Αγροτουρισμός και θεσμική πιστοποίηση : η περίπτωση του προγράμματος LEADER στο νομό Πιερίας
Creators: name: Θωμαΐδου, Αντωνία Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αγροτουρισμός
Xρηματοδοτικά προγράμματα
Kαλάθι αγροτικών προϊόντων
ΟΤΔ
LEADER
Αgrotourism
Cluster
Funding Program
Local products
LAG

description: Ο Αγροτουρισμός αποτελεί κεντρικό θέμα διερεύνησης και συζήτησης μεταξύ των ερευνητών και των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης. Ο τρόπος ζωής στη φύση και οι αγροτικές αξίες αποτελούν τον κεντρικό άξονα της φιλοσοφίας του Αγροτουρισμού, θέτοντας ως στόχο τη μύηση στο περιβάλλον του χωριού, της αγροτικής ζωής, της ενσωμάτωσης στον κοινωνικό ιστό και τις τοπικές συνθήκες, προσφέροντας πολλαπλά πλεονεκτήματα, τόσο για τις περιοχές όπου αναπτύσσεται και για τα άτομα που εμπλέκονται (αγρότες, τοπικές επιχειρήσεις), όσο και για την ανάπτυξη του τουρισμού γενικότερα. Μεγάλη ώθηση στην ανάπτυξη και καθιέρωση του Αγροτουρισμού στην Ελλάδα έδωσε η Κοινοτική Πρωτοβουλία LEADER (από το 1990) με επενδύσεις δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα σε όλες σχεδόν τις αγροτικές «γωνιές» της χώρας. Τα προγράμματα LEADER στόχευσαν στην ανάπτυξη του αγροτουρισμού, τη δημιουργία clusters, καθώς και τη στήριξη της τοπικής οικονομίας σε χωριά κάτω των 5000 κατοίκων. Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που προκύπτουν στο πλαίσιο της ανάπτυξης του αγροτουρισμού από τότε και μέχρι σήμερα είναι κατά πόσο οι επενδύσεις που έχουν υλοποιηθεί στη χώρα εμπίπτουν πραγματικά στην φιλοσοφία του αγροτουρισμού, όπως προκύπτει από τη θεωρία αλλά και στην πράξη πλέον με την θεσμοθέτηση του Αγροτουρισμού και την πιστοποίησή του βάση αυστηρών κριτηρίων. Προς αυτή την κατεύθυνση πραγματοποιήθηκε εμπειρική έρευνα πεδίου και συγκεκριμένα επιλέχθηκε ως Μελέτη Περίπτωσης η εφαρμογή της ΚΠ LEADER στο νομό Πιερίας, μία από τις πρώτες περιοχές που χρηματοδοτήθηκαν για δράσεις Αγροτουρισμού από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στις αρχές της δεκαετίας του ‘90. Μέσα από εργαλεία ποιοτικής και ποσοτικής έρευνας έγινε προσπάθεια να απαντηθούν τα ερευνητικά ερωτήματα, με την καταγραφή των απόψεων όλων των επιχειρηματιών του αγροτουρισμού στην περιοχή αλλά και μέσα από τη θεματική ανάλυση των δευτερογενών δεδομένων που συλλέχθηκαν. Σύμφωνα με τα ευρήματα, στο LEADER Ι και LEADER ΙΙ, υπάρχει σαφής αναφορά στον Αγροτουρισμό. Στην συνέχεια, στο LEADER +, μετονομάζεται σε Αγροτικός Τουρισμός και αναφέρεται σε δημιουργία και βελτίωση υποδομών διανυκτέρευσης, εστίασης, ενώ ο αγροτουρισμός αναφέρεται μόνο στα επισκέψιμα αγροκτήματα. Στην 4η προγραμματική περίοδο οι έννοιες διαχωρίζονται ακόμη περισσότερο ανάλογα με το επάγγελμα του δικαιούχου (αγρότης και μη). Παρόλο που κανένα κατάλυμα -επιχειρηματίας δεν πήρε το σήμα του αγροτουρισμού στην περιοχή έρευνας, πιστεύουν ότι ο αγροτουρισμός συνέβαλε στην αξιοποίηση της εικόνας της περιοχής τους, στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της περιοχής, στην δημιουργία θέσεων απασχόλησης κ.α. Κατανοούν ότι μέσα από την ποιοτική παροχή υπηρεσιών, τον σεβασμό και τη προστασία του φυσικού τοπίου του τόπου τους και τις επιχειρηματικές συνέργιες θα επιτύχουν βιώσιμη ανάπτυξη. Είναι φανερό από την έρευνα πεδίου τέλος ότι οι επιχειρήσεις μετά από τόσα χρόνια λειτουργίας και ολοκλήρωσης της χρηματοδότησης λειτουργούν νόμιμα, προσπαθώντας να διατηρήσουν το επίπεδο ποιότητας και φιλοξενίας και να επιβιώσουν σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ωστόσο, φαίνεται ότι πληρούν περισσότερο τις προϋποθέσεις ώστε να θεωρούνται επιχειρήσεις τουρισμού υπαίθρου και λιγότερο τις προϋποθέσεις του νόμου ώστε να πιστοποιηθούν ως επιχειρήσεις Αγροτουρισμού
description: Agrotourism is a central topic for discussion among researchers and rural development stakeholders/policy makers. The way of living in nature along with rural values, constitutes the main basis of Agrotourism philosophy, aiming at the initiation into the environment of the village, the rural life, the social integration and the local conditions, offering at the same time multiple advantages both for the areas where it is developed and those people who are involved (farmers, local businesses) in the tourism development. Community Initiative Development Program called "LEADER" (since 1990) has given a great impetus to the development and establishment of Agrotourism in Greece by offering a large variety of public and private investments all over the country. The goal of these programs was local development through diversification with agrotourism and through netwoorks-clusters' that support the local economy in villages with less than 5,000 inhabitants. One of the most important issues in the development of agrotourism, is whether the investments that have taken place in the country are following or not the philosophy of Agrotourism, meaning whether they imply in both theory and practice with the policy framework and recent regulation. In order to investigate the above issue, a field research was conducted in the prefecture of Pieria, which is one of the first areas that developed agrotourism through LEADER by the Ministry of Rural Development and Food; back in the early ‘90s. Using qualitative and quantitative research tools, an attempt was made to answer the research questions by gathering and analyzing the data given by all agrotourism entrepreneurs in the region. Additional thematic analysis was made using secondary data that was also available. According to the results, in LEADER I and LEADER II, there is a clear reference to agrotourism. Then, in LEADER+, agrotourism was renamed and approached as Rural Tourism which refers to the improvement of overnight accommodation and catering infrastructure. Agrotourism initially refers only to the visited farms. In the 4th programming period, the concepts are separated even more depending on the profession of the beneficiary (farmer and non-farmer). Even though none of the local businesses is currently labeled by the National Label of Agrotourism, beneficiaries believe that agrotourism contributed to the image of their area, to the utilization of the human resources of the area, to the creation of jobs, etc hence perceive their businesses as such. They understand that quality service, respect and protection of the local nature along with business synergies can achieve local sustainable development. The research also highlights the fact that businesses after implementing one or more LEADER programs, operate legally and not only maintain but also improve the level of quality and hospitality in a competitive environment. However, they seem to meet the requirements of being certified as rural tourism businesses rather of being certified as agrotourism businesses