Ανάπτυξη και αξιολόγηση εργαλείου καταγραφής των διατροφικών συνηθειών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και συσχέτιση της διατροφής με τη σύσταση βιολογικών υγρών της μητέρα
Creators: name: Κύρκου, Χαρίκλεια Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Ημιποσοτικό ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων
Διατροφικές συνήθειες εγκύων
Ανάλυση βιολογικών υγρών
Semi-quantitative Food Frequent Questionnaire, FFQ
Dietary habits during pregnancy
Analysis of biological fluids

description: Ο σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ανάπτυξη ενός ημιποσοτικού ερωτηματολογίου συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων (FFQ) για την εκτίμηση - μέσω προσωπικής συνέντευξης - των διατροφικών συνηθειών Ελληνίδων στο δεύτερο τρίμηνο της κύησης και η αξιολόγηση της εγκυρότητάς του. Στη μελέτη έλαβαν μέρος 179 γυναίκες, μεταξύ της δέκατης όγδοης και εικοστής έκτης εβδομάδας της κύησης, οι οποίες θα υποβάλλονταν σε προγραμματισμένη αμνιοπαρακέντηση για προγεννητικό έλεγχο. Η συλλογή των δεδομένων που σχετίζονται με τις διατροφικές συνήθειες, πραγματοποιήθηκε με ημιποσοτικό ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων, το οποίο συμπληρώθηκε κατά τη διάρκεια προσωπικής συνέντευξης. Η εγκυρότητα του ερωτηματολογίου αξιολογήθηκε συγκρίνοντας την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και ενέργειας με το μέσο όρο της πρόσληψης δύο μη διαδοχικών RCs. Η μέση πρόσληψη ενέργειας, καθώς και των περισσοτέρων ενεργοφόρων θρεπτικών συστατικών όπως υπολογίστηκε από το FFQ ήταν υψηλότερη σε σύγκριση με τη μέση πρόσληψη ενέργειας και των περισσοτέρων θρεπτικών συστατικών, όπως υπολογίστηκε από τα δύο RCs. Για τα θρεπτικά συστατικά που διέφεραν σημαντικά, η παράμετρος d του Cohen κυμαινόταν από 0,02 έως 0,27. Στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση παρατηρήθηκε για το σύνολο των ενεργοφόρων θρεπτικών συστατικών, η οποία κυμαινόταν από 0,349 (χοληστερόλη) έως 0,771 (κορεσμένα λιπαρά οξέα). Τα διαγράμματα Bland - Altman κατέδειξαν αποδεκτό επίπεδο συμφωνίας μεταξύ των δύο μεθόδων. Η ταξινόμηση των γυναικών - βάσει της πρόσληψης της ενέργειας και των ενεργοφόρων θρεπτικών συστατικών και για τις δύο μεθόδους - έδειξε ότι το ποσοστό των γυναικών που ταξινομήθηκε ορθά κυμαίνονταν από 73,2% (ενέργεια από πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης και χοληστερόλη) έως 92,2% (ενέργεια). Η εσφαλμένη ταξινόμηση ήταν χαμηλή για όλα τα θρεπτικά συστατικά. H σταθμισμένη παράμετρος κ του Cohen κυμαινόταν από 0,31 (μονοακόρεστα λιπαρά οξέα) έως 0,78 (ποσοστό της ενέργειας που προερχόταν από κορεσμένα λιπαρά οξέα), ενώ ο συντελεστής συσχέτισης εντός των τάξεων κυμαίνονταν από 0,49 (ποσοστό της ενέργειας που προερχόταν από πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης) έως 0,89 (ενέργεια). Το FFQ παρέχει τη δυνατότητα καλής μέτρησης της πρόσληψης των διαφόρων θρεπτικών συστατικών. Συνεπώς, το FFQ θεωρείται κατάλληλο εργαλείο για την καταγραφή των διατροφικών συνηθειών εγκύων Ελληνίδων, κατά το δεύτερο τρίμηνο της κύησης. Μέρος B΄: Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η καταγραφή της μητρικής διατροφής σε επίπεδο ενεργοφόρων συστατικών με τη χρήση ημιποσοτικού ερωτηματολογίου συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων και η διερεύνηση της δυνητικής επίδρασης της μητρικής διατροφής στη σύσταση των αναλυόμενων βιολογικών υγρών (αμνιακό υγρό, αίμα και ούρα) κατά τη διάρκεια της κύησης. Στη μελέτη έλαβαν μέρος 78 έγκυες μονήρους κύησης, μεταξύ της δέκατης όγδοης και εικοστής έκτης εβδομάδας της κύησης, οι οποίες θα υποβάλλονταν σε προγραμματισμένη αμνιοπαρακέντηση για προγεννητικό έλεγχο. Η συλλογή των δεδομένων που συσχετίζονται με τις διατροφικές συνήθειες, πραγματοποιήθηκε με ημιποσοτικό ερωτηματολόγιο συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων, το οποίο συμπληρώθηκε κατά τη διάρκεια προσωπικής συνέντευξης. Προκειμένου να διερευνηθεί η υπόθεση ότι η μητρική πρόσληψη πρωτεϊνών (g / 1000kcal) δύναται να επιδράσει στο μεταβολικό προφίλ των βιολογικών υγρών της μητέρας, το δείγμα της μελέτης κατηγοριοποιήθηκε σε τρεις κλάσεις ίσου περιεχομένου. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε εφαρμογή της μεταβολομικής ανάλυσης με τη χρήση Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού (NMR), ούτως ώστε να διερευνηθεί η επίδραση της μητρικής πρόσληψης πρωτεϊνών στη σύνθεση του αμνιακού υγρού. Η εφαρμογή της μεταβολομικής ανάλυσης στο αμνιακό υγρό έδειξε ότι η μητρική πρόσληψη πρωτεϊνών δύναται να μεταβάλλει τη συγκέντρωση συγκεκριμένων μεταβολιτών στο αμνιακό υγρό. Πιο αναλυτικά, παρατηρήθηκε ότι τα δείγματα αμνιακού υγρού των γυναικών που ανήκαν στην ακραία κατώτερη κλάση πρόσληψης πρωτεϊνών χαρακτηρίζονταν από αυξημένα επίπεδα γαλακτικού οξέος. Αντίθετα, τα δείγματα αμνιακού υγρού των γυναικών που ανήκαν στην ακραία ανώτερη κλάση πρόσληψης πρωτεϊνών χαρακτηρίζονταν από αυξημένα επίπεδα γλυκόζης και αμινοξέων (βαλίνη, αλανίνη, ιστιδίνη). Αντίστοιχες τάσεις, καταγράφηκαν και κατά την ανάλυση του μεταβολικού προφίλ του ορού και των ούρων. Τόσο στα δείγματα ορού όσο και στα δείγματα ούρων αναδείχθηκαν δύο ομάδες γυναικών, οι οποίες διακρίνονται βάσει των διαφορετικών συγκεντρώσεων λιπιδίων, οξικού οξέος, ηλεκτρικού οξέος και ουρίας. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην παρούσα μελέτη υποδηλώνουν ότι υπάρχει μια συνθετική τάση, η οποία υποδεικνύει ότι η μητρική διατροφική πρόσληψη πρωτεϊνών αντικατοπτρίζεται στον ορό αίματος, τα ούρα αλλά και το αμνιακό υγρό των γυναικών. Συνεπώς, η εφαρμογή της μεταβολομικής ανάλυσης και η συσχέτιση της με τη μητρική διατροφή δύναται να συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση διαφόρων δυσμενών περιγεννητικών επιπλοκών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παθολογικές καταστάσεις στην ενήλικη ζωή του απογόνου.
description: To develop and validate an interview-based population-specific semi-quantitative food frequency questionnaire (FFQ) to ascertain nutrient intakes of pregnant women in Greece. Validity of the FFQ was evaluated by comparing nutrient intakes against the average of two non-consecutive 24-hour dietary recalls (24HDRs). In the study participated 179 women between 18-26 weeks of gestation, booked for routine antenatal appointment. The mean intake of energy and most macronutrients were higher when determined by the FFQ than when determined by the averaged 24RCs. Effect sizes (Cohen's d) for significant differences ranged from 0.02 to 0.27. Positive statistically significant correlations were observed, ranging from 0.349 for cholesterol to 0.771 for SFA. The Bland-Altman plots depicted the acceptable level of agreement between the two methods. The cross-classification of nutrient intakes showed that the proportion of women classified correctly ranged from 73.2% for the percentage of energy derived from animal protein and cholesterol to 92.2% for energy. Gross misclassification was low. Weighted κ values were between 0.312 (MUFA) and 0.776 (percentage of energy derived from SFA), while intraclass correlation coefficients ranged between 0.489 (percentage of energy derived from plant protein) and 0.892 (energy). The developed FFQ provides reliable measures of energy, macro- and micronutrient intakes. It can be concluded, that this valid nutrient intake assessment tool is well-suited for comparing exposures, within this study population, in reference to health-related endpoints; e.g. to assess the impact of maternal habitual dietary intake on pregnancy evolution and outcome. Part B΄: The aim of the present research study was to explore whether maternal dietary protein intake is reflected in the metabolic profile of maternal biological fluids (serum, urine, amniotic fluid) during the second trimester of pregnancy. 78 singleton pregnant women, undergoing amniocentesis for prenatal diagnosis, between 18th and 24th week of gestation, participated in the study. Dietary assessment was carried out thought personal interview, using a semi-quantitative food frequency questionnaire. In order to investigate whether maternal protein intake (g/1000kcal) has an effect on serum, urine and amniotic fluid metabolic profile, women were categorized into tertiles. A holistic metabolomic approach was employed using NMR spectrometry. Application of metabolomics in amniotic fluid allowed the identification of metabolites associated with different protein intakes. Specifically, the holistic NMR metabolomic approach indicated that AF specimens of women in the lowest protein tertile were characterized by elevated levels of lactate. On the other hand, those obtained from women belonging to the highest protein tertile exhibited higher concentrations of valine, alanine, histidine, and glucose. Similar trends were recorded analyzing serum and urine specimens. Women segregated in the lowest protein tertile were characterized by elevated levels of lipids, acetic and succinic acid, while women classified in the highest protein tertile were characterized by elevated urea. The data presented in this study suggest that there is a compositional trend in amniotic fluid metabolic profile affected by maternal dietary protein intake. An expanding evolution of the NMR-omics approaches offers new exciting opportunities towards gaining a further insight on the potential impact of maternal nutritional management on amniotic fluid composition.