Μελέτη των χαρακτηριστικών της συνταγογράφησης των z-drugs (Ζολπιδέμη και Ζοπικλόνη) στον ενήλικο πληθυσμό της Ελλάδας για το διάστημα 2018-2021
Creators: name: Φραγκίδης, Βασίλειος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Συνταγογράφηση
Ζολπιδέμη
Ζοπικλόνη
Prescription
Zolpidem
Zopiclone

description: Η παρούσα αναδρομική φαρμακοεπιδημιολογική μελέτη, αποσκοπεί στην ανάλυση των συνταγών των z-drugs, όπως είναι καταχωρημένες στην πανελλήνια βάση δεδομένων συνταγογράφησης που διατηρεί η Η.ΔΙ.Κ.Α Α.Ε. (Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης), προκειμένου να εξεταστούν τα χαρακτηριστικά τους, ο επιπολασμός της χρήσης και τα αποτελέσματα της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Τα z-drugs είναι αγωνιστές βενζοδιαζεπινικών υποδοχέων που έχουν σχεδιαστεί εξειδικευμένα για τις υπνωτικές τους δράσεις και έχουν θεωρηθεί ως ασφαλέστερες εναλλακτικές θεραπείες σε σχέση με τις βενζοδιαζεπίνες, αποτελώντας αρκετά δημοφιλή υπνωτικά φάρμακα. Στην Ελλάδα, τα z-drugs που κυκλοφορούν είναι η Ζοπικλόνη και η Ζολπιδέμη. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι και αυτή η κατηγορία φαρμάκων έχει κάποιους κινδύνους από τη χρήση τους, μεταξύ των οποίων η κατάχρηση και η δημιουργία συνδρόμου εξάρτησης. Σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχουν παρανοήσεις σχετικά με την αναλογία κινδύνου - οφέλους της χρήσης τους, κάτι που συναντάται ακόμη και από επαγγελματίες της υγείας, ειδικά όσους δε διαθέτουν μεγάλη εμπειρία από τις φαρμακολογικές ιδιότητές τους. Στην Ελλάδα, ένα εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης έχει τεθεί σε λειτουργία από το 2010, ενώ η ηλεκτρονική συνταγογράφηση των ηρεμιστικών και υπνωτικών φαρμάκων, όπως είναι και τα z-drugs, έγινε υποχρεωτική από τις 17/07/2019. Κατά το διάστημα που μελετήθηκε (από τον Οκτώβριο του 2018 ως τον Οκτώβριο του 2021), εκτελέστηκαν 1.229.842 συνταγές των z-drugs (Ζολπιδέμη: 89,4%, Ζοπικλόνη: 10,4%), που αντιστοιχούν σε 156.554 ξεχωριστούς ασθενείς. Ο συνολικός επιπολασμός των ασθενών που έλαβαν τουλάχιστον μια συνταγή ενός z-drug, βρέθηκε να είναι 0,85% το 2019 και 0,89% το 2020. Η πλειοψηφία των ασθενών ήταν γυναίκες (64,5% ) και ηλικιωμένοι (73% άνω των 65 ετών), ενώ εμφανίζεται μεγάλη συχνότητα ψυχιατρικής συννοσηρότητας (κυρίως διαταραχές άγχους και κατάθλιψης), καθώς και παράλληλης χρήσης άλλων ψυχοδραστικών φαρμάκων (βενζοδιαζεπίνες στο 1/3 των ασθενών). Η πλειοψηφία των συνταγών των z-drugs, συνταγογραφήθηκε από παθολόγους (36,6% των συνταγών) και γενικούς ιατρούς (33,4% των συνταγών). Ο υψηλός επιπολασμός της χρήσης των z-drugs από ηλικιωμένους, καθώς και το γεγονός ότι τα φάρμακα αυτά συνταγογραφούνται κυρίως σε επίπεδο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δημιουργούν ανησυχία για την κατάχρησή τους και τη δημιουργία ενός προβλήματος δημόσιας υγείας. Επομένως υπάρχει ανάγκη για διεπιστημονικές και συλλογικές παρεμβάσεις, τόσο σε επίπεδο επαγγελματιών της υγείας όσο και στην κοινότητα.
description: The aim of the current retrospective pharmacoepidemiological study was to analyze z-drugs prescriptions from Greek nationwide prescription database of Social Security Electronic Government (IDIKA), in order to examine their characteristics, the prevalence of use and the effects of the electronic prescription mandate. Z-drugs are agonists of benzodiazepine receptors that were designed exclusively for hypnotic actions and are considered as safe alternatives to benzodiazepines, becoming the most popular drugs for insomnia. Zopiclone and Zolpidem are the currently available z-drugs in Greece. However, evidence exists that z-drugs have some risks, as they also have the potential of abuse and dependence. In many cases, there are misconceptions about their benefit-risk ratio even by professionals of health, especially by physicians not experienced with their clinical pharmacology. In Greece there is a nationwide electronic subscription system available from 2010, however the electronic subscription of medications with abuse potential (such as z-drugs) was not mandatory until 17/07/2019. During the studied period (from October of 2018 till October of 2021), 1.229.842 prescriptions of z-drugs were executed in Greece (Zolpidem: 89.4%, Zopiclone: 10.4%) corresponding to 156,554 unique patients. The estimated overall prevalence of patients receiving at least on z-drug prescription in the Greek population was 0.85% in 2019 and 0.89% in 2020. There was an increase of the prevalence in 2020 compared with 2019, especially in younger ages. The majority of the patients were of female sex (64.5%) and elderly (73.1% over 65 years old). There were also considerable rates of psychiatric comorbidity (mainly anxiety and depressive disorders) and concomitant psychotropics (benzodiazepines in about 1/3 of the patients). Z-drugs were prescribed mainly by internists (36.6% of prescriptions) and general practitioners (33.4%). The greater prevalence of elderly use and the fact that z z-drugs are mostly prescribed in the level of primary care health, raise concerns about the abuse of these drugs and the formation of a public health problem. Therefore, there is a necessity for multidisciplinary and collaborative interventions, both in health professionals and community.