Η εικόνα του άλλου στο μυθιστόρημα Κάποτε ο κυνηγός της Ελένης Σαραντίτη: μια διαπολιτισμική προσέγγιση
Creators: name: Καρασαββίδου, Ελένη Στυλιανού
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2009
Subjects: Αλλος
Μετανάστευση
Θεωρίες λογοτεχνίας
Παιδική λογοτεχνία
Other
Migration
Theories of literature
Children's literature

description: Η σχέση μεταξύ των κοινωνικών δομών και των συμβολικών μορφών( γλωσσικών αναπαραστάσεων άρα και λογοτεχνικών κειμένων), έχει γίνει ένα σημαντικό πεδίο της κοινωνικής και ανθρωπολογικής έρευνας από τότε που συνειδητοποιήθηκε ότι η μελέτη των αναπαραστάσεων μπορεί να προσφέρει στην κατανόηση των κοινωνικών λειτουργιών, των σχέσεων εξουσίας και των ανθρώπινων συμπεριφορών που περικλείουν. Τα νοήματα, τα συναισθήματα τα οποία επενδύονται μέσω των ποικίλων λογοτεχνικών αναπαραστάσεων αντικατοπτρίζουν τις αξίες και τις στάσεις της ομάδας που διαμορφώνονται όχι μόνο από τις προσδοκίες των υποκειμένων της φυσικά, αλλά και από την κοινωνική και ιστορική πραγματικότητα και τα πρότυπα που αυτή μεταφέρει. Τα λογοτεχνήματα αναδεικνύονται ως μηχανισμοί που χρησιμοποιούνται, ανάμεσα στα άλλα, ώστε τα κοινωνικά υποκείμενα να εκφράσουν τις ανησυχίες τους και να αφομοιώσουν ή να διαμορφώσουν ανάλογα, τις κοινωνικές επιταγές κι άρα τα (συχνά συγκρουόμενα) πολιτισμικά συμφραζόμενα της εποχής τους. Όσο κι αν το "αισθητικό αντικείμενο" (και τέτοιο είναι και η γραφή) είναι "προνομιούχο", (Dufrenne, 1953) δηλαδή όσο και εάν, "παρά τον ιστορικό του χαρακτήρα"..."διατηρεί... ένα στοιχείο αχρονικότητας, αντίστασης στο χρόνο" (Breadsley, 1989, σελ. 358), μπορούμε πάντα να μιλάμε για έναν "διπλό κόσμο". Τον κόσμο που το ίδιο, ως "προνομιακό" κυοφορεί, ("ο εκφραζόμενος κόσμος" κατά τον Ingarden, 1958) αλλά και τον κόσμο μέσα στον οποίο διαμορφώνεται.Οι κοινωνίες, εξάλλου, εξελίσσονται επειδή η κοινωνική και οικονομική δραστηριότητα αλλάζει τις φυσικές και κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες διαμορφώνεται και λειτουργεί, με όλες του τις ιδιαιτερότητες, το άτομο. Αυτό σημαίνει ότι κάθε δημιούργημα του ανθρώπου όπως η λογοτεχνική παραγωγή, είναι φορέας όχι μόνο των χαρακτηριστικών της κοινωνικής δομής, αλλά και φορέας μιας ενέργειας ή δράσης, η οποία με την σειρά της αλληλεπιδρά τόσο με τη θέση όσο και με την δομή, σε μια κατεύθυνση αέναης εξέλιξης και δημιουργίας. Άλλωστε, "αυτό που αποκαλούμε πραγματικότητα είναι μια ορισμένη σχέση ανάμεσα στα συναισθήματα και τις αναμνήσεις που μας περικυκλώνουν" (Αμπατζοπούλου, 1980). Η παρούσα εργασία, θα προσπαθήσει να δει πως «καθρεπτίζεται» η έννοια «του μετανάστη» σε ένα από τα καλύτερα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας που κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα. Ο τρόπος με τον οποίο αναπαρίσταται ένα μέγιστο και δημόσιο κοινωνικό σύμβολο, όπως το «παιδί» ή «ο μετανάστης», αποκαλύπτει συγκεκριμένες αντιλήψεις και ιδεολογίες - που συχνά μετατρέπονται σε ιδεοληψίες - για άλλα σύμβολα και κοινωνικές παραμέτρους, μέσα από τις οποίες, ή στις οποίες, καθρεπτίζεται η συνειδητή και η μη κοινωνική πρακτική του καιρού μας και η περιρρέουσα ιδεολογία. Παράλληλα με την ιχνογράφηση της εικόνας του μετανάστη θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε την ανερχόμενη πραγματικότητα των πολυπολιτισμικής κοινωνίας και το πως αυτή καθρεπτίζεται στην Ελλάδα στο τμήμα εκείνο της λογοτεχνικής παραγωγής που οριοθετείται (όσο γίνεται) ως "παιδική λογοτεχνία".