Στρατηγικές για τη διαπραγμάτευση πτυχών του ακαδημαϊκού γραμματισμού από φοιτητές-τριες και διδάσκοντες: διερεύνηση των διαλέξεων ως γεγονότων γραμματισμού
Creators: name: Παπαδημητρίου, Παναγιώτα Αλκιβιάδη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2007
Subjects: Ακαδημαϊκός γραμματισμός
Γεγονός γραμματισμού
Διάλεξη
Θεματική ενότητα
Δομή διάλεξης
Διαλογικός σχεδιασμός
Literacy event
Academic listening
Steps
Subunit
Turn

description: Πρόκειται για μια εθνογραφικά προσανατολισμένη έρευνα, η οποία μελετά τις προφορικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στη διδάσκουσα και τους/τις φοιτητές-τριες στα πλαίσια του ακαδημαϊκού γραμματισμού, με σκοπό να βοηθήσει στην ανάδειξη του τρόπου με τον οποίο συνοικοδομήθηκε η γνώση, να συμβάλει στον καθορισμό του είδους της γνώσης που έχει κατακτηθεί και παράλληλα να προσπορίσει στοιχεία για το πώς αυτή η διαδικασία επηρεάζει την παραγωγή γραπτού επιστημονικού κειμένου. Εστιάζοντας σε Έλληνες προπτυχιακούς φοιτητές-τριες που παρακολούθησαν ένα μάθημα κοινωνιογλωσσικό και διδακτικής της γλώσσας, αυτή η εργασία θέτει ως κύρια ερωτήματα τα εξής:1. Πώς συνοικοδομήθηκε η γνώση και τι είδους γνώση συνοικοδομήθηκε στο συγκεκριμένο ακαδημαϊκό μάθημα στην πορεία του εξαμήνου;2. Ποιες ήταν οι λειτουργίες που επιτέλεσαν οι συμμετέχουσες-οντες;3. Ποιες ήταν οι στρατηγικές που χρησιμοποίησε η διδάσκουσα, προκειμένου να εμπλακούν οι φοιτητές-τριες στη διαδικασία συνοικοδόμησης της γνώσης και να οδηγηθούν έτσι στην κατανόηση του ακαδημαϊκού λόγου;Οι συμμετέχοντες στην παρούσα ερευνητική προσπάθεια ήταν φοιτητές 3ου και 5ου εξαμήνου, οι οποίοι παρακολούθησαν τις διαλέξεις του μαθήματος: «Γλώσσα, Κοινωνία, Εκπαίδευση» της Κυρίας Κωστούλη Τριανταφυλλιάς κατά το χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2005-2006 στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.Τα δεδομένα της έρευνας αποτελούν: Οχτώ τρίωρες απομαγνητοφωνημένες διαλέξεις. Παρατηρήσεις που καταγράφονταν κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, αναφορικά με τη συμμετοχή τους. Σχεδιαγράμματα και ό,τι άλλο κατέγραφε η διδάσκουσα στον πίνακα. Σημειώσεις που κρατούσαν κάποιοι φοιτητές-τριες, ισχυροί και περιφερειακοί συμμετέχοντες, καθώς και γραπτές εργασίες εξαμήνου των ίδιων φοιτητών-τριών. Ερωτηματολόγιο, το οποίο απαντήθηκε από επαρκή αριθμό φοιτητών-τριών.Οι διαλέξεις αναλύονται ως προφορικά αλληλεπιδραστικά πλαίσια που η διδάσκουσα σε αυτό το ακαδημαϊκό περιβάλλον συνοικοδομεί μαζί με τους/τις φοιτητές-τριες. Οι αναλύσεις των διαλέξεων είναι πολυεπίπεδες. Συγκεκριμένα: Αναλύεται η δομή των διαλέξεων, η διάκρισή τους δηλαδή σε θεματικά πεδία. Γίνεται κατάτμηση των διαλέξεων σε δομικές κατηγορίες, στις οποίες επιτελείται από την εισηγήτρια συγκεκριμένη λειτουργία. Κατηγοριοποιούνται οι δομικές αυτές κατηγορίες ως προς το επίπεδο αλληλεπίδρασης. Επιτελείται χωρισμός κάθε θεματικού πεδίου σε μικρότερες μονάδες πληροφοριών και εξετάζεται η λειτουργία τους. Εξιχνιάζονται οι σχέσεις των προφορικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ της εισηγήτριας και των φοιτητών-τριών, διερευνάται δηλαδή η λειτουργία κάθε επικοινωνιακής συνεισφοράς.Στη συνέχεια αναλύονται οι διασυνδέσεις αυτών των στοιχείων. Από αυτές τις αναλύσεις προκύπτει ότι η διδάσκουσα σε κάθε διάλεξη οργανώνει και παρουσιάζει τους όρους στα πλαίσια μιας ιεραρχικής δομής, μιας ταξινομίας. Χτίζεται δηλαδή σε κάθε διάλεξη μια γνωστική δομή επιτελώντας αυτό που ονομάζεται constructing knowledge.
description: This paper is part of a wider, ethnographically-oriented study that set out to investigate the way by which interactive processes and multimodal resources interrelate to shape undergraduate students' understanding of a certain disciplinary culture. Focusing on Greek undergraduate students attending a course on sociolinguistics and language teaching, this paper raises this question: What are the strategies used by professors and students to succeed the enculturation of students into disciplinary cultures and what are the factors shaping such differences? The wider data base consists of the written texts (handouts, diagrams) distributed in the classroom, the written texts produced by students in classroom-situated and out-of-the-classroom contexts (consisting, respectively, of students' notes and the essays written at the end of the semester), the oral interactions (lectures, seen as speech events) the students and the professor participated in and the questionnaires students filled in; all these constituted the academic culture of the course in this university setting.