Ο Αγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης μέσα από τα προοίμιά του
Creators: name: Κούπας, Πέτρος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Αγιος Νικόδημος-Προοίμια
Αγιον Ορος
St. Nicodemus-Preambles
Holy Mountain

description: Χρήσιμο θα ήταν, έχοντας ολοκληρώσει τη μελέτη μας για τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, να συνοψίσουμε τα σημαντικότερα συμπεράσματα που προέκυψαν. Η μελέτη αυτή μας έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσουμε όχι μόνο το βίο και το έργο του συγκεκριμένου Αγίου, αλλά και την προσωπικότητά του μέσα από τη δική του ιδιαίτερη γραφή και, πιο συγκεκριμένα, μέσα από τη μελέτη των προοιμίων του. Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης είναι μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του χριστιανικού κόσμου του 18ου αιώνα και ένας από τους ηγέτες του φιλοκαλικού κινήματος, το οποίο συνέβαλε στην άνθηση του μοναχισμού και στη στήριξη του ηθικού και τη διατήρηση της εθνικής και χριστιανικής συνείδησης των υπόδουλων Ελλήνων. Ο βίος του Νικόδημου ήταν σύντομος και αγιότατος. Αφιερώθηκε στη μελέτη και στην άσκηση, στη συγγραφή και στην προσφορά στους συνανθρώπους του. Προσπάθησε να διαδώσει το Λόγο του Θεού και πάλεψε με σθένος απέναντι στις κατηγορίες διαφόρων που ήθελαν να τον βλάψουν, κρατώντας ψηλά το ηθικό και την πίστη του. Οι θεολογικές θέσεις του Νικόδημου ανακαλούν τη διδασκαλία του φιλοκαλικού ή κολλυβαδικού κινήματος. Κάποιες βασικές από αυτές είναι η διατήρηση της πατερικής παράδοσης, η συνειδητή συμμετοχή των πιστών στη λατρεία, η μεγάλη σημασία της Θείας Ευχαριστίας και η ανάγκη για συνεχή μετάληψη. Πιστεύει στη συνεχή νοερά προσευχή, η οποία συντελεί στη θεραπεία της ψυχής και, κατ’ επέκταση, στην τελείωση και τη θέωση. Επίσης, πιστεύει πως οι άνθρωποι θα πρέπει να πολεμήσουν τα πάθη και την αμαρτία, όντας στο πλευρό του Θεού, τον οποίο πρέπει να γνωρίσουν με όλο τους το είναι. Στις δύσκολες στιγμές και στις κακουχίες θα πρέπει να είναι υπομονετικοί και ταπεινοί, να μη χάνουν την πίστη τους και να μην αφήνουν την υπεροψία και την ηδονή να τους δηλητηριάζει. Ο Νικόδημος υπήρξε μεγάλος διδάσκαλος, συγγραφέας, μεταφραστής, επιμελητής και υπομνηματιστής κειμένων. Αυτό οφείλεται στη μεγάλη του μόρφωση, στη φιλοπονία του και στις συγγραφικές του δεξιότητες. Επιμελήθηκε περίπου 30 έργα ποικίλου περιεχομένου, πολλά από τα οποία εξέδωσε και τα έκανε γνωστά. Σημαντικό μέρος των έργων αυτών αποτελούν τα προοίμια που συνέταξε, τα οποία μελετήθηκαν στην παρούσα εργασία
description: 99 Τα προοίμια του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα έρευνα με σκοπό να αναδειχθούν τα στοιχεία της προσωπικότητάς του, όπως αυτή σκιαγραφείται μέσα από τις αγιογραφικές του χρήσεις, τις λειτουργικές και δογματικές του θέσεις, τις θεολογικές και ηθικές του υποδείξεις και τις ποιμαντικές του επιλογές. Η πίστη και η διδασκαλία του στηρίζεται στη διδασκαλία και στα πρότυπα των αγίων, ενώ ο ασκητικός και ενάρετος βίος του είναι εμπνευσμένος από τους μοναχούς, τους ασκητές και τους μάρτυρες. Οι λειτουργικές του θέσεις προβάλλουν τη συνέπειά του ως προς την άσκηση της λατρείας και τη σημασία που έδινε σε αυτή. Επίσης, η επιμονή στην ανάλυση του ορθόδοξου δόγματος μαρτυρά τη βαθιά γνώση του Θεού, την πίστη του και τον αγώνα για τη διάδοση της Ορθόδοξης διδασκαλίας και την καταπολέμηση των αιρέσεων. Η επιμονή, ακόμα, και η αυστηρότητα ως προς την τήρηση των κανόνων διαφαίνεται μέσα από τις κανονολογικές και διοικητικές του αναλύσεις. Τέλος, το ύφος και ο τρόπος με τον οποίον απευθύνεται στους αναγνώστες του διαγράφουν τις ικανότητες ενός χαρισματικού διδασκάλου και πνευματικού ηγέτη που μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη, να καθοδηγήσει και να ωφελήσει όσους τον ακολουθήσουν. 100 Conclusions Having studied the preambles of St. Nicodemus’works as to their content, we can summarize many aspects of his personality. First he often refers to the Saints of the Church, to their life, work and teaching. This happens with a view to presenting them as role models for believers, but also as evidence to support the views taken by. Thus, one concludes that the ideas expressed by him are not just an arbitrary opinion of his but reliable testimonies of the Church Fathers. All these indicate his respect and loyalty to the Church and the Saints, but also his responsibility as a writer. Further in the preambles, many operational and dogmatic positions of the Orthodox Church are expressed. This shows the importance that he gave to the proper observance of the cult and the understanding of the Orthodox doctrine that leads to the knowledge of God and removes the risk of heresy. These positions of Nicodemus indicate not only his faith but also the consciousness of man’s position before God, his humility, his interest in his fellow people and his worry about the damage of the faith and the prevalence of heresy, in a time when indeed faith in God was shaken. Moreover, the delivering rule and operational positions shows a personality characterized by rigor, consistency and faith in the hierarchy, while, also, he giving great importance to a life based on ethical guidelines. Finally, the various prompts, advices and suggestions to those reading, express pastoral ability, guiding, counseling and teaching intentions, interest and love of neighbor. During this first chapter of our study, a first acquaintance with the personality of St. Nicodemus was attempted, through the presentation of his virtuous and short life, the analysis of the main points which form his theological identity, his intellectual and writing activity and offer, and through the study of texts of other Church Fathers who deal with him. Nicodemus’s life is characterized by holiness, piety, asceticism and constant mental activity. Within the 60 years of his life, he never ceased to study, teach, guide and offer his fellow people while his frugal attitude, his asceticism and his being fought by many because of his views and work harmed early his health. His Dormition plunged into mourning all the Orthodox world of his time. 101 The theological identity of St. Nicodemus of the Holy Mountain is in line with the tradition of the Orthodox Church and the teaching of the Scriptures and the Church Fathers. As a great theologian and theorist of the Philocalic movement he strove to ensure that the ecclesiastical traditions and the Orthodoxy doctrines are preserved and kept alive. He proclaimed the moral and spiritual life and the preparation of man for perfection and his union with God. He believed that this preparation can be achieved through prayer and the Holy Communion. Despite the accusations brought forward by many people against him, he remained faithful to his positions, -the positions of Orthodoxy- , and he did not cease to praise them, teach them and explain them so that they could be understood. The work of St. Nicodemus of the Holy Mountain is huge and multi- faceted and his offer to the Christian world priceless. Through this, he made public the Orthodox Christian doctrines, the moral lifestyle, and the teaching of the Scriptures and of the Church Fathers. Also, he translated many works from other languages or from ancient Greek, so that more people could come in contact with God’s word. Nicodemus recognized the value of reading and therefore, through his work, he wanted to make even the least educated Christians able to read. Thus, apart from translations into a simpler language, he took care to interpret the meaning of many texts which were obscure to many people. Also he rescued many scriptures by editing and publishing them. Finally, his work is of great literary and aesthetic value. Both his virtuous and ascetic life and the offer of St. Nicodedemus’ of the Holy Mountain work made not only the Fathers of the Philocaly movement, but also his contemporaries and posteriors love him, appreciate and respect him. They are many those who dealt in the past and are still dealing up to date with his life, work, personality and teaching