Investigating factors associated with severe toxicity and need for percutaneous endoscopic gastrostomy usage in patients with head and neck cancer receiving radiation therapy
Creators: name: Αλεξίδης, Πέτρος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Ακτινοθεραπεία
Κεφαλή τράχηλος
Τοξικότητα
Radiotherapy
Head and neck
Toxicity

description: Εισαγωγικά: Η εξωτερική ακτινοθεραπεία (ΑΚΘ) αποτελεί μια από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες θεραπείες στην αντιμετώπιση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου (ΚΚΤ) τόσο ως μετεγχειρητική όσο και ως ριζική θεραπεία. Ιστορικά η τοξικότητα της θεραπείας με τη μορφή κυρίως της δυσφαγίας αποτελούσε σημαντικό πρόβλημα για τον ακτινοθεραπευτή ογκολόγο καθότι συχνά οδηγεί σε μεγάλη απώλεια κιλών, ελλιπή διατροφή και χειρότερη πρόγνωση. Η δυνατότητα πρόβλεψής εκδήλωσης δυσφαγίας και ανάγκης χρήσης γαστροστομίας θα επέτρεπε στον θεράποντα ιατρό να εξατομικεύσει την ιατρική φροντίδα και καθοδηγήσει την λήψη προληπτικών μέτρων και την υποστήριξη της διατροφής του ασθενούς. Μέθοδοι: Σε αυτή τη αναδρομική μελέτη παρατήρησης εντάχθηκαν ασθενείς με μη-μεταστατικό καρκίνο κεφαλής και τραχήλου σταδίου I-IV, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε εξωτερική ακτινοθεραπεία με ή χωρίς ταυτόχρονη χημειοθεραπεία. Χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία λογιστικής παλινδρόμησης για να διερευνηθούν πιθανοί προβλεπτικοί παράγοντες εκδήλωσης τοξικότητας βαθμού ≥2 και ανάγκης χρήσης γαστροστομίας. Αποτελέσματα: 123 ασθενείς εντάχθηκαν στη μελέτη. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι η μέση δόση ακτινοθεραπείας στους μύες της κατάποσης (OR=1.08, 95%CI [1.03–1.14], p=.002), η ταυτόχρονη χημειοθεραπεία (OR=3.78, 95%CI [1.29–11.05], p=0.015) και οι όγκοι της ανώτερης γαστρικής οδού (OR=3.27, 95%CI [1.03–10.33], p=0.044) συσχετίστηκαν με εκδήλωση δυσφαγίας βαθμού ≥2. Εντοπίστηκε επίσης όριο δόσης στους μύες της κατάποσης στα 43 Gy το οποίο προβλέπει την εκδήλωσης δυσφαγίας (OR=4.51, 95%CI [1.74–11.65], p=0.002). Η ανάγκη χρήσης γαστροστομίας συσχετίστηκε με την ριζική ακτινοθεραπεία (OR=7.03, 5%CI [1.33–37.28], p=.022) και με την εντόπιση της πρωτοπαθούς εστίας στον ρινοφάρυγγα (OR=12.62, 95%CI [2.43–65.41], p=0.003) στην ανώτερη γαστρική οδό (OR=9.12, 95%CI [1.8–46.08], p=0.007) ή τους καρκίνους αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας (OR=10.78, 95%CI [1.56-74.42], p=0.016). Συμπέρασμα: Οι ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο της ανώτερης γαστρικής οδού, εκείνοι με μέση δόση στους μύες της κατάποσης &gt;43 Gy ή εκείνοι που έχουν προγραμματιστεί να λάβουν ταυτόχρονα και χημειοθεραπεία έχουν αυξημένες πιθανότητες εκδήλωσης δυσφαγίας και πρέπει να παρακολουθούνται στενά κατά τη διάρκεια χορήγησης της θεραπείας. H προφυλακτική διενέργεια γαστροστομίας αποτελεί πιθανή επιλογή στους ασθενείς εκείνους όπου αναμένεται έντονη τοξικότητα με σοβαρή επίπτωση στην ικανότητα σίτισης. Με βάση τα ευρήματα της μελέτης μας οι ασθενείς αυτοί είναι όσοι πρόκειται να υποβληθούν σε ριζική ακτινοθεραπεία για καρκίνο του ρινοφάρυγγα, της ανώτερης γαστρικής οδού ή εκείνοι που πάσχουν από καρκίνο αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας.
description: Background: Radiation therapy (RT) is a commonly used treatment in the management of head and neck cancer (HNC) involved in both the definitive and postoperative setting. Historically, toxicity in the form of dysphagia has been a major concern for radiation oncologists, since it frequently results in excessive weight loss, malnutrition and worse prognosis. Foreknowledge of factors associated with severe toxicity and subsequent need for percutaneous gastrostomy usage (PEG), could help the treating physician individualize patient care during treatment and guide nutritional support and precautionary measures. Methods: The records of patients with non-metastatic, stage I-IV HNC who were submitted to radiation therapy with or without concurrent chemotherapy were retrospectively reviewed. Logistic regression models were used to investigate for associations between the outcomes of interest (grade ≥2 dysphagia [DP] and need for [PEG] usage) and potential predictive factors. Results: 123 patients were included in the study. The analysis showed that mean dose to pharyngeal constrictor muscles (CM) (OR=1.08, 95%CI [1.03–1.14], p=.002), concurrent chemotherapy (OR=3.78, 95%CI [1.29–11.05], p=0.015) and upper aerodigestive tract malignancies (UATM) (OR=3.27, 95%CI [1.03–10.33], p=0.044) were associated with dysphagia grade≥2. A CM mean threshold for severe dysphagia manifestation was also identified at 43 Gy (OR=4.51, 95%CI [1.74–11.65], p=0.002). Need for PEG use was correlated with definitive RT treatment (OR=7.03, 5%CI [1.33–37.28], p=.022), nasopharyngeal (OR=12.62, 95%CI [2.43–65.41], p=0.003) or upper aerodigestive tract primaries (OR=9.12, 95%CI [1.8–46.08], p=0.007) or occult primary malignancies (OR=10.78, 95%CI [1.56-74.42], p=0.016). Conclusion: Patients suffering from UATM, those with a calculated CM mean &gt;43 Gy, or planned to receive concurrent chemo-RT should be closely monitored during treatment for dysphagia manifestation. Prophylactic PEG could be considered for patients receiving definitive therapy of the nasopharynx, upper aerodigestive tract or OPM.