Μάξιμου Πλανούδη, Σύγκρισις χειμῶνος καὶ ἔαρος: Παράδοση και ανανέωση
Creators: name: Κουτσονίκος, Αθανάσιος Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Μάξιμος Πλανούδης - Σύγκρισις
Εποχές - Ρητορική
Προγυμνάσματα
Maximos Planudes - Comparison
Seasons - Rhetoric
Progymnasmata

description: Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας αποτελεί η εξέταση ενός από τα λιγότερο γνωστά έργα του λόγιου μοναχού Μάξιμου Πλανούδη, υπό τον τίτλο Σύγκρισις χειμῶνος καὶ ἔαρος. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η σχέση του έργου με την παραδοσιακή πρακτική των ρητορικών προγυμνασματικών ασκήσεων και η προσπάθεια ανανέωσης και εμπλουτισμού της από τον Πλανούδη. Στο πρώτο μέρος, μετά από μια σύντομη επισκόπηση του βίου και της εργογραφίας του συγγραφέα, γίνεται αναφορά στη μέθοδο των Προγυμνασμάτων και ιδιαίτερα στο υποείδος της σύγκρισης, όπως προσδιορίζεται στα έργα των θεωρητικών συντακτών προγυμνασμάτων της ύστερης αρχαιότητας. Ακόμη, μελετάται το θέμα της παρουσίασης των εποχών του έτους σε προγενέστερα κείμενα και εντοπίζονται τα νεωτερικά στοιχεία που εισάγει ο Πλανούδης. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρατίθεται η χειρόγραφη παράδοση και οι εκδόσεις του κειμένου, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζεται αναλυτικά η δομή του κειμένου με ιδιαίτερη έμφαση στις επιστημονικές πληροφορίες και τις μυθολογικές αναφορές που ενσωματώνει ο συγγραφέας, όπως και στον εντοπισμό θεμάτων και μοτίβων. Ακολουθεί η λεπτομερής μελέτη των γλωσσικών και ρητορικών επιλογών του Πλανούδη, ενώ εξετάζονται και κατηγοριοποιούνται οι διακειμενικές αναφορές και τα παραθέματα. Τέλος, διερευνάται το ζήτημα της ταυτότητας του έργου, ως αναγνώσματος ή κειμένου για εκφώνηση, μέσω της εξέτασης συγκεκριμένων φράσεων και της δειγματοληπτικής εξακρίβωσης του καταληκτήριου ρυθμού των προτάσεων του κειμένου, ενώ στο επίμετρο της εργασίας παρουσιάζεται η απόδοση του έργου στα νέα ελληνικά.
description: The aim of the present thesis is to study one of the lesser-known works of the erudite monk Maximos Planudes, entitled Σύγκρισις χειμῶνος καὶ ἔαρος (Comparison of Winter and Spring). In particular, the work is examined in relation to the traditional practice of rhetorical preliminary exercises, as well as to the Planudes' attempt to renew and enrich it. In the first part, following a brief overview of author’s life and work, takes place an extensive mention of the method of Progymnasmata, especially in the subject of comparison, as defined in the theoretician works of progymnasmata-writers of late antiquity. Furthermore, the issue of the presentation of the seasons of the year in previous texts is being studied and the new elements introduced by Planudes are identified. The second part of the paper features the manuscript tradition and the editions of the text, followed by a detailed presentation of the text structure with particular emphasis on the scientific information and mythological references incorporated by the author, as well as on the identification of themes and motifs. A detailed study of Planudes' linguistic and rhetorical choices comes subsequently, while intertextual references and quotations are examined and categorized. Finally, the question of the identity of the work, whether as a reading text or as a speech, is investigated through the examination of specific phrases and the sampling verification of the closing rhythm of sentences, while the text’s translation is presented as an addendum.