Μελέτη της δυναμικής του πληθυσμού του ακάρεως Varroa destructor σε σχέση με τη μέλισσα Apis mellifera macedonica (Ruttner):
Creators: name: Κοκκίνης, Μιχάλης
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2002
Subjects: Δυναμική πληθυσμού
Varroa destructor
Apis mellifera macedonica
Population dynamics

description: Στόχος της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη της δυναμικής του πληθυσμού του ακάρεως Varroa destructor σε σχέση με τη δυναμική του πληθυσμού της μέλισσας Apis mellifera macedonica (Ruttner). Η παράλληλη μελέτη της εξέλιξης της δυναμικής των δυο πληθυσμών επιχειρείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Για τους σκοπούς της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν 12 μελίσσια A.m. macedonica, στη Θεσσαλονίκη. Η έρευνα διήρκεσε 18 μήνες και περιελάμβανε τέσσερις ενότητες. Η ενότητα Ι, η οποία αφορούσε τη μελέτη της δυναμικής του πληθυσμού των μελισσιών, περιελάμβανε την κλινική εξέταση, την καταμέτρηση του ενήλικου πληθυσμού και του σφραγισμένου γόνου των μελισσιών, τον προσδιορισμό του ρυθμού ωοτοκίας της βασίλισσας. Στην ενότητα ΙΙ προσδιορίζονταν το ποσοστό % μόλυνσης των ενήλικων μελισσών και του γόνου, στην ενότητα ΙΙΙ εξετάζονταν τα μολυσμένα κελιά και στην ενότητα ΙV καταμετρούνταν ο αριθμός των βαρροών στον πυθμένα των κυψελών. Οι εξετάσεις κάθε ενότητας γινόταν κάθε 21 ημέρες περίπου. Οι ενέργειες της ενότητας ΙV επαναλαμβάνονταν σε συχνότερα χρονικά διαστήματα. Δείγματα βαρροών από τα μελίσσια της έρευνας στάλθηκαν και εξετάστηκε το mtDNA. Από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι ο πληθυσμός των ενήλικων μελισσών παρουσίασε αύξηση από τον Μάρτιο μέχρι το πρώτο δεκαήμερο του Ιουλίου, μείωση το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου, ελαφρά αύξηση το Σεπτέμβριο και βαθμιαία μείωση από τον Οκτώβριο μέχρι το Μάρτιο. Ο εργατικός γόνος εμφάνισε θετική σχέση με τον αριθμό των ενήλικων μελισσών. Η υψηλότερη τιμή εκτιμήθηκε περί τα τέλη Μαΐου και η ελάχιστη στις αρχές Ιανουαρίου. Ο κηφηνογόνος παρουσίασε αύξηση από τον Απρίλιο μέχρι το Μάιο και βαθμιαία μείωση στη συνέχεια μέχρι το Δεκέμβριο, με κάποιες αυξομειώσεις. Μέλισσες με ανατομικές ή μορφολογικές ανωμαλίες διαπιστώνονταν σχετικά εύκολα, κυρίως την περίοδο του καλοκαιριού, ενώ τις άλλες εποχές η ανεύρεσή τους ήταν δύσκολη έως αδύνατη. Μέλισσες με βαρρόα ανευρίσκονταν καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας αν και παρατηρήθηκαν διαφορές. Το ποσοστό μόλυνσης των ενήλικων μελισσών παρουσίασε αύξηση από το Μάιο μέχρι το Νοέμβριο, μείωση μέχρι τον επόμενο Μάιο και αύξηση στη συνέχεια. Το ποσοστό μόλυνσης του εργατικού γόνου παρουσίασε, σε γενικές γραμμές την ίδια πορεία, αλλά κυμάνθηκε σε διπλάσιες τιμές. Το ποσοστό προσβολής των ενήλικων μελισσών παρουσίασε αρνητική σχέση με την έκταση του εργατικού γόνου και με τον κηφηνογόνο, ενώ το ποσοστό μόλυνσης του εργατικού γόνου παρουσίασε σημαντική αρνητική σχέση μόνο με τον κηφηνογόνο. Ο μέσος αριθμός απογόνων ανά βαρρόα μ.γ. παρουσίασε αύξηση μέχρι την ηλικία των 16 ημερών και μείωση στη συνέχεια μέχρι την ηλικία εκκόλαψης του γόνου. Σε ηλικία εκκόλαψης του γόνου, και σε κελιά με απλή προσβολή, εκτιμήθηκαν κατά μέσο όρο, 1,36 βαρρόες θυγατρικής γενεάς σε εργατικά κελιά και 3 σε κηφηνοκελιά. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι σε εργατικά κελιά με απλή προσβολή, στο 75% ανευρίσκεται μια βαρρόα θ.γ. και μόνο στο 25% ανευρίσκονται δύο ή τρεις βαρρόες θ.γ.. Σε κελιά με πολλαπλή προσβολή, ο μέσος αριθμός βαρροών θ.γ. ανά βαρρόα μ.γ. λαμβάνει τιμές μικρότερες της μονάδας, με αποτέλεσμα, ο πληθυσμός του παρασίτου ν’ αναπτύσσεται με μικρότερο ρυθμό σε σχέση με κελιά με απλή προσβολή. Όλες οι παράμετροι της θνησιμότητας των βαρροών παρουσίασαν θετική συσχέτιση μεταξύ τους καθώς και με τα ποσοστά μόλυνσης των ενήλικων μελισσών και του εργατικού γόνου. Ο αριθμός των ανοικτόχρωμων βαρροών παρουσίασε αρνητική σχέση με τον αριθμό των κηφηνοκελιών. Όλα τα δείγματα που εξετάστηκαν γενοτυπικά ήταν Varroa destructor και συγκεκριμένα ο απλότυπος της Κορέας (Korea haplotype).
description: This study was carried out in order to contribute to the population dynamics of Varroa. The simultaneous study of the population dynamics of Apis mellifera macedonica (Ruttner) was a powerful tool for the understanding of the mite population growing up. The parallel study of the development of both population dynamics is carried out for the first time in Greece. For this purpose, twelve colonies A. m. macedonica were studied for a period of 18 months in Thessaloniki. The research included four unities. Unity I consisted of the clinical examination, the estimation of the adult bee population and the total sealed brood area (worker and drone). The brood rhythm was also estimated. Unity II consisted of the determination of the mite infestation rate of adult bees and brood (worker and drone). In unity III the infested cells were examined and in unity IV the mites from the hive debris were counted. Activities of unities I to III were repeated every three weeks approximately. The activities of unity I were preceding and were followed by those of unities II and III about a week and a half later. Activities of unity IV were repeated at shorter intervals. Samples of mites collected were sent to analyze the mtDNA gene sequences, as described by Anderson and Trueman, (2000). The results of the research are as follows: The population of adult bees increased from March until the first 10 days of July, reduced the last 10 days of August, slightly increased in September and gradually reduced from October until March. Positive correlation was found between the average number of the sealed worker cells and the number of adult bees. The average number of the sealed worker cells increased drastically from April to end of May when the highest value was estimated during the whole period of the research. Afterwards there was a decrease with some fluctuations until beginning of January of next year, when the lowest value was estimated. In some colonies the brood was interrupted already from mid December. In both years there was an increase in September. The drone brood increased from April to May and gradually decreased until December, with some fluctuations in some measurements of both years. Bees with morphological abnormalities (deformed wings etc.) were found rather easily during the summer months, while the other seasons it was difficult or even impossible to find them. Bees with morphological abnormalities have usually one or more phoretic mites. Bees with phoretic mites were found during the whole research. The infestation rate of adult bees increased from May to November, decreased until next May and was increased afterwards. The infestation rate of worker brood presented more or less the same tendencies as the infestation rate of adult bees but it fluctuated between values twice as those of the adult bees. The infestation rate of adult bees has negative correlation coefficient with worker sealed brood area, and with the number of sealed drone cells, while the infestation rate of worker brood presented significant negative correlation only with the number of sealed drone cells. The average number of offspring per mother mite increased until the brood age of 16 days and then decreased until the hatching age of the bee. At that age of brood and in cells with single infection, 1,36 daughters Varroa in worker cells and three in drone cells were estimated. Furthermore, it was found that in worker cells with single infection, one daughter Varroa was found at 75% of cells and only at 25% of cells was found two or three daughters Varroa. In cells with multiple infection, the average value of daughter per mother mite was smaller than one, and as a result, the population of the parasite was developed at lower rate in comparison to cells with single infection. All parameters of mite mortality presented positive correlation between them as well as with infestation rates of adult bees and worker sealed brood. The number of lightly pigmented mites presented a negative correlation with the number of sealed drone cells. All samples of Varroa belonged to the species Varroa destructor, Korea haplotype.