Κρατική καταστολή στη Θεσσαλονίκη του Εμφυλίου. Από το Γ΄ Ψήφισμα ως τη στρατιωτική λήξη του Εμφυλίου
Creators: name: Βαρβαρήγος, Ποθητός Σπυρίδωνος
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Θεσσαλονίκη
Εμφύλιος Πόλεμος
Κρατική Καταστολή
Thessaloniki
Civil War
State Repression

description: H μελέτη επιχείρησε να ερευνήσει την κρατική καταστολή στη Θεσσαλονίκη κατά την περίοδο του Εμφυλίου, και συγκεκριμένα από τον Ιούνιο του 1946, με τη θέσπιση του Γ΄ Ψηφίσματος, μέχρι το καλοκαίρι του 1949 και τη λήξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων. H εξέταση του ζητήματος επικεντρώθηκε στην ανάδειξη των κατασταλτικών πρακτικών και των νομικών εργαλείων, όπου κατέφυγαν οι κρατικές αρχές της πόλης για την αντιμετώπιση της τοπικής Αριστεράς, καθώς και των τρόπων, με τους οποίους εγγράφηκε η κρατική καταστολή τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική σφαίρα. Επιπλέον, επιδιώκεται η σύνδεση των πολύπλευρων εξελίξεων στη Θεσσαλονίκη της περιόδου με τη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία. Μέσω μιας συνθετικής και αναστοχαστικής προσέγγισης της τοπικής διάστασης της σύγκρουσης βρέθηκαν στο επίκεντρο οι πρακτικές και οι μηχανισμοί της κρατικής καταστολής, όπως η στρατιωτικοποίηση του δημόσιου χώρου, ο διωγμός των εργατικών οργανώσεων, οι έλεγχοι της νομιμοφροσύνης, το στρατοδικείο κ. ά. Το ερμηνευτικό πλαίσιο, εντός του οποίου διερευνήθηκε το ζήτημα της καταστολής, συγκροτήθηκε από την έννοια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης. H τελευταία δεν εξετάστηκε μόνο ως αποτέλεσμα νομοθετικών-ιδεολογικών διεργασιών αλλά και ως επιχειρησιακό παράδειγμα ελέγχου του αστικού περιβάλλοντος. Ειδικότερα για την ανάδειξη των θεσμικών πλαισίων και των χωρικών εφαρμογών του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης χρησιμοποιήθηκε πρωτογενές αρχειακό υλικό, τόσο από στρατιωτικές υπηρεσίες όσο και τους τοπικούς κρατικούς φορείς, προκειμένου να αντληθούν σημαντικές πληροφορίες, που με δυσκολία ανιχνεύονται στον ημερήσιο τύπο και στη συμβατική βιβλιογραφία της περιόδου. H μελέτη της εντατικοποίησης της καταστολής της τοπικής Αριστεράς και των διαδικασιών μετατροπής του αστικού ιστού της Θεσσαλονίκης σε αντικείμενο στρατιωτικής διαχείρισης, θέτει αναπόφευκτα νέους προβληματισμούς στην ιστορική έρευνα του ελληνικού εμφυλίου. Έτσι, η παρούσα εργασία, διερευνώντας με αναστοχαστική διάθεση τη συμβολή των κατασταλτικών μηχανισμών στις κοινωνικές διεργασίες της πόλης, δεν συμβάλλει μόνο στην τοπική ιστορία της Θεσσαλονίκης. Χρησιμοποιεί ακόμη την περίπτωση της Θεσσαλονίκης, ως παράδειγμα ελληνικής πόλης του εμφυλίου με δυναμική και πολυδιάστατη ιστορία, ώστε να εξάγει χρήσιμα συμπεράσματα σχετικά με τις εξελίξεις του εμφυλίου στα αστικά κέντρα της χώρας
description: This study examines the state repression in Thessaloniki during the Civil War, in particular from June 1946, with the adoption of the 3rd Decree until the summer of 1949 and the termination of military operations. The examination of the issue focused on highlighting the repressive practices and legal tools used by the state authorities against the local Left and the ways in which state repression was reflected in both the public and the private sphere. Furthermore, it is intended to link the multifaceted developments in Thessaloniki to the period with this particular historical context. Through a synthetic and reflective approach to the local dimension of the conflict, were at the center the practices and mechanisms of state repression, such as the militarization of the public space, the persecution of labor organizations, controls of loyalty, the military court, etc. The interpretive framework in which the question of repression was investigated was constituted by the concept of state of emergency. The latter was not only considered as a result of legislation- ideological processes but also as an operational example of the control of the urban environment. In particular, for the highlighting of the institutional frameworks and spatial applications of the emergency state, was used primary archival material, both by military services and local government agencies, in order to obtain important information that is difficult to detect in the daily press and in the conventional bibliography of the period. The study of the intensification of the repression of the local Left and of the processes of the urban fabric’s transformation of Thessaloniki into military management, inevitably poses new concerns in the historical research of the Greek civil war. Thus, the present work, investigating with reflective mood the contribution of repressive mechanisms on the social processes of the city, contributes not only to the local history of Thessaloniki. Still uses the case of Thessaloniki, as an example of a Greek city of the civil war with a dynamic and multidimensional history, in order to draw useful conclusions about the developments of the civil war in the urban centers of the country