Ηλεκτρονική Υγεία-Προστασία των δεδομένων του ασθενή-Νομικά και Ηθικά Ζητήματα
Creators: name: Αναστασιάδου, Μαριάννα Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: ηλεκτρονική υγεία
προστασία δεδομένων
ιδιωτικότητα ασθενή
ehealth
data protection
patient’s privacy

description: Οι Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών ενσωματώνονται όλο και περισσότερο στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης και στις ιατρικές υπηρεσίες, με αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων όρων όπως, η ηλ-υγεία, η ηλ-συνταγογράφηση, η τηλεϊατρική. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση , η ενσωμάτωση και ανάπτυξη των ΤΠΕ στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί βασική στρατηγική για τη βελτίωση της ποιότητας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των ιατρικών υπηρεσιών σε όλα τα κράτη μέλη και θεωρείται ως απαραίτητη για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων υπηρεσιών υγειονομικής διασυνοριακής περίθαλψης. Η χρήση των ΤΠΕ αλλάζει πολλά από τα χαρακτηριστικά της υγειονομικής περίθαλψης και παράλληλα αποκαλύπτει νέες προκλήσεις τόσο σε επίπεδο νομοθεσίας όσο και σε επίπεδο ηθικής. Η προστασία των δεδομένων του ασθενή αποτελεί την καρδιά των προβληματισμών που δημιουργεί η εφαρμογή των συστημάτων ηλ-υγείας. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το ζήτημα της ηλεκτρονικής υγείας και της προστασίας των δεδομένων του ασθενή επιχειρώντας να δώσει απαντήσεις στις παραπάνω προκλήσεις. Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας οριοθετείται η έννοια της Ηλεκτρονικής Υγείας και παρουσιάζονται οι Ευρωπαϊκές πολιτικές που οδηγούν σε ένα ενοποιημένο σύστημα ηλεκτρονικής υγείας. Κομβικό σημείο της εφαρμογής της ηλ-υγείας στον ευρωπαϊκό χώρο αποτελεί η Οδηγία 2011/24/ΕΕ για την διασυνοριακή περίθαλψη, η οποία εντάχθηκε στην ελληνική νομοθεσία με το ν. 4213/2013. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται δύο βασικά εργαλεία της ηλ-υγείας, ο Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας και η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση. Όσον αφορά τον ΗΦΥ παρουσιάζεται το περιεχόμενό του, η έννοια του υπό το πρίσμα του ν. 2472/1997 και το ζήτημα του χρόνου διατήρησης του. Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση παρουσιάζεται μέσα από τον Ν. 3892/2012 ο οποίος την εισήγαγε στην ελληνική υγειονομική περίθαλψη. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η νομοθεσία, η οποία προστατεύει τα δεδομένα υγείας σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο. Σε ξεχωριστό υποκεφάλαιο γίνεται μια επισκόπηση της σχετικής νομολογίας του ΕΔΔΑ. Οριοθετείται η έννοια των δεδομένων υγείας, εξετάζοντας ποιες ακριβώς πληροφορίες περιλαμβάνει. Σε ξεχωριστά υποκεφάλαια αναλύεται το δικαίωμα της πρόσβασης στα δεδομένα υγείας και το νομοθετικό καθεστώς που διέπει την επεξεργασία των δεδομένων αυτών και κάτω από ποιες προϋποθέσεις η επεξεργασία των δεδομένων υγείας είναι νόμιμη. Στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζεται το πλαίσιο προστασίας των δεδομένων υγείας. Αναλύεται η Συνταγματική προστασία των δεδομένων υγείας μέσα από το άρθρο 9Α Σ και η προστασία που προσφέρει με ειδικές διατάξεις ο ν. 2472/1997 από πλευράς διοικητικού δικαίου, οι ποινικές κυρώσεις από την παράνομη επεξεργασία των δεδομένων υγείας και η αστική ευθύνη. Τέλος διαχωρίζεται η παραπάνω προστασία από την ειδικότερη προστασία του ιατρικού απορρήτου. Στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο παρατίθενται οι προκλήσεις βιοηθικής που πυροδοτεί η ηλ-υγεία. Οι τέσσερις παραδοσιακές αρχές της βιοηθικής ιδωμένες μέσα από το πρίσμα της ηλ-υγείας μετεξελίσσονται και αναδεικνύουν νέους προβληματισμούς οι οποίοι σχετίζονται περισσότερο με την αυτονομία, την ιδιωτικότητα και την εμπιστευτικότητα του ασθενή. Επιπρόσθετα, εξετάζεται η διαπλοκή των αρχών της βιοηθικής με τις αρχές χρήσης των ΤΠΕ και κυρίως με τις αρχές που δίνουν τις κατευθυντήριες γραμμές πρακτικής στο πλαίσιο των ΗΦΥ.
description: The Information and Communication Technologies are increasingly integrated in health care and medical services, leading to the creation of new terms such as, e-health, e-prescribing and telemedicine. In the European Union, the integration and deployment of ICT in health care is a key strategy for improving the quality, efficiency and effectiveness of medical services in all Member States and it shall be regarded as essential point for the development of integrated cross-border health services. The use of ICT is changing many of the characteristics of healthcare and also reveals new challenges both in terms of legislation and in terms of ethics. Protecting patient’s data is the heart of the concerns raised by the application of e-health systems. This thesis examines the issue of e-health and the protection of patient’s data in an attempt to provide answers to these challenges. In the first chapter is defined the concept of e-health and there are presented the European policies that lead to a unified system of electronic health. It is presented the essential point of the implementation of e-health in Europe, the Directive 2011/24/EU on European cross-border healthcare, which was incorporated in the Greek legislation with the Law 4213/2013. The second chapter presents two of the main tools of e-health, the Electronic Health Record and the Electronic Prescribing. Regarding EHR presents the content of the concept in the light of Law 2472/1997 and the issue of shelf life specifications. The Electronic Prescribing is presented through the Law 3892/2012 that had introduced this system in the Greek healthcare. The third chapter presents the legal framework that protects health data at a national and supranational level. In a separate subsection of this chapter, it is presented an overview of the relevant case law of the ECHR. Also, in separate subsection, is attempted the definition of the concept of health data, looking at exactly what information it contains. In the following separate subsections, is analyzed the right of access to health data and the legal framework that governs the processing of such data and under what specific conditions the processing of health data is legitimate. The fourth chapter presents the framework for the liability. It analyzes the Constitutional protection of health data through the article 9A of the Constitution and the protection offered by the specific provisions of the Law 2472/1997 in terms of administrative law and criminal sanctions against unauthorized processing of health data and civil liability. Finally is separated from the above the protection of the medical confidentiality and the liability that it can incur. In the fifth and last chapter there are presented the bioethical challenges that e-health triggers. The four traditional principles of bioethics are seen through the prism of evolving e-health and they create new problems, mostly related to the autonomy, privacy and confidentiality of the patient. It is also examined the interplay of the principles of bioethics principles with the principles of ethics of use of ICT and in particular with the principles that give practice guidelines within the EHR.