Impacts of road networks on brown bear (Ursus arctos) and mitigation measures
Creators: name: Ψαραλέξη, Μαρία Κ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Οδικά δίκτυα
Οικολογία δρόμων
Καφέ αρκούδα
Τροχαία ατυχήματα
Road networks
Brown bears
Mitigation measures
Road effects

description: Τα οδικά δίκτυα αποτελούν πλέον μια από τις σημαντικότερες αιτίες απώλειας της βιοποικιλότητας. Οι πιο σημαντικές επιπτώσεις τους στην άγρια πανίδα είναι η αυξημένη θνησιμότητα λόγω τροχαίων ατυχημάτων και η απομόνωση πληθυσμών εκατέρωθεν των δρόμων λόγω φραγμού στη μετακίνηση. Τα μεγάλα θηλαστικά είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα στις επιπτώσεις των δρόμων εξαιτίας των μικρών πληθυσμιακών πυκνοτήτων και των μικρών αναπαραγωγικών ρυθμών τους, ενώ οι ανάγκες τους για εκτεταμένες χωροκράτειες και η διασπορά τους σε μεγάλες αποστάσεις αυξάνουν τον κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων. Οι δρόμοι από την αρχαιότητα αποτελούσαν αρωγούς ανάπτυξης για τον άνθρωπο, αλλά συνοδεύονται από αρνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, οι οποίες πρέπει να μετριάζονται στο βαθμό που κάτι τέτοιο είναι δυνατό (Κεφάλαιο Ι). Σήμερα άλλωστε ο στόχος, όσο αφορά σε κατασκευαστικά έργα, είναι ο εκμηδενισμός των επιπτώσεών τους στη βιοποικιλότητα. Τα διαθέσιμα εργαλεία είναι πολλά και ποικίλουν σε αποτελεσματικότητα αλλά και σε κόστος. Τα τροχαία ατυχήματα με την πανίδα αποτελούν την πιο εμφανή επίπτωση των οδικών δικτύων στην πανίδα και πέρα από κύριος παράγοντα μη φυσικής θνησιμότητας της άγριας πανίδας, αποτελούν ζήτημα οδικής ασφάλειας, που φέρει και οικονομικές προεκτάσεις αφού τα τροχαία συνοδεύονται από καταστροφή ιδιοκτησίας. Ως εκ τούτου, η μείωσή τους είναι ένας από τους βασικούς λόγους υιοθέτησης εργαλείων μετριασμού. Στην Ελλάδα, γνωστά είναι τα τροχαία ατυχήματα με αρκούδες λόγω των σχετικών δημοσιευμάτων, με συνήθη κατάληξη τη θανάτωση του ζώου, υλικές ζημιές και τραυματισμό των επιβατών του οχήματος. Εξού, μελετήσαμε τα τροχαία ατυχήματα με αρκούδες 2005-2020 (Κεφάλαιο ΙΙ). Καταγράψαμε 101 τροχαία ατυχήματα με αρκούδες και εντοπίσαμε τέσσερεις περιοχές υψηλής συχνότητας, όπου συνέβησαν το 58% αυτών. Όμως οι δρόμοι αποτελούν και εν δυνάμει σημαντικό φραγμό για την πανίδα και πέρα από τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, κρίνεται απαραίτητη η πρόβλεψη και εξασφάλιση ασφαλών περασμάτων για την πανίδα για τη διασφάλιση της συνδεσιμότητας. Γι’ αυτό είναι κρίσιμη η συνεργασία των μηχανικών με ειδικούς επί της πανίδας για να εξασφαλίσουμε διαπερατά οδικά δίκτυα. Έτσι, μελετήθηκε ο αυτοκινητόδρομος Ε65 και πραγματοποιήθηκε λεπτομερής αξιολόγηση της χάραξης και προτάθηκαν βελτιώσεις με στόχο τη μείωση των επιπτώσεών του στην καφέ αρκούδα (Κεφάλαιο ΙΙΙ). Μετά από προσεκτική εξέταση των τεχνικών χαρακτηριστικών του αυτοκινητόδρομου και της αξιολόγησης της σημασίας της περιοχής της χάραξης, διατυπώθηκαν προτάσεις για μέτρα μείωσης των τροχαίων ατυχημάτων αλλά και βελτίωσης της συνδεσιμότητας. Προτάθηκε η βελτίωση των προδιαγραφών των προβλεπόμενων τεχνικών περασμάτων και η επιπλέον κατασκευή δύο διαβάσεων πανίδας, πέραν των προβλεπόμενων. Η υλοποίηση των προτάσεων που διατυπώθηκαν μπορούν να αυξήσουν τη διαπερατότητα του άξονα στο 72%, μειώνοντας το μήκος των μη διαπερατών περιοχών. Η αντίστοιχη αξιολόγηση των συνοδών έργων εντόπισε σημεία που θα επηρεάζονταν έντονα και εξού, διατυπώθηκαν προτάσεις για τη μείωση και του αντικτύπου των συνοδών έργων στο είδος. Υπάρχει πληθώρα εργαλείων μετριασμού των επιπτώσεων που χρησιμοποιούνται μεμονωμένα ή σε συνδυασμό αλλά υπόκεινται σε περιορισμούς και η αποτελεσματικότητά τους κρίνεται στη λεπτομέρεια αφού εξαρτάται μεταξύ άλλων και από τον τρόπο χρήσης τους. Ως εκ τούτου, κρίνεται κρίσιμη η στενή συνεργασία ειδικών επιστημόνων για την πανίδα με τους μηχανικούς και σχεδιαστές των οδικών δικτύων ώστε να επιλεγούν τα κατάλληλα μέτρα μείωσης των επιπτώσεων των δρόμων.
description: Road networks are considered as one of the main drivers of biodiversity loss. The most important road effects on wildlife are road-related mortality and the barrier effects, which may isolate certain sub-populations increasing their extinction risk. Large mammals are particularly vulnerable to road effects due to their wide-ranging movements and low reproductive rates. Road construction projects have always been promoters of development for humans, but their negative road effects on biodiversity should be minimized (Chapter I). The mitigation hierarchy (avoid, mitigate, restore, compensate) is now being recommended, aiming to achieve no net loss outcomes. The main two goals to achieve are animal-vehicle collision reduction and connectivity preservation. To this end, there are many available mitigation measures that cover a wide range of costs and effectiveness. Animal-vehicle collisions is the most profound road effect on wildlife and their reduction has been one of the main goals of mitigation strategies worldwide. In Greece, the most known animal vehicle collisions involve brown bears, and the outcome of bear-vehicle collisions usually results in human injury, property damage and animal fatality. Thus, we investigated these collisions from 2005 to 2020 (Chapter II). We recorded 101 bear-vehicle collisions and identified four collision hotspots, where 58% of total collisions occurred. There is not a “one size fits all” mitigation strategy. Rather, we should utilize all available knowledge and tools to effectively mitigate roadkill hotspots, while raising driver awareness and promoting vigilant driving. Roads are also a barrier for wildlife, and it is crucial to act proactively and preserve connectivity by creating safe crossing opportunities for wildlife. To this end, the cooperation of wildlife experts and engineers is crucial to achieve permeable roads. We investigated the case study of E65 and followed a method that enabled us to evaluate the need for design adaptations to limit the motorway’s impact on brown bears (Chapter III). After careful consideration of our results, we drafted mitigation proposals to mitigate road effects on brown bears. We considered animal disturbance and collisions with vehicles, but the majority of detailed proposals refer to measures and adaptations in crossing structures that can enhance connectivity and ensure that the motorway will be permeable. We further propose the incorporation of two additional structures to the motorway designs. The implementation of all suggestions drafted can render the motorway permeable up to 72%, with only a handful of short (&gt;1.3 km and &lt;2 km) stretches remaining as impermeable for bears. We also drafted respective suggestions for the accompanying constructions that seem to have a strong impact on bear habitat suitability and will greatly disturb probable denning sites. With societies demanding consideration of ecological issues within any construction project, road planners attempt to incorporate biodiversity issues into road design. Hence, over the past few decades, several mitigation measures have been tested and implemented to reduce the impact of roads on wildlife. The close cooperation of wildlife experts and road planners is vital in keeping the socio-economic needs of humans and the needs of wildlife balanced within comprehensive, cost-effective mitigation strategies.