Κατανόηση της Αξονικής Σπονδυλοαρθρίτιδας στην Ελλάδα: Ανάλυση του Ελληνικού Μητρώου AxSpA και Στατιστικά Μοντέλα Παλινδρόμησης
Creators: name: Φυτανίδης, Νικόλαος Παναγιώτη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2025
Subjects: Αξονική Σπονδυλαρθρίτιδα
Ενεργότητα νόσου
Μοντέλα Παλινδρόμησης
Axial Spondylarthritis
Disease Activity
Regression Models

description: Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το σύγχρονο τοπίο της αξονικής σπονδυλοαρθρίτιδας (AxSpA) εστιάζοντας στα χαρακτηριστικά της νόσου, τις συννοσηρότητες, τα πρότυπα θεραπείας και τους παράγοντες που επηρεάζουν την ενεργότητα της νόσου και την ανάπτυξη συνδεσμόφυτων. Η μελέτη, η οποία διεξήχθη ως προοπτική πολυκεντρική μελέτη παρατήρησης, περιλάμβανε μια ομάδα επτακοσίων δεκαεπτά ασθενών με AxSpA, με τη στήριξη της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας. Οι ασθενείς, με μέση ηλικία πενήντα ετών και διάμεση διάρκεια νόσου δώδεκα έτη, παρουσίασαν ένα ευρύ φάσμα εκδηλώσεων της νόσου. Δύο στα τρία άτομα της ομάδας είχαν ακτινολογικά επιβεβαιωμένη αξονική σπονδυλαρθρίτιδα, με σημαντικό επιπολασμό της περιφερικής αρθρίτιδας και της ενθεσίτιδας. Η θετικότητα για το HLA-B27 βρέθηκε στο εβδομήντα δύο τοις εκατό των ασθενών, με υψηλότερη επικράτηση στους άνδρες. Οι συννοσηρότητες που παρατηρήθηκαν ήταν σύμφωνες με την υπάρχουσα βιβλιογραφία και περιλάμβαναν καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, κατάθλιψη και οστεοπόρωση. Οι θεραπείες βασίζονταν κυρίως σε βιολογικά φάρμακα, με ένα σημαντικό ποσοστό να λαμβάνει επίσης συμβατικά συνθετικά DMARDs. Παρά τις σύγχρονες θεραπείες, σχεδόν το ένα τρίτο των ασθενών παρουσίαζαν υψηλή ή πολύ υψηλή δραστηριότητα της νόσου, γεγονός που υποδεικνύει αδυναμία επίτευξης των θεραπευτικών. Η μελέτη διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές στους σύνθετους δείκτες ενεργότητας νόσου μεταξύ ακτινολογικής και μη ακτινολογικής AxSpA, αν και οι ασθενείς με μη ακτινολογική AxSpA ανέφεραν υψηλότερους δείκτες πόνου και συνολικής ασθένειας. Η πολυπαραγοντική ανάλυση ανέδειξε αρκετούς παράγοντες που σχετίζονται με υψηλότερη ενεργότητα νόσου, όπως ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα και η προηγούμενη θεραπεία με βιολογικά φάρμακα. Αντίθετα, η θετικότητα για το HLA-B27 και η χαμηλή κατανάλωση αλκοόλ σχετίστηκαν με χαμηλότερη ενεργότητα νόσου. Η ανάπτυξη συνδεσμόφυτων συσχετίστηκε κυρίως με παράγοντες όπως το φύλο, η θετικότητα για το HLA-B27, η υψηλή τιμή CRP κατά τη διάγνωση η μεγαλύτερη ηλικία και η καθυστέρηση στη διάγνωση. Η μελέτη αναδεικνύει την επίμονη πρόκληση στην επίτευξη των θεραπευτικών στόχων στην AxSpA, με σημαντικές συννοσηρότητες, ιδίως παράγοντες κινδύνου καρδιοαγγειακής νόσου, κατάθλιψης και οστεοπόρωσης. Τέλος, τονίζει την ανάγκη για πρώιμη διάγνωση και έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση, κυρίως για την αποφυγή ανάπτυξης δομικής βλάβης. Η διπλωματική εργασία προτείνει την ανάγκη περαιτέρω έρευνας για την κάλυψη των αναγκών των ασθενών με υψηλή ενεργότητα της νόσου, οι οποίοι παραμένουν ανεπαρκώς θεραπευμένοι στην τρέχουσα κλινική πρακτική.
description: This thesis investigates the contemporary landscape of axial spondyloarthritis (AxSpA), focusing on disease characteristics, comorbidities, treatment patterns, and factors influencing disease activity and syndesmophyte formation. The study, conducted as a prospective multicenter observational analysis, involved a cohort of seven hundred and seventeen patients with AxSpA, supported by the Greek Rheumatology Society. The patients, with an average age of fifty years and a median disease duration of twelve years, presented a broad spectrum of disease manifestations. Two-thirds of the cohort had radiographic AxSpA.with a significant prevalence of peripheral arthritis and enthesitis, especially hip involvement. HLA-B27 positivity was found in seventy-two percent of the patients, with a higher prevalence in men than women. Comorbidities were consistent with prior research, including cardiovascular risk factors, depression, and osteoporosis. Treatment regimens were predominantly biologic-based, with a substantial portion also receiving conventional synthetic disease-modifying antirheumatic drugs. Despite advanced treatment options, nearly one-third of patients had high or very high disease activity, indicating a failure to achieve treatment targets. The study also noted no significant differences in composite disease activity scores between radiographic and non-radiographic AxSpA, although patients with non-radiographic AxSpA reported higher pain and global disease scores. Multivariable analysis revealed several predictors of disease activity, including higher body mass index, smoking, and a history of previous biologic treatments. Conversely, HLA-B27 positivity and low alcohol intake were linked to better disease outcomes. Syndesmophyte formation was notably predicted by factors such as male sex, HLA-B27 positivity, elevated C-reactive protein levels at diagnosis, older age, and delayed diagnosis. The study highlights the persistent challenge in achieving treatment goals for AxSpA, especially in the context of comorbidities like cardiovascular disease, depression, and osteoporosis. It underscores the importance of early diagnosis and timely treatment interventions, particularly to prevent structural damage. The thesis suggests a need for further research focused on addressing the needs of high-disease-activity patients, who remain under-treated in current clinical practice.