Η αγιολογική παραγωγή κατά τον 11ο αιώνα: η περίπτωση του Ιωάννη Μαυρόποδα
Creators: name: Σωτηρούδη, Ελισάβετ Π.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Ιωάννης Μαυρόπους
Αγιολογία
Βυζάντιο
11ος αιώνας
John Mauropous
Hagiography
Byzantine empire
11th century

description: Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η συγκεντρωτική παρουσίαση του αγιολογικού έργου του επισκόπου Ευχαΐτων Ιωάννη Μαυρόποδα (11ος αιώνας) και η ένταξη του έργου αυτού στο χρονικό και ειδολογικό πλαίσιό του. Πρόκειται για εννέα κείμενα, από τα οποία τα οκτώ είναι εγκωμιαστικοί λόγοι και το ένα Βίος αγίου. Κάθε κεφάλαιο της εργασίας αφιερώνεται σε ένα κείμενο ή μια ομάδα κειμένων. Επιχειρείται η χρονολόγηση των έργων, παρουσιάζεται το περιεχόμενο και αναλύεται η δομή τους, ενώ μελετάται και η σχέση τους με την προγενέστερη (και σε κάποιες περιπτώσεις και με την μεταγενέστερη) αγιολογική παραγωγή για το ίδιο θέμα, ώστε να εντοπιστούν τα κείμενα που χρησιμοποίησε ο συγγραφέας ως πηγές. Ανάλογα με την περίπτωση εξετάζονται και επιμέρους θέματα, για παράδειγμα σχετικά με τη γνησιότητα ορισμένων κειμένων κτλ. Προηγείται ένα εισαγωγικό κεφάλαιο, στο οποίο παρουσιάζεται σύντομα ο βίος και το έργο του Ιωάννη Μαυρόποδα, το οποίο περιλαμβάνει επιγράμματα, επιστολές, ποικίλους λόγους και ένα πλούσιο υμνογραφικό corpus. Γίνεται μια πρώτη παρουσίαση και του αγιολογικού του έργου, με έμφαση στη χειρόγραφη παράδοση και στην κατάσταση της έρευνας μέχρι σήμερα. Ένα ακόμη εισαγωγικού χαρακτήρα κεφάλαιο αφιερώνεται στην παρουσίαση της αγιολογικής παραγωγής του 11ου αιώνα, με σκοπό αυτό να βοηθήσει να διαφανούν οι ιδιαιτερότητες του Μαυρόποδα και να καθοριστεί η θέση του στην αγιολογία της εποχής του. Τα συμπεράσματα αυτά παρουσιάζονται σε χωριστό κεφάλαιο, μετά την μελέτη των επιμέρους κειμένων του Μαυρόποδα. Το τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας αφιερώνεται στην αναλυτική εξέταση της γλώσσας των κειμένων, σε επίπεδο φωνολογίας, μορφολογίας, σύνταξης και λεξιλογίου· παρουσιάζονται ακόμη στοιχεία ύφους, κυρίως τα ρητορικά σχήματα που κοσμούν τον λόγο του Μαυρόποδα, καθώς και τα αποτελέσματα της μελέτης του καταληκτήριου ρυθμού στους λόγους. Τέλος, εξετάζονται οι πηγές (από εκφραστική άποψη) των κειμένων και δίνονται τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα παράλληλων χωρίων, από κείμενα τόσο της θεολογικής όσο και της θύραθεν γραμματείας.
description: The present thesis aims at an overall presentation and discussion of the hagiographic oeuvre of bishop of Euchaita John Mauropous (11th c.) and is also an attempt to place this oevre in its chronological (historical) and literary context. The extant hagiographic production of Mauropous is made up of nine texts, that is eight encomia and one Vita. The thesis devotes separate chapters to each of these texts dealing with aspects of chronology, content and structure as well as with the literary sources, while also discussing special questions concerning each text, such as the question of authenticity. Preceding this main part are two introductory chapters which offer some basic information first about the life and work of Mauropous and then about the byzantine hagiographic production of the 11th c. in general, thus helping frame historically Mauropous´s hagiographic oeuvre. Conclusions about the exact place of Mauropous in the hagiographic production of his age form then the subject of a later chapter, bringing together the evidence of all nine texts discussed in the main part. Finally, the last chapter of the thesis offers a thorough study of the language of the texts with regard to phonology, morphology, syntax and vocabulary as well as to aspects of style and to the question of the author´s main literary sources.