Το νομικό καθεστώς των χριστιανικών κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης κατά την Οθωμανοκρατία:
Creators: name: Παπακωνσταντίνου, Αναστάσιος Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2012
Subjects: Χριστιανικές κοινότητες στη Θεσσαλονίκη
Οθωμανοκρατία
Christian community in Thessaloniki
Ottoman rule

description: Στην παρούσα διπλωματική εργασία που φέρει τον τίτλο «Το νομικό καθεστώς των χριστιανικών κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης κατά την Οθωμανοκρατία » ασχολούμαστε με τις νομικές διατάξεις που εφαρμόστηκαν στην πόλη της Θεσσαλονίκης κατά τα έτη του Τανζιμάτ, δηλαδή την προσπάθεια φιλελευθεροποίησης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας . Η παρούσα διπλωματική εργασία απαρτίζεται από τρία κεφάλαια, τα οποία περιλαμβάνουν - το καθένα από αυτά - ξεχωριστές υποενότητες. Στο πρώτο κεφάλαιο που φέρει το γενικό τίτλο «Ιστορικό πλαίσιο» παρουσιάζουμε το ιστορικό πλαίσιο της συγκεκριμένης εποχής. Πιο αναλυτικά, στο πρώτο υποκεφάλαιο γίνεται παρουσίαση του Τανζιμάτ και εν συνεχεία στο δεύτερο υποκεφάλαιο γίνεται λόγος για τις χριστιανικές κοινότητες της Θεσσαλονίκης από το 1856 έως το 1912. Σε αυτό το υποκεφάλαιο σκιαγραφείται μία σύντομη παρουσίαση της οικονομικής και κοινωνικοπολιτικής κατάστασης των χριστιανών του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου . Εν συνεχεία, περνάμε στο δεύτερο κεφάλαιο της διπλωματικής που φέρει ως γενικό τίτλο «Το γενικό νομικό πλαίσιο». Σε αυτό το κεφάλαιο, το οποίο το έχουμε διαχωρίσει σε τρία υποκεφάλαια, αρχικά γίνεται λόγος για το Χάττ-ι- Σερίφ, εν συνεχεία για το Χάττ- ι-Χουμαγιούν και τέλος για το Οθωμανικό Σύνταγμα του 1876. Η παρουσίαση των τριών αυτών διαταγμάτων μας βοηθάει να κατανοήσουμε το νομικό πλαίσιο της εποχής πράγμα που μας δίνει τη δυνατότητα να έρθουμε πιο κοντά στα γεγονότα που λάμβαναν χώρα αυτό το διάστημα στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο και όχι μόνο. Και τέλος περνάμε στο τρίτο κεφάλαιο που φέρει τίτλο «Το ειδικότερο νομικό πλαίσιο». Σε αυτό το κεφάλαιο , γίνεται αρχικά λόγος για την αναγκαιότητα του νέου νομικού πλαισίου και εν συνεχεία προβαίνουμε σε κατ άρθρον ερμηνεία των νομικών ρυθμίσεων που αφορούν συγκεκριμένα τις χριστιανικές κοινότητες της Θεσσαλονίκης. Με αυτή την ερμηνεία θα γίνει στον αναγνώστη σαφής η εικόνα που επικρατούσε στην πόλη το χρονικό διάστημα μεταξύ 1856-1912, όπου και ψηφίστηκαν και εφαρμόστηκαν τα διατάγματα ( το πρώτο του 1886 και το δεύτερο του 1904 ), με τα οποία ασχολούμαστε στην μελέτη αυτή. Αμέσως μετά, στην δομή της εργασίας, υπάρχουν τα συμπεράσματα καθώς και οι κρίσεις κι εκτιμήσεις μας που προκύπτουν από την μελέτη της παρούσης διπλωματικής. Τα όργανα της διοίκησης της ορθόδοξης ελληνικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης, διακρίνονταν σε μονοπρόσωπα και συλλογικά . Ο Μητροπολίτης ήταν το πιο σημαντικό πρόσωπο των χριστιανικών κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης . Ουσιαστικά ήταν ο ηγέτης της κοινότητας . Προήδρευε της Αντιπροσωπείας, της Δημογεροντίας, των φιλανθρωπικών καταστημάτων και των εκπαιδευτικών καταστημάτων . Μεταξύ των δύο κανονισμών του 1886 και του 1904 παρατηρούμε, συγκρίνοντας τα δύο κείμενα, πως με το πέρασμα των χρόνων οι νόμοι γινόντουσαν πιο ευνοϊκοί για τους χριστιανούς της Θεσσαλονίκης . Με τον καιρό τους δίνονταν όλο και περισσότερες ελευθερίες. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι η πλειονότητα των εκλεγέντων αρχόντων της χριστιανικής κοινότητας προσέφεραν τις υπηρεσίες τους με ζήλο , αυταπάρνηση και τιμιότητα . Όμως, η απόσχιση των Βουλγάρων από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και οι εθνικιστικές τους βλέψεις, δηλητηριάζουν την ζωή στην πόλη . Η κατάσταση φαινόταν να καλυτερεύει με το κίνημα των Νεότουρκων ( το 1908 ) όμως η τελική αποτυχία του κινήματος, οδήγησε την κατάσταση στην πόλη στα άκρα . Ήταν φανερό πλέον μόνο με σύρραξη θα οδηγούνταν τα πράγματα σε μια λύση . Πράγματι, το 1912 ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος ξεσπά και η Θεσσαλονίκη θα ελευθερωθεί από τον οθωμανικό ζυγό μετά την νίκη του ελληνικού στρατού, στις 26 Οκτωβρίου 1912.
description: In the present essay that bears the title «The Christian Communities of Thessaloniki during the Ottoman Rule » we are going to examine the legal framework of the metropolitan city of Thessaloniki, during the period of Tanzimat, that is, the effort of liberalization of the Ottoman Empire. The present essay is consisted by three chapters, which include – each one of them – some sub-parts. The first chapter - that is called The Historical Framework - presents, initially, the historical aspect of the Tanzimat and the second part the social, political, economical conditions of the Christian community of Thessaloniki during the years 1856 – 1912. Afterwards, in the second chapter of the essay, we examine the general legal framework of the Christian Communities of Thessaloniki during that period. That specific legal framework concerned the entire population of the Ottoman Empire (Muslims, Christians, Jews) and – as it is obvious – the Christians of Thessaloniki. Specifically, the first sub-part examine the Hatt-I-Sharif, the second sub-part the Hatt-i-Humayun, the most important legislation regarding the religious minorities of the Ottoman Empire, and the last sub-part, the Ottoman Constitution of 1876 . Those three legal documents will help us explain the socio-economic situation in Thessaloniki and – generally – the wider Hellenic territory of the time. Finally, in the Third Chapter of the essay we examine the specific legal framework of the Christian communities of Thessaloniki. In that chapter which is the most important of the whole essay, we examine the necessity of that especial framework and we analyze each article of the two enactments that determined the especial status of the Christians of Thessaloniki. The first enactment was that of 1886 and the second was that of 1904. Later, we present our conclusions and remarks about the essay. We examine the role of the Bishop, who was the most important political authority of the Christians in Thessaloniki. In fact, he was the leader of the Community. He presided over the Delegation of the Community, the Group of the Elders and the various philanthropic institutions of the city. As time went by, the Christians enjoyed more rights and freedoms. An important flowering of the Greek merchants led to the improvement of the life of the entire Christian Community in the city. That evolution was enhanced by the zeal and unselfishness of the Greek elected members of the administration of the city. However, the secession of the Bulgarian Church from the Ecumenical Patriarchate and the rise of Bulgarian nationalism poisoned the political and social life in Thessaloniki. The movement of the New Turks (1908), inspired hope to the Greek Orthodox Christians, but the failure of the Turkish movement disillusioned the Christians of Thessaloniki. Chaos reigned in the city. It was evident that only through an armed conflict, a solution could be found. Thus, in 1912, the First Balkan War erupted, and finally, Thessaloniki was liberated in the 26th October of 1912, from the victorious Greek Army. So, the Ottoman rule of the city was over. Finally, in the last phase of the essay, we include an appendix with the full text of all the legislation about the Christian Communities of Thessaloniki of the era, and the annotated bibliography of this post-graduate diplomatic essay.