Μελέτη της παρουσίας ενώσεων με ενδοκρινική δράση στην ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης:
Creators: name: Σαλαπασίδου, Μαρία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Ενδοκρινικοί διαταράκτες
Αιωρούμενα σωματίδια
Φθαλικοί εστέρες
Endocrine disruptor compounds
PM10
Phthelate esters

description: Κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για μερικές χημικές ενώσεις, οι οποίες μπορούν να βρεθούν σε πολλά καθημερινά προϊόντα και μπορούν να προκαλέσουν ενδοκρινική διαταραχή. Ενώσεις τέτοιου είδους (Ενδοκρινικοί διαταράκτες) σχετίζονται με ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την υγεία των ζώντων οργανισμών. Μερικά από τα πιο γνωστά παραδείγματα ενδοκρινικών διαταρακτών είναι οι διοξίνες, οι φαινόλες και αρκετά εντομοκτόνα. Σκοπός της εργασίας ήταν να εξετάσει την παρουσία επιλεγμένων ενώσεων (αλκυλοφαινόλες, δισφαινόλη Α, τετραβρωμοδισφαινόλη Α και φθαλικοί εστέρες) στην ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης, Ελλάδα. Οι αλκυλοφαινόλες έχουν εκτεταμένες εφαρμογές στη βιομηχανία, για παράδειγμα, βιομηχανικά καθαριστικά, βαφές, αγροχημικά και υφάσματα. Ουσιαστικά δεν απελευθερώνονται άμεσα στο περιβάλλον, αλλά σχηματίζονται ως προϊόντα από τη βιολογική αποικοδόμηση των μη ιονικών τασσενεργών ενώσεων, όπως είναι τα αιθυλενόξυ παράγωγα των αλκυλοφαινολών (APEOS). Οι φθαλικοί εστέρες παράγονται σε εξαιρετικά μεγάλες ποσότητες και εμφανίζονται στα διάφορα τμήματα του περιβάλλοντος, στο οποίο διαχέονται κατά τη διάρκεια της παραγωγής, της χρήσης και της διάθεσης των αποβλήτων τους. Χρησιμοποιούνται σαν πλαστικοποιητές, ώστε να κάνουν τα πλαστικά περισσότερα ευέλικτα και να βελτιώσουν τις ιδιότητές τους. Η έρευνα διεξήχθη σε δύο περιοχές της Θεσσαλονίκης, σε μία περιοχή με χαρακτήρα αστικό-εμπορικό (Α.Σ.) και σε μία περιοχή με αστικό-βιομηχανικό χαρακτήρα (Ε.Κ.). Η δειγματοληψία των PM10 γινόταν σε 24ωρη βάση με δειγματολήπτες αέρα υψηλού όγκου. Η ανάκτηση των μελετώμενων ενώσεων από την σωματιδιακή ύλη έγινε με εκχύλιση με διχλωρομεθάνιο σε λουτρό υπερήχων. Τα εκχυλίσματα καθαρίστηκαν με την βοήθεια στήλης χρωματογραφίας με ενεργοποιημένο silica gel. Οι αλκυλοφαινόλες, μετά από παραγωγοποίηση, και οι φθαλικοί εστέρες προσδιορίστηκαν με GC – MS. Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι ενώσεις που προσδιορίστηκαν ήταν: (1,1,3,3-τετραμέθυλοβουτυλο)φαινόλη (4-t-OP), η 4-οκτυλοφαινόλη (4-n-OP), η 4-εννεϋλοφαινόλη (4-NP), η 2-(4-εννεϋλοφαινοξυ)αιθανόλη (NP1EO), η δισφαινόλη Α(BPA), η τετραβρωμοδισφαινόλη Α (TBBPA), o διμέθυλο φθαλικός εστέρας (DMP), ο διαίθυλο φθαλικός εστέρας (DEP), o διβούτυλο φθαλικός εστέρας (DΒP), ο βουτυλοβένζυλο φθαλικός (BBP), ο δι-(2-αιθυλοέξυλο) φθαλικός εστέρας (DEHP) και ο διόκτυλο φθαλικός εστέρας (DNOP).Οι αλκυλοφαινόλες και οι φθαλικοί εστέρες ανιχνεύτηκαν στην σωματιδιακή ύλη. Οι κυρίαρχες ενώσεις ήταν ο DEHP και η NP. Παρόμοιες ήταν οι συγκεντρώσεις της NP που προσδιορίστηκαν στις δύο περιοχές, ενώ υψηλότερες συγκεντρώσεις του DEHP ανιχνεύτηκαν στην περιοχή της Α.Σ. Γενικά οι συγκεντρώσεις των μελετώμενων ενώσεων συμφωνούν με τα βιβλιογραφικά δεδομένα. Υψηλές συγκεντρώσεις σημειώθηκαν και στις δύο περιοχές, συσχετιζόμενες με νοτιοδυτικούς ανέμους, γεγονός το οποίο υποδηλώνει πιθανή μεταφορά από την εγκατάσταση επεξεργασίας αποβλήτων, από βιομηχανικές εκροές και/ή την επίδραση ανταλλαγής αερίων – θαλάσσιων μαζών. Επίσης αναφέρονται πιθανές συσχετίσεις των εξεταζόμενων ενώσεων με άλλες παραμέτρους όπως το ολικό και υδατοδιαλυτό κλάσμα του άνθρακα, διάφορα ιόντα, μέταλλα και την διεύθυνση των ανέμων.
description: During last years there is great interest about chemical compounds, which can be found in many daily products that can cause endocrine disruptions. Compounds of this kind (Endocrine Disruptor Compounds, EDCs) are related to unfavorable consequences on the reproduction and health of living beings. Some of the most well-known examples of EDCs are dioxins, PCBs, PAHs, furans, phenols and several pesticides. The aim of this study was to investigate the occurrence of selected EDCs (alkylphenols, bisphenol A, terabromobisphenol A and phthalates) in the atmosphere of the major area of Thessaloniki, Greece. Alkylphenols have widespread industrial uses, for example, industrial cleaning, paints, agrochemicals, textiles. They are not typically released directly into the environment, but rather are formed as biological breakdown products of nonionic surfactants, alkylphenol ethoxylates (APEOs). Phthalate esters are produced in extremely large volumes and are represented in the different compartments of the environment to which they are released during their manufacture, utilization and waste disposal. They are used as plasticizers to make plastics more flexible and improve their workability. The study was conducted at two sites in the major area of Thessaloniki, an urban-traffic site (AS) and an urban-industrial site (EK). 24-h PM10 samples were collected for two months using high-volume air samplers. The target compounds were recovered from particulate matter by extraction with dichloromethane in ultrasonic bath. Extracts were further clean up through a silica gel column. Alkylphenols, after derivatization, and phthalates were determined by employing GC-MS. Under this procedure the following compounds were determined: 4-tert-octylphenol (tOP), 4-n-octylphenol (nOP), 4-nonylphenol (NP), nonylphenol monoethoxylate (NP1EO), bisphenol A (BPA), tetrabromobisphenol A (TBBPA), dimethyl phthalate (DMP), diethyl phthalate (DEP), di-n-butyl phthalate (DBP), butyl benzyl phthalate (BBP), di(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP) and di(n-octyl) phthalate (DNOP). The alkylphenols and phthalates were detected in particulate matter. DEHP and NP were the predominant compounds. Similar concentrations of NP determined at both sites, whereas higher concentrations of DEHP were found in the urban-traffic site. Generally, the studied compounds are within the ranges reported in literature. Peak values were determined at both sites, associated with SW winds suggesting possible transfer from wastewater treatment plant, industrial effluents and/or influence of direct water-to-air exchange from surrounding water bodies. Possible relationships of target compounds with other parameters such as total and water soluble organic fraction, ions, toxic elements and wind direction are discussed.