Κυκλοφορούσα λιποπρωτεΐνη α σε ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος: συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση
Creators: name: Νικολή, Αικατερίνη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Λιποπρωτεΐνη(α)
Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος
Λιπώδης νόσος του ήπατος σχετιζόμενη με μεταβολική δυσλειτουργία
Lipoprotein(a)
Nonalcoholic Fatty Liver Disease
Metabolic Dysfunction-associated Fatty Liver Disease

description: Η μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) και η λιποπρωτεΐνη(a) [Lp(a)] σχετίζονται με καρδιαγγειακές παθήσεις, όμως τα υπάρχοντα δεδομένα σχετικά με την Lp(a) σε ασθενείς με NAFLD είναι αντικρουόμενα. Σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης ήταν να συνοψίσει και να συγκρίνει τα δεδομένα σχετικά με τα επίπεδα της κυκλοφορούσας Lp(a) μεταξύ των ασθενών με NAFLD και των ατόμων χωρίς NAFLD. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση της βιβλιογραφίας στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Cochrane Library, όπως και χειροκίνητη αναζήτηση. Δεκαοχτώ μελέτες με δεδομένα για 74.691 άτομα (20.220 ασθενείς με NAFLD και 54.471 μάρτυρες), συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση. Οι τιμές της κυκλοφορούσας Lp(a) ήταν παρόμοιες μεταξύ των ασθενών με NAFLD και των μαρτύρων [standardized mean difference (SMD) 0.09; 95% confidence interval (95% CI) -0.21, 0.38]. Η ετερογένεια μεταξύ των μελετών ήταν υψηλή (I2=100%), ενώ δεν ανιχνεύθηκε σφάλμα δημοσίευσης (δοκιμασία Egger P=0.941). Στην ανάλυση υποομάδων, η Lp(a) ήταν χαμηλότερη στους ασθενείς με NAFLD σε σχέση με τους μάρτυρες, όταν μετρήθηκε με νεφελομετρία (SMD -0.26; 95% CI -0.46, -0.06), αλλά όχι με θολoσιμετρία. Αυτή η ανάλυση οδήγησε σε ήπια μείωση της ετερογένειας εντός της υποομάδας της νεφελομετρίας (I2=87%). Οι αναλύσεις ευαισθησίας, με βάση τον αποκλεισμό μελετών με βαθμολογία Newcastle-Ottawa Scale (NOS) ≤6 (n=5), μελετών όπου χρησιμοποιήθηκε βιοψία ήπατος για τη διάγνωση της NAFLD (n=4) ή μελετών που υιοθέτησαν τα κριτήρια διάγνωσης της λιπώδους νόσου του ήπατος σχετιζόμενης με μεταβολική δυσλειτουργία (n=2), και οι αναλύσεις μετα-παλινδρόμησης δεν οδήγησαν σε επαρκή ερμηνεία της υψηλής ετερογένειας μεταξύ των μελετών. Συνολικά, οι τιμές της κυκλοφορούσας Lp(a) ήταν παρόμοιες μεταξύ των ασθενών με NAFLD και των μαρτύρων. Ωστόσο, οι ασθενείς με NAFLD είχαν χαμηλότερες τιμές κυκλοφορούσας Lp(a) σε σχέση με τους μάρτυρες, όταν η Lp(a) μετρήθηκε με νεφελομετρία. Τα αποτελέσματα αυτά πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή, λόγω της υψηλής ετερογένειας μεταξύ των μελετών.
description: Although nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) and lipoprotein(a) [Lp(a)] are associated with cardiovascular diseases, existing data on Lp(a) in NAFLD are conflicting. The aim of this systematic review and meta-analysis was to summarize and compare data on circulating Lp(a) between NAFLD and non-NAFLD controls. A systematic literature search was performed in PubMed, Scopus, and Cochrane Library. This meta-analysis included 18 studies containing data on 74691 individuals (20220 patients with NAFLD and 54471 controls). Circulating Lp(a) was similar between patients with NAFLD and controls [standardized mean difference (SMD) 0.09; 95% confidence interval (95% CI) -0.21, 0.38]. The heterogeneity among studies was high (I2=100%); no publication bias was detected (Egger’s test P=0.941). However, in subgroup analysis, Lp(a) was lower in patients with NAFLD than controls, when Lp(a) was measured with nephelometry (SMD -0.26; 95% CI -0.46, -0.06), but not turbidimetry; this analysis also resulted in mild reduction of heterogeneity within the subgroup of nephelometry (I2=87%). The sensitivity analyses, based on the exclusion of studies with Newcastle-Ottawa Scale (NOS) score ≤6 (n=5), studies in which liver biopsy was used for NAFLD diagnosis (n=4) or studies that adopted the criteria of metabolic dysfunction-associated fatty liver disease (n=2), and meta-regression analyses did not explain the high heterogeneity among studies. Overall, circulating Lp(a) was similar between NAFLD patients and non-NAFLD controls; however, patients with NAFLD had lower circulating Lp(a) compared with controls, when Lp(a) was measured with nephelometry. These results should be cautiously interpreted, because of the high heterogeneity among studies.