Χρήση βλαστοκυττάρων στη Σκλήρυνση κατά Πλάκας - Μία επικαιροποιημένη ανασκόπηση
Creators: name: Κύρκου, Κατερίνα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Σκλήρυνση Κατά Πλάκας
Βλαστοκύτταρα
Θεραπεία με βλαστοκύτταρα στην ΣΚΠ
Multiple sclerosis
Stem cells
Stem cells therapy in MS

description: Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) χαρακτηρίζεται ως μία πολυεστιακή φλεγμονώδης διαταραχή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) και αποτελεί την πιο κοινή αιτία νευρολογικής αναπηρίας σε νεαρούς ενήλικες παγκοσμίως. Η αιτιοπαθογένεια της νόσου απαρτίζεται από γονιδιακούς και επιγενετικούς μηχανισμούς, από ιογενείς λοιμώξεις, και άλλους παράγοντες, όπως η παχυσαρκία και το κάπνισμα. Στην παθοφυσιολογία προέχει η παρουσία μεγάλων συρρεουσών απομυελινωτικών αλλοιώσεων στη λευκή ουσία του ΚΝΣ, ενώ η διάγνωση της νόσου είναι αποτέλεσμα συνδυασμού απεικονιστικών και κλινικών χαρακτηριστικών. Τα αναθεωρημένα κριτήρια McDonald του 2017 αποτελούν το πρότυπο που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση των τριών μορφών της ΣΚΠ, σε συνδυασμό με την κλίμακα αξιολόγησης της σχετιζόμενης με τη ΣΚΠ αναπηρίας (EDSS). Όσον αφορά τις διαθέσιμες νοσοτροποποιητικές αγωγές (DMTs) ισχύει ωστόσο, ότι υπάρχουν ασθενείς που δεν έχουν ελάττωση των φλεγμονωδών διεργασιών ή περιορίζονται από τις διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες. Στο τοπίο της διαχείρισης της νόσου, έρχεται να προστεθεί η θεραπεία με βλαστοκύτταρα, η οποία περιλαμβάνει τη μεταμόσχευση σε ασθενείς διαφόρων τύπων βλαστοκυττάρων, αυξάνοντας το πλήθος των θεραπευτικών επιλογών. Τα κατεξοχήν βλαστοκύτταρα που έχουν δοκιμαστεί είναι τα μεσεγχυματικά, αλλά επιπροσθέτως έχουν μελετηθεί και άλλοι τύποι βλαστοκυττάρων, όπως τα αυτόλογα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα, τα νευρικά βλαστοκύτταρα, τα ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα και τα επαγόμενα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα. Στην παρούσα εργασία, συγκεντρώθηκαν κλινικές μελέτες των τελευταίων πέντε ετών που περιλαμβάνουν θεραπεία με: α) μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα ομφαλίου λώρου, β) αυτόλογα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα, γ) αυτόλογα -και μη- μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα και δ) νευρικά προγονικά βλαστοκύτταρα. Τέλος, συγκεντρώθηκαν κλινικές μελέτες για: α) την αξιολόγηση των επιπέδων NfL και CXCL13 στο ΕΝΥ μετά από θεραπεία με MSCs, β) τα νευροφυσιολογικά αποτελέσματα από την TMS μετά τη θεραπεία με aMSCs, γ) την αξιολόγηση της ασφάλειας και της κλινικής αποτελεσματικότητας των βιοδεικτών της επαναλαμβανόμενης ενδοκοιλιακής χορήγησης κυττάρων MSC-NTF, και δ) τα αποτελέσματα της μελέτης STEMS.
description: Multiple sclerosis (MS) is characterized as a multifocal inflammatory disorder of the Central Nervous System (CNS) and is the most common cause of neurological disability in young adults worldwide. The etiopathogenesis of the disease is composed of gene and epigenetic mechanisms, viral infections, and other factors such as obesity and smoking. The pathophysiology is dominated by the presence of large confluent demyelinating lesions in the white matter of the CNS, and the diagnosis of the disease is the result of a combination of imaging and clinical features. The 2017 revised McDonald criteria are the standard used to diagnose the three forms of MS, in conjunction with the MS-related disability rating scale (EDSS). As far as the available Disease Modifying Therapies (DMTs) are concerned, however, it is true that there are patients who do not have a reduction of inflammatory processes or are limited by the various side effects. Adding to the landscape of disease management is stem cell therapy, which involves transplanting patients with various types of stem cells, increasing the number of treatment options. The predominant stem cells that have been tested are mesenchymal stem cells, but other types of stem cells have also been studied, such as autologous hematopoietic stem cells, neural stem cells, human embryonic stem cells and induced pluripotent stem cells. In this review, clinical studies from the last five years involving treatment with: a) umbilical cord mesenchymal stem cells, b) autologous hematopoietic stem cells, c) autologous -and non-autologous- mesenchymal stem cells and d) neural progenitor stem cells were summarized. Finally, clinical studies were collected: a) to evaluate NfL and CXCL13 levels in CSF after treatment with MSCs, b) to evaluate neurophysiological effects of TMS after treatment with aMSCs, c) to evaluate the safety and clinical efficacy of biomarkers of repeated intra-abdominal administration of MSC-NTF cells, and d) the results of the STEMS study.