Ολιστική προσέγγιση σχεδιασμού τρωτών παραθαλάσσιων τοπίων με τη συμβολή nature – based μεθόδων: Περίπτωση σε παράκτια περιοχή της Χαλκιδικής
Creators: name: Τσελεπής, Αστέριος Ζαχαρία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Παραθαλάσσιο τοπίο
Παράκτιο τοπίο
Ακταίο τοπίο
Αρχιτεκτονική τοπίου
Κλιματική Αλλαγή
Τρωτότητα
Ακτή
ΣμηΕΑ
Seaside Landscape
Coastal Landscape
Coastscape
Landscape Architecture
Climate change
Vulnerability
Coast
UAV

description: Τα παραθαλάσσια τοπία (Seaside Landscapes) ανέκαθεν διαδραμάτιζαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ανθρωπότητας, αποτελώντας την τομή του χερσαίου παράκτιου τοπίου (Coastal Landscape), του θαλάσσιου (Seascape) και του ακταίου τοπίου (Coastscape). Η δομή τους είναι πολύπλοκη και μορφώνεται κυρίως από γεωμορφολογικούς παράγοντες ή από ποικιλία θαλάσσιων διεργασιών. Σημαντικά εργαλεία που συντελούν στην μελέτη των παραθαλάσσιων τοπίων είναι η Αξιολόγηση Χαρακτήρα Τοπίου (Landscape Character Assessment), η Αξιολόγηση Χαρακτήρα Θαλάσσιου Τοπίου(Seascape Character Assessment), αλλά και ο συνδυασμός τους. Στα παραθαλάσσια τοπία οι φυσικοί και οι ανθρωπογενείς παράγοντες εκδηλώνονται με αρκετά έντονο τρόπο, δεδομένου πως σε αυτά εντοπίζεται ο μεθοριακός χώρος της ακτής. Οι πιέσεις που δέχεται το περιβάλλον, τόσο από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες (αστικοποίηση, διαμόρφωση ακτών, τουρισμός κ.ά.), όσο και από τις φυσικές διεργασίες (κυματισμοί, ρεύματα, καταιγίδες, κατολισθήσεις κ.ά.) εντείνουν αλλά και εντείνονται υπό το καθεστώς της κλιματικής αλλαγής. Στον μετριασμό των πιέσεων αυτών και στην διατήρηση της πλαστικότητας των παραθαλάσσιων τοπίων, έρχονται να συμβάλουν οι νέες μέθοδοι, τεχνικές και πρακτικές, που βασίζονται στις φυσικές διεργασίες (nature – based solutions). Οι μέθοδοι και οι λύσεις που βασίζονται στη φύση αποτελούν μια έννοια «ομπρέλα», που συμπεριλαμβάνει τις, ήδη, υφιστάμενες έννοιες, όπως είναι οι πράσινες υποδομές, οι βιώσιμες πρακτικές διαχείρισης των ομβρίων υδάτων κ.ά.. Αναφορικά με την προστασία των ακτών, τέτοιες λύσεις αποτελούν η δημιουργία ή διατήρηση / ενίσχυση των αμμοθινών και της παράκτιας βλάστησης, η διατήρηση και η διαχείριση των λιβαδιών του ίδους Posidonia oceanica, οι φυσικοί υποθαλάσσιοι ύφαλοι, οι ζωντανές ακτές (Living Shorelines) και τέλος η τεχνητή ανατροφοδότηση των ακτών. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, στην συγκεκριμένη διπλωματική εργασία, γίνεται η μελέτη του παραθαλάσσιου τοπίου της Σκάλας Φούρκας, της χερσονήσου της Κασσάνδρας στην Π.Ε. Χαλκιδικής, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στην Ελλάδα. Ειδικότερα, πραγματοποιείται μια εκτενής ανάλυση του τοπίου, για την εκπόνηση της οποίας συμβάλλουν οι σύγχρονες τεχνολογίες (ΣμηΕΑ, Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών κ.ά.) και οι μέθοδοι της επιστήμης της Αρχιτεκτονικής του τοπίου. Τέλος, πραγματοποιείται η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης και δημιουργείται ένα Σχέδιο Γενικής Οργάνωσης (Masterplan) για την σχεδιαστική αντιμετώπιση των ζητημάτων που ανέκυψαν από την προηγούμενη ανάλυση.
description: The seaside landscapes have always had a major role in the evolution of the mankind. Seaside landscape is defined as the intersection of three differentiated individual landscape types: the coastal landscape, the oastscape, and the seascape. Their structure is complex and formed mainly by geomorphological factors or by a variety of marine processes. Important tools that contribute to the study of coastal landscapes are the Landscape Character Assessment and the Seascape Character Assessment, or their union. In the seaside landscapes the natural and man-made factors are manifested in a rather intense way, since they are characterized by the liminality of the coast. The environmental pressures, both from the anthropogenic activities (urbanization, coastal formation, tourism, etc.) and from the natural processes (waves, currents, storms, landslides, etc.) are more frequent and much more intense under the climate change regime. To withstand this new regime, at landscape level/scale, nature-based solutions contribute to the mitigation of these pressures and the preservation of the plasticity of the seaside landscapes, defining new methods, techniques and practices, based on biomimicking the natural processes. Nature-based methods and solutions are an “umbrella” term, which includes the already existing environmental protection concepts, such as green infrastructure, sustainable rainwater management practices, etc. Regarding the coastal protection, such solutions are the creation or conservation / enhancement of sand dunes and coastal vegetation, the existence and management of the meadows of Posidonia oceanica, the natural reefs, the living shorelines and finally the artificial nourishment of the beaches. In the light of the above, in this master’s diploma thesis, the seaside landscape of Skala Fourka, on the peninsula of Kassandra in R.U. of Chalkidiki, of the Region of Central Macedonia in Greece, is used as a case study. In particular, an extensive landscape analysis is carried out, with the contribution of the modern technologies (UAVs, Geographic Information Systems, etc.) and the methods defined by the science of Landscape Architecture. Finally, after capturing the current status of the landscape, a Master Plan is created to address the issues raised by the previous analysis.