Διαλεκτική εσωτερικότητας-εξωτερικότητας, με εργαλειακό επίκεντρο τη σκέψη του M. Heidegger:
Creators: name: Χατζηβασιλείου, Γεώργιος Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Οντολογία
Πολιτική φιλοσοφία
Νεωτερικότητα
Ontology
Political philosophy
Modernity

description: Η πυρηνική διάκριση στην οποία στηρίζεται το εγχείρημα της παρούσας διπλωματικής αποτελεί η διάκριση μεταξύ της εσωτερικότητας και της εξωτερικότητας του ανθρώπου, νοουμένων ως των δύο πλέον θεμελιωδών αλλά και άρρηκτων υπαρκτικών πεδίων της ανθρώπινης ύπαρξης. Σε μια πρώτη, ανάγνωση η εσωτερικότητα και η εξωτερικότητα θα αναχθούν στη μη ορατή (μνήμη, συναισθήματα, διανοήματα κλπ) και την ορατή (σωματικότητα) διάσταση του. Η ανάδειξη αυτής της δυαδικότητας ενεργοποιείται ώστε να αποπειραθεί να ερμηνευθεί ο αρχέγονος πολιτισμικός χαρακτήρας της σύγχρονης Δύσης. Αρχέγονος ως προς τη φύση του Είναι της προκείμενης (όπως και οιασδήποτε) κοινωνικο-πολιτικής του οργάνωσης, δηλαδή του ανθρώπου. Στην κοινωνικοπολιτική του προέκταση το δίπολο αυτό επί του οποίου εκτυλίσσεται η ανθρώπινη ύπαρξη θα συνεπάγονταν την απόβλεψη μιας πολιτισμικής διάρθρωσης εξίσου και προς τις δύο υπαρκτικές αυτές κατευθύνσεις. Το ερώτημα είναι: τείνει προς αυτήν την αδήριτα μέση (ανθρωπολογικά) οδό η Νεωτερικότητα; Με σημείο επόπτευσης την προαναφερθείσα διττότητα υποστηρίζεται πως η νεωτερική κουλτούρα -και ιδιαίτερα η σύγκαιρη απόληξη της- απέχει από τούτο, απευθύνοντας το μέγιστο μέρος της μέριμνας της προς τη μια μόνο εκ των δύο διαστάσεων του οντολογικού της περιεχομένου (άνθρωπος): την ορατή και εξωτερική. Ο διάχυτος, πολύσημος και πολυεπίπεδος (π.χ. γνωσιακός, ιδεολογικοπολιτικός, καταναλωτικός) υλισμός που διατρέχει τη δυτική πραγματικότητα, μαρτυρά ακριβώς αυτή τη διεργασία. Μαρτυρά την εμπράγματη ανάδυση ενός θανάτου της πολιτισμικής μέριμνας για το αόρατο και άρρητο, την ανάδυση του νιτσεϊκού «θανάτου του Θεού».Κεντρικό σημείο υπεράσπισης είναι πως η απομάκρυνση των Νεότερων Χρόνων από το εν γένει μη ορατό στοιχείο, όπου διανοίγεται η βαθύτητα της ανθρώπινης ύπαρξης, και η απορρόφηση της συλλογικής μέριμνας από το πεδίο του ορατού είναι η θεμελιώδης συνθήκη που παρεμποδίζει στον παρόν την υπαρξιακή αλλά και πολιτική πλήρωση του ανθρώπου. Τούτο εισηγούμαστε ότι είναι το (επίκτητο) έδαφος απ’ όπου πρωτόλεια αναφύονται οι εγνωσμένες πολιτικές δυσχέρειες της σύγχρονης Δύσης. Με πυροδοτικό πλαίσιο τον παραπάνω προβληματισμό δύο είναι τα πρώτα εγγενή ερωτήματα τα οποία αναφύονται και θέτει η παρούσα εργασία: α) Τί σημαίνει πυρηνικά ο όρος “εσωτερικότητα του ανθρώπου” (Α’ Μέρος εργασίας), β) Ποιά είναι τα κύρια αίτια απόσυρσης της δυτικής μέριμνας από το πεδίο του αοράτου όπου εγγράφεται η ευρύτερη ανθρώπινη εσωτερικότητα (Β΄ Μέρος); α) Το πρώτο ερώτημα προϋποθέτει μια ευρύτερη επισκόπηση της ανθρώπινης φύσης. Στην πιο αρχέγονη διάσταση του η παρούσα μελέτη προσλαμβάνει πρωτογενώς τον άνθρωπο χαϊντεγκεριανά ως φορέα ανάδυσης και ανάληψης του Είναι (dasein). Αυτή η οντολογική αναγωγή του ανθρώπου, αξιώνοντας τη χειραφέτηση του Λόγου από τη νόηση (Νεωτερικότητα) και την επανασύνδεση του με ένα πυρήνα ακραιφνώς βιωματικό, αποτελεί το αίτιο για το οποίο, ενώ η παρούσα συλλογιστική δεν αποτελεί συλλογιστική του Heidegger, συνοδεύεται εντούτοις σταθερά από τη σκέψη του. Είναι λοιπόν η σχέση της ανθρώπινης εσωτερικότητας με το Είναι που θα θέσει την οριοθέτηση εντός της οποίας θα αναζητηθεί ένας μη περαιτέρω αναγώγιμος χαρακτηρισμός της.β) Η σύγχρονη απορρόφηση της μέριμνας από το ορατό (ή αλλιώς το ρητό και μαθηματικοποιήσιμο) εξετάζεται στο Β’ Μέρος. Αναγιγνώσκεται πρωτίστως σαν ιστορικό αποτέλεσμα μιας διαλεκτικής: σα μια «αντί-θεση» (Νεωτερικότητα), αντιστρόφως ανάλογη από την «θέση» (Μεσαίωνας) που την ενεργοποίησε: την προγενέστερη, υπερχιλιετή μέριμνα της Δύσης για το μη ορατό (Θεός, επέκεινα, μετά θάνατον ζωή) που ριζικά καθόρισε τον Μεσαίωνα. Αυτή η διαλεκτική, όντας ιστορική διαλεκτική του ανθρώπου (γενική υποκειμενική) αναδεικνύεται ως η εκτύλιξη, ο κατακερματισμός και η αυθυπερβασμένη επανασύσταση των υπαρκτικών πεδίων όπου σπονδυλώνεται η ίδια του η ύπαρξη: του αόρατου και του ορατού, του εσωτερικού και του εξωτερικού.
description: The fundamental distinction on which the attempt of this essay is based is that between the inwardness and the outwardness of man, considered as the most primary and inseparable existential fields of human’s existence. At an initial interpretation inwardness and outwardness will be perceived as man’s invisible (memory, sentiments, intellection etc) and visible (corporeality) dimensions.The appointment of this duality is taking place in order to try to comprehend the primordial character of the contemporary Western culture. By “primordial” we mean in regard with the being of this (such as any other) socialpolitical constitution, that is human. Within its socialpolitical projection this dipole, on which man’s existence evolves, would imply the equal care of a cultural proposal for both of these existential directions. The question is;does Modernity tend to this (anthropologically) compulsory middle way? Having as point of view the forenamed duality (not dualism) our argument is that Modernity -especially its contemporary mode- has addressed the greatest part of its care only to one out of the two essential dimensions of its ontological content (human); the visible and external.The diffused, polysemous and multilevel materialism (e.g. cognitive, politico-ideological, consuming) which goes through the whole western reality proclaims exactly this fermentation. Proclaims the actual emersion of a death of cultural care for the invisible and inexplicit, the emersion of nietzschean “death of God”. Our central argument of defense is that this endistancement of Modern Years from the aspect of invisible in general, where the depth of man’s existence opens, and the absorption of the collective care in the field of visible, is the primary condition which in present chokes the existentiell and political impletion of man. Our proposal is that this is the (ontologico-historical) ground from where the known predicaments of contemporary West originally crop up.Following from the above context of thought, two are the foremost intrinsic questions that come up and the present essay sets; a) What is the fundamental meaning of the term “inwardness of man” (1st Part of the essay), and b) What are the main causes for this historical retraction of western care from the field of invisible, where the whole human inwardness lies (2nd Part)? a) The first question presupposes a greater preview of human nature. In its most primordial dimension the present essay essentially takes man, following Heidegger’s thought, as dasein; as a carrier of emersion and assumption of Being. The ontological reduction of man that he suggests, demanding the emancipation of Reason from its cognitive / intellectual content (Modernity) and its reunification with a core premier and purely existential, is the main cause of the large usage of Heidegger’s philosophy in this essay, though the present theoretical attempt does not reside to him.Thus it’s the relationship between man’s inwardness and Being that sets the delimitation in which a none-farther reductive characterization of inwardness will be searched.b) The contemporary absorption of care from the visible field (in other words explicit and mathematicable) is examined at the 2nd Part. It is being conceived primary as a result of a historical dialectic; as an “anti-thesis” (Modernity) conversely proportional towards the “thesis” (Middle Ages) that activate it; the anterior, over-millenary care of Western culture for the invisible (God, after death life etc) that radically defined Middle Ages. This dialectic, being man’s historical dialectic, is conceived as the unfolding, the fragmentation and the self-transcendental resumption of the two existential fields of his existence; the visible and the invisible, the esoteric and the exoteric.