Η παρουσία των ευρωπαϊκών σχολείων στη Θεσσαλονίκη τις παραμονές της ένταξης στο ελληνικό κράτος:
Creators: name: Μπουρούτης, Ανδρέας Κυριάκου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Γερμανική Σχολή Θεσσαλονίκης Αστική τάξη
Εβραϊκή κοινότητα
German School of Thessaloniki
Bourgeoisie class
Jewish community

description: Από τα τέλη της δεκαετίας του 1880 αναπτύχθηκαν σταδιακά στη Θεσσαλονίκη ευρωπαϊκά σχολεία τα οποία συμπλήρωσαν την προσπάθεια των αστικών δυνάμεων της πόλης για ανανέωση και εκσυγχρονισμό των δομών και της διάρθρωσης της Θεσσαλονίκης, η οποία διακρινόταν ως η ευρωπαϊκή πύλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για το εμπόριο και τις επαγγελματικές δραστηριότητες στα Βαλκάνια και την Ευρώπη. Στις σχολικές αίθουσες των διεθνών σχολείων θα εκπροσωπηθούν όλες οι εθνότητες και οι πιο εξωστρεφείς παράγοντες των βαλκανικών κοινοτήτων θα επιδιώξουν για τα παιδιά τους μια ευρωπαϊκή παιδεία με διδασκαλία ξένων γλωσσών και προγράμματα σπουδών με επιστημονικά και εμπορικά μαθήματα προσαρμοσμένα στις νέες συνθήκες. Αυτά τα προοδευτικά στοιχεία της αστικής τάξης της Θεσσαλονίκης θα αμφισβητήσουν τις συντηρητικές δομές εντός των εθνικών τους κοινοτήτων, θα συγκρουστούν και θα διαμορφώσουν το μελλοντικό πλαίσιο λειτουργίας της πόλης μέχρι την ανατροπή που θα επιφέρουν οι αυξανόμενες εθνικιστικές διενέξεις και εν τέλει οι βαλκανικοί πόλεμοι . Η εργασία λόγω του μεγάλου όγκου αρχειακού υλικού περιορίστηκε στην καταγραφή και ανάλυση της ιστορίας της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης (Deutsche Schule) η οποία ιδρύθηκε το 1888 από στελέχη της εταιρείας των Ανατολικών Σιδηροδρόμων. Μέχρι και τη βίαιη διακοπή λειτουργίας του σχολείου στα τέλη του 1915 η Γερμανική Σχολή λειτούργησε με αξιοσημείωτη επιτυχία συγκεντρώνοντας μαθητές και μαθήτριες από όλες τις κοινότητες της Θεσσαλονίκης. Υπολογίζεται ότι περισσότερες από 12 εθνοτικές ομάδες με βάση τη μητρική γλώσσα εκπροσωπούνταν στο σχολείο με κυρίαρχες εκτός από την ομάδα των γερμανόφωνων, αυτές από την ελληνική και εβραϊκή κοινότητα. Η εργασία άντλησε τα στοιχεία της από αρχειακό υλικό που προέρχεται από τα Ομοσπονδιακά αρχεία της Γερμανίας και τα Πολιτικά αρχεία του γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών. Οι ετήσιες εκθέσεις του σχολείου (Jahres Bericht – Σχολικοί Κώδικες) προσέφεραν πολύτιμες πληροφορίες για την ιστορία του σχολείου αλλά και της ίδιας της Θεσσαλονίκης. Η διπλωματική εργασία υποστηρίζει τη θέση ότι η αστική τάξη της πόλης ανεξαρτήτου εθνικής κατάταξης υποστήριξε την παρουσία των ευρωπαϊκών σχολείων στη Θεσσαλονίκη γιατί εξυπηρετούσαν τις επιδιώξεις της. Τη δημιουργία δηλαδή μιας αστικής ταυτότητας που το κύριο κριτήριο δεν ήταν τόσο η εθνοτική ή η θρησκευτική ιδιότητα αλλά αυτή του πολίτη. Παρά τις διαιρέσεις των κοινοτήτων, τις διαφορετικές γειτονιές, τις βαλκανικές ή ευρωπαϊκές διαφωνίες που στηρίζονταν στις οπτικές και τα συμφέροντα των κρατών, παιδιά εντελώς διαφορετικού θρησκεύματος, εθνικής συνείδησης και κουλτούρας, μοιράζονταν εντός των ευρωπαϊκών σχολείων τη συμβιωτικότητα του περιβάλλοντος της σχολικής αίθουσας και του παιχνιδιού στην αυλή, αποτυπώνοντας με τον πιο καθαρό τρόπο την πολυσυλλεκτική εικόνα της Θεσσαλονίκης ως ενός μωσαϊκού εθνοτήτων σε μια βαλκανική πόλη που έστρεφε το βλέμμα στην Ευρώπη.
description: The presence of the European schools in Ottoman Thessaloniki in late 19th century proves the changes and the new atmosphere in the city with the escalating role of a flourishing bourgeoisie class. The German school of Thessaloniki, in which this study will focus, was established in 1888 and up till today it is one of the most well known schools and a reference point for the presence of international institutions in the city since 19th century. The period before the annexation of the city was of great importance for the coexistence and the association of the different and numerous ethnic communities of Thessaloniki. The German School in 1896 had more than 80 students (40% of the total) of Jewish origin and at the same time we can find among the students of the school, Greeks, Turks, Italians, and Bulgarians. In a turbulence period of the Balkan history, with the city of Thessaloniki serving as the apple of discord and the national demands of the various sides to the highest point, the German school operated as a reflection of the multicultural and cosmopolitan side of a fairly international city in the Balkan region. Through archives research ( German Bundesarchiv – Politisches Archiv des Auswärtigen Amts), this study will present and evaluate the social and religious characteristics of the school students and the relation to the social and economic life of Thessaloniki. The role of the Eastern Railways Company (C.O.) in the flourish of the school is also be examined. A comparative analysis is been provided with the other western international schools (Saint Vincent de Paul/Delasalle – Italian) of the city and with those of Athens, in terms of ethnic mixing and the relation with the bourgeoisie class.