Αιτιολογία των ποινικών αποφάσεων
Creators: name: Βασιλειάδου, Αναστασία Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αιτιολογία Αποφάσεων
Αιτιολόγηση Ποινικών Αποφάσεων
Άρθρο 139 ΚΠΔ
Reasoning of Judicial Decisions
Justification of Criminal Judgments
Article 139 Greek Code of Criminal Procedure

description: Βασικό αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής είναι το μεγάλης σημασίας θέμα της αιτιολογίας των ποινικών αποφάσεων. H αιτιολογία των ποινικών αποφάσεων ήταν ένα ζήτημα που απασχόλησε έντονα ήδη πολλά χρόνια πριν την ελληνική θεωρία. Όμως, παράλληλα από πρακτικής σκοπιάς, υπό το πρίσμα δηλαδή αναζητήσεως πρακτικών λύσεων εφαρμογής της νομοθετικής επιταγής, δεν παύει να αποτελεί και σήμερα ένα ζήτημα τόσο επίκαιρο όσο και ακανθώδες. Θέμα υψίστης σπουδαιότητας, κάτι που αποδεικνύεται από το γεγονός ότι διαπνέει όλους τους κλάδους του Δικαίου. Δεν είναι μόνο οι ποινικές αποφάσεις αυτές που χρήζουν αιτιολογίας. Η υποχρέωση αιτιολόγησης υφίσταται και για το Αστικό – Εμπορικό Δίκαιο, καθώς αιτιολογημένες επιβάλλεται να είναι και οι αποφάσεις των Πολιτικών Δικαστηρίων. Το αυτό ισχύει, φυσικά και στο Διοικητικό Δίκαιο, όπου η αιτιολογία δεν αφορά μονάχα τις αποφάσεις των Διοικητικών Δικαστηρίων αλλά και όλων των διοικητικών οργάνων. Αλλά, η αιτιολογία ενδιαφέρει και το Συνταγματικό Δίκαιο καθώς ο Θεμελιώδης Νόμος του Κράτους την έχει προβλέψει και κατοχυρώσει ενώ αποτελεί απόρροια της Δημοκρατικής Αρχής και του ίδιου Κράτους Δικαίου. Και στο Ευρωπαϊκό δίκαιο η αιτιολογία των αποφάσεων αποτελεί συστατικό στοιχείο της αρχής της Δίκαιης Δίκης που προβλέπει η ΕΣΔΑ. Στο Ποινικό Δίκαιο, όμως, εκεί που διακυβεύεται το ύψιστο αγαθό του ανθρώπου, η ελευθερία του, η αρχή της αιτιολογήσεως αντανακλά την πιο σημαντική έκφραση της, καθώς αναδεικνύεται ως η πιο ουσιώδης πτυχή διαφάνειας της ποινικής δίκης συμπροσδιορίζοντας την αρχή της ηθικής αποδείξεως. Στα πρώτα κεφάλαια της παρούσης περιγράφεται μέσα από μια ιστορική διαδρομή, η νομοθετική πρόβλεψη της αιτιολογίας των αποφάσεων ενώ μεγάλο εύρος της εργασίας καταλαμβάνει η ανάλυση της αιτιολογίας ως λόγου αναιρέσεως και το πρότυπο αιτιολογίας αποφάσεων, όπως αυτό απορρέει από τη νομολογία του Ανωτάτου Ακυρωτικού. Θέμα ευρύτατο για το οποίο έγινε προσπάθεια νομολογιακής επισκόπησης σε όσο το δυνατόν περισσότερα αναφυόμενα ζητήματα με εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων και από τις θέσεις του ΕΔΔΑ. Τα ανωτέρω με παράλληλη παράθεση του συχνού και αρκετές φορές οξυδερκή σχολιασμού στον περιοδικό τύπο και την αποτύπωση των απόψεων της επιστήμης, εκείνων που συμβάλλουν τελικώς και στην σταδιακή μεταβολή και ωρίμανση των παραδοχών των δικαστικών αποφάσεων και επομένως στην καλύτερη ποιότητα απονομής δικαιοσύνης. Μεγάλη παράλειψη θα αποτελούσε η μη αναφορά στην νομολογιακή «κατασκευή» των «αυτοτελών ισχυρισμών». Η προβληματική αυτή έχει αναπτυχθεί τόσο ώστε θα λέγαμε ότι έχει αποκτήσει σχετική αυτοτέλεια και θα μπορούσε να αποτελέσει από μόνη της ξεχωριστό αντικείμενο διατριβής. Για αυτόν τον λόγο, έγινε προσπάθεια να διαφωτισθούν τα πιο καίρια σημεία της. Η εργασία κλείνει με μια αποτύπωση των πρακτικών δυσχερειών που επικρατούν στη δικαστηριακή πραγματικότητα της χώρας, όχι φυσικά για να δικαιολογηθούν εκπτώσεις στο επίπεδο αιτιολογίας αλλά για να αναδειχθούν τα ελλείμματα στο οικείο πεδίο με απώτερο δυνατό σκοπό την άρση τους
description: The main subject of this postgraduate thesis is a matter of great concern, the reasoning of criminal judicial decisions. The statement of the reasons on which a criminal judgment is based constitutes one of the issues on which Greek Theorists have paid the closest attention for many years. However, from a practical point of view, in the light of seeking practical solutions to the implementation of the legislative requirement, it is still an issue that is both topical and thorny today. A matter of paramount importance, what is illustrated by the fact that it runs through all branches of law. It is not just the Criminal judgments that need to be reasoned. The obligation to state reasons also apply to Civil and Commercial Law, as the judgments of the Civil Courts must be justified too. The same holds true in Administrative Law, where the reasoning applies not only to the decisions of the Administrative Courts but also to all administrative bodies. The statement of reasons for judgments is also part of Constitutional Law as the Fundamental Law of the State has provided and enshrined it while, at the same time, it derives from the Democratic Principle and the Rule of Law itself. Furthermore, in European Law the reasoning of decisions is an integral part of the principle of fair trial, a right established by the ECHR. In Criminal Law, however, where one of the greatest legally protected human rights is at stake, freedom, the principle that decisions must state the reasons on which they are based, reflects its most important expression, as it emerges as the most essential aspect of the transparency in criminal proceedings, while at the same time it defines the principle of «moral evidence» - intime conviction. The first chapters of this thesis describe, through a historical course, the legislative provision of the obligation to state reasons while the analysis of the reasoning as a ground of the appeal in cassation and the model of reasoning, as it follows from the case-law of the Supreme Court of Greece, covers a large part of the study. On this very broad subject, an attempt has been made to provide a jurisprudential overview on as many emerging issues as possible, drawing useful conclusions and having regard to the positions adopted by ECtHR. In addition to the above, it is presented the frequent and often insightful commentary in legal journals and the reflection of the views of legal theorists, those who ultimately contribute to the gradual change and maturation of the judgments' assumptions and thus to a higher quality of justice. Moreover, it would be a great omission if there was no reference to the jurisprudential “construction” of “independent allegations”. This problem has developed to such an extent that it could be said that it has acquired relative autonomy and could in itself be a separate subject of a thesis. For this reason, an effort has been made to shed light on its most important key points. The study concludes with an overview of the practical difficulties prevailing in the judicial reality of Greece, not of course to justify discounts at the level of reasoning but to highlight the deficits in the relevant field with the ultimate aim of their elimination