Σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και δημόσιος τομέας: η προβληματική της διαδοχικής σύναψης συμβάσεων ορισμένου χρόνου στο δημόσιο
Creators: name: Κουτσοκώστα, Ευφροσύνη Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: Σύμβαση εργασίας
Δημόσιος τομέας
Οδηγία
Employment contract
Public sector
Directive

description: Η σχέση εργασίας ορισμένου χρόνου αποτελεί ευέλικτη μορφή απασχόλησης που ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένες ανάγκες του Δημοσίου, όπως οριοθετούνται από το άρθρο 103 του Συντάγματος. Παρά το νομοθετικό και συνταγματικό πλαίσιο όμως, παρατηρήθηκε κατάχρηση κατά τη σύναψη διαδοχικών ψευδεπίγραφων συμβάσεων ορισμένου χρόνου για την κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών του Δημοσίου, που μετατρέπονταν βάσει νομοθετημάτων σε αορίστου χρόνου, καθιστώντας δυσλειτουργικό το Δημόσιο με πλεονάζον προσωπικό και εγκαθιδρύοντας την αδιαφάνεια και την ψηφοθηρία. Ο εθνικός νομοθέτης σε μία προσπάθεια να θέσει τέλος στην τακτική αυτή κατά την συνταγματική αναθεώρηση του 2001 προσέθεσε την παρ.8 στο άρθρο 103, η οποία απαγορεύει ρητά τη μονιμοποίηση των εργαζομένων ορισμένου χρόνου ή τη μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου χρόνου Ωστόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο είχε ήδη εκδοθεί η Οδηγία 1999/70 ΕΚ που αφορά την εργασία ορισμένου χρόνου με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της εργασίας ορισμένου χρόνου, με τη διασφάλιση της αρχής της μη διάκρισης και ενός ελάχιστου επιπέδου προστασίας των εργαζομένων ορισμένου χρόνου από την καταχρηστική χρησιμοποίηση συμβάσεων ορισμένου χρόνου, παρέχοντας στα κράτη μέλη διακριτική ευχέρεια κατά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο με σεβασμό στο σκοπό της Οδηγίας. Η Ελλάδα συμμορφώθηκε προς την Οδηγία καθυστερημένα με την έκδοση του προεδρικού διατάγματος 81/2003 υπό τον τίτλο «Ρυθμίσεις για τους εργαζομένους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου», που δεν αφορούσε όμως τους εργαζομένους στο δημόσιο τομέα. Έτσι ακολούθησε η θέσπιση του προεδρικού διατάγματος 164/2004 υπό τον τίτλο «Ρυθμίσεις για τους εργαζομένους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στο δημόσιο τομέα». Βασική ρύθμιση του διατάγματος αποτελεί η απαγόρευση μετατροπής των διαδοχικών, σύμφωνα με το διάταγμα, συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου χρόνου, με την πρόβλεψη κυρώσεων για την εργοδοτική πλευρά αλλά και προστατευτικών ρυθμίσεων για τον εργαζόμενο. Η εκπρόθεσμη θέσπιση του διατάγματος κατέστησε αναγκαία την πρόβλεψη μεταβατικής διάταξης για τους εργαζομένους που είχαν εύλογη προσδοκία κατά το διάστημα αυτό ότι θα υπαχθούν στη ρυθμιστική εμβέλεια της Οδηγίας, μέσω της θέσπισης ειδικής διοικητικής διαδικασίας υπό τον έλεγχο Ανεξάρτητης Αρχής για την υπό προϋποθέσεις μετατροπή των διαδοχικών συμβάσεων αυτών σε αορίστου χρόνου. Το διάταγμα επικρίθηκε έντονα με την αιτιολογία ότι υποβαθμίζει το γενικό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων ενώ δεν αποτελεί αποτελεσματική ρύθμιση για την αποφυγή της κατάχρησης. Τα εθνικά Δικαστήρια διχάστηκαν αναφορικά με την νομική φύση των διαφορών που προκύπτουν από την εφαρμογή του διατάγματος και τη δυνατότητα νομικού χαρακτηρισμού των επίμαχων συμβάσεων, ενώ μέχρι σήμερα επικρατεί σύγχυση με την παράλληλη προσφυγή των ενδιαφερομένων πέραν των αρμόδιων διοικητικών δικαστηρίων στα πολιτικά δικαστήρια αξιώνοντας την μετατροπή των συμβάσεων τους σε αορίστου χρόνου με διαφορετική όμως νομική βάση. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατόπιν προδικαστικών ερωτημάτων των εθνικών δικαστηρίων έκρινε συμβατές τις ρυθμίσεις του διατάγματος 164/2004 με τις επιταγές της Οδηγίας, ωστόσο εναπόκειται στον εθνικό δικαστή να διαπιστώσει στην πράξη αν το διάταγμα διασφαλίζει τους στόχους της Οδηγίας. Εν κατακλείδι η ιδιαιτερότητα του Δημοσίου δεν επιτρέπει μία άνευ όρων αναγνώριση των ψευδεπίγραφων συμβάσεων ορισμένου χρόνου ως αορίστου χρόνου. Χρειάζεται ένα αυστηρό νομικό πλαίσιο για την εργασία ορισμένου χρόνου, χωρίς εξαιρέσεις που συντηρούν την κατάχρηση και η πραγματική εφαρμογή του γράμματος του νόμου, με την αντίστοιχη πολιτική βούληση.
description: The fixed-term employment relationship is a flexible form of employment that meets the specific needs of public sector as delineated in the article 103 of the Constitution. Despite the legislative and constitutional framework, there was abuse in the conclusion of successive fixed-term contracts to cover constant and permanent needs of public sector, which were deemed to be contracts of indefinite duration via legislation, making public sector dysfunctional by overstaffing and establishing opacity and electioneering. In an effort to end this practice the national legislature added the par.8 of Article 103 of the Constitution, during the constitutional revision of 2001, which prohibits strictly the fixed-term workers’ permanency or conversion of their fixed-term contracts into indefinite duration contracts. However at community level the social partners had concluded the Directive 1999/70/EC on fixed-term work to improve the quality of fixed-term work by ensuring the application of the principle of non-discrimination and to establish a framework to prevent abuse arising from the use of successive fixed-term contracts, conferring on the member states a wide margin of appreciation as regards its transposition into the domestic law but with no compromisation of the objective or the practical effect of the Directive. The Directive was transposed belatedly into Greek law by Presidential Decree No 81/2003 entitled "Arrangements for workers with fix-term contracts" without including workers in the public sector. Therefore the Presidential Decree No 164/2004 entitled "Arrangements for workers with temporary contracts in the public sector" was enacted, which prohibits the conversion of successive, according to the decree, fixed-term contracts into contracts of indefinite duration and envisages ratifying measures for the employers and protective provisions for the employee. Due to the belated transposition of the Directive, a specific administrative procedure for the conditional conversion of successive contracts into contracts of indefinite duration under the control of the Independent Authority was introduced for those workers who had reasonable expectation during this time that would benefit by the provisions of the Directive. The decree has been strongly criticized for declining the general level of protection of workers and for not preventing effectively abuse. National courts were divided regarding the legal nature of disputes arising from the implementation of the decree and the ability of legal determination of the disputed contracts and so far there is confusion by the fixed-term workers’ parallel recourse to the competent Administrative Courts and to civil Courts, claiming the conversion of their contracts to an indefinite duration with a different legal basis. The Court of Justice of the European Union regarding preliminary questions of national courts ruled that the Decree is compatible with the requirements of the Directive, however the national courts are the ones to determine in practice whether the decree ensures the objectives of the Directive. In conclusion the unconditional recognition of successive fixed-term contracts as contracts of indefinite duration isn’t compatible with the specificity of public sector. It is needed a strict legal framework for fixed-term employment relationship, without exceptions that support abuse, as well as the actual law implementation by politicians.