Η αισθητική του Walter Benjamin:
Creators: name: Φελούρη, Αθηνά Μιχαήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Βάλτερ Μπέντζαμιν
Αισθητική
Σχολή της Φραγκφούρτης
Walter Benjamin
Aesthetic
Frankfurt School

description: Πρόθεση της εργασίας μου είναι να διαλεχθώ με το έργο του Walter Benjamin(Βάλτερ Μπένγιαμιν), του ευρωπαίου αυτού φιλοσόφου και κριτικού που γεννήθηκε το 1892 και αυτοκτόνησε το 1940, επικεντρώνοντας τη θεματική της εργασίας μου στα ζητήματα που τον απασχόλησαν και που αφορούσαν κυρίως το χώρο της αισθητικής, αλλά και της κριτικής, της κοινωνικής θεωρίας και της φιλοσοφίας της ιστορίας. Από πολλές απόψεις, οι σκέψεις του Μπένγιαμιν πάνω σε αυτά τα θέματα προσέφεραν μια διεισδυτική ματιά στη σύγχρονη κοινωνική ζωή και σκέψη. Εκείνο που με γοήτευσε στην πρώτη μου επαφή με το έργο του Μπένγιαμιν ήταν η δυσκολία που αντιμετώπισα προκειμένου να μπορέσω να τον εντάξω σε ένα συγκεκριμένο φιλοσοφικό ρεύμα. Κι εδώ ακριβώς έγκειται η γοητεία του Μπένγιαμιν. Ήταν ένας ελεύθερος διανοούμενος. Ένας ασυστηματοποίητος και από πεποίθηση ανυπόταχτος άνθρωπος των γραμμάτων. Η ζωή του και η σκέψη του αποτελούν μια αδιάσπαστη ενότητα. Είναι αδιανόητο να κατανοήσει κάποιος το φιλοσοφικό του έργο χωρίς να το συνδέσει με τη ζωή του και το αντίστροφο. Μια ζωή γεμάτη αναζητήσεις και προσωπικές απογοητεύσεις. Μια ζωή σαν ένα πέρασμα, passage- που είναι και η αγαπημένη λέξη του Μπένγιαμιν- μια περιπλάνηση, παρά δράση. Παρόλο τον επαναστατικό του θεωρητικό προσανατολισμό, έμεινε ξένος από κάθε είδους δράση-πολιτική ή κοινωνική. Η γραφή του θα μπορούσε να θεωρηθεί ποίηση παρά σκέψη οργανωμένη. Μια ποίηση που συνενώνει αντιφατικά στοιχεία, από επαναστατικά μέχρι άκρως συντηρητικά από το μαρξισμό μέχρι το μυστικισμό, αφού κατά τον Μπένγιαμιν, όπως αναφέρει και ο ίδιος με διάφορες διατυπώσεις στα γραπτά του, δεν έχει σημασία τι απόψεις, σκέψεις και πεποιθήσεις έχει κανείς, αλλά πολύ περισσότερο πως τον έχουν επηρεάσει αυτές, γιατί ακόμη και οι καλύτερες είναι άχρηστες αν δεν έχουν φανεί χρήσιμες σε αυτούς που τις έχουν. Ήταν ένας φιλόσοφος που σκεφτόταν ποιητικά. Συνεπής προς τη θέση του για διαρκή αναζήτηση της αλήθειας και ανεξαρτησία από δογματισμούς αντιλαμβάνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, πόσο σημαντικό είναι να μένει κανείς ελεύθερος από συστήματα και κλειστές θεωρίες. Υπήρξε ένας στοχαστής, που παρά την κακοτυχία του που χαρακτήριζε όλη του τη ζωή, κατάφερε να διατηρήσει την προσωπική του γνησιότητα, μια επιταγή που τον οδήγησε ευκολότερα στο θάνατο παρά στην απιστία. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ένας από τους λίγους φίλους του αλλά και ο μεγαλύτερος πολέμιος της φιλοσοφίας του, ο Adorno στο κείμενό του Ο Μονόδρομος του Μπένγιαμιν: «Η πορεία του κόσμου εξανάγκασε το πνεύμα του Μπένγιαμιν, που πρωταρχικά ήταν μεταφυσικό και είχε στραμμένα τα νώτα στην πολιτική, να μετατρέψει τις δονήσεις του σε πολιτικές. Χάρη σε αυτήν την εξωτερίκευση κέρδισε- ήδη κατά τη διάρκεια του πληθωρισμού τα πρώτα χρόνια μετά το 1918- μια κοινωνική επίγνωση, που είναι έγκυρη ακόμη και σήμερα όπως τότε και στην οποία περικλείεται η πρόγνωση της συμφοράς, θύμα της οποίας έγινε και ο Μπένγιαμιν ο ίδιος».
description: My tension is to examine the work of the German-Jewish critic and philosopher Walter Benjamin( 1892-1940). Although his career was marked by numerous false starts and failed ambitions, and cut tragically short by the rise of National Socialism, Benjamin’s work has proved to be pathbreaking for a wide range of contemporary currents of aesthetic and criticism. He remained a nonentity in the field of German letters until a two-volume selection of his Schriften appeared in 1955, edited by Theodor and Gretel Adorno. Since then his influence is still growing for contemporary literary theory, but Benjamin did not leave behind any coherent or consistent theoretical approach. He didn’t leave behind school, doctrine or disciple, that’s why I have attempted to show the a-systematic character of Benjamin’s work. There is something very attractive in Benjamin’s thinking and this is his affinities with the concept of freedom. The magical quality of his writings lies in the fact that the potentials of tradition reappear not as something merely transmitted but as something transformed and thus actualized. He was a philosopher that he was thinking poetically.