Η ερμηνεία της επί του Ορους Ομιλίας κατά τον Αγιο Νεόφυτο τον Εγκλειστο συγκριτικά με τον Αγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο:
Creators: name: Σαμάρας, Κυριάκος Μόδεστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Αγιος Νεόφυτος
Επί του Ορους Ομιλία
Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Sermon on the Mount
Saint Neophytos the Egkleistos
Saint John Chrysostomos

description: Η παρούσα εργασία αποτελεί μία προσπάθεια να παρουσιαστεί η προσωπικότητα, το συγγραφικό και ερμηνευτικό έργο του αγίου Νεοφύτου, αλλά και ειδικότερα να γίνει μία σύγκριση των ερμηνευτικών προσεγγίσεων του Εγκλείστου στην επί του Όρους Ομιλία του Ιησού με τις αντίστοιχες ερμηνευτικές αναφορές του ιερού Χρυσοστόμου. Ο άγιος Νεόφυτος γεννήθηκε στα Λεύκαρα της Κύπρου το 1134 και κοιμήθηκε στη Μονή Εγκλείστρας το 1219 ή το 1220. Eίναι ένας από τους μεγαλύτερους εκκλησιαστικούς συγγραφείς σ’ όλο τον βυζαντινό χώρο κατά τους 12ο και 13ο αιώνες. Παρόλο το γεγονός, ότι μέχρι τα δεκαοκτώ του χρόνια υπήρξε άμοιρος εγκυκλίου παιδείας, κατάφερε μέσα από μία πάρα πολύ μεγάλη προσπάθεια να μορφωθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να γράψει ως εκκλησιαστικός συγγραφέας 4,500 χειρόγραφες σελίδες σε σύνολο δεκαέξι βιβλίων. Ως ερμηνευτής ο Έγκλειστος χρησιμοποιεί πλήθος βιβλικών μαρτυριών ακόμη και όταν ασχολείται, τόσο με αγιολογικά θέματα, όσο και με κατηχητικούς λόγους και με κανόνες δεσποτικών εορτών. Ο Άγιος κάνει χρήση και των δύο ερμηνευτικών μεθόδων των Πατέρων της Εκκλησίας, τόσο της γραμματικής-ιστορικής της Αντιοχειανής Σχολής, όσο και της αλληγορικής της Αλεξανδρινής Σχολής. Πολύ σημαντικός ερμηνευτικός του τρόπος είναι η επαλήθευση Γραφικών ρητών στο πρόσωπο του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων κάνοντας τα αγιολογικά του κείμενα ερμηνευτικά έργα. Το έργο του αγίου Νεοφύτου «Δέκα Λόγοι περί του Χριστού Εντολών» γράφτηκε το 1176 μ.Χ. σύμφωνα με εσωτερικές μαρτυρίες. Οι Δέκα Λόγοι του έργου του αυτού έχουν διαρθρωθεί από την αρχή με πρόγραμμα συγγραφικό ως ένα ενιαίο και αυτοτελές βιβλίο. Στο έργο του «Περί του Χριστού Εντολών» ο Έγκλειστος ερμηνεύει στην ουσία την επί του Όρους Ομιλία του Ιησού. Υπάρχουν βεβαίως κάποια χωρία της επί του Όρους Ομιλίας, τα οποία δεν ερμηνεύονται στο έργο του αυτό, αλλά σε άλλα βιβλία του, όπως στο Πεντηκοντακέφαλον, στη Βίβλο των Κατηχήσεων, στην Πανυγηρική Α΄, στην ερμηνεία του Ψαλτήρος και στο έργο του Ερμηνεία Κανόνων Δεσποτικών Εορτών. Στην ερμηνεία του στην επί του Όρους Ομιλία ο Έγκλειστος είχε ως πηγές εκτός από την Αγία Γραφή και αρκετούς Πατέρες από την πατερική ερμηνευτική παράδοση της Εκκλησίας, όπως τον Μεγάλο Βασίλειο, τον Θεοδώρητο Κύρου, τον Ιωάννη της Κλίμακος, τον Αναστάσιο Σιναΐτη, τον Επιφάνιο Κύπρου, τα αποφθέγματα Πατέρων, χωρίς όμως να δεχθεί πολύ μεγάλη επίδραση στις ερμηνευτικές του προσεγγίσεις. Όπως φάνηκε από την παρούσα εργασία μας καθοριστική επίδραση δέχθηκε ο Όσιος της Πάφου από τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Μέσα από τη σύγκριση των ερμηνειών των δύο Πατέρων διαπιστώνουμε, ότι στην πλειοψηφία των ερμηνευθέντων χωρίων της επί του Όρους Ομιλίας, ο Έγκλειστος κινείται μέσα στο πνεύμα των λόγων και της ερμηνείας του ιερού Χρυσοστόμου. Αυτό δε σημαίνει ότι τον αντιγράφει δουλικά. Σε πολλά χωρία ο Όσιος προσθέτει και δικές του απόψεις, μερικές από τις οποίες αποτελούν και πρωτότυπες ερμηνείες ανάμεσα σε όλη την ερμηνευτική πατερική παράδοση της Εκκλησίας. Ο άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος υπήρξε μια αυθεντική, νηπτική, ζωηρή, ανεξάρτητη και παρά πολύ δημιουργική προσωπικότητα, η οποία ερμηνεύει και θεολογεί με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος. Γι’ αυτό και δίκαια η Εκκλησία τον κατατάσσει στους Οσίους Θεοφόρους Πατέρες και Διδασκάλους της .
description: The present work constitutes an effort to present the personality and the written and interpretative work of saint Neophytos but more specifically it aims at making a comparison between the interpretative approaches of the Engleistos towards the Sermon on the Mount with the corresponding ones of Chrysostomos. Saint Neophytos was born in Lefkara, Cyprus, in 1134 and fell asleep at the Engleistra Monastery in 1219 or 1220. He is one of the greatest church authors in the whole of the Byzantine realm during the 12th and 13th centuries. Despite the fact that up to the age of eighteen he received no formal education he achieved after a very strenuous effort to educate himself to such a level that he could subsequently write as a church author 4 500 hand written pages in a total of sixteen books. As an interpreter he used an abundance of biblical references even when dealing with hagiological subjects, catechetical sermons and with Canons of the Dominical Feasts. The Saint uses both the grammatical – historical interpretative method of the Antiochian school as well as the allegorical interpretative method of the Alexandrian school. The work of saint Neophytos “Ten Sermons on the Commandments of Christ” was written in 1176 according to internal evidence. The Ten Sermons of this work of Engleistos have been structured from the beginning according to writing schedule which produced a book that is integral and self contained book. In each group of commandments we discern a common theme and there is a close relationship with the number of the sermon. In his work “Commentary on the Lord’s Commandments” the Engleistos in essence interprets the Sermon on the Mount. There are certainly some verses of the Sermon on the Mount that are not interpreted in his above work but in the works of the Saint: Book in Fifty Chapters, the Catechetical Instruction Book, the First Panegyric, The Interpretation of the Psalms and the Interpretation of the Canons of the twelve Dominical Feasts. In his interpretation of the Sermon on the Mount the Engleistos has as sources apart from the Holy Scriptures several Fathers from the interpretative tradition of the Church such as Basil the Great, Theodoretos Kyrou, Saint John of the Climax, Anastasios Sinaitis, Epiphanios of Cyprus, the sayings of the Fathers, without however undergoing much influence by them in his interpretative approaches. As can be seen from our present work he underwent a decisive influence by Saint John Chrysostomos. Upon comparing the interpretations of the two Fathers we ascertain that he interpreted the majority of the Sermon on the Mount verses in the spirit of the words and the interpretations of saint Chrysostomos. However, this does not mean that he was slavishly copying him. To many verses, the Saint of Paphos adds his own opinions, some of which represent original interpretations among the entire interpretative tradition of the Church. Saint Neophytos the Engleistos is an authentic, neptic, vigorous, independent and very creative personality, who interprets and develops theological issues under the enlightenment of the Holy Spirit. It is for this reason, justifiably, that the church ranks him amongst her Loyal God Bearing Fathers and Teachers.