Οι αρνητικές πτυχές της αθηναϊκής Δημοκρατίας σε επιλεγμένα έργα του αττικού δράματος (Ικέτιδες και Ηρακλείδες του Ευριπίδη, Ιππείς του Αριστοφάνη) και της πεζογραφίας (Αθηναίων Πολιτεία του [Ξενοφώντ
Creators: name: Βασιλειάδης, Σάββας Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: αρνητικά χαρακτηριστικά Δημοκρατίας
Δημοκρατία στο αττικό δράμα και πεζογραφία
Ευριπίδης και Δημοκρατία
negative aspects of Democracy
Democracy in the attic drama and prose
Euripides and Democracy

description: Μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας και πολέμου ο τραγικός ποιητής Ευριπίδης προσπαθεί να καταδείξει τις παραμέτρους που οδήγησαν την πόλη του σε αυτήν την παρακμιακή εποχή. Συνθέτοντας τραγωδία και όχι εγκώμιο, συγγράφει τις Ικέτιδες και τους Ηρακλείδες όχι με στόχο να εγκωμιάσει άκριτα και ανεπιφύλακτα την Αθήνα, όπως υποστηρίχθηκε στο παρελθόν, αλλά θέλοντας να υποβάλει στην κρίση του κάθε θεατή τις δικές του ιδέες για το πολίτευμα της Δημοκρατίας. Ιδέες που δεν είναι πάντα θετικές για την πόλη της Παλλάδος. Οι «δημοκρατικοί μονάρχες» Θησέας και ο γιος του Δημοφών, συμπεριφέρονται δημοκρατικά, ωστόσο οι τραγωδίες στις οποίες πρωταγωνιστούν, καλούν τους σκεπτόμενους θεατές να προβληματιστούν πάνω στις εγγενείς αδυναμίες του δημοκρατικού πολιτεύματος και τους κινδύνους που υπάρχουν όταν η δημοκρατία στο εσωτερικό της πόλεως γίνεται ιμπεριαλιστική δύναμη στη διεθνή πολιτική σκηνή. Παρόμοιο στόχο με τον Ευριπίδη έχουν, τηρουμένων των αναλογιών, ο Αριστοφάνης, ο Ξενοφών και ο Αριστοτέλης. Ο πρώτος με την κλασική διακωμώδησή του θέλει τον Δήμο να είναι υποχείριο ενός δημοκρατικού ηγέτη• ο δεύτερος συνδέει τη Δημοκρατία με την Τυραννία και τη θεωρεί χειρότερο πολίτευμα. Ο Αριστοτέλης, τέλος, πιο αντικειμενικός, και επιχειρώντας να δώσει ένα θεωρητικό πλαίσιο για τα πολιτεύματα, δεν μπορεί να μην αναφερθεί στα αρκετά αρνητικά του πολιτεύματος με κυριότερο φόβο εκείνον των δημαγωγών και των λαοπλάνων. Τέτοιου είδους θέματα απασχολούν την παρούσα εργασία, η οποία επιχειρεί να ερευνήσει πώς συγκεκριμένοι αρχαίοι συγγραφείς αποτίμησαν και εξέφρασαν στα έργα τους τις αρνητικές πτυχές του δημοκρατικού πολιτεύματος, καταλήγοντας συχνά, με τρόπο είτε άμεσο (Αριστοφάνης, Ξενοφών, Αριστοτέλης) είτε έμμεσο (Ευριπίδης), σε παρόμοια συμπεράσματα.
description: In a troublesome period of uncertainty and war, the tragic poet Euripides tries to demonstrate what may have led his city into decadence. Writing tragedy and not encomium, he composes Suppliants and Heraclidae, not in order to offer Athens an unconditional patriotic praise, as has been argued before, but aiming at submitting to the judgement of each spectator his own ideas about the constitution of the polis; ideas that are not always positive for the city of Pallas. The “democratic kings” Theseus and his son Demophon both behave democratically, yet the tragedies in which they are the protagonists invite the audience to think about the inherent faults and weaknesses of democracy as well as about the dangers that arise when the democratic constitution of Athens in the interior of the polis is combined with the imperialistic and despotic foreign policy in the exterior sphere of international relations. A similar goal with Euripides, mutatis mutandis, is pursued by Aristophanes, [Xenophon] and Aristotle: Aristophanes employs his typical parody to portray Demos as the pawn of a democratic leader• [Xenophon] associates democracy with tyranny and evaluates it as the worst constitution. Aristotle, finally, as a political theoretician engaging in comparative politics, mentions the negative aspects of this constitution with the most notable fear• that of demagogues who manipulate and disorientate people when it comes to decision-making. These are some of the questions posed by the present dissertation, which attempts to evaluate how certain ancient authors assess the negative aspects of democracy for the purposes of their works, often and interestingly reaching similar conclusions.