Η Σχέση της Eπικούρειας Φυσικής και Ηθικής Φιλοσοφίας με τις Σύγχρονες Αντιλήψεις για το Μοριακό και Κβαντικό Μικρόκοσμο
Creators: name: Μάρτσης, Θεόφιλος Δ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Επίκουρος
Φυσική
Ηθική
Epicurus
Physics
Morality

description: Κύριος στόχος μας αποτελεί εξ αρχής η ανάδειξη των ιδεών του Δασκάλου ειδικά για την ατομική θεωρία την οποία ενίσχυσε με την εισαγωγή της έννοιας της παρεκκλίσεως. Η έννοια αυτή στις μέρες μας σχεδόν ταυτίζεται με την σπουδαία αρχή της αβεβαιότητας στην φυσική. Η συνέχεια απαρτίζεται από αποδείξεις που φανερώνουν περίτρανα το πόσο πολύ οι απόψεις του συμμετείχαν στην εξέλιξη της επιστημονικής επανάστασης κυρίως μέσω του ποιήματος του επικούρειου Ρωμαίου Λουκρητίου κατά την περίοδο της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού. Όλα τα σώματα και τα όντα κατά τον Επίκουρο γεννιούνται από συνδυασμούς που παράγονται μέσα από μία ατελείωτη σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων και έχουν προκληθεί από τις απρόβλεπτες παρεκκλίσεις των ατόμων. Μία διαρκής διαδικασία του γίγνεσθαι. Συνεπώς, δεν θα μπορούσε να υπάρξει κανένας φυσικός κόσμος εάν δεν υπήρχαν τα παρεκκλίνοντα άτομα. Η κίνηση αυτή των ατόμων δεν είναι προϊόν κάποιας εξωτερικής παρέμβασης ή συνέπεια μιας αλλαγής, που σημειώθηκε στα αποκλίνοντα άτομα αλλά πρόκειται για μία εντελώς τυχαία και εγγενή εκδήλωση. Η απρόβλεπτη αυτή εκδήλωση αναγνωρίζεται ως η αιτία δημιουργίας του κόσμου μας χωρίς την μεσολάβηση υπερκόσμιων δυνάμεων. Με τον τρόπο αυτό ο Δάσκαλος, θεμελιώνει την δημιουργία και οργάνωση του κόσμου σε μία καθαρά υλιστική βάση. Αυτή η άποψη του στις μέρες μας εκδηλώνεται μέσα από την αρχή της απροσδιοριστίας. Εν είδει σύνοψης των παραπάνω, η προσπάθεια μας θα επικεντρωθεί στο να (από)δείξουμε ότι οι απόψεις του Επίκουρου ήταν πολύ πιο μπροστά από την εποχή που διατυπώθηκαν, γεγονός που η σύγχρονη επιστήμη συνεχώς το επιβεβαιώνει. Θεωρώ λοιπόν ατυχές το γεγονός να λείπει από τα ελληνικά σχολικά βιβλία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης η αναφορά στη φυσική φιλοσοφία του. Αν μάλιστα χρησιμοποιηθεί και το ποίημα του Λουκρητίου, η προσέγγιση στο μαθητικό κοινό θα ήταν πράγματι μια ευχάριστη και ουσιαστική εμπειρία.
description: Our main goal from the beginning is to highlight the ideas of the Master, especially for the atomic theory, which he strengthened by introducing the concept of deviation. This concept is nowadays almost identical to the important uncertainty principle in physics. The continuation consists of evidence that clearly shows how much his views participated in the development of the scientific revolution, mainly through the poem of the Epicurean Roman Lucretius during the Renaissance and Enlightenment. All bodies and beings, according to Epicurus, are born from combinations that are produced through an endless series of chain reactions and have been caused by the unpredictable deviations of atoms. A continuous process of becoming. Consequently, there could be no natural world if there were no deviating atoms. This movement of atoms is not the product of any external intervention or consequence of a change that occurred in the deviant atoms but is a completely random and inherent event. This unpredictable event is recognized as the cause of the creation of our world without the mediation of superhuman forces. In this way, the Teacher establishes the creation and organization of the world on a purely materialistic basis. This view of his is manifested in our days through the principle of indeterminacy. As a summary of the above, our effort will focus on (de)proving that Epicurus' views were far ahead of the time in which they were formulated, a fact that modern science constantly confirms. I therefore consider it unfortunate that the reference to his natural philosophy is missing from Greek secondary school textbooks. If Lucretia's poem were also used, approaching the student audience would indeed be a pleasant and substantial experience.