Αγροδασολιβαδική διαχείριση των δασικών εκτάσεων: αναβάθμιση βιοτόπων για θηράματα με χρήση λελογισμένης βόσκησης και υλοτομικές επεμβάσεις
Creators: name: Τόσιος, Αριστείδης Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Αποψιλωτική υλοτομία
Βόσκηση νεαρών συστάδων
Χρήση ενδιαιτήματος αγριόχοιρου
Coppice husbundry
Sus scrofa habitat use

description: Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκε κατά πόσο η αποψιλωτική υλοτομία σε συνδυασμό με τη βόσκηση των νεαρών υλοτομημένων μικτών διφυών συστάδων δρυός – καστανιάς της ορεινής ζώνης, επιδρούν στη διαφοροποίηση των βιοτόπων για την άγρια πανίδα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην ορεινή περιοχή του Βερμίου Όρους της Κεντρικής Μακεδονίας σε τέσσερις χρονικές περιόδους από το μήνα Μάρτιο έως το μήνα Σεπτέμβριο, μετρήθηκε η συχνότητα και η ένταση βόσκησης των δειγματοληπτικών επιφανειών από τον αγριόχοιρο (Sus scrofa) με τη μέθοδο των δειγματοληπτικών λωρίδων και τη μέθοδο μέτρησης των κοπρανοσωρών. Επιπλέον εκτιμήθηκε η συχνότητα θέσεων κουρνιάσματος και γέννας ανά δειγματοληπτική περίοδο και επίπεδο χειρισμού. Τα τέσσερα επίπεδα χειρισμού περιελάμβαναν υλοτόμια ηλικίας 1 – 2 ετών, 3 – 4 ετών, 5 – 6 ετών, και μεγαλύτερα των 6 ετών. Από την έρευνα προέκυψε ότι η αλλαγή της σύνθεσης, της δομής και της παραγωγής της δασικής βλάστησης που συντελείται με την αποψιλωτική υλοτομία, σχετίζεται άμεσα με τη χρήση του βιοτόπου από τον αγριόχοιρο. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων της αναμόχλευσης του εδάφους (ανάλυση διακύμανσης των Kruskal-Wallis και Mann-Whitney τεστ), διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των χειρισμών (χ2 = 715,513, ΒΕ = 3, P &lt; 0,001). Το μικρότερο ποσοστό αναμόχλευσης παρατηρήθηκε στις συστάδες που υλοτομήθηκαν πριν από 3-4 έτη σε σύγκριση με όλους τους υπόλοιπους χειρισμούς 1-2 έτη: U = 29956, P &lt; 0,001, 5-6 έτη: U = 3997,5, P &lt; 0,001, &gt;6 έτη: U = 3693,5, P &lt; 0,001) Οι πρόσφατα υλοτομηθείσες συστάδες (1-2 έτη) είχαν σημαντικά μικρότερο ποσοστό αναμόχλευσης τόσο από τις συστάδες που υλοτομήθηκαν πριν από 5-6 έτη (U = 9331,5, P &lt; 0,001) όσο και από αυτές που είχαν υλοτομηθεί πριν από 6 και περισσότερα έτη (U = 7395,5, P &lt; 0,001). Σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν επίσης στο μέσο όρο του ποσοστού αναμόχλευσης μεταξύ των περιόδων δειγματοληψίας (χ2 = 13,063, ΒΕ = 3, P = 0,005), όπου υπήρξε σημαντική αύξηση του ποσοστού αναμόχλευσης τον Ιούλιο (35,1) και το Σεπτέμβριο (39,0) σε σύγκριση με το Μάρτιο (15,8). Δεν βρέθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των υπόλοιπων περιόδων δειγματοληψίας. Υπήρξε σημαντική διαφοροποίηση του μέσου όρου των κοπρανοσωρών του αγριόχοιρου μεταξύ των χειρισμών (χ2 = 119,392, ΒΕ = 3, P &lt; 0,001). Οι συστάδες που υλοτομήθηκαν πριν από 3-4 έτη είχαν σημαντικά μικρότερο μέσο όρο κοπράνων από όλους τους υπόλοιπους χειρισμούς (1-2 έτη: U = 37393, P &lt; 0,001, 5-6 έτη: U = 29614,5, P &lt; 0,001, &gt;6 έτη: U = 26916, P&lt; 0,001). Οι πρόσφατα υλοτομηθείσες συστάδες (1-2 έτη) είχαν σημαντικά μικρότερο μέσο όρο κοπρανοσωρών από τις συστάδες που υλοτομήθηκαν πριν από 5-6 έτη (U = 36767, P &lt; 0,001) καθώς και από αυτές που υλοτομήθηκαν πριν από 6 και περισσότερα έτη (U = 34014, P &lt; 0,001). Μεταξύ των χειρισμών ‘5-6 έτη’ και ‘&gt;6 έτη’ δεν βρέθηκε σημαντική διαφορά (P &gt;0,05). Σημαντικές διαφορές στον αριθμό κοπρανοσωρών διαπιστώθηκαν και μεταξύ των περιόδων δειγματοληψίας (χ2 = 57,054, ΒΕ = 3, P &lt; 0,001). Ο μέσος όρος των κοπρανοσωρών το Μάρτιο (1,4) ήταν σημαντικά μεγαλύτερος από ότι τον Ιούλιο και το Σεπτέμβριο (0,6 και 0,8 αντίστοιχα). Σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν επίσης μεταξύ Μαΐου (1,1) και Ιουλίου και μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου. Συνολικά μπορούμε να πούμε ότι έως και τη δεύτερη δειγματοληψία υπάρχει μία μετατόπιση των θέσεων κουρνιάσματος και γέννας από τις νεαρές προς τις ώριμες συστάδες, ενώ τον Ιούλιο υπάρχει γενική μείωση της έντασης φωλεοποίησης σε όλες τις συστάδες - πιθανόν λόγω μετακίνησης ορισμένων ατόμων στα ανώτερα δασοόρια, στις πλημμυρισμένες καλλιέργειες και γενικά σε ευνοϊκότερες θέσεις όσον αφορά τις κλιματολογικές και διατροφικές συνθήκες-. Από τα μέσα Ιουλίου μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου η ένταση φωλεοποίησης αυξάνεται σε όλες τις συστάδες - παρ’ όλη τη φυσική μείωση των τροφικών αποθεμάτων -, πλην όμως των συστάδων, ηλικίας 1 – 2 ετών. Οι διαφορές στο μέσο αριθμό των θέσεων κουρνιάσματος και γέννας ανά εκτάριο μεταξύ των χειρισμών και των περιόδων δειγματοληψίας αξιολογήθηκαν με ανάλυση διακύμανσης. Η ομοιογένεια των διακυμάνσεων ελέγχθηκε με το τεστ του Levene. Περαιτέρω διερεύνηση των σημαντικών διαφορών μεταξύ των μέσων όρων έγινε με το τεστ των ελάχιστων σημαντικών διαφορών (LSD). Σημαντική ήταν η διαφοροποίηση των μέσων όρων μεταξύ των χειρισμών (F2,24 = 7,245, P = 0,003). Σημαντικά μεγαλύτερο μέσο αριθμό φωλιών ανά μονάδα επιφάνειας παρατηρήθηκε στον χειρισμό ‘&gt;6 έτη’ σε σχέση με τους χειρισμούς ‘3-4 έτη’ (P = 0,001) και ‘5-6 έτη’ (P = 0,017). Δεν ήταν σημαντική η διαφορά μεταξύ των χειρισμών ‘3-4 έτη’ και ‘5-6 έτη’ (P = 0,267). Δεν βρέθηκαν επίσης σημαντικές διαφορές μεταξύ των περιόδων δειγματοληψίας (F3,24 = 2,190, P = 0,115).
description: Investigated the effects of coppice management on sus scrofa habitat use. Coppices had effects on sus scrofa habitat use and especially the volume of farrowing nests and nesting sites, and pellet groups per sample. Wild poar prefers mature forests instead of the coppices. The forest structure and especially the food supplies are the most important reasons which effects on habitat use.