Οι μελοποιήσεις των ιδιομέλων της εορτής των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης τον ΙΖ’ και ΙΗ’ αι: Συγκριτική εξέταση
Creators: name: Μουτάφης, Κωνσταντίνος Χρ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Στιχηράριο
Ιδιόμελα εορτής αγίου Κωνσταντίνου και αγίας Ελένης
Μουσικολογική ανάλυση
Sticherario
Idiomela of the feast of Saints Constantine and Helen
Musicological analysis

description: Η παρούσα εργασία αφορά τη συγκριτική εξέταση των δοξαστικών ιδιομέλων, από τις ακολουθίες του Εσπερινού και του Όρθρου, της εορτής των αγίων και θεοστέπτων βασιλέων και ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης. Σκοπό έχει τη μουσικολογική ανάλυση και ανάδειξη των συγκεκριμένων μελοποιήσεων και γενικότερα του Στιχηραρικού μέλους. Στην εισαγωγή κρίθηκε αναγκαία η παρουσίαση της ιστορικής εξέλιξης του Στιχηραρίου ως βιβλίο και ως μελοποιητικό είδος. Επίσης, γίνεται αναφορά στην εποχή όπου έδρασαν οι συνθέτες των μελοποιημάτων και στα χαρακτηριστικά της. Το πρώτο κεφάλαιο περιλαμβάνει έρευνα και στοιχεία περί την εορτή των αγίων και την καθιέρωσή της. Παρατίθενται τα πιο σημαντικά γεγονότα της ζωής των αγίων, καθώς από εκεί αντλούνται τα θέματα της υμνογραφίας. Επιπροσθέτως, παρουσιάζονται βιογραφικά στοιχεία των ποιητών των υμνογραφημάτων και τέλος, οι τυπικές διατάξεις της εορτής από διαφορετικού τύπου Τυπικά. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναπτύχθηκε η μουσικολογική ανάλυση, με συνδυασμό μεθόδων, των δοξαστικών ιδιομέλων που αποτελεί και το κύριο μέρος της εργασίας. Επίσης, διερευνάται η ύπαρξη ή μη ομοιότητας μεταξύ της παλαιάς σημειογραφικής παράστασης και της νέας αναλυτικής γραφής, στις συγκεκριμένες συνθέσεις. Τέλος, γίνεται μνεία στην αξιοποίηση της μουσικολογικής ανάλυσης των Στιχηρών στη διδασκαλία της Ψαλτικής. Η εργασία ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα και ακολουθεί παράρτημα με τα δοξαστικά ιδιόμελα της εορτής από τον Παναγιώτη Χρυσάφη τον νέο και τον Γερμανό Νέων Πατρών, τα οποία δημοσιεύονται για πρώτη φορά.
description: This paper deals with the comparative examination of the doxastica idiomela from the service of Vespers and Orthros of the feast of the Holy and God-crowned Emperors and Equal-to-the-Apostles Constantine and Helen. Its purpose is the musicological analysis and highlighting of these particular musical compositions and, more generally, of the Sticheraric chant. In the introduction, the historical development of the Stichera as a book and as a musical genre is presented. There is also reference to the period in which the composers of the musical works were active and its characteristics. The first chapter includes research and information on the feast of the saints and its establishment. The most important events in the lives of the saints are presented, as they are the source of the themes for the hymnography. Additionally, biographical details of the poets of the hymns are provided, along with the liturgical arrangements of the feast according to different types of Typica. The second chapter focuses on the musicological analysis, employing a combination of methods, of the doxastica idiomela, which is the main part of the work. The existence or absence of similarities between the old notational system and the new analytical notation in the specific compositions is also explored. Finally, mention is made of the use of musicological analysis of the Stichera in the teaching of Byzantine Chant. The paper concludes with the findings, followed by an appendix containing the doxastica idiomela of the feast by Panagiotis Chrysafis the new and Germanos of New Patras, which are published for the first time.
description: Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Συνεργαζόμενα Τμήματα Θεολογίας