Από τη Μηχανή Άμλετ στο Insenso: Δύο θεατρικά παραδείγματα για τη σχέση του πολιτικού με το μεταδραματικό θέατρο
Creators: name: Γκατζιά, Σοφία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Πολιτικό
Μεταδραματικό θέατρο
Επιτέλεση
Political
Postdramatic theatre
Performance

description: Στόχος αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας είναι η διερεύνηση και η ανάδειξη του πολιτικού στο μεταδραματικό θέατρο, μέσα από δύο θεατρικά παραδείγματα: Μηχανή Άμλετ (1977) και Insenso (2007). Συγκεκριμένα τα δυο έργα σε διαλεκτική με την μεταπολεμική πραγματικότητα απηχούν σε σημαντικό βαθμό το στοιχείο του πολιτικού σύμφωνα με τις νεότερες και σύγχρονες θεωρίες. Αρχικά, εκκινώντας από τον ορισμό του πολιτικού ως τη διάκριση «φίλου-εχθρού» [Carl Schmitt, Chantal Mouffe] εστιάσαμε στην συγκρουσιακή αισθητική των έργων με τις υπάρχουσες εγκαθιδρυμένες δραματικές νόρμες και εξετάσαμε το περιεχόμενο τους ως προς τον πολιτικό άξονα: επιτέλεση, χειραφέτηση, βία. Ειδικότερα, με επίκεντρο τις γυναίκες πρωταγωνίστριες [Οφηλία, Λίβια] παρακολουθήσαμε πως εκφέρεται το πολιτικό μέσα από τη θεωρία της σεξουαλικότητας [Michel Foucault] και της 'επιτελεστικότητας' [Judith Butler]. Έπειτα, με τη γραμματολογική και παράλληλα πολιτική ανάλυση των έργων στοχεύσαμε στην ανάδειξη της προβληματικής, της ρευστότητας και της αμφισημίας των πολιτικών εννοιών «γυναίκα», «άνδρας», «λόγος», «εξουσία». Συγκεκριμένα μέσα από τη σχέση πολιτικού και τέχνης αναδύεται η κοινοτική λειτουργία των δυο πεδίων ως προς τη διαμόρφωση και την ενίσχυση των ταυτοτήτων ατομικών και συλλογικών, την αναδιάταξη του εγκατεστημένου δημόσιου χώρου και την αναδόμηση της αισθητικής τάξης. Πολιτικό και τέχνη διαμορφώνουν σχέσεων ένα επιμέρους, ειδικό δίκτυο σχέσεων όπου τα δρώντα υποκείμενα συνδιαλέγονται σε ένα πλαίσιο συμμετοχικό και αυτόνομο πέρα από το λόγο των αυθεντιών. Τέλος, αυτές οι περιπτώσεις γραφής/λόγου όπως είδαμε εγείρουν κατεξοχήν πολιτικούς προβληματισμούς γύρω από την κοινωνική συνύπαρξη, την αναδόμηση των ταυτοτήτων ατομικών και συλλογικών, την αμφισβήτηση των προκαθορισμένων πλαισίων δράσης και τον αναστοχασμό της τέχνης και του πολιτικού.
description: The aim of this MA dissertation is to explore and highlight the dimension of the Political in post-dramatic theatre. This is attempted through the examination of two plays: Hamlet Machine by Heiner Muller (1977) and Insenso by Dimitris Dimitriadis (2007). In dialogue with post-war realities, the two plays seem to cogently reflect the element of the Political as conceptualized by modern and contemporary political theory. Against the background of definitions of the Political premised on the Friend-Enemy distinction (Carl Schmitt, Chantal Mouffe), emphasis is placed on the confrontational aesthetics developed in the two plays in juxtaposition with established dramaturgical norms and on exploring their ultimately political connotations along three axes: performance, emancipation, violence. In particular, by placing their female protagoninsts (Ophelia, Livya) at the forefront of our inquiry, we have registered political instantiations mainly through sexuality (drawing on Michel Foucault) and performativity (drawing on Judith Butler). Furthermore, a parallel grammatological and political analysis of the two plays seems to demonstrate the fluidity and ambiguity of the (political) signification of categories such as ‘woman’, ‘man’, ‘discourse’, ‘power’. In particular, through highlighting the relationship between art and the political, what emerges more clearly is the communal function of the two fields vis-a-vis the creation and the empowerment of new identities (individual and collective), the reordering of the established public space and the restructuring of the aesthetic order. What is thus created, next to the given network of sociality, is a distinct terrain within which social agents are encouraged to act within a framework of participation and autonomy, beyond the discourse of established authorities. In that sense, such examples of prose/discourse seem to trigger predominantly political reflections around social co-existence, the creation and re-creation of individual and collective identifications, the questioning of given frameworks of action and, more broadly, the rethinking of artistic practices and the political itself.