Ο άνθρωπος καλλιτέχνης: Το διονυσιακό και το απολλώνιο στη φιλοσοφία του Nietzsche
Creators: name: Παρηγόρης, Αλέξανδρος Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Άβυσσος
Αμορφία-Μορφή
Αντιστροφή της μάσκας
Απολλώνιο-Διονυσιακό
Μηδενισμός
Τραγικό-Τραγωδία
Abyss
Amorphousness- Form
The Great Reversal
Apollonian-Dionysian
Nihilism
Tragic-Tragedy

description: Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία, πραγματεύεται τους όρους του διονυσιακού και του απολλώνιου, έτσι όπως εξετάζονται από το Nietzsche, στη Γέννηση της τραγωδίας αλλά και στο σύνολο του φιλοσοφικού του έργου. Το διονυσιακό, ως εκείνη η πρωτοταγής κατάσταση μέθης, έκχυσης, μια συνθήκη μη υποκειμενικότητας και ως εκ τούτου αμορφίας, ως πρωταρχικότητα του Ενός και το απολλώνιο, ως εκείνη η φωτεινότητα της μορφής και της εξατομίκευσης, οριοθετώντας το διονυσιακό και φανερώνοντάς το στη φαινομενικότητα δίνοντάς του μορφή, αναφυόμενο μέσα από το υπέδαφός του, αποτελούν, τους κύριους πυλώνες που δομούν και συνέχουν διαπερνώντας, τόσο το φυσικό κοσμικό γίγνεσθαι, όσο και τον ατομικό ανθρώπινο ψυχισμό αλλά και το αισθητικό φαινόμενο του τραγικού, με το να ανταλλάσσουν μεταξύ τους, μέσα από τη φαινομενική αρχική τους αντίθεση, δώρα εκτίμησης. Αυτό που επιχειρείται να δειχθεί και σε σχέση με την αιώνια επιστροφή, είναι ο τρόπος με τον οποίο, το διονυσιακό, νοούμενο ως αβυσσαλέο, και το απολλώνιο, ως ο μορφοποιητικός παράγοντας της αβύσσου, δομούν και συνέχουν το κοσμικό γίγνεσθαι και τον ανθρώπινο ψυχισμό, μέσα από τη συνεχή δόμηση και αποδόμηση, μορφή και αμορφία, ζωή και θάνατο, μια κυκλική συνθήκη δηλαδή, που αποτυπώνεται με εύγλωττο τρόπο στο αισθητικό φαινόμενο της αττικής τραγωδίας, μέσα από την ακατάπαυστη εκφόρτωση του διονυσιακού σε απολλώνιες εικόνες, αλλά και κατά έναν τρόπο οργανικό μέσα στο δράμα, ως αντιστροφή της μάσκας από μια κατάσταση ευδιαθεσίας/νηφαλιότητας (απολλώνιο), σε μια φρικιαστική συνθήκη διονυσιακής αβύσσου και αντιστρόφως. Ως γνήσια έκφραση της αττικής τραγωδίας, έτσι όπως αναπτύχθηκε παραπάνω, εξετάζεται η αναφορά του Nietzsche στον Αισχύλο και στο Σοφοκλή και από τη νεότερη δραματουργία στο Shakespeare, αντιπαραθέτοντάς τους με τον Ευριπίδη και το Σωκράτη, εκλογικεύοντας και ορθολογικοποιώντας το τραγικό ο πρώτος, περιορίζοντας δραστικά το διονυσιακό, σηματοδοτώντας το θάνατο της τραγωδίας, μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο μονομερούς διαλεκτικοποίησης και οπτιμισμού του κοινωνικού βίου από το δεύτερο, με το να υπονομεύεται κάθε ένστικτο και κάθε ελεύθερη ενόρμηση του ανθρώπου. Η παραπάνω προβληματική, επιχειρείται να συσχετιστεί, με το νιτσεϊκό θάνατο του θεού, ως εκείνο το κομβικό οντολογικό γεγονός, κατά το οποίο, η απειρότητα, εκφεύγοντας από ένα θεό εξουσιαστικό και αφηρημένο πλατωνικής χροιάς, μετεωρίζεται απρόσωπη μέσα μας, βυθίζοντάς μας στην άβυσσο που φέρει, καλώντας μας να την μορφοποιήσουμε. Ερχόμενοι μπροστά σε τούτη τη μηδενιστική συνθήκη, ανοιγόμαστε άμεσα στην απειρότητα και στην άβυσσό της, καλούμενοι να την δώσουμε, μέσα από την υποκειμενικότητά μας, μορφή και σχήμα, χωρίς έξωθεν διαμεσολαβήσεις. Τούτος ο μηδενισμός εξετάζεται εδώ, μέσα από την αμφισημία που του δίνει ο Nietzsche, σε παθητικό και ενεργητικό, αντιστρέφοντας τη συνεχόμενη βύθιση στην άβυσσο που φέρει ο πρώτος, σε μια ενεργητική μορφοποιητηκή δυναμική, κατά την οποία ο άνθρωπος ανάγεται σε καλλιτέχνη, προσπαθώντας να θεαθεί το απολλώνιο κάλλος της μορφής. Η τέχνη εδώ, εξετάζεται στην ολότητά της, μέσα από τους κύριους πυλώνες του διονυσιακού και του απολλώνιου, διατρέχοντας ταυτόχρονα, φύση, άνθρωπο, τραγωδία, λαμβάνοντας, μέσα και από τη μουσική, ως ο παράγοντας αμορφίας, μορφής και γέννησης του μύθου, τη σημαντικότερη ανθρώπινη μεταφυσική δραστηριότητα. Η παραπάνω προβληματική, εξετάζεται βοηθητικά, μέσα από τους Henry Corbin, Gilles Deleuze, Jacques Derrida, Martin Heidegger, Molla Sadra, κ.α.
description: This postgraduate thesis deals with the Nietzschean terms Dionysian and Apollonian, as conceptualised in his seminal work, The Birth of Tragedy, as well as in his general philosophical works. According to Nietzsche more specifically, the Dionysian, as a primary state of drunkenness and thus fluidity is a condition of non-subjectivity and signifies the amorphousness as well as the primacy of the individual, while the Apollonian, as a gesture of form, logic and personalization, is what defines the Dionysian by revealing to the phenomenon its very form. For Nietzsche the Dionysian and the Apollonian constitute the main pillars that structure and permeate the natural world and the cosmic make-up, as well as the ones that pervade the individual human psyche, and dispense through their interplay the aesthetics of the tragic. This dissertation attempts to throw some further light on the ways in which the Dionysian, understood as the abyss, and the Apollonian, as the shaping agent of the abyss, structure the cosmic make-up and the human psyche via their continuous construction and deconstruction, from form to amorphousness, and life to death, namely the cyclical condition that is related to the eternal return as eloquently depicted in the aesthetics of Attic tragedy and more specifically in the organic and relentless discharge of the Dionysian into the Apollonian and vice versa. This paper examines Nietzsche's references to Aeschylus and Sophocles as well as the later dramaturgical creations of Shakespeare and contrast them with Euripides’ attempt to rationalise the tragic via drastically reducing its Dionysian effect, which in turn signals the death of the tragedy, as well as to Socrates’ push to undermine every human instinct within a more general context of unilateral dialectics and appreciation of social life. We attempt to relate the above problematic with the Nietzschean death of god, as the nodal ontological event through which the infinity derived from escaping a godly and platonically abstract power, immerses us in an abyss that we are all called to (re)configure. We argue that when coming face to face with this nihilistic condition, we are opening directly to infinity and its abyss, and we are being called upon to give it, through our subjectivity, form and shape without any external mediation. This nihilism is examined through its Nietzschean ambiguity and logic, namely the Great Reversal, or the transformation of the continuous and passive immersion in the abyss into an energetic shaping dynamic through which Man can be perceived as an Artist, who tries to extrapolate the Apollonian beauty of form from the Dionysian abyss. Art is examined in its entirety, through the main pillars of the Dionysian and Apollonian, while simultaneously experiencing nature, man, tragedy, and music as factors that signify amorphousness, form and birth of myth, namely the most important human metaphysical activity. The above problematic is examined via the works of Henry Corbin, Gilles Deleuze, Jacques Derrida Martin Heidegger, Molla Sadra, and others