Τα κίνητρα έναρξης και παραμονής στη θεραπεία των ουσιοεξαρτημένων σε πρόγραμμα που ακολουθεί το μοντέλος της θεραπευτικής κοινότητας. Η ελληνική πραγματικότητα
Creators: name: Ανδρικοπούλου, Ειρήνη Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2019
Subjects: Θεραπεία της ουσιοεξάρτησης
Απόφαση για αλλαγή
Παράγοντες κινητοποίησης
treating substance addiction
decision for change
mobilization factors

description: Η παρούσα μελέτη εξετάζει τα κίνητρα έναρξης θεραπείας των ουσιοεξαρτημένων σε θεραπευτικό πρόγραμμα όπως αυτό ενσαρκώνεται στο μοντέλο των θεραπευτικών κοινοτήτων. Στόχος της είναι να διερευνήσει τους αιτιολογικούς παράγοντες που συνέβαλαν καθοριστικά στην απόφαση της αλλαγής και της εισαγωγής τους στη θεραπευτική διαδικασία. Ποια ήταν τα κίνητρα αυτά που οδήγησαν τα εξαρτημένα άτομα από την μαθημένη ζωή στη χρήση, σε έναν νέο τρόπο ζωής με την ένταξη τους στο θεραπευτικό πρόγραμμα; Ωστόσο η παρούσα μελέτη δεν μένει στην ανάδειξη αυτών των πρωταρχικών κινήτρων αλλά διεισδύει αναζητώντας αν τα αρχικά αυτά κίνητρα που οδήγησαν στη θεραπεία παραμένουν ίδια ή διαφοροποιήθηκαν κατά την εξέλιξη της. Έτσι εκτός από την παρουσίαση των παραγόντων κινητοποίησης, ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση όλων των παραγόντων που μεσολάβησαν στην έναρξη αλλά και στην παραμονή στη θεραπεία, ανά θεραπευτική φάση, δίνοντας τη δυνατότητα της σύγκρισης καθώς και τον εντοπισμό διαφοροποιήσεων μεταξύ τους. Προκειμένου να διερευνηθεί και να μπορέσει να απαντηθεί το συγκεκριμένο ερώτημα πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση βιβλιογραφικών πηγών αλλά και προηγούμενων ερευνών, σχετικού περιεχομένου. Η συγκεκριμένη έρευνα χρησιμοποίησε ποιοτικές μεθόδους έρευνας. Στην έρευνα συμμετείχαν δεκαπέντε άτομα, πέντε από κάθε θεραπευτική φάση (συμβουλευτικός σταθμός, θεραπευτική κοινότητα, κοινωνική επανένταξη) του ίδιου προγράμματος. Για την εξέταση των συμμετεχόντων χρησιμοποιήθηκε προσωπική συνέντευξη σε βάθος με ημιδομημένες, ανοιχτές ερωτήσεις που αφορούσαν τους αιτιολογικούς παράγοντες έναρξης θεραπείας, την ύπαρξη τυχών διαφοροποιήσεων καθώς και τις προτάσεις των ίδιων των συμμετεχόντων για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των θεραπευτικών παρεμβάσεων κινητοποίησης αλλά και της θεραπευτικής διαδικασίας, αναφορικά με την ενίσχυση που προσφέρουν προς την κατεύθυνση της αλλαγής. Η παρούσα έρευνα καταλήγει στο ότι ο πυρήνας της πραγματικής αλλαγής βρίσκεται στην απόφαση και στην επιθυμία των ίδιων των ατόμων για αυτήν την αλλαγή καθώς και στην ετοιμότητα τους να κάνουν ό,τι χρειάζεται για την υλοποίηση της. Παράλληλα όμως αναδεικνύει και μια σειρά επιπλέον παραγόντων, καθοριστικών για την κινητοποίηση τους προς αυτήν. Τα κίνητρα έναρξης θεραπείας σχετίζονται με την ψυχική κούραση και εξάντληση από τη ζωή στη χρήση, με τις επιπτώσεις που οδηγεί αυτή σε πολλά επίπεδα της ζωής τους, με τις ανάγκες τους, με τις εμπειρίες τους μέσα στη χρήση, με την ηλικία, με την ύπαρξη οικογενειακής υποστήριξης αλλά πολλές φορές και με την άσκηση πιέσεων από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον. Επιπρόσθετα ανάμεσα στους κινητοποιητικούς παράγοντες αναδύει και την τεράστια συμβολή του θεραπευτικό συστήματος και των παρεμβάσεων του, το οποίο επηρεάζει καθοριστικά την έναρξη αλλά και την εξέλιξη της θεραπείας τους. Ταυτόχρονα η συγκεκριμένη έρευνα παρουσιάζει και τη διαφοροποίηση των κινήτρων έναρξης και παραμονής στη θεραπεία ως αποτέλεσμα της επιρροής των θεραπευτικών παρεμβάσεων και της θεραπευτικής «ωριμότητας» που καλλιεργείται μέσω αυτών. Τέλος παρουσιάζονται ορισμένες προτάσεις για την μεγαλύτερη κινητοποίηση των ουσιοεξαρτημένων προς την αλλαγή και τη συμμετοχή – παραμονή τους στο θεραπευτικό πρόγραμμα που αφορούν την κλινική πρακτική, το πολιτικό επίπεδο και το πεδίο της έρευνας
description: This study examines the incentives for the initiation of treatment of the substance - dependent in a therapeutic program, as it is “incarnated” in the model of therapeutic communities. Its aim is to investigate the etiological agents which have crucially contributed to their decision to change and for them to be introduced to the treatment process. What were these specific incentives that led the dependent people from the accustomed- to- abuse life, to a new way of life with their inclusion in the treatment program? However, the present study does not only abide to the emergence of these primary incentives, but actually penetrates, in search of whether these initial incentives which have led to treatment remain the same or have varied during its evolution. Thus, in addition to the presentation of the mobilization factors, a detailed presentation of all the factors involved in the initiation and the staying in the treatment, per treatment phase, offering the comparability, as well as the identification of diversifications between them, follows. In order for this specific question to be investigated and answered, a review of bibliographical references, as well as previous research of any relevant content were carried out. This research used qualitative research methods. The study involved fifteen people, five from each treatment phase (consultancy point, therapeutic community, social rehabilitation) of the same program. An in – depth personal interview with semi - structured, open questions on the etiological agents for the initiation of treatment, the existence of any diversifications, as well as the participants’ own suggestions for the more effective operation of the therapeutic mobilization interventions, as well as the treatment process, regarding the strengthening they offer towards change, were used for the examination of the participants. The present study concludes that the core of real change lies in the decision and desire of the people themselves for this change, as well as on their preparedness to do what needs to be done for its realization. At the same time, however, it also highlights a number of additional factors, which are crucial, regarding their mobilization towards it. The incentives for the initiation of treatment are related to mental fatigue and exhaustion from life in abuse, the impact it has on many levels of their lives, with their needs, their experiences within abuse, age, the existence of family support, but, many times, also to the pressure from the family and friendly environment. Furthermore, among the motivational factors, it also brings out the immense contribution of the therapeutic system and its interventions, which has a decisive influence on the initiation and progress of their treatment. At the same time, this research also shows the diversification of the incentives for the beginning and the staying in treatment, as a result of the influence of therapeutic interventions and the therapeutic “maturity” which is cultivated through them. Finally, some suggestions are put forward, for a greater mobilization of the substance-dependent towards change and the participation - staying in the therapeutic program, which are related to the clinical practice, political level, and field of research
description: Σε συνεργασία με τη Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Λευκωσίας (Κύπρος)