Τεκμηρίωση του βιομηχανικού εξοπλισμού του μύλου Αγαθοκλή - Ματσόπουλου Τρικάλων
Creators: name: Ασπρούδης, Νικόλαος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Μύλος Ματσόπουλου
Κυλινδρόμυλος
Τεκμηρίωση εξοπλισμού
Matsopoulos Mill
Cylinder mill
Documentation of technical equipment

description: Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση στον τρόπο λειτουργίας του Μύλου Αγαθοκλή-Ματσόπουλου, με οδηγό τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό που έχει διασωθεί στη θέση του και σε σχέδια ως τις μέρες μας. Αναλυτικότερα, εξετάζονται όλοι οι χώροι του συγκροτήματος και γίνεται μια προσπάθεια ανασύνθεσης της παραγωγικής διαδικασίας, από την παραλαβή της πρώτης ύλης μέχρι τη διάθεση του τελικού προϊόντος. Επιπλέον, στα πλαίσια της έρευνας καταγράφεται και τεκμηριώνεται η ταυτότητα των μηχανημάτων, τα οποία αξιολογούνται βάσει κριτηρίων που προσδιορίζουν την ιδιαίτερη αξία τους (μοναδικότητα, ρόλος και σπουδαιότητα στην παραγωγική διαδικασία, ηλικία, κατασκευάστρια εταιρεία). Η εργασία συνοδεύεται από ένα αναλυτικό ιστορικό του Μύλου, ξεκινώντας από τις συνθήκες που οδήγησαν στην κατασκευή του, ως τη “δεύτερη ζωή” που διανύει σήμερα, με ένα έντονο ενδιαφέρον για τις εκάστοτε οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που επηρέασαν την πορεία του. Εισαγωγικά γίνεται και μια αναδρομή στη γενικότερη ιστορία των μύλων, των εφαρμογών της υδροκίνησης τους τρεις τελευταίους αιώνες, καθώς και αναφορά στην εξέλιξη της τεχνολογίας των κυλινδρόμυλων. Η ιστορία του Μύλου Αγαθοκλή-Ματσόπουλου ξεκινά το 1884, όταν οι αδελφοί Αγαθοκλή χτίζουν το Μύλο στο δυτικό άκρο της πόλης των Τρικάλων, έναν από τους μεγαλύτερους στον Ελλαδικό χώρο. Το 1928 πραγματοποιείται η μεγαλύτερη αναβάθμιση στην ιστορία του Μύλου σε επίπεδο εξοπλισμού, με παράλληλη επέκταση των κτιριακών εγκαταστάσεων. Εγκαθίστανται νέα, υπερσύγχρονα τότε μηχανήματα, τα οποία ως επί το πλείστον δεν αντικαταστάθηκαν ξανά ποτέ. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ο Μύλος περνάει στην ιδιοκτησία του Ι. Ματσόπουλου και των συγγενών του και ξεκινά μια νέα εποχή για το Μύλο, με αναβαθμισμένο ρόλο στον κλάδο της αλευρεμπορίας. Λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του ιδιοκτήτη του θα τερματιστεί οριστικά η λειτουργία του, 100 ακριβώς χρόνια από το πρώτο ξεκίνημα. Σύμφωνα με τη διαθήκη του Ι. Ματσόπουλου, ο Δήμος Τρικκαίων γίνεται κάτοχος όλης της περιουσίας του συγκροτήματος Μύλου. Οι υπηρεσίες του Δήμου, υπό τα νέα δεδομένα, αναλαμβάνουν την κτιριακή αποκατάσταση του συγκροτήματος και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Σήμερα στο χώρο έχουν εγκατασταθεί ποικίλες δραστηριότητες του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου. Το κτιριακό συγκρότημα του Μύλου έχει χαρακτηρισθεί ως ιστορικό διατηρητέο, αποτελώντας αξιόλογο δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Η παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε σε μια προσπάθεια τεκμηρίωσης του εξοπλισμού του Μύλου και της ακριβούς παραγωγικής διαδικασίας στις εγκαταστάσεις του, που αποτελεί και τον μοναδικό τομέα του Μύλο που δεν είχε ως τώρα ερευνηθεί. Αρκετά από τα στοιχεία του τεχνικού εξοπλισμού του Μύλου κρίνονται ιδιαίτερα αξιόλογα ως δείγματα εξειδικευμένου εξοπλισμού μύλων, λόγω παλαιότητας και προέλευσης, αλλά και της σχεδόν εξαιρετικής κατάστασης διατήρησής τους.
description: The present study attempts an approach to the general philosophy pertaining to the operation of the Agathokles-Matsopoulos Mill. This attempt is guided by the machinery and the equipment that has survived in place and in the construction plans until today. More concretely, all rooms of the complex are examined in an attempt to recompose the production process, from the collection of the raw material until the disposal of the final product. In addition, within the frame of this research, an attempt has also been made to record and identify the machinery of the Mill. Each machine is evaluated on the basis of criteria that define its special value (uniqueness, role and importance in the production process, age, manufacturer). In this study there is also included a detailed history of the Mill, starting from the conditions leading to its construction until its ‘second life’ of today. In this historic retrospection, special interest is placed on the economic and social conditions that influenced the operation of the Mill each time. An introductory retrospection is also made to the history of mills in general and to the applications of hydrokinesis during the last three centuries, while some reference is made to the technological evolution of cylinder-mills as well. The history of the Agathokles-Matsopoulos Mill begins in 1884, when the Agathokles brothers build the Mill, one of the biggest at the time in Greece, on the west side of the town of Trikala. In 1928 the biggest upgrade in the history of the Mill is realized at the level of equipment, with a parallel expansion of the building plants. New and super modern, for the time, machinery is installed, which at its most part has not been replaced since then. In the early 1930s, the Mill comes into the possession of I. Matsopoulos and his relatives, and a new era begins for the Mill, with upgraded emphasis on the branch of flour trade. Ιts operation will cease a few years after the death of its proprietor, in fact exactly 100 years after its first start. According to I. Matsopoulos’ will, all property of the complex of the Mill comes into the possession of the Municipality of Trikala. Under the new circumstances, the Municipality services undertake the restoration of the buildings of the complex, as well as the reformation of the surrounding ground. Nowadays, plenty of activities organized by the Cultural Organization of the Municipality of Trikala take place in this area. The building complex of the Mill has been characterized as historic landmark and constitutes a remarkable sample of industrial architecture. The present study has been realized in an attempt for documentation of the equipment of the Agathokles-Matsopoulos Mill and of the exact production process that took place in the plants of the Mill. This constitutes, in fact, the only section of the Mill that had not been previously researched. Plenty of the elements of the technical equipment of the Mill are considered to be especially worthy as samples of specialized mill equipment, on the grounds both of their antiquity and origin, and of their almost perfect preservation condition.