Η κατανομή αρμοδιοτήτων στις ιατροχειρουργικές επεμβάσεις – Δογματικά ζητήματα και προβληματισμοί για την ποινική ευθύνη χειρουργού, αναισθησιολόγου και ειδικευόμενων ιατρών
Creators: name: Νικούλη, Σωτηρία Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Ποινική ευθύνη
Ιατροχειρουργικές επεμβάσεις
Κατανομή αρμοδιοτήτων
Criminal responsibility
Medical surgeries
Distribution of responsibilities

description: Κεντρική προβληματική της εν λόγω εργασίας αποτελεί το ερώτημα ποιό από τα συλλογικώς δρώντα πρόσωπα ευθύνεται για το ιατρικό σφάλμα, ιδία στις ιατροχειρουργικές επεμβάσεις, όπου κανόνα αποτελεί η σύμπραξη, η συνέργεια, ταυτόχρονη ή διαδοχική, διαφόρων ιατρών, διαφόρων ειδικοτήτων. Αφετηρία του προσδιορισμού της ιατρικής αμελείας αποτελεί ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας, ένα νομοθέτημα με εξόχως ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα, το οποίο παρουσιάζεται στο πρώτο κεφάλαιο της εν λόγω εργασίας, με αναφορά στις αρχές που διαγράφουν τη βάση της άσκησης του ιατρικού λειτουργήματος. Στο ίδιο αυτό κεφάλαιο, εξειδικεύεται η νομική φύση των ιατροχειρουργικών επεμβάσεων, με αναφορά σε παλαιότερες και σύγχρονες αντιλήψεις, ενώ παρουσιάζονται, επιπλέον, οι θεμελιώδεις για την ιατρική ευθύνη θεωρίες, ήτοι η θεωρία του αποτελέσματος και η lege artis θεωρία. Στο δεύτερο κεφάλαιο της εν λόγω εργασίας, παρουσιάζονται τα στοιχεία της ευθύνης για σωματική βλάβη/ανθρωποκτονία από αμέλεια, με ιδιαίτερη ανάλυση της εξωτερικής αμελείας, ως άγραφου στοιχείου της αντικειμενικής υποστάσεως. Γενικές αρχές του ποινικού μας δικαίου, όπως η θεωρία του ισοδυνάμου των όρων, του αντικειμενικού καταλογισμού, της απαγόρευσης αναδρομής, η αρχή της εμπιστοσύνης, η υπαγωγή του ιστορικού συμβάντος σε ξένο τομέα ευθύνης κ.ά. αναλύονται ως χρήσιμα για τη διερεύνηση της ποινικής ευθύνης συμπραξάντων ιατρών εργαλεία, ενώ περαιτέρω, επιχειρείται η νοηματοδότηση του προτύπου επιμελείας, η τήρηση του οποίου αποκλείει την ποινική ευθύνη του ιατρού, έστω κι αν η επέμβαση δεν ήταν επιτυχής. Περαιτέρω, ακολουθούν προβληματισμοί που εντάσσονται στην εσωτερική αμέλεια, όπως τα αυξημένα προσόντα του ιατρού, η επικινδυνότητα της ιατρικής πράξης κ.ά. Στο τρίτο κεφάλαιο, με κεντρικό άξονα τη συγκλίνουσα αμέλεια των ιατρών, παρουσιάζεται η οριζόντια και κάθετη κατανομή αρμοδιοτήτων, με ειδικότερη σε κάθε περίπτωση αναφορά και κριτική ανάλυση της νομολογίας εν σχέσει με την ευθύνη (ή μη) των χειρουργών, των αναισθησιολόγων και των ειδικευόμενων ιατρών. Επιπλέον, μέσα από πρόσφατα νομολογιακά παραδείγματα, διαγράφονται οι περιπτώσεις κατά τις οποίες καταφάσκεται η αμελεία των ειδικευομένων ιατρών. Συμπερασματικώς, επισημαίνεται η εξέχουσας, για την οριζόντια κατανομή αρμοδιοτήτων, σημασίας, αρχή της εμπιστοσύνης, ενώ, στο πεδίο της κάθετης κατανομής αρμοδιοτήτων, μεταξύ ειδικών και ειδικευομένων ιατρών, ιδιαιτέρως θα πρέπει να εκτιμάται και να αξιολογείται από τους εφαρμοστές του δικαίου εάν ο ειδικός ιατρός, όχι απλώς εποπτεύει, αλλά εάν εποπτεύει καταλλήλως, κατά τις επιταγές του άρ. 23 παρ. 3 ΚΙΔ, τον/-ους ειδικευόμενο/-ους ιατρό/-ους.
description: Central to this work is the question of which of the collectively active persons is responsible for the medical error, particularly in medical operations, where the rule is the co-operation, simultaneous or sequential, of different doctors, of different specialties. The starting point for defining medical negligence is the Code of Medical Ethics, a very anthropocentric legislation, which is presented in the first chapter of this work, with reference to the principles that erase the basis of medical practice. In this chapter, the legal nature of medical surgeries is specified, with reference to older and modern concepts, and moreover, the theories that are fundamental to medical liability, namely effect theory and lege artis theory. In the second chapter of this work, we present the elements of liability for bodily harm / homicide by negligence, with particular analysis of external negligence, as an unwritten element of objective substance. General principles of our criminal law, such as the theory of equivalence of terms, objective imputation, prohibition of recourse, the principle of trust, the inclusion of historical event in a foreign area of responsibility, etc. are analyzed as useful tools for investigating criminal liability of GPs, while further attempting to conceptualize the diligence model, whose observance excludes the physician's criminal liability, even if the operation was not successful. Further, there are concerns that are inherent in internal negligence, such as the increased qualifications of the physician, the risk of medical practice, etc. The third chapter, focusing on the converging negligence of physicians, presents the horizontal and vertical distribution of responsibilities, with each case reporting and critical analysis of jurisprudence, whether or not responsible for surgeons, anesthesiologists and specialist physicians. In addition, recent case-law examples have delineated cases where the negligence of specialist doctors has been neglected. In conclusion, the principle of trust, which is important for the horizontal distribution of competences, is emphasized, and in the field of vertical distribution of competences between specialist and specialist physicians, it should be particularly appreciated and evaluated by the practitioner of law, if specialist, not just supervised, but if properly supervised, as per Art. 23 par 3 of Code of Medical Ethics, the practitioner (s).