Η εκπαιδευτική κατάσταση στην ελληνορθόδοξη κοινότητα Καβάλας κατά την τελευταία περίοδο των οθωμανικών χρόνων (1864 – 1912).:
Creators: name: Κώτση, Αρετή Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Καβάλα
Εκπαίδευση
Ελληνορθόδοξη Κοινότητα
Kavala
Education
Hellenic Orthodox Community

description: Η αναβάθμιση της εκπαιδευτικής κατάστασης στη Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Καβάλας από το 1864 έως το 1912 ήταν συνάρτηση πολλών παραγόντων. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε η Εκκλησία καθώς ήταν το σημείο αναφοράς και ο ενοποιητικός παράγοντας του Ελληνορθόδοξου πληθυσμού της πόλης. Η αξιοσημείωτη επίδοση των Καβαλιωτών τόσο στο εμπόριο όσο και στη ναυτιλία δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την οικονομική και οικιστική ανάπτυξη της πόλης. Η πόλη επεκτάθηκε, νέες συνοικίες δημιουργήθηκαν, το Ελληνικό Προξενικό Πρακτορείο αναβαθμίστηκε σε Υποπροξενείο Καβάλας και επιτεύχθηκε η προάσπιση τον ελληνικών και οικονομικών συμφερόντων. Καπνέμποροι και εύποροι πολίτες αναδείχθηκαν σε ευεργέτες της Κοινότητας με τις οικονομικές εισφορές τους συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της παιδείας και την ευημερία των πολιτών. Μετά το Βουλγαρικό Σχίσμα (1870) έγινε ακόμη πιο επιτακτική η ανάγκη για την προαγωγή της παιδείας. Οι δωρεές αυξήθηκαν, νέα εκπαιδευτήρια ιδρύθηκαν και τα υπάρχοντα σχολεία αναβαθμίστηκαν. Η σύσταση των Φιλεκπαιδευτικών Συλλόγων και Σωματείων στην Καβάλα συνέβαλε στην ενίσχυση της εκπαιδευτικής δραστηριότητας του Ελληνισμού της πόλης. Η Εφορεία των Σχολών, ως το αρμόδιο σωματείο στα εκπαιδευτικά ζητήματα, φρόντιζε για την πρόσληψη του κατάλληλου εκπαιδευτικού προσωπικού και για την εύρυθμη λειτουργία των εκπαιδευτηρίων. Η ανθηρή αυτή περίοδος συνδέθηκε με τη δράση του Νικόλαου Φιλιππίδη, ο οποίος επέφερε σημαντικές αλλαγές. Η μετατροπή του ελληνικού σχολείου, που στεγαζόταν στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας της Παναγίας, σε αστική σχολή, η κατάργηση της αλληλοδιδακτικής μεθόδου, η σύσταση δύο νηπιαγωγείων, η συμπλήρωση του παρθεναγωγείου και η ίδρυση του ημιγυμνασίου Καβάλας οφείλονταν στις ενέργειες και την προσωπικότητα του Ν. Φιλιππίδη. Η ίδρυση του Αρρεναγωγείου και των παραρτημάτων του καθώς και η ανέγερση του Παρθεναγωγείου - σε νέο κτήριο - επιβεβαιώνουν την αναδιάρθρωση της παιδείας στην πόλη. Μέχρι το 1912 η σχολική δραστηριότητα της Κοινότητας αποτυπώνονταν στη λειτουργία του Αρρεναγωγείου, του Παρθεναγωγείου, του Κεντρικού Νηπιαγωγείου (δίπλα στο Παρθεναγωγείο), της Σχολής του Μαχαλά, των παραρτημάτων του Αγίου Ιωάννη, του Καρά – Ορμανίου και του Αγίου Παύλου και της Ιδιωτικής σχολής της Καλλιόπης Σπυρίδου. Ο αυξανόμενος αριθμός των μαθητών και των μαθητριών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα δημιούργησε πρόβλημα στέγασης και ταυτόχρονα την ανάγκη της διαίρεσης των τάξεων σε τμήματα. Κατά την τελευταία περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας έως την απελευθέρωση της περιοχής από τους Τούρκους, η αξιοσημείωτη εκπαιδευτική κατάσταση στην Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Καβάλας - που οφείλεται στη βελτίωση των όρων διαβίωσης του υπόδουλου Ελληνισμού, στη δράση της Εκκλησίας, στην οργάνωση της Κοινότητας, στην ίδρυση των Φιλεκπαιδευτικών Συλλόγων, στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης, στη συμβολή του Υποπροξενείου – δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την πνευματική άνοδο των Ελλήνων της πόλης. Η αφύπνιση της ελληνικής παιδείας επέφερε την αφύπνιση της εθνικής συνείδησης που είχε ως αποτέλεσμα την εγρήγορση των κατοίκων και το συνεχές ενδιαφέρον τους για την ανάπτυξη της παιδείας.
description: The update of the educational situation in the Hellenic Orthodox Community of Kavala from 1864 until 1912 was the result of various factors. The Church played a vital role as it was the benchmark and the unifying means of the Hellenic Orthodox population of the town. The noteworthy performance of the people of Kavala so much in trade as in navigation, created the right circumstances for the economic residential growth of the town. The town expanded, new districts were created, the Hellenic Consular Agency was updated into Vice Consulate of Kavala and the defence of the Hellenic financial interests was achieved. Tobacco traders and wealthy citizens turned into benefactors of the community due to their financial contributions, playing a role in the education and the wellbeing of the citizens. After the Bulgarian Schism (1870) the need for education became more vital. Donations increased, new educational centres were constructed and the existing schools were updated. The recommendation of the educational societies and corporations in Kavala contributed in the invigoration of the educational activity of the Greeks in town. The Conservancy of Schools, as the responsible corporation in educational matters, saw about the employment of the appropriate educational personnel as well as the orderly function of the educational centres. This flourishing period was associated with the action of Nikolaos Filippidis, who brought about major changes. The alteration of the Hellenic School, which was housed in the church yard of Panagia, into civic school, the ban of peer teaching method, the creation of two nursery schools, the adding of the school for girls and the establishment of the semi-high school of Kavala were all thanks to the actions and the personality of N. Filippidis. The establishment of the school for boys and its annexes as well as the school for girls -in a new building- verify the restructuring of the education in the town. Until 1912 the educational activity of the Community is prevalent in the funcion of the school for boys, the school for girls, the central nursery school (next to the school for girls), the school of Mahala, the annexes of St. John, of Kara-Ormaniou and of St. Paul and of the Private School of Kalliopi Sryridou. The increasing number of male and female students at the educational institutes created housing problems and at the same time the need of dividing the grades into classes. During the final period of the Ottoman domination until the liberation of the area from the Turks, the noteworthy educational situation of the Hellenic Orthodox Community of Kavala -which is due to the improvement of the living conditions of the enslaved Greek people, the actions of the Church, the organization of the Community, the establishment of the educational societies, the economic development of the town, the contribution of the Vice Consulate -established the circumstances for the spiritual growth of the Greek people of the town. The awakening of the Greek education brought about the awakening of the National Identity which resulted in the vigilance of the citizens and the everlasting interest in the development of education.