Το γένος Hypericum L. στη Βόρεια Κεντρική Ελλάδα: Ταξινομικός προσδιορισμός και εθνοβοτανικές χρήσεις
Creators: name: Κέκη, Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Βόρεια Κεντρική Ελλάδα
Tαξινομικός προσδιορισμός
Εθνοβοτανική
Παραδοσιακές χρήσεις
Σπαθόχορτο
Hypericum
North Central Greece
Taxonomic identification
Ethnobotany
Traditional uses
Spathochorto

description: Το γένος Hypericum L. περιλαμβάνει περίπου 484 φυτικά taxa που ταξινομούνται σε 36 sections, μεταξύ των οποίων πόες, θάμνοι και σπανίως δέντρα με σχεδόν παγκόσμια εξάπλωση. Η χρήση φυτών του γένους, για θεραπευτικούς σκοπούς είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Έως και σήμερα φυτά Hypericum χρησιμοποιούνται παραδοσιακά, για διαφορετικές θεραπευτικές χρήσεις, στη Βαλκανική χερσόνησο και την Τουρκία, ενώ στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη διακινούνται εμπορικά, σύγχρονα σκευάσματα του είδους H. perforatum, γνωστού στην παγκόσμια αγορά με το όνομα St. Jonh’s wort. Η παρούσα εργασία στοχεύει στον ταξινομικό προσδιορισμό αυτοφυών φυτών του γένους Hypericum της περιοχής της Δημοτικής Ενότητας Βεγορίτιδας, στην καταγραφή των παραδοσιακών χρήσεων τους, από τους κατοίκους της περιοχής καθώς, και στην ποσοτική εκτίμηση των δραστικών ενώσεων των παραδοσιακά παρασκευασμένων εκχυλισμάτων. Για την προσέγγιση των ερωτημάτων (i) συλλέχθηκαν αυτοφυή φυτά από διαφορετικά υψόμετρα (52-1670m), (ii) πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με κατοίκους τις περιοχής, (iii) παρασκευάστηκαν εκχυλίσματα των αυτοφυών φυτών που συλλέχτηκαν, σύμφωνα με τις παραδοσιακές πρακτικές και (iv) εκτιμήθηκε η ποσότητα των ολικών υπερικινών των παραδοσιακά παρασκευασμένων εκχυλισμάτων. O ταξινομικός προσδιορισμός έδειξε ότι πέντε taxa του γένους Hypericum αυτοφύονται στην περιοχή, τα H. barbatum, H. olympicum, H. rumeliacum subsp. rumeliacum, H. perforatum subsp. perforatum και H. perforatum subsp. veronense. Το είδος που χρησιμοποιούν παραδοσιακά οι κάτοικοι της περιοχής είναι το H. perforatum. Tο παραδοσιακό παρασκεύασμα που χρησιμοποιείται συχνότερα στην περιοχή είναι το εκχύλισμα σε ελαιόλαδο και οι κύριες χρήσεις του αφορούν στην επούλωση πληγών και εγκαυμάτων καθώς και την αντιμετώπιση γαστρεντερολογικών προβλημάτων. Το κοινό όνομα των φυτών Hypericum που χρησιμοποιούν οι κάτοικοι της περιοχής είναι «σπαθόχορτο» και το όνομα που χρησιμοποιούν για το εκχύλισμα σε ελαιόλαδο είναι το «σπαθόλαδο». Το περιεχόμενο των εκχυλισμάτων σε ολικές υπερικίνες φαίνεται να σχετίζεται με το είδος του φυτικού υλικού και την εποχή συλλογής του καθώς και την έκθεση του εκχυλίσματος στην ηλιακή ακτινοβολία
description: The genus Hypericum L. includes about 484 taxa placed in 36 taxonomic sections, among them herbs, shrubs and infrequently trees, with almost worldwide distribution. The use of Hypericum plants for therapeutical uses is known since ancient times Wild growing Hypericum plants are well known in the Balkan peninsula and Turkey and are still used by local people for the preparation of traditional medicines, while in North and Central Europe modern preparations of H. perforatum known as St. John’s wort, are widely sold. The aim of the present study is to taxonomically identify the different Hypericum taxa grown in Municipality of Edessa (Vegoritida area) in North Central Greece, record which of them are used as traditional medicines by the locals, trace information for the way of home-made preparations as well as the suggestions for therapeutically applications and the quantitative evaluation of the active ingredients of the traditional preparations. For the purposes of this study (i) plants of the genus Hypericum were collected from different altitudes (52-1670m) and taxonomically identified (ii) interviews with local people were carried out, (iii) traditional preparations were made and (iv) the total hypericin content of the traditional oil extracts was estimated. The taxonomical identification suggests that five native taxa were found in the area, H. barbatum, H. olympicum, H. rumeliacum subsp. rumeliacum, H. perforatum subsp perforatum and H. perforatum subsp. veronense. The taxon that is used by the local people is H. perforatum. The traditional preparation that is mostly used by the locals is the olive oil extract and its main uses concerns skin problems and gastrointestinal diseases. The common name for Hypericum plans in the area is “spathohorto” and that of the olive oil extract is “spatholado”. The total hypericin content of the traditional olive oil extracts seems to be related to each taxon used, the season of plants collection as well as the duration of oil extracts exposure to sunlight