Η έννοια και η διαχείριση της μνήμης. Αφηγήσεις και αναπαραστάσεις της Χούντας: μνήμες και φαντάσματα
Creators: name: Γεωργιάδου, Ευαγγελία Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Διαχείριση μνήμης
Πολιτικές μνήμης
Λήθη
Μνημονικοί τόποι
Αντι-μνήμες
Συγκρουσιακά ζητήματα Ιστορίας
Δημόσια ιστορία
Τραυματικό παρελθόν
Χούντα
Memory control
Politics of memory
Oblivion
Sites of memory
Counter-memory
Controversial historic events
Public history
Traumatic past
Greek Junta

description: Οι σπουδές μνήμης είναι ένα ερευνητικό πεδίο το οποίο αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς τα τελευταία χρόνια. Η διατήρηση και η ερμηνεία του παρελθόντος από τις διάφορες εθνικές ή/και κοινωνικές ομάδες υπήρξαν ανέκαθεν ακρογωνιαίοι λίθοι για την κατασκευή των εθνικών και πολιτισμικών ταυτοτήτων τους. Το τοπίο αλλάζει όταν στο προσκήνιο μπαίνουν ομάδες ανθρώπων που είχαν αποκλειστεί από τις επίσημες εκδοχές της Ιστορίας, οι οποίες αναζητούν τις δικές τους ιστορίες και ερμηνείες του παρελθόντος. Η μνήμη χειραγωγείται και μεταλλάσσεται, ανάλογα με τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει κάθε φορά. Αφορμόμενη, λοιπόν, από την επιλεκτικότητα της μνήμης, η παρούσα εργασία εξερευνά την έννοια της μνήμης, τα διάφορα είδη μνημών αλλά και τους τρόπους με τους οποίους η κοινωνία διαχειρίζεται τη μνήμη, ειδικά όταν πρόκειται για επίμαχα ιστορικά γεγονότα. Σκοπός της εργασίας είναι να κατανοήσει την επιλεκτικότητα της μνήμης, διερευνώντας τους τρόπους με τους οποίους έχουν διατηρηθεί μέχρι και σήμερα οι διάφορες μνήμες από την περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα, τα έτη 1967-1974· αναζητάει, σχολιάζει και προσπαθεί να ερμηνεύσει τους μνημονικούς τόπους που έχουν δημιουργηθεί, ώστε να διατηρήσουν το υλικό και άυλο αποτύπωμα της Χούντας. Για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός, καταφύγαμε σε βιβλιογραφική έρευνα αναφορικά με τα ζητήματα μνήμης και σε επιτόπια έρευνα για τους μνημονικούς τόπους της Χούντας. Τα συμπεράσματα της παρούσας μελέτης μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για περαιτέρω έρευνες: έχει σημασία να επικεντρωνόμαστε κάθε φορά στο ποια ομάδα ανθρώπων θυμάται, τι θυμάται και γιατί θυμάται. Όταν έχουμε να κάνουμε με συγκρουσιακά και επίμαχα ιστορικά παρελθόντα, η επιλεκτικότητα της μνήμης είναι απαραίτητη για τη δόμηση μιας ακέραιης εθνικής ταυτότητας, παραβλέποντας συνήθως την πλευρά των «ηττημένων». Το γεγονός αυτό αρχίζει να αλλάζει στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο, καθώς η «άλλη» πλευρά αποκτά φωνή· και σ’ αυτό το σημείο είναι απαραίτητη η συμβολή της ιστορικής έρευνας και ερμηνείας.
description: Memory studies is a research field that has been rapidly evolving in recent times. The preservation and interpretation of the past by different ethnic and/or social groups have always been cornerstones in their construction of their ethnic and cultural identities. Matters change when groups of people that have been excluded from the official versions of History come into the picture, seeking their own stories and interpretations of the past. Memory is being manipulated and altered depending on the ends that have to be met each time. Prompted by selective memory, the present thesis explores the essence of memory, the different types of memories and the means that society uses to control memory, especially when it comes to controversial historic events. This thesis aims to understand selective memory by exploring the ways in which the memories of the Greek dictatorship of the colonels, during the years 1967-1974, have been preserved till the present day; it seeks, comments and attempts to interpret the sites of memory that have been created in order to preserve the tangible and intangible imprints of the Greek Junta. In order to achieve this goal, we conducted literature search for the memory-related fields, and on-the-spot investigations at Junta’s sites of memory. The conclusions of the present paper can provide a starting point for further research: in each case it is vital to focus on the group of people that remember, on what they remember and on why they remember it. When it comes to conflictual and controversial historic pasts, selective memory is essential for building a concrete ethnic identity, usually ignoring the side of the “defeated”. This situation starts to change in Greece and all over the world, as the “other” side regains its voice; and at that point, the contribution of the historic research and interpretation is essential.
description: Σε συνεργασία με: Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)