Επίδραση αιμοδυναμικών παραγόντων στη φαρμακοκινητική της φεντανύλης
Creators: name: Μαροφίδου, Ελένη Χρήστου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2021
Subjects: Κλινική Φαρμακολογία
Βιομηχανική Φαρμακολογία
Κλινική Τοξικολογία
Καταγραφή
Clinical Pharmacology
Industrial Pharmacology
Clinical Toxicology
Reference

description: Η φεντανύλη αποτελεί μια ισχυρή συνθετική ουσία, η οποία εντάσσεται στην κατηγορία των αγωνιστών των μ-υποδοχέων των οπιοειδών. Την δεκαετία του 1950, η ανάγκη για χρήση πιο ισχυρών, με άμεση δράση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αναλγητικών οδήγησε στην σύνθεση της φεντανύλης και μια σειράς αναλόγων αυτής. Έκτοτε, λόγω των χημικών ιδιοτήτων που διαθέτει έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως για την πρόκληση αναισθησίας κατά την διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων αλλά και ως αναλγητικό για την θεραπεία χρόνιου καρκινικού, αλλά και μη κακοήθους πόνου. Πλέον, η χορήγηση της φεντανύλης γίνεται μέσω των ποικίλων οδών χορήγησης που είναι διαθέσιμες και επιλέγονται ανάλογα με το περιστατικό ασθενούς. Η ενδοφλέβια και ενδομυϊκή χορήγηση φεντανύλης ενδείκνυνται για βραχυπρόθεσμη αναλγησία κατά τη διάρκεια επαγωγής, συντήρησης και ανάκαμψης από γενική ή περιφερειακή αναισθησία. Τα υπογλώσσια δισκία, οι βλεννογονικές παστίλιες, τα στοματικά δισκία, τα διαδερμικά επιθέματα και τα ρινικά σπρέι φεντανύλης ενδείκνυνται για τη διαχείριση των Breakthrough Pain επεισοδίων που βιώνουν οι ασθενείς με καρκίνο, αλλά και ανεκτικοί στα οπιοειδή που απαιτούν συνεχόμενη διαχείριση πόνου. Ο σκοπός της υπάρχουσας μελέτης ήταν η διερεύνηση συσχέτισης μεταξύ της συγκέντρωσης της φεντανύλης με αιμοδυναμικούς παράγοντες σε ασθενείς που επρόκειτο να υποβληθούν σε χειρουργείο θώρακα. Οι αιμοδυναμικοί παράγοντες που εξετάστηκαν ήταν ο καρδιακός ρυθμός (HR - Heart Rate), η συστολική πίεση αίματος (BPs – Blood Pressure systolic), η διαστολική πίεση αίματος (BPd – Blood Pressure diastolic), η κεντρική φλεβική πίεση (CVP - Central Venous Pressure), η καρδιακή παροχή (CO – Cardiac Output), ο καρδιακός δείκτης (CI – Cardiac Index), η μερική πίεση του τελοεκπνευστικού διοξειδίου του άνθρακα (End-Tidal CO2, EtCO2), ο όγκος παλμού (SV – Stroke Volume), ο δείκτης όγκος παλμού (SVI – Stroke Volume Index) και η διακύμανση του όγκου παλμού (SVV – Stroke Volume Variation). Προκειμένου να μελετηθεί η πιθανή επιρροή των αιμοδυναμικών παραγόντων στην φαρμακοκινητική της φεντανύλης συλλέχθηκε περιφερικό αίμα από 20 ασθενείς, στους οποίους είχε γίνει ενδοφλέβια χορήγηση φεντανύλης στην ίδια κατά βάρος δόση (10 μg/kg) μετά την εισαγωγή στην αναισθησία, στα πλάισια θωρακοχειρουργικής επέμβασης. Το αίμα συλλέχθηκε σε 5 χρονικά σημεία των 2, 10, 30, 60 και 120 λεπτών μετά από την στιγμή της χορήγησης. Ο προσδιορισμός της συγκέντρωσης της φεντανύλης στο αίμα έγινε με ποσοτική ανάλυση GC-MS (Gas Chromatography-Mass Spectrometry). Τα αποτελέσματα αναλύθηκαν με το πρόγραμμα IBM SPSS Statistics 25 SPSS για να προσδιοριστεί η πιθανή συσχέτιση των επιπέδων κάθε αιμοδυναμικού παράγοντα με τα επίπεδα της φεντανύλης στο αίμα των ασθενών ξεχωριστά για κάθε μια από τις πέντε χρονικές στιγμές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, μόνο η CVP φαίνεται να συσχετίζεται με την συγκέντρωση της φεντανύλης στο αίμα, στις 4 χρονικές στιγμές των 2, 10, 30 και 60 λεπτών με στατιστική σημαντικότητα p &lt; 0,05. Τέλος, σε σχέση με την κεντρική φλεβική πίεση εξετάστηκαν και οι δημογραφικοί παράγοντες των ασθενών, όπως το φύλο, η ηλικία, το BMI και το κάπνισμα. Όμως, κανένας από τους δημογραφικούς παράγοντες δεν βρέθηκε να επηρεάζει σημαντικά την συσχέτιση ανάμεσα στην συγκέντρωση φεντανύλης και την CVP.
description: Fentanyl is a potent synthetic opioid that belongs to the class of μ-opioid receptors agonists. In the 1950s, the need for more potent, rapid onset and with less side effects analgesics drugs led to the synthesis of fentanyl and its analogues. Since then, due to its chemical properties, it has been widely used to induce anaesthesia during surgery but also as an analgesic drug for the treatment of chronic cancer and non-malignant pain. Nowadays, fentanyl is administered through a variety of delivery routes available and selected depending on the patient's case. Intravenous and intramuscular administration of fentanyl are indicated for short-term analgesia during induction, maintenance, and recovery from general or peripheral anaesthesia. Sublingual tablets, mucosal lozenges, oral tablets, transdermal patches and nasal sprays are indicated for the management of breakthrough pain usually experienced by cancer patients, who are opioid tolerant and need constant pain management. The aim of the study was to investigate the association between fentanyl’s blood concentration at different time points following bolus administration, and hemodynamic parameters in patients undergoing heart or thoracic surgery. The hemodynamic factors examined were the heart rate (HR), the systolic blood pressure (BPs), the diastolic blood pressure (BPd), the central venous pressure (CVP), the cardiac output (CO), the cardiac index (CI), the End-Tidal CO2 (EtCO2), the stroke volume (SV), the stroke volume index (SVI) and the stroke volume variation (SVV). In order to examine the correlation between the hemodynamic parameters in fentanyl’s pharmacokinetics, peripheral blood was collected from 20 patients after the administration of intravenous fentanyl. All the patients received the same dose (10 μg/kg), a typical dose for preoperative admission to general anesthesia. The blood was collected at 5 time points of 2, 10, 30, 60, and 120 minutes following administration of the drug. The blood concentration of fentanyl was determined by quantitative analysis through a GC-MS (Gas Chromatography-Mass Spectrometry) method. The results were analysed using the IBM SPSS Statistics 25 program to determine whether there was correlation between the levels of each hemodynamic factor with the levels of fentanyl in the patients’ blood at each time point separately. According to the results, only CVP appeared to correlate with the concentration of fentanyl, at the time points of 2, 10, 30 and 60 minutes with statistical significance (p &lt;0.05). Finally, in relation to CVP, patients' demographic factors, such as gender, age, BMI and smoking, were also examined; none of them were found to significantly affect the observed correlation between fentanyl concentration and CVP however.