Αγορά ενέργειας: Το φυσικό αέριο και η σύνδεση της τιμής του με την τιμή πετρελαίου
Creators: name: Παπανικολάου, Κωνσταντίνος Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2018
Subjects: Αγορά ενέργειας
Φυσικό αέριο
Πετρέλαιo
Energy Market
Natural Gas
Petroleum

description: Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι, πρωταρχικά, η κατανόηση του τρόπου που λειτουργεί η αγορά του φυσικού αερίου, το οποίο συνιστά μια από τις πιο πολύτιμες ενεργειακές πηγές της εποχής μας. Στη συνέχεια, επιχειρείται να διαπιστωθεί αν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της τιμής του φυσικού αερίου και μιας ακόμα σημαντικής πηγής ενέργειας, του πετρελαίου. Άλλωστε, υπάρχει διαχρονικά μια συσχέτιση μεταξύ των δύο αυτών τιμών, ωστόσο τα τελευταία χρόνια φαίνεται από έρευνες πως η τιμή του φυσικού αερίου τείνει να ανεξαρτητοποιηθεί από αυτή του πετρελαίου. Αρχικά, περιγράφεται η παγκόσμια αγορά ενέργειας, τόσο όσον αφορά τις συμβατικές πηγές ενέργειας, όσο και τις ανανεώσιμες. Επιπρόσθετα, παρουσιάζεται η εξέλιξη του φυσικού αερίου μέχρι και τη σημερινή εποχή, και αναλύεται η μορφή που έχει η αγορά του φυσικού αερίου στην Ελλάδα, όπου αναμένεται αύξηση του ανταγωνισμού, καθώς από το 2018 κι έπειτα μπορούν να συσταθούν πλήρως ιδιωτικές εταιρίες προμήθειας φυσικού αερίου, που θα έχουν την δυνατότητα να πωλούν και αυτές φυσικό αέριο στους καταναλωτές πέρα από τις υπάρχουσες ΕΠΑ. Ακολούθως, αναφέρονται τα είδη των διεθνώς αποδεκτών μηχανισμών που χρησιμοποιούνται για τη διαμόρφωση της τιμής του φυσικού αερίου κι έχουν προσδιοριστεί από τον διεθνή οργανισμό IGU, με επικρατέστερους τον OPE, όπου η τιμή του φυσικού αερίου επηρεάζεται από την τιμή του πετρελαίου και τον GOG, όπου έχουμε χρηματιστηριακή διαμόρφωση της τιμής. Επίσης, παρατίθενται στοιχεία για τις εισαγωγές και την κατανάλωση φυσικού αερίου σε παγκόσμια κλίμακα, όπου φαίνεται να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στους δύο κυρίαρχους μηχανισμούς και υπεροχή της χρηματιστηριακής διαμόρφωσης της τιμής του φυσικού αερίου αντίστοιχα. Επιπρόσθετα, γίνεται αναφορά στα Gas Hubs ή κόμβους διαπραγμάτευσης φυσικού αερίου, τα οποία διαδραματίζουν καταλυτικό ρόλο στη λειτουργία της αγοράς του φυσικού αερίου, ενώ παρατίθεται και η σκέψη που υπάρχει για τη δημιουργία ενός Gas Hub στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την προοπτική να γίνει αυτό στην Ελλάδα, η γεωστρατηγική θέση της οποίας την καθιστά έναν πολύ σημαντικό κόμβο στον παγκόσμιο χάρτη. Ακόμη, παρουσιάζεται το πώς διαμορφώνεται η τιμή του φυσικού αερίου, αλλά και οι δύο τρόποι μεταφοράς του φυσικού αερίου, τόσο μέσω αγωγών όσο και του υγροποιημένου (LNG), καθώς και το κόστος που συνεπάγεται ο καθένας. Στο τελευταίο κομμάτι της εργασίας παρουσιάζονται αρχικά μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί κατά την τελευταία δεκαετία με σκοπό να εξακριβώσουν τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Στη συνέχεια, ακολουθεί η εμπειρική μελέτη με τη χρήση του οικονομετρικού προγράμματος Eviews, η οποία στοχεύει στην επαλήθευση ή στην απόρριψη αυτών των μελετών, όπου διαπιστώνεται πως η σχέση των δύο ενεργειακών πηγών έχει περάσει από διάφορα στάδια, ωστόσο το πετρέλαιο συνεχίζει να αποτελεί καταλυτικό παράγοντα στη διαμόρφωση της τιμής του φυσικού αερίου.
description: The purpose of this paper is, first of all, to understand the way the gas market operates, which is one of the most valuable energy sources of our time. Then, it is attempted to establish whether there is a link between the price of gas and oil, which is another important source of energy. After all, there is a correlation between these two values over time, but in recent years research has shown that gas prices tend to be independent from oil. Initially, the global energy market is described, both in terms of conventional and renewable energy sources. In addition, the evolution of natural gas is presented up to the present time and the form of the natural gas market in Greece is analyzed, where competition is expected to increase, as from 2018 onwards, private gas supply companies can be fully established, which will also be able to sell gas to consumers in addition to existing EPAs. Afterwards, the subject that is discussed refers to the types of internationally accepted mechanisms used to form the gas price and have been identified by the international organization IGU, with the OPE being the most prevalent, where the price of gas is influenced by the price of oil and the GOG, where we have a stock price formation. Also, there are data on global imports and consumption of gas, where appears to be a balance between the two dominant mechanisms and the prevalence of the stock price formation of natural gas, respectively. In addition, reference is made to Gas Hubs, which play a catalytic role in the operation of the gas market, and also the thought of creating a Gas Hub in Southeastern Europe is mentioned as well as the prospect of doing so in Greece, whose geostrategic position makes it a very important hub on the world map. It is also indicated how the gas price is shaped, and the two modes of transport of gas, both through pipelines and LNG, as well as the costs involved. In the last part of the paper, studies that have been carried out over the last decade to examine the relationship between oil and gas prices are presented initially. Then follows the empirical study using the economics program Eviews, which aims at verifying or rejecting these studies where it is found that the relationship between the two energy sources has passed through several stages but oil continues to be a catalytic factor in the price of gas.