Ανάπτυξη δεξιοτήτων κοινωνικής επάρκειας παιδιών παιδικού σταθμού με ή χωρίς νοητική ανεπάρκεια που βρίσκονται σε δυσμενή κοινωνικά θέση στην ομάδα των συνομηλίκων στο ελεύθερο παιχνίδι
Creators: name: Κυπράκη, Σοφία Αντωνίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Κοινωνική επάρκεια
Προσχολική ηλικία
Παιδαγωγική αξιολόγηση
Νοητική ανεπάρκεια
Ελεύθερο συλλογικό παιχνίδι
Κουλτούρα συνομηλίκων
Social competence
Preschool age
Educational assessment
Intellectual disabilities
Peer play
Peer Culture

description: Σκοπός της παρούσης έρευνας είναι η ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με ή χωρίς ανεπάρκειες που φοιτούν σε παιδικό σταθμό και βρίσκονται σε δυσμενή κοινωνικά θέση στην ομάδα των συνομηλίκων. Αρχικά μέσω της παιδαγωγικής αξιολόγησης, παρατηρήθηκε η κοινωνική θέση του κάθε παιδιού του παιδικού σταθμού, ώστε να εντοπιστούν τα παιδιά σε δυσμενή κοινωνικά θέση. Στη συνέχεια σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε ένα πρόγραμμα παρέμβασης, ώστε να αναπτύξουν τα παιδιά που βρίσκονται σε δυσμενή κοινωνικά θέση, δεξιότητες κοινωνικής επάρκειας. Η παρατήρηση αλλά και το πρόγραμμα παρέμβασης υλοποιήθηκαν υπό το πρίσμα της κουλτούρας των συνομηλίκων. Για την κουλτούρα των συνομηλίκων κάνει λόγο ο Corsaro, σύμφωνα με τον οποίο, η κουλτούρα των συνομηλίκων αποτελεί ένα σταθερό σύνολο δραστηριοτήτων ή ρουτινών, αντικειμένων, αξιών και ανησυχιών, που τα παιδιά παράγουν και μοιράζονται κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης τους με άλλους συνομήλικους (Corsaro &amp; Eder, 1990). Για να ενταχθούν τα παιδιά στην κουλτούρα των συνομηλίκων θα πρέπει να έχουν κατακτήσει κοινωνικές δεξιότητες, τις οποίες να μπορούν να τις χρησιμοποιούν κατάλληλα. Σύμφωνα με τον Guralnick, η κοινωνική επάρκεια αναφέρεται στην ικανότητα των παιδιών να χρησιμοποιούν συστηματικά κατάλληλες και αποτελεσματικές κοινωνικές στρατηγικές για την επίτευξη των διαπροσωπικών τους στόχων σε πλαίσια που συμπεριλαμβάνουν συνομήλικους. Οι άξονες κοινωνικής επάρκειας που προκύπτουν από την προσέγγιση του Gurlanick και χρησιμοποιούνται ως άξονες καταγραφής συμπεριφορών στην παρούσα εργασία είναι η είσοδος στο συλλογικό ελεύθερο παιχνίδι, η παραμονή σε αυτό, το μοναχικό ή παράλληλο παιχνίδι, η επίλυση των συγκρούσεων είτε από τα ίδια τα παιδιά είτε μέσω απεύθυνσης στη νηπιαγωγό και η αποτελεσματική λεκτική επικοινωνία. Βάση της ερευνητικής υπόθεσης αναμένεται ότι η δυσμενής κοινωνικά θέση των παιδιών προσχολικής ηλικίας συνδέεται με τις συμπεριφορές των παιδιών κατά τη διάρκεια του ελεύθερου συλλογικού παιχνιδιού και συγκεκριμένα με τους έξι άξονες καταγραφής συμπεριφορών. Η έρευνα έλαβε χώρα σε έναν παιδικό σταθμό της Καβάλας τη χρονιά 2017-2018 και το δείγμα των παιδιών περιελάμβανε εννέα παιδιά που βρίσκονταν σε δυσμενή κοινωνικά θέση, ένα από τα οποία είχε χαμηλό γνωστικό δυναμικό. Για την αρχική επιλογή του δείγματος των παιδιών, τα οποία βρίσκονται σε δυσμενή κοινωνικά θέση επιλέχθηκε η μέθοδος της παιδαγωγικής αξιολόγησης καθώς επίσης και η χρήση του κοινωνιομετρικού ερωτήματος και των δύο ψυχομετρικών κριτηρίων (DTLA-3 και Λ-α-Τ-ω Ι). Σύμφωνα με τα ευρήματα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα, φαίνεται ότι παιδιά του παιδικού σταθμού τροποποίησαν στην πλειονότητά τους τη συμπεριφορά τους και ανέπτυξαν κοινωνικές δεξιότητες κοινωνικής επάρκειας. Συγκεκριμένα, τα παιδιά του παιδικού σταθμού ανέπτυξαν τις δεξιότητές τους ως προς την είσοδο και παραμονή τους στο συλλογικό ελεύθερο παιχνίδι, την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συγκρούσεων από μόνα τους και τη μείωση απεύθυνσης στη νηπιαγωγό και την αποτελεσματική λεκτική επικοινωνία. Παρατηρήθηκε, ωστόσο, ότι την μικρότερη βελτίωση ως προς τους παραπάνω δείκτες είχε το παιδί με νοητική ανεπάρκεια, το οποίο στους περισσότερους δείκτες είχε πολύ μικρή εξέλιξη. Ως προς την κοινωνική θέση των παιδιών αυτό που παρατηρήθηκε είναι ότι η πλειονότητα των παιδιών που αρχικά βρίσκονταν σε δυσμενή κοινωνικά θέση, στο τέλος εντάχθηκαν στον μέσο όρο. Και ως προς την κοινωνική θέση, παρατηρείται ότι το παιδί με χαμηλό γνωστικό δυναμικό παρέμεινε σε δυσμενή κοινωνικά θέση, παρά την παρέμβαση. Φυσικά πρέπει να αναφερθεί ότι η κοινωνική θέση δεν αλλάζει τόσο εύκολα με μια αλλαγή συμπεριφοράς, αλλά πρόκειται για μια διαδικασία που θέλει χρόνο και ειδικά για τα παιδιά με νοητική ανεπάρκεια απαιτείται περισσότερος χρόνος για να υπάρξουν ακόμα και λιγοστά αποτελέσματα.
description: The purpose of the present study is to improve the social competence of early preschool children with or without intellectual disabilities who are in unprivileged social status among their peers in free play. First, we examined the social status of each child in the preschool settings through the teacher’s educational evaluation. The results of the evaluation indicated the children who are in unprivileged social status. Afterwards, we designed and implement an intervention program for these children in order to develop necessary social skills. According to Corsaro, peer culture is a solid set of activities or routines, objects, values and concerns that children produce and share during their interactions with other peers (Corsaro &amp; Eder, 1990). Children should acquire social skills and be able to use them appropriately in order to enter peer culture. According to Guralnick, social competence refers to the ability of children to systematically use appropriate and effective social strategies to achieve their interpersonal goals in contexts involving peers. There are three interpersonal goals that have proven to be extremely useful and relevant to peer competence in terms of both assessment and intervention and these are peer group entry, conflict resolution, and maintaining play. In our study we have created six criteria resulting from Gurlanick’s approach and these are: the entry into the free peer group play, the skill to maintain it, the solitary or parallel play, the solving of conflicts either by children themselves or through the teacher and effective verbal communication. Based on the research hypothesis, it is expected that the unprivileged social status of pre-school children is related to children's behaviors during free peer group τις δεξιότητές τους ως προς την είσοδο και παραμονή τους στο συλλογικό ελεύθερο παιχνίδι, την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συγκρούσεων από μόνα τους και τη μείωση απεύθυνσης στη νηπιαγωγό και την αποτελεσματική λεκτική επικοινωνία. Παρατηρήθηκε, ωστόσο, ότι την μικρότερη βελτίωση ως προς τους παραπάνω δείκτες είχε το παιδί με νοητική ανεπάρκεια, το οποίο στους περισσότερους δείκτες είχε πολύ μικρή εξέλιξη. Ως προς την κοινωνική θέση των παιδιών αυτό που παρατηρήθηκε είναι ότι η πλειονότητα των παιδιών που αρχικά βρίσκονταν σε δυσμενή κοινωνικά θέση, στο τέλος εντάχθηκαν στον μέσο όρο. Και ως προς την κοινωνική θέση, παρατηρείται ότι το παιδί με χαμηλό γνωστικό δυναμικό παρέμεινε σε δυσμενή κοινωνικά θέση, παρά την παρέμβαση. Φυσικά πρέπει να αναφερθεί ότι η κοινωνική θέση δεν αλλάζει τόσο εύκολα με μια αλλαγή συμπεριφοράς, αλλά πρόκειται για μια διαδικασία που θέλει χρόνο και ειδικά για τα παιδιά με νοητική ανεπάρκεια απαιτείται περισσότερος χρόνος για να υπάρξουν ακόμα και λιγοστά αποτελέσματα. Αγγλική Περίληψη (Παρακαλούμε για λόγους ευκολίας στην αναζήτηση η περίληψη να είναι σε κοινές γραμματοσειρές π.χ. Times New Roman, σε μια παράγραφο, χωρίς μαθηματικούς τύπους και πολυτονικούς χαρακτήρες) The purpose of the present study is to improve the social competence of early preschool children with or without intellectual disabilities who are in unprivileged social status among their peers in free play. First, we examined the social status of each child in the preschool settings through the teacher’s educational evaluation. The results of the evaluation indicated the children who are in unprivileged social status. Afterwards, we designed and implement an intervention program for these children in order to develop necessary social skills. According to Corsaro, peer culture is a solid set of activities or routines, objects, values and concerns that children produce and share during their interactions with other peers (Corsaro &amp; Eder, 1990). Children should acquire social skills and be able to use them appropriately in order to enter peer culture. According to Guralnick, social competence refers to the ability of children to systematically use appropriate and effective social strategies to achieve their interpersonal goals in contexts involving peers. There are three interpersonal goals that have proven to be extremely useful and relevant to peer competence in terms of both assessment and intervention and these are peer group entry, conflict resolution, and maintaining play. In our study we have created six criteria resulting from Gurlanick’s approach and these are: the entry into the free peer group play, the skill to maintain it, the solitary or parallel play, the solving of conflicts either by children themselves or through the teacher and effective verbal communication. Based on the research hypothesis, it is expected that the unprivileged social status of pre-school children is related to children's behaviors during free peer group play and in particular to the six criteria, as presented above. The research was carried out in a kindergarten in Kavala during the school year 2017-2018. The sample of present research was nine cases of children (case study) that was found in unprivileged social status in the peer group (rejected or neglected). One of them was a child with limited cognitive development. The method which was chosen for the selection of the sample was the pedagogical assessment, as well as the use of the sociometric question and two psychometric criteria DTLA-3 και Λ-α-Τ-ω Ι). According to the findings of this research, it appears that children in the kindergarten have mostly changed their behavior and developed social skills of social competence. Preschool children developed their skills in entering and maintaining the free peer group play, in effectively dealing with conflicts on their own instead of directing to the teacher and in effective verbal communication. However, it was observed that the child with limited cognitive development had the minimum improvement of his social skills comparing to the rest children of the sample. About the social position of children, it has been observed that the majority of children who were initially in an unprivileged social status eventually joined the average. The one exception in this is the child with limited cognitive development who still was in an unprivileged social status even after the intervention program. It is only certain that social status is not easy to change, by changing only one aspect of behavior. This change in order to be permanent needs time and especially for children with limited cognitive development more time is needed and it is possible that the results will be less promising.