Χάρτης και Κατανομή των Κέντρων-Μονάδων Ημερήσιας Φροντίδας στην Ελλάδα - Προσδιορισμός των Αναγκών με βάση τα Σύγχρονα Ευρωπαϊκά Δεδομένα και τις Μελλοντικές Προβλέψεις για τον Επιπολασμό της Άνοιας
Creators: name: Λουδοβίκου, Άννα Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2024
Subjects: Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας
Άνοια
Επιπολασμός άνοιας
Day Care Centers
Dementia
Prevalence of dementia

description: Η διαχείριση των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, και ειδικά της άνοιας, αποτελεί ένα από τα κύρια σημεία κόστους για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, γεγονός που απαιτεί στρατηγική προσέγγιση στη διοίκηση των υγειονομικών μονάδων σε εθνικό, τοπικό και νοσοκομειακό επίπεδο. Οι ασθενείς με άνοια σταδιακά χάνουν την ικανότητά τους να φροντίζουν τον εαυτό του, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να εκτελούν καθημερινές δραστηριότητες. Η άνοια αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για τα συστήματα υγείας, καθώς μειώνει τα χρόνια ποιότητας ζωής (QALYs) των ασθενών και συνεπάγεται άμεσο και έμμεσο κόστος λόγω των χαμένων εργατοωρών των συνοδών και φροντιστών. Στα δυτικά κράτη, η άνοια είναι ένα από τα μείζονα προβλήματα που οι υγειονομικές αρχές καλούνται να αντιμετωπίσουν, κάτι που καθιστά αναγκαία την ύπαρξη και ανάπτυξη κατάλληλων δομών φροντίδας. Τα Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων (Κ.Η.Φ.Η.) αποτελούν δομές που στοχεύουν μέσω διεπιστημονικής προσέγγισης στη δημιουργική απασχόληση και την ενίσχυση των δεξιοτήτων των ασθενών με άνοια. Αυτές οι δραστηριότητες έχουν ως στόχο να επιβραδύνουν την έκπτωση της λειτουργικότητάς τους, παρέχοντας παράλληλα ανακούφιση στους φροντιστές τους. Η λειτουργία ενός Κ.Η.Φ.Η. δεν απαιτεί μεγάλες υλικοτεχνικές υποδομές, αλλά εξαρτάται κυρίως από καλά εκπαιδευμένο προσωπικό υψηλής κατάρτισης. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, ο αριθμός των Κ.Η.Φ.Η. είναι εξαιρετικά περιορισμένος σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ. Η χώρα μας κατατάσσεται στις χώρες με υψηλή επίπτωση άνοιας, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη για τέτοιες δομές. Παράλληλα, οι προβλέψεις για τη γήρανση του πληθυσμού και το δημογραφικό πρόβλημα υποδεικνύουν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί, αυξάνοντας περαιτέρω τις ανάγκες για φροντίδα ηλικιωμένων με άνοια. Οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη συχνότητα της άνοιας και τις νέες διαγνωστικές μεθόδους, καθιστούν επιτακτική την ανάπτυξη περισσότερων Κ.Η.Φ.Η. σε όλη την επικράτεια. Επιπλέον, η έγκαιρη έναρξη της παρέμβασης σε ασθενείς με άνοια, σε αρχικά στάδια της νόσου, είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών προσεγγίσεων. Ως εκ τούτου, τα Κ.Η.Φ.Η. πρέπει να είναι άμεσα και εύκολα προσβάσιμα τόσο στους ασθενείς όσο και στους φροντιστές τους. Η Ελλάδα διαθέτει μόλις 11 Κ.Η.Φ.Η. που είναι αποκλειστικά στελεχωμένα και λειτουργούν για ασθενείς με άνοια. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των κέντρων βρίσκεται στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αφήνοντας τους ασθενείς στην περιφέρεια και τις ακριτικές περιοχές χωρίς πρόσβαση στη βέλτιστη φροντίδα. Για να ανταποκριθεί η χώρα μας στις ανάγκες του πληθυσμού της και να συμβαδίσει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απαιτείται η ίδρυση περισσότερων Κ.Η.Φ.Η., καλύτερος γεωγραφικός καταμερισμός τους και ενεργός συμμετοχή της τοπικής επιστημονικής κοινότητας για την παραπομπή ασθενών. Ένας manager υγείας όμως είναι σε θέση να γνωρίζει πως μια τέτοια μελέτη απαιτεί διαρκή ενημέρωση για τις τρέχουσες ιατρικές εξελίξεις και ότι οι ανάγκες της χώρας μας, για Κ.Η.Φ.Η. συναρτώνται άμεσα με την ολοένα αυξανόμενη επίπτωση της άνοιας στο πληθυσμό και τη γήρανση του πληθυσμού. Ο στόχος θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ένα Κ.Η.Φ.Η. ανά 100.000 κατοίκους, δηλαδή περίπου 100 κέντρα σε εθνικό επίπεδο. Τα έξοδα για την ίδρυση και λειτουργία αυτών των κέντρων αναμένεται να αντισταθμιστούν από τα οφέλη της μείωσης των χαμένων εργατοωρών των φροντιστών και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των ασθενών. Με αυτόν τον τρόπο, η επένδυση στη φροντίδα ηλικιωμένων με άνοια δεν είναι μόνο ζήτημα ηθικής υποχρέωσης, αλλά και ορθής διαχείρισης των δημόσιων πόρων, προσφέροντας βέλτιστες υπηρεσίες φροντίδας και εξοικονόμηση κόστους.
description: The management of neurodegenerative diseases, particularly dementia, is one of the main cost drivers for the GreekNational Health System, necessitating a strategic approach in the administration of healthcare units at national, local, and hospital levels. Patients with dementia gradually lose their ability to care for themselves, take initiatives, and perform daily activities. Dementia represents a significant burden on healthcare systems as it reduces the patients' quality-adjusted life years (QALYs) and incurs direct and indirect costs due to the lost work hours of caregivers. In Western countries, dementia is one of the major challenges that healthcare authorities need to address, making the existence and development of appropriate care structures essential. Dementia Day Care Units (DDCU) are facilities that, through an interdisciplinary approach, aim to provide creative activities and enhance the skills of patients with dementia. These activities are intended to slow the decline of their functionality while simultaneously providing relief to their caregivers. The operation of a DDCU does not require significant infrastructural investments but relies mainly on well-trained, highly skilled personnel. In Greece, unfortunately, the number of DDCUs is extremely limited compared to other European countries and the USA. The country ranks among those with a high incidence of dementia, further increasing the need for such facilities. Additionally, projections of population aging and the demographic problem suggest that the situation will worsen, further escalating the need for elderly care facilities for dementia patients. The geographical characteristics of Greece, combined with the increasing prevalence of dementia and new diagnostic methods, make the development of more DDCUs across the country imperative. Moreover, the timely initiation of interventions for dementia patients, at the early stages of the disease, is crucial for the effectiveness of therapeutic approaches. Consequently, DDCUs must be readily and easily accessible to both patients and their caregivers. Greece currently has only 11 DDCUs exclusively staffed and operational for dementia patients. The vast majority of these centers are located in the two major urban centers of the country, Athens and Thessaloniki, leaving patients in rural and remote areas without access to optimal care. To meet the needs of its population and align with the European average, the country requires the establishment of more DDCUs, better geographical distribution, and active participation from the local scientific community in referring patients. A health manager, however, understands that such planning necessitates continuous updates on current medical developments and that the country’s needs for DDCUs are directly linked to the increasing prevalence of dementia and the aging population. The target should be at least one DDCU per 100,000 inhabitants, which equates to approximately 100 centers nationwide. The costs for establishing and operating these centers are expected to be offset by the benefits of reducing lost work hours for caregivers and improving patients' quality of life. In this way, investment in elderly care for dementia is not only a matter of moral obligation but also of sound public resource management, offering optimal care services and cost savings.