Παιδεία και θρησκευτική ετερότητα στο "Σχεδίασμα περί Ανεξιθρησκείας" του Ευγενίου Βούλγαρη
Creators: name: Μαυροκωστίδης, Γρηγόρης Ανέστη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: φανατισμός, μισαλλοδοξία, ανεξιθρησκία, ανοχή, παιδεία, θρησκευτική ετερότητα
fanaticism, intolerance, religious tolerance, tolerance, education, religious diversity, Enlightenment

description: Η θρησκευτική βία, ο φανατισμός και η μισαλλοδοξία διατρέχουν διαχρονικά όλες τις θρησκείες, ακόμη και αυτές που αρνούνται τη βία στα ιερά τους κείμενα κάθε φορά που ταυτίζονται η πολιτική και η θρησκευτική εξουσία, για την εδραίωση της μιας ή της άλλης. Το αίτημα της ανεξιθρησκίας και της θρησκευτικής ελευθερίας παραμένει επίκαιρο, ακόμα και στις χώρες του δυτικού κόσμου που έχουν κατοχυρώσει τα ανθρώπινα δικαιώματα συνταγματικά. Τα εργαλεία ανάλυσης της νεωτερικότητας δεν επαρκούν να αντιμετωπίσουν σήμερα τις προκλήσεις της μετανεωτερικότητας (παγκοσμιοποίηση, νέα φτώχεια, περιθωριοποίηση, κοινωνικός αποκλεισμός, ρατσισμός, υποχώρηση των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων). Οι θρησκευτικές εντάσεις υποδαυλίζουν σε παγκόσμια κλίμακα κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά και οικολογικά προβλήματα. Οι προκλήσεις αυτές διαμόρφωσαν το πλαίσιο έρευνας αυτής της εργασίας με τον τίτλο: «Παιδεία και θρησκευτική ετερότητα στο Σχεδίασμα περί Ανεξιθρησκίας του Ευγένιου Βούλγαρη». Ο Ευγένιος Βούλγαρης, λόγιος κληρικός του 18ου αιώνα, υπήρξε πρωτοπόρος δάσκαλος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού που εισήγαγε τον όρο και την πρακτική της ανεξιθρησκίας για την αντιμετώπιση της θρησκευτικής βίας. Στο έργο του «Σχεδίασμα περί της Ανεξιθρησκείας», γεφυρώνει δημιουργικά τα ιδεολογικά ρεύματα του Διαφωτισμού με τη Βιβλική και Πατερική σκέψη για να εμπνεύσει μια πολιτική θρησκευτικής ανεκτικότητας, ώστε να επιτευχθεί η κοινωνική ενότητα χωρίς τη χρήση βίας. Στο πλαίσιο των στόχων της παιδείας ο Ευγένιος Βούλγαρης προσφέρει τις μορφωτικές προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ελεύθερης συνείδησης, ανοχής και σεβασμού του άλλου. Η ανεξιθρησκία αν και έχει ρίζες Βιβλικές και Πατερικές δεν απευθύνεται μόνο σε χριστιανούς, αλλά σε όλους τους πολίτες ανεξάρτητα από τη θρησκευτική ή μη ταυτότητά τους. Η αναζήτηση της ενότητας μέσα από το σεβασμό της διαφορετικότητας είναι ο πυρήνας της σκέψης στο έργο του Ευγένιου Βούλγαρη, που βρίσκει εφαρμογή σήμερα στο χώρο της εκπαίδευσης
description: Religious violence, fanaticism and intolerance appear in all religions through time, even at those who deny violence in their holy scriptures, every time political and religious power align to consolidate. The demand for religious tolerance and religious freedom is still topical, even in Western countries where human rights are protected constitutionally. The analytical tools of modernity are inadequate in dealing with challenges of the post modern era (globalization, new poverty, marginalization, social exclusion, racism, retreat of political and social rights). Religious tensions provoke global social, economic, political and ecological problems. These challenges set the research framework in this thesis, entitled “Education and religious diversity in the Treatise on Religious Toleration of Eugene Voulgaris”. Eugene Voulgaris was a scholar priest of the 18th century and a pioneer teacher of Modern Greek Enlightenment, introducing the term and practice of religious tolerance for the treatment of religious violence. In his work Treatise on Religious Toleration, he creatively merges the ideological trends of the Enlightenment with the Biblical and patristic thought, inspiring a religious’ tolerance policy, in order to achieve social unity without using violence. The educational requirements for the formation of free conscience, tolerance and respect for others, can be set through the education goals of Eugene Voulgaris. Although religious tolerance roots back to the biblical and patristic past, it is addressed not only to Christians but to all citizens, regardless of their religious or non-religious identity. The search for unity via the respect of diversity, is the core of thought in Eugene Voulgaris’ work, finding its application in today’s education