Θεολογία και Οικονομία κατά το “Θεολογικόν” του Ευγενίου Βουλγάρεως:
Creators: name: Νικολάου, Ζαφειρώ Απόστολου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Θεολογικόν
Ευγένιος Βούλγαρης
Θεολογία, Οικονομία
Theologigon
Evgenios Voulgaris
Theology, Economy

description: Στην εργασία με τίτλο «Θεολογία και Οικονομία κατά το Θεολογικόν του Ευγενίου Βουλγάρεως» παρατίθενται συστηματικά τα βασικά δόγματα της ορθόδοξης πίστης, έτσι όπως τα κατέγραψε ο Ευγένιος Βούλγαρης στο έργο του Θεολογικόν στα μισά του 18ου αιώνα, στο πλαίσιο μιας εποχής όπου ο Διαφωτισμός τάραξε συθέμελα την πίστη, τη σκέψη και τη νοοτροπία των Χριστιανών, τόσο στην Ευρώπη όσο και στον χώρο της Χριστιανικής Ανατολής. Στην εισαγωγή αναλύεται ο ορισμός της θεολογίας, ο τρόπος με τον οποίο οφείλει να προσεγγίζει το περιεχόμενό της όποιος ασχολείται με αυτό, η μέθοδος παράθεσης των θεολογικών επιχειρημάτων, το κρυμμένο νόημα των Γραφών, η Παράδοση της Εκκλησίας και τι σημαίνει Εκκλησία, όπως και πως παίρνονται αποφάσεις ή λύνονται ζητήματα, που προκύπτουν στο σώμα της Εκκλησίας, μέσω των Συνόδων. Στο πρώτο κεφάλαιο αναπτύσσεται ένα από τα βασικά δόγματα της Χριστιανοσύνης, η πίστη σε έναν Θεό. Τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον έναν Θεό των Χριστιανών και τα ονόματα που μπορεί ή όχι Αυτός να προσλάβει, το άτοπο της πλήρους κατανόησης της ουσίας Του, το ενιαίο της Θεότητας, η απλότητα και το άτρεπτο του Θεού, η τελειότητα, η αγαθότητα και η αγιότητα Του, το άπειρο και το αχώρητο, η αιωνιότητα του Θεού και η δυνατότητα και ο βαθμός να γίνει ορατός ο Θεός από τον άνθρωπο. Εξετάζονται οι προϋποθέσεις για την επιδοκιμασία του ανθρώπου από τον Θεό μετά το θάνατο και οι συνέπειες της επιδοκιμασίας ή της αποδοκιμασίας από τον Θεό για τη ζωή του ανθρώπου και το θέμα του προορισμού. Έμφαση δίνεται στα χαρακτηριστικά του Θεού, που έχουν σχέση με τη σοφία Του, την πρόγνωσή Του, τη θέληση, την παντοδυναμία και την πρόνοιά Του. Ακολουθεί η έκθεση του κύριου δόγματος της Χριστιανοσύνης και ιδιαίτερα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που διαφοροποιεί και τον Χριστιανισμό από τις άλλες μονοθεϊστικές πίστεις, το δόγμα του ενός Τριαδικού Θεού και η σημασία του για τη σωτηρία του ανθρώπου. Στο επόμενο κεφάλαιο αναπτύσσεται η κτιστή από τον Θεό δημιουργία, είτε αόρατη είτε ορατή και αναλύονται τόσο τα χαρακτηριστικά των αγγελικών δυνάμεων όσο και του κόσμου και ιδιαιτέρως του ανθρώπου. Έμφαση δίνεται στην προπατορική επιλογή της παρακοής του θελήματος του Θεού και στις συνέπειες για όλη την ανθρωπότητα. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται το σπουδαιότερο δόγμα του Χριστιανισμού στα πλαίσια της θείας Οικονομίας για τον άνθρωπο, η ενσάρκωση του Θεού Λόγου και δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδας και οι συνέπειες της ενανθρώπισης για τη σωτηρία του ανθρώπου από τη φθορά και τον θάνατο. Ο Χριστός ως ιερέας, βασιλιάς, νομοθέτης, κριτής και μεσίτης ανθρώπων και θεού, εγγυάται σε κάθε άνθρωπο τη θεία μακαριότητα, αν ο ίδιος ο άνθρωπος το επιθυμήσει και τον ακολουθήσει στο παράδειγμα Του. Στο Θεολογικόν του Ευγένιου Βούλγαρη δεν περιλαμβάνεται η συνήθης ανάλυση των μυστηρίων της Εκκλησίας καθώς ο συγγραφέας δεν είχε εξαρχής τέτοια πρόθεση. Το σημαντικό αυτό έργο αποτέλεσε το κύριο εγχειρίδιο ορθόδοξης δογματικής σε μια ιδιαίτερα δύσκολη για τον ελληνισμό ιστορική περίοδο ενός και πλέον αιώνα.
description: In the preceding paper, the basic points of the Theology and Dispensation set out by Evgenios Voulgaris in his work called Theologicon in the middle of the 18th century are presented. In the introduction the data based on which one can freely follow the teachings of Evgenios Voulgaris on the essence of Christianity’s main dogma are presented. The definition of theology, the way in which its content ought to be approached by those dealing with it, the quotation method of the theological arguments, the hidden meaning of the Scriptures, the Tradition of the Church and what the meaning of the Church is, as well as how decisions are made or how matters are solved resulting from the Church body through the Synods, all these issues are examined. In the first chapter one of the most basic dogmas of Christianity was looked at: the faith in one God. At this point it is considered necessary to mention those features relating to the one God of the Christians, and the names which He may assume or not were analyzed extensively, as well as the out of place (discussion) of the complete understanding of His Essence, the unified nature of Divinity, God’s simplicity and His being unchangeable, His perfection, goodness and holiness, His infinity and uncontainable nature, and the possibility and the degree God becoming visible by man. In addition the presuppositions for man’s approbation by God after death and the consequences of God’s approbation or disapprobation at man’s life and the topic of destination are examined, whereas simultaneously emphasis is put on God’s features relating to His wisdom, His prognostication, His will, omnipotence and providence. Next followed the presentation of the main dogma of Christianity and especially of the Orthodox Church that differentiates Christianity from the rest of the monotheistic faiths, namely the dogma of the Trinitarian God. At this point Voulgaris stresses particularly the importance that the knowledge of this basic God’s mystery has for man’s salvation. In the next chapter the world created by God is explained, either the invisible or the visible world, and the characteristics of the angelic forces, of the cosmos and of man in particular are analyzed. Emphasis is put on the ancestral choice of disobeying God’s will and on the consequences for the entire humanity. In the third chapter, we analyze the most significant dogma of Christianity, the union of the divine nature with the human one and the consequences of the incarnation for man’s salvation from corruption and death. Christ as a priest, king, legislator, judge and mediator between men and God guarantees each man divine happiness, if man himself wishes to and follows His example. Immediately after we underline that in this work the usual analysis of the Church sacraments is absent. It seems that this was not the writer’s intension from the beginning. These notes of his were the main handbook of Orthodox dogmatics in an especially difficult historic period lasting more than one century for the Greek nation.