Oczami tułaczy – obyczajowość w listach Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego
Creators: name: Bojko, Pelagia
Publisher: name: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. Filia w Piotrkowie Trybunalskim
Year: 2022

description: Epistolografia polskich romantyków pełna jest refleksji nad odmiennością kultury polskiej w stosunku do innych krajów europejskich. Podróżujący po Europie młodzi romantycy opisywali w listach wszystko, co ich zdumiewało, co było odmienne od znanych im zwyczajów i tradycji dotyczących stylu życia, posiłków, budowli, urządzenia i funkcjonowania gospód, okazjonalnego zachowania ludzi czy świątecznych tradycji praktykowanych we Francji, Włoszech i Niemczech. Spostrzeżenia Krasińskiego i Słowackiego przełamywały stereotypowe wyobrażenia o tych krajach, a epistolarne obrazy Europejczyków – choć subiektywne i niepełne – odsłaniają szereg ciekawostek o nich samych i o perspektywie ich postrzegania przez polskich romantyków. Omawiana korespondencja jest tworzona przez poetów-tułaczy. Prezentowana książka wpisuje się w nurt zainteresowań kulturoznawczych i ukierunkowana jest na osoby tułaczy romantycznych oraz na przyjmowaną przez nich perspektywę postrzegania tradycji. Wydoby-wa to, co poeci postrzegają jako wartości ich kultury narodowej, i to, co na obczyźnie tworzy dysonanse z rodzimą kulturą; zbiera reminiscencje zwyczajów, obyczajów i obrzędów, ele-menty tradycji zapamiętanych z rodzinnych domów. Dlatego w książce wyodrębnione zostały części związane z obchodami świąt i atmosferą domu każdego z twórców, a także z wydarze-niami i sprawami takimi jak śmierć czy miłość, które wywołują najwięcej emocji i dotykają sfery osobistej twórców. W listach omawianych poetów niektóre aspekty powtarzają się, inne zaś ukazywane są w odmienny sposób, dlatego omówienie tematu w przypadku każdego z epistolografów kształtuje się inaczej i uwzględnia różne aspekty. Książka stanowi swego rodzaju mozaikę spostrze-żeń i refleksji dotyczących obyczajowości XIX wieku, odnotowanych przez polskich tułaczy romantycznych,. Wskazuje na listy jako niezwykle cenne świadectwo polskiej kultury tamtego czasu.
description: SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 Część I. SPOJRZENIE SŁOWACKIEGO 11 I. OBYCZAJOWOŚĆ W LISTACH 13 1. Zwyczaje codzienne – emocjonalność 14 2. Wigilia Bożego Narodzenia 21 3. Nowy Rok i karnawał 24 4. Zapusty i Popielec w Paryżu 27 5. Wielkanoc 32 6. Fety dla ludu 35 7. Majówka 36 8. Cmentarze i pogrzeby 37 II. WOKÓŁ KRZEMIEŃCA 49 1. Krajobrazy i nastroje 53 2. Dom w Krzemieńcu 56 3. Reminiscencje świąteczne 61 4. Miejsca krzemienieckie 64 5. Wymiar sielski 66 6. Matka Boża w listach Słowackiego? 70 Część II. RODZINNE STRONY W UJĘCIU ZYGMUNTA KRASIŃSKIEGO 75 I. OJCZYŹNIANE OBYCZAJE W LISTACH DO OJCA 77 1. Rodzinne strony 79 2. Konkretyzacje – osoby i miejsca 82 3. Wydarzenia 87 4. Zwyczaje 89 II. OPINOGÓRA I INNE MIEJSCA RODZINNE W LISTACH DO DELFINY 99 1. Cmentarz 103 2. Dom w Opinogórze 105 3. „Zielona jaskinia” – warszawski pałac 109 4. Posiadłość w Knyszynie 116 III. MATKA BOŻA W LISTACH KRASIŃSKIEGO 121 Część III. EUROPEJCZYCY I ICH OBYCZAJE W OCZACH KRASIŃSKIEGO 133 I. LUDZIE 135 1. Przelotne wrażenia – oberże i posiłki 136 2. Francuzi 141 3. Włosi 146 4. Niemcy 151 5. Stereotypy? 155 II. OBYCZAJE 157 1. Genewskie obyczaje w kształtowaniu młodzieży – Les sociétés du dimanche 157 2. Rzymskie obiady 160 3. „Stół wiliowy zastawiony” – Boże Narodzenie w listach do Delfiny 161 4. Śmierć – pogrzebowe zwyczaje 169 ZAMIAST ZAKOŃCZENIA 177 BIBLIOGRAFIA 181 INDEKS NAZWISK 189