Οι Εβραίοι του Βορείου Ελλαδικού Χώρου: Μια Διαχρονική Παρουσία Μνήμης και Λήθης» Πρόταση για Περιοδική Έκθεση
Creators: name: Μεβοράχ, Νισήμ Εμμανουήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Έλληνες Εβραίοι Βορειοελλαδικού Χώρου
Μουσειολογική Έκθεση
Μνήμη και Λήθη Εβραϊκής Παρουσίας
Greek Jews
Exhibition in a Museum
Recollection and Oblivion of the Jewish presence in Greece

description: Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση της εβραϊκής παρουσίας στον Βόρειο Ελλαδικό Χώρο, αλλά και της απουσίας αυτής μέσω της μελέτης επίκαιρων θεμάτων Μνήμης, Τραύματος και Λήθης. Όλα τα παραπάνω πραγματοποιούνται με απώτερο σκοπό την σύσταση μιας περιοδικής έκθεσης που θα καταπιάνεται με τις παραπάνω θεματικές. Η παρούσα εργασία ακολουθεί όλα τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν ώστε να καταλήξουμε σε μια πρόταση για την παραπάνω έκθεση που θα είναι έτοιμη για υλοποίηση. Στους τέσσερις μήνες εκπόνησης αυτής της μελέτης, η εργασία ακολούθησε διάφορα στάδια που είναι διακριτά μέσα από τα κεφάλαια στα οποία είναι χωρισμένη η εργασία. Αρχικά ξεκινήσαμε με την βιβλιογραφική έρευνα για δεκατρείς εβραϊκές κοινότητες που δραστηριοποιούνταν στον βορειοελλαδικό χώρο (εξαιρουμένης της Θεσσαλονίκης), καθώς και για ζητήματα σχετικά με την εβραϊκή μνήμη, την τραυματική μνήμη αλλά και την λήθη που είναι αλληλένδετα μεταξύ τους στο ζωντανό σήμερα. Το πρώτο αυτό στάδιο είναι απαραίτητο για να μας προσδώσει το θεωρητικό και το ιστορικό υπόβαθρο που χρειάζεται η έκθεσή μας. Στην συνέχεια ακολούθησε η αρχειακή έρευνα που διεξήγαμε σε διάφορα δημόσια και ιδιωτικά αρχεία που καταφέραμε να αποκτήσουμε πρόσβαση, με σκοπό την συγκρότησή μιας συλλογής προς έκθεση που θα συνδέεται νοηματικά με το παραπάνω ιστορικό-θεωρητικό υπόβαθρο και θα μπορεί να μας διηγηθεί μια ιστορία. Όλα τα παραπάνω μας φέρνουν στην προετοιμασία της έκθεσης και το στάδιο του Νοηματικού Μουσειολογικού Προγραμματισμού όπου εξετάζει όλες τις παραμέτρους που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας πριν σχεδιάσουμε την έκθεση. Σε αυτό το στάδιο οργανώσαμε και κατηγοριοποιήσαμε την συλλογή μας, καθώς για κάθε έκθεση όλα ξεκινάν από μια συλλογή, ορίσαμε τον φορέα υλοποίησης του εκθεσιακού έργου και τον χώρο διεξαγωγής της έκθεσης που συμπίπτουν και είναι το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης όπου κρίναμε ότι ως το μοναδικό εβραϊκό μουσείο στην βόρεια Ελλάδα είναι ο καταλληλότερος χώρος διεξαγωγής της έκθεσης καθώς μοιραζόμαστε ένα κοινό όραμα ως προς τις εβραϊκές κοινότητες. Επιπλέον κρίναμε απαραίτητη και την έρευνα σε ζητήματα οργάνωσης και διοίκησης που θα μπορούσαν με κάποιο τρόπο να επηρεάσουν την έκθεσή μας. Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις παραπάνω παραμέτρους και την προγραμματική κεντρική ιδέα που σχηματίστηκε φτάνουμε στον Νοηματικό Μουσειολογικό Σχεδιασμό της έκθεσης «Εβραίοι του Βόρειου Ελλαδικού Χώρου. Μια Διαχρονική Παρουσία Μνήμης και Λήθης». Σε αυτό το στάδιο αποκρυσταλλώθηκε η Μουσειολογική Κεντρική Ιδέα κι αναπτύχθηκε ένα νοηματικό σενάριο που αποτελεί το Μουσειολογικό Σκεπτικό της έκθεσής μας. Έτσι παραδίδουμε μια ολοκληρωμένη μελέτη ως προς το νοηματικό σκέλος της έκθεσής μας, φτάνοντας ένα βήμα πριν αυτή πάρει σάρκα και οστά. Το όλο εγχείρημα της δημιουργίας μιας τέτοιας περιοδικής έκθεσης έχει ως σκοπό την ανάδειξη της όχι και τόσο γνωστής σήμερα εβραϊκής παρουσίας για τις δεκατρείς παραπάνω πόλεις (από τα Ιωάννινα έως τον Έβρο), την κατανόηση από τον επισκέπτη του μεγέθους της απώλειας αυτής της εβραϊκής πληθυσμιακής ομάδας από την Βόρεια Ελλάδα, αλλά και τον προβληματισμό του επισκέπτη σε σχέση με θέματα αντισημιτισμού, ρατσισμού, μνήμης και λήθης καθώς και την ανάδειξη της σημασίας που έχει για το σήμερα η διατήρηση και διαφύλαξη της μνήμης των εβραϊκών αυτών κοινοτήτων ενάντια στην λήθη που διακατέχει την εποχή μας.
description: The topic of this thesis is to probe the Jewish presence in the Northern Greek Region, as well as its absence through the study of topical issues of Recollection, Trauma and Oblivion. All the above can be materialized with the ulterior purpose of the make-up of a periodical exhibition which displays the above issues. This essay follows the appropriate steps which must be followed in order to end in a proposition for the above exhibition which will be ready to take shape. Within the four months this study was completed, the research followed different stages that are distinct through the chapters which the essay is divided. In the beginning we started with a research on the thirteen Jewish communities which were in the Northern Greek region (with the exception of Thessaloniki), as well as on subjects relevant to the Jewish memory, the traumatic memory and the oblivion which are related to the living present. This first stage is important in order to allow us acquire the theoretical and historical basis which our exhibition needs. Next, we followed the archival research in different public and private archives where we managed to obtain access, for the purpose of creating a collection to display which would be related to the above theoretical-historical basis and which could tell us a story. All the above make us ready to begin the creation of the exhibition and the stage of the Conceptual Museological Planning which studies all the aspects we have to consider before planning the exhibition. At this stage we organize and categorize our collection, as every exhibition is based on a collection, we name the sector who will help to materialize the exhibition and the place that it would take place, that in this case are the same, the Jewish Museum of Thessaloniki because we considered it the most appropriate as we share a common vision as concerns the Jewish communities. We also thought that a research on organizing administrative issues is important, as they could affect our exhibition. Taking into consideration all the above aspects and the programming essence we reach the Conceptual Museological Design of the exhibition: “Jews of the Northern Greek Region. A Timeless Presence of Recollection and Oblivion”. At this stage the Museological Essence was formed and a conceptual script was made and is the museological reasoning of our exhibition. This way, we form a complete study as concerns the notional part of our exhibition and we are a step before the final creation of it. The purpose of the whole project of this periodical exhibition is to appoint the Jewish presence of the thirteen above cities (from Ioannina to Evros), which are not so well-known today. The guest must have a clear apprehension of how great the loss of this Jewish population in Northern Greece is. The exhibition must also puzzle the guest for issues like anti-Semitism, racism, recollection and oblivion, as well as promote the importance of keeping and protecting the memory of the Jewish communities today, against the oblivion that our era is possessed.
description: Σε συνεργασία με: Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)