Γυάλινες κατασκευές και αρχιτεκτονικά μνημεία: η διαφάνεια στην υπηρεσία της προστασίας, αποκατάστασης και ανάδειξης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς
Creators: name: Λεφάκη, Στυλιανή Σ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: γυάλινες κατασκευές και αρχιτεκτονικά μνημεία
διαφάνεια
προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς
πολλαπλή ερμηνεία του αρχιτεκτονικού αποθέματος
glass constructions and architectural monuments
transparency
protection, restoration and enhancement of the architectural heritage
multiple interpretation of the architectural legacy

description: H διατριβή πραγματεύεται βασικά ζητήματα του τομέα των αποκαταστάσεων του αρχιτεκτονικού αποθέματος με αφορμή τις γυάλινες κατασκευές και βασικό άξονα την διαφάνεια ως ουσιαστική παράμετρο στις σύγχρονες επεμβάσεις αποκατάστασης. Εξετάζει την έννοια της διαφάνειας και επιχειρεί τον επαναπροσδιορισμό της ως σχεδιαστικής αρχής, την διαφορετική αντιμετώπισή της στην πορεία των αρχιτεκτονικών εξελίξεων, την εκάστοτε ιδεολογική της επένδυση και τις «προσδοκίες» που τη συνόδευαν και τη συνοδεύουν. Πραγματεύεται επίσης τα χαρακτηριστικά της διαφάνειας που επηρέασαν και μετάλλαξαν την αρχιτεκτονική της ταυτότητα και τα οποία εκφράστηκαν, όχι μόνο μέσω των γυάλινων κατασκευών, αλλά και μέσω άλλων συνθηκών και φαινομένων, διευρύνοντας έτσι την έννοια του όρου της διαφάνειας στην αρχιτεκτονική . Βασικός στόχος είναι η κατά το δυνατόν πληρέστερη κατανόηση του όρου αυτού έτσι ώστε να γίνει αντιληπτή η σχέση του με τις σύγχρονες τάσεις και θεωρίες περί διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά των επεμβάσεων μνημειακής προστασίας καθώς και τα ζητήματα που τις επηρεάζουν, όπως ζητήματα χώρου, ιστορίας και μνήμης, καθώς και ζητήματα ερμηνείας και αξιολόγησης του αρχιτεκτονικού αποθέματος. Επιχειρείται η κριτική περιγραφή των σύγχρονων τάσεων των επεμβάσεων αυτών και η απόδοση των χαρακτηριστικών ενός άλλου επιπέδου προγραμματικών και σχεδιαστικών αρχών, που σχετίζονται με τη διαφάνεια και τη νοηματοδότησή της, ένας συσχετισμός που ξεφεύγει από τα όρια των γυάλινων κατασκευών και δίνει άλλες διαστάσεις στην ερμηνευτική διαχείριση του αρχιτεκτονικού αποθέματος. Η διμερής θεωρητική διερεύνηση καταλήγει σε κριτήρια επιλογής και αξιολόγησης χαρακτηριστικών παραδειγμάτων εφαρμογών, τα οποία παραδείγματα μελετήθηκαν βάσει αρχειακών πηγών και πρωτογενούς έρευνας. Χάρη σε αυτή τη μελέτη και κριτική ανάλυση, γίνονται κατανοητές οι θεωρητικές θέσεις που αναπτύχθηκαν στις προηγούμενες ενότητες και τεκμηριώνεται ένα ευρύ φάσμα χειρισμών στον τομέα των αποκαταστάσεων του εικοστού και εικοστού πρώτου αιώνα, στο οποίο η διαφάνεια πρωταγωνιστεί ως σχεδιαστική αρχή και ερμηνευτικό εργαλείο. Η διατριβή συμπληρώνεται με την αναφορά στην ιστορία και εξέλιξη της τεχνολογίας του γυαλιού, των γυάλινων κατασκευών και κατασκευών δομικής υάλου : με έναν δηλαδή οδηγό κατανόησης της ορολογίας που χρησιμοποιείται στην ανάλυση των παραδειγμάτων εφαρμογών, αλλά κυρίως του τι σημαίνει γυάλινη διαφάνεια από τεχνολογικής άποψης και ποιες μπορεί να είναι οι ιδιαιτερότητες και δυνατότητές της.
description: The thesis deals with key issues concerning the protection and management of the architectural legacy regarding glass constructions and transparency as their main concept as well as one of the most essential parameters of such interventions in the historical fabric. It examines the conception of transparency and attempts to redefine it as a design principle, to examine its different connotations and denotations in the course of architectural developments, its current ideological load and the “promises” and "expectations" that have been accompanying its applications, or still accompany them. The thesis also investigates the characteristics of transparency that influenced and altered its architectural identity, which are expressed not only by glass structures but also by other conditions and phenomena, thus expanding the meaning of the term transparency in architecture. The main objective is the possibly broader understanding of the term transparency in order to recognize its relationship with the contemporary trends and theories about dealing with the architectural heritage. In this frame the thesis examines the theory of restoration, the main characteristics of interventions in the architectural past and the issues associated with them, such as space issues, history and memory, as well as interpretation and evaluation topics concerning the historical fabric. The research attempts a critical approach of contemporary trends of such interventions and investigates the characteristics of another level of programming and design that concerns principles related to transparency and its meaning. This research goes beyond the boundaries of glass structures and gives other dimensions to the interpretative management of the architectural reserve. The bilateral theoretical investigation leads to selection criteria and evaluation features for application examples. The study of these examples was based as well on archival sources as on primary research. This study and critical analysis contributed to the understanding of the theoretical issues developed in the previous sections and documented a wide range of twentieth and twenty-first century interventions in the architectural fabric, in which transparency forms the design concept and acts as an interpretative tool. The thesis is supplemented by the reference to the history and development of glass technology, to glass constructions and structural glass constructions: by an explicit guide that helps understanding the terminology used in the analysis of the application examples, but mostly helps to understand what is meant by the transparency of glass from a technological standpoint and what may be its particularities, limits and possibilities.