Η κοινοτική πρωτοβουλία JESSICA: μια νέα προσέγγιση στην επιλογή, χρηματοδότηση και παρακολούθηση της υλοποίησης έργων αστικών αναπλάσεων
Creators: name: Ζουρνά, Μαρία Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Ολοκληρωμένο σχέδιο
Βιώσιμη ανάπτυξη
Μόχλευση
Ανακύκλωση επενδύσεων
Αποζημίωση
Αστική ανάπλαση
Τελικοί δικαιούχοι
Διαχειριστική αρχή
Εμπειρογνωμοσύνη
Integrated plan
Sustainable development
Leverage
Investment recycling
Repayment
Urban project
Final recipients
Managing authority
Expertise

description: Στο πλαίσιο διαμόρφωσης της ευρωπαϊκής αστικής πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής, διαπιστώθηκε ότι απαιτείται η δημιουργία και ενεργοποίηση ειδικών χρηματοδοτικών τεχνικών για την αποδοτικότερη απορρόφηση των κοινοτικών ενισχύσεων, με συστηματικότερο και αειφόρο τρόπο, ιδίως μετά το 2013 (λήξη της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου). Το JESSICA (ακρωνύμιο του Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas) αποτελεί μια από τις τέσσερις πρωτοβουλίες που σχεδίασε από το 2006 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η οποία αποσκοπεί στην υλοποίηση έργων αστικών αναπλάσεων υψηλής ποιότητας, για την υποστήριξη μειονεκτικών αστικών περιοχών, υπό την προϋπόθεση τα χρηματοδοτούμενα έργα να εντάσσονται σε «ολοκληρωμένα σχέδια βιώσιμης αστικής ανάπτυξης». Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο βιώσιμης αστικής ανάπτυξης περιλαμβάνει ένα σύστημα αλληλένδετων ενεργειών, που αποσκοπεί στην επίτευξη μακροχρόνιας βελτίωσης των οικονομικών, υλικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών συνθηκών σε κάποια πόλη ή κάποια αστική περιοχή. Το JESSICA δεν αποτελεί νέα πηγή χρηματοδότησης για τα κράτη μέλη, αλλά ένα νέο μέσο χρησιμοποίησης των υφισταμένων επιχορηγήσεων των διαρθρωτικών ταμείων που παρέχει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να χρησιμοποιήσουν τις επιχορηγήσεις αυτές για να επενδύουν, υπό τη μορφή επιστρεπτέων χρηματοδοτήσεων σε έργα όπως τα παραπάνω. Οι επενδύσεις μπορούν να έχουν τη μορφή ιδίων κεφαλαίων, δανείων ή/και εγγυήσεων, ενώ πρέπει να πραγματοποιούνται μέσω Ταμείων Αστικής Ανάπτυξης και προαιρετικά, μέσω Ταμείων Χαρτοφυλακίου/ Συμμετοχών. Οι κανόνες επιλεξιμότητας στο πλαίσιο του JESSICA ακολουθούν τους ίδιους που ισχύουν για τα διαρθρωτικά ταμεία, ενώ παράλληλα λαμβάνουν υπόψη τους τυχόν εθνικούς περιορισμούς. Για τον προσδιορισμό των έργων που μπορούν να χρηματοδοτηθούν μέσω JESSICA, επιβάλλεται η ολοκληρωμένη προσέγγιση. Οι πόροι του JESSICA μπορούν να διοχετεύονται σε έργα αστικής εξυγίανσης, επανάχρησης κελυφών, διαχείρισης απορριμμάτων, ενεργειακής απόδοσης κ.α. Τα κύρια οφέλη από τη χρήση του μηχανισμού είναι τα εξής: ανακύκλωση των πόρων, μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, ευελιξία στο χρηματοοικονομικό προγραμματισμό, αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και της εμπειρίας του ιδιωτικού τομέα, και ιδίως του χρηματοπιστωτικού κλάδου. Μέσα από επιλεγμένα παραδείγματα παρουσιάζεται η πρόοδος ενσωμάτωσης της πρωτοβουλίας στον ευρωπαϊκό χώρο και η αποκτηθείσα από το 2006 εμπειρία, όσον αφορά τις δυσκολίες και τα πλεονεκτήματα της εφαρμογής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανόηση της νομικής μορφής και του χρηματοοικονομικού μοντέλου των Ταμείων Αστικής Ανάπτυξης, οι παράμετροι των οποίων διερευνώνται ειδικότερα μέσα από την ανάλυση των όρων του αντίστοιχου διαγωνισμού για τη χώρα μας. Η Ελλάδα βρίσκεται στο στάδιο σύναψης των συμβάσεων με τα Ταμεία Αστικής Ανάπτυξης, ωστόσο πρέπει να επιταχύνει τους ρυθμούς για να μπορέσει να επωφεληθεί από τα πλεονεκτήματα χρήσης του μηχανισμού, διότι απαιτείται να προσαρμόσει το νομοθετικό της πλαίσιο, να κινήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον και να ωριμάσει τις δράσεις και τα έργα που πληρούν ως ένα βαθμό τα κριτήρια επιλεξιμότητας του JESSICA.
description: In the framework of structuring the European urban policy and the Cohesion Policy, it has been acknowledged that it is urgent to create and establish special financial instruments, aiming to take best profit of the Structural Funds, in a more systematic and sustainable way, especially after the conclusion of the current programmatic period (2013). JESSICA stands for Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas and belongs to the four initiatives designed in 2006 by the European Commission, in collaboration with the European Investment Bank, which aim is to finance high quality urban projects to support excluded urban areas, under the condition that these projects form part of an integrated plan for sustainable development. An integrated plan for sustainable development comprises a system of interlinked actions which seeks to bring about a lasting improvement in the economic, physical, social and environmental conditions of a city or an area within the city. JESSICA is not a new source of funding for Member States, but rather a new way of using existing Structural Fund grant allocations to support urban development projects. Under the new procedures, Member States are being given the option of using some of their EU grant funding, to make repayable investments in such projects as mentioned. These investments may take the form of equity, loans and/or guarantees and are delivered to projects via Urban Development Funds and, if required, by Holding Funds. Rules on the eligibility of project expenditure, using JESSICA, are the same as those on the use of Structural Funds and also need to take under consideration any specific national constraints. When considering which projects could make use of JESSICA funding, an integrated approach is necessary. JESSICA funds could be targeted specifically at projects such as urban infrastructure, rehabilitation of heritage sites, redevelopment of brownfield sites, waste management, energy efficiency improvement etc. The principal benefits of using the initiative are the following: recycling of funds, leverage investments of the private sector, flexibility in financial project management, benefit from expertise of the banking and private sector. The implementation progress throughout the European community is presented by a variety of chosen examples, focused on the constraints and the benefits of the instrument. The understanding of the UDFs’ legal body and financial structure being of special interest, the study is focusing therefore in detail on the relevant terms of the public procurement call for UDF - Greece. Actually Greece has accomplished the negotiation stage of the operational agreements with the selected UDFs, but has to urge the ongoing process needed, in order to achieve the goal to benefit from the implementation of JESSICA, given the fact that there is still a lot to be done, e.g. to adapt properly the legislative framework, to incentive the investors’ interest and to mature the potential projects under the eligibility criteria of JESSICA.