Εθνικισμός, εθνικός εαυτός και οικονομική κρίση. Η περίπτωση "Σπίθα" του Μίκη Θεοδωράκη
Creators: name: Στολάκης, Ευάγγελος Σπύρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Μίκης Θεοδωράκης
Οικονομική κρίση
Εθνικισμός
Mikis Theodorakis
Economic crisis
Nationalism

description: Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να καταγράψει και να παρουσιάσει αναλυτικά την πολιτική κίνηση που ίδρυσε ο γνωστός μουσικοσυνθέτης Μίκης Θεοδωράκης, παρούσης της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, το Δεκέμβριο του 2010. Αναφερόμαστε στο Κίνημα Ανεξαρτήτων Πολιτών «Σπίθα» που δημιούργησε ο Θεοδωράκης και στους κόλπους του οποίου εντάχθηκαν εξαρχής σπουδαίες προσωπικότητες της πολιτικής, του πολιτισμού και της τέχνης, όπως επίσης και πρόσωπα με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες. Όπως θα αποδειχθεί μάλιστα, οι διαφορετικές αυτές απόψεις και αντιλήψεις είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η «Σπίθα» δεν προχώρησε και δεν ανέπτυξε την επιθυμητή από το συνθέτη δυναμική, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί σε παύση λειτουργίας. Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι γνωστός στο ευρύ κοινό για την πολυεπίπεδη δράση του. Τυγχάνει μιας παγκόσμιας αναγνώρισης για το πολιτιστικό προϊόν του και παράλληλα μιας εκτίμησης για τους αγώνες που έδωσε εντός και εκτός συνόρων για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα την περίοδο κυρίως της Δικτατορίας. Εκλεγμένος βουλευτής τέσσερις φορές, την τελευταία μάλιστα (1990) με τη Νέα Δημοκρατία σε κυβέρνηση της οποίας συμμετείχε κατέχοντας θέση του υπουργού Επικρατείας αλλά και ως υποψήφιος δήμαρχος δεν έκρυψε ποτέ την αγάπη του για την ενασχόληση με τα κοινά. Έπειτα από μια περίοδο απομάκρυνσης από τον ενεργό πολιτικό βίο και υπό την «κηδεμονία» της Ελλάδας από τις δυνάμεις των δανειστών της χώρας και της τρόικας ο Θεοδωράκης αποφασίζει την επανενεργοποίησή του δημιουργώντας έναν νέο πολιτικό φορέα με την ονομασία «Σπίθα». Κατά τη διάρκεια δυόμιση περίπου χρόνων ο Θεοδωράκης συμμετέχει σε συζητήσεις, δίνει συνεντεύξεις και πραγματοποιεί ομιλίες σε μια προσπάθεια να πείσει τον λαό να «ξυπνήσει» όπως αναφέρει πολλές φορές χαρακτηριστικά. Δεν διστάζει να κατηγορήσει πολιτικούς φορείς τους οποίους στο παρελθόν υποστήριζε, όπως είναι το ΚΚΕ για ενίσχυση της μνημονιακής πολιτικής μέσα από τη στάση που αυτοί επιδεικνύουν στο ελληνικό Κοινοβούλιο. Πατριώτης ο ίδιος με λόγο όμως που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνά και τον πιο ακραίο εθνικιστή. Στην παρούσα μελέτη αφού παρουσιάσουμε αναλυτικά τη δομή, την οργάνωση, τον τρόπο λήψης αποφάσεων αλλά και ανάδειξης των εκπροσώπων της «Σπίθας» και αφού μελετήσουμε το λόγο του Θεοδωράκη, την πρωταρχική θέση την οποία κατέχουν σε αυτόν τα εθνικά ζητήματα, θα επιχειρήσουμε να αποδείξουμε πως ο μουσικοσυνθέτης αγγίζει τα όρια του «εθνικισμού» και του «εθνικολαϊκισμού». Άλλωστε η έξαρση τόσο των εθνικιστικών κινημάτων αλλά και του εθνικιστικού λόγου, όπως έχει αποδειχτεί και στο παρελθόν, είναι κύρια χαρακτηριστικά συνθηκών οικονομικής κρίσης.
description: The paper's aim is to present the political movement founded by the famous composer Mikis Theodorakis, during the economic crisis in Greece, in December 2010. Refering to the Independent Citizens Movement "Spitha" created by Theodorakis and in which had joined the great personalities of politics, culture and art, as well as people with different ideological origins. As will be shown in fact, these different views and perceptions is one of the main reasons why "Spitha" did not develop the desired dynamics of the composer, which led it to closure. Mikis Theodorakis is widely known for the layered effect. He enjoys worldwide recognition for his cultural product and also appreciation for the struggles that he gave for the restoration of the Democracy in Greece in the period mainly during the dictatorship. Elected MP four times, most recently (1990) with the New Democracy government in which he participated, he has never hidden his love for dealing with public affairs. After a period away from active political life under the "patronage" of Greece by the forces of the country's creditors and the troika, Theodorakis decided the reactivation of creating a new political entity called "Spitha". Theodorakis participates in discussions, gives interviews and gives speeches in an effort to convince people to "wake up" as mentioned many times. He does not hesitate to blame political institutions which he has previously supported, such as the Communist Party. In many cases Theodorakis has exceeded the most extreme nationalist. In this study, after presenting in detail the structure, organization, decision-making procedures and the election of representatives of "Spitha" and after studying the speech of Theodorakis, the primary position which he held in national issues, we will attempt to prove that the composer touches the limits of 'nationalism'. Besides, the rise of both nationalist movements and the nationalist discourse, as has been shown in the past, are the main features of the economic crisis.