Διερεύνηση των πεποιθήσεων για τη φύση και τη λειτουργία της επιστημονικής γνώσης: Μια εμπειρική έρευνα με φοιτήτριες/-τές της Φιλοσοφικής Σχολής.
Creators: name: Παπαγιάννης, Σταύρος Αλέξανδρου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2016
Subjects: Επιστημολογικές πεποιθήσεις
Κονστρουκτιβισμός
Θετικισμός
Epistemological beliefs
Constructivism
Positivism

description: Οι επιστημολογικές πεποιθήσεις των φοιτητών/-τριών για τη φύση της γνώσης, της μάθησης και της επιστήμης επηρεάζουν τον τρόπο απόκτησης και επεξεργασίας της γνώσης. Οι πεποιθήσεις των φοιτητών/-τριών είναι δυνατόν να τοποθετηθούν πάνω στο επιστημολογικό συνεχές του Κονστρουκτιβιστικού - Θετικιστικού πλαισίου, τοποθέτηση η οποία επιδρά στις στρατηγικές μάθησης που επιλέγουν. Στην παρούσα έρευνα, χρησιμοποιήθηκε το διασκευασμένο ερωτηματολόγιο SEVs (Scientific Epistemological Views) και αξιοποιήθηκε δείγμα 414 φοιτητών/-τριών από τέσσερις σχολές της Φιλοσοφικής σχολής του Α.Π.Θ. Παράλληλα, η συλλογή των ποιοτικών δεδομένων έγινε με τη μέθοδο της συνέντευξης σε δείγμα πέντε φοιτητών/-τριών. Σκοπός της εργασίας είναι η ανίχνευση του επιστημολογικού υποβάθρου των φοιτητών/-τριών, το οποίο εν συνεχεία επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίον αποκτούν τη γνώση και την επιστημονική τους οπτική. Συγκεκριμένα διερευνήθηκαν οι εξής βασικές διαστάσεις σε σχέση με τους δημογραφικούς παράγοντες: α) η ‘καθοδηγούμενη από τη θεωρία εξερεύνηση’, β) ο ‘ρόλος της κοινωνικής διαπραγμάτευσης στην επιστημονική κοινότητα’, γ) οι ‘πολιτισμικές επιδράσεις στην επιστήμη’, δ) ο ‘δημιουργικός και αβέβαιος χαρακτήρας της επιστημονικής γνώσης’, ε) ο ‘ρόλος του επιστημολογικού προσανατολισμού στην επιλογή της στρατηγικής μάθησης’, στ) η ‘διαψευσιμότητα της επιστημονικής γνώσης’ και ζ) η ‘επίδραση του επιστημονικού πεδίου στην προσωπική επιστημολογία’. Τα αποτελέσματα εμφάνισαν χαμηλούς δείκτες εσωτερικής συνέπειας, και οι υπολογισμένες τιμές των μέσων όρων κυμάνθηκαν γύρω από τη μέση τιμή της κλίμακας του επιστημολογικού συνεχούς γεγονός το οποίο αναδεικνύει ότι η πλειονότητα των φοιτητών/-τριών δεν έχει απόλυτα διαμορφωμένες επιστημολογικές πεποιθήσεις. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι υπάρχουν στατιστικώς σημαντικά ευρήματα στις διαστάσεις της ‘καθοδηγούμενης από τη θεωρία εξερεύνησης’ και του ‘ρόλου της κοινωνικής διαπραγμάτευσης στην επιστημονική κοινότητα’, των ‘πολιτισμικών επιδράσεων στην επιστήμη’ και του ‘δημιουργικού και αβέβαιου χαρακτήρα της επιστήμης’. Κατά κύριο λόγο ο επιστημολογικός προσανατολισμός της πλειονότητας των φοιτητών/-τριών είναι κονστρουκτιβιστικός. Όσον αφορά το φύλο, οι πεποιθήσεις των γυναικών έχουν κονστρουκτιβιστική τάση και επίσης οι γυναίκες πιστεύουν στη διαδικασία της κοινωνικής διαπραγμάτευσης. Η καταγωγή και το έτος σπουδών δεν διαφοροποιούν τις επιστημολογικές πεποιθήσεις. Σχετικά με τις διαφορές μεταξύ των τμημάτων, οι πεποιθήσεις των φοιτητών/-τριών των τμημάτων Φιλολογίας, Ιστορίας και Αρχαιολογίας καθώς και Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής έχουν σε μεγαλύτερο βαθμό κονστρουκτιβιστικό προσανατολισμό εν αντιθέσει με τους/τις φοιτητές/-τριες του τμήματος Ψυχολογίας, οι οποίοι/-ες τείνουν σε μεγαλύτερο βαθμό σε πεποιθήσεις με θετικιστική τάση. Τέλος, από την ποιοτική έρευνα προέκυψε ότι οι πεποιθήσεις των φοιτητών/-τριών του τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής προσανατολίζονται επιστημολογικά στο παράδειγμα του κονστρουκτιβισμού και επιλέγουν τη μάθηση με σκοπό την κατανόηση, με ταυτόχρονη απόρριψη της τεχνικής της απομνημόνευσης. Επιπλέον οι φοιτητές/-τριες του τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής θεωρούν ότι ο ακαδημαϊκός τομέας επηρεάζει την προσωπική τους επιστημολογία.
description: Epistemological beliefs of undergraduate students about the nature of knowledge, learning and science affect the acquisition and processing of knowledge. Research has shown that student’s epistemological beliefs could be placed on the epistemological orientation either of constructivism or positivism domain and that these beliefs affect their choice in learning strategies. In this study the modified questionnaire SEVs (Scientific Epistemological Views) was used and the sample was composed by 414 undergraduate students from four faculties of the school of philosophy of A.U.TH. Alongside, the collection of quantitative data was conducted by interviewing five undergraduate students. The aim of the present study was to explore the epistemological background of AUTH undergraduate students. Specifically the following basic dimensions were investigated: a) The Theory Laden exploration, b) Τhe Role of Social Negotiation in science community, c) The Cultural Impacts on science, d) The Creative and Tentative feature of scientific knowledge e) The role of epistemological orientation on the choice of learning strategy, f) The falsifiability of epistemological knowing and g) The effect of scientific field on personal epistemology. The results showed that values of Cronbach’s a were relatively low, indicating low internal consistency, while the calculated mean values were varied around the middle point of the scale. This fact indicates that the majority of undergraduate students do not possess firmed epistemological beliefs. Moreover, statistically significant findings were detected on dimensions of The Theory Laden exploration, Τhe Role of Social Negotiation in science community, The Cultural Impacts on science and The Creative and Tentative feature of scientific knowledge. Primarily, epistemological orientation of the majority of undergraduate students is constructivistic. Regarding the effect of gender, women have constructivistic predisposition and they believe in the process of the social negotiation. The epistemological beliefs are not differentiated on the basis of students’ origin and years of study. In addition, the epistemological beliefs of undergraduate students of the departments sections of Philology, History &amp; Archeology and Philosophy &amp; Pedagogy have in a greater degree constructivistic orientation in contrast to undergraduate students of Psychology, who appeared to have positivistic orientation. These findings were also verified by the qualitative research, which furthermore showed that the students of Philosophy &amp; Pedagogy tending to the constructivistic paradigm choose learning strategies that target to understanding, reject memorization and raw learning, while they consider that the academic discipline affects their personal epistemology.