Η τυραννία της πλειοψηφίας:
Creators: name: Σκολιανός, Μιχαήλ-Γεώργιος Στεφάνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2010
Subjects: Τυραννία
Πλειοψηφία
Δημοκρατία
Tyranny
Majority
Democracy

description: Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των σύγχρονων δημοκρατιών είναι η τυραννία της πλειοψηφίας. Σε αυτή την εργασία μελετάται και αναλύεται αυτό το φλέγον θέμα, που φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ, με άξονα τα σχετικά έργα των δύο σημαντικότερων φιλελεύθερων πολιτικών στοχαστών του 19ου αιώνα, του Τζον Στούαρτ Μιλ και του Αλέξης Ντε Τοκβίλ. Ο Μιλ στο έργο του «Περί Ελευθερίας» και ο Τοκβίλ στο έργο του «Η Δημοκρατία στην Αμερική» ανέλυσαν με αξιοθαύμαστη οξυδέρκεια αυτό το ζήτημα, πού τότε μόλις είχε αρχίσει να αχνοφαίνεται. Με την οξύνοια όμως και την διορατικότητα που διέκρινε αυτούς τους δύο στοχαστές, αντιλήφθηκαν εν τη γενέσει την σημασία και την πολυπλοκότητα αυτού του προβλήματος και διέγνωσαν από τότε δύο αιώνες πριν, ότι αυτό θα μπορούσε να εξελιχθεί στην κυριότερη δυσλειτουργία και ουσιαστικά υπονόμευση της σύγχρονης δημοκρατίας μας. Ο Μιλ αντιλαμβάνεται αμέσως, ότι ο μεγαλύτερος εχθρός που επωάζεται μέσα στους κόλπους της ίδιας της δημοκρατικής κοινωνίας είναι η τυραννία της πλειοψηφίας. Θεωρεί, ότι αυτή εμπνέει φόβο, συμπεριφέρεται δεσποτικά και καταπιέζει το άτομο. Η κυριότερη έκφανση και εκδήλωση αυτής της μορφής τυραννίας είναι η τυραννία της κοινής γνώμης, η οποία δεσμεύει την ανάπτυξη και εκδήλωση της ανθρώπινης προσωπικότητας. Συνεπώς, εστιάζει το ενδιαφέρον του στην σχέση κοινωνίας – ατόμου και αφιερώνει μεγάλο μέρος του έργου του για να αναζητήσει τα όρια παρέμβασης της συλλογικής γνώμης πάνω στην ατομική, ώστε να υπάρχει προστασία του ατόμου απέναντι σε κάθε μορφή δεσποτισμού. Παραπλήσιος, είναι και ο πυρήνας της προβληματικής που αναπτύσσει και ο Τοκβίλ στο έργο του «Η Δημοκρατία στην Αμερική». Εκφράζει και αυτός την αγωνία του, ότι η σύγχρονη φιλελεύθερη δημοκρατία κινδυνεύει να εκφυλιστεί σε μία δημοκρατική τυραννία. Και αυτός επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη απειλή για την δημοκρατία βρίσκεται εντός των πυλών και είναι η κατίσχυση των παγιωμένων αντιλήψεων έναντι των μη δημοφιλών. Είναι η ολοένα και αυξανόμενη καταπίεση των μειοψηφιών από την πλειοψηφία. Δημιουργείται μία κατάσταση, όπου η πλειοψηφία λειτουργεί ως αρχή καταναγκαστική απέναντι στη μειοψηφία∙ στο όνομα μίας έτσι εννοούμενης λαϊκής κυριαρχίας, μπορεί να εμφανιστεί μία «λαϊκοφανής» τυραννία που με μία αυθαίρετη επίκληση στο λαϊκό της έρεισμα δυναστεύει ο,τιδήποτε διαφορετικό ή οποιαδήποτε διαφωνία από την κυρίαρχη αντίληψη. Για τον Τοκβίλ όμως, και αυτή είναι μία ουσιώδης διαφορά από τον Μιλ, ο βασικός λόγος για αυτή την κατάσταση είναι η τάση της δημοκρατικής κοινωνίας για ισότητα. Το πάθος για ισότητα κινδυνεύει να μετατρέψει το κοινωνικό σώμα σε μία αδιάφορη και παθητική μάζα, που αδιαφορεί ή και αγνοεί κάθε γνώμη και τάση που αποκλίνει από τα κυρίαρχα κοινωνικά πρότυπα και δεν την αφορούν άμεσα. Μετατρέπεται σε μία μάζα χωρίς φιλοδοξίες, που δεν εμπνέεται από κανένα πολιτικό πάθος, ούτε από κάποιο ηθικό ιδεώδες ανώτερο από το εγωιστικό συμφέρον. Για αυτό, πρέπει η δημοκρατία να μπολιαστεί με αριστοκρατικά στοιχεία όχι για να δημιουργηθεί μία αριστοκρατία του χρήματος ή της αγοράς, αλλά μία διανοητική και ηθική αριστοκρατία που θα αποτρέψει στο όνομα μίας στρεβλωμένης αντίληψης για την ισότητα που οδηγεί στον ισοπεδωτισμό, την μετατροπή της κοινωνίας σε μία ομοιόμορφή τυραννική πλειοψηφία αποστερώντας τη δημοκρατία από τον ακρογωνιαίο λίθο της, την ανεξαρτησία του πνεύματος.
description: One of the major problems of modern democracy is the tyranny of the majority. In the present work this topic is studied and analyzed, focusing on the works of two leading liberal political thinkers of the 19th century, John Stuart Mill and Alexis de Tokvil. Mill and Tokvil in their works, "On Liberty" and "Democracy in America" respectively analyzed this issue with a remarkable insight. However, thanks to their subtlety and insight, these two distinguished thinkers saw in the bud the importance and complexity of this problem and diagnosed, almost two centuries ago, that this could become the main malfunction and eventually undermine our modern democracy. Mill realizes that the greatest enemy of the democratic society is the tyranny of the majority. He considers, that this inspires fear, behaves despotically and oppresses the individual. The main manifestation and expression of this form of tyranny is the tyranny of public opinion, which confines the development and expression of human personality. Therefore focuses on the relationship between society-individual and devotes much of his work to explore the limits of intervention of collective opinion on the individual opinion, in order to protect the individual against any form of despotism. Similar is the core of the problem, which Tokvil develops and analyzes in his work, "Democracy in America." And expresses his anguish, that modern liberal democracy is in danger of turning into a democratic tyranny. And he notes that the greatest threat to democracy is the predominance of well established concepts against unpopular. It is the ever-increasing oppression of minorities by the majority. This creates a situation where the majority oppresses the minority. In the name of a popular sovereignty, may appear a democratic tyranny that oppresses anything different or any dispute by dominant perception. However, the significant difference between Tokvil and Mill is that Tokvil considers the tendency of democratic society to equality, as the main reason for this situation. The passion for equality could turn the social body in an indifferent and passive mass, which ignores or disregards any opinion and trend that deviates from the prevailing social norms. Converted into a mass without ambition, not inspired by any political passion, neither a moral ideal more than the selfish interest. Therefore, democracy should be grafted with aristocratic elements not to create an aristocracy of money or the market, but an intellectual and moral aristocracy that would prevent, in the name of a distorted perception of equality which leads to uniformity, the transformation of society into a uniform tyrannical majority depriving the democracy from her corner stone, the independence of spirit.