Ανάλυση γενετικής ποικιλότητας των πληθυσμών Cyprinus carpio (Γριβάδι) &amp; Esox lucius (Τούρνα) της λίμνης Βόλβης με χρήση μοριακών δεικτών
Creators: name: Λάππα, Μαρία Πέτρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Cyprinus carpio (γριβάδι)
Esox lucius (Τούρνα)
Μικροδορυφορικό DNA
Λίμνη Βόλβη
Γενετική ποκιλότητα
Γενετική πληθυσμών
Cyprinus carpio (common cap)
Esox lucius (northern pike)
Microsatellite DNA
Lake Volvi
Genetic variability
Population genetics

description: Τα είδη Cyprinus carpio (γριβάδι) και Esox lucius (τούρνα) είναι ψάρια των γλυκών νερών, με ιδιαίτερη οικονομική σημασία και θεωρούνται αυτόχθονα στην Ελλάδα. Ένας από τους βιότοπους, όπου ζουν τα είδη αυτά είναι και η λίμνη Βόλβη στο νομό Θεσσαλονίκης. Η λίμνη αυτή έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια σημαντική μείωση της αλιευτικής της παραγωγής και ειδικότερα οι πληθυσμοί του γριβαδιού έχουν ελαττωθεί λόγω υπεραλίευσης, ενώ οι πληθυσμοί της τούρνας εξαιτίας της καταστροφής των τόπων αναπαραγωγής της. Στην παρούσα εργασία αναλύθηκαν συνολικά 149 γριβάδια και 80 τούρνες. 59 γριβάδια και 62 τούρνες συλλέχθηκαν από τη Βόλβη το χρονικό διάστημα 2006-2007. Τα υπόλοιπα δείγματα γριβαδιών προέρχονται από τη Βόλβη (31), τον Αλιάκμονα (27), την Καστοριά (22), τη Δοϊράνη (15) και τον Έβρο (25), τα οποία είχαν αλιευτεί το 1997. Από τη Βεγορίτιδα αλιεύτηκαν το 2007 18 τούρνες. Στο Cyprinus carpio εξετάστηκαν οκτώ πολυμορφικοί μικροδορυφορικοί δείκτες, εκ των οποίων οι επτά (MFW 3, MFW 7, MFW 9, MFW 11, MFW 16, MFW 26 και Koi 105-106) χρησιμοποιήθηκαν στη στατιστική ανάλυση. Στο είδος Esox lucius εξετάστηκαν συνολικά οκτώ μικροδορυφορικοί δείκτες, εκ των οποίων τρεις ήταν μονομορφικοί (Elu2, Elu6, EluB118) και οι υπόλοιποι πέντε (EluB108, Elu19, Elu37, Elu76 και Elu87) πολυμορφικοί. Τα αποτελέσματα της εργασίας έδειξαν μείωση της γενετικής ποικιλότητας στον πληθυσμό γριβαδιού της λίμνης Βόλβης από το 1997 ως σήμερα και γενετική διαφοροποίησή του στο χρονικό αυτό διάστημα, η οποία πιθανώς οφείλεται στους εμπλουτισμούς που διενεργήθηκαν. Η ποικιλότητα που παρατηρήθηκε στο πληθυσμό της Βόλβης του 2007 είναι χαμηλότερη και από την αντίστοιχη των υπόλοιπων πληθυσμών που μελετήθηκαν. Αναφορικά με την τούρνα, διαπιστώθηκαν χαμηλά επίπεδα γενετικής ποικιλότητας στη Βόλβη και ακόμα χαμηλότερα στη Βεγορίτιδα, σε σχέση με την Ευρώπη. Επιπλέον, οι δύο ελληνικοί πληθυσμοί διαφοροποιούνται γενετικά, ενώ μόνο της Βόλβης βρίσκεται σε ισορροπία Hardy-Weinberg. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτά, οι πληθυσμοί των δύο ειδών χρήζουν παρακολούθησης και προσπάθειας ανάκαμψής τους, που θα βασίζεται σε ερευνητικά δεδομένα, τα οποία μπορούν να στηριχτούν στους μικροδορυφορικούς δείκτες που αναπτύχθηκαν στην παρούσα εργασία.
description: Cyprinus carpio (common carp) and Esox lucius (northern pike) are freshwater fishes of highly commercial value that are considered native in Greece. Lake Volvi in Thessaloniki is among their natural habitats. The lake demonstrates a significant decline in the fish catches during the past years, which in the case of common carp is attributed to overfishing, while in the case of northern pike to the destruction of its natural spawning areas. In total 149 carps and 80 pikes were analyzed in the present study. 59 carps and 62 pikes were sampled from lake Volvi during the 2006-2007 time period. The rest samples of carp origin from lakes Volvi (31), Kastoria (22) and Doirani (15) and the rivers Aliakmon (27) and Evros (25), and were sampled in 1997. Respectively, 18 pikes from lake Vegoritida, sampled in 1997, were included in the analysis. Eight microsatellite loci were tested for Cyprinus carpio, and seven out of them (MFW 3, MFW 7, MFW 9, MFW 11, MFW 16, MFW 26 and Koi 105-106) were used in the statistical analysis. In total, eight microsatellite markers were tested for Esox lucius, three out of which (Elu2, Elu6, EluB118) resulted in monomorphic products. The rest were polymorphic (EluB108, Elu19, Elu37, Elu76 and Elu87). The results indicated a temporal decrease of the genetic variability of the common carp in lake Volvi, as well as a temporal genetic differentiation, which might be attributed to introduction of other populations. The genetic variability of the carp in the year 2007 was lower, compared to the rest of the populations as well. In the case of northern pike, microsatellites pointed out low values of genetic polymorphism in lake Volvi and even lower values in lake Vegoritida, compared in both cases to Europe. According to these results, the populations of the two species should be closely monitored and subjected to stocking programmes, based on reliable scientific data, which can rely on the microsatellite markers that were developed in the present study.