Η Κληρονομημένη κατάρα (ἀρά) στον οίκο των Λαβδακιδών
Creators: name: Σοβιτσλής, Αθανάσιος Στεφάνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: κατάρα
Λαβδακίδες
Οιδίποδας
curse
Labdacides
Oedipous

description: Οι τρείς μεγάλοι τραγικοί ποιητές ενσωματώνοντας στο μύθο του οίκου των Λαβδακιδών την έννοια της κατάρας στηριζόμενοι στο ανθρώπινο πάθος, την κύρια πηγή της δημιουργίας τους, επινόησαν τρόπους για να ερμηνεύσουν τη λειτουργία αυτών. Η κατάρα αφήνει πάντα τα αποτυπώματά της, άσχετα αν κάθε ποιητής θεωρεί πως αυτή είναι σταλμένη λόγω των αμαρτημάτων του ανθρώπου από κάποια θεϊκή δύναμη ή αν ο ίδιος ο άνθρωπος ευθύνεται, διότι έχει την ικανότητα να προβλέψει τις περισσότερες φορές τις ολέθριες επιπτώσεις της. Στα έργα, λοιπόν, των τριών μεγάλων τραγικών που παρουσιάζονται, διαπιστώνεται μια εξέλιξη της παραπάνω έννοιας από τον Όμηρο μέχρι και τον Ευριπίδη. Συγκεκριμένα, η συνεργασία ανθρώπου και θεού για την επίτευξη της κατάρας μεταλλάσσεται σε μια μορφή εκδίκησης ακόμη και σε αθώους απογόνους, οι οποίοι εμπλέκονται στα δίχτυα τους, μολονότι πολλές φορές οι ίδιοι συνειδητοποιούν πως, αν είχαν συμπεριφερθεί διαφορετικά, θα μπορούσαν τουλάχιστον να μειώσουν τα ολέθρια αποτελέσματά τους. Επειδή όμως η τραγικότητα συνίσταται κυρίως στην επίτευξη ολέθριων αποτελεσμάτων, η κατάρα αποτελεί ισχυρό εργαλείο στα χέρια των δραματουργών, οι οποίοι έχουν πάντα κατά νου να οδηγήσουν το κοινό σε μια διδακτική κάθαρση. Εν κατακλείδι, τραγικός δεν είναι μόνο ο άσημος άνθρωπος, του οποίου οι πράξεις δεν ενδιαφέρουν την τραγωδία γιατί δεν είναι «τέλειες» και «σπουδαίες». Ένας όμως ηγέτης, και στην περίπτωσή μας βασιλιάς, θέλγει περισσότερο τον τραγικό ποιητή και το κοινό να ακούσει και να μάθει την περιπέτειά του, ιδίως όταν αυτός έχει δεχθεί το χτύπημα της κατάρας με το τέλος της παράστασης, να διδαχθεί και να φροντίσει να μην αμαρτήσει όπως ο καταραμένος ήρωας που λίγο πριν παρατήρησε.
description: ΑΓΓΛΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ The three great tragic poets, having embedded the notion of curse in the myth of the Labdacid’s house, based on human pathos which is the main source of their creation, invented ways to interpret its function. The curse always leaves its footprints, regardless of each poet’s belief that it is cast by a divine force due to human sins or that man himself is responsible, because it has the ability to predict most of the times its pernicious impacts. In the presented works of the three great tragic poets, an evolution of the above notion from Homer to Euripides is ascertained. In particular, the collaboration between human and god in order the curse to be achieved is transformed into a form of vengeance even towards innocent descendants who are entangled in their nets, although oftentimes they themselves realise that if they had behaved in a different way, they would have at least been able to attenuate the destructive results. Given that tragedy consists mainly in the achievement of devastating impacts, the curse constitutes a mighty tool in the hands of poets, who always bear in mind to lead their audiences to the didactical catharsis. In conclusion, not only ordinary men, whose actions are indifferent to tragedy for they are not “perfect” and “remarkable”, are tragic. A leader, however, or in our case a king, mostly enchants both the tragic poet and the audience so as they can both hear and learn his adventures, especially when the king has received the strike of the curse at the end of the play, and be taught and make sure not to sin like the cursed hero observed previously.