Ο αρχαίος ελληνικός μύθος σε κείμενα του Κ. Γ. Καρυωτάκη: φιλοσοφικές και φιλολογικές αξιοποιήσεις
Creators: name: Μπόνης, Θεόδωρος Ελευθερίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2017
Subjects: Κ. Γ. Καρυωτάκης
Αρχαίος Ελληνικός Μύθος
Ποιήματα και πεζά
K. G. Karyotakis
Ancient Greek Myth
Poems and Prose

description: Σ κοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη της επίδρασης που ασκεί ο αρχαίος ελληνικός μύθος σε κείμενα του Κ. Γ. Καρυωτάκη, ποιήματα και πεζά. Η ερμηνευτική προσέγγιση των μυθολογικών αναφορών που παρατηρούνται στη συγγραφική πορεία του Καρυωτάκη συνοδεύεται από φιλοσοφικές και φιλολογικές αναλύσεις που στόχο έχουν να καταδείξουν τον τρόπο με τον οποίο προσλαμβάνει ο ποιητής στην εποχή του τη μυθολογική παράδοση της αρχαίας Ελλάδας. Στην εισαγωγή της εργασίας επιχειρείται μία συνοπτική περιγραφή της θέσης που καταλαμβάνουν οι μύθοι μέσα στην ιστορία, τη σχέση τους με το σύγχρονο πνεύμα του επιστημονισμού και του ρόλου τους ως υπέρβασης της διάκρισης μεταξύ ορθού λόγου και ανορθολογισμού. Ο μύθος δεν ανταποκρίνεται σε έναν και μόνο ορισμό, αλλά αλληλεπιδρά με το κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον της κάθε εποχής. Στα έργα του Καρυωτάκη, οι μύθοι αξιοποιούνται ως αλληγορίες χωρίς να έχουν θεολογικό ή μεταφυσικό περιεχόμενο. Στη συνέχεια, παρουσιάζουμε ορισμένα βιογραφικά και εργογραφικά στοιχεία για τον ποιητή, ενώ η ανάλυση της καρυωτακικής μυθογραφίας χωρίζεται σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, εξετάζονται οι μυθολογικές αναφορές που έχουν ως πυρήνα τους τη φύση και τον έρωτα και τη μεταξύ τους σύνδεση: ο δεύτερος, ωστόσο, εμφανίζεται μόνο στα νεανικά του ποιήματα με τη μορφή της Αφροδίτης και τη λαμπρότητα του Φοίβου Απόλλωνα, αλλά απουσιάζει από τα κείμενα της ώριμης συγγραφικά περιόδου του. Η φύση, από την άλλη πλευρά, αποκόπτεται από το νεανικό ερωτισμό και γίνεται παράγοντας καλλιτεχνικής δημιουργίας και διεξόδου από τη ζωή της πόλης. Ο Καρυωτάκης δε γίνεται υπέρμαχος της αρχαιότητας, αλλά γι’ αυτόν το δίλημμα μεταξύ αρχαιότητας και νεωτερικότητας αποδεικνύεται επίπλαστο, καθώς στο τέλος επικρατεί η δύναμη της φύσης. Στο επόμενο κεφάλαιο, κάνουμε λόγο για την ποίηση και την κεντρική θέση που κατέχει στη ζωή του συγγραφέα. Η ποίηση, από μορφή λύτρωσης επιτείνει τα αδιέξοδά του. Η ποίησή του – μια τέχνη αντισυμβατική που αμφισβητεί τις κοινωνικής αντιλήψεις της εποχής του – γίνεται αντανάκλαση της ζωής του και άμεση έκφραση της δυστυχίας του. Με πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα την Πολύμνια, μούσα της λυρικής ποίησης, πραγματοποιείται η αντιστροφή του καθιερωμένου νοήματος για τη θέα, καθώς η τελευταία δεν προσφέρει παρηγοριά, αλλά περιγράφεται ως ασθενική και δακρυσμένη. Το τρίτο κεφάλαιο, αφιερώνεται, αφενός, στην οπτική γωνία με την οποία προσεγγίζει τη σχέση σώματος-ψυχής και, αφετέρου, στους μύθους που σχετίζονται με τον Κάτω Κόσμο και κατ’ επέκταση με το θάνατο. Ο ποιητής, απογοητευμένος από τις συμβάσεις που δυσχεραίνουν την επιβίωσή του και αποστρεφόμενος τη φύση και την ποίηση, αναγνωρίζει στο γεγονός του θανάτου τη μοναδική πλέον δυνατότητα για απολύτρωση. Η οριστική απαλλαγή από τα βάσανα της ζωής αποτυπώνεται με αναφορές στον Άδη, τον Τάρταρο, τα Ηλύσια, τη Στύγα και τη Νύχτα. Στο συμπερασματικό κεφάλαιο, τέλος, παρουσιάζονται ορισμένες σκέψεις όσον αφορά τη σημασία της υπονόμευσης του ρυθμού και του μέτρου ως κατεξοχήν προσπαθειών για αμφισβήτηση της κοινωνικής πραγματικότητας, τη σχέση μύθου-λογοτεχνίας στα καρυωτακικά κείμενα, την αντιστροφή του νοήματος ορισμένων μύθων, καθώς και το ρόλο που επιτελούν στη στάση ζωής του συγγραφέα σε σύγκριση με άλλους ποιητές, όπως ο Παλαμάς και ο Σικελιανός, από τους οποίους δέχτηκε σημαντική επιρροή
description: The aim of the present thesis is to study the ancient Greek myth in K. G. Karyotakis’ texts, poems and novels. The interpretative approach of the mythological references which can be tracked throughout his authorial development is followed by philosophical and literary analyses whose aim are to show the way the poet construes in the mythological tradition of Ancient Greece in his era. In the introduction, we endeavor to make a brief description of the myths in history, their relation to the modern scientific spirit and their role as encroachment of the distinction between rationalism and irrationalism. Myth does not respond to one and only definition, but interacts with the social and cultural environment of every era. In his works, Karyotakis deploys myths as allegories out of a theological or metaphysical context. Additionally, we present a concise biography of Karyotakis and afterwards we divide his mythography in three chapters. In the first chapter, we examine mythological references whose main focus is nature, love and their relation: the latter appears only in the poems he wrote in his youth in the form of Aphrodite and the brightness of Phoebus Apollo, but it is absent from his mature writings. Nature, on the other hand, is not related to youthful eroticism anymore and becomes a factor of artistic creativity and it is used as an escape from urban life. Karyotakis is not an advocate of antiquity. And the dilemma between antiquity and modernism is proved to be factitious. In the end, it is the force of nature which predominates. In the next chapter, we talk about the prominent position that has in the poet’s life. Poetry, as a form of mercy, intensifies his predicaments. His poetry - an unconventional art that criticizes the social views of his era - becomes a reflection of his life and a direct expression of his sorrow. The most representative example is Polymnia which refers to the Muse of sacred poetry. Karyotakis reverts the established meaning the goddess who cannot consolate him, because she is portrayed as sickly and tearful. The third chapter is dedicated, on the one hand, to his point of view about the relation between body and soul and, on the other hand, to myths related to the underworld and, by extension, to death. The poet, disappointed by the conventions which impede his survival and appalled by nature and poetry, finds his only chance for redemption in death. The final escape from life’s pain is illustrated through reference to Hades, Tartarus, Elysium, Styx and Nox. Finally, in the concluding chapter, are presented some thoughts regarding the undermining of rhythm and meter as attempts of disputing social reality, the relation between myth and literature, the inversion of the mythological meaning in some works, and the role myths play in the molding of his way of life, comparing him with other poets such as Palamas and Sikelianos, from whom he was significantly influenced