Η Τέχνη και η Μόδα: Καλλιτέχνες και Ενδύματα (1900-1930)
Creators: name: Εξάρχου, Χριστίνα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Ενδύματα
Μόδα
Εφαρμοσμένες τέχνες
Clothing
Fashion
Applied arts

description: Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στην τέχνη και τη μόδα και την ενασχόληση των καλλιτεχνών με τον ενδυματολογικό χώρο, κατά την περίοδο του 1900-1930. Η μόδα, όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα, αποτελεί φαινόμενο που εμφανίστηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα και αναπτύχθηκε ταυτόχρονα με τη μοντέρνα τέχνη. Βρισκόταν πάντοτε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και λειτουργούσε σαν μαγνήτης θετικών και αρνητικών κρίσεων από κάθε λογής ανθρώπους: διανοούμενους, συγγραφείς, κριτικούς, φιλοσόφους και καλλιτέχνες. Η εργασία χωρίστηκε σε δύο μεγάλα κεφάλαια και επιμέρους ενότητες. Η μόδα συνδέεται πρωτίστως με το ρουχισμό• γι αυτό το λόγο ξεκινήσαμε με μια σύντομη αναφορά στη σημασία της ενδυμασίας για τον άνθρωπο. Συνεχίσαμε αναλύοντας τις διάφορες απόψεις που έχουν κατά καιρούς εκφραστεί σχετικά με το σύστημα της μόδας, τον τρόπο λειτουργίας του, τις αιτίες εμφάνισης του και το ρόλο του στην κοινωνία. Ερευνήσαμε επίσης, τη σχέση της μόδας με τη μοντέρνα τέχνη, τις ομοιότητες, τους κοινούς στόχους ή τις αναζητήσεις που μπορεί να έχουν και την τυχόν αλληλεπίδραση τους. Προχωρήσαμε με μια αναφορά στις εφαρμοσμένες τέχνες – μέρος των οποίων αποτελεί και ο τομέας της ενδυμασίας – και τη σημασία τους στην εποχή που μας απασχολεί. Έγινε τέλος, μια μικρή επισκόπηση στην ενδυμασία και τη μόδα της εποχής, απαραίτητη για να κατανοήσουμε τα προβλήματα που είχαν προκύψει και τις νέες επιτακτικές ανάγκες στον τομέα του ρουχισμού, οι οποίες οδήγησαν τελικά στην ενδυματολογική μεταρρύθμιση. Στο δεύτερο κεφάλαιο μας απασχόλησε η παρέμβαση των καλλιτεχνών στο χώρο της ενδυμασίας, τον οποίο θεώρησαν σημαντικό τμήμα της καλλιτεχνικής δημιουργίας, υιοθετώντας σε πολλές περιπτώσεις στάσεις, απόψεις και συμπεριφορές αντι-μόδας. Για λόγους ευκολίας οι ενότητες αυτού του κεφαλαίου χωρίστηκαν ανά χώρα και έγινε προσπάθεια να συσχετιστούν οι διάφορες προτάσεις που έγιναν από τους καλλιτέχνες, με τα ευρωπαϊκά καλλιτεχνικά κινήματα της εποχής. Αναφορά έγινε στην Αγγλία με τους Προ-Ραφαηλίτες, την Arts&amp;Crafts, τους Αισθητιστές και τα Omega Workshops, στη Γερμανία με τη Werkbund, στην Αυστρία με τον Klimt και τα Wiener Werkstätte, στην Ιταλία με τους Φουτουριστές, στη Γαλλία με τους Φωβιστές και τους Ορφιστές και τέλος στη Ρωσία με τους Σουπρεματιστές και τους Κονστρουκτιβιστές. Είδαμε τις ιδέες τους να απεικονίζονται μέσα από τα παραδείγματα ρούχων και υφασμάτων που σχεδίασαν, κάποια από τα οποία έγιναν ευρέως γνωστά, ενώ κάποια άλλα έμειναν στη σφαίρα της φαντασίας. Σε πολλές περιπτώσεις η ενδυμασία συνδυάστηκε με σημαντικά κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα της εποχής, όπως ο Α’ Παγκόσμιος, ο κομμουνισμός και η γυναικεία χειραφέτηση. Κοινό σημείο όλων όσων ασχολήθηκαν με την ενδυμασία ήταν η θέση που υιοθέτησαν κατά της μόδας. Τη θεώρησαν παράλογη και ανήθικη και επιδίωξαν την εξαφάνιση της, αν και εκτιμήθηκαν τελικά κάποια πλεονεκτήματα της, όπως το πάθος για καινοτομία και το γεγονός ότι εκφράζει το πνεύμα και τις προτιμήσεις μιας εποχής. Η πλειοψηφία των διανοούμενων, των αρχών του 20ου αιώνα, πίστεψαν ότι τον ενδυματολογικό τομέα έπρεπε να αναλάβουν οι καλλιτέχνες, οι οποίοι θα λειτουργούσαν ως καλλιτέχνες- τεχνολόγοι και θα έπαιρναν μέρος στην παραγωγική διαδικασία. Αυτό όμως δε συνέβη – παρ’ όλες τις διαμαρτυρίες τους έμειναν έξω από την παραγωγή και περιορίστηκαν στο σχεδιασμό ρούχων, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ήταν αδύνατο να μεταφερθούν στις τρεις διαστάσεις ή ακόμη και να μεταφέρονταν έχαναν το δυναμισμό και τη γοητεία τους. Τα ενδύματα των καλλιτεχνών φορέθηκαν από τους ίδιους και το οικογενειακό ή φιλικό τους περιβάλλον, όπως επίσης από μια πνευματική ελίτ. Η μαζική παραγωγή και ο στόχος τους να αγγίξουν κάθε άνθρωπο, ασχέτως της τάξης και της οικονομικής του κατάστασης, δεν έγιναν ποτέ πράξη
description: The aim of this dissertation is to examine the relationship between art and fashion, and to explore how artists perceived and dealt with the apparel sector during the period 1900-1930. Fashion, as it is understood today, is a phenomenon which first appeared in the middle of the 19th century and was developed in parallel with modern art. It has always been a centre of interest and functioned as a pole of criticism, both negative and positive from all types of people, including intellectuals, writers, critics, philosophers and artists. This dissertation is divided in two main chapters and various sub-sections. As fashion is directly linked with clothing, the first section involves a reference on the importance of clothing for humans. This part is followed by an analysis on the different views that have been expressed over time on the fashion system and its mode of operation, its causes and its role in society. The relationship between fashion and modern art is also addressed with a focus on their similarities, common goals, common explorations and their possible interaction. Furthermore, the applied arts -part of which is the apparel sector- and its importance in the period examined are presented. Finally, a brief overview of the clothing and fashion of the season was vital to understand the problems that had arisen and the new imperative needs in the apparel sector, which eventually led to the Dress Reform Movement. In the second chapter we explored the intervention of the artists in the field of clothing, which they considered an important part of artistic creation, adopting in many cases attitudes, views and anti-fashion behaviours. For ease of reference, the sections of this chapter are classified by country and an attempt was made to relate the various proposals made by the artists with the European artistic movements of each period. More concretely, the artistic movements examined are the Pre-Raphaelites, Arts &amp; Crafts’, Aesthetics and Omega Workshops in England, Werkbund in Germany, Klimt and Wiener Werkstätte in Austria, Futurists in Italy, Fauvists and Orphists in France and finally Suprematists and Constructivists in Russia. We witnessed their ideas depicted through the examples of clothes and fabrics they designed, some of which became widely known, while others remained in the sphere of imagination. In many cases, clothing was associated with important social and political events of the time, such as World War I, Communism, and Women's Emancipation. A common ground of all those involved in the clothing sector was the stand they adopted against fashion. They considered it absurd and immoral and sought its disappearance. However, some of its advantages were finally appreciated, such as the passion for innovation and the fact that it expresses the spirit and preferences of an era. Most intellectuals of the early 20th century believed that the apparel industry should be taken over by the artists, who would act as artists-producers and would be actively involved in the production process. However, this never happened- despite their protests, artists were not involved in the clothing production and were merely confined to designing clothes; these designs however, in many cases, were not possible to be created in three-dimensional clothes or even if that was the case, the final costume did not entail the dynamism and charm of the design. The clothing of the artists was worn by themselves and their family or friends, as well as by a circle of cultural elite. A mass production of their clothing and their goal of touching every person, regardless of his or her socio-economic situation, was never achieved