Παροχή υπηρεσιών υγείας σε μετανάστες: κοινωνικές αναπαραστάσεις νοσηλευτικού προσωπικού
Creators: name: Χατζημπύρος, Βασίλειος Ε.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2014
Subjects: Μετανάστες
Παροχή υγείας
Κοινωνικές αναπαραστάσεις
Ποιοτική ανάλυση
Immigrants
Health provision
Social representations
Qualitative analysis

description: Το αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η παροχή υγείας σε μετανάστες που βρίσκονται στην Ελλάδα με ή χωρίς αναγνώριση των πολιτειακών τους δικαιωμάτων. Υιοθετώντας την κοινωνικο-ψυχολογική προσέγγιση της θεματικής ανάλυσης περιεχομένου, της διά του λόγου ψυχολογίας και της ρητορικής ψυχολογίας, η παρούσα διατριβή μελετά τις κοινωνικές αναπαραστάσεις των γιατρών που εργάζονται σε διαφορετικά εργασιακά πλαίσια, για μια σειρά από ζητήματα που αφορούν τόσο το σύστημα υγείας εντός του οποίου «συμβαίνει» η παροχή υγείας όσο και τις πρακτικές αντιμετώπισης των μεταναστών από πλευράς των γιατρών. Δεδομένου ότι η παροχή υπηρεσιών υγείας δεν συμβαίνει στο κενό αλλά στο πλαίσιο ενός συστήματος υγείας το οποίο διέπεται από συγκεκριμένες αρχές και φιλοσοφίες θεώρησης της υγείας, αρχές οι οποίες υλοποιούνται στο πλαίσιο συγκεκριμένων οργανωτικών δομών και κοινωνικών συνθηκών, η διατριβή αυτή επικεντρώνεται τόσο στη διερεύνηση των απόψεων των γιατρών για την υγεία γενικά και την παροχή της στο σύστημα στο οποίο εργάζονται, όσο και στη διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους «προσλαμβάνουν» τους μετανάστες και την παροχή υγείας σε αυτήν την ομάδα πληθυσμού. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης των συνεντεύξεων των γιατρών, έδειξαν- σε συμφωνία με τις αρχές της διά του λόγου ψυχολογίας- ότι οι συμμετέχοντες μέσω των ρητορικών πράξεων που ενέχουν κοινωνικές αναπαραστάσεις, διαμόρφωσαν διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες για την παροχή υγείας και για την αντιμετώπιση των μεταναστών ασθενών. Επίσης σε συμφωνία με βασικές υποθέσεις της διατριβής, ο λόγος των συμμετεχόντων άντλησε από κυρίαρχες ιδεολογίες για την υγεία και τη μετανάστευση. Η παροχή υγείας, κατασκευάστηκε ως προς δύο άξονες, είτε ως ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα το οποίο θα πρέπει να παρέχεται σε κάθε άνθρωπο που τη χρειάζεται είτε ως ένα προϊόν προς πώληση διαθέσιμο μόνο σε όσους έχουν τη δυνατότητα να το πληρώσουν. Σε συμφωνία με τις βασικές υποθέσεις της διατριβής ο λόγος των συμμετεχόντων άντλησε από κοινωνικές αναπαραστάσεις οι οποίες ενέχουν διλήμματα με τις αντιθετικές κοινωνικές αναπαραστάσεις να ενημερώνουν η μία την άλλη. Όσον αφορά τη μετανάστευση, τις συνθήκες παροχής υγείας σε μετανάστες και τους μετανάστες ως ασθενείς οι συμμετέχοντες άντλησαν κυρίως από την ιδεολογία του εθνικισμού και την έννοια της ιδιότητας του πολίτη για να κατασκευάσουν την έννοια της μετανάστευσης ως κυρίως επιβλαβούς διαδικασίας και τους μετανάστες ασθενείς ως «άλλους», αποδίδοντας στους ίδιους την ευθύνη της υγείας τους και των προβλημάτων της και κατασκευάζοντας τους ως «βάρος» στο σύστημα υγείας της Ελλάδας. Ο εναλλακτικός λόγος για την μετανάστευση και τους μετανάστες ασθενείς άντλησε από την προαγωγή της υγείας ως βασικό ανθρώπινο δικαίωμα που υπερβαίνει τις εθνικές διακρίσεις, τον εθνοκεντρισμό και την ιδεολογία του κέρδους στην υγεία που καθιστά κάθε άνθρωπο ίσο απέναντι στο δικαίωμα στην υγεία και την παροχή της.
description: The aim of the present doctoral thesis is the health provision to immigrants living in Greece with or without their civil rights. Using a socio-psychological perspective of thematic content analysis, discursive and rhetorical psychology, this thesis explores the social representations of physicians working in different work contexts for a series of issues that have to do with the health system, within which health provision takes place as well as the ways physicians perceive health provision towards immigrant patients. Since health provision does not take place in a void, rather within a system that is influenced by certain notions and philosophies of health that take form within certain organizational and social structures, the present doctoral thesis focuses on the exploration of the views of physicians regarding the notion of health and its provision within the health system, as well as the exploration of the ways physicians perceive immigrant patients and their health provision. In accordance with the principles of discourse analysis, the participants in this study, through their discourse and use of social representations, have “created” different social realities for health provision and immigrant patients. In this context health provision, influenced from the social representation of health as human right, was discussed as a basic human right that should be given to any human being that needs it and therefore not providing health to an immigrant patient is a violation of his or her basic human right that leads to social exclusion. At the same time discourse influenced from the social representation of health as a product for sale available only to those who can afford it, represent immigrant patients as potential buyers of the product that is health. In accordance with the basic premises of the present doctoral thesis the discourse of the participants is characterized by ideological dilemmas with the opposing social representations informing each other. Regarding the notion of immigration, the conditions under with health is administered to immigrant patients and immigrants as patients themselves, it was found that participants discourse was influenced by the ideology of ethnocentrism, and the notion of citizenship to represent the immigrant as “the other”, attributing to the immigrants the responsibility of their health, the treatment of their health problems and also representing them as a “burden” to the Greek health system. The alternative discourse regarding immigration and immigrants drew from the promotion of health as a basic human right that transcends beyond national discriminations, ethnocentrism and the ideology of profit in health provision and perceives each human being equal regarding the right to health.