Ο γλυπτός διάκοσμος νυμφαίων και κρηνών στο ανατολικό τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας
Creators: name: Αριστοδήμου, Γεωργία Α.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Γλυπτική
Δωρητές
Επαρχίες
Sculpture
Decoration
Benefactors
Provinces

description: Η εργασία αυτή μελετά το γλυπτό διάκοσμο νυμφαίων και κρηνών στο ανατολικό τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και αναπτύσσεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η αρχιτεκτονική μορφή και εξέλιξη των μνημειακών νυμφαίων και η κεντρική τους θέση στον πολεοδομικό ιστό. Τίθεται το ζήτημα της δωρεάς μνηεμειακών νυμφαίων(από τον αυτοκράτορα, την πόλη, την τοπική αριστοκρατορία) ως πολιτική πράξη με συγκεκριμένες προθέσεις. Στο δεύτερο μέρος μελετώνται τα γλυπτά που κοσμούν κρήνες και νυμφαία. Συζητάται ο όρος κρημναία μορφή, τα τεχνικά χαρακτηριστικά της, η θέση και η λειτουργία της στα νυμφαία και σε άλλα μνημεία. Οπως συμβαίενι συνήθως στα σημόσια κτίρια της ρωμαϊκής περιόδου ο γλυπτός διάκοσμος διακρίνεται σε τρεις μεγάλες ομάδες, οι οποίες μελετήθηκαν εικονογραφικά και τυπολογικά α)ιδεαλιστικά-μυθολογικά γλυπά, β)ηθογραφικά γλυπτά και μορφές ζώων, γ)αυτοκρατορικά και ιδιωτικά εικονιστικά γλυπτά. Στο τρίτο μέρος γίνεται μια προσπάθεια να ερμηνευτούν τα εικονογραφικά θέματα με κριτήριο τη σχέση τους με το νερό. Στα θέματα που σχετίζονται άμεσα με το νερό και τους συμβολισμούς που περιλαμβάνονται μορφές μυθολογικές(Ποσειδώνας και θαλάσιος θίασος, κόσμος της Αφροδίτης) ή ρεαλιστικές(λ.χ. ψαράδες), που ζουν στο νερό. Στα θέματα που σχετίζονται έμμεσα με το νερό περιλαμβάνονται μυθολογικές μορφές που συνδέονται με το νερό μέσα από τους μύθους τους : Διονυσιακός και Απολλώνιος κόσμος, Ερωτιδείς, θεοί του ελληνικού πανθέου(Δίας, Ερμής, Ασκληπιός, υγεία), θεοί του ανατολικού πανθέου(Ισις, Κυβέλη), μυθολογικοί ήρωες(Ηρακλής, Θησέας, Διόσκουροι) και ηθογραφικά θέματα. Στα θέματα που συνδέονται με τις τοπικές λατρείες και παραδόσεις συζητήθηκαν μορφές που συνδέονται με την πόλη ως πολιούχοι θεοί και τοπικοί ήρωες. Τα αυτοκρατορικά και ιδιωτικά εικονιστικά γλυπτά αντιμετωπίστηκαν ως μέσον προβολής της αυτοκρατορικής οικογένειας και των ιδιωτών. Τα εικονογραφικά προγράμματα των μνημειακών νυμφαίων έχουν συχνά διαφορετικούς στόχους : την προβολή του αυτοκράτορα και του οίκου του, των πολιούχων θεών, αλλά και της δυναμικής τοπικής αριστοκρατίας. Η μελέτη αυτή αντιμετώπισε τα μνημειακά νυμφαία ως εικόνες-σύμβολα της πόλης τους, και θέλησε να φωτίσει τον πιθανό συσχετισμό των μνημειακών νυμφαίων με τις ιδιαίτερες πολιτικές και κοινωνικές και θρησκευτικές συνθήκες στις ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας
description: The thesis studies the sculptured decoration of nymphaea and fountains in the eastern provinces of the Roman Empire, and deploys in three parts. Part one presents the architectural form and development of monumental nymphaea and their central location in urban spaces in the Roman East. The patronage of monumental nymphaea by the Emperor, the city, or local elite members is being discussed as a politically motivated benefaction. Part two deals with the sculpture display of fountain structures. It concerns with the definition of the term fountain figure, the nature of this kind of sculpture, its placement and function in the monument. As the case in most public roman edifices, the decorative subjects in a nymphaeum consist of three main sculpture groups : idealistic-mythological figures, genre and animal figures and portraits, imperial and private. They were studied stylistically as well as ikonographically. Part three endeavors to interpret the scultpural decoration of monumental nymphaea, firstly in relation with water. Many of the mythological figures have direct connection with water(Poseidon and his Thiasos, e.g. river Gods, Aphrodite, fiserman, etc.). However the vast majority of the figures, such as Dionysus and his Thiasos, Apollo, Eros, olympic Gods(Zeus, Hermes, Asclepius, Hygeia), eastern Gods (Isis, Cybele), heroes (Heracles, Theseus, Dioskouroi), as well as genre sculpture, associate with water indirectly, through their myths. Some figures are being interpreted in relation with local myths and cults(as local gods and heroes). Imperial and private portraiture reflect the imperial power and the prestige of local Elite. Sculptural dislpay programs lave different directions reflecting different purposes: either glorifying the Emperor and his family, or honoring the local gods, or even, in some cases, presenting the dynamic local Elite. Monumental nymphaea should be situated within their urban environment and be investigated as a product of historical and social factors. The significance of choices on a local, regional level led us to study the scylptural dislay programs of monumental nymphaea as a reflection of the city's image. This study tried to reconstrict the social, political as well as cultural role that monumental nymphaea held in the roman eastern provinces