Παρενόχληση και σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας: η νομική ρύθμιση του φαινομένου στις ΗΠΑ και την Ευρώπη:
Creators: name: Νασίκα, Αλεξάνδρα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Σεξουαλική παρενόχληση
Χώρος εργασίας
ΗΠΑ
Ευρώπη
Sexual harassment
Workplace
USA
Europe

description: Η σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο που πλήττει ένα μεγάλο ποσοστό εργαζομένων σε όλες τι έννομες τάξεις. Με βασικό κριτήριο για τη δυσμενή μεταχείριση των θυμάτων το φύλο, καθώς η πλειοψηφία αυτών είναι γυναίκες, διακρίνουμε δύο μορφές της: την quid pro quo παρενόχληση και την παρενόχληση εχθρικού περιβάλλοντος. Η συμβολή του φεμινιστικού κινήματος στην αντιμετώπισή της, που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 στην Αμερική και εξαπλώθηκε σταδιακά και στην Ευρώπη, ήταν ιδιαίτερα καθοριστική. Η πίεση για πολιτικές και νομοθετικές αλλαγές οδήγησε στην ανάδειξη του προβλήματος. Στις χώρες του common law η πραγματιστική εφαρμογή του δικαίου και η περιπτωσιολογική αντιμετώπιση των υποθέσεων από τα δικαστήρια σε συνδυασμό με την πολυπολιτισμικότητα των κοινωνιών τους, αποτέλεσαν πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη του δικαίου της μη διάκρισης, στα πλαίσια του οποίου ρυθμίστηκε το φαινόμενο της σεξουαλικής παρενόχλησης. Αντίθετα, στις χώρες του civil law η έννοια της αξιοπρέπειας ήταν αυτή που κυριάρχησε για την νομοθετική του ρύθμιση, ως έννοια γενικότερη, ικανή να συμπεριλάβει το σύνολο των περιπτώσεων χωρίς την ανάγκη της σύγκρισης που απαιτείται για την αναγνώριση διακριτικής μεταχείρισης από το δίκαιο της μη διάκρισης. Μια μέση πορεία ακολούθησε η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθώντας να επιτύχει την σύγκλιση των κρατών μελών γύρω από το ζήτημα, εκδίδοντας, από το 2000 και μετά, τις Οδηγίες 2000/43, 2000/78, 2002/73, 2004/113 και 2006/54 ΕΚ, σύμφωνα με τις οποίες η σεξουαλική παρενόχληση συνιστά διάκριση βάσει φύλου, η οποία οδηγεί στην προσβολή της αξιοπρέπειας του θύματος. Βάσει των Οδηγιών της Ένωσης, οι περισσότερες χώρες προσάρμοσαν τις νομοθεσίες τους στην ευρωπαϊκή πολιτική υιοθετώντας ανάλογες ρυθμίσεις. Στα πλαίσια αυτά κινήθηκε και το ελληνικό δίκαιο με το νόμο 3488/2006, ο οποίος για πρώτη φορά κατοχυρώνει ως ξεχωριστό αδίκημα την σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας και δίνει τη δυνατότητα στα θύματα, μέσω αυτοτελούς αγωγής, να κινήσουν τις διαδικασίες καταγγελίας και τιμωρίας των δραστών. Το διεθνές δίκαιο από την πλευρά του έθεσε το ζήτημα στη Σύμβαση περί Εξαλείψεως κάθε Μορφής Διάκρισης κατά των Γυναικών του 1979, όπου κατοχυρώνεται η ισότητα των δύο φύλων και, μεταξύ άλλων, η ίση μεταχείρισή τους στον χώρο εργασίας. Ωστόσο, τα νομικά προβλήματα που τίθενται κατά την αντιμετώπιση του φαινομένου, δεν παύουν να απασχολούν τον εθνικό και κοινοτικό νομοθέτη, επαφίοντας σημαντικό ρόλο στον δικαστή για τον καθορισμό των λεπτών τους ορίων και των διαφόρων παραμέτρων τους. Τέτοια προβλήματα, όπως η ευθύνη του εργοδότη και οι πολιτικές πρόληψης και καταστολής του φαινομένου τόσο στα πλαίσια της πολιτείας όσο και της ίδιας της επιχείρησης, προϋποθέτουν, πέρα από θεσμικές και πολιτικές αλλαγές, την αποδέσμευση των κοινωνικών αντιλήψεων από στερεότυπα και προκαταλήψεις γύρω από τη φύση του προβλήματος.
description: Sexual harassment in the workplace constitutes a world phenomenon that afflicts an important percentage of employees in all the legal systems. With sex being the basic ground for the different treatment of the victims, as their majority is women, we detect two forms: the quid pro quo harassment and the harassment of hostile environment. The contribution of the feminist movement to its confrontation that began in the 60s in America and spread gradually in Europe, was particularly determinative. The pressure for political and legislative changes led to the prominence of the problem. In common law jurisdictions the real application of law and the ad hoc confrontation of cases in courts in combination with the multiculturalism of their societies, constituted a convenient ground for the development of non-discrimination law, in the framework of which the phenomenon of sexual harassment was regulated. To the contrary, in the civil law jurisdictions the concept of dignity was the one that prevailed for the legislative regulation of the problem, in a wider sense, capable to include the total of cases without the need of comparison necessary for the recognition of the discreet treatment by non-discrimination law. A middle course was followed by the European Union trying to achieve the convergence of the member states concerning this issue, issuing from 2000 onwards the 2000/43, 2002/73, 2004/113 and 2006/54 EC Directives, according to which sexual harassment constitutes a discrimination based on sex, which leads to the offence of the dignity of the victim. Based on the Directives of the Union, most of the countries adapted their legislation to the European policy by adopting respective regulations. Greek law also moved within this framework with the 3488/2006 statute, which, for the first time, establishes sexual harassment as a separate crime in the work place giving the opportunity to the victims, through a separate action to set in motion the procedures of denunciation and punishment of the offenders. In its turn, international law set the issue to the Convention on the Elimination of any Form of Discrimination against Women in 1979, where sex equality and, among others, their equal treatment in the work place are established. However, the legal problems set during the confrontation of the phenomenon continue occupying the national and european legislator referring an important role to the judge for the determination of their fine limits and their multiple parameters. Such problems, like the responsibility of the employer and the policies of prevention and suppression of the phenomenon as much in the framework of the state as of the enterprise itself, require, beyond the institutional and political changes, the disengagement of social perception from the stereotypes and prejudice concerning the nature of the phenomenon.