Εντοπισμός υφάλμυρων υδροφόρων στρωμάτων με τη χρήση γεωφυσικών μεθόδων: Εφαρμογή στην περιοχή του Αγγελοχωρίου, Θεσσαλονίκης
Creators: name: Κεσόγλου, Ολυμπία Παντελή
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Οδηγία 2000/60/ΕΕ
Ηλεκτρική τομογραφία
Ποιότητα υπόγειων υδάτων
Directive 2000/60/EC Electrical tomography
Quality of the groundwater

description: Η Οδηγία - Πλαίσιο 2000/60/ΕΕ ορίζει μια ενιαία στρατηγική για τη διαχείριση και την προστασία των εσωτερικών υδάτων των κρατών-μελών της Ευρώπης. Σε συνδυασμό με την οδηγία 2006/118/ΕΕ για τα υπόγεια νερά, στόχος της είναι η θέσπιση ειδικών μέτρων για τον έλεγχο, την πρόληψη της ρύπανσης αλλά και την αποτροπή της περαιτέρω υποβάθμισης των υπόγειων υδάτων, ώστε να επιτευχθεί καλή χημική και ποσοτική κατάσταση αυτών έως το Δεκέμβριο του 2015. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως κύριο σκοπό τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση των υφάλμυρων υδροφόρων στρωμάτων στην περιοχή του Αγγελοχωρίου, καθώς επίσης και την πρόταση μέτρων για τη σωστή διαχείριση του ύδατος. Το Αγγελοχώρι βρίσκεται 32 χλμ. νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης. Είναι μία παραθαλάσσια περιοχή με μέγιστο υψόμετρο 50m περίπου. Περιβάλλεται στις τρεις μεριές της από θάλασσα, βόρεια, νότια και δυτικά, ενώ η μόνη τροφοδοσία γλυκού νερού στους υπόγειους υδροφορείς αναμένεται από τα ανατολικά. Γεωτεκτονικά ανήκει στο ανατολικό τμήμα της ζώνης του Αξιού και συγκεκριμένα στη ζώνη Παιονίας. Ολόκληρη η έκταση της περιοχής καλύπτεται από ιζήματα του Νεογενούς και Τεταρτογενούς και τα υλικά του υπεδάφους αντιστοιχούν κυρίως σε αργίλους, άμμους, ψαμμίτες, χαλίκια και μάργες. Η τοποθεσία, που επιτρέπει τη διείσδυση της θάλασσας, αλλά και η λιθοστρωματογραφία της περιοχής αποτελούν ένδειξη για την ύπαρξη υφαλμύρισης γεγονός που οδήγησε στην πραγματοποίηση της παρούσας έρευνας. Η μελέτη της περιοχής πραγματοποιήθηκε τόσο με την εξέταση υδρογεωλογικών στοιχείων όσο και με τη χρήση γεωφυσικών μεθόδων και συγκεκριμένα με την εφαρμογή της μεθόδου της ηλεκτρικής τομογραφίας. Από τη μέτρηση της στάθμης του υπόγειου νερού προκύπτει αρνητική πιεζομετρία με τιμές από -0,5 έως -3 και η διεύθυνση ροής είναι από το νότιο προς το βόρειο τμήμα. Από τη χημική ανάλυση των δειγμάτων προέκυψαν κυρίως υψηλές τιμές ηλεκτρικής αγωγιμότητας, διαλυμένων στερεών και περιεκτικότητας σε χλωριόντα. Είναι φανερό πως το νερό όλων των γεωτρήσεων έχει επηρεαστεί από τη θαλάσσια διείσδυση και χαρακτηρίζεται ακατάλληλο για πόση. Στη συνέχεια με την εφαρμογή της ηλεκτρικής τομογραφίας προέκυψε η απεικόνιση του υπεδάφους βάσει των τιμών της ειδικής ηλεκτρικής αντίστασης των σχηματισμών που μετρήθηκαν. Με τη βοήθεια των λιθολογικών τομών γεωτρήσεων που βρέθηκαν στην περιοχή μελέτης έγινε η βαθμονόμηση των τιμών ειδικής ηλεκτρικής αντίστασης και δημιουργήθηκαν τα γεωλογικά προφίλ του υπεδάφους από τα οποία εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν σε 2 και 3 διαστάσεις τα υδροφόρα στρώματα της περιοχής που προέκυψαν με βάση την ποιότητα. Παρατηρούνται πράγματι δύο υπόγειοι υδροφορείς μεγάλου πάχους που έχουν υποστεί ρύπανση λόγω θαλάσσιας διείσδυσης. Τα συμπεράσματα της παρούσας μελέτης είναι πως η παρουσία του προβλήματος της υφαλμύρισης στην ευρύτερη περιοχή του Αγγελοχωρίου είναι έντονη λόγω διείσδυσης της θάλασσας, πως η ποιότητα των υπόγειων υδάτων σε όλη την παράκτια έκταση σύμφωνα με την εργαστηριακή ανάλυση χαρακτηρίζεται ως υποβαθμισμένη και θεωρούνται ακατάλληλα για πόση και τέλος θα πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα σωστής διαχείρισης των υδάτων, να πραγματοποιούνται αντλήσεις μόνο από τα γλυκά υδροφόρα στρώματα βάσει των εκτιμώμενων θέσεων που προτείνονται στους παράγωγους χάρτες, και να υπάρχει συστηματική παρακολούθηση και έλεγχος της ποιότητας στα υπόγεια ύδατα της περιοχής.
description: The Directive - 2000/60/EC provides a united strategy for the management and protection of inland waters in the member states of Europe. In combination with the Directive 2006/118/EE for groundwater, its objective is to introduce specific measures to control and prevent pollution and further degradation of groundwater to achieve their good chemical and quantitative status till December of 2015. The present thesis has as main objective the identification and mapping of brackish aquifers in the area of Aggelochori as well as proposing measures for proper water management. Aggelochori is located 32 km southeast of Thessaloniki. It is a coastal region with a maximum altitude of about 50m. Surrounded on its three sides by the sea (at the north, south and west), the only supply of fresh water in underground aquifers comes from the east. Geotectonicly it belongs to the eastern area of Axios river and specifically the particular zone of Paeonia. The entire area is covered by sediments of Neogene and Quaternary and the materials of the subsoil correspond mainly to clays, sands, sandstones, gravel and loam. The location which allows both the penetration of the sea and the lithostromatografia of the region indicates the existence of salinization which led to the realization of this research. The study area was examinated according to hydrogeological data and using geophysical methods as the method of electrical resistivity tomography. By measuring the level of groundwater resulting negative piezometry with values from -0.5 to -3 and flow direction is from south to north. From the chemical analysis of samples obtained primarily high values of electrical conductivity, dissolved solids and content of Cl. It is obvious that water of all the wells is affected by seawater intrusion, and therefore is not potable. In continuation, the application of electrical resonance revealed the depiction of the subsoil according to the values of electrical resistivity of the clusters measured. The borehole lithological sections which were found in the study area contributed to the calibration of the values of electrical resistivity and the realisation of the geological profile of the subsoil from which the aquifers of the region were identified and mapped in 2 and 3 dimensions. There are actually two thick aquifers that are contaminated by seawater intrusion. The conclusions of this study are that the presence of the problem of salinization in the region of Aggelochori is strong because of the penetration of the sea, the quality of the groundwater throughout the coastal area in accordance with the laboratory analysis is classified as degraded and the water is considered not potable. In addition immediate measures need to be taken for the proper management of water: pumpings should be done just by fresh water aquifers according to the estimated thesis that is being proposed at the producted maps and the quality of groundwater in the area should be systematically monitored and controlled.