Πολυκριτηριακή ανάλυση με χρήση συμβιβαστικού προγραμματισμού: εφαρμογή σε αρδευτικά δίκτυα της πεδιάδας θεσσαλονίκης
Creators: name: Ζορμπά, Δήμητρα Βασίλειου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: πολυκριτηριακή ανάλυση
συμβιβαστικός προγραμματισμός
πεδιάδα θεσσαλονίκης
multi-criteria analysis
compromise programming
thessaloniki plain

description: ο σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής υπήρξε η επιλογή του βέλτιστου αρδευτικού δικτύου στην πεδιάδα της θεσσαλονίκης μεταξύ μιας ομάδας αρδευτικών δικτύων, τα οποία επιλέχθηκαν προκειμένου να ενσωματωθούν στον οικονομικό χρονικό προγραμματισμό του γοεβ θεσσαλονίκης – λαγκαδά. ως βέλτιστο αρδευτικό δίκτυο θεωρήθηκε εκείνο το δίκτυο της ομάδας που ικανοποιούσε όσο ήταν δυνατόν ορισμένα προεπιλεγμένα κριτήρια. η ομάδα των αρδευτικών δικτύων αποτελούσε τις εναλλακτικές λύσεις ή προτάσεις και επομένως κάθε εναλλακτική πρόταση βαθμολογήθηκε σε σχέση με τα κριτήρια αυτά. για την λύση του πολύπλοκου αυτού προβλήματος, χρησιμοποιήθηκε η πολυκριτηριακή ανάλυση και ειδικότερα η μέθοδος του συμβιβαστικού προγραμματισμού. σύμφωνα με την μέθοδο αυτή, εισάγεται στους υπολογισμούς η lp νόρμα, η οποία αποτελεί την απόσταση μεταξύ του οικείου σημείου (αρδευτικό δίκτυο) και ενός ιδανικού σημείου. οι αποστάσεις αυτές πολλαπλασιάζονται με ορισμένα σταθμιστικά βάρη, που συνήθως επιλέγονται με υποκειμενικό τρόπο, όπως και η αξιολόγηση των εναλλακτικών προτάσεων ως προς τα κριτήρια. στην παρούσα διατριβή εφαρμόστηκε για την βαθμονόμηση μερικώς η μέθοδος a.h.p. (analytic hierarchy process) που εισήχθη το 1980 από τον shaaty, τόσο για τις εναλλακτικές προτάσεις όσο και για τα βάρη. Επιπλέον για τα βάρη, εφαρμόστηκε η θεωρεία της εντροπίας του shannon (zeleny,1982). με τον τρόπο αυτό θελήσαμε να αντικειμενικοποιήσουμε κατά το δυνατόν τα σταθμιστικά βάρη. στο τέλος των υπολογισμών προκύπτει μια ιεράρχηση αποστάσεων ως προς το ιδανικό σημείο, και επομένως εκείνο το αρδευτικό δίκτυο που έχει την μικρότερη απόσταση θεωρείται ως το ιδανικό αρδευτικό δίκτυο, και έπονται ιεραρχικά τα υπόλοιπα. για την έρευνα αυτή επιλέχτηκαν πέντε αρδευτικά δίκτυα της πεδιάδας θεσσαλονίκης, α) το αρδευτικό δίκτυο του αγίου αθανασίου, β) το αρδευτικό δίκτυο της βραχιάς, γ) το αρδευτικό δίκτυο των μαλγάρων, δ) το αρδευτικό δίκτυο της χαλάστρας και ε) το αρδευτικό δίκτυο της χαλκηδόνας. η όλη εργασία περιλαμβάνει πέρα από το σχεδιασμό και τη μεθοδολογία, τον προσδιορισμό και την παρουσίαση της μελετούμενης περιοχής, την ανάλυση της υφιστάμενης οργάνωσης και του οικονομικού αποτελέσματος της γεωργικής παραγωγής κατά την περίοδο 1995-2005. οι περιοχές μελέτης αξιολογούνται και βαθμολογούνται, επηρεαζόμενες με τα βάρη που δημιουργούνται είτε με υποκειμενικά κριτήρια είτε με αντικειμενικά με την μέθοδο της εντροπίας που αναφέρει ο Shannon, (Shannon, 1948) παρουσιάζεται δε η περιοχή όπου απαιτείται παρέμβαση για την καλύτερη διαχείριση της. οι περιοχές αυτές αρδεύονται από τον ποταμό αξιό και αποτελούν αντιπροσωπευτικό κομμάτι της ευρύτερης πεδιάδας θεσσαλονίκης και τα αποτελέσματα της έρευνας μπορούν να συμβάλλουν στη καλύτερη αξιοποίηση της περιοχής. τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται είναι: α) το κόστος παραγωγής, β) η παραγωγή, γ) το κόστος για την συντήρηση του αρδευτικού δικτύου, δ) οι ανάγκες των καλλιεργειών σε νερό και ε) η διάθεση του προϊόντος. στο σημείο όμως αυτό, πρέπει να τονιστεί ότι τα κριτήρια είναι εν πολλοίς αντικρουόμενα και το κάθε σενάριο ικανοποιεί κάποια από αυτά. το σημαντικό όμως είναι ότι αξιολογούνται οι προτεραιότητες σε κάθε περίπτωση και ότι επιλέγεται η λύση που με αντικειμενικό τρόπο αποτελεί τη βέλτιστη λύση.
description: the aim of the present postgraduate project was the choice of the optimal irrigation network in the thessaloniki plain, among the members of a group of irrigation networks. this group consisted of the networks that can be considered in order to be incorporated in the economic plan of the goeb thessaloniki – lagadas. as optimal irrigation network was considered among the members of the group, the one that satisfied mostly certain selected criteria. the alternative solutions consisted of the group of the networks and, subsequently, each alternative solution – proposal, was ranked in relation to these criteria. for the solution of this complex problem, the method of multi-criteria analysis was used, and more specifically, the one of compromise programming. according to this method, the lp-norm is introduced into the calculations, which is the distance between the point under examination (irrigation network) and an optimal point. these distances are multiplied by certain weights, which are usually selected in a subjective way, just as well as the evaluation of the alternative proposals with respect to the criteria. in the present study, the method of the analytic hierarchy process was applied, which was introduced in 1980 by saaty. this method was applied for the alternative proposals, as well as for the weights. moreover, the theory of entropy of shannon (zeleny, 1982) was applied for the determination of the weights, in order to objectify the weights as much as possible. the calculations result to a ranking of the distances from the ideal point, and, subsequently, to a ranking of the irrigation networks. five irrigation networks of the thessaloniki plain were selected for this research, namely: a) the agios athanasios network, b) the vrachia network, c) the malgara network, d) the chalastra network and e) the chalkidona network. these regions are irrigated by the axios river and are a representative part of the wider thessaloniki area and therefore, the results of the research may contribute to the better exploitation of the region. the whole study includes, apart from the design and the methodology, the presentation of the area under study, and the analysis of the existing financial outcome of the agricultural production of the period 1995-2005. the study areas are evaluated and ranked by using the weights determined either by subjective criteria, or by objective criteria derived by the Shannon entropy theory (shannon, 1948). We also present the specific area that needs intervention for its better management. the criteria used are: a) the production cost, b) the production, c) the cost of maintenance of the irrigation network, d) the need of water of the cultivations and e) the supply of the products. but in this point, we need to underline that the criteria are mutually-conflicting in some cases and each scenario satisfies some of them. but what is important is that the priorities are evaluated in each case and that the best solution is selected in an objective way.