Η ακαδημαϊκή θεολογία κατά τον αρχιμανδρίτη Σωφρόνιο του Έσσεξ
Creators: name: Fr. Penney, Matthew Paul
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2013
Subjects: Ακαδημαϊκή
Χαρισματική
Γνωσιολογία
Academic
Charismatic
Epistemology

description: Υπάρχει μια έλλειψη συγκεκριμένης μελέτης που να αφιερώνεται εξ ολοκλήρου στην προσέγγιση της Ακαδημαϊκής Θεολογίας από τον αρχιμανδρίτη Σωφρόνιο. Μέσα από την ανάλυση των πέντε κεφαλαίων της παρούσας εργασίας, θεωρούμε δύο βασικά μέρη – η κατανόηση του της θεολογικής γνωσιολογίας, και οι απόψεις του για την ακαδημαϊκή θεολογία. Στο πρώτο κεφάλαιο εξετάζουμε αυτή η κατανόηση περί της θεολογικής γνωσιολογίας, η οποία πάνω από όλα πρέπει να είναι προσωπική, κοινωνία εν ζωή και στο Είναι – μία υπαρξιακή βίωση. Η προοπτική αυτη έρχεται σε αντίθεση με την φιλοσοφική και επιστημολογική γνώση, η οποία έχει την τάση να αντικειμενοποιεί αυτό που μελετά. Παρουσιάζουμε επίσης το είδος εκείνο της γνώσης το οποίο προκύπτει από την προσωπική, εμπειρική, κοινωνία στο Είναι, δηλαδή, ‘χαρισματική γνώση’. Επίσης, αυτή η γνώση απαντάει στο ερώτημα για τη ‘βεβαιότητά’ σε σχέση με τη γνώση. Το δεύτερο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στις προϋποθέσεις της χαρισματικής γνώσης, δηλαδή της «θεογνωσίας»∙ που είναι η ακεραιότητα της πίστης και η ασκητική ζωή. Η διατήρηση του αλώβητου χαρακτήρα της πίστης προϋποθέτει αρχικά την πίστη στη θεανθρωπότητα του Χριστού και κατόπιν την ολόκληρη διδασκαλία της Εκκλήσιας. Για να καταστεί ενεργή η χάρη του Αγίου Πνεύματος είναι απαραίτητο οι άνθρωποι να είναι μέλη της Μίας, Αγίας, Καθολικής, και Αποστολικής Εκκλησίας, δηλαδή της Ορθοδόξου. Προκειμένου ο άνθρωπος να διατηρηθεί εντός των πλαισίων αυτής της πίστης είναι αναγκαίο να ‘διάγει’ σύμφωνα με την ασκητική ζωή της Εκκλησίας. Η ενάσκηση των αρετών, σύμφωνα με τον π. Σωφρόνιο, οδηγούν στη θεογνωσία. Στο τρίτο κεφάλαιο εξετάζουμε το περιεχόμενο της Πίστης - που προϋποτίθεται για θεογνωσία, δηλαδή τα δόγματα, τα οποία πρέπει να τα εγκολπωθεί ο πιστός προκειμένου να οδηγηθεί στη Χριστομορφοποίηση. Σε αυτό το στάδιο της πνευματικής κατάστασης ο πιστός προσεγγίζει αυτό που καλούμε ‘δογματική συνείδηση’. Εδώ διακρίνει τις ενέργειες του Θεού από τις δαιμονικές και να αποτυπώνει τις επισκέψεις της χάριτος δια μέσου των εμπερίων της χαρισματικής γνώσης. Η μετάβαση σε αυτό το επίπεδο σημαίνει ότι ο φορέας της θείας χάριτος μπορεί, όταν προσπαθεί να εκφάσει αυτή την ‘δογματική συνείδηση’, να ‘παράγει’ πρωτογενή θεολογία, την κατεξοχήν θεολογία της Εκκλησίας, δηλαδή τη χαρισματική θεολογία. Στο τέταρτο κεφάλαιο, καταδεικνύουμε την αναγκαιότητα της ζωντανής πίστης και της ασκητικής ζωής για τους ακαδημαϊκούς θεολόγους προκειμένου να αποφύγουν να ταυτισθούν αποκλειστικά με τον ‘επαγγελματισμό’. Ενώπιον της ακαδημαϊκής θεολογίας ορθώνονται ορισμένα εμπόδια: Η υπερβολική χρήση της λογικής, η λαθεμένη χρήση της φαντασίας, η τάση για τη δημιουργία θεολογικών και φιλοσοφικών συστημάτων και η φύση της υπερηφάνειας να αποπροσανατολίζει το νου, καθώς οδηγεί στην υπερβολικό θαυμασμό ατομικών ιδεών και ‘διεισδύσεων’. Στο πέμπτο κεφάλαιο περιγράφουμε το ρόλο της ακαδημαϊκής θεολογίας, που είναι πολύμορφος. Συμβάλλει στην έκθεση της πίστης της Εκκλησίας, στην οριοθέτηση της φιλοσοφίας, στη σωστή χρήση της λογικής και στην κατάδειξει της αναγκαιότητας να ακολουθεί κανείς τη διδασκαλία, την εμπειρία των αγίων Πατέρων και την ιερή παράδοση της Εκκλησίας. Παρόμοια νοείται και το ύψιστο αγαθό, που πρέπει να επιδιωχθεί από τον ακαδημαϊκό θεολόγο. Δηλαδή, να συνδυάζει την αγιοπνευματική με τη διανοητική ζωή. Στην υψηλότερη έκφρασή της η πραγματικότητα αυτή εκφράζεται με τη θεοπτία και την ενόραση του ακτίστου φωτός.
description: There exists a gap in contemporary scholarship concerning the opinion of Archimandrite Sophrony towards Academic Theology. In the present work, we can observe two main parts: the first is an examination of Fr. Sophrony’s view of theological knowledge, and the second is his views on academic theology. In chapter one, we present Fr. Sophrony’s understanding of theological epistemology as above all a personal, existential, communion in life and in Being. This is contrasted to philosophic and scientific knowledge, with their tendency to objectify what they study. The knowledge which results from a personal, existential, communion in Being – what we have called, “Charismatic Knowledge” – are also presented. Chapter two presents the presuppositions for charismatic knowledge, i.e., of knowledge of God. These are holding the faith of the Church, and practicing its ascetic life. This is firstly linked to a belief in the divinity of Christ, and secondly, in all that the Orthodox Church teaches. In order to accomplish this properly one must have the Holy Spirit energizing within him, and so naturally, must be a member of the One, Holy, Catholic, and Apostolic Church – that is, the Orthodox. The ascetic life of the Church as the expression of the Faith in action is also required. It is this union of right belief and the keeping of the commandments of Christ, i.e., the ascetic life, that leads to authentic knowledge of God according to Fr. Sophrony. In Chapter three we examine what this Faith that is presupposed consists in, i.e., the dogmas. Also we illustrate how one must embody these through becoming Christ-like. When one has accomplished this, a person is approaching the acquisition of Dogmatic Consciousness. This bestows the ability to discern the energies of God from those of the devil, and to express the visitations of grace that occur within the experiences of charismatic knowledge. When one has achieved this level, they are at the stage of producing first-hand, existential theology, or Charismatic Theology – the authentic theology of the Church. In chapter four, we present the necessity of a lively faith and the ascetic life among academic theologians in order to avoid becoming “professional” theologians only. We also examine the chief obstacles for academic theology: the overuse of the intellect, the misuse of the imagination, the tendency to create theological and philosophical systems that do not correspond to reality, and the nature of pride to distort the intellect and lead it to the inordinate attraction to one’s own ideas and “insights”. In chapter five, we describe the role of academic theology: to expound the Faith of the Church, to set boundaries for philosophic inquiry, and the necessity to follow the teachings – the experience – of the Holy Fathers and the Holy Tradition of the Church. We also present the highest ideal for an academic theologian: to combine in oneself the spiritual life in the Holy Spirit, with the intellectual life. In its highest form this is manifested in divine-vision, with the person becoming a god-seer and theologian of the uncreated light.