Νόημα και σημασία των κοάν μέσα από μια σημειωτική οπτική
Creators: name: Αϊβαλιώτης, Αλέξανδρος Φιλίππου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2015
Subjects: κοάν
Ζεν Βουδισμός
σημειωτική
koan
Zen Buddhism
semiotics

description: Η παρούσα εργασία κινείται στο πλαίσιο της μελέτης του θεωρητικού και διδακτικού υπόβαθρου των κοάν του Ζεν (κιν. Τσαν) Βουδισμού όπως αυτά διδάσκονται στο Ρινζάι Ζεν της Ιαπωνίας, ταυτόχρονα με τη σημειωτική ανάλυση τριών επιλεγμένων κοάν από αντιπροσωπευτική βιβλιογραφία της παράδοσης αυτής. Σκοπός είναι η ανάδειξη της σημασίας και του νοήματος των επιλεγμένων κοάν και η εξαγωγή συμπερασμάτων σε ευρύτερο γλωσσολογικό πλαίσιο. Γίνεται παρουσίαση των κοάν όσον αφορά την ιστορία και τον ορισμό τους, τη συσχέτισή τους με άλλες θεωρίες, το σκοπό και τις λειτουργίες που επιτελούν σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, αλλά και του πλαισίου στο οποίο αυτά χρησιμοποιούνται από τους μοναχούς του Ζεν Βουδισμού. Εμβαθύνοντας, στη συνέχεια παρατίθενται οι στρατηγικές των κοάν σε γλωσσολογικό επίπεδο και αναλύεται η γλώσσα των κοάν σε σύγκριση με την κοινή χρήση της γλώσσας. Ακολουθεί η σημειωτική ανάλυση τριών κοάν που επιλέχθηκαν από τα τρία αντιπροσωπευτικότερα βιβλία της παράδοσης του Ζεν (Mumonkan, Shoyoroku και Hegikanroku). Με λίγα λόγια, τα κοάν έχοντας σκοπό τη φώτιση (ιαπ. satori), καταργούν τους κανόνες της κοινής δυαδικής σκέψης σε όλα τα επίπεδα, ενώ σε σημειωτικό επίπεδο χρησιμοποιούν μηχανισμούς που οδηγούν στη συνειδητοποίηση της πραγματικής φύσης των πραγμάτων και του εαυτού μας, καταργώντας τη σχέση αλλά και την ύπαρξη σημαίνοντος και σημαινόμενου. Μέσα από τη χρήση της γλώσσας και το βλέμμα του νου να εστιάζει πέρα από αυτή, απαγκιστρώνει τον τελευταίο από νοήματα και «θέτω» της κοινής αντίληψης της πραγματικότητας, οδηγώντας σε διαφορετικά επίπεδα συνείδησης.
description: The present thesis moves within the theoretical and teaching field of the Zen Buddhism koans, the way they are taught in the Rinzai Zen sect of Japan through a semiotic view. This is done via a semiotic analysis of three selected koans from a representative bibliography of this certain tradition. The aim of the thesis is the revelation of the significance and the meaning of the chosen koans and the deduction of conclusions in a wider linguistic framework. Koans are presented as far as their history and definition is concerned, their relation to other theories, their purposes and their functions, according to the bibliography but also the frame in which they are used by the monks of Chan Buddhism. Furthermore, the linguistic strategies of the koans are presented and their language is analyzed in comparison to the common uses of language. What follows is the semiotic analysis of the three selected koans extracted from the three most representative koan collections of Zen tradition (Mumonkan, Shoyoroku και Hegikanroku). In a few words, koans focusing on the enlightenment (jap. satori), they abolish the rules of the common dualistic thought in every linguistic level whereas in terms of semiotics they use mechanisms, close to those of myths, leading to the realization of the true nature of the world and ourselves, vanishing the very existence of significant and the signifier. The way of using the language suggested by the koans and with the sight of the mind focusing beyond words, unhooks the mind from meanings and illusions caused by the common perception of reality, leading to different levels of consciousness.