Ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ
Creators: name: Χατζιδάκη, Αικατερίνη Εμμανουήλ
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: ΦΠΑ
Φόρος Προστιθέμενης Αξίας
Ειδικά Καθεστώτα
VAT
Value Added Tax
Special Schemes

description: Τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ, όπως και γενικότερα ο ΦΠΑ, επιβλήθηκαν στην εσωτερική μας έννομη τάξη στο πλαίσιο εναρμόνισης του φόρου κύκλου εργασιών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Επομένως, δεν αποτελούν μια «πρωτοτυπία» του εθνικού νομοθέτη, αλλά έναν τρόπο θέσπισης ειδικών παρεκκλίσεων εκ μέρους του ενωσιακού νομοθέτη, προκειμένου να απλοποιηθούν ορισμένες διαδικασίες με απώτερο στόχο τον περιορισμό φαινομένων φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής. Ήδη από την οδηγία 77/380 (έκτη οδηγία), ο ενωσιακός νομοθέτης προέβλεψε τη δημιουργία ορισμένων ειδικών καθεστώτων ΦΠΑ αναγνωρίζοντας την ανάγκη διαφοροποίησης ορισμένων επιχειρήσεων οι οποίες είτε χαρακτηρίζονταν από κάποιες ιδιαιτερότητες λόγω της φύσεως των δραστηριοτήτων τους, είτε δε διέθεταν την απαιτούμενη άρτια λογιστική οργάνωση που απαιτεί η επιβολή του ΦΠΑ. Προκειμένου, να μην «αποκλειστούν» τέτοιου είδους «ομάδες» επιχειρήσεων από το σύστημα ΦΠΑ, με συνέπεια την απώλεια εσόδων, προβλέφθηκε σε ενωσιακό επίπεδο η δημιουργία ειδικών καθεστώτων ΦΠΑ, για τα οποία εφαρμόζονται άλλου είδους κανόνες από τα λεγόμενα κανονικά καθεστώτα. Στην παρούσα μελέτη εξετάζονται αναλυτικά τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ σε εθνικό επίπεδο, τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τον τρόπο λειτουργίας τους. Παράλληλα, γίνονται αναφορές στη νομολογία του ΔΕΕ (σκοπίμως εκτενείς) προκειμένου να αναδειχθούν ζητήματα ερμηνείας που έχουν προκύψει σε επίπεδο λειτουργίας των καθεστώτων αυτών στα διάφορα κράτη μέλη. Τα ερμηνευτικά και εννοιολογικά ζητήματα που εγείρει η νομολογία του ΔΕΕ αποτελούν αντικείμενο προβληματισμού ως προς τον βαθμό διακριτικής ευχέρειας που παρουσιάζεται εκ μέρους των κρατών μελών αλλά και ως προς την πράγματι ομοιόμορφη εφαρμογή των ενωσιακών κανόνων δικαίου.
description: Special VAT schemes, and VAT in general, were transposed into Greek national legislation as part of the effort to harmonise turnover taxes in the European Community. Consequently they do not represent an “innovation” inspired by the national legislator, but a provision of Community law, which introduced special exceptions to the basic rules in order to simplify certain procedures and, ultimately, limit tax avoidance and tax evasion. Already in directive 77/380 (sixth directive), the Community legislator provided for the establishment of special VAT rates, acknowledging the need to differentiate certain businesses, which either presented specific peculiarities connected to the nature of their activity or lacked the comprehensive accounting systems required for the application of VAT. To avoid the “exclusion” of such “groups” of businesses from the VAT system, which would entail a loss of state revenue, the Community decided to establish special VAT schemes, which are applied under different rules compared to the so-called standard VAT schemes. This study analyzes in detail the content and application of the various special VAT schemes at the national level. It also makes (intentionally long) references to the case-law of the Court of Justice of the European Union, in order to highlight the interpretation issues that have resulted from the application of these schemes by member states. The interpretational and conceptual issues arising from CJEU case-law have raised questions regarding the discretionary power of member states and whether EU law is uniformly applied in practice.