Πηγές Επαγγελματικής Εξουθένωσης στους Έλληνες Εκπαιδευτικούς Ά/θμιας Εκπαίδευσης κάτω από Συνθήκες Οικονομικής Κρίσης
Creators: name: Μπάμπαλου, Χριστίνα Ελένη Ευστρατίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Επαγγελματική Eξουθένωση Eκπαιδευτικών
Υποκειμενική Oικονομική Eπιβάρυνση
Δυσπροσαρμοστικά Mοτίβα Συμπεριφοράς Μαθητών
Teacher Burnout
Subjective Financial Strain
Maladaptive Behavior Patterns of Students

description: Υπό το πρίσμα των τρεχουσών εξελίξεων της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, στόχος της παρούσας έρευνας ήταν η πολυδιάστατη μελέτη των πηγών εμφάνισης της επαγγελματικής εξουθένωσης των Ελλήνων εκπαιδευτικών. Στο ευρύτερο πλαίσιο υλοποίησης αυτού του στόχου εμπερικλείεται και η ανάγκη κατασκευής μιας κλίμακας για τη μέτρηση του υποκειμενικού συναισθηματικού βιώματος της οικονομικής επιβάρυνσης/έντασης. Από τις τρεις ευρύτερες πηγές εμφάνισης της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών, επιλέχθηκε η διερεύνηση της σχέσης με τους ακόλουθους επιμέρους παράγοντες: ατομικοί παράγοντες: δημογραφικά χαρακτηριστικά, οργανωτικοί/κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες: οικονομικοί παράγοντες (υποκειμενική οικονομική επιβάρυνση/ένταση, δείκτης προσωπικής οικονομικής δυσχέρειας), παράγοντες συναλλαγής: διαπροσωπικοί παράγοντες αναφορικά με αντιλαμβανόμενα δυσπροσαρμοστικά μοτίβα συμπεριφοράς των μαθητών και την αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη. Επιπλέον, έγινε μία συγκριτική διερεύνηση της προβλεπτικής αξίας μεταξύ των επιμέρους οικονομικών παραγόντων, καθώς επίσης και μεταξύ του συνόλου των οικονομικών παραγόντων και του συνόλου των υπό μελέτη παραγόντων συναλλαγής. Ακόμη, διερευνήθηκε ο ρυθμιστικός ρόλος της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης. Τέλος, εξετάστηκαν πιθανές ενδιάμεσες διαδρομές. Στο δείγμα της πιλοτικής έρευνας για τον έλεγχο των ψυχομετρικών ιδιοτήτων της νέας κλίμακας συμμετείχαν 302 ενήλικες εργαζόμενοι από μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας και πόλεις της περιφέρειας. Στο δείγμα της βασικής έρευνας συμμετείχαν 405 εκπαιδευτικοί: 300 εκπαιδευτικοί από 50 σχολεία της Ανατολικής, Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλονίκης, 105 εκπαιδευτικοί από σχολεία της περιφέρειας. Η έρευνα είναι εμπειρική, ποσοτική με χρήση ερωτηματολογίων αυτο-αναφοράς. Εφαρμόζεται συσχετιστικό ερευνητικό σχέδιο περιγραφικού, επεξηγηματικού και προβλεπτικού τύπου καθώς επίσης και δομικές αναλύσεις. Τα αποτελέσματα της πιλοτικής έρευνας υποδηλώνουν για τη νέα κλίμακα εξαιρετικούς δείκτες ψυχομετρικών κριτηρίων οι οποίοι διατηρούνται σε αποδεκτά έως και ικανοποιητικά επίπεδα στο πλαίσιο της βασικής έρευνας. Τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας έδειξαν ότι τέσσερα δημογραφικά χαρακτηριστικά (φύλο, επίπεδο εκπαίδευσης &amp; συνεχούς κατάρτισης, ειδικότητα, γεωγραφική περιοχή του σχολείου εργασίας) εμφάνισαν στατιστικώς σημαντική διαφοροποίηση ως προς τις διαστάσεις της επαγγελματικής εξουθένωσης. Η υποκειμενική οικονομική επιβάρυνση προβλέπει σε μεγαλύτερο βαθμό την επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών από ότι ο πιο ‘’αντικειμενικός’’ δείκτης προσωπικής οικονομικής δυσχέρειας. Οι παράγοντες συναλλαγής εξηγούν μεγαλύτερο ποσοστό της διακύμανσης της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών από ότι οι οικονομικοί παράγοντες. Ο ρυθμιστικός ρόλος της αντιλαμβανόμενης κοινωνικής υποστήριξης δεν εντοπίστηκε. Οι γυναίκες εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται υψηλότερα επίπεδα μαθητικών συμπεριφορών έλλειψης σεβασμού τα οποία συνοδά προβλέπουν πιο αυξημένα επίπεδα επαγγελματικής εξουθένωσης. Οι εκπαιδευτικοί ειδικότητας αντιλαμβάνονται υψηλότερα επίπεδα δυσπροσαρμοστικών μοτίβων συμπεριφοράς στους μαθητές τους και αναφέρουν υψηλότερη επαγγελματική εξουθένωση. Οι εκπαιδευτικοί σε αστικά σχολεία φαίνεται να είναι πιο επιβαρυμένοι από τις συμπεριφορές έλλειψης σεβασμού που αντιλαμβάνονται στους μαθητές τους, εμφανίζοντας υψηλότερη επαγγελματική εξουθένωση. Οι εκπαιδευτικοί στα επαρχιακά σχολεία φαίνεται να είναι περισσότερο οικονομικά επιβαρυμένοι, αναφέρουν πιο αυξημένες αρνητικές οικονομικές προσδοκίες, εμφανίζοντας υψηλότερη επαγγελματική εξουθένωση. Τέλος, γίνεται συζήτηση των παραπάνω ερευνητικών πορισμάτων, παρουσιάζονται προεκτάσεις παρέμβασης, ζητήματα μεθοδολογικών περιορισμών και πλεονεκτημάτων καθώς και προτάσεις για μελλοντική έρευνα.
description: In light of current developments of the financial crisis in Greece, the aim of the present study was a multidimensional study of sources of Greek teachers’ burnout. In the broader context of the implementation of this objective is included the need of construction of a scale for measuring the subjective emotional experience of financial strain. Of the three broad sources of teachers’ burnout, was chosen to investigate the relationship with the following specific factors: individual factors: demographic characteristics, organizational / socioeconomic factors: perceived economic factors (subjective financial strain, index of personal economic distress), perceived transactional factors: interpersonal factors regarding perceived maladaptive behavior patterns of students and the perceived social support. Furthermore, it was made a comparative investigation of the predictive value between the specific perceived economic factors of the study, as well as between all perceived economic factors and all perceived transactional factors of the study. Also, it was investigated the moderation role of the perceived social support. Finally, possible paths were examined. In the sample of pilot research on the control of the psychometric properties of the new scale, 302 adult workers were involved from large urban centers in Greece and regional cities. In the sample of the basic research were involved 405 teachers, 300 teachers from 50 schools of Eastern, Central and Western Thessaloniki, 105 teachers from regional schools. The research is empirical, quantitative and self-report questionnaires were used. A correlational research of descriptive, explanatory and predictive type as well as structural analysis was applied. The results of the pilot research suggested for the new scale excellent indicators of psychometric criteria which in the context of the basic research are maintained within acceptable up to satisfactory levels. The results of the basic research showed that four demographic characteristics (gender, level of education and continuing training, specialty, geographic region of work school) presented statistically significant difference in the dimensions of burnout. Subjective financial strain predicted teachers’ burnout to a greater extent than the more '' objective '' index of personal economic distress. Perceived transactional factors explained most of the variation rate of teachers’ burnout than perceived economic factors did. The moderation role of perceived social support was not found. Women teachers perceived higher levels of student disrespect behaviors that predicted more elevated levels of burnout. Teachers of specialty perceived higher levels of student maladaptive behavioral patterns and reported higher burnout. Teachers in urban schools seem more burdened by students’ behaviors that lack respect, displaying higher burnout. Teachers in provincial schools seem to be more financially burdened, reported more negative economic expectations, showing higher burnout. Finally, the above research findings are discussed, issues of methodological limitations and benefits as well as suggestions for intervention and future research are presented.