Δημιουργία και διάχυση γεωπονικής και «συλλογικής» γνώσης σε αστικούς λαχανόκηπους στη Θεσσαλονίκη
Creators: name: Γιατσίδου, Βασιλική Χαραλάμπους
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Κοινότητες Πρακτικής και Μάθησης
αστικοί λαχανόκηποι
Ελλάδα
Communities of Practice (CoP)
urban gardens
Greece

description: Οι αστικοί λαχανόκηποι στην Ελλάδα δεν αφορούν μόνο την παραγωγή τροφής και την αντιμετώπιση των οικονομικών δυσχερειών. Οι καλλιεργητές, κερδίζουν εκτός από οικονομικά οφέλη, μια αίσθηση ολοκλήρωσης και «ανήκειν». Αυτή η διατριβή ερευνά τα άυλα οφέλη των αστικών λαχανόκηπων και ιδιαίτερα τη δημιουργία και διάχυση γνώσης, γεωπονικής και συλλογικής-κοινωνικής. Μια πρωτοβουλία «από κάτω προς τα πάνω» ενός αστικού λαχανόκηπου και ένας δημοτικός λαχανόκηπος, στην πόλη της Θεσσαλονίκης έχουν ερευνηθεί για το σκοπό αυτό. Η έρευνα βασίστηκε στην τεχνική της συμμετοχικής παρατήρησης ενώ ένα δομημένο ερωτηματολόγιο, το οποίο διανεμήθηκε σε συνολικά 131 καλλιεργητές χρησιμοποιήθηκε επικουρικά. Το εννοιολογικό πλαίσιο των «Κοινοτήτων Πρακτικής και Μάθησης» ήταν χρήσιμο για την εξήγηση των κοινωνικών και μαθησιακών διαστάσεων στους αστικούς κήπους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα στην πρώτη περίπτωση οι άνθρωποι μοιράζονται τη διαχείριση των κοινών και αναπτύσσουν κοινωνικές δεξιότητες, εκτός από τις αντίστοιχες γεωπονικές. Σε αυτόν τον κήπο έχουν δημιουργηθεί Κοινότητες Πρακτικής και Μάθησης με βάση την κοινή ταυτότητα, τη δέσμευση και τις κοινές πρακτικές για την επίλυση προβλημάτων. Η πρόκληση έγκειται τώρα στη συνοχή της κοινότητας, καθώς τα παλαιά μέλη συνεχίζουν να επιφορτίζονται με περισσότερες πρωτοβουλίες, ηγετικές και λειτουργικές, παρά το γεγονός ότι νέα μέλη εισέρχονται στο λαχανόκηπο. Αντίθετα, ο δημοτικός λαχανόκηπος, ενσωματωμένος στη δημόσια στρατηγική για την αντιμετώπιση της φτώχειας δε λειτουργεί ως μια Κοινότητα Πρακτικής και Μάθησης. Οι καλλιεργητές βλέπουν τον κήπο σαν το προσωπικό τους καταφύγιο εν μέσω της κρίσης και σαν ένα μέσο για να έχουν πρόσβαση σε φρέσκα, προσιτής τιμής, τρόφιμα. Εξαρτώνται από τη γεωπονική υποστήριξη που παρέχεται από το Δήμο και η μάθηση πραγματοποιείται ξεχωριστά και αναφέρεται μόνο σε γεωπονική γνώση. Συμπερασματικά, στην Ελλάδα οι αστικοί λαχανόκηποι έχουν πολλαπλά οφέλη και χρησιμεύουν ως ένα εργαλείο τόσο για γεωπονική όσο και για κοινωνική μάθηση, αλλά μόνο στην περίπτωση που οι σχηματιζόμενες κοινότητες ενσωματώνουν χαρακτηριστικά όπως η εμπιστοσύνη και η αμοιβαιότητα.
description: Urban gardens in Greece are not only about food and coping with economic hardship. Gardeners gain apart from economical benefits, a sense of accomplishment and belonging within a community created. This thesis goes on a step further to research the intangible benefits of urban gardens and especially the creation and diffusion of knowledge; agronomical and collective- social one. A grassroots community garden and a municipal allotment garden in the city of Thessaloniki were researched. We used participant observation from January 2015 to February 2016 and a structured questionnaire, distributed to a total of 131 gardeners. The conceptual framework of Communities of Practice was useful in explaining the social and learning dimensions in the urban gardens. According to the results in the first case people share the management of the commons and develop social skills apart from the agronomical ones. It is in this garden that CoP are created based on shared identity, commitment and common practices on solving problems. The challenge now lies on the cohesion of the community as the old members keep loading themselves with more initiatives in leading and moderating despite the fact that new plot members enter the garden. On the contrary, the municipal garden embedded in the public strategy to tackle poverty does not work as a CoP. Gardeners see the garden as their personal shelter amidst the crisis and a means to have access to fresh-affordable food. They depend on the agronomical support provided by the municipality and learning is done individually referring only to agronomical knowledge. In conclusion, what can be derived from both cases is that in Greece urban gardens have manifold benefits and serve as a tool for both agronomical and social learning but only in the case that communities embedded in trust and reciprocity are created.