Διαμόρφωση ταυτότητας και θρησκεία σε προσφυγικούς πληθυσμούς: Συνέχεια και διαπραγμάτευση
Creators: name: Στάμου, Ελένη Ν.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Δεύτερη Νεωτερικότητα
Μετάβαση
Εθνογραφία
Γεζίντι
Second Modernity
Transition
Ethnography
Yezidis

description: Η εποχή της Δεύτερης Νεωτερικότητας είναι η σύγχρονη ρευστή εποχή των ραγδαίων αλλαγών και της παγκόσμιας διακινδύνευσης. Είναι η εποχή στην οποία η κοινωνική μεταρρύθμιση και η προσαρμογή στις συνεχώς μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες συμβαίνουν σε υπερ-τοπικό επίπεδο και οι συνέπειές τους έχουν παγκόσμιο αντίκτυπο. Ο πόλεμος, η γενοκτονία, η βίαιη δίωξη ατόμων και λαών και η προσφυγιά είναι φαινόμενα, τα οποία όχι μόνο ξεπερνούν τα στενά γεωγραφικά σύνορα των περιοχών όπου αυτά συμβαίνουν, αλλά γίνονται αντιληπτά στο σύνολο του πληθυσμού και διαπερνούν όλο το φάσμα του κοινωνικού ιστού. Παράδειγμα όλων αυτών μπορεί να αποτελέσει η κοινότητα των Γεζίντι, η οποία μελετήθηκε στην παρούσα διατριβή. Ο εκτοπισμός της και η προσφυγική της κατάσταση στην Ελλάδα το 2016 αναδύονται, αφενός ως απόρροια μιας τοπικής διακινδύνευσης ενός παγκοσμιοποιημένου κόσμου, αφετέρου επιφέρουν ατομική διαχείριση των συνεπειών τους. Η προσφυγιά φαίνεται να εμφανίζεται ως συνέπεια της σύγχρονης διακινδύνευσης, όπου τα άτομα καλούνται να διαχειριστούν την ταυτότητά τους σε μη οικεία πολιτισμικά περιβάλλοντα. Η θρησκεία βρίσκεται σε αυτό το πλαίσιο στο επίκεντρο, καθώς δύναται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαπραγμάτευση της προσφυγικής ταυτότητας και να αποτελεί σημαντική πηγή της συλλογικής ταυτότητας. Κεντρικό στόχο της Διδακτορικής Διατριβής αποτελεί η διερεύνηση της διαπραγμάτευσης της συλλογικής ταυτότητας των προσφύγων και η θέση της θρησκείας σε αυτή τη διαπραγμάτευση. Η εξυπηρέτηση του κεντρικού στόχου επιχειρείται μέσω δύο επιμέρους στόχων: 1.Την αποτίμηση του τρόπου διαχείρισης της συλλογικής πολιτισμικής και εθνικής ταυτότητας των Γεζίντι προσφύγων κατά την καθημερινή ζωή στον καταυλισμό διαμονής τους. Οι θρησκευτικές πρακτικές, η γλώσσα, η διατήρηση των εθίμων, η μετάδοση του πολιτισμού, η οργάνωση για τη λήψη αποφάσεων, οι κοινές δράσεις και η πιθανή συμβίωση με άλλες προσφυγικές ομάδες αποτελούν στοιχεία που μπορούν να καταδείξουν τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η κοινότητα των Γεζίντι τη συλλογική της ταυτότητα στην πράξη σε ένα καθημερινό πλαίσιο. Τα μεθοδολογικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την εκπλήρωση του πρώτου επιμέρους στόχου εντοπίζονται στις σημειώσεις πεδίου και στη συμμετοχική παρατήρηση. 2 Τη διερεύνηση των αντιλήψεων των Γεζίντι προσφύγων για τη διαπραγμάτευση της ταυτότητάς τους στο νέο κοινωνικό περιβάλλον. Μετά τον εκτοπισμό και τη γεωγραφική μετανάστευση, οι πρόσφυγες Γεζίντι βρίσκονται σε μία μεταβατική κατάσταση, καθώς δεν έχουν εγκατασταθεί μόνιμα σε κάποιον τόπο. Στο νέο κοινωνικό πλαίσιο, μπορεί να θεωρούν ότι η πολιτισμική και εθνική ταυτότητα δεν αποτελεί αποκλειστικό σημείο καθορισμού και να προσπαθήσουν για αυτό τον λόγο να την ανασυγκροτήσουν, αναθεωρώντας τις πηγές της συλλογικής ταυτότητας, όπως είναι η θρησκεία ή η συγγένεια. Η έρευνα επιχειρεί να προσεγγίσει την ατομική νοηματοδότηση και να αναδείξει επιμέρους θέματα για τη διαπραγμάτευση της προσφυγικής ταυτότητας. Τα εργαλεία και η μέθοδος που χρησιμοποιούνται για την εκπλήρωση του δευτέρου επιμέρους στόχου εντοπίζονται στη συνεργασία με έναν πολιτισμικό διαμεσολαβητή και στη διεξαγωγή ημιδομημένων συνεντεύξεων. Η διάρθρωση του κειμένου σε 9 κεφάλαια ευνοεί την εισαγωγή των ενδιαφερομένων ερευνητών στις έννοιες της Δεύτερης Νεωτερικότητας, της Κοινωνίας της Διακινδύνευσης, της Ταυτότητας και της Εθνογραφίας, οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατανόηση και την ερμηνεία της έρευνας πεδίου της διατριβής.
description: The era of Second Modernity is the modern fluid age of rapid change and global risk. It is the era in which social reform and adaptation to ever-changing social conditions are taking place at a transnational level, and their consequences have a global impact. War, genocide, the violent persecution of individuals and peoples, and refugeedom are phenomena that not only transcend the narrow geographical boundaries of the regions where they occur but are experienced by the population as a whole and permeate the entire social fabric. The Yezidi community studied in this thesis serves as a prime example of such cases. Its displacement and its refugee situation in Greece in 2016 emerged on the one hand as a result of a localised risk of a globalised world and, on the other hand, brought about individual management of their consequences. Individuals face the emergence of refugeedom when managing their identity in unfamiliar environments. Religion is central in this context, as it plays an essential role in negotiating refugee identity and may be an important source of collective identity. The central aim of the PhD thesis is to explore the negotiation of refugees' collective identity and the role of religion in this negotiation. The central objective is served through two sub-objectives: - Assessing how Yezidi refugees manage collective cultural and ethnic identity in their camp. Religious practices, language, maintenance of customs, transmission of culture, organization for decision-making, joint actions and possible symbiosis with other refugee groups are elements that can demonstrate how the Yezidi community negotiates its collective identity in practice in a daily context. The methodology used to achieve this is documented through field notes and participant observation. - Investigating Yezidi refugees' concepts of negotiating their identity in the new social context. After displacement and geographical migration, Yezidi refugees are in a transitional situation as they have not settled permanently in a place. In the new social context, they may consider that cultural and ethnic identity is not an exclusive determinant point and, therefore, try to reconstruct it by revising the sources of collective identity, such as religion or kinship. The research attempts to approach individual meaning-making and to highlight sub-themes for the negotiation of refugee identity. The second sub-objective is achieved through the use of methodological tools, including cooperation with a cultural mediator and conducting semi-structured interviews. The structure of the text in 9 chapters favours the introduction of interested researchers to the concepts of Second Modernity, Risk Society, Identity and Ethnography, which are essential for understanding and interpreting the field research of the thesis.