Ο δικαστικός έλεγχος των Αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας από το Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης
Creators: name: Μουτσέρα, Αρετή Θωμά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Συμβούλιο Ασφαλείας
Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης
Δικαστικός Έλεγχος
Security Council
International Court of Justice
Judicial Review

description: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι αφενός η ανάδειξη της φύσης του Συμβουλίου Ασφαλείας ως πολιτικού οργάνου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Ειδικότερη αναφορά γίνεται στις εξουσίες που του απονέμονται από το Χάρτη του Ο.Η.Ε καθώς και στο εύρος των εξουσιών αυτών. Μέσα από την ανάλυση των αρμοδιοτήτων του και ειδικότερα αυτών στα πλαίσια του κεφαλαίου VII του Χάρτη που αφορά σε λήψη μέτρων εξαναγκασμού (με ή χωρίς χρήση ένοπλης βίας) σε βάρος κρατών αλλά και φυσικών προσώπων αναδεικνύεται ο ρόλος του Διεθνούς Δικαίου, των σκοπών και των αρχών του Χάρτη, του ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ως πιθανών περιορισμών στη δράση του. Περαιτέρω γίνεται αναφορά σε Αποφάσεις του Συμβουλίου, που εκ πλαγίου έχουν επικριθεί στα ευρωπαϊκά fora στα πλαίσια επιβολής «έξυπνων» ή «στοχευμένων» κυρώσεων. Αφετέρου εξετάζονται οι αρμοδιότητες και ο ρόλος του Διεθνούς Δικαστηρίου ως κυρίου δικαστικού οργάνου του Ο.Η.Ε. Μέσα από μία εκτενή ανάλυση της γνωμοδοτικής και της κατ’ αντιμωλία αρμοδιότητας του Δικαστηρίου αναλύεται η στάση του απέναντι στο Συμβούλιο Ασφαλείας καθώς και η δυνατότητα του να προβεί σε εκ πλαγίου έλεγχο νομιμότητας των αποφάσεων του Συμβουλίου, από τη στιγμή που καταστατικά στερείται της δυνατότητας ευθέος ελέγχου. Τέλος, μέσα από την παράθεση δύο υποθέσεων που απασχόλησαν το Διεθνές Δικαστήριο στα πλαίσια της κατ’ αντιμωλία αρμοδιότητας του, καταδεικνύεται η επιφυλακτική στάση του απέναντι σε θέματα νομιμότητας των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η επισκόπηση της νομολογίας του Διεθνές Δικαστηρίου σε θέματα που άπτονταν της δράσης του Συμβουλίου Ασφαλείας επιβεβαιώνει την αδυναμία του Δικαστηρίου να επέμβει σε ζητήματα για τα οποία ασκεί την αρμοδιότητα του το Συμβούλιο Ασφαλείας, ακόμη και αν το τελευταίο λειτουργεί καθ’ υπέρβαση των αρμοδιοτήτων του, καθώς το Δικαστήριο καταστατικά δεν έχει δυνατότητα ακύρωσης των αποφάσεων του Συμβουλίου. Τα συστημικά αυτά προβλήματα στο δίκαιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών υπαγορεύουν τη θεσμική ανάγκη αναθεώρησης του Χάρτη, παρότι μια τέτοια πιθανότητα την παρούσα στιγμή δεν φαίνεται εφικτή.
description: The aim of this thesis is to present the nature of the Security Council as a political organ of the United Nations, having the task to maintain the international peace and security. There is a special mention to the powers conferred to it by the UN Charter, as well as to the width of these powers. Through the analysis of its competencies and specially of the ones under Chapter VII of the Charter, concerning the adoption of coercion measures (with or without the use of armed violence), against states or natural persons, is highlighted the role of international, humanitarian and human rights law, as well of the aims and principles of the Charter, as restriction to its activity. Moreover, there is a mention to Security Council decisions that have been collaterally criticized in European fora, into the framework of the imposition of “clever” or “targeted” sanctions. Furthermore, there is an examination of the competencies and the role of the International Court of Justice, as the principal judicial body of the United Nations. Through an extended analysis of its advisory and adversarial jurisdiction, the ICJ’s stance against the Security Council and its capability to make a collateral legality control to Council’s decision is examined, since the Court does not have the capability to control them directly. Finally, the cautious approach of the Court against Security Council’s decisions issues is highlighted through the review of two ICJ cases in the framework of its adversarial jurisdiction. The review of International Court decisions that are related to Security Council’s actions affirms the inability of the Court to intervene to issues, where the Security Council exercises its competence, even when it acts ultra vires. The reason is that under its statute, the Court does not have the power to annul any Security Council decisions. These systematic problems of the law of international organizations advocate in favor of an amendment of the Charter, but such a possibility currently seems infeasible.