Πρότυπο γνωσιακών διαταραχών στην Ιδιοπαθή νόσο του Parkinson και σε άλλα Παρκινσονικά σύνδρομα
Creators: name: Χαρίτου, Ελεάνα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Γνωσιακά ελλείματα
νόσος Parkinson (PD)
άνοια με σωμάτια Lewy
Ατροφία πολλαπλών συστημάτων Φλοιοβασική εκφύλιση
Προϊούσα Υπερπυρηνική Παράλυση
Cognitive decline
Parkinson disease (PD)
άνοια με σωμάτια Lewy (DLB) Ατροφία πολλαπλών συστημάτων (MSA)
Φλοιοβασική εκφύλιση (CBD) Προϊούσα Υπερπυρηνική Παράλυση (PSP)

description: Η γνωστική έκπτωση είναι ένα σύνηθες μη κινητικό σύμπτωμα των ασθενών με ιδιοπαθή Νόσο Parkinson (PD) καθώς και άλλων παρκινσονικών συνδρόμων προδιαθέτοντας σε πτωχή κλινική πρόγνωση. Η κλινική εικόνα ποικίλει ανάμεσα στους ασθενείς και μπορεί να είναι από υποκειμενικά ενοχλήματα των ασθενών ή των οικείων/φροντιστών έως την ήπια γνωσιακή διαταραχή και τέλος την άνοια. Στη νόσο Parkinson οι ανώτερες γνωστικές λειτουργίες που προσβάλλονται συνήθως είναι οι επιτελικές λειτουργίες, η προσοχή, η οπτικοχωρική αντίληψη και τελικά η μνήμη και άλλες λειτουργίες. Συνήθως οι ασθενείς που εμφανίζουν άνοια είναι μεγάλης ηλικίας, με μεγάλη πορεία νόσου και συνήθως συνοδεύεται από έντονα κινητικά συμπτώματα, ψύχωση/παραισθήσεις και δυσαυτονομία. Στην άνοια με σωμάτια Lewy , η άνοια αποτελεί κύριο κλινικό χαρακτηριστικό για τη διάγνωση της νόσου. Στην MSA δεν είναι το προέχον σύμπτωμα, ωστόσο αν υπάρχει μπορεί να έχουμε ήπιες διαταραχές στις επιτελικές λειτουργίες. Τα χαρακτηριστικά γνωσιακά ελλείματα της Φλοιοβασικής εκφύλισης (CBD) είναι η διαταραχή στον λόγο, στην οπτικοχωρική αντίληψη, στις επιτελικές λειτουργίες και διαταραχή συμπεριφοράς. Τα ελλείματα στα γνωστικά πεδία μπορεί να προηγούνται των κινητικών συμπτωμάτων αναλόγως τον κλινικό υπότυπο. Στην προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση (PSP) τα γνωσιακά ελλείματα αποτελούν ένα από τα τέσσερα βασικά κλινικά χαρακτηριστικά για τη διάγνωση της νόσου. Μπορεί να έχουμε είτε μετωπιαία υποφλοιώδη άνοια είτε διαταραχή λόγου με τη μορφή της μη ρέουσας/ αγραμματικής μορφής της πρωτοπαθούς προϊούσας αφασίας ή προοδευτική απραξία του λόγου.
description: Cognitive decline is a common non-motor symptom in patients with idiopathic Parkinson's Disease (PD) as well as other Parkinsonian syndromes, predisposing them to poor clinical prognosis. The clinical picture varies among patients and can range from subjective complaints of the patients or their relatives/caregivers to mild cognitive impairment and, eventually, dementia. In Parkinson's disease, the higher cognitive functions typically affected are executive functions, attention, visuospatial perception, and ultimately memory and other functions. Patients who develop dementia are usually older, have a long disease duration, and often have prominent motor symptoms, psychosis/hallucinations, and dysautonomia. In Lewy body dementia, dementia is a key clinical feature for the diagnosis of the disease. In Multiple System Atrophy (MSA), it is not a predominant symptom, but if present, it may involve mild deficits in executive functions. The characteristic cognitive deficits in Corticobasal Degeneration (CBD) include speech disorders, visuospatial perception problems, executive function deficits, and behavioral changes. Cognitive impairments may precede motor symptoms depending on the clinical subtype. In Progressive Supranuclear Palsy (PSP), cognitive deficits are one of the four main clinical features for the diagnosis of the disease. These may present as either frontal-subcortical dementia or language disturbances in the form of non-fluent/agrammatic primary progressive aphasia or progressive apraxia of speech.