Διερεύνηση ψυχοπαθολογίας και ψυχοκοινωνικών παραγόντων σε πληθυσμό κρατουμένων ελληνικής φυλακής με ιστορικό εξάρτησης
Creators: name: Παπαθανασίου, Νέστωρ Κ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Κατάθλιψη
Άγχος
Κατάχρηση ουσιών
Κρατούμενοι
Depression
Anxiety
Substance abuse
Prisoners

description: Τα προβλήματα ψυχικής υγείας αποτελούν την πιο συχνή αιτία νοσηρότητας στις φυλακές. Έχει ακόμη διαπιστωθεί πως η συχνότητα εμφάνισης ψυχικών διαταραχών στους κρατούμενους είναι υψηλότερη απ’ ό,τι στον γενικό πληθυσμό. Έτσι, η παρούσα εργασία έχει ως στόχο τη διερεύνηση της ψυχοπαθολογίας και των ψυχοκοινωνικών παραγόντων σε δείγμα κρατουμένων ελληνικής φυλακής με ιστορικό εξάρτησης, με βάση δομημένα ειδικά ερωτηματολόγια και με τη μέθοδο της συνέντευξης. Το σωφρονιστικό κατάστημα ήταν του Δήμου Γρεβενών και στην έρευνα συμμετείχαν 100 άνδρες κρατούμενοι με ιστορικό εξάρτησης. Ερευνητικά ερωτήματα τα επιχειρήθηκε να απαντηθούν ήταν: Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των εξαρτημένων κρατουμένων; Ποια είναι η ποσόστωση και ποια τα ψυχολογικά προβλήματα που παρουσιάζονται; Ποιοι είναι οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες που ασκούν επιρροή στον συγκεκριμένο πληθυσμό κρατουμένων; Ποια είναι η προβλεπτική ισχύς των παραγόντων που εξετάζονται με την ψυχοπαθολογία των εξεταζόμενων; Για τις ανάγκες της έρευνας τέθηκαν ως κριτήρια επιλογής των συμμετεχόντων να έχουν ιστορικό εξάρτησης, να μιλούν και να διαβάζουν ελληνικά σε ικανοποιητικό επίπεδο και να πάρουν μέρος στην έρευνα ελεύθερα. Αρχικά συλλέχθηκαν τα δημογραφικά στοιχεία των 100 συμμετεχόντων και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν μεταφρασμένα τα ειδικά ερωτηματολόγια BDI (Beck Depression Inventory), AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test), DUDIT (Drug Use Disorders Identification Test), CAGE, καθώς και τα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς Spielberger State Trait Anxiety Scale (STAI Y-1 και Y-2) για τη διάγνωση του άγχους, σταθμισμένα για τον ελληνικό πληθυσμό. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν επίσης τον κατάλογο ελέγχου συμπτωμάτων 90-R (Symptom Checklist-90-R, SCL-90R), μια αυτοδιαχειριζόμενη κλίμακα μέτρησης των υποκειμενικών παραπόνων και της συμπτωματικής συμπεριφοράς των ασθενών σε διάφορες διαστάσεις της ψυχοπαθολογίας. Τα ερωτηματολόγια συμπληρώθηκαν από τους ίδιους σε προγραμματισμένο ραντεβού, κατά τη διάρκεια των τακτικών επισκέψεων από τον ερευνητή, ο οποίος είναι ο κατά επίσκεψη ψυχίατρος της φυλακής. Μετά τη συλλογή των δημογραφικών στοιχείων, πραγματοποιήθηκε εξέταση των ιατρικών φακέλων των εθελοντών κρατουμένων και έγινε διασταύρωση, ώστε να ελεγχθεί εάν πράγματι υπήρχε χρήση ουσιών πριν από τη φυλάκιση. Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν 38,5 έτη. Η πλειονότητα (63%) δήλωσε ότι είχε προβλήματα ψυχικής υγείας και ότι έπαιρνε αντικαταθλιπτικά (37%), αγχολυτικά (16%) ή αντιψυχωσικά (7%) φάρμακα. Ακόμη, ποσοστό 79% εμφάνισε από ελαφριά έως βαριά κατάθλιψη και 68% αγχωτική διαταραχή (STAI-Y2). Ποσοστό 45% του δείγματος είχε συμπτώματα μέτριας έως υψηλής αγχώδους διαταραχής και κατάθλιψης, ελαφριάς έως βαριάς μορφής. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι ήταν εξαρτημένοι (DUDIT), εν καιρώ κράτησης – 59% στις ουσίες, 40% στο αλκοόλ, 37% και στα δύο ταυτόχρονα. Ποσοστό 72% βρέθηκε ότι είχε μεγάλη έκταση ψυχοπαθολογικών συμπτωμάτων SCL-90-R. Οι μέσες βαθμολογίες των ερωτηματολογίων ήταν: BDI 20,56 (±12,9SD), AUDIT 11,59 (±11,05SD), DUDIT 15,08 (±14,9SD), CAGE 1,36 (±1,2SD), η βαθμολογία STAI Y-1 ήταν 45,25/80 (SD 14,46), ενώ η βαθμολογία STAI-2 ήταν 45,24/80 (SD 14,16). Επίσης, φάνηκε ότι οι γονεϊκές σχέσεις επηρεάζουν τη βαθμολογία BDI, καθώς οι κρατούμενοι με κακές και μέτριες σχέσεις είχαν πολύ υψηλότερες βαθμολογίες από εκείνους που δήλωσαν ότι είχαν άριστες σχέσεις. Συμπερασματικά, στην παρούσα έρευνα, η οποία είναι η μοναδική που εστιάζει σε πληθυσμό κρατουμένων με ιστορικό εξάρτησης στην Ελλάδα, επιβεβαιώθηκε ότι ο επιπολασμός βασικών ψυχικών διαταραχών, όπως η κατάθλιψη, μεταξύ κρατουμένων που έχουν ιστορικό εξάρτησης είτε από ναρκωτικά είτε από αλκοόλ είναι πολύ υψηλότερος από ό,τι στον γενικό πληθυσμό στην Ελλάδα και ακόμη και συγκριτικά με άλλες ομάδες κρατουμένων. Η σχολική συμπεριφορά, η επίδοση και το επίπεδο της σχέσης με τους γονείς ήταν οι ανεξάρτητοι παράγοντες που σχετίζονται με την κατάθλιψη και την κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών. Η ανάγκη ψυχολογικής αξιολόγησης των κρατουμένων, όχι μόνο κατά την είσοδό τους στο σωφρονιστικό κατάστημα, αλλά και σε διάφορες χρονικές στιγμές κατά τη διάρκεια της κράτησής τους, κρίνεται επιβεβλημένη.
description: Mental health problems are the most common cause of morbidity in prisons. It has also been found that the prevalence of mental disorders among prisoners is higher than in the general population. Thus, the present study aims to investigate psychopathology and psychosocial factors in a sample of Greek prison inmates with a history of addiction, based on structured specific questionnaires and using the interview method. The correctional facility was of the Municipality of Grevena and 100 male prisoners with a history of addiction participated in the study. Research questions that were attempted to be answered were: What are the common characteristics of addicted prisoners? What is the quota and what are the psychological problems they present? What are the psychosocial factors influencing this population of prisoners? What is the predictive power of the factors examined with the psychopathology of the examinees? For the purposes of the research, the selection criteria for the participants were set as selection criteria that they have a history of addiction, speak and read Greek at a satisfactory level and take part in the research freely. Initially, the demographic data of 100 participants were collected and then the specific questionnaires BDI (Beck Depression Inventory), AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test), DUDIT (Drug Use Disorders Identification Test), CAGE, as well as the self-report questionnaires Spielberger State Trait Anxiety Scale (STAI Y-1 and Y-2) for the diagnosis of anxiety, weighted for the Greek population, were used. Participants also completed the Symptom Checklist-90-R (SCL-90R), a self-administered scale measuring patients' subjective complaints and symptomatic behavior on various dimensions of psychopathology. The questionnaires were completed by them at a scheduled appointment during regular visits by the researcher, who is the visiting prison psychiatrist. After the demographic data were collected, the medical records of the volunteer prisoners were examined and cross-checked to check if there was indeed substance use prior to incarceration. The average age of the sample was 38.5 years. The majority (63%) reported having mental health problems and taking antidepressants (37%), anti-anxiety (16%) or antipsychotic (7%) medication. Furthermore, 79% had mild to severe depression and 68% had an anxiety disorder (STAI-Y2). A proportion of 45% of the sample had symptoms of moderate to high anxiety disorder and mild to severe depression. They were also found to be dependent (DUDIT) in custody - 59% on substances, 40% on alcohol, 37% on both at the same time. A percentage of 72% were found to have a high range of SCL-90-R psychopathological symptoms. The mean questionnaire scores were BDI 20.56 (±12.9SD), AUDIT 11.59 (±11.05SD), DUDIT 15.08 (±14.9SD), CAGE 1.36 (±1.2SD), STAI Y-1 score was 45.25/80 (SD 14.46), and STAI-2 score was 45.24/80 (SD 14.16). Parental relationships were also shown to influence BDI scores, as prisoners with poor and moderate relationships had much higher scores than those who reported having excellent relationships. In conclusion, the present study, which is the only one focusing on a population of prisoners in Greece with a history of addiction, confirmed that the prevalence of basic mental disorders, such as depression, among prisoners with a history of addiction to either drugs or alcohol is much higher than in the general population in Greece and even compared to other prisoner groups. School behaviour, achievement, and level of relationship with parents were the independent factors associated with depression and alcohol and drug abuse. The need for psychological assessment of prisoners, not only on entry to the prison establishment but also at various times during their detention, seems imperative.