Η γυναίκα εκπαιδευτικός στα τέλη του 19αι, στο μεσοπόλεμο και στο μετεμφύλιο. Προσεγγίσεις μέσα από αυτοβιογραφικά λογοτεχνικά κείμενα
Creators: name: Πατάκη, Μάρθα Αστερίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Γυναίκα εκπαιδευτικός
Αυτοβιογραφία
Μεσοπόλεμος
Female teacher
Autobiography
Interware period

description: Η παρούσα εργασία εντάσσεται στα πλαίσια της γενικότερης προσπάθειας ανασύνθεσης του προφίλ και του κόσμου των γυναικών εκπαιδευτικών του 19ου και 20ού αι., καθώς και στα πλαίσια της διερεύνησης των διαδικασιών της δόμησης της γυναικείας ταυτότητας. Σκοπός της ήταν η μελέτη και η αποκάλυψη του υποκειμενικού τρόπου βίωσης της εκπαίδευσης από τις γυναίκες εκπαιδευτικούς τόσο της Π/θμιας όσο και της Δ/θμιας στην εξέλιξη του χρόνου, δηλαδή στις αρχές του Μεσοπολέμου, στον κυρίως Μεσοπόλεμο και στη δεκαετία του ΄50. Ειδικότερα μελετήθηκε η βίωση του εκπαιδευτικού συστήματος από τρεις πρωτοπόρους της γυναικείας εκπαίδευσης, την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, την Έλλη Αλεξίου και την Κατίνα Παπά. Οι εκπαιδευτικές τους εμπειρίες μελετήθηκαν μέσα από το μυθιστορηματικό αυτοβιογραφικό τους λόγο, αφού ανιχνεύτηκαν μέσα από τα κείμενά τους Περιπέτειαι μιας διδασκαλίσσης, Γ΄ Χριστιανικόν Παρθεναγωγείον και Σ’ ένα Γυμνάσιο θηλέων αντίστοιχα. Σε καμιά περίπτωση δεν επιχειρήθηκε γενίκευση των εμπειριών αυτών, αφού την έρευνα ενδιέφερε η υποκειμενική ματιά και μια περιγραφή της εκπαίδευσης εκ των έσω. Στα παραπάνω έργα τους ερευνήθηκαν επιμέρους θεματικές της προσωπικής τους ιστορίας, πτυχές της καθημερινής ζωής στο σχολείο και οι προσωπικές περιγραφές της εκπαίδευσης και του ρόλου τους. Πιο συγκεκριμένα, με τη μέθοδο της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου και με επαγωγικό σύστημα κατηγοριών μελετήθηκαν οι εξής θεματικοί άξονες: η αυτοεικόνα και ο κοινωνικός ρόλος της γυναίκας εκπαιδευτικού, θέματα επαγγελματικής εξέλιξης, θέματα παιδαγωγικής θεωρίας, θέματα εκπαιδευτικής πράξης και θέματα ψυχολογικής ιστορίας. Καθώς μάλιστα οι εκπαιδευτικές τους αναμνήσεις τοποθετούνται σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα-η Παπαδοπούλου αφηγείται τα πρώτα επαγγελματικά βήματα μιας οικοδιδασκάλισσας στα τέλη του 19ου αι., η Αλεξίου μεταφέρει την πρώτη διδακτική της εμπειρία σε Π/θμιο σχολείο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και η Παπά δίνει μια πληρέστατη εικόνα του Δ/θμιου σχολείου του Μεσοπολέμου και του Μετεμφυλίου-μελετήθηκε επίσης και η εξέλιξη των εμπειριών τους στο χρόνο. Επίσης επιχειρήθηκε αφενός μια σύγκριση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας που αφηγείται η δασκάλα του Π/θμιου σχολείου μ’ εκείνη που αναστοχάζεται η καθηγήτρια του Δ/θμιου, και αφετέρου μια σύγκριση αντιλήψεων, στάσεων και συμπεριφορών των γυναικών και των ανδρών εκπαιδευτικών, όπου βέβαια παρέχει αφορμές η αφήγηση. Συνοπτικά, λοιπόν, η εργασία εξετάζει την εμπειρία της εκπαίδευσης, όπως την αφηγείται και σημασιοδοτεί η γυναικεία φωνή μέσα σε αυτοβιογραφικά λογοτεχνικά κείμενα, και διαπιστώνει μεταξύ άλλων τη σημασία της εκπαίδευσης στη δόμηση της γυναικείας ταυτότητας.
description: This project is part of the overall effort of the profile and reconstruction of the world of female teachers in the 19th and 20th centuries and within the framework of investigating the construction processes of the female identity. The aim was to study and uncover the subjective way women teachers of both P Primary and the D / Secondary education experienced the educational system through time, especially in the early interwar period, the interwar period and in the 50's. In particular, we studied the experience of the education system of three pioneers of women's education, Alexandra Papadopoulou, Elli Alexiou and Katina Pappa. Their educational experiences were studied through the fictional autobiographical discourse, as detected through their texts “Peripetie mias didaskalisis” (Περιπέτειαι μιας διδασκαλίσσης), “G’ Christianikon Parthenagogeion” (Γ΄ Χριστιανικόν Παρθεναγωγείον) and “In a Girls High School” (Σ’ ένα Γυμνάσιο θηλέων), respectively. In no case generalization of these experiences was attempted, since the survey was interested in a subjective view and in a description of the educational system from within. The above works investigated various topics of their personal history, aspects of daily life at school and personal descriptions of the educational system and their role. More specifically, with the method of qualitative content analysis and with inductive system of classes the following themes were studied: the self-image and social role of women's educators, professional/career development, pedagogical theories, educational practices and psychological history themes. Because many of the educational memories are placed in different intervals - Papadopoulou recounts the first steps of a professional oikodidaskalissas in the late 19th century, Alexiou tells her first teaching experience in P / thmio school of the First World War and Papa gives a thorough picture of the D / thmiou school of the interwar period and and in the 50's - the evolution of their experiences through time was also studied. A comparison of the educational reality of the teacher of the P / thmiou school with the one of the teacher of D / thmiou school was also tried, among with a comparison of perceptions, attitudes and behaviors of men and women teachers, wherever certainly a motive is provided by the narration. In summary, therefore, the project examines the educational experience, as narrated by the feminine voice within autobiographical literature and notes in particular the importance of education in the construction of the female identity.