Αποκατάσταση και επανάχρηση διατηρητέου κτιρίου σε επαφή με το βυζαντινό τείχος της Δράμας
Creators: name: Καραγιάννης, Νικόλαος Κωνσταντίνου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Αποκατάσταση
Νεοκλασικό κτίριο-Δράμα
Restoration
Neoclassic building-Drama

description: Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί η μελέτη αποκατάστασης και επανάχρησης του διατηρητέου κτιρίου στη Δράμα. Συνιστά την αρχιτεκτονική προσέγγιση μίας διεπιστημονικής συνεργασίας με την πολιτικό μηχανικό Ελίνα Ποπωβίδου η οποία παράλληλα, στη δική της διπλωματική εργασία, εστίασε στη δομοστατική επάρκεια του κτιρίου και στον ανασχεδιασμό του φέροντα οργανισμού του. Η εκπόνηση της εργασίας οργανώνεται σε δύο μέρη. Στο Α’ μέρος παρατίθεται η ανάλυση και τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάστασης του κτιρίου, ενώ στο Β’ μέρος περιγράφονται οι αρχιτεκτονικές προτάσεις για το πλαίσιο της νέας λειτουργίας του, καθώς και οι επεμβάσεις της δομικής αποκατάστασής του. Το κτίριο μελέτης βρίσκεται στη παλιά πόλη της Δράμας, επί της οδού Ναυάρχου Κουντουριώτου 18. Αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα, ενώ καλύπτεται από ξύλινη κεραμοσκεπή. Η επιφάνεια κάθε ορόφου φτάνει τα 190 τ.μ., ενώ το οικόπεδο καλύπτει περί τα 425τ.μ. Η ανέγερσή του από τον καπνέμπορο Γιαννούλη Δάκο τοποθετείται στο διάστημα 1925-1927. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο δείγμα του νεοκλασικισμού όπως αυτός διαμορφώθηκε στη περιοχή της Δράμας εκείνη τη περίοδο. Η βασική ιδιαιτερότητα του κτιρίου είναι η δομική σχέση του με το βυζαντινό τείχος της Δράμας. Στα δύο πρώτα επίπεδα εφάπτεται με τον οχυρωματικό περίβολο ο οποίος λειτουργεί ως τέταρτος τοίχος του κτίσματος, ενώ το τρίτο επίπεδο υπερβαίνει το ύψος του μνημείου, η στέψη του οποίου χρησιμοποιείται για την έδραση της ανατολικής εξωτερικής τοιχοποιίας και τη δημιουργία εξώστη. Η γειτνίαση αυτή, σε συνδυασμό με το αρχιτεκτονικό του ύφος, ανάγουν το ιστορικό κτίριο στο μοναδικό δείγμα αυτού του τύπου δόμησης για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και υπογραμμίζουν την ιστορική του αξία. Στην αρχική του φάση, το κτίριο είχε μεικτή χρήση. Τα δύο πρώτα επίπεδα λειτούργησαν ως αποθήκη καπνού, ενώ στο τρίτο η κατοικία της οικογένειας Δάκου. Τη περίοδο της Βουλγαρικής κατοχής της Δράμας (1941-1944), αποτέλεσε τη κατοικία του Βούλγαρου αντιδημάρχου, ενώ από το 1960 μέχρι το 1999 λειτούργησε ως το κτίριο της Ασφάλειας Δράμας. Έκτοτε εγκαταλείπεται και περνάει στην ιδιοκτησία του Δήμου Δράμας το 2004. Από το 1987 είναι χαρακτηρισμένο έργο τέχνης με προστασία και του περιβάλλοντος χώρου του από το ΥΠΠΟ. Κατά τη διερεύνηση του κτιρίου, ολοκληρώθηκε η γεωμετρική αποτύπωση και παράχθηκαν τα σχέδια της υφιστάμενης κατάστασης, διαπιστώθηκαν οι μετασκευές που έλαβαν χώρα από τους διαφορετικούς ιδιοκτήτες, αναλύθηκαν τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του, τεκμηριώθηκε η κατασκευαστική λογική που το διέπει, καθώς και οι φθορές από το πέρασμα του χρόνου. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο αρχικός διπλός χαρακτήρας του κτιρίου, ως κατοικία και αποθήκη καπνού, εκφράζεται στο εσωτερικό των επιπέδων του, τόσο σε θέματα μορφής όσο και τυπολογίας, ενώ σημαντικές διαφοροποιήσεις αφορούν και την κατασκευαστική δομή των δύο ενοτήτων. Η πρόταση για την νέα χρήση αφορά την έδρα της τοπικής Εφορείας Αρχαιοτήτων, η οποία δύναται να ενταχθεί αρμονικά στο συγκεκριμένο ιστορικό κτίριο. Ταυτόχρονα, ο δημόσιος χαρακτήρας και η καθημερινή ζωή στους χώρους του, αποτελούν σημαντικά στοιχεία της περαιτέρω πορείας του κτιρίου. Η αρχιτεκτονική πρόταση αποσκοπεί στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής αξίας του κτιρίου η οποία σχετίζεται με ζητήματα μορφολογίας, τυπολογίας της σχέσης του με το βυζαντινό τείχος καθώς και της ιστορικής του αξίας
description: The object of this study is the restoration and reuse of a neoclassical building in the city of Drama and has been held throughout an interdisciplinary approach in cooperation with the structural engineer Elina Popovidou. Τhe study consist of two parts. The first one refers to the analysis of the existing condition of the building, while in the second is presented the architectural proposal. The building is located at the old part of the city of Drama. It is a three story structure with a wooden roof at the top. Each floor is of 190 m² while the whole site covers 425m². It was built by its landlord and tobacco trader Giannoulis Dakos, between 1925-1927. It is a particular sample of neoclassicism as it was shaped in the region of Drama that period. The basic particularity of the building is its structural relation with the Byzantine Wall of Drama. The first two levels the building are attached to the Wall while the last level is built on the top of the monument, forming a balcony as well. This adjacency, in combination with its architectural style make this historical building unique around Eastern Macedonia and underline its historical value. At the initial phase, the building had mixed use. The two first levels functioned as tobacco store, while in the third was the residence of the family. During the period of Bulgarian possession of the city (1941-1944), the building had been the residence of Bulgarian vice-mayor. Later, between 1960 and 1999, into it, was hosted the police department of Drama. Afterwards it has been abandoned and in the meanwhile, in 2004, was bought by the Municipality of Drama. Since 1987, the building is listed as protected monument as well as its surrounding area by the Ministry of Culture. During the study of the building, in order to produce the drawings of the existing condition, firstly we focused on the geometric imprinting of it. Following, it took place the study of transformations in parallel with its architectural and structural analysis as well as the pathology of the building. It is crucial that the initial mixed use of the building, as residence and smoke store, is reflected in the interior, in terms of form as well as of typology, while structural variations also take place between these two parts. The proposal concerns the use of the building as the Local’s Ephorate of Antiquities headquarter, which was found a suitable and compatible one. At the same time, the public character and the daily use of the building constitute basic elements of its future life. Furthermore, the settlement of the Ephorate’s individual units, allows and supports the scenario according to which, inside the building, apart from the offices it could be hosted cultural events of wider interest as well. The architectural proposal aims in the appointment of the building’s architectural value which is related with its morphology, typology and its relation with the Byzantine wall as well as its historical value