Oπτικές “αναγνώσεις” έργων τέχνης στο Ανθολόγιο της Α΄&amp; Β΄Δημοτικού και η διδακτική τους αξιοποίηση στο μάθημα της Γλώσσας: Παιδαγωγικές και Ιδεολογικές προεκτάσεις
Creators: name: Πηλιανίδου, Νίνα Βασιλείου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Οπτικός γραμματισμός
Τέχνη
Ιδεολογία
Γλωσσική διδασκαλία. Κριτικός γραμματισμός
Visual literacy
Art
Ideology
Language teaching
Critical Literacy

description: Στο πλαίσιο της Παιδαγωγικής των Πολυγραμματισμών και της αξιοποίησης στη γλωσσική διδασκαλία κειμένων από ένα ευρύ φάσμα πολιτισμικών πηγών, με την παρούσα εργασία, η οποία συνιστά μελέτη περίπτωσης, επιχειρείται η ανάδειξη του ρόλου και της συμβολής της τέχνης, ως εναλλακτικού μέσου διδασκαλίας, για την καλλιέργεια του οπτικού γραμματισμού των μαθητών/τριών καθώς και για την εξοικείωσή τους με τις παραμέτρους του οπτικού σχεδιασμού που συν-διαμορφώνουν και απηχούν το ιδεολογικό περιεχόμενο των έργων ζωγραφικής. Στο θεωρητικό μέρος της εργασίας προσεγγίζεται η σύνδεση του γραμματισμού με την εικόνα και την ιδεολογία καθώς και ο εκπαιδευτικός ρόλος της τέχνης αναφορικά με την ανάπτυξη του ευρύτερου γραμματισμού των μαθητών/τριών. Το ερευνητικό σκέλος της εργασίας περιλαμβάνει: α)Την ειδολογική κατηγοριοποίηση του εικονογραφικού υλικού του «Ανθολογίου Λογοτεχνικών Κειμένων – Το Δελφίνι» και την ανάδειξη της λειτουργικής του χρήσης, β)Την ποιοτική ανάλυση συγκεκριμένων έργων ζωγραφικής που εμπεριέχονται στο σχολικό εγχειρίδιο, αξιοποιώντας ως μεθοδολογικά εργαλεία, τόσο την ποιοτική ανάλυση περιεχομένου, όσο και τις αρχές της ‘οπτικής γραμματικής’ με έμφαση στην ανάδειξη της ιδεολογίας που απηχούν, γ) Το σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας διδακτικής πρότασης, βασισμένης στη σύνδεση έργου τέχνης και γλωσσικής διδασκαλίας, με διττό στόχο την καλλιέργεια γλωσσικών δεξιοτήτων και την παράλληλη ανάπτυξη δεξιοτήτων οπτικού και κριτικού γραμματισμού, μέσω της αισθητικής εμπειρίας. Τα αποτελέσματα της ποιοτικής ανάλυσης των έργων, όσο και της διδακτικής παρέμβασης αναδεικνύουν την ιδεολογική διάσταση των έργων ζωγραφικής καθώς και την αξία τους, ως αποτελεσματικού διδακτικού μέσου, για την ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας και την καλλιέργεια δεξιοτήτων οπτικού και κριτικού γραμματισμού των μαθητών/τριών της Β΄τάξης του Δημοτικού
description: In the context of language teaching, the Pedagogy of Multiliteracies and the use of texts coming from a wind range of cultural sources , with the present thesis, which is a case study, is attempted the emergence and the contribution of art as an alternative form of teaching, in order to achieve the development of visual literacy of students and to familiarize them with the parameters of visual design, which form the ideological content of paintings.The theoretical part of thesis approaches the connection between literacy, picture and ideology, as well as the educational contribution of art to the development of a wider aspect of students critical literacy. The research part of thesis consists of i) the categorization of iconographical material and the highlighting of its functional use, ii) The qualitative analysis of specific paintings which are included in the school book “Anthology of literature texts - The Dolphin” using as methodological tools both qualitative content analysis and the principals of “visual grammar”, emphasizing at paintings ideological content, iii) The creation and implementation of a teaching intervention based on the connection between art and linguistic teaching with multiple targeting the development of linguistic, visual and critical literacy skills through art experience. The results of both qualitative analysis of the paintings and teaching intervention highlight the ideological dimension of paintings and their value as an effective teaching tool for the development of visual and critical literacy skills for students of the 2nd grade of Primary school