Η εφαρμογή της Διαμεσολάβησης στην επίλυση εμπορικών διαφορών
Creators: name: Αδαμίδου, Αικατερίνη Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Διαμεσολάβηση
Εμπορικές διαφορές
Εναλλακτική επίλυση διαφορών
Mediation
Commercial disputes
Alternative dispute resolution

description: Η επίλυση νομικών διαφορών που ανακύπτουν από την εμπορική και εν γένει επιχειρηματική δραστηριότητα αποτελεί βασικό προνόμιο της κρατικής δικαστικής εξουσίας. Ωστόσο, η μονοπώληση της απονομής δικαιοσύνης από τα τακτικά δικαστήρια σε συνδυασμό με τον σημαντικό όγκο των φερόμενων προς επίλυση εμπορικών υποθέσεων έχει οδηγήσει στη συγκέντρωση ενός ιδιαιτέρως υψηλού αριθμού εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων, των οποίων η επίλυση απαιτεί μια μακροχρόνια και αβέβαιη διαδικασία. Από την άλλη, η επιχειρηματική καθημερινότητα και πρακτική επιτάσσει την ταχεία εξεύρεση λύσεων, ικανών να επιφέρουν οριστικό τερματισμό των διαφορών που συχνά στέκονται εμπόδιο στην προώθηση των οικονομικών και επιχειρηματικών συμφερόντων. Η αδυναμία της δικαστηριακής πραγματικότητας να προσαρμοστεί στις ουσιαστικές απαιτήσεις της επιχειρηματικότητας, γέννησε την ανάγκη αναζήτησης διαφορετικών -εναλλακτικών- μηχανισμών, πρόσφορων να οδηγήσουν στην αποτελεσματική διευθέτηση των αναφυόμενων εμπορικών διαφορών. Η σταδιακή νομοπαραγωγική δραστηριότητα στον τομέα των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών εισήγαγε την απονομή δικαιοσύνης στη χώρα μας σε μια νέα εποχή, όπου οι νομικές διαφορές διευθετούνται εξίσου αποτελεσματικά, πλην, όμως, με μεγαλύτερη ταχύτητα και ευελιξία. Ο θεσμός της διαμεσολάβησης, ως αναπόσπαστο πλέον μέρος της εναλλακτικής δικαιοσύνης, παρέχει στα μέλη της επιχειρηματικής κοινότητας ένα εξωδικαστικό πεδίο επίλυσης των εμπορικών διαφορών, το οποίο προωθεί την ειρηνική, συναινετική προσέγγιση του προβλήματος που αντιμετωπίζουν και καταργεί το παραδοσιακό σχήμα του νικήσαντος και του ηττημένου διαδίκου. Η διαμεσολάβηση καλεί τα εμπλεκόμενα σε μια εμπορική διαφορά μέρη να αναζητήσουν την επίτευξη μιας ηθελημένης κοινής συμφωνίας, η οποία κρίνεται αμοιβαία επωφελής και στρέφεται προς τις επιχειρηματικές ευκαιρίες και προοπτικές. Ταυτόχρονα, όμως, καλείται και η ίδια να ανταποκριθεί σε πολλαπλές προκλήσεις, προκειμένου να διατηρήσει αλώβητη την αξιοπιστία της και να μην καταστεί όχημα ανομίας και αυθαίρετης καταστρατήγησης του δικαίου από αυτούς που την επιλέγουν. Προς την κατεύθυνση αυτή και, ενόψει της συμφωνίας διαμεσολάβησης ως έκφανσης της οικειοθελούς άσκησης των δικαιωμάτων των συμβαλλόμενων μερών, η εξουσία υπαγωγής εμπορικής φύσεως διαφορών στη διαδικασία διαμεσολάβησης και η ιδιωτική βούληση κατά τη διαμόρφωση του επιθυμητού περιεχομένου της τελικής συμφωνίας, χρήζουν νομικής οριοθέτησης. Η ένταξη του θεσμού στο εγχώριο δικαιικό σύστημα έχει διεγείρει αρκετά το ενδιαφέρον της επιστημονικής νομικής κοινότητας περί των ζητημάτων εφαρμογής και λειτουργίας της διαμεσολάβησης, με αποτέλεσμα την αυξανόμενη σταδιακά σχετική βιβλιογραφία. Το ενδιαφέρον δε, των δραστηριοποιούμενων στον επιχειρηματικό κόσμο υποκειμένων, να προβούν στην ευρεία χρήση και αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του θεσμού, εικάζεται ότι δεν μπορεί παρά να έχει αντίστοιχη αυξητική τάση, εφόσον αυτά νιώσουν την αναγκαία δικαιική ασφάλεια για την απόπειρα επίλυσης των διαφορών τους μέσω της διαμεσολάβησης. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη συστηματοποίηση των εμπορικών διαφορών που είναι δεκτικές διαμεσολαβητικής διευθέτησης και δύνανται να αποτελέσουν αντικείμενο ορισμένης συμφωνίας διαμεσολάβησης, δίχως η τελευταία να απειλείται από τον κίνδυνο μεταγενέστερης ανατροπής για λόγους παραβίασης του ουσιαστικού ή δικονομικού δικαίου. Η κατά το δύναμιν σαφέστερη χάραξη του ουσιαστικού εμπορικού πεδίου της διαμεσολάβησης και των ορίων της ιδιωτικής βούλησης των συμμετεχόντων σε αυτή, φιλοδοξεί οι επιχειρηματικοί κύκλοι της εγχώριας εμπορικής και συναλλακτικής αγοράς να έρθουν σε επαφή με το πλούσιο, αλλά και, συνάμα, νομικά οριοθετημένο πλαίσιο αναφοράς του θεσμού, να κατανοήσουν τα κίνητρα και τη σπουδαία σημασία του για την επιχειρηματικότητα και, εν συνεχεία, να τον χρησιμοποιήσουν.
description: The resolution of legal disputes arising from commercial and business activities is a primary privilege of the state judiciary. However, the monopolization of justice by regular courts, combined with the significant volume of commercial cases to be resolved, has led to an exceptionally high number of pending cases whose resolution requires a long and uncertain process. On the other hand, the business practice demands the swift finding of solutions capable of definitively ending disputes that often hinder the advancement of economic and business interests. The inability of the judiciary to adapt to the essential requirements of entrepreneurship has created the need to seek different - alternative - mechanisms, suitable to lead to the effective settlement of emerging commercial disputes. The gradual legislative activity in the field of alternative dispute resolution methods has introduced the administration of justice in our country into a new era, where legal disputes are resolved equally effectively, but with greater speed and flexibility. Mediation, as an integral part of alternative justice, provides members of the business community with an extrajudicial field for resolving commercial disputes, which promotes a peaceful, consensual approach to the problems they face and abolishes the traditional scheme of the winning and losing party. Mediation invites the parties involved in a commercial dispute to seek the achievement of a voluntary common agreement, which is considered mutually beneficial and oriented towards business opportunities and prospects. At the same time, however, it is called upon to respond to multiple challenges, to maintain its credibility intact and not to become a vehicle for lawlessness and arbitrary violation of the law by those who choose it. In this direction, and in view of the mediation agreement as an expression of the voluntary exercise of the rights of the contracting parties, the authority to subject commercial disputes to the mediation process and the private will in shaping the desired content of the final agreement need legal delineation. The integration of mediation into the domestic legal system has significantly piqued the interest of the scientific legal community regarding the issues of application and functioning of mediation, resulting in gradually increasing related literature. The interest of the business world in making extensive use and exploitation of the institution's advantages is assumed to have a corresponding increasing trend, provided that they feel the necessary legal security to attempt to resolve their disputes through mediation. This work aims to systematize commercial disputes that are amenable to mediation settlement and can be the subject of a specific mediation agreement, without the latter being threatened by the risk of subsequent overturning due to violations of substantive or procedural law. The clearest possible delineation of the substantive commercial field of mediation and the limits of the private will of the participants aims to bring the business circles of the domestic commercial and transactional market into contact with the rich, yet legally delineated framework of the institution, to understand the motives and its significant importance for entrepreneurship, and subsequently, to use it.