Εκτίμηση εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού πληθυσμού των τσιγγάνων στην Ελλάδα και διερεύνηση εμποδίων εμβολιασμού
Creators: name: Παπαμιχαήλ, Δημήτρης Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Τσιγγάνοι
Ελλάδα
Εμβολιαστική κάλυψη
Εμπόδια
Roma
Greece
Vaccination coverage
Barriers

description: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διαμόρφωση αξιόπιστων ποσοτικών εκτιμήσεων, σε εθνικό επίπεδο, για την εμβολιαστική κάλυψη του παιδικού πληθυσμού των Ελλήνων Τσιγγάνων και για τους παράγοντες που την επηρεάζουν, καθώς και η διερεύνηση των αντιλήψεων εμβολιασμού και των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι γονείς Τσιγγάνοι στην Ελλάδα, αναφορικά με τους παιδικούς εμβολιασμούς. Πραγματοποιήθηκε συγχρονική επιδημιολογική μελέτη εμβολιαστικής κάλυψης του παιδικού Τσιγγάνικου πληθυσμού, σε εθνικό επίπεδο. Έγινε δειγματοληψία παιδιών Ρομά με διαστρωμάτωση και κατά συστάδες. Επιλέχτηκαν 30 οικισμοί και εν συνεχεία με συστηματική δειγματοληψία εντός κάθε οικισμού επιλέχτηκαν 7–10 παιδιά ηλικίας 2–6 ετών. Πληροφορίες εμβολιαστικής κάλυψης συλλέχθηκαν από πολλαπλές πηγές. Οι γονείς των παιδιών και 2–4 «άτομα-κλειδιά» από κάθε οικισμό ερωτήθηκαν για τις αντιλήψεις των Ελλήνων Τσιγγάνων και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν σε σχέση με τους εμβολιασμούς. Στην ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε στάθμιση για κάθε στρώμα. Οι παράγοντες στάθμισης που χρησιμοποιήθηκαν αντανακλούν το σχετικό μέγεθος του πληθυσμού Ρομά κάθε στρώματος και ορίστηκαν μέσω διαδικασίας συναίνεσης μεταξύ εμπειρογνωμόνων σε θέματα Ρομά. Συμπληρωματικά, οργανώθηκαν πέντε ομάδες εστιασμένης συζήτησης με τη συμμετοχή νεαρών μητέρων, γιαγιάδων και διαμεσολαβητών υγείας Ρομά, με σκοπό την περεταίρω κατανόηση των αντιλήψεων και των εμποδίων αναφορικά με τους παιδικούς εμβολιασμούς των Τσιγγάνων. Στη μελέτη συμμετείχαν 251 παιδιά με διάμεση ηλικία 4,2 έτη (διατεταρτημοριακό εύρος: 3,0–5,2 έτη) και το 51% ήταν κορίτσια. Η μεγάλη πλειοψηφία των παιδιών (86%) διατηρούσε το βιβλιάριο εμβολιασμών, ενώ τα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης βρέθηκαν πολύ χαμηλά για όλα τα εμβόλια ανεξαιρέτως. Ποσοστό 35–39% είχε ακολουθήσει «στοιχειώδη εμβολιασμό» (DTP3, IPV2, MMR1), ενώ περίπου το 15% των παιδιών βρέθηκε να έχει λάβει «εκτεταμένο εμβολιασμό» (DTP4, IPV3, MMR1, HepB3, Hib3, MCVC1, PCV1). Ένα στα δύο παιδιά είχε εμβολιαστεί με 3 δόσεις IPV και το 43–48% είχε λάβει μία δόση MMR. Κανένα παιδί δεν είχε εμβολιαστεί έναντι της φυματίωσης στον πρώτο χρόνο ζωής. Οι καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στον οικισμό και η εγγύτητά του σε πρωτοβάθμιες δομές υγείας που παρέχουν εμβολιασμούς εμφανίζουν θετική συσχέτιση με υψηλότερους δείκτες εμβολιασμού. Τα παιδιά των οποίων οι γονείς ανέφεραν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον εμβολιασμό τους βρέθηκαν λιγότερο εμβολιασμένα. Οι Τσιγγάνοι γονείς στην πλειοψηφία τους έχουν θετική αντίληψη για τους εμβολιασμούς παρά το έλλειμμα ενημέρωσης που αποτυπώθηκε. Τα σημαντικότερα εμπόδια πρόσβασης στις υπηρεσίες εμβολιασμού που αναφέρθηκαν ήταν: το υψηλό οικονομικό κόστος, η μεγάλη απόσταση και οι διαδικαστικές δυσκολίες. Ένα άλλο, βαθύτερο, αίτιο των χαμηλών ποσοστών εμβολιασμού που αναδείχθηκε από την ποιοτική μελέτη ήταν το γεγονός ότι οι προληπτικές παρεμβάσεις τείνουν να μην ιεραρχούνται ψηλά στο πλαίσιο της δύσκολης τσιγγάνικης καθημερινότητας καθώς το όφελός τους δεν είναι άμεσα ορατό. Η παρούσα επιδημιολογική μελέτη αποτελεί την πρώτη δημοσιευμένη έρευνα διεθνώς που εκτιμά την εμβολιαστική κάλυψη του παιδικού πληθυσμού Τσιγγάνων σε εθνικό επίπεδο. Τα ποσοστά εμβολιασμού βρέθηκαν πολύ χαμηλότερα από αυτά του γενικού παιδικού πληθυσμού της Ελλάδας, ενώ υπολείπονται των αντίστοιχων εκτιμήσεων για τον παιδικό Τσιγγάνικο πληθυσμό άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Η διαθεσιμότητα έγκυρων ποσοτικών εκτιμήσεων σε εθνικό επίπεδο για την κατάσταση εμβολιασμού των Τσιγγάνων, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση προγράμματος μακράς πνοής για τον συστηματικό και συνεχιζόμενο εμβολιασμό των παιδιών Ρομά στην Ελλάδα.
description: The aim of the present study is to obtain reliable quantitative estimates of vaccination coverage of the Greek Roma child population at a national level, to identify associated risk factors, as well as to investigate Roma parental perceptions about, and barriers to, child vaccination in Greece. We carried out a cross sectional vaccination coverage survey of Roma children at a national level using stratified cluster sampling. Thirty Roma settlements (clusters), stratified by geographical region and settlement type, were included; 7–10 children aged 2–6 years were selected from each settlement using systematic sampling. Information on children’s vaccination coverage was collected from multiple sources; parents and 2–4 key persons from each of the selected Roma settlements provided information regarding perceptions among Greek Roma about immunization and barriers to vaccination. In the analysis we applied weights for each stratum reflecting its relative Roma population size, which were identified through a consensus process among experts in the field of Roma issues in Greece. In addition, we organized five focus groups with the participation of young Roma mothers, grandmothers and Roma health mediators in order to further understand parental perceptions and barriers regarding Roma childhood vaccinations. A total of 251 Roma children participated in the study; median age was 4.2 years (interquartile range: 3.0–5.2 years) and 51% were girls. A vaccination document was presented for the large majority (86%) of children. We found very low vaccination coverage for all vaccines. In 35–39% of children “minimum vaccination” (DTP3 and IPV2 and MMR1) was administered, while around 15% had received “extended vaccination” (all of DTP4, IPV3, MMR1, HepB3, Hib3, MCVC1, PCV1). Half the children had been vaccinated with 3 doses of IPV and 43–48% had received one dose of MMR. No child was vaccinated against tuberculosis (BCG) in the first year of life. Better living conditions and primary care services providing vaccinations close to Roma settlements were associated with higher vaccination indices. Children whose parents reported vaccination barriers had lower immunization coverage. The majority of Roma parents expressed positive attitudes towards vaccination despite the inadequacy of information which was identified. The major vaccination barriers mentioned were: high cost, long distance to vaccination sites and administrative difficulties. Another cause underlying low vaccination rates which emerged from the qualitative study is the fact that Roma tend not to consider preventive interventions a priority in the context of their hard everyday life, as their benefit is not immediately visible. The present study is the first vaccination coverage survey of Roma child population carried out at a national level published in the international literature. Vaccination rates for Roma children were much lower than those of the majority child population in Greece, and are below the corresponding estimates for the Roma child population in other European countries. The availability of valid quantitative estimates of Roma vaccination coverage at a national level can contribute decisively to the implementation of a long-term programme for the systematic and ongoing vaccination of Roma children in Greece.