Ευρωπαϊκή ένωση και δυτικά βαλκάνια: εκδημοκρατισμός και ένταξη
Creators: name: Δουλδέρη, Αγγελική Ιωακείμ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Ευρωπαϊκή ένωση
Δυτικά Βαλκάνια
Εκδημοκρατισμός
Ενταξη
Διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης
Μεταρρυθμίσεις
European Union
Western Balkans
Democratization
Integration
Stabilisation and association process
Reforms

description: Σ’ όλους μας είναι γνωστές οι συνεχείς αλυσιδωτές κρίσεις στα Βαλκάνια που είχαν σαν αποτέλεσμα τον θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, τον διωγμό εκατομμυρίων ανθρώπων από τις εστίες τους, την καταστροφή μεγάλου μέρους της υποδομής και των μέσων παραγωγής της περιοχής και τη γενικότερη οπισθοδρόμηση των κρατών των Βαλκανίων σε επίπεδα ανάπτυξης που θύμιζαν άλλες προγενέστερες εποχές. Η διχοτόμηση των Βαλκανίων σε Ανατολικά και Δυτικά δεν στηρίζεται σε κάποια ιστορικά ή πολιτισμικά κριτήρια. Αντιθέτως, η διαίρεση της περιοχής είχε πολιτικό περιεχόμενο αφού το μόνο κοινό χαρακτηριστικό ανάμεσα στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων ήταν η σημαντική υστέρηση στην υιοθέτηση οικονομικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων. Ο όρος "Δυτικά Βαλκάνια" λοιπόν παρέπεμπε στα κράτη εκείνα της περιοχής των οποίων τα πολλαπλά και αλληλένδετα εσωτερικά προβλήματα αποτελούσαν πηγή σημαντικών απειλών ενάντια στην Ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο στρατηγικός στόχος που έθεσε επομένως η Ευρωπαϊκή Ένωση στα Βαλκάνια είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για σταθερότητα, δημοκρατική ομαλότητα, λειτουργία των θεσμών, συνεργασία, ανάπτυξη και ευημερία, καθώς και η εκπλήρωση των σχετικών πολιτικών και οικονομικών κριτηρίων ώστε να καταστεί δυνατή η ένταξη όλων ανεξαιρέτως των χωρών στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση. Στην διπλωματική μου εργασία, εξέτασα λοιπόν, κατά πόσον η ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων έχει συμβάλει κυρίως στον εκδημοκρατισμό, και ακολούθως στην ανάπτυξη και στη σταθεροποίηση των χωρών και πόσο τις έχει βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τις μείζονες προκλήσεις και να προβούν σε πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Ερωτήματα επίσης, όπως αν μπορούν τα Δ. Βαλκάνια να ακολουθήσουν την οδό της συνεργασίας και της ευημερίας μακριά από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί το καλύτερο κίνητρο για να ξεπεράσουν όλες τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες των Δ. Βαλκανίων, και αν τελικά είναι προς το συμφέρον της ΕΕ να προχωρήσει η εν λόγω περιοχή όσον το δυνατό ταχύτερα στις απαιτούμενες πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να ενταχθούν τελικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με απασχόλησαν καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασίας.Το πλαίσιο ανάλυσης και η δομή της διπλωματικής μου εργασίας, διαμορφώθηκαν ως εξής: στο πρώτο κεφάλαιο επιχείρησα να παρουσιάσω την πορεία του εκδημοκρατισμού στα Δ. Βαλκάνια, το ρόλο που είχε η ΕΕ στην περιοχή την δεκαετία του 90, αλλά και ποιες ήταν τελικά οι αιτίες προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα Δ.Βαλκάνια. Στο δεύτερο κεφάλαιο, μελέτησα τη σχέση που έχει η ΕΕ με κάθε μία χώρα των Δυτικών Βαλκανίων, αλλά και τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί, αφού αυτές συμπυκνώνουν ένα μεγάλο μέρος της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για τον εκδημοκρατισμό και την ανάπτυξη των χωρών αυτών. Στο τρίτο κεφάλαιο, εξέτασα την επίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πορεία εκδημοκρατισμού και ανάπτυξης των Δυτικών Βαλκανίων. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναφέρθηκα στην κατάσταση προόδου που έχει υλοποιηθεί και στα σημαντικά επιτεύγματα που σημειώθηκαν στις χώρες αυτές, αλλά και τις προκλήσεις που καλούνται ακόμα να αντιμετωπίσουν. Στο πέμπτο κεφάλαιο, μελέτησα ξεχωριστά για κάθε χώρα των Δ. Βαλκανίων, αν πληροί τα πολιτικά και οικονομικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, που αποτελούν άλλωστε και βασική προϋπόθεση για την πλήρη ένταξη τους στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Συγκεκριμένα δηλαδή, αν οι χώρες των Δ. Βαλκανίων έχουν ευθυγραμμιστεί με τις κατευθυντήριες αρχές της Ε.Ε., που αφορούν τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την προστασία των μειονοτήτων, αλλά και αν μπορούν οι χώρες να αντιμετωπίσουν μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. Στο έκτο κεφάλαιο, διερεύνησα τις απόψεις που είχαν οι Δυτικοί για τα Βαλκάνια την περίοδο της γιουγκοσλαβικής κρίσης, και κατά πόσον αυτές οι αντιλήψεις μένουν ίδιες ή έχουν πλέον αλλάξει. Επιχείρησα βέβαια από την άλλη, να διατυπώσω και τις απόψεις των πολιτών των Δ. Βαλκανίων και αν τελικά οι πολίτες επιθυμούν τις μεταρρυθμίσεις και την ένταξη τους στην ΕΕ.Στο τέλος, ακολούθησαν οι συμπερασματικές παρατηρήσεις, στα ερωτήματα που έθεσα.
description: The continuous and consecutive crises in the Balkans, that resulted in the death of one hundred thousand people, the expulsion of millions of people from their homes, the destruction of a large part of the infrastructure and of the means of production of the region, as well as in the overall regression of the Balkan countries in levels of development reminding other previous eras, are known to all of us.The division of the Balkans into Eastern and Western is not based on any historical or cultural criteria. On the contrary, the division of the region had political content, since the only common feature among the Western Balkan countries was the significant delay in the adoption of economic and political reforms. Thus, the term “Western Balkans” referred to the states where the multiple and interrelated domestic problems were a source of important threats to the European security.Therefore, the strategic goal set by the European Union in the Balkans is the creation of the conditions for stability, democratic regularity, functioning of the institutions, cooperation, development, prosperity, as well as the fulfillment of the relevant political and economic criteria in order to render possible the integration of all, without exemption, countries in the European Union.Thus, in my diploma thesis I examined whether the European perspective of the Western Balkans has mainly contributed to the democratization, and afterwards to the development and stability of the countries, and how much it has helped them to encounter the major challenges and proceed to political and economic reforms. Questions also such as to whether the Western Balkans can follow the path of cooperation and prosperity away from the European Union, whether the European Union is the best motivation in order for the Western Balkan countries to overcome all the challenges they face, and finally, whether the proceeding of the area in question to political and economic reforms as quickly as possible, and eventually its integration in the EU, are for the European Union’s interest, engaged my thought throughout my diploma thesisThe analytical framework and the structure of my diploma thesis were shaped as follows; in the first chapter I attempted to present the process of democratization in the Western Balkans, the role that the EU had in the region in the 90s, as well as which were ultimately the reasons for the Europeans Union’s approach towards the Western Balkans.In the second chapter I studied the relationship that the EU has with each country in the Western Balkans, as well as the agreements contracted, since they compact a big part of the European strategy for the democratization and the development of these countries. In the third chapter I investigated the influence of the European Union in the process of democratization and development of the Western Balkans. In the fourth chapter I referred to the progress made and the significant achievements marked in these countries, but also to the challenges that they still have to face. In the fifth chapter I considered separately for each country of the Western Balkans, if it fulfills the political and economic criteria of Copenhagen, which are indeed a prerequisite for full integration in the European Union. More specifically, that is to say whether the countries of the Western Balkans have aligned with the guiding principles of the EU, concerning democracy, the rule of law, respect for human rights, the protection of minorities, as well as if the countries can meet in medium-term with the competitive pressures and the market forces within the Union. In the sixth chapter I examined the views that Western people had for the Balkans during the Yugoslavian crisis, and whether these perceptions remain the same or have nowadays changed. On the other hand, I attempted also to formulate the views of the citizens of the Western Balkans and finally if the citizens desire the reforms and the integration into the EU. In the end, I formulated the concluding remarks concerning the questions raised.