Ενημερότητα και Αντιμετώπιση από Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας, των Προγραμμάτων Μείωσης της Βλάβης για Ουσιοεξαρτημένους : Παρούσα Κατάσταση και Μελλοντικές Προσεγγίσεις
Creators: name: Ράντης, Κωνσταντίνος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Εξαρτησιογόνες ουσίες
Επαγγελματίες ψυχικής υγείας
Μείωση της βλάβης
Addictive substances
Mental health professionals
Harm reduction

description: Στόχοι: Η μείωση της βλάβης, ένας από τους τέσσερις πυλώνες των πολιτικών κατά των ναρκωτικών, από πολλούς θεωρείται μια αμφιλεγόμενη πρακτική, τόσο από ηθικής και νομικής άποψης, όσο και από άποψη αποτελεσματικότητας. Στόχος της παρούσας μελέτης είναι να διερευνηθεί η ενημερότητα και η ικανοποίηση των Ελλήνων επαγγελματιών ψυχικής υγείας, από τα προαναφερθέντα προγράμματα, και, δευτερευόντως, να εξεταστεί κατά πόσον, κατά τη γνώμη των συμμετεχόντων, η πρόσφατη πανδημία covid-19, επηρέασε τη συμπεριφορά χρήσης και τη λειτουργία των προγραμμάτων. Σχεδιασμός, πλαίσιο διεξαγωγής: Δημιουργήθηκε ένα ερωτηματολόγιο, όπου καταγράφονταν δημογραφικά στοιχεία και επαγγελματική εμπειρία των συμμετεχόντων, και τέθηκαν ερωτήσεις γύρω από τις γνώσεις και την προσωπική τους γνώμη, σχετικά με τα παραπάνω προγράμματα. Το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε στους συμμετέχοντες μέσω του διαδικτύου. Δείγμα: Συγκεντρώθηκαν απαντήσεις από 200 επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Συμμετείχαν103 γυναίκες - 97 άνδρες. 126 ήταν ψυχίατροι/παιδοψυχίατροι, 39 ψυχολόγοι/παιδοψυχολόγοι, 19 νοσηλευτές, 3 κοινωνικοί λειτουργοί, ενώ 13 αυτοπροσδιορίστηκαν ως κάτι άλλο. Μετρήσεις, ευρήματα: Ο μέσος όρος στο Ερωτηματολόγιο Ενημερότητας ήταν 9,08 (μέση τιμή 7.5 min=-2, max=17). Οι μισές απαντήσεις είχαν score&gt;10, και αρκετές &gt;15. Η ερώτηση που απαντήθηκε πιο εύστοχα ήταν το ποια συγκαταλέγονται στα προγράμματα μείωσης της βλάβης (p=0.001). Το φύλο, η ηλικία, η επαγγελματική ιδιότητα, ο τομέας και ο φορέας εργασίας, φαίνεται να επηρεάζουν το αποτέλεσμα (p=0.01, p=0.005, p=0.001, p=0.019, p=0.031 αντίστοιχα). Στο Ερωτηματολόγιο Ικανοποίησης, ο μέσος όρος ήταν 11.51 (μέση τιμή 10.5 min=0, max=21), με μεγάλη, όμως, διασπορά προς τις ακραίες τιμές. Τα προγράμματα υποκατάστασης συγκεντρώνουν υψηλότερη βαθμολογία (M.O.=2.06, με min=0 και max=3). Το φύλο, η ηλικία, ο τομέας επαγγελματικής δραστηριότητας και τα έτη επαγγελματικής εμπειρίας φαίνεται να παίζουν στατιστικά σημαντικό ρόλο (p=0.001, p=0.008, p=0.002, p=0.013 αντίστοιχα), ενώ διαπιστώθηκε και θετική συσχέτιση με την ενημερότητα (p=0.001). 6 στους 10 επικεντρώνουν τους προβληματισμούς τους στις επιπτώσεις στην κοινότητα από τη λειτουργία των προγραμμάτων. 5 στους 10 στη συνέχιση της χρήσης και των επικίνδυνων/παραβατικών συμπεριφορών. Περισσότεροι από 2 στους 3 θεωρούν αναγκαία την καλύτερη οργάνωση και επέκταση των προγραμμάτων. 76% απάντησαν ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας η αναζήτηση βοήθειας από τα προγράμματα μείωσης της βλάβης αυξήθηκε/παρέμεινε η ίδια, 87% θεωρούν ότι αυτά δε λειτούργησαν κανονικά την ίδια περίοδο. 55% πιστεύουν ότι οι χρήστες κατέφυγαν σε χρήση άλλων ουσιών, λόγω δυσκολίας εύρεσης της κύριας ουσίας, κι 64.5% ότι η χρήση γινόταν ως επί το πλείστον στο σπίτι. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα της μελέτης συμφωνούν με τα δεδομένα στη διεθνή βιβλιογραφία, όσον αφορά το αμφιλεγόμενο της πολιτικής μείωσης της βλάβης, τη συσχέτιση της ενημερότητας με την ικανοποίηση, και την επίπτωση της πανδημίας covid-19 στη λειτουργία των προγραμμάτων. Αντίθετα, προκαταρκτικές μελέτες δεν επιβεβαιώνουν την υποτιθέμενη αλλαγή στις συνήθειες χρήσης.
description: Aim: Harm reduction, one of the four columns of drug policies, is considered by many as a controversial approach, by means of ethics, law and effectiveness. The aim of this study is to investigate the awareness and satisfaction of Greek mental health professionals, of the aformentioned programmes, and, secondarily, to examine whether, in the participants’ opinion, the recent covid-19 pandemic has affected the usage habits of addicted users, and the operation of the programmes. Planning, study frame: A questionnaire was created, where we recorded the demographics and occupational experience of the participants, and asked questions about their knowledge and personal opinion relative to the harm reduction programmes. The questionnaire was distributed to the participants via the internet. Sample: We gathered answers from 200 mental health professionals. 103 women and 97 men participated, 126 were adult/child psychiatrists, 39 adult/child psychologists, 19 nurses, 3 social workers and 19 identified as something else. Findings: The average score in Awareness Questionnaire was 9.08 (mean 7.5 min=-2, max=17). Half the answers scored &gt;10, while a considerable number scored &gt;15. The question answered more aptly was about which were included in the harm reduction programmes (p=0.001). Gender, age, occupation and workplace, seem to affect the result (p=0.01, p=0.005, p=0.001, p=0.019, p=0.031 accordingly). In the Satisfaction Questionnaire, average score was11.51 (mean 10.5 min=0, max=21), but with large dispersion towards the extreme values. Substitution programmes gathered higher scores (av=2.06, min=0, max=3). Gender, age, occupational sector and occupational experience seem to play a statistically important role (p=0.001, p=0.008, p=0.002, p=0.013 accordingly), while a positive correlation with awareness was also noted (p=0.001). 6/10 concentrate their considerations on the effect of such programmes to local society. 5/10 on the continuation of substance use and risky/delinquent behaviours. More than 2/3 consider better organization and expansion of harm reduction programmes as necessary. 76% answered that during the pandemic the search for help from such programmes was increased/stayed the same, 87% that the programmes did not fully operate, 55% believe that substance users resorted to another substance due to difficulty in finding the main substance of use, and 64.5% that usage took place mainly at home. Conclusions: The results of this study correspond with published data, regarding the controversiality of harm reduction politics, the correlation between awareness and satisfaction, and the consequences of the covid-19 pandemic on the operation of the programmes. On the contrary, preliminary studies do not confirm the suggested change in usage habits.
description: Υλοποιείται από τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, σε συνεργασία με το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ).