Υπεράσπιση των ζώων ως υποκείμενα δικαίου στην δικαστηριακή πρακτική της εγχώριας και διεθνούς έννομης τάξης
Creators: name: Αραπίδου, Στυλιανή Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Ζώα ως υποκείμενα δικαίου
Προστασία των ζώων
Νόμος 4830/2021 για την ευζωία των ζώων συντροφιάς
Animals as subjects of law
Animal protection
Greek Animal Welfare Act 4830/2021

description: Η νομική προστασία των ζώων, εκ της φύσεώς της, ενέχει ιδιαιτερότητες, δεδομένου ότι αναφέρεται στις σχέσεις των ζώων με τον άνθρωπο, αλλά και στον τρόπο, με τον οποίο ο άνθρωπος τα «χρησιμοποιεί» για την εξυπηρέτηση ιδίων σκοπών. Πρόκειται για μια σχέση που έχει αλλάξει και πλαστεί ανά τους αιώνες. Η ανθρωπότητα έχει κάνει νομικά βήματα, προκειμένου να κατοχυρώσει τη σχέση αυτή. Το Δίκαιο των Ζώων έχει γίνει ήδη ανεξάρτητος κλάδος δικαίου σε πολλές χώρες. Ωστόσο, δεν έχει κατοχυρωθεί σε διεθνές επίπεδο ένας ενιαίος, κοινός χάρτης, που θα ορίζει ρητά την υπόσταση των ζώων και θα αναγνωρίζει σε αυτά δικαιώματα, με αποτέλεσμα σε κάποια νομικά συστήματα να αναγνωρίζονται ως έμβια συναισθανόμενα όντα, που βιώνουν τον πόνο και τον φόβο και έχουν εγγενή αξία, και σε άλλα να αντιμετωπίζονται ως πράγμα. Παρ’ όλα αυτά ανεξάρτητα με το πώς αντιμετωπίζει το κάθε κράτος τα ζώα, αυτά δεν παύουν να έχουν αυταξία και να αισθάνονται φόβο και άγχος, γι’ αυτό χρήζει άμεσης ανάγκης ο επαναπροσδιορισμός της σχέσης των ανθρώπων με τα ζώα και η απομάκρυνση από την ιδιοκτησιακή – ανθρωποκεντρική θεώρηση αυτών. Σήμερα, η «ευζωία» των ζώων και κατ’ επέκταση η προστασία τους βρίσκονται εμφατικώς στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, μετά τη θέση σε ισχύ του Ν. 4830/2021 με τίτλο «Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς - Πρόγραμμα «AΡΓΟΣ» και λοιπές διατάξει». Ο νεοπαγής νόμος επέφερε αλλαγές στο Ν. 4039/2012 αυστηροποιώντας το πλαίσιο ποινών, ανάγοντας την κακοποίηση από πλημμέλημα σε κακούργημα, ρυθμίζοντας ειδικές περιπτώσεις, οριοθετώντας με σαφήνεια τις υποχρεώσεις των κηδεμόνων των ζώων, καθώς και των Δήμων που φέρουν την ευθύνη για την εποπτεία και τη φροντίδα των αδέσποτων ζώων. Η προστασία των ζώων και η αντιμετώπιση τους ως έμβια όντα με εγγενή αξία και συναισθήματα, που βιώνουν τον πόνο, τον φόβο και την ταλαιπωρία, όπως γίνεται παγίως δεκτό στη θεωρία και τη νομολογία, αποτελεί την κατευθυντήρια αρχή και το πρωτεύον κριτήριο για το δίκαιο των Ζώων. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι η προσέγγιση της πρακτικής εφαρμογής της νομοθεσίας για τα Ζώα και δη του Ν. 4830/2021, με επίκεντρο το πώς δύνανται να παρασταθούν ως οιονεί υποκείμενα δικαίου σε μια δίκη για την προάσπιση των συμφερόντων και των δικαιωμάτων τους. Εξετάζονται τα κριτήρια, στα οποία οφείλει να στηρίζεται ο δικαστής προκειμένου να σχηματίσει τη δικανική του κρίση, με απώτερο και μοναδικό σκοπό την εξεύρεση της «ορθότερης» εξατομικευμένης λύσης, ο οποίος σε κάθε ατομική περίπτωση, οφείλει να εξασφαλίζει, προστατεύει και προωθεί με τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο την ευζωία των ζώων, τα οποία βρίσκονται σε ευάλωτη και μειονεκτική θέση έναντι των ανθρώπων, καθώς κατεξοχήν πρόκειται για μία άνιση σχέση. Μέσα από την παρακολούθηση της νομολογίας κατά τη διαδρομή των χρόνων, των κοινωνικών αλλαγών και των νομοθετικών μεταρρυθμίσεων, εξετάζεται ο τρόπος διασφάλισης της προστασίας των ζώων. Καταδεικνύεται ταυτόχρονα εξ αυτών η ανάγκη οικοδόμησης κουλτούρας σεβασμού των ζώων, θέσπισης δικαιωμάτων των ζώων και μη εκμετάλλευσης τους. Καμιά νομοθεσία, διαδικασία και συμπεριφορά δεν μπορεί άλλωστε να εννοηθεί ως ζωοκεντρική, εάν δεν θεμελιώνεται, υπακούει και υπηρετεί, ουσιωδώς, τα δικαιώματα των ζώων. Άλλωστε, ο τρόπος με τον οποίο ένα δικαιικό σύστημα και ένα κράτος δικαίου αντιμετωπίζει και φέρεται στα ζώα, αντανακλά το επίπεδο πολιτισμού και το αξιακό σύστημα της πολιτείας. Προς τον σκοπό αυτό, γίνεται αντιληπτή η αδήριτη ανάγκη διεπιστημονικών ενεργειών μέσω της δημιουργίας ανεξάρτητου αυτοτελούς κλάδου Δικαίου των Ζώων, θέσπισης ενός Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων των Ζώων, αλλά και λοιπών υποστηρικτικών δομών, ως εργαλεία βελτίωσης των όρων απονομής ουσιαστικής δικαιοσύνης, προστασίας των ζώων και προώθησης ορθότερων και ορθολογικότερων ρυθμίσεων, προς όφελος τους.
description: The legal protection of animals, has peculiarities, since it refers to the relations of animals with humans, but also to the way in which man "uses" them for his own purposes. It is a relationship that has changed and been forged over the centuries. Humanity has taken legal steps in order to establish this relationship. Animal law has already become an independent branch of law in many countries. However, a single, common code has not been established at international level explicitly defining the legal status of animals and granting them rights. As a result, in some legal systems they are recognised as living sentient beings, who experience pain and fear and have intrinsic value, and in others they are treated as a thing. However, regardless of how each country treats animals, they do not cease to have self-worth and feel fear and anxiety, so there is an urgent need to redefine the relationship between humans and animals and move away from their ownership-anthropocentric view. Today, the "welfare" of animals and consequently their protection are emphatically at the forefront of the news, following the entry into force of Greek Act 4830/2021 entitled "New framework for the welfare of companion animals - Program "ARGOS" and other provisions". The Greek Animal Welfare Act 4830/2021 introduced changes to previous Act 4039/2012 by tightening the framework of penalties, reducing abuse from a misdemeanor to a felony, regulating special cases, clearly delineating the obligations of animal guardians, as well as Municipalities responsible for the supervision and care of stray animals. The protection of animals and their treatment as living beings with intrinsic value and emotions, experiencing pain, fear and suffering, as it is consistently accepted in theory and jurisprudence, is the guiding principle and the primary criterion for animal law. The subject of this study is the approach of the practical application of the legislation on Animals, in particular Law 4830/2021, focusing on how they can be represented as legal subjects in a trial to defend their interests and rights. Also, examined the criteria on which the judge must rely in order to form his judicial judgment with the ultimate purpose of finding the "most correct" individualized solution, who in each individual case, must ensure, protect and promote in the best and most effective way the welfare of animals, which are in a vulnerable and disadvantaged position vis-à-vis humans, as it is primarily an unequal relationship. Through the monitoring of jurisprudence over the years, social changes and legislative reforms, the author examines how to ensure animal protection. At the same time, demonstrated the need to build a culture of respect for animals, to establish animal rights and not to exploit them. No legislation, procedure and behaviour can be understood as animal-centred if it is not founded, obeyed and serves, essentially, animal rights. After all, the way in which a legal system treats animals reflects the level of culture and the value system of the state. To this end, there is an urgent need for interdisciplinary actions through the creation of an independent branch of Animal Law, the adoption of a Charter of Fundamental Rights of Animals, as well as other supporting structures, as tools for improving the conditions for the administration of substantive justice, the protection of animals and the promotion of better and more rational regulations for their benefit.