Αποτίμηση εξωτερικών επιδράσεων της γεωργίας στην κοιλάδα του ποταμού Στρυμόνα
Creators: name: Ράγκος, Αθανάσιος Χ.
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2008
Subjects: Αγροτική πολιτική
Πολυλειτουργική γεωργία
Αποτίμηση εκτός αγοράς
Non-market valuation
Agricultural policy
Multifunctional agriculture

description: Οι εξωτερικές επιδράσεις αποτελούν εγγενές φαινόμενο της γεωργίας. Πρόκειται για μη εμπορεύσιμες εκροές, που παράγονται συνδεμένα με τα τρόφιμα και τις κλωστικές ίνες, οι οποίες επηρεάζουν τους τομείς του περιβάλλοντος, της αγροτικής ανάπτυξης και της ασφάλειας των τροφίμων. Η παραγωγή εξωτερικών επιδράσεων από τη γεωργία συνιστά την πολυλειτουργικότητά της, η οποία αποτελεί επιχείρημα ορισμένων χωρών για τη συνέχιση της προστασίας του γεωργικού τομέα τους. Σκοπός αυτής της διδακτορικής διατριβής είναι η αποτίμηση ορισμένων από τις εξωτερικές επιδράσεις της γεωργίας στην κοιλάδα του ποταμού Στρυμόνα του Νομού Σερρών. Η αποτίμηση στηρίζεται στη μέθοδο του πειράματος επιλογής (choice experiment) με την οποία καταγράφονται οι προτιμήσεις των κατοίκων της περιοχής για τρία χαρακτηριστικά της πολυλειτουργικότητας της γεωργίας. Πρόκειται για τις εξωτερικές επιδράσεις της γεωργίας στο περιβάλλον και ιδιαίτερα στους υδατικούς πόρους, την αποδέσμευση εργασίας από τη γεωργία για την ανάπτυξη εναλλακτικών δραστηριοτήτων όπως η διατήρηση του γεωργικού τοπίου και της γεωργικής πολιτιστικής κληρονομιάς και τις αξίες του γεωργικού επαγγέλματος, που αντανακλώνται στην επιδίωξη για υψηλότερα εισοδήματα στον τομέα, που θα διασφαλίσουν τη συνέχισή του. Η επίτευξη αυτών των στόχων διερευνάται στα πλαίσια ενός σεναρίου που περιλαμβάνει την εκτατικοποίηση της γεωργίας, με την ίδρυση ενός κοινωφελούς τοπικού Οργανισμού που θα την επιβλέπει. Οι δυνατότητες μιας τέτοιας εκτατικοποίησης διερευνώνται με τη μέθοδο του παραμετρικού προγραμματισμού. Από την εφαρμογή της μεθόδου προκύπτει ότι η υποκατάσταση εντατικών καλλιεργειών από εκτατικότερες συνεπάγεται μείωση των πιέσεων της γεωργίας στο οικοσύστημα και αύξηση των εισοδημάτων, αλλά θα επιφέρει μείωση της απασχόλησης στον τομέα. Προκύπτει έτσι η αναγκαιότητα δημιουργίας εναλλακτικών δραστηριοτήτων για τη συγκράτηση του πλεονάζοντος εργατικού δυναμικού στην περιοχή. Τα αποτελέσματα του πειράματος επιλογής φανερώνουν πως οι κάτοικοι της περιοχής αναγνωρίζουν αυτά τα χαρακτηριστικά της γεωργίας. Η ετερογένεια των προτιμήσεών αποτυπώνεται στα αποτελέσματα εκτίμησης υποδειγμάτων logit τυχαίων παραμέτρων, που αποκαλύπτουν πως η πλειοψηφία των κατοίκων τόσο της πόλης των Σερρών, όσο και των λοιπών αστικών περιοχών της περιοχής και των αγροτικών περιοχών της ενδιαφέρεται για τα εξεταζόμενα χαρακτηριστικά σε διαφορετικό βαθμό. Ο υπολογισμός της οριακής διάθεσης πληρωμής φανερώνει ότι ο «μέσος» κάτοικος της περιοχής είναι διατεθειμένος να πληρώσει 5,92€ για τη μείωση της χρήσης αγροχημικών κατά 1%, 0,09€ για την επανεκπαίδευση ενός γεωργού, ώστε να απασχοληθεί στην ανάδειξη της γεωργικής πολιτιστικής κληρονομιάς και του γεωργικού τοπίου και 5,77€ για την αύξηση του μέσου γεωργικού εισοδήματος κατά 1%, ως κίνητρο συνέχισης της άσκησης της γεωργίας στην περιοχή. Οι εκτιμήσεις αυτές αξιοποιούνται στον υπολογισμό των ωφελειών από την εκτατικοποίηση της γεωργίας. Η αντιπαραβολή τους με τις αντίστοιχες εισοδηματικές απώλειες φανερώνει ένα καθαρό κοινωνικό πλεόνασμα που οφείλεται στις αξίες που αποδίδει η κοινωνία στην επικράτηση μιας γεωργίας χαμηλών αγροχημικών εισροών, στα πολιτιστικά και φυσικά χαρακτηριστικά που διαμορφώνει η γεωργία και στο ίδιο το γεωργικό επάγγελμα
description: The agricultural sector produces a wide range of externalities. These non-traded goods and services are produced jointly with food and fiber and affect the environment, rural development and food security. The production of externalities from agriculture is referred to as "agriculture's multifunctionality", which provides some countries with arguments for sustaining protection of their agricultural sector. The main purpose of this Ph.D. Thesis is the valuation of several externalities of agriculture in Strymonas valley, in the Prefecture of Serres. The choice experiment valuation technique is employed in order to examine the preferences of local population for three characteristics of agriculture's multifunctionality in the region. These characteristics are externalities on the environment, particularly on water resources, the transfer of surplus labor from agriculture to other sectors in order to safeguard agricultural cultural heritage and agricultural landscapes and the values of farming, which are reflected in increased incomes from agriculture to ensure the existence of faming in the region. The achievement of these goals is examined in a scenario which includes the extensification of farming in the region, by the establishment of a non-profit regional Organization in charge of supervising farming in the area. A parametric programming model is employed in order to examine the possibilities for such an extensification. The results indicate that substitution of intensive crops by more extensive, such as irrigated wheat and lucerne, postulates significant benefits in terms of lower pressures on local ecosystem and increased individual incomes from agriculture, however it is expected to bring about a fall in employment in the agricultural sector. Hence, measures are needed to induce employment in other sectors, so as to provide locals with incentives to remain in the region. The results of the choice experiment point out that locals are familiar with the three characteristics under examination. Preference heterogeneity is revealed in the results of random parameters logit models, which entails that the majority of habitants of three sub-regions in Strymonas valley (city of Serres, other towns in the region and rural areas) is interested in safeguarding these externalities. The estimated marginal willingness to pay indicates that an average local would be willing to 5,92 € for reducing agrochemical use by 1 percent, 0,09 € for retraining one farmer in order to leave farming and work in the emergence of agricultural cultural heritage and agricultural landscape and 5,77 € for increasing average incomes from farming by 1 percent in order to motivate farming in the region. These estimates are used to calculate the compensating surplus from benefits that are expected to occur from extensive agriculture. Comparisons of compensating surplus against income loss reveal a net social surplus from changing the cropping patters in favor of crops with low demands in resources, such as irrigated wheat. This surplus represents the values that society places on farming with low resource use, on cultural and natural characteristics that agriculture creates and on farming itself, which is endowed with non-use vaues