Η αναδρομική ισχύς του ηπιότερου νόμου στο πεδίο των ποινικών κυρώσεων
Creators: name: Τογανίδου, Βαΐα Θεόδωρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Αναδρομική εφαρμογή του ηπιότερου νόμου
Ποινικές κυρώσεις
Διαδικαστικό όριο εφαρμογής του άρθρου 2 ΠΚ και δεδικασμένο
Retroactive effect of the less severe law
Criminal sanctions
Procedural limit of the application of Article 2 of the CC in relation to res judicata

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή θίγει τα ανακύπτοντα ζητήματα από την εφαρμογή της αρχής της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου στο πεδίο των ποινικών κυρώσεων. Μετά την ψήφιση και τη θέση σε ισχύ του νέου Ποινικού Κώδικα με τους Ν. 4623/2019 και Ν. 4637/2019 αλλά και με τις τροποποιήσεις που υπέστη με τους Ν. 4855/2021 και Ν. 4871/2021, που επέφεραν πλείστες αλλαγές στο πεδίο των ποινικών κυρώσεων με πολυεπίπεδες συνέπειες στην ποινική δίκη, η ορθή εφαρμογή της lex mitior είναι λογικό πως κατέστη επιτακτική. Ως εκ τούτου, λαμβανομένων υπ’ όψη των αλλαγών σε όλο το φάσμα της ποινικής κύρωσης, από την απειλή αυτής έως και την έκτισή της, ανέκυψαν δαιδαλώδη ερμηνευτικά ζητήματα, αυτά τα οποία και σκοπεί να επισημάνει η παρούσα, με κριτική παράθεση των θέσεων θεωρίας και νομολογίας. Στο πρώτο μέρος, αναδεικνύονται δογματικά ζητήματα με προεξέχον αυτό της συνταγματικής ή υπερνομοθετικής θεμελίωσης του άρθρου 2 ΠΚ, λαμβάνουν χώρα ερμηνευτικές επισημάνσεις στο άρθρο 2 εστιαζόμενες στις αλλαγές που υπέστη το άρθρο με τις νέες ρυθμίσεις και τέλος γίνεται μια συγκεντρωτική παράθεση των αλλαγών που έλαβαν χώρα στο σύστημα των ποινικών κυρώσεων. Εν συνεχεία στο δεύτερο μέρος, γίνονται διαχρονικού δικαίου παρατηρήσεις και αναδεικνύονται προβληματισμοί σχετικά με την εφαρμογή της lex mitior σε κύριες στερητικές της ελευθερίας ποινές, στη χρηματική ποινή και στην κοινωφελή εργασία, στις παρεπόμενες ποινές, στις ποινές ανηλίκων, στους λόγους μείωσης της ποινής, αλλά και σε περιπτώσεις σχηματισμού συνολικής ποινής σε περιπτώσεις συρροής εγκλημάτων. Τέλος, εξετάζεται η εφαρμογή της αρχής σε περιπτώσεις έκτισης της ποινής και συγκεκριμένα όσο αφορά τους θεσμούς της αναστολής και μετατροπής της ποινής, της κατ’ οίκον έκτισής της και της υφ’ όρον απόλυσης. Τέλος, θίγεται το ζήτημα της μεταγενέστερης του αμετακλήτου της καταδίκης εξάλειψης του αξιοποίνου και εν γένει του διαδικαστικού ορίου εφαρμογής του άρθρου 2 ΠΚ σε συνάρτηση με το δεδικασμένο. Η διατριβή αυτή ολοκληρώνεται με την παράθεση συμπερασματικών σκέψεων αλλά και με παράθεση έρευνας επί της νομολογίας του Αρείου Πάγου με συγκεντρωτική απεικόνιση όλων των αποφάσεων που αφορούν το άρθρο 2ΠΚ με επισήμανση της θεματικής που θίγεται στην καθεμιά από την ψήφιση του νέου ΠΚ το 2019 έως και τον Οκτώβριο του 2021.
description: This master thesis addresses the issues raised by the application of the principle of retroactive application of the less severe law in the field of criminal sanctions. After the enactment and entry into force of the new Criminal Code with Laws 4623/2019 and 4637/2019 and the amendments it underwent with Laws 4855/2021 and 4871/2021, which brought about numerous changes in the field of criminal sanctions with multi-level consequences in criminal proceedings, the correct application of the lex mitior has logically become imperative. Therefore, taking into account the changes in the whole spectrum of criminal sanctions, from their threat to their enforcement, labyrinthine interpretative issues have arisen, which this paper aims to highlight by critically setting out the positions of theory and jurisprudence. In the first part, doctrinal issues are highlighted, with the most prominent being that of the constitutional or supra-legislative foundation of Article 2 CC, interpretative remarks are made on Article 2, focusing on the changes that the article has undergone with the new regulations, and finally, a summary of the changes that have taken place in the system of criminal sanctions is presented. Then, in the second part, observations are made from a longitudinal perspective and considerations are raised concerning the application of the lex mitior to principal custodial sentences, to fines and community service, to ancillary penalties, to juvenile sentences, to the grounds for reducing the sentence, and to cases of aggregate sentencing in cases of multiple offences. Finally, the application of the principle in cases of enforcement of the sentence is examined, in particular as regards the institutions of suspension and commutation of the sentence, home detention and dismissal. Lastly, the question of the post-conviction elimination of the suspicion of guilt and, in general, the procedural limit of the application of Article 2 of the Criminal Code in relation to res judicata is raised. This dissertation concludes with the presentation of concluding thoughts and a research on the case law of the Supreme Court with an aggregated illustration of all the decisions concerning Article 2 CC with an indication of the topic addressed in each of them from the enactment of the new CC in 2019 until October 2021.