Η διαδοχή από νόμιμη μοίρα και ιδίως το ζήτημα της εγκατάστασης του νόμιμου μεριδούχου επί του περιορισμένου εμπράγματου δικαιώματος της επικαρπίας
Creators: name: Γλάβα, Ελευθερία Ηλία
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Νόμιμη μοίρα
Επικαρπία
Περιορισμός δικαιώματος
Reserved share
Usufruct right
Restriction of right

description: Με την παρούσα διπλωματική εργασία, εξετάζεται η αναγκαστική διαδοχή ή διαδοχή από νόμιμη μοίρα, ως διαδοχή από το νόμο, και κυρίως η αμφισβήτηση που προκύπτει ως προς το αν συντρέχει ανεπίτρεπτος περιορισμός αυτής, όταν ο κληρονομούμενος επιλέγει να ικανοποιήσει το δικαίωμα κάποιου κληρονόμου στη νόμιμη μοίρα του μέσω της κατάλειψης αυτής με επικαρπία, ψιλή κυριότητα ή κάποιο άλλο περιορισμένο εμπράγματο δικαίωμα. Πιο αναλυτικά, με την εκπονηθείσα εργασία, αρχικά παρατίθενται οι βασικότερες πτυχές του θεσμού της νόμιμης μοίρας, ήτοι η έννοια αυτής, ο σκοπός της, ο οποίος κατά κύριο λόγο συνίσταται στην προστασία των στενών συγγενών, που αφήνει πίσω του ο κληρονομούμενος, καθώς και η νομική της φύση ως περιορισμού του δικαιώματος του κληρονομούμενου για ελεύθερη διάθεση της περιουσίας του (ΑΚ 1825). Στη συνέχεια, πραγματοποιείται μία σύντομη επισκόπηση των βασικότερων πτυχών του περιορισμένου εμπράγματου δικαιώματος της επικαρπίας, προκειμένου να γίνει αντιληπτός ο τρόπος, με τον οποίο εμφανίζεται και επιδρά το δικαίωμα αυτό στο χώρο του Κληρονομικού Δικαίου και συγκεκριμένα στο θεσμό της νόμιμης μοίρας. Αφού, λοιπόν, εξεταστεί το είδος της κληρονομίας, που συνιστά η εγκατάσταση προσώπου επί της επικαρπίας, δηλαδή, εάν πρόκειται για εγκατάσταση σε δήλο πράγμα ή για σύσταση κληρονομικού (καθολικού) καταπιστεύματος, διερευνάται το κύριο ζήτημα της παρούσης, ήτοι, εάν ο τρόπος αυτός κατάλειψης της νόμιμης μοίρας, συνιστά ανεπίτρεπτό περιορισμό του εν λόγω δικαιώματος, κατ’ άρθρ. ΑΚ 1829, οπότε και θα θεωρείται σαν να μην έχει γραφεί ή αν, αντιθέτως, δεν συντρέχει περίπτωση επιβάρυνσης της νόμιμης μοίρας, οπότε και η κατάλειψή της με τον τρόπο αυτόν είναι καθ’ όλα έγκυρη. Στο πλαίσιο του προβληματισμού αυτού, διατυπώνονται οι δύο αντικρουόμενες σε θεωρία και νομολογία, ως προς το ανωτέρω υπό εξέταση ζήτημα, απόψεις, με έμφαση στη δυνατότητα αναγνώρισης ή μη κάποιας αξίας και οικονομικής δύναμης στο επίμαχο δικαίωμα της επικαρπίας. Συμπερασματικά, παρατίθενται οι καταληκτικές παρατηρήσεις της παρούσας διπλωματικής εργασίας και προκρίνεται, κατά το πρότυπο μίας ενδιάμεσης άποψης, που έχει διατυπωθεί επί του ζητήματος τα τελευταία έτη στη θεωρία, η οικονομική εκτίμηση του δικαιώματος της επικαρπίας για τον εκάστοτε νόμιμο μεριδούχο, ώστε να διαπιστώνεται συγκεκριμένα η ύπαρξη ή μη αξίας της επικαρπίας σε κάθε κρινόμενη περίπτωση, με σκοπό την αντιμετώπιση του ζητήματος κατά έναν ασφαλέστερο τρόπο, που να ανταποκρίνεται κατά το δυνατόν στο αίσθημα δικαίου των κληρονόμων
description: The present thesis, examines the compulsory succession or succession of a reserved share, as succession by law, and especially the controversy that arises as to whether there is an inadmissible restriction thereof, when the deceased chooses to satisfy the right of an heir to his reserved share through its occupation by usufruct, bare ownership, or some other limited right in rem. In more detail, with the undertaken thesis, at first the main aspects of the institution of a reserved share are presented to wit(?) its meaning, its purpose, which mainly consists in the protection of close relatives, left behind by the deceased, as well as its legal nature as a restriction of the right of the deceased to free disposal of his property (article 1825 of the Greek Civil Code). Subsequently, a brief overview of the essential aspects of the limited right of usufruct is being conducted, so as the way in which this right appears and affects in the field of Inheritance Law and specifically in the institution of a reserved share becomes perceptible. After examining the type of inheritance that the establishment of a person on the limited right of usufruct constitutes, that is, whether it is an establishment in a declared thing or the establishment of a hereditary (universal) trust, the main question of the present thesis is investigated, that is, whether this way of occupation constitutes an impermissible restriction of the legal right to the reserved share, according to the article 1829 of the Greek Civil Code, in which case it will be considered as if it has not been written, or if, on the contrary, there is no such case of encumbrance of the right to the reserved share, in which case its occupation in this way is entirely valid. In the context of this reflection, the two opposing views in theory and jurisprudence are expressed, regarding the abovementioned issue under consideration, with emphasis on the possibility of recognizing or not value and economic power in the right of usufruct in question. In conclusion, the final remarks of the present thesis are presented and, according to the standard of an intermediate point of view, which has been raised on the issue in recent years in theory, it is proposed that the economic assessment of the right of usufruct should take place regarding each heir in particular, so as the existence or non-existence of value in the right of usufruct is examined in each case, in order to address the issue in a safer way, which responds as much as possible to the heirs' sense of justice