Ιωάννης ο Λίνδιος και Αποστολική Σαγήνη. Περιστατικά συγγραφής, περιεχόμενο και σπουδιαότητα
Creators: name: Λειβαδιώτου, Αναστασία Αθανασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Φιλοκαλιστής
Ομιλίες, κηρύγματα και ερωταποκρίσεις
ιεροκύρηκας
Filokalistis
Speeces, preaching, questions and answers
Preacher

description: Ο Ιωάννης Λίνδιος έζησε σε μια περίοδο μεταβατική. Μετά την Άλωση διαμορφώθηκαν νέες συνθήκες και εμφανίστηκαν ανατρεπτικές ιδέες.. Ο ίδιος από την μια ενστερνιζετιαι τις θεσεις της παραδοσιακής εκκλησιαστικής ηγεσίας, για έλεγχο του υπόδολου γένους και απο την άλλη υποστηρίζει τις ιδέες του φιλοκαλισμού για επιστροφή στην Παράδοση. Το συγραφικό του έργο τάσσεται υπέρ της προσπάθειας να στρέψει τα αναγνωστικά ενδιαφέροντα του Ελληνισμού στην παραδοσικακή πατερική σκέψη και να το απομακρύνει απο δυτικές επιρροές. Πρόκειτα για μια προσπάθεια επανασύνδεσης του Ελληνισμού με τις παραδόσεις του, μέσα απο εκλαικευτικές εκδόσεις και μεταγλωτίσεις. Ο 18ος αιώνας στον οποίο έδρασε ο Ιωνάννης ο Λίνδιος χαρακτηρίζεται απο έντονες ιδεολογικές ζημώσεις. Ο Ευρωπαικός διαφωτισμός μέσω των ιδεών του αμφισβητεί καθιερωμένες αξίες και το γένος την ίδια περίοδο θα αρχίσει μια πορεία ,που θα το οδηγήσει στην εθνική αναγέννηση. Τη συγκεκριμένη περίοδο η παραδοσιακή ιεραρχία θα διχασθεί εφόσον απο τη μία μέρια η παραδοσικακή ιεραρχία θα θεωρήσει τις νέες ιδέες ανατρεπτικές και θα εκδώσει μια σειρά απο καταδίκες. Απο την αλλη θα αναγεννηθούν οι δυνάμεις εκέινες οι οποίες θεωρούν πως η διαφύλαξη της ιδιοπροσωπίaς του γένους θα διαφυλαχθεί μέσα απο την μέλετη της πλούσιας παράδοσης, που θα δώσει και τα εεχέγγυα για μια νέα αρχή. Η ομάδα αυτή, ονομάζεται φιλοκαλική από τους φίλους και κολλυβάδες από τους αντιπάλους, θα εκφραστεί κυρίως με την έκδοση των σημαντικοτέρων κειμένων της Πατερικής Παράδοσης και της διάδοσής τους στον απλό λαό. Σε αυτή την ομάδα εντάσσεται και ο Ιωάννης ο Λίνδιος, ο οποίος ήταν ιεροκύρηκας απο τη Ρόδο, όπου θα περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του διαπράτωντας το κυρηκτικό και διδακτικό του εργο και θα συνεισφέρει στην όλη προσπάθεια, συγγράφοντας και εκδίδοντας έργα εκλαϊκευτικής θεολογικής σκέψης. Η παρούσα εργασία είναι συγκροτημένη σε δύο κύρια κεφάλαια. Το πρώτο, διαιρεμένο σε δύο μέρη, ανασυντίθεται με όσο μεγαλύτερη ακρίβεια ο βίος τους, από τη γέννησή του στο νησί της Ρόδου, μέχρι το θάνατό του στο μακρινό Βουκουρέστι, λίγο πριν το γύρισμα του αιώνα. Στη συνέχεια παρουσιάζεται συνολικά το συγγραφικό και μεταφραστικό του έργο. Στο δεύτερο Κεφάλαιο, επιχειρείται μια όσο γίνεται συστηματικότερη παρουσίαση του σημαντικότερου από τα συγγράμματά του, της Αποστολικής Σαγήνης. Η παρουσίαση αυτή αρθρώνεται σε τρεις ενότητες, με την πρώτη αφιερωμένη στο ιστορικό της συγγραφής-έκδοσης, τη δεύτερη να παρουσιάζει την ενότητα τον κηρυγμάτων και την τρίτη να παρουσιάζει αντίστοιχα την ενότητα των επιστολών του. Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε πως ο Ιωάννης ο Λίνδιος ήταν έμπειρος ιεροκήρυκας. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του αποτελούσαν οι λόγοι οι οποίοι είναι καλά δομημένοι, χωρίς μεγάλη έκταση, εφόσον προσπαθεί να ολοκλήρωσει το θέμα του με συντομία και το πλουτίζει με ιστορίες και παραβολές, προκειμένου να διατηρήσει το ενδιαφέρον του κοινού του. Συνήθως οι ομιλίες του αποτελούνται απο 2-3 ενότητες και όταν πρόκειται για πανηγυρικό λόγο διαιρείται σε παραγράφους και εμπλουτίζεται με θέματα από την υμνογραφία της ημέρας, δοσμένα σε πεζό λόγο. Η γλώσσα του είναι απλή. Αν και αρκετές φορές παρασύρεται στη χρήση αρχαϊκότερων γλωσσικών σχημάτων γενικά προτιμά τον απλό λόγο, εμπλουτίζοντας τις ομιλίες τους με λέξεις και εκφράσεις από την καθημερινότητα. Το υλικό του το αντλεί σε μεγάλο βαθμό απο τη Βίβλο, όμως χρησιμοποιεί και πατέρες. Ωστόσο, όσον αφορά τα παραθέματα του υπάρχει κάποιο πρόβλήμα εφόσον στην πλειοψηφία τους είναι από μνήμης, αποδίδοντας το νόημα, κατάλληλα προσαρμοσμένο στο περιεχόμενο της ομιλίας, πράγμα που καθιστά τον εντοπισμό τους αρκετά δύσκολο ως και αμφίβολο. Χαρακτηριστικό των λόγων του είναι η επικέντρωση τους σε κοινωνικά θέματα και στον αντίκτυπο που έχει η αρετή ή η αμαρτία στην Κοινωνία. Θεωρεί πως η χριστιανική πολιτεία στερεώνεται σε μεγάλο βαθμό από τις αρετές της ευσπλαχνίας και της ελεημοσύνης. Αντίθετα η υπερηφάνεια, είναι ένα από τα διαλυτικά στοιχεία της Κοινωνίας. Στον λόγο του, αν και απευθύνεται κυρίως σε λαϊκούς είναι έντονο το νηπτικό στοιχείο. Η σωστή χρήση του αυτεξουσίου, η έγκαιρη μετάνοια, η συχνή συμμετοχή στα μυστήρια της εκκλησίας είναι μερικά από τα στοιχεία εκείνα που κυριαρχούν στον λόγο του. Η κίνηση του Ανθρώπου προς τον Θεό και της έλξης του από αυτόν προς την Σωτηρία είναι επίσης ένα από τα κυρίαρχα στοιχεία της σκέψης του
description: John Lindius lived in a transition period. After the fall of Constantinople, new conditions were formed and subversive ideas emerged. He not only adopts the opinion of the traditional Church leadership, in order to control the enslaved gender but also he supports the idea of philocalism for a return to tradition. Lindius’ literary work is in favor of an effort that can make the readership of Hellenism become more interested in the traditional patristic thought and to distance himself from western influences. It is about an attempt to reunite Hellenism with its traditions through popularized publications and compilations. The 18th century in which John Lindius was activated is characterized by intense ideological ferments. The European Enlightenment via its ideas contests the established values and at the same period humanity will start a course that will lead to National Regeneration. At this time, the traditional Hierarchy will be divided as long as from the one side it will consider subversive all the new ideas and will publish a number of convictions. On the other hand, the power that considers that the preservation of mankind’s individuation will be preserved through the study of the rich tradition and will also guarantee a new beginning, will be reborn. This group, that is called Philokalia by friends and Kollyvades by opponents, will be particularly be expressed with the publication of the most important texts of the Patristic Tradition and their transmission to the ordinary people. John Lindius, that has become part of that group, was a preacher from Rhodes, where he will spend most of his life by preaching and committing his literacy work and he will also contribute to the whole effort, by writing and publishing popularized works of theological thinking. The present work is structured in two main chapters. The first, divided into two parts, describes with as much punctuality as possible his life, from his birth on the island of Rhodes until his death in the distant Bucharest, not long before the turn of the century. Afterwards, his whole writing and translation work is presented. In the second chapter, a more systematic presentation of his most important books, the Apostolic Sagini, will be attempted. This presentation is divided into three sections: the first is devoted to the history of authoring-publishing, the second presents the units of his preaching and the third one expands his Epistles. In conclusion, we could say that John Lindius was an experienced preacher. The biggest part of his work was consisted by reasons which are well-structured, without large extent, since he is trying to complete his subject briefly and enrich it with stories and parables, in order to keep his public interest. His talks are usually consisted of 2-3 units and when it is about celebratory eulogies, it is divided into paragraphs and are enriched with themes from the Hymnographies of the day, given in prose. His language is simple. Although several times he is drawn to the use of archaic linguistic forms, in general he prefers the simple speech, enriching his language with words and expressions from everyday life. His material is derived in a large extent from the Bible, but he also uses Fathers. However, when it comes to his quotations there is a problem, since most of them are from his memory, attributing the meaning, properly adapted to the content of the talk, which makes their identification fairly difficult and doubtful. A feature of his speeches is that they are focused on social issues and on the impact of virtue or sin in the Communion. He considers that the Christian State is bound to a great extent by the virtues of mercy and charity. Instead, pride is one of the solvent elements of the Communion. In his speech, even though he refers mainly to laymans, the Neptic element is vivid. The proper use of free agency, early repentance and frequent participation in the sacraments of the church are some of those elements that prevail in his speech. Man’s movement towards God and his traction from Him towards salvation is also one of the dominant elements of his thoughts