Φορολογικές Κυρώσεις Επιχειρήσεων και Επαγγελματιών
Creators: name: Γρέγου, Ροδόκλεια Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Φορολογικές Ρυθμίσεις
Διοικητικές – Ποινικές Κυρώσεις
Φοροδιαφυγή
Τax arrangements
Αdministrative and criminal penalties
Τax evasion

description: Η βαθύτατη οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα τα τελευταία χρόνια και το φορολογικό περιβάλλον με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, βρίσκονται σε μια σχέση κυκλικής αιτιότητας καθώς το υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα συναρτάται απολύτως με την είσπραξη των φορολογικών εσόδων, την ίδια στιγμή που η δυσβάστακτη φορολογική επιβάρυνση επιδρά καθοριστικά τόσο στα μεγέθη της φοροδιαφυγής, όσο και στην αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Ο φορολογικός νομοθέτης στην προσπάθεια του να ισορροπήσει μεταξύ της αύξησης των δημοσίων εσόδων για την αντιμετώπιση του δημοσιονομικού ελλείμματος και στην ανάγκη εξορθολογισμού του φορολογικού συστήματος, κατάργησε τους βασικούς φορολογικούς κώδικες (Εισοδήματος και Βιβλίων και Στοιχείων), καθώς και το νομοθετικό κείμενο που προέβλεπε φορολογικές και ποινικές κυρώσεις. Καταργήθηκε το σύνολο σχεδόν των φοροαπαλλαγών, μειώθηκε ή εξαλείφθηκε πλήρως το αφορολόγητο όριο, αυξήθηκαν οι συντελεστές τόσο στην άμεση όσο και στην έμμεση φορολογία, θεσπίστηκαν νέοι φόροι στο εισόδημα, στην περιουσία και στην επιχειρηματική δραστηριότητα. Την ίδια στιγμή, ο φορολογικός νομοθέτης κατέβαλλε όχι πάντα επιτυχείς, προσπάθειες να εξορθολογίσει και εκσυγχρονίσει τις παρωχημένες φορολογικές διαδικασίες και πρακτικές. Στην κατεύθυνση αυτή, θέσπισε φορολογικές υποχρεώσεις, απλουστευμένες σε σχέση με τις αυστηρής τυπικότητας διατάξεις του παρελθόντος, ανέδειξε τις σύγχρονες τεχνολογίες των ηλεκτρονικών υπολογιστών και του διαδικτύου σε εργαλείο μείωσης του λειτουργικού κόστους, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις φοροελεγκτικές υπηρεσίες, καταργώντας παρωχημένες και αναποτελεσματικές πρακτικές. Στον κρίσιμο τομέα της πάταξης της φοροδιαφυγής ωστόσο, ο νομοθέτης επιδεικνύει μια χαρακτηριστική ανικανότητα αντιμετώπισης της, παλινδρομώντας μεταξύ εξαιρετικά αυστηρών ρυθμίσεων και άλλων, που καταλογίζουν παραβάσεις χωρίς την πρόβλεψη αντίστοιχων κυρωτικών κανόνων. Η αποτίμηση των νομοθετικών πρωτοβουλιών κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στο πεδίο των φορολογικών ρυθμίσεων, αποκτά μάλλον αρνητικό πρόσημο, δεδομένου οτι παρά τις προσπάθειες για εκσυγχρονισμό και απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου, το μέγεθος των φορολογικών βαρών που καλούνται να αναλάβουν οι πολίτες, παραβιάζει έντονα τις θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές του Κράτους Δικαίου. Ο νομοθέτης παρά την αναμφισβήτητη φορολογική επιβάρυνση που επέφερε ιδίως στους αυτοαπασχολούμενους και γενικώς τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα φορολογούμενους, μείωσε δραστικά τα πρόστιμα για φορολογικές παραβάσεις και σε κάποιες περιπτώσεις προχώρησε στην ολοκληρωτική κατάργηση τους. Δεν παρέλειψε ωστόσο τις άστοχες νομοθετικές επιλογές όπως είναι χαρακτηριστικά η σύνδεση του προστίμου με την αξία του Φ.Π.Α. που δεν αποδόθηκε, καθώς και η κατάργηση της επιβολής προστίμου στην περίπτωση της έκδοσης και λήψης εικονικών ή πλαστών φορολογικών στοιχείων. Στην πρώτη περίπτωση, εκτός πεδίου κυρώσεων έμειναν κατηγορίες φορολογουμένων μη υποκείμενων σε Φ.Π.Α. (π.χ. ιατροί, καθηγητές, κ.λπ). Στη δεύτερη περίπτωση της έκδοσης και αποδοχής εικονικών φορολογικών στοιχείων, μιας σοβαρότατης παράβασης που οδηγεί σε μεγάλου ύψους φοροδιαφυγή, ο νομοθέτης αντιλαμβανόμενος το λάθος του, πρόβλεψε την επιβολή αποκλειστικά και μόνο ποινικών κυρώσεων. Ωθούμενος δε, τόσο από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και των εθνικών δικαστηρίων, ρύθμισε οριστικά το κρίσιμο για ένα κράτος δικαίου, ζήτημα της παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου, να επιβάλλει φόρους. Το θέμα αυτό κρατούσε σε κατάσταση «ομηρίας» τους φορολογούμενους καθώς η Φορολογική Διοίκηση αδυνατώντας να ελέγξει αποτελεσματικά τις φορολογικές περιόδους, παρέτεινε διαρκώς το χρόνο παραγραφής τους
description: The immense economic crisis that the country has been facing since 2010, and the tax environment with its particular characteristics are in a relationship of cyclic causality, as the excessive budget deficit is totally dependent on the collection of tax revenues, while the unbearable tax burden affects both the tax evasion rates, and the increase of the overdue debt. The tax legislator, in an effort to balance the increase of the public revenue to address the fiscal deficit, and the need to rationalize the tax system, abolished the basic tax codes (Income and Books and Data) and the legislation provided for tax and criminal sanctions. Almost all tax exemptions have been abolished, the tax-free limit has been reduced or abolished altogether, both direct and indirect taxation have increased, new taxes on income, wealth and business have been introduced. At the same time, the tax legislator was not always successful in attempting to rationalize and modernize outdated tax procedures and practices. In this respect, tax obligations were introduced, which were simplified in relation to the strict formalities of the past, highlighting modern computer technologies and the internet as a tool for reducing operational costs for both businesses and tax audit services, removing obsolete and inefficient practices. In the crucial area of fighting tax evasion, however, the legislator is proved inadequate to cope with it, regressing between extremely strict regulations and others, criminalizing violations without providing for corresponding sanctioning rules. The assessment of legislative initiatives during the economic crisis in the field of tax arrangements is rather negative, given that despite the efforts to modernize and simplify the regulatory framework, the size of the tax burdens that citizens have to bear is strongly violating the fundamental constitutional principles under the rule of law. The legislator, despite the unquestionable tax burden on the self-employed and the taxpayers in general, has drastically reduced the fines for tax offenses and has in some cases totally eliminated them. They did not, however, omit the wrong legislative options, such as the linking of the fine with the value of VAT, which was not attributed, and the abolition of fines in case of the issue and receipt of fictitious or forged tax information. In the first case, there were no fines for the taxpayers that were excluded from VAT, such as doctors teachers, etc.). In the latter case of issuing and accepting virtual tax records, a serious offense leading to a high tax evasion, the legislator realizing his error, provided for the imposition of criminal sanctions only. Prompted by both the case law of the European Court of Human Rights and the Court of Justice of the European Union, and by the national courts, has definitively settled the question of the limitation of the right of the State to impose taxes. This issue kept taxpayers in a state of "hijacking" as Tax Administration was unable to make effectively tax audits for specific periods avoiding the common practice which extended the limitation of right to impose taxes