Οικολογική ποιότητα των λιμνών Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα με βάση το ζωοπλαγκτό
Creators: name: Γιαννοπούλου, Ηράκλεια Φωτίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Οικολογική Ποιότητα
Τροφική Κατάσταση
Ζωοπλαγκτό
Water Quality
Trophic Status
Zooplankton

description: Η παρούσα εργασία αφορά τη μελέτη του ζωοπλαγκτού στις λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα, καθώς και στο κανάλι επικοινωνίας των δύο λιμνών κατά τη περίοδο Σεπτέμβριος 2015 – Αύγουστος 2016. Στη ζωοπλαγκτική κοινωνία και των τριών υδάτινων σωμάτων, ως προς τη σύνθεση των ειδών, επικράτησαν τα τροχοφόρα, πέντε από τα οποία καταγράφηκαν για πρώτη φορά σε εσωτερικά ύδατα της Ελλάδας: Eosphora anthadis, Lepadella glossa, Lecane spinulifera, Macrochaetus altamirai και Monommata arndti. Η σύνθεση των ειδών στη Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα, ήταν αναμενόμενη με βάση τα είδη που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα στις ελληνικές λίμνες όσον αφορά τα αποτελέσματα των δεικτών ταξινομικής διακριτότητας Δ+ και Λ+. Πάνω από 80% των ειδών ήταν κοινά μεταξύ των τριών υδάτινων σωμάτων, ενώ ο δείκτης Sorensen ήταν σε κάθε περίπτωση μεγαλύτερος από 0,73 υποδηλώνοντας πως υπάρχει μεγάλη ομοιότητα μεταξύ τους. Ο αυξημένος βαθμός ομοιότητας πιθανότατα σχετίζεται με την επικοινωνία των δύο λιμνών μέσω του καναλιού επικοινωνίας, υποδηλώνοντας ταυτόχρονα την επιδείνωση της τροφικής κατάστασης της Μεγάλης Πρέσπας. Όσον αφορά την αφθονία (μέγιστη τιμή στη Μεγάλη Πρέσπα 118,33 άτομα/L, Μικρή Πρέσπα 391,85 άτομα/L και στο κανάλι επικοινωνίας 2.809 άτομα/L) στην Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα κυριάρχησαν τα κωπήποδα και τα τροχοφόρα, και στο κανάλι επικοινωνίας κυριάρχησαν αποκλειστικά τα τροχοφόρα, ενώ στην βιομάζα (μέγιστη τιμή στη Μεγάλη Πρέσπα 130,57 μg/L, στην Μικρή Πρέσπα 180 μg/L και στο κανάλι επικοινωνίας 492 μg/L) επικράτησαν τα κωπήποδα και στο κανάλι επικοινωνίας τα τροχοφόρα. Από την εκτίμηση του δυναμικού βόσκησης φαίνεται πως στη Μεγάλη Πρέσπα η πίεση που δέχεται το φυτοπλαγκτό από την βόσκηση του ζωοπλαγκτού είναι μεγαλύτερη από αυτήν στη Μικρή Πρέσπα. Έτσι θα ήταν δυνατό στη Μεγάλη Πρέσπα το ζωοπλαγκτό να μπορεί να ασκήσει τέτοια πίεση στο φυτοπλαγκτό που να ελέγξει το πληθυσμιακό μέγεθος του φυτοπλαγκτού, όπως περιγράφεται στο PEG-model. Από την εφαρμογή των δεικτών τροφικής κατάστασης TSI με βάση το ζωοπλαγκτό φαίνεται πως οι περισσότεροι δείκτες υποεκτιμούν την τροφική κατάσταση των δυο λιμνών. Πιο συγκεκριμένα οι δείκτες TSIROT4, TSIROT6 και TSICR6 καθώς και τα όρια των δεικτών TSIROT και TSICR φαίνεται να χρειάζονται τροποποίηση τόσο για τις λίμνες της παρούσας έρευνας όσο και για τις ελληνικές λίμνες γενικότερα. Σύμφωνα με τον δείκτη TSISD, που μπορεί να οδηγήσει σε αξιόπιστα αποτελέσματα η τροφική κατάσταση της Μεγάλης Πρέσπας εκτιμήθηκε μεσο-εύτροφη και της Μικρής Πρέσπας εύτροφη. Η εφαρμογή των ορίων του δείκτη TSISD στους δείκτες TSIROT TSICR βελτιώνει τα αποτελέσματα των δεικτών αυτών για τις λίμνες που μελετήθηκαν, ενώ από όλους τους δείκτες ο TSIROT3 που λαμβάνει υπόψη του την ποσοστιαία συμμετοχή των βακτηριοφάγων τροχοφόρων φαίνεται να έχει την καλύτερη εφαρμογή. Οι δείκτες εκτίμησης της οικολογικής ποιότητας των τριών υδάτινων σωμάτων εμφάνισαν χαμηλές τιμές χωρίς όμως να μπορούν να δώσουν ακριβή αποτελέσματα, λόγω έλλειψης ορίων. Αυτό οφείλεται στην χωρίς επιστημονική εξήγηση παράλειψη του ζωοπλαγκτού από την Οδηγία 2000/60/ΕΚ. Ωστόσο όπως φαίνεται και από τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας υπάρχει δυνατότητα σχεδιασμού ενός πολυμετρικού δείκτη για την εκτίμηση της οικολογικής ποιότητας με βάση το ζωοπλαγκτό στις ελληνικές λίμνες
description: The aim of this research was the study of the zooplankton community in lakes Mikri and Megali Prespa and in their connecting channel, during the period September 2015 - August 2016. The zooplankton community of all three water bodies was dominated in terms of species composition by Rotifera, five of which are first records for the Greek fauna: Eosphora anthadis, Lepadella glossa, Lecane spinulifera, Macrochaetus altamirai and Monommata arndti. The species composition for the two lakes fell within the expected range of Greek lakes zooplankton diversity according to the taxonomic distinctness indices Δ+ and Λ+. More than 80% of the recorded species were common among the three water bodies, and Sorensen’s index was higher than 0.73 in all cases indicating an increased level of similarity between them. The high level of similarity is related to the connection of the two lakes through the man-made connecting channel, indicating at the same time the deterioration of the water quality of Lake Megali Prespa. In terms of abundance (highest value for Lake Megali Prespa 118.33 ind/L, Lake Mikri Prespa 391.85 ind/L and the man-made channel 2809 ind/L) Rotifera and copepods were the dominant groups in lakes Mikri and Megali Prespa, while in the man-made channel Rotifera dominated exclusively. In terms of biomass (highest value for Lake Megali Prespa 130.57 μg/L, Lake Mikri Prespa 180 μg/L and the man-made channel 492 μg/L) copepods dominated in lakes Mikri and Megali Prespa while in the man-made channel Rotifera were the dominant group. Estimating the Grazing Potential index revealed that the zooplankton community in Lake Megali Prespa exerts higher grazing pressure on the phytoplankton community compared to Lake Mikri Prespa, indicating that it could manage the phytoplankton community, as mentioned in the PEG-model. The trophic status indices TSI based on zooplankton data underestimated the trophic status of the two lakes. More specifically the indices TSIROT4. TSIROT6 and TSICR6 as well as the set boundaries of the indices TSIROT και TSICR need modification for the lakes of the present study as well as for the Greek lakes in general. According to the index TSISD, the trophic status of Lake Mikri Prespa was estimated as eutrophic and Lake Megali Prespa as meso-eutrophic. Applying the boundaries of the TSISD index on the TSIROT and TSICR indices improved the estimation of the trophic status of the two lakes. The TSIROT3 index, which is based on the percentage contribution of the bacterivorous rotifers, made the best estimation of the trophic status of the lakes. The water quality indices took low values but due to the lack of set boundaries classifications are not reliable. This results from the exclusion of zooplankton as a biological element from the Directive 2000/60/EC. Nevertheless, according to the results of this research it seems that the development of a multimetric index for estimating water quality, based on zooplankton data for the Greek lakes is possible