Η λογική στις διατριβές του Μουσώνιου Ρούφου
Creators: name: Χαραλαμπίδης, Απόστολος Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Μουσώνιος Ρούφος-λογική
στωικισμός
Musonius Rufus-logic
stoicism

description: Η εργασία αυτή έχει σκοπό να δείξει ότι αδικούν τον Μουσώνιο Ρούφο οι απόψεις εκείνων που, κρίνοντας από τις σωζόμενες διατριβές του, εκτιμούν ότι αυτός είναι ένας απλός κήρυκας του ηθικού βίου. Στο πρώτο μέρος της καταγράφει και αναλύει όλους τους τρόπους πειθούς που μετέρχεται ο Μουσώνιος και αναδεικνύει την καταφανή επικυριαρχία της επίκλησης στη λογική στο έργο του. Αναλύει σχολαστικά τη συλλογιστική της τέταρτης διατριβής και επιλεκτικά αρκετούς άλλους αντιπροσωπευτικούς συλλογισμούς, αλλά και επισημαίνει και κατατάσσει κατά είδος όλους τους συλλογισμούς των διατριβών σε ειδικό παράρτημα, επιχειρώντας να δείξει την εναρμόνιση του Μουσώνιου προς το σύστημα των περίφημων πέντε αναποδείκτων λόγων. Στο δεύτερο μέρος η εργασία αυτή συγκεντρώνει και παρουσιάζει τις απόψεις του Μουσώνιου για την αξία και τη θέση της λογικής, τον ενδεδειγμένο τρόπο άσκησης αυτής και τα επιβαλλόμενα όρια της ενασχόλησης με τη λογική. Παράλληλα, αναλύοντας την ανθρωπολογία του και τη γνωσιολογία των διατριβών, αναδεικνύει τις αρχές της φυσικής των στωικών τις οποίες υπαινίσσεται, αναφέρει και εφαρμόζει ο Μουσώνιος. Από την παραπάνω ανάλυση προκύπτει ότι και αυτός ο φιλόσοφος υπηρετεί το στωικό ωμολογουμένως τη φύσει ζην, υπερασπιζόμενος και τη λογική και τη φυσική και την ηθική στην ενότητά τους. Η εργασία δείχνει τελικώς ότι ο Μουσώνιος είναι ένας φιλόσοφος με θεωρητική κατάρτιση και άμεσο ενδιαφέρον για το όλον σύστημα της στωικής φιλοσοφικής σκέψης, καθώς και ότι η θεωρούμενη μονομερής ενασχόλησή του με ηθικά ζητήματα είναι φαινομενική και οφείλεται σε δύο κυρίως λόγους: 1. σώθηκαν μόνο διατριβές-διαλέξεις του προς ένα όχι μυημένο κοινό και 2. ο Μουσώνιος πιστεύει πως το πρώτο και πιο αναγκαίο επίπεδο στην άσκηση της φιλοσοφίας είναι εκείνο της εφαρμογής (χρήσεως) των θεωρημάτων, ενώ μόνο δεύτερο έρχεται το επίπεδο της αποδείξεως και τρίτο το επίπεδο της λογικής επικύρωσης (βεβαιώσεως), όπως άλλωστε και o Επίκτητος, ο μαθητής του, υποστηρίζει σε ένα σημαντικό απόσπασμα του Εγχειριδίου. Σε κάθε περίπτωση πάντως απορρίπτονται, τουλάχιστον για τον Μουσώνιο, οι απλουστευτικές και μειωτικές κρίσεις για «στενό ηθικισμό». Το ηθικό περιεχόμενο και η επικυρίαρχη λογική των διατριβών του Μουσώνιου συνηγορούν με την άποψη ότι οι στωικοί φιλόσοφοι της αυτοκρατορικής περιόδου θεράπευαν ταυτόχρονα τόσο την επιμέλεια εαυτού όσο και την ορθολογικότητα
description: The purpose of the present thesis is to show that Musonius Rufus is wronged by the views of those who, judging from his saved discourses, consider that he is a simple preacher of moral life. The first part of this thesis records and analyzes all the techniques of persuasion that Musonius has used, and highlights the apparent dominance of the invocation of logic in his work. It thoroughly analyzes the thought process of the fourth discourse and several other representative syllogisms, but also highlights and classifies all the syllogisms of the discourses in a specific annex, attempting to show Musonius’ agreement with the system of the famous indemonstrable arguments. In the second part, this essay collects and presents Musonius’ views on the value of logic, the proper way of exercising it and the boundaries of its practice. At the same time, by analyzing the anthropology and the epistemology of his discourses, the principles of stoic physics, which Musonius implies, states and practices, are highlighted. Thus, it is concluded that this philosopher advocates the stoic “living in agreement with nature” promoting logic as well as physics and morality, unified. This thesis ultimately shows that Musonius is a philosopher with theoretical integrity and intense interest in the whole system of stoic philosophy, and, also, that his seemingly one-sided involvement in moral matters has two main reasons: 1. the only discourses saved were directed at an uninitiated audience, and 2. Musonius believes that the first and most necessary part in philosophy is the use of theorems while demonstration and logical confirmation are considered secondary and tertiary respectively, as Epictetus, his student, also claims, in a notable excerpt of Encheridion. In any case, the simplistic and mitigating judgments about addressing only morality are rejected, at least regarding Musonius. The moral content and the supreme logic of Musonius’ discourses support the view that the Stoic philosophers of the imperial period served both cura sui and rationality at the same time