Οι απόψεις των αρχαίων φιλοσόφων και η στάση της αρχαιοελληνικής κοινωνίας απέναντι στα άτομα με αναπηρία
Creators: name: Δισλή, Αννα-Ελενα Στυλιανού
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: Αρχαία Ελλάδα-αθλητισμός
Ελληνες φιλόσοφοι-Αναπηρία
Ancient Greece-Sports
Greek philosophers-disability

description: Ο Αρχαίος Ελληνικός πολιτισμός έζησε την κορύφωση του τον πέμπτο και τέταρτο αιώνα, με βασικό χαρακτηριστικό το ελεύθερο πνεύμα και με κύριους πρωταγωνιστές της τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους. Οι κοινωνίες και ο άνθρωπος, του παρελθόντος, απέρριψαν, αποδέχτηκαν, ή ακόμα λάτρεψαν το άτομο με διαφορετική εμφάνιση ή συμπεριφορά και ανέπτυξαν ένα περίεργο σύστημα δαιμονολογίας προκειμένου αφενός να εξηγήσουν και αφετέρου να θεραπεύσουν τέτοιες διαφορές. Στρέφοντας μια σύντομη ματιά στην ιστορία της αναπηρίας, θα παρατηρήσουμε από τις αναφορές ό,τι τα άτομα με αναπηρίες υπάρχουν από την στιγμή που το ανθρώπινο είδος άρχισε να αφήνει τα ίχνη του με την συγκρότηση κοινωνιών. Σε κάθε ιστορική περίοδο υπήρχε διαφορετική αντιμετώπιση προς τα άτομα με αναπηρίες που συναρτώνται με τις κοινωνικές συνθήκες και τις κυρίαρχες ομάδες που επικρατούσαν. Οι πρώτες αναφορές καταγράφονται από τον Όμηρο και τον Δημόκριτο. Υπάρχουν αναφορές στα έργα τους για άτομα που διακρίνονται από το σύνολο για κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους τα οποία όμως μπορούν να αναγνωριστούν ως αναπηρία. Αργότερα, στην αρχαία Σπάρτη τα άτομα με αναπηρία θεωρούνταν ότι δεν προσέφεραν τίποτα στην πολιτεία για το λόγο αυτό και υπάρχει η άποψη κάποιων ερευνητών να καταλήγουν σε ένα βάραθρο της πόλης το γνωστό Καιάδα. Σε διαφορετική κατεύθυνση κινείται η πόλη της αρχαίας Αθήνας, η πόλη είχε θεσπίσει νόμο που προστάτευε τα άτομα αυτά προσφέροντας επίδομα που τους επέτρεπε να διαμορφώσουν το εργασιακό τους περιβάλλον και να ζουν ανεξάρτητα. Τα άτομα με αναπηρία δεν έχουν θέση στην Πλατωνική κοινωνία όπως αναφέρει ο φιλόσοφος σε έργο του εισάγοντας νέα μέτρα για την τύχη των νεογέννητων παιδιών. Αντίθετα, ο Αριστοτέλης δίδαξε πως κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και συμβουλεύει να μην περιπαίζουν τα άτομα με αναπηρία αλλά να το ελεούν. Ο ιατροφιλόσοφος Ιπποκράτης έδειξε ενδιαφέρον για την κώφωση καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι εκ γενετής κωφοί δεν έχουν την ικανότητα να ομιλούν διότι τα γλωσσοφωνητικά τους όργανα δεν είναι φυσιολογικά. Τέλος, ο Πλούταρχος αναφέρει ότι στην ρωμαϊκή κοινωνία δεν επιτρεπόταν να συμμετέχουν σε ιεροτελεστίες τα άτομα που είχαν κάποιο σωματικό ή ψυχικό ελάττωμα. Από τη αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα τα άτομα με αναπηρία πέρασαν διάφορα στάδια αντιμετώπισης φτάνοντας σήμερα να είναι κάπως ανθρώπινη.
description: The ancient Greek culture reached its zenith in the fifth and fourth centuries BC; it mainly relied on the principle of free thought and thrived thanks to the key role of ancient Greek philosophers. The societies and the man of the past rejected or accepted – even adored – those who had a different appearance or behaviour. In fact, they developed a strange system of demonology, in an effort to explain and eliminate such differences. If we glimpse the history of disability, we will find out that there has been evidence of the existence of disabled people ever since man left signs of his presence with the formation of societies. The attitude towards the disabled was different from one era to another and was shaped according to social circumstances and dominant social groups. The first historical references about the disabled are found in Homer and Democritus; in their works, they speak of persons who stand out from the crowd because they possess some special characteristics that could, however, be recognized as disability. Later, in ancient Sparta, the disabled were considered as useless for the state and therefore, according to some researchers, ended up in a well-known steep rock in the town, called Kaiadas. The ancient city of Athens espoused a different attitude towards the disabled; it had enacted a law protecting this social group and allowing its members to receive allowances. Thanks to the latter, the disabled could plan their professional lives and live as autonomous entities. In one of his works, Plato mentions that the disabled have no place in his conception of society and introduces new measures on the newborn. Aristotle, however, argues that all human beings are different and suggests that people stop scorning the disabled and feel compassion for them. The Greek philosopher and physician Hippocrates was interested in deafness and concluded that people who are born deaf cannot talk because their speech organs are not normal. Finally, according to Plutarch, in Roman society the persons who had a physical or mental disability were excluded from rituals. The attitude towards the disabled has changed since ancient Greece and is nowadays somehow more humane.