Δυτικός ορθολογισμός και οραματική γνώση. Φιλοσοφικές παρατηρήσεις με αφετηρία την σκέψη των Barouch Spinoza, Henry Corbin και Παναγιώτη Δόικου
Creators: name: Προβατά, Ναταλία Χριστόδουλου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Βιωματική γνώση
Αυθυπέρβαση
Μεταϊστορία
Experiential knowledge
Self-transcendence
Metahistory

description: Εκκινώντας από τον φιλοσοφικό στοχασμό του καθηγητή Παναγιώτη Δόικου, μέσα από ένα πρίσμα μιας συνεχούς διόρθωσης του πραγματικού, ενός παρελθόντος ως ουσία του παρόντος ή μιας παροντικής στιγμής ως φαινόμενο του παρελθόντος, διαπερνώντας την φιλοσοφική σκέψη τόσο του Barouch Spinoza, όσο και του Henry Corbin, διερευνώνται έννοιες όπως εμπαθηματική ανάγνωση, βιωματική γνώση, άμεση παρουσία των πραγμάτων στην ψυχή, αναϋποκειμενοποίηση του ανθρώπου, ιδιάζουσα συλληπτικότητα, υψηλή γνώση, αυθυπέρβαση, ταύτιση του υποκειμένου με το αντικείμενο της γνώσης, αμεσότητα και προφάνεια της γνώσης, μεταϊστορία, όγδοο κλίμα, επιστροφή στο αρχέτυπο, τρόποι κατανόησης ως τρόποι ύπαρξης, κυκλικός χρόνος, με σκοπό την προσέγγιση της γνώσης, έχοντας ως γνωσιακό φορέα την φαντασία. Θα δειχθεί ότι ο ορθολογισμός και η «μεταφυσική» γνώση δεν είναι δύο πραγματικότητες ξένες μεταξύ τους. Σκοπός αυτής της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι να φωτίσει την ύπαρξη μιας άλλης πραγματικότητας που οδηγεί τον άνθρωπο στο να γνωρίσει τόσο τον εαυτό του, όσο και τον κόσμο, πέρα από κάθε εμμονικό δυϊσμό. Να φωτίσει οδούς, αφήνοντας το ταξίδι στην ελεύθερη επιλογή του, προ(σ)καλώντας τον να καταθέσει τα προσωπικά του χρώματα και αρώματα, δίνοντας μορφή στον δικό του υποκειμενικό γνωσιακό κόσμο. Η πορεία αυτής της εργασίας θα δείξει ότι το ανθρώπινο υποκείμενο εξαίρεται μέσω της σκέψης και των τριών διανοητών, σε σημείο να συνδιαλέγεται (να αποτείνεται ή να απαντά στην απόταση) με το άπειρο. Σύμφωνα με τον Παναγιώτη Δόικο, μέσω της στοχαστικής φαντασίας, ανακαλύπτεται ένας άλλος εσωτερικός εαυτός που φέρει το σπέρμα του απείρου. Το υποκείμενο στο εγχείρημά του να γνωρίσει το αντικείμενο της γνώσης, συμπλέκεται μαζί του και το ένα αποτείνεται στο άλλο, εντός ενός αόρατου χωροχρόνου, άκρως βιωματικού. Εδώ ο άνθρωπος θα αναλάβει να αναμετρηθεί με το στοιχείο που τον υπερβαίνει αλλά και που τον προκαλεί. Σε αυτό το πλαίσιο και ο Henry Corbin κάνει λόγο για τον τρόπο που το άτομο φαίνεται, φανερώνεται, δείχνει το είναι, έτσι ώστε να αντανακλά στον εαυτό του την παρουσία των όντων. Ο Γάλλος φιλόσοφος μιλά για έναν ενδιάμεσο κόσμο όπου το νοητό στοιχείο σωματοποιείται και το αισθητό πνευματοποιείται. Η οραματική φαντασία (imagination visionnaire) είναι το μέσο πρόσβασης σε αυτόν τον κόσμο. Πραγματοποιείται μια αλλαγή οντολογικής συνθήκης, στην οποία η συνείδηση και το αντικείμενό της είναι το ίδιο πράγμα.. Πρόκειται για μια άλλη διάσταση. Ένας τόπος αρχετυπικών εικόνων. Ένας κόσμος της ψυχής. Η σύγκλιση εκεί του παραστατικού και του αφηρημένου μέσω της οραματικής φαντασίας, θα δώσει τον καρπό της άμεσης και αυτόνομης γνώσης. Από την άλλη στην σπινοζισμό η φαντασία συνεργάζεται εξωτερικά με τον ορθό λόγο, προκειμένου να εντοπιστούν οι ιδιότητες των πραγμάτων και να διαυγασθεί η αλήθεια. Αφορά μια σπινοζική μεταφυσική όπου μέσα από την συνύπαρξη μιας αυτόνομης φαντασιακής σκέψης και μιας γνώσης, η γνώση αποκτά εγκυρότητα μέσα από την ορθολογική διερεύνηση των απεικονιστικών ιδεών. Για τον Σπινόζα το σώμα και η ψυχή είναι τόσο αλληλένδετα, που ούτε το σώμα θα μπορούσε να κινηθεί, όταν η ψυχή δεν θα μπορούσε να σκεφθεί, ούτε η ψυχή να σκεφθεί, όταν το σώμα θα ήταν αδρανές. Πλέον κανένας δυϊσμός δεν υφίσταται. Ο Σπινόζα μιλά για μια ύψιστη γνώση (scientia intuitiva) σύμφωνα με την οποία ο τρόπος που ο άνθρωπος ζει και ενεργεί αντικατοπτρίζει την ποιότητα της γνώσης που έχει για τον εαυτό του και τον κόσμο, και η αλήθεια είναι ότι και στους τρεις φιλόσοφους αυτό που συμβαίνει είναι ότι ο άνθρωπος απολαμβάνει τις συνέπειες του τρόπου της ύπαρξής του. Διότι ο τρόπος του ζην είναι καθαρά δική του επιλογή. Έτσι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει, ξεκινώντας από τον άνθρωπο που οράται την γνώση.
description: Starting from the philosophical reflection of Professor Panagiotis Doikos, through a prism of a continuous correction of the real, a past as the essence of the present or a present moment as a phenomenon of the past, going through the philosophical thought of both Barouch Spinoza and Henry Corbin, we explore concepts such as empathic reading, experiential knowledge, direct presence of things in the soul, resubjectivation of man, peculiar perceptiveness, high knowledge, self-transcendence, identification of the subject with the object of knowledge, immediacy and transparency of knowledge, metahistory, eighth climate, return to archetype, ways of understanding as ways of being, circular time, with the aim of approaching knowledge, having the imagination as a cognitive “carrier”. We will see that rationalism and "metaphysical" knowledge are not two realities irrelevant to each other. The purpose of this thesis is to illuminate the existence of another reality that leads us to know both ourselves and the world, beyond any obsessive dualism, to illuminate ways, leaving the journey to our free choice, inviting us to deposit our personal colors and aromas, giving form to our own subjective cognitive world. As we will see in the course of this work, the human subject is distinguished through the thought of all three intellectuals, to the point of connecting with the infinity. According to Professor Panagiotis Doikos, through contemplative imagination, we discover another inner self that carries the seed of infinity. The subject, in his attempt to know the object of knowledge, is intertwined with it and one applies (addresses) to the other, within an invisible and highly experiential space-time. Here man will undertake to confront the element that exceeds him but also challenges him. In this context, Henry Corbin also talks about the way to appear, to manifest, to show being, so that we reflect the presence of beings to us. The French philosopher speaks of an intermediate world where the intelligibility is corporealized and the perceptibility is spiritualized. The visionary imagination (imagination visionnaire) is the means of access to this world. A change of ontological condition takes place, in which consciousness and the object of consciousness (what consciousness wants to examine) are the same thing.. We are talking about another dimension. A place of archetypal images. A world of the soul. The convergence there of the demonstrative and the abstractedness through the visionary imagination, will attribute to the direct and autonomous knowledge. On the other hand, concerning Spinozism, the imagination cooperates externally with the rational reason, in order to identify the qualities of things and clarify the truth. We are talking about a Spinozian metaphysics that through the coexistence of an autonomous imaginal thought and a knowledge, the knowledge acquires validity through the rational investigation of depicted ideas. For Spinoza, the body and the soul are so intertwined, that neither the body could move, when the soul could not think, nor the soul think, when the body would be inactive. There is no dualism. Spinoza speaks of a supreme knowledge (scientia intuitiva) according to which the way we live and act reflects the quality of the knowledge we have about ourselves and the world, and the truth is that to all three philosophers we will examine, what happens is that man enjoys the consequences of his way of being; It’ s because his way of living is purely his choice. This is how the world can change, starting with the man who “οράται” (getting in touch with) the knowledge.