Απόψεις, στάσεις και διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής σχετικά με τον οπτικό γραμματισμό
Creators: name: Βασιλείου, Ευαγγελία Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Οπτικός Γραμματισμός
Εκπαιδευτικοί Προσχολικής Αγωγής
Διδακτικές Πρακτικές
Visual Literacy
Preschool Teachers
Teaching Practices

description: Οι σύγχρονες κοινωνίες εξαρτώνται, όλο και περισσότερο, από μέσα που βασίζονται στην οπτική εικόνα. Η αύξηση αυτών των οπτικών πληροφοριών, οι οποίες κατακλύζουν τους πολίτες, οδήγησε στην ανάγκη εισαγωγής του οπτικού γραμματισμού, από τη νηπιακή, ακόμη, ηλικία. Το σύγχρονο, λοιπόν, νηπιαγωγείο πρέπει να στραφεί και στην εκπαίδευση των παιδιών, αναφορικά με την ερμηνεία και τη δημιουργία οπτικών μηνυμάτων, αλλά και την κριτική ανάγνωση των οπτικών πόρων. Υπό αυτή την οπτική, η παρούσα εργασία, η οποία συνιστά μια ποιοτική έρευνα, αποσκοπεί να διερευνήσει τις στάσεις, τις απόψεις και τις διδακτικές πρακτικές εν ενεργεία εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής, για τον ρόλο της εικόνας στη διδακτική τους πράξη. Πιο συγκεκριμένα, τα ερευνητικά ερωτήματα που επιχειρεί να απαντήσει η έρευνα αφορούν στο βαθμό εξοικείωσης των εκπαιδευτικών με την έννοια του οπτικού γραμματισμού, στους λόγους ένταξης του οπτικού υλικού στη διδακτική πράξη και στις πρακτικές αξιοποίησής του στη διδασκαλία. Σε ένα τελικό στάδιο διερευνάται η συμβατότητα των απόψεων των εκπαιδευτικών του δείγματος σχετικά με τον οπτικό γραμματισμό και τις διδακτικές τους πρακτικές. Το δείγμα της έρευνας ήταν 14 εκπαιδευτικοί προσχολικής αγωγής. Εργαλείο για τη συλλογή των δεδομένων ήταν οι ημιδομημένες συνεντεύξεις, οι οποίες αναλύθηκαν με βάση τη θεματική ανάλυση. Τα ευρήματα της έρευνας ανέδειξαν πως υπάρχει σημαντικός βαθμός έλλειψης γνώσεων και εξοικείωσης εκ μέρους των νηπιαγωγών, αναφορικά με τα ζητήματα του οπτικού γραμματισμού. Ακόμη, αποτυπώθηκε η απουσία σχετικών μαθημάτων στα προγράμματα σπουδών των παιδαγωγικών σχολών προσχολικής αγωγής, αλλά και ο περιορισμένος αριθμός πρωτοβουλιών διοργάνωσης και προώθησης σχετικών επιμορφωτικών προγραμμάτων. Βέβαια, η ενημέρωση και η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για τον τρόπο χρήσης των εικόνων στην εκπαιδευτική διαδικασία θα πρέπει να συνδυαστεί με την ανάληψη και των δικών τους πρωτοβουλιών, τη διάθεση για αλλαγή νοοτροπίας και την τοποθέτηση των μαθητικών υποκειμένων στο επίκεντρο της διδασκαλίας. Συνοψίζοντας, μόνο μέσα από την ομαδική προσπάθεια όλων των εμπλεκομένων θα καταφέρουν οι εκπαιδευτικοί να βοηθήσουν τους μαθητές να γίνουν οπτικά εγγράμματοι πολίτες.
description: Modern societies are increasingly dependent on visual based media. The increase in this visual information, which overwhelms citizens, has led to the need to introduce visual literacy, from an early age. Therefore, modern kindergarten must also focus on the education of children, regarding the interpretation and creation of visual messages, but also in the critical reading of visual resources. From this point of view, the present work, which constitutes qualitative research, aims to investigate the behavioral patterns, opinions and teaching practices of active preschool teachers, regarding the role of the image-based techniques in their teaching practice. More specifically, the research questions that the research tries to answer concern the degree of familiarity that teachers have concerning the concept of visual literacy, the reasons for including visual material in the teaching practice and the practices of utilizing it in teaching. The exploration of the compatibility of the views of the teachers of the sample regarding visual literacy and their teaching practices is investigated in the final stage. The research sample was 14 preschool teachers. The tool for data collection was semi-structured interviews, which were analyzed based on thematic analysis. Research findings indicated a significant lack of knowledge and familiarity on the part of kindergarten teachers, regarding the issues of visual literacy. Furthermore, the absence of relevant courses in the curricula of preschool education schools, as well as the limited number of initiatives to organize and promote relevant training programs, was recorded. Of course, the orientation and training of teachers on how to use images in the educational process should be combined with the accountability of their own responsibilities, the willingness to change mentality and the placement of student subjects at the center of teaching. In summary, only through the team effort of all disciplines involved, teachers will succeed in helping students become visually literate citizens.