θεσσαλονίκης. Για να διαφωτιστεί το πλαίσιο λειτουργίας του λιμανιού, αρχικά παρουσιάζονται τα γενικά χαρακτηριστικά και οι διεθνείς τάσεις στη δομή και την οργάνωση των σύγχρονων εμπορικών κυρίως λιμανιών, καθώς και οι τάσεις στα ζητήματα της περιβαλλοντικής πολιτικής και διαχείρισής τους. Η εργασία περιλαμβάνει διεθνή ανασκόπηση πράσινων λιμανιών, με την καταγραφή των κυριότερων περιβαλλοντικών πρακτικών τους και των πιστοποιήσεών τους, όπου υπάρχουν, καθώς και μια πιο συστηματική προσέγγιση στις πράσινες πρακτικές έξι επιλεγμένων ευρωπαϊκών λιμανιών. Η ανασκόπηση αυτή καταλήγει σε αριθμητικά στοιχεία για τα πράσινα λιμάνια παγκοσμίως, για τα λιμάνια του δικτύου EcoPorts, για τα πιστοποιημένα λιμάνια και σε διαπιστώσεις για τις τάσεις των δεικτών στα έξι επιλεγμένα ευρωπαϊκά λιμάνια. Στη συνέχεια, εστιάζει στην κύρια περιοχή μελέτης, το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, παραθέτοντας στοιχεία για την πόλη και το Θερμαϊκό κόλπο, ώστε να γίνει πιο σαφές το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί και με το οποίο αλληλεπιδρά. Μετά την παράθεση στοιχείων για τα γενικά χαρακτηριστικά και τη λειτουργία του, καθώς και την υφιστάμενη περιβαλλοντική πολιτική και διαχείρισή του, ακολουθεί ανάλυση SWOT, στην οποία παρουσιάζονται συνοπτικά τα δυνατά και αδύνατά του σημεία, οι ευκαιρίες που διαμορφώνονται για το μέλλον, αλλά και οι απειλές που μπορεί να υπάρχουν και ενδέχεται να λειτουργήσουν ανασταλτικά στην κατεύθυνση μιας πιο ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής διαχείρισης. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται ως «πράσινο», έχει πιστοποιηθεί για την περιβαλλοντική πολιτική του και την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε δείκτες που αφορούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη λειτουργία του. Στην κατεύθυνση αυτή υπάρχει συνεργασία με αρχές και φορείς της πόλης, που όμως δεν είναι συστηματική και δε στηρίζεται σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την από κοινού διαχειριση προβλημάτων. Στην εργασία επισημαίνονται ελλείψεις - αδυναμίες σε κάποιους τομείς της διαχείρισης αυτής και ειδικότερα σε ό,τι αφορά βιολογικές παραμέτρους του οικοσυστήματός του και διατυπώνονται προτάσεις για την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του, στην κατεύθυνση μιας βιώσιμης ανάπτυξης και συνύπαρξής του με την πόλη. Για την καλύτερη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών πρακτικών του και για τη διαμόρφωση προτάσεων στην κατεύθυνση αντιμετώπισης προβλημάτων/αδυναμιών του, η έρευνα περιλαμβάνει επίσης τέσσερις (4) Μελέτες Περιπτώσεων, τριών (3) ευρωπαϊκών μεσογειακών λιμανιών (Rijeka, Marseille Fos, Valencia) και ενός (1) αμερικάνικου (Los Angeles) και γίνεται σύγκριση των περιβαλλοντικών πρακτικών με αντίστοιχες πρακτικές του ΟΛΘ. Τέλος, διατυπώνονται κάποιες σκέψεις και προβληματισμοί για τη λειτουργία των σύγχρονων λιμανιών, για την περιβαλλοντική τους διαχείριση και για τη δυνατότητά τους να λειτουργούν ως «πράσινα», «βιώσιμα» λιμάνια στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Ειδικότερα, όσον αφορά την υφιστάμενη κατάσταση και προοπτική του ΟΛΘ, επισημαίνεται η ανάγκη περαιτέρω αξιοποίησης των δυνατών σημείων του με βάση ευρωπαϊκά κυρίως πρότυπα.
description: This paper discusses the ecological standards and environmental management of Thessaloniki port, on the basis of international and European standards. The aim of the research is to formulate proposals which may help to improve its ecological profile and ensure better coexistence conditions with the city of Thessaloniki. For clarifying port’s operating framework, initially general characteristics and international trends in the structure and organization of mainly commercial modern ports and on the issues of environmental policy and management are presented. The work includes an international review of green ports, with the recording of their main environmental practices and their certifications, if there is any, and a more systematic approach to green practices of six selected European ports. This review results in figures for green ports worldwide, for ports of EcoPorts network, for certified ports, and findings on trends of the indicators in the six selected ports. Then, focusing on the main study area, the port of Thessaloniki, it includes information on the city and Thermaikos Gulf, so as the environment in which the port operates and with which it interacts becomes better clarified. After the presentation of data on port’s general and environmental characteristics, on its activities and functions and on its existing environmental policy and management, a SWOT analysis follows, which summarizes the strong and weak points, the opportunities that are shaped for the future, but also threats that may be present and may act inhibitory towards a more integrated environmental management. The port of Thessaloniki is classified as “green” and it has been certified for its environmental policy and implementation of an integrated Environmental Management System in indicators relating to the environmental impact of its operation. In this direction, there is cooperation with the city institutions with which it is associated and interacts, but this relationship and cooperation is not systematic and not based on a comprehensive plan for the joint management of problems. Finally, shortcomings are identified in some areas of port’s management and in particular regarding biological parameters of its ecosystem and proposals are made for potential benefits in the direction of sustainable development and coexistence with the city. To better assess the environmental practices and for the formulation of proposals towards addressing problems/weaknesses of ThPA, the survey includes four (4) ports - Case Studies, three (3) European Mediterranean (Rijeka, Marseille Fos, Valencia) and one (1) American (Los Angeles), comparing environmental practices to relevant practices of ThPA. Finally, the work draws some thoughts and reflections on the operation of modern ports and on their environmental management and whether they can be “green” and “sustainable” in the context of contemporary globalized competitive framework. More specifically, as it regards the current situation and prospect of ThPA, the need for further use of its strengths is highlighted, based mainly on European standards.