The role of endometriosis in infertility
Creators: name: Τόλκος, Αθανάσιος Ζήση
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Ενδομητρίωση
Υπογονιμότητα
Υπογονιμότητα και ενδομητρίωση
Endometriosis
Infertility
Infertility and endometriosis

description: Η ενδομητρίωση είναι μία σοβαρή οιστρογόνο-εξαρτώμενη χρόνια φλεγμονώδης νόσος, με έναν συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό και σοβαρά κλινικά συμπτώματα. Μία από τις κυριότερες επιπτώσεις της νόσου είναι η υπογονιμότητα και σκοπός αυτής της βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η ανάλυση της ενδομητρίωσης σε σχέση με την παρουσία της υπογονιμότητας. Ο ρόλος αυτής της νόσου στην παθογένεια της υπογονιμότητας είναι πολύ σημαντικός. Η παρουσία ενδομήτριου ιστού με αδένες και στρώμα εκτός της μήτρας, οι αλλαγές στην εμφυτευτική ικανότητα του ενδομητρίου καθώς και οι μεταβολές σε μοριακό και ενδοκρινικό επίπεδο αλλά και το οξειδωτικό στρες αποτελούν κάποια από τα συνήθη μονοπάτια που η ενδομητρίωση οδηγεί στην υπογονιμότητα και σε δυσμενείς εκβάσεις κυήσεων. Στις μέρες μας, μη επεμβατικά εργαλεία μπορούν να μας οδηγήσουν με υψηλή ακρίβεια στην ταυτοποίηση της παρουσίας της νόσου. Επιπλέον δεν θα πρέπει να θεωρούμε την παρουσία της νόσου ως συνώνυμο άμεσης χειρουργικής παρέμβασης. Η ενδομητρίωση χαρακτηρίζεται από την ετερογένεια της και περιγράφεται από τρεις βασικούς υποτύπους, την περιτοναϊκή, την ωοθηκική και την εν τω βάθει διηθητική ενδομητρίωση. Ακόμα πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι αποτελεί μία καλοήθη νόσο. Το 10% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας επηρεάζεται από την ενδομητρίωση κάτι που μεταφράζεται σε περίπου 190.000.000 γυναίκες παγκοσμίως. Ο πραγματικός όμως επιπολασμός της νόσου παραμένει αδιευκρίνιστος λόγω της μη ειδικότητας πολλών συμπτωμάτων και της δυσχέρειας της διάγνωσης της. Πιο συγκεκριμένα το ποσοστό εμφάνισης της κυμαίνεται από 5% έως 50% σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν υπογονιμότητα. Η ασθένεια είναι πολυδιάστατη και πολυπαραγοντική. Κάποια από τα κύρια συμπτώματα της είναι η υπογονιμότητα, η δυσμηνόρροια, η δυσπαρευνία και το χρόνιο πυελικό άλγος. Η σταδιοποίηση που συσχετίζει την νόσο με την υπογονιμότητα, ονομάζεται Δείκτης Γονιμότητας Ενδομητριώσης και προβλέπει την πιθανότητας φυσικής σύλληψης. Η λαπαροσκόπηση ή η λαπαροτομία σε συνδυασμό με την λήψη βιοψιών προς ιστολογική επιβεβαίωση αποτελούν ακόμα και στις μέρες μας την πιο αποδεκτή μέθοδο ανίχνευσης της νόσου. Η ύπαρξη και η χρήση του Υπερηχογραφήματος και της Μαγνητικής τομογραφίας αποτελούν την πρώτη γραμμή διαγνωστικής προσέγγισης λόγω του μικρού βαθμού επεμβατικότητας και της σχετικά εύκολης πρόσβασης σε αυτά τα μέσα από μέρους των γυναικών. Παρόλο την συσχέτιση μεταξύ υπογονιμότητας και ενδομητρίωσης δεν υπάρχει κάποιο διαγνωστικό εργαλείο άμεσης συσχέτισης. Τρεις είναι οι βασικές θεραπευτικές προσεγγίσεις σε αυτή την περίπτωση, η φαρμακευτική, η χειρουργική και οι μέθοδοι της υποβοηθούμενης ανθρώπινης αναπαραγωγής. Η φαρμακευτική προσέγγιση έχει ως σκοπό την ωοθηκική διέγερση με τη χρήση κυρίως της κιτρικής κλομιφαίνης σε συνδυασμό ή όχι με τις γοναδοτροπίνες. Η χειρουργική προσέγγιση περιλαμβάνει την λαπαροτομία, την λαπαροσκόπηση ή ακόμα και τις ρομποτικές τεχνικές. Κύριος σκοπός τους είναι η εκτομή των ενδομητριωσικών βλαβών της περιτοναϊκής κοιλότητας καθώς και η αποκατάσταση της ανατομίας της πυέλου. Η λαπροσκόπηση αποτελεί την προτιμότερη λύση της λόγω της σύντομης νοσοκομειακής νοσηλείας και της γρήγορης αποθεραπείας της ασθενούς. Η τρίτη γραμμή θεραπευτικής προσέγγισης εσωκλείει της μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και περιλαμβάνει κυρίως την ενδομήτρια σπερματέγχυση καθώς και την εξωσωματική γονιμοποίηση. Πάντα πριν από οποιαδήποτε ενέργεια πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν παράγοντες όπως: το άλγος, η ηλικία της ασθενούς, προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις, η ύπαρξη υπογονιμότητας, οι ωοθηκικές εφεδρείες, η επιθυμία άμεσης σύλληψης και ο δείκτης γονιμότητας.
description: Endometriosis is a serious estrogen-depended chronic inflammatory disease with an increasing prevalence and severe clinical symptoms. One of the main effects of this disease is infertility and the purpose of this concise literature review is to analyze endometriosis and its relationship with the development of infertility. The role of endometriosis on the pathogenesis of infertility is very crucial. The presence of extrauterine endometrial-like tissue, of ectopic endometrial tissue glands and stroma, changes in endometrial receptivity, alterations on a molecular and endocrine level and oxidative stress are some of the pathways of endometriosis leading to infertility and negative pregnancy results. Nowadays, the use of non-invasive tools can help identifying the presence of endometriosis. But also, we should not consider the diagnosis of endometriosis as synonymous to immediate surgery. Endometriosis is a disease that is characterized by its heterogeneity. It is described by three basic subtypes which are superficial endometriosis (SUP), ovarian endometriosis (OMA) and deep infiltrating endometriosis (DIE). Endometriosis is a benign disease. A 10% of women, at reproductive age are affected by endometriosis, a rate that corresponds to approximately 190 million women worldwide. The real prevalence of endometriosis, however, cannot be readily ascertained due to the complexity and the lack of a definitive diagnosis. More specifically, endometriosis prevalence ranges from 5% to 50% among women with infertility. The endometriosis is a multidimensional disease and the etiology underlying the illness is multifactorial causing its heterogeneity. Some of the basic symptoms are infertility, dysmenorrhea, dyspareunia and chronic pelvic pain. The classification of endometriosis according to fertility index (EFI) predicts pregnancy rates in patients with documented endometriosis who do not attempt to IVF. Laparoscopy or open surgery combined with biopsies of suspected lesions which are histologically confirmed, is the gold standard in order to detect this disease, but the use of ultrasound or MRI remains the first choice, to evaluate the presence of endometriosis due to the relatively low degree of invasiveness and easy access to them by many women worldwide. Even though endometriosis is closely related to infertility, there is not a diagnosis associated with infertility. Until today, there are three therapeutic approaches regarding the treatment of endometriosis – associated infertility, medical, surgical and new adaptive technology. The first approach is that of medical treatment. For stimulation of ovulation, clomiphene citrate is the most used drug either prescribed alone or in combination with gonadotropins. The second approach is that of surgical treatment and involves laparotomy, laparoscopy and robotic laparoscopy. It focuses on the removal of implants placed in the peritoneal cavity, of endometriosis and of restoration of pelvic anatomy. Laparoscopy is once again the best solution. The third approach is that of Assisted Reproductive Technology (ART) which is focuses on combining follicle stimulation, the control and preparation of gametes to bridle the infertility issues. The most common in vivo method is intrauterine insemination (IUI) while the most common in vitro method is IVF.