Φαρμακογονιδιωματική ανάλυση για την εύρεση πιθανών βιοδεικτών σχετιζόμενων με την πακλιταξέλη στη θεραπεία του παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος
Creators: name: Γουλιού, Ιωάννα Θωμά
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: subject: Φαρμακογονιδιωματική
subject: Πακλιταξέλη
subject: Αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος
subject: Βιοδείκτης
subject: Ευαισθησία
subject: Ανθεκτικότητα
subject: Pharmacogenomics
subject: FOS: Medical biotechnology
subject: Paclitaxel
subject: Pancreatic adenocarcinoma
subject: Biomarker
subject: Sensitive
subject: Resistant

description: Η αντίσταση στα χημειοθεραπευτικά φάρμακα αποτελεί ένα πρόβλημα που συμβάλει στη μη αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση πολλών νεοπλασιών, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου του παγκρέατος. Εκτός από την κατανόηση του καρκινικού μικροπεριβάλλοντος και του γενετικού υπόβαθρου του καρκίνου του παγκρέατος, φαρμακογονιδιωματική μελέτη της πακλιταξέλης και εξαγωγή συσχετίσεων μεταξύ αλλαγών στο γονιδίωμα ασθενών και της αποτελεσματικότητά της, μπορεί να συμβάλουν στη μείωση του φαινομένου αυτού, καθώς η πακλιταξέλη συνδεδεμένη με λευκωματίνη υπό μορφή νανοσωματιδίων (nab-paclitaxel) σε συνδυασμό με την γεμσιταβίνη αποτελούν ένα από τα πιο συχνά θεραπευτικά σχήματα γι’ αυτήν την ασθένεια. Αξιοποιώντας πληροφορίες από βάσεις δεδομένων φαρμακογονιδιωματικού και γονιδιωματικού ενδιαφέροντος και αναλύοντας τα με τη βοήθεια της βιοπληροφορικής, μελετήσαμε το γονιδίωμα ανθρώπινων κυτταρικών σειρών παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος που εμφανίζουν ανθεκτικότητα και ευαισθησία στη θεραπεία με πακλιταξέλη. Από την ανάλυση προέκυψε πως 19 γονίδια παρουσιάζουν ιδιαίτερες μεταβολές στο γονιδίωμα και στα επίπεδα έκφρασής τους, αποκλειστικά και μόνο στις κυτταρικές σειρές που εμφανίζουν είτε ανθεκτικότητα, είτε ευαισθησία στο φάρμακο, επηρεάζοντας άμεσα και έμμεσα γονίδια του μονοπατιού – στόχου της πακλιταξέλης, μονοπάτι χασμοσυνδέσμων, τα οποία συμμετέχουν και σε σημαντικά σηματοδοτικά μονοπάτια που ρυθμίζουν τον πολλαπλασιασμό, την επιβίωση, την απόπτωση και τη μετάσταση των καρκινικών κυττάρων. Περαιτέρω μελέτη αυτών των πιθανών μοριακών βιοδεικτών μπορεί να οδηγήσει στην καλύτερη κατανόηση των μοριακών μηχανισμών ανάπτυξης ανθεκτικότητας των κυττάρων παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος στην πακλιταξέλη και να συμβάλει στην επίτευξη της βέλτιστης αποτελεσματικότητας της θεραπείας, προσφέροντας πολλαπλά οφέλη στους ασθενείς.
description: Chemoresistance is a critical problem contributing to the ineffectiveness of therapies in several cancers, including pancreatic adenocarcinoma. In addition to understanding the tumor microenvironment and genetic background of pancreatic cancer, a pharmacogenomic study of the drug paclitaxel would also be of great importance. Nanoparticle albumin-bound paclitaxel (nab-paclitaxel) in combination with gemcitabine is a gold standard therapy for pancreatic adenocarcinoma, and detecting correlations between genetic variations and drug efficacy could also help to reduce the resistance phenomenon. We examined the genome of human pancreatic adenocarcinoma cell lines resistant and sensitive to paclitaxel, utilizing data from pharmacogenomic and genomic databases and analyzing them bioinformatically. The analysis revealed 19 genes with unique features in their mutational status and gene expression, exclusively in the resistant or sensitive cell lines. These genes directly or indirectly affect a variety of genes that are part of the paclitaxel target pathway, gap junction, and are also involved in critical signaling pathways that regulate the proliferation, survival, apoptosis, and metastasis of cancer cells. Further investigation of these potential molecular biomarkers may lead to a better understanding of the molecular mechanisms underlying the development of resistance of pancreatic adenocarcinoma cells to nab-paclitaxel therapy and help to achieve optimal treatment efficacy, which would provide multiple benefits to patients.