O εκ Mονεμβασιάς μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ρωσίας Φώτιος
Creators: name: Κρυπωτός, Κωνσταντίνος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Εκκλησιαστική ιστορία της Ρωσίας
Φώτιος Μητροπολίτης Κιέβου
Μονεμβασία
Church history of Russia
Photios metropolitan of Kiev
Monemvasia

description: Αναμφισβήτητα ο μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ρωσίας Φώτιος υπήρξε μια λαμπερή προσωπικότητα που με την παρουσία της σφράγισε τη βυζαντινή ιστορία λίγο πριν την Άλωση της Πόλης. Η αυστηρή προσήλωσή του σε όλα όσα διδάχθηκε στον τόπο καταγωγής του, τη Μονεμβασία, και η πεποίθησή του να φέρει εις πέρας τη διττή αποστολή που του ανέθεσαν από κοινού ο πατριάρχης Ματθαίος Α´ και ο αυτοκράτορας Μανουήλ Β´, δηλαδή, την ενότητα του ρωσικού έθνους και της ορθόδοξης ανατολικής εκκλησίας, απέδειξαν ότι κινήθηκε με σύνεση και συνέπεια ως εκκλησιαστικός ηγέτης και σύμφωνα με τις προσωπικές αρχές και αξίες του, που τον ανέδειξαν δεξιό οιακοστρόφο του ρωσικού έθνους για ολόκληρο τον ΙΕ´αι. Η αξιοσύνη αυτή αποδεικνύεται έως σήμερα τόσο από τα ιστορικά αρχεία της Ρωσίας όσο και από το γεγονός της αγιοποίησής του αλλά και τους αξιύμνητους αγίους μαθητές που κατέλιπε ασκώντας το πνευματικο-ποιμαντικό έργο του. Η επιτυχής αντιμετώπιση των αιρέσεων και του διχασμού, πολιτικού και εκκλησιαστικού, η κηρυκτική του δύναμη, με την οποία ασκούσε το λειτούργημά του στις αχανείς εκτάσεις της Ρωσίας, η οργάνωση της Εκκλησίας και η απεμπλοκή της από τις μικροπολιτικές διενέξεις, η πολιτική και θρησκευτική διπλωματία του, σε συνδυασμό με την αυστηρή ασκητική μορφή του, τον καταξίωσαν άγιο μα και ηγέτη ικανώτατο, ώστε να αποτελέσει τη μεγάλη εκκλησιαστική γέφυρα μεταξύ της ευρωπαϊκής Ανατολής και των εσχατιών της. Η μνήμη του, όπως όλων των αγίων, τιμάται με μεγάλη λαμπρότητα από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας, στην οποία άσκησε με όλες τις δυνάμεις του την ιεραποστολή. Παράλληλα, ως γέννημα και θρέμμα της Μονεμβασιώτικης γης, αποτελεί ένα ξεχωριστό στολίδι που μεγαλούργησε μακριά από την πατρίδα του, αποτελώντας για εμάς που ζούμε και αναπνέουμε σ’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο, αλλά και για όλη την Ελλάδα, φωτεινό φάρο και παράδειγμα προς μίμηση. Όσο για το αξεπέραστο κατόρθωμά του να διανύσει τόσα χιλιόμετρα, με τα δεδομένα εκείνης της εποχής, μέχρι τη ρωσική πρωτεύουσα και πιο πέρα ακόμη και να αφήσει εκεί το αποτύπωμά του και το πνεύμα του, ως ισόβιος ποιμενάρχης όλης της Ρωσίας, αναφέρει στη μνήμη μας τον υπερηφάνως διαχρονικά διατυπούμενο λόγο του Θουκιδίδη στον Επιτάφιο του Περικλέους: ῾῾Ἀνδρῶν γὰρ ἐπιφανῶν, πᾶσα γῆ τάφος καὶ οὐ στηλῶν μόνον ἐν τῇ οἰκείᾳ σημαίνει ἐπιγραφή, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ μὴ προσηκούσῃ ἄγραφος μνήμη παρ’ ἑκάστῳ τῆς γνώμης μᾶλλον ἢ τοῦ ἔργου ἐνδιαιτᾶται᾽᾽ (Θουκ. ΙΙ, 43:3) και σε ελεύθερη νεοελληνική απόδοση: ῾῾Διότι τάφος των επιφανών ανδρών είναι κάθε τόπος, και δεν σώζεται το όνομά τους μόνο σε επιγραφές στην πατρίδα τους, αλλά διατηρείται η ανάμνησή τους και στις ξένες χώρες, πιο πολύ στη μνήμη και στις καρδιές των ανθρώπων παρά στα γραπτά μνημεία και στους τάφους᾽᾽.
description: Undoubtedly, Metropolitan of Kiev and all Russia Photios was a brilliant personality whose presence sealed Byzantine history shortly before the Fall of the City. His strict devotion to all that was taught in his place of origin, Monemvasia, and his conviction to carry out the dual mission entrusted to him by patriarch Matthew I and emperor Manuel II, namely, the unity of the Russians and unity with the Eastern Orthodox Church, they showed that he acted with prudence and consistency in his priestly office and his personal principles and values, making him the foremost wheelman of the Russian nation for the whole of the XIV century. This worthiness has been proven to this day both by the historical records of Russia and by the fact of his sacredness and the honorable disciples who were left after his pastoral work. The successful treatment of divisions, both political and ecclesiastical, the treatment of heresies, its preaching power through which exercised its function in the vast territories of Russia, the organization of the Church and its disengagement from micro-political conflicts, civil and religious all of the above combined with his strict ascetic form made him the great ecclesiastical bridge between the beginning of the European East and its geographic end. His memory, like all the saints, is special and honored with great splendor by the Orthodox Church of Russia, in which he practiced the mission with all his might. At the same time, as the birthplace and descendant of the Monemvasian land, it is a unique gem that grew out of his homeland, constituting for us living and breathing in this blessed place but also for all of Greece, a lighthouse and an example to imitate. As for his unsurpassed accomplishment to travel so many kilometres with the data of that time to the Russian capital or even beyond and leave his spirit there as the lifelong shepherd of all of Russia, what is left to us is to remember the timeless phrase of the greek historian Thucydides on the Epitaph of Pericles: ῾῾Ἀνδρῶν γὰρ ἐπιφανῶν, πᾶσα γῆ τάφος καὶ οὐ στηλῶν μόνον ἐν τῇ οἰκείᾳ σημαίνει ἐπιγραφή, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ μὴ προσηκούσῃ ἄγραφος μνήμη παρ’ ἑκάστῳ τῆς γνώμης μᾶλλον ἢ τοῦ ἔργου ἐνδιαιτᾶται᾽᾽ (Θουκ. ΙΙ, 43:3) or in the modern Greek version: ῾῾For the tombs of prominent men are every place, and their name is not preserved only in inscriptions in their homeland, but they are remembered also in foreign ones countries, more in the memory and in the hearts of the people than in the written monuments and graves’’.
description: Σε συνεργασία με: Κοινωνικής Θεολογίας (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)