Ποίηση και Ιστορία: Η ποιητική ιστοριογραφία στα Αργοναυτικά του Απολλωνίου Ροδίου.:
Creators: name: Χατζηαθανασίου, Κυριακή Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Απολλώνιος Ρόδιος
ελληνιστική ποίηση
ιστοριογραφία
Apollonius of Rhodes
hellenistic poetry
historiography

description: Η παρούσα εργασία επιχειρεί να καταδείξει τον ρόλο της ιστοριογραφίας ως πηγής για τη σύνθεση του μυθολογικού έπους των Αργοναυτικών του Απολλωνίου Ροδίου. Με σαφή την πρόθεση να σταχυολογηθούν κατά τον πληρέστερο τρόπο οι ιστορικές πηγές, στις οποίες ευθύβολα ή υπαινικτικά παραπέμπει η επική αφήγηση, προκρίθηκε η διάρθρωση της εργασίας σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο «Ο Αργοναυτικός μύθος» παρουσιάζονται οι ιστορικές πηγές, των οποίων οι πληροφορίες συνδέονται με την κύρια πλοκή των Αργοναυτικών και σχετίζονται με τους ήρωες, τους θεούς, την πλοκή και την κατά τόπους γεωγραφία. Η ανιστόρηση της αργοναυτικής εκστρατείας γίνεται από «ιστοριογραφική σκοπιά», γεγονός που αιτιολογεί αφενός την εμφατική εστίαση σε ορισμένα σημεία της αφήγησης και αφετέρου την παράλειψη ή τη σύντομη αναφορά σε κάποια άλλα. Το επόμενο κεφάλαιο «Η τυπολογία της ένθετης ιστοριογραφίας» περιλαμβάνει τις πληροφορίες που αφορούν σε δευτερεύοντα στοιχεία του μύθου, που εμβόλιμα διοχετεύονται στην αφήγηση και δεν εντάσσονται στην κύρια πλοκή. Η μη ένταξη των πληροφοριών αυτών στην ανάλυση του πρώτου κεφαλαίου οφείλεται στην άπαξ, περιστασιακή και ευκαιριακή αναφορά του Απολλωνίου στο αντικείμενο των εν λόγω πληροφοριών. Από την ομαδοποίηση του υλικού αυτού προέκυψαν τα υποκεφάλαια: «Ανθρωπωνύμια», «Θεωνύμια», «Εθνωνύμια» και «Τοπωνύμια». Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί το τρίτο κεφάλαιο «Ο Απολλώνιος ως ποιητὴς ἅμα καὶ κριτικός», στο οποίο υπεισέρχονται όλες οι μαρτυρημένες από τα αρχαία σχόλια περιπτώσεις, στις οποίες ο Απολλώνιος αποκλίνει από την παράδοση των ιστορικών και παραδίδει μια διαφορετική γραφή για τις λέξεις που χρησιμοποιεί. Από την εργασία προκύπτει πως στα Αργοναυτικά υπολανθάνουν πλείστες υποσημειώσεις που υποδεικνύουν την ύπαρξη ιστορικών πηγών. Το εύρος των ιστοριογράφων, με τους οποίους «συνδιαλέγεται» ο Απολλώνιος συνηγορεί στην άποψη πως στην ιστοριογραφική σκευή του ποιητή οφείλεται αφενός η πλημμελής διαχείριση των θεμάτων που άπτονται του μύθου, όπως είναι η κατασκευή της Αργώς και αφετέρου η σχολαστική κατατριβή με ζητήματα τοπογραφίας, περιγραφής λαών, εθίμων και πολλών άλλων. Στα χνάρια των λογογράφων και ιστοριογράφων του παρελθόντος, ο Απολλώνιος γίνεται ο ίδιος ελληνιστικός ιστοριογράφος των Αργοναυτικών του.
description: This paper attempts to demonstrate the role of historiography as a source for the synthesis of the mythological epic of the Argonautica of Apollonius of Rhodes. With the clear intention of gathering all the historical sources, which are directly or implicitly referred to by the epic narrative, it is considered preferable that the paper should be divided into three chapters. The first chapter "The Argonautic myth" includes the historical sources, whose information is linked to the main plot associated with heroes, gods, plot and regional geography. The argonautic expedition is narrated in “historiographical perspective”, a fact that justifies on the one hand the emphatic focus on certain parts of the narrative and on the other hand the omission or the brief reference to other parts of the narrative. The next chapter "Typology of the enclosed historiography" includes information related to the ancillary elements of fable which are nοt included in the main plot. The inclusion of this kind of information in this chapter is due to the hapax and occasional mention of it by the author. As a result of this grouping, the following subsections are revealed: “Anthroponymia”, “Theonymia”, “Ethnonymia” and “Toponymia”. The third chapter “Apollonius as a poet and critic at the same time” can be seen as a special case, as it includes all the examples which attested by the ancient scholia, for which Apollonius departs from the historiographical tradition and delivers a different spelling for the words he uses. The present task shows that numerous footnotes underlie into the Argonautica, which underscore the existence of historical sources. The crowd of historiographers, with whom Apollonius “converses”, affirms that the poet’s knowledge of historiography is the reason for the inadequate management of issues related to the myth, such as the construction of the Argo and the detailed study into the issues of topography, peoples’ description, customs and many others. In the footsteps of logographers and historiographers of the past, Apollonius himself becomes a Hellenistic historiographer of his own Argonautica.