Το γνωμολογικό ποίημα Ι.2.31 του Γρηγορίου Ναζιανζηνού: ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ – ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ – ΣΧΟΛΙΑ
Creators: name: Ντέντος, Δήμος Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Γρηγόριος Ναζιανζηνός
Γνωμολογική ποίηση
Πρώιμη Βυζαντινή ποίηση
Κριτική έκδοση
Βυζαντινές Παραφράσεις
Gregory of Nazianzus
Gnomic poetry
Early Byzantine period
4. Critical Edition
5. Byzantine Paraphrases

description: Ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός (ή Θεολόγος) αποτελεί μια από τις πιο πολυσχιδείς προσωπικότητες λογίων της πρώιμης βυζαντινής περιόδου. Μολονότι είναι περισσότερο γνωστός για την εκκλησιαστική του δράση ως ένας εκ των Τριών Ιεραρχών, ο Γρηγόριος υπήρξε πολυγραφότατος και διακρίθηκε σε σημαντικά λογοτεχνικά είδη (ρητορική, επιστολογραφία, ποίηση). Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στον ποιητή Γρηγόριο και μάλιστα σε ένα από τα γνωμολογικά του ποιήματα (Ι.2.31), το οποίο και εκδίδεται. Μετά από μια σύντομη περιδιάβαση στους κύριους σταθμούς της ζωής και του έργου του, εξετάζεται η σχέση του Καππαδόκη Πατέρα, αφενός με τη χριστιανική ποίηση της Ύστερης Αρχαιότητας και αφετέρου με την αρχαία ελληνική γνωμολογική ποίηση και συγκεκριμένα με το έργο του ελεγειακού ποιητή Θέογνι. Δεσπόζουσα θέση στην εισαγωγή κατέχει η ενότητα των βυζαντινών παραφράσεων, ενός είδους που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, και διερευνάται, μεταξύ άλλων, η χρησιμότητά τους. Την εισαγωγή ολοκληρώνουν παρατηρήσεις σχετικά με τις γλωσσικές, υφολογικές και μετρικές επιλογές του ποιητή, όπως επίσης και με εκδοτικά ζητήματα προσαρμοσμένα στο ποίημα Ι.2.31. Το δεύτερο μέρος της εργασίας αποτελείται από την κριτική έκδοση του ποιήματος με παράλληλη απόδοσή του στη νέα ελληνική γλώσσα, ενώ ακολουθεί ερμηνευτικός σχολιασμός με έμφαση στις πηγές του συγγραφέα, όπως αυτές εντοπίζονται στο εξεταζόμενο έργο. Στην κατακλείδα της εργασίας τοποθετούνται οι indices (nominum, verborum, locorum), ενώ στο επίμετρο εκδίδονται οι βυζαντινές παραφράσεις που συνοδεύουν το ποίημα στα χειρόγραφα. Η μελέτη του ποιήματος αυτού, μεταξύ άλλων, επιβεβαιώνει τον εντυπωσιακό τρόπο με τον οποίο ο Γρηγόριος κατορθώνει να αξιοποιήσει την αρχαία ελληνική γνωμολογική ποίηση, προσαρμόζοντάς την στις επιταγές της σύγχρονής του ιστορικής πραγματικότητας, τοποθετώντας την δηλαδή μέσα σε ένα αμιγώς χριστιανικό περιβάλλον με ολωσδιόλου διαφορετική κοσμοθεωρία.
description: Gregory of Nazianzus (or the Theologian) is one of the most multi-faceted personalities among scholars of the early Byzantine period. Although he is mostly known as a Church Father, and especially as one of the Three Holy Hierarchs, Gregory was also a prolific writer, since he excelled in important literary genres (oratory, epistolography, poetry). The current thesis focuses on the poet Gregory and mainly on one of his gnomic poems (I.2.31), which is edited. A brief walkthrough to the main facts of his life and his work, is followed by a consideration of the relationship of the Cappadocian Father on the one hand with the Christian poetry of the Late Antiquity, and on the other hand with the ancient Greek gnomic poetry and especially with the work of the elegiac poet Theognis. An analysis of the characteristics of the Byzantine Paraphrases is a major part of the introduction. The introduction is completed by notes on linguistic, stylistic and metrical features of the poet, as well as matters of textual transmission and editorial principles. The second part of the thesis is consisted by the critical edition of the poem with a parallel translation into modern Greek, followed by an interpretative commentary with emphasis on the writer’s sources as they are identified in this specific work. In the last part of the thesis, the indices (nominum, verborum, locorum) are placed, whereas in addendum the Byzantine Paraphrases (which accompany the poem in the manuscripts) are edited. The study of this poem confirms, among others, the impressive way in which Gregory manages to combine the ancient Greek gnomic` poetry, by adapting it, at the same time, to the requirements of the contemporary historical reality; in other words, he places it in a purely Christian environment with a totally different worldview.