Ρυθμιστικό πλαίσιο της έρευνας των μαζικών δεδομένων (Big Data) που σχετίζονται με την υγεία
Creators: name: Γαβρά, Άρτεμις Θεοδώρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Μεγάλα δεδομένα, Ηθικά/Δεοντολογικά Ζητήματα, Τεχνητή Νοημοσύνη, Ανάλυση Μαζικών Δεδομένων, συναίνεση, ιδιωτική αυτονομία, κοινωνική άδεια, αλληλεγγύη, Πραγματικά Δεδομένα, Σύστημα υγείας, Ευρωπαϊκή Ένωση, Blockchain, κρυπτογράφηση, σύστημα διακυβέρνησης, νομικό πλαίσιο, soft law, ψηφιοποίηση.
Big Data, ethical issues, Artificial Intelligence, Big Data Analytics, consent, private autonomy, social licence, solidarity, Real World Data, European Union, Blockchain, cryptography, governance framework, legal framework, soft law, digitization.

description: Καθώς η έρευνα μεγάλων δεδομένων που σχετίζονται με την υγεία έχει αυξηθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια, λόγω της ταχείας ανάπτυξης της ανάλυσης των Big Data, εγείρεται μια σειρά σημαντικών δεοντολογικών ζητημάτων. Οι υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές και οι παραδοσιακές έννοιες της δεοντολογίας της έρευνας, όπως η ιδιωτική ζωή και η συναίνεση, χρειάζεται να επανεξεταστούν. Ως εκ τούτου, νέα ηθικά ζητήματα εγείρονται, όπως εκείνα που σχετίζονται με την εμπιστοσύνη/αξιοπιστία των δεδομένων και τις δημόσιες αξίες. Η εφαρμογή δυναμικής συναίνεσης και όχι της ευρείας συναίνεσης ξεχωρίζει ως μια πιο ικανοποιητική λύση. Τα πραγματικά δεδομένα που σχετίζονται με την υγεία εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο της κατηγορίας των Μεγάλων Δεδομένων. Ο Φορέας Δεοντολογίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν διαθέτει επαρκή εχέγγυα ελέγχου για την παροχή αποκλειστικής εποπτείας σε ζητήματα των Big Data. Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία κοινών προτύπων δεοντολογίας και νέων εποπτικών φορέων για όλα τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την προώθηση ενός συστήματος συνδιακυβέρνησης. Η Τεχνητή Νοημοσύνη συμβάλλει στη βιωσιμότητα του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης παρέχοντας λύσεις διαχείρισης σύνθετων αναγκών θεραπείας και αξιοποίησης μεγάλων όγκων πληροφοριών. H χρησιμοποίηση της τεχνολογίας Blockchain για αποθήκευση των δεδομένων συμβάλλει στην προστασία τους, μέσω της χρήσης κρυπτογράφησης, καθορίζοντας ένα σύνολο από απαιτήσεις ασφαλείας και προστασίας της ιδιωτικής ζωής. H λεγόμενη «κοινωνική άδεια», δηλαδή η κοινωνική αποδοχή/ανοχή της ερευνητικής διαδικασίας προτείνεται ως μηχανισμός που υποστηρίζει την ηθικότητα της έρευνας. H βελτίωση του διεπιστημονικού διαλόγου και η εμπιστοσύνη στη διακυβέρνηση της έρευνας φαίνεται να διευκολύνει την ισορροπία ανάμεσα στην ιδιωτική αυτονομία και την αλληλεγγύη. Το νομικό πλαίσιο, οι κατευθυντήριες γραμμές και οι πρακτικές δεοντολογικής εποπτείας διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Για να μειωθεί η αβεβαιότητα του νομοθετικού κενού, η επιστημονική κοινότητα έχει αναπτύξει μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές βέλτιστων πρακτικών εισάγοντας δηλαδή το λεγόμενο «soft law». Για την επιτυχή ψηφιοποίηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας καθίσταται επιτακτική η καθιέρωση ενός ισχυρού πλαισίου διακυβέρνησης με έμφαση στην ασφάλεια των Big Data και η εγκαθίδρυση της κουλτούρας του ψηφιακού μετασχηματισμού σε όλους τους φορείς της υγείας. Ακολουθήθηκε μεθοδολογία αναζήτησης ερευνητικών δεδομένων στα ηλεκτρονικά συστήματα PubMed, Scopus, Science Direct, MEDLINE και Google Scholar.
description: As health-related big data research has dramatically increased in recent years due to the rapid development of big data analytics, a number of significant ethical issues are raised. Existing guidelines and traditional ethical concepts in research, such as privacy and consent, need to be reexamined. Therefore, new ethical issues arise, such as those related to the trustworthiness of data and public values. The application of dynamic consent, rather than broad consent, stands out as a more satisfactory solution. Real World Data falls within the broader category of Big Data. The Ethical Review Committee lacks sufficient control guarantees for exclusive supervision of Big Data issues. The Commission proposes the creation of common ethical standards and new oversight bodies for all European Union institutions by promoting a system of co-governance. Artificial Intelligence contributes to the sustainability of the healthcare system by providing solutions for managing complex treatment needs and leveraging large volumes of information. The use of Blockchain technology for data storage contributes to their protection through encryption, establishing a set of security requirements and privacy protection. The concept of "social license," meaning social acceptance/tolerance of the research process, is proposed as a mechanism supporting the ethics of research. Improving interdisciplinary dialogue and trust in research governance seems to facilitate the balance between private autonomy and solidarity. The legal framework, guidelines and ethical supervision practices vary from country to country. To reduce the uncertainty of the legislative gap, the scientific community has developed non-binding guidelines for best practices, introducing the so-called "soft law." For the successful digitization of the National Health System, it is imperative to establish a strong governance framework with an emphasis on Big Data security and to establish a culture of digital transformation in all health care stakeholders. The methodology involved a search for research data in electronic systems such as PubMed, Scopus, Science Direct, MEDLINE, and Google Scholar.