Η κληρονομικότητα των ψυχικών νόσων σύμφωνα με τη Θεωρία του Εκφυλισμού του Bénédict - Augustin Morel
Creators: name: Ρόσιου, Ελένη Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ψυχιατρική
Εκφυλισμός
Κληρονομικότητα
Psychiatry
Degeneration
Heredity

description: Η παρούσα μελέτη αφορά στην παρουσίαση της Θεωρίας του Εκφυλισμού, του Γάλλου ψυχιάτρου Bénédict Augustin Morel (1809 -1873), η οποία διατυπώθηκε στην πραγματεία του με τίτλο, Traité des dégénérescences physiques, intellectuelles et morales de l'espèce humaine et des causes qui produisent ces variétés maladives [Πραγματεία των σωματικών, νοητικών και ηθικών εκφυλισμών του ανθρώπινου είδους και των αιτιών που παράγουν τις νοσηρές ποικιλότητες] και στην ανάδειξη των επιρροών που δέχθηκε ο Morel, οι οποίες έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξή της. Στο πρώτο μέρος της μελέτης γίνεται μια ιστορική αναδρομή στους τρόπους προσέγγισης και αντιμετώπισης της ψυχικής ασθένειας από την αρχαιότητα έως την ανάδυση της Ψυχιατρικής, ως διακριτού κλάδου της Ιατρικής τον 19ο αιώνα. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στους βυζαντινούς χρόνους καθώς ο μελετητής παρατηρεί με έκπληξη πολλές φορές ότι γίνεται μια μεταπήδηση από τον αρχαίο ελληνικό κόσμο στον δυτικό Μεσαίωνα, μη φωτίζοντας επαρκώς πτυχές της πραγματικότητας του Βυζαντίου ή ταυτίζοντας τον πολιτισμό του με τη δυτική μεσαιωνική αντίληψη περί κόσμου. Θεωρήθηκε σημαντικό το να περιληφθούν αποσπάσματα από πατερικά κείμενα ώστε να καταδειχθεί ο ρόλος της θρησκείας στη φροντίδα της ψυχής. Στο κεφάλαιο των νεότερων χρόνων γίνονται αναφορές στους πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς μετασχηματισμούς από την Αναγέννηση μέχρι τον 19ο αιώνα και την ανάπτυξη της Ψυχιατρικής, ενώ παρουσιάζεται και η ταξινομική προσπάθεια που χαρακτηρίζει τον 18ο αιώνα, με κυρίαρχη αυτή του Pinel. Στην Εισαγωγή του δεύτερου μέρους δίνονται και άλλες χρήσεις του όρου ‘εκφυλισμός’ εκτός από αυτή του Morel που ακολουθεί, και αμέσως μετά γίνεται διεξοδική παρουσίαση της Θεωρίας. Τα χωρία που επιλέχθηκαν έχουν διαχωριστεί σε ενότητες για την καλύτερη κατανόηση των θέσεων του Γάλλου ψυχιάτρου. Ακολουθεί το τρίτο μέρος, όπου σε δύο κεφάλαια αναλύονται τόσο οι θρησκευτικές όσο και οι επιστημονικές επιρροές που δέχτηκε ο Morel, οι οποίες συνετέλεσαν στην καλλιέργεια των απόψεών του και στη διαμόρφωση της Θεωρίας του. Στην ενότητα της Συζήτησης κρίθηκε σκόπιμο το να περιληφθούν απόψεις σύγχρονων ψυχιάτρων και κοινωνιολόγων σχετικά με την ιατρικοποίηση και την ιατρογένεση ενώ γίνεται αναφορά και στην ανάδυση μιας άλλης επιστημονικής θεώρησης, της ‘Ευγονικής’, ως συνακόλουθο αποτέλεσμα της εκφυλιστικής θεωρίας. Ακολουθούν τα Συμπεράσματα.
description: The present study concerns the presentation of the Theory of Degeneration, by the French psychiatrist Bénédict Augustin Morel (1809 -1873), which was formulated in his treatise entitled, Traité des dégénérescences physiques, intellectuelles et morales de l'espèce humaine et des causes qui ces variétés maladives [A treatise on the physical, mental, and moral degeneration of the human species and the causes that produce diseased varieties] and on the emergence of Morel influences, which played a catalytic role in its development. In the first part of the study there is a historical review of the ways of approaching and dealing with mental illness from antiquity to the emergence of Psychiatry, as a distinct branch of Medicine in the 19th century. Particular emphasis is placed on Byzantine times as the scholar observes with surprise many times that there is a transition from the ancient Greek world to the western Middle Ages, not shedding enough light on certain aspects of the reality of Byzantium or identifying its culture with the western medieval conception of the world. It was considered important to include passages from patriarchal texts in order to demonstrate the role of religion in the care of the soul. In the chapter of modern times, references are made to the political, economic and social transformations from the Renaissance to the 19th century and the development of Psychiatry, while the taxonomic effort that characterizes the 18th century is presented, with that of Pinel being dominant. In the Introduction of the second part, other uses of the term ‘degeneration’ are given, apart from that of Morel that follows, and immediately afterwards a detailed presentation of the Theory is given. The selected passages have been divided into sections for a better understanding of the beliefs of the French psychiatrist. The third part follows, where in two chapters both the religious and the scientific influences that Morel received, which contributed to the cultivation of his views and to the formulation of his Τheory, are analyzed. In the section of the Discussion, it was deemed appropriate to include the views of modern psychiatrists and sociologists on medicalization and iatrogenesis, while reference is also made to the emergence of another scientific view, the ‘Eugenics’, as a consequence of the theory of Degeneration. The Conclusions follow.
description: Σε συνεργασία με: Ιστορίας και Εθνολογίας (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)