Οι συμμετοχικές προσεγγίσεις σε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης από τη θεωρία στην πράξη: αντιλήψεις και εμπειρίες των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης
Creators: name: Δραγούνη, Κωνσταντία Ελπινίκη Παρασκευά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Συμμετοχικές προσεγγίσεις
Περιβαλλοντική εκπαίδευση
Αντιλήψεις εκπαιδευτικών
Participatory approaches
Environmental education
Teacher perceptions

description: Η ενσωμάτωση των συμμετοχικών προσεγγίσεων - οι οποίες προτείνονται από το πεδίο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΠΕ) ως η αποτελεσματικότερη μορφή εκπαίδευσης για τη δημιουργία περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένων πολιτών, πρόθυμων να αναλάβουν δράση για την επίλυση περιβαλλοντικών προβλημάτων – στα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που υλοποιούνται στα ελληνικά σχολεία, είναι μία διαδικασία που σύμφωνα με τη βιβλιογραφία συναντά εμπόδια στην εφαρμογή της. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να μελετήσει το ζήτημα της συμμετοχικότητας των παιδιών σε προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης υπό το πρίσμα της οπτικής των εκπαιδευτικών που υλοποιούν τα προγράμματα αυτά, λαμβάνοντάς τους υπόψη ως τους φορείς που ενσωματώνουν τις παιδαγωγικές θεωρίες στη λειτουργία της τάξης τους. Πρόκειται για μία ποιοτική έρευνα στην οποία συμμετείχαν 19 εκπαιδευτικοί. Η συλλογή των δεδομένων έγινε μέσω συνεντεύξεων και τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη μέθοδο της θεματικής ανάλυσης. Από την ανάλυση των δεδομένων προκύπτει ότι οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για τη συμμετοχικότητα των παιδιών σε προγράμματα ΠΕ δεν ανταποκρίνονται στον τρόπο με τον οποίο η συμμετοχικότητα παρουσιάζεται στις προτεινόμενες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στις πρακτικές που εφαρμόζουν. Επίσης από τις συνεντεύξεις με τους εκπαιδευτικούς αναδύονται και οι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την εφαρμογή συμμετοχικών προσεγγίσεων κατά την υλοποίηση προγραμμάτων ΠΕ. Οι παράγοντες αυτοί σχετίζονται τόσο με τις προσωπικές αντιλήψεις των εκπαιδευτικών για την παιδική ηλικία και την επάρκειά τους όσο και με λειτουργικά ζητήματα του ελληνικού σχολείου. Τα ευρήματα της έρευνας αυτής, εξηγούν την ασυμβίβαστη σχέση μεταξύ ΠΕ και ελληνικού σχολείου και τους λόγους για τους οποίους οι συμμετοχικές προσεγγίσεις δεν εφαρμόζονται με τη μορφή που η βιβλιογραφία προτείνει στα προγράμματα ΠΕ που υλοποιούνται.
description: The Greek educational system faces challenges in successfully incorporating the participatory approaches proposed by the field of Environmental Education (EE). These approaches are considered the most effective form of education to create environmentally aware citizens willing to act in order to solve environmental problems. The present study, taking into account teachers as the agents who translate theory into practice, attempts to investigate children's participation in environmental education programs from the perspective of the teachers who implement these programs. It is a qualitative research in which 19 teachers participated. The data were collected through interviews and analyzed through thematic analysis. Data analysis indicates that teachers' perceptions of children's participation in EE programs do not correspond to the recommended participatory approaches. The discrepancy between theory and teachers' perceptions is reflected in their practices. The discussion with teachers also reveals the factors that affect the implementation of participatory approaches during EE programs. These factors are related both to the teachers' perceptions of childhood and their competence as well as to functional issues of the Greek school. The findings of this research, in addition to the explanation they give for the incompatibility between EE and Greek schools, they explain the reasons why teachers do not implement the suggested forms of participation during EE programs.