Το Κοινωνικό Στίγμα, η Ποιότητα Ζωής και η Ψυχική Ανθεκτικότητα της Οικογένειας/των Φροντιστών Παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος ή/και Νοητική Αναπτυξιακή Αδυναμία
Creators: name: Γιατρά, Νικολέτα Διονυσίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος/ Νοητική Αναπτυξιακή Αδυναμία
Κοινωνικό Στίγμα
Ψυχική Ανθεκτικότητα
Autism Spectrum Disorder/ Intellectual Disability
Social Stigma
Resilience

description: Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να αποσαφηνίσει τη σχέση που υφίσταται ανάμεσα στο κοινωνικό στίγμα, την οικογενειακή επιβάρυνση και την ποιότητα ζωής των γονέων/ των φροντιστών παιδιών που πάσχουν από Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) ή/ και Νοητική Αναπτυξιακή Αδυναμία (ΝΑΑ), καθώς και την επίδρασή του κοινωνικού στίγματος και της οικογενειακής επιβάρυνσης στην ποιότητα ζωής τους. Επιπροσθέτως, στόχος της έρευνας ήταν και η αποσαφήνιση του ρόλου της ψυχικής ανθεκτικότητας στη σχέση του κοινωνικού στίγματος και της ποιότητας ζωής: δρα ως μεσολαβητής ή συντονιστής; Ως εκ τούτου, το δείγμα συγκροτήθηκε από 100 μέλη οικογένειας, φροντιστές και θεραπευτές παιδιών με ΔΑΦ ή/και ΝΑΑ, οι οποίοι προσεγγίστηκαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τηλεφωνικώς. Για τους σκοπούς της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν η Κλίμακα Οικογενειακής Επιβάρυνσης, οι Απόψεις για τη Σοβαρή Ψυχική Αρρώστια (Στίγμα), η Κλίμακα Σύντομης Μορφής Ψυχικής Ανθεκτικότητας και η Κλίμακα Ποιότητα Ζωής. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες σημείωσαν υψηλά επίπεδα ποιότητας ζωής, ενώ τα επίπεδα κοινωνικού στίγματος, οικογενειακής επιβάρυνσης και ψυχικής ανθεκτικότητας ήταν σχετικά μέτρια. Φάνηκε ότι το κοινωνικό στίγμα επηρεάζει μόλις κατά 6% την ποιότητα ζωής, ενώ αντίστοιχα η οικογενειακή επιβάρυνση επηρεάζει περισσότερο την ποιότητα ζωής, δηλαδή κατά 36.7%. Τέλος, η ψυχική ανθεκτικότητα φαίνεται να δρα ως μεσολαβητής, παρά ως συντονιστής στη σχέση ανάμεσα στο κοινωνικό στίγμα και στην ποιότητα ζωής, κατέχοντας έναν προστατευτικό και ενισχυτικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των οικογενειών/ φροντιστών έναντι του κοινωνικού στίγματος. Συμπερασματικά, όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν ότι η ψυχική ανθεκτικότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς προστατευτικούς παράγοντες, ο οποίος επιδρά θετικά στην ψυχική υγεία και ευημερία των μελών της οικογένειας και των φροντιστών παιδιών με ΔΑΦ ή/και ΝΑΑ.
description: The aim of this study is to clarify the relationship between social stigma, family burden, and the quality of life of parents/caregivers of children with Autism Spectrum Disorder (ASP) and/or Intellectual Disability (ID), as well as the impact of social stigma and family burden on their quality of life. In addition, the study aimed to clarify the role of resilience in the relationship between social stigma and quality of life: does it act as a mediator or moderator? Therefore, the sample was composed of 100 family members, caregivers, and therapists of children with ASD and/or ID, who were approached via email and telephone. For the purposes of the research mentioned, the Family Burden Scale, the Views on Serious Mental Illness (Stigma), the Short Form Mental Resilience Scale, and the Quality-of-Life Scale were used. The results showed that the participants scored high levels of quality of life, while the levels of social stigma, family burden, and mental resilience were relatively moderate. It was shown that social stigma affects the quality of life by only 6%, while family burden affected the quality of life more, that is, by 36.7%. Finally, resilience seems to act more as a mediator rather than as a moderator in the relationship between social stigma and quality of life, having an essentially protective and reinforcing role in improving the quality of life of the families against social stigma. In conclusion, all of the above highlights that resilience is one of the key protective factors, which has a positive impact on the mental health and well-being of family members and caregivers of children with ASD and/or ID.