Η κατάθλιψη στην εφηβική ηλικία. Ποιμαντικοψυχολογική Προσέγγιση
Creators: name: Καραγκούνης, Άγγελος Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Κατάθλιψη
Εφηβεία
Γνωσιακή Συμεριφορική Θεραπεία
Εξαγόρευση λογισμών
Εκκλησία
Depression
Adolescence
Cognitive Behavioral Therapy (CBT)
Confession
Church

description: Στη διερεύνηση του συσχετισμού της χριστιανικής πίστης και της ψυχολογίας αναφορικά με την εφηβεία και την κατάθλιψη κατατείνει η παρούσα εργασία. Ειδικότερα, διερευνά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εφηβείας σε όλες τις πτυχές της, τόσο τις σημαντικές μεταβολές της στον βιοσωματικό, νοητικό, συναισθηματικό, κοινωνικό τομέα, όσο και την πορεία του/της εφήβου για την κάλυψη των κύριων αναπτυξιακών του/της αναγκών και στόχων, όπως η απόκτηση αυτονομίας και η διαμόρφωση της προσωπικής του ταυτότητας. Αναλύονται οι παράγοντες που συμβάλλουν καθοριστικά στα παραπάνω, όπως το οικογενειακό περιβάλλον, η ομάδα των συνομηλίκων, η ιδιοσυγκρασία του εφήβου αλλά και η θρησκευτικότητα και η χριστιανική οπτική και πίστη ως βίωμα του εφήβου. Ανιχνεύει βιβλιογραφικά η εργασία επιπλέον τις περιπτώσεις όπου η εφηβεία «συναντάται» με την ψυχοπαθολογική διαταραχή της κατάθλιψης, η οποία δυστυχώς πλήττει όλο και περισσότερους. Προσδιορίζεται και αποσαφηνίζεται η έννοια της κατάθλιψης στις ποικίλες εκφάνσεις της σε ψυχολογικό πλαίσιο. Επισημαίνονται οι γενετικοί – βιολογικοί αλλά και οι περιβαλλοντικοί – ψυχολογικοί αιτιολογικοί παράγοντες, κυρίως στην εφηβεία. Στις θεραπευτικές προσεγγίσεις, πέραν του ιατρικού - βιολογικού μοντέλου, σε επίπεδο ψυχοθεραπείας εστιάζει η εργασία στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) και στην πελατοκεντρική του C. Rogers, που αξιοποιούνται περισσότερο και αποτελεσματικότερα στην κλινική πράξη αλλά και «συγγενεύουν» σαφώς με την ποιμαντική προσέγγιση. Στην ποιμαντική – χριστιανική προσέγγιση η κατάθλιψη προσδιορίζεται και ερμηνεύεται ως βίωμα του ανθρώπου από τα αγιογραφικά και πατερικά κείμενα. Αιτιολογικά και θεραπευτικά συσχετίζεται σε πνευματικό επίπεδο με την θεία παρουσία στη ζωή του μεταπτωτικού ανθρώπου, σε συνδυασμό με τον σωτηριολογικό και θεραπευτικό χαρακτήρα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αναδεικνύεται επίσης η σημασία των λογισμών και δη η εξαγόρευσή τους, όπως και η θετική συνάφεια της θρησκευτικότητας και συγχωρητικότητας με την θεραπεία του καταθλιπτικού εφήβου. Τέλος, διαπιστώνεται σε πολλά επιμέρους πεδία, αιτιολογικά και θεραπευτικά, η σύγκλιση αλλά και ο αναλογικός και συμπληρωματικός ρόλος του δίπτυχου της ψυχολογίας και της χριστιανικής προσέγγισης, επιβεβαιώνοντας ταυτόχρονα την λειτουργικότητα και αναγκαιότητα της επιστήμης της Ποιμαντικής Ψυχολογίας.
description: This paper explores the relationship between Christian faith and psychology with regard to adolescence and depression. In particular, it researches not only the particular characteristics of adolescence in all its aspects, its significant changes in the bio-somatic, mental, emotional, social field, but also the adolescent's course to meet his or her main developmental needs and goals, such as autonomy gaining and personal identity shaping. The factors that contribute decisively to the above are analyzed, such as the family environment, the group of peers, the temperament of the adolescent, but also religiosity and Christian perspective and faith as an experience of the adolescent. This essay detects also bibliographically the cases wherein adolescence "meets" with the psychopathological disorder of depression, which unfortunately affects more and more people. Depression is identified and clarified in its various manifestations in a psychological context. Moreover, the genetic —biological but also the environmental— psychological etiological factors are pointed out, mainly in adolescence. In addition to the medical-biological model in therapeutic approaches, the paper focuses on the Cognitive Behavioral Therapy (CBT) and C. Rogers' client-centered approach, which are used more frequently and effectively in clinical practice, but are also clearly “related" to the pastoral. In the pastoral-Christian approach, depression is defined and interpreted as a human experience by the hagiographic and patristic texts. Etiologically and therapeutically, it is spiritually correlated with the divine presence in the life of postlapsarian human beings, in combination with the soteriological and healing character of the Orthodox Church. The importance of thoughts and their confession is also highlighted, as well as the positive relevance of religiosity and forgiveness with the treatment of the depressed adolescent. Finally, the convergence but also the proportional and complementary role of the diptych of psychology and the Christian approach is ascertained in many sub-fields, etiologically and therapeutically, while confirming at the same time the functionality and necessity of Pastoral Psychology as a science.