Το μυστήριο της Θείας Οικονομίας στην ορθόδοξη δογματική θεολογία του αγίου Σιλβέστρου Μαλεβάνσκι
Creators: name: Rudko Serhii (Ρουντκό Σερχίι) Volodymyr
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Θεία Οικονομία
Σωτηρία
Προπατορικό αμάρτημα
Divine Economy
Salvation
Ancestral sin

description: Με την παρούσα εργασία προσπαθήσαμε να προσεγγίσουμε το μυστήριο της Θείας Οικονομίας με βάση τη θεολογική σκέψη του αγίου επισκόπου Σιλβέστρου Μαλεβάνσκι, όπως καταγράφεται στο πεντάτομο σύγγραμμά του «Η εμπειρία της Ορθοδόξου Δογματικής Θεολογίας, με ιστορική έκθεση του δόγματος». Ο επίσκοπος Σίλβεστρος, όταν παρουσιάζει τη διδασκαλία περί του προπατορικού αμαρτήματος, δεν γράφει σε αυστηρά νομική προοπτική, αλλά διδάσκει για την αμαρτωλή διαφθορά, για την αμαρτία ως τη ρίζα του κακού. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα της νομικής προσέγγισης είναι η έμφαση στην τιμωρία, ότι ο άνθρωπος όχι μόνο υπέστη τις συνέπειες της αμαρτίας, αλλά τιμωρήθηκε ακριβώς με θάνατο και βάσει της διδασκαλίας του ισχυρίζεται ότι είναι αναπόφευκτη η δίκαιη ανταπόδοσης (εκδίκηση) ως αντίδραση του Δικαστή προς τον εγκληματία. Ο άγιος Σίλβεστρος συνδέει την υπερφυσική πρόνοια με την αιώνια απόφαση του Θεού για την αποκατάσταση του πεσόντος ανθρώπου μέσω της ελεύσεως του Υιού του Θεού στον κόσμο και της αποστολής του Αγίου Πνεύματος. Ο Λόγος του Θεού μέσω της ενσαρκώσεώς Του άνοιξε την πρόσβαση στην ένωση με τον Θεό κατά χάριν. Ταυτόχρονα, το κύριο κίνητρο αυτών των σωτήριων ενεργειών είναι η αγάπη του Θεού προς τους ανθρώπους. Πραγματώνεται το αιώνιο θείο σχέδιο για ολόκληρο το κτιστό σύμπαν με το μυστήριο της Θείας Οικονομίας για τη σωτηρία του ανθρώπου μέσω της ενσαρκώσεως του Θεού Λόγου. Αυτός αποκαθιστά την κτιστή ανθρώπινη φύση σύμφωνα με το αρχικο θείο σχέδιο και οδηγεί τον άνθρωπο προς τη σωτηρία και την κατά χάρη θέωσή του. Σύμφωνα με τον άγιο Σίλβεστρο, η διδασκαλία του Κυρίλλου Αλεξανδρείας για την υποστατική ένωση των δύο εν Χριστώ φύσεων αποτέλεσε όντως τη βάση της Δ’ Οικουμενικής Συνόδου, αλλά και της θεολογίας του αγίου Μαξίμου Ομολογητή και του άγιου Ιωάννη Δαμασκηνού. Στο πρόσωπο του Χριστού το κτιστό και το άκτιστο ενώθηκαν «ασυγχύτως, ατρέπτως, αδιαιρέτως, αχωρίστως», δηλαδή δίχως να χάσουν την ετερότητα και την ξεχωριστή ταυτότητά τους. Η σωτηρία δεν αποτελεί απλώς συγχώρηση αμαρτιών με τη νομική έννοια του όρου, όπως το αντιλαμβάνεται η δυτική θεολογία, αλλά οντολογική ανακαίνιση ολόκληρης της φύσεως του ανθρώπου και μεταδίδεται με τα μυστήρια, που είναι, κατά τον άγιο Σίλβεστρο, «θεοσύστατες ιερές τελετές», που τελεσιουργούνται δια του Αγίου Πνεύματος με μοναδικό σκοπό να αγιάσουν τον άνθρωπο.
description: In the present work we attempted to approach the mystery of the Divine Economy based on the theological thought of Bishop Saint Sylvester Malevanski, as is recorded in his five volume text, «The experience of Orthodox Dogmatic Theology, in Light of the Historical Presentation of Dogma». The bishop Sylvester, when he presents his teaching regarding ancestral sin, does not write with a strict, legalistic point of view, but teaches regarding the corruption caused by sin, and sin as the root of evil. The fundamental characteristic of a legalistic approach is the emphasis on punishment, in other words, that man sustains not only the consequences of sin, but also is specifically punished with death, and based on this teaching, it is claimed that a just retribution (revenge) is the inevitable as a reaction of the Judge towards the criminal. Saint Silvester connects supernatural Providence with God's eternal decision to restore fallen man through the coming of the son of God into the world and the mission of the Holy Spirit. The Word of God through his incarnation opened access to union with God by Grace. At the same time the main motive of these saving actions is the love of God towards men. The eternal, divine plan for the entire created universe is realized with the mystery of the Divine economy for the salvation of man through the incarnation of God the word. He restores the created human nature according to the original divine plan and leads man towards salvation and theosis by Grace. According to Saint Sylvester, the teaching of Cyril of Alexandria on the hypostatic union of the two natures in Christ was indeed the basis of the Fourth Ecumenical Council, but also the theology of St. Maximus the Confessor and St. John of Damascus. In the person of Christ, the created and the uncreated were united «unconfusedly, immutably, indivisibly, inseparably», that is, without losing their otherness and their separate identity. Salvation is not merely a forgiveness of sins in the legal sense of the term, as Western theology understands it, but an ontological renovation of the whole nature of Man and is transmitted through the sacraments, which are, according to Saint Sylvester, «God-established Sacred Liturgies», which are performed by the Holy Spirit with the sole purpose of sanctifying man.