Η δήμευση στους ειδικούς ποινικούς νόμους, που σχετίζονται με την οικονομική εγκληματικότητα, υπό το πρίσμα της συνταγματικότητας των σχετικών ρυθμίσεων
Creators: name: Μπαλιάση, Ειρήνη Ιωάννη
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Δήμευση
Παρεπόμενη ποινή
Μέτρο ασφαλείας
Νομιμοποίηση εσόδων
Λαθρεμπορία
Ατομικά δικαιώματα
(αντι)συνταγματικότητα
Confiscation
Collateral punishment
Security measure
Money laundering
Smuggling
Individual rights
(un)constitutionality

description: Αντικείμενο της εργασίας αποτελεί η δήμευση περιουσιακών στοιχείων, όπως αυτή ρυθμίζεται στους ειδικούς ποινικούς νόμους 4557/2018 (νομιμοποίηση παράνομων εσόδων), 2960/2001 (λαθρεμπορία), 3213/2003 και ήδη ν. 5026/2023 (πόθεν έσχες), υπό το πρίσμα, κυρίως, της συνταγματικότητας των εν λόγω διατάξεων. Οι προβληματικές προβλέψεις που περιέχουν οι συγκεκριμένοι νόμοι, σε συνδυασμό με τη νομολογιακή τους επεξεργασία, αποτελούν την έκφραση μιας γενικότερης τάσης χειραφέτησης και ανεξαρτητοποίησης της δήμευσης από συγκεκριμένη αποδεδειγμένη εγκληματική πράξη και ποινική καταδίκη του καθ’ ου η δήμευση. Η τάση αυτή προέρχεται από το ευρωπαϊκό ποινικό δίκαιο και αντανακλά τον πρωτεύοντα στόχο του ευρωπαίου νομοθέτη να εξουδετερώσει τον παράνομο πλουτισμό, προκειμένου να ικανοποιήσει την διαπιστωμένη ανάγκη για παγκοσμιοποιημένη καταπολέμηση της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Αξίζει, λοιπόν, να ερευνηθεί κατά πόσο συνάδει η τάση αυτή με τις επιταγές του Συντάγματος. Η εργασία χωρίζεται σε τρία τμήματα: Στο πρώτο τμήμα αναφέρονται οι κυριότεροι σκοποί της δήμευσης, καθώς και η νομική της φύση ως παρεπόμενης ποινής και μέτρου ασφαλείας, τα κριτήρια της σχετικής διάκρισης και οι συνέπειες από το χαρακτήρα της, σε κάθε περίπτωση. Στη συνέχεια αναλύονται τα συνταγματικά ατομικά δικαιώματα, τα οποία περιορίζονται από την επιβολή του μέτρου αυτού, αλλά και οι προϋποθέσεις για να είναι θεμιτοί οι εν λόγω περιορισμοί. Τέλος, αναφέρεται εν συντομία το ευρωπαϊκό πλαίσιο ρύθμισης της δήμευσης, καθώς και οι διατάξεις δήμευσης που συναντώνται στον Ποινικό μας Κώδικα, τόσο στο γενικό (άρθ. 68 και 76 ΠΚ), όσο και στο ειδικό (άρθ. 213 και 238 ΠΚ) μέρος του, ώστε να γίνει η αντιπαραβολή με τις αντίστοιχες διατάξεις των επίμαχων ποινικών νόμων. Στο κυρίως μέρος αναλύονται οι διατάξεις της δήμευσης στους ανωτέρω ειδικούς ποινικούς νόμους, με επίκεντρο τα ερμηνευτικά ζητήματα που γεννώνται από τις προβλέψεις αυτές και τα προβλήματα αντισυνταγματικότητας, που προκύπτουν από τις επιμέρους ρυθμίσεις. Τέλος, παρουσιάζονται κάποιες σκέψεις και προτάσεις de lege ferenda, προκειμένου να βελτιωθεί το πλέγμα ρυθμίσεων του εν λόγω μέτρου στους ειδικούς ποινικούς νόμους, ώστε να συμβαδίζει με τις επιταγές του Συντάγματος για την προστασία και το σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων.
description: The subject of this study is the confiscation of assets, as it is regulated in Greek criminal laws no. 4557/2018 (money laundering), 2960/2001 (smuggling), 3213/2003, and already Law no. 5026/2023 (asset declarations), in the light of, mainly, the constitutionality of the said provisions. The problematic provisions contained in the specific laws, in combination with their jurisprudential treatment, are the expression of a more general trend of emancipation and independence of confiscation from a specific proven criminal act and criminal conviction of the person being confiscated. This trend originates from European criminal law and reflects the primary objective of the European legislator to neutralize illicit enrichment, in order to satisfy the identified need for a globalized fight against corruption and money laundering. Therefore, it is worth researching whether this trend is consistent with the dictates of the Greek Constitution. This study is divided into three parts. In the first part, there are mentioned the main purposes of confiscation, as well as its legal nature as an incidental penalty and security measure, the criteria of the relative discrimination, and the consequences of its nature, in each case. Then, the constitutional individual rights will be analyzed, as their restrictions and the conditions for the legitimacy of these restrictions. The European confiscation regulation framework is briefly mentioned also, as well as the confiscation provisions found in the Greek Penal Code, both in the general (art. 68 and 76 PC) and in the special (art. 213 and 238 PC) part of it, so that the comparison can be made with the corresponding provisions of the disputed criminal laws. In the main part, the confiscation provisions in the above Greek special criminal laws are analyzed, focusing on the interpretative issues arising from these provisions and the unconstitutionality problems arising from the individual regulations. Finally, some thoughts and suggestions are presented de lege ferenda, to improve the network of regulations of this measure in the Greek special criminal laws, so that it is in line with the imperatives of the Greek Constitution for the protection and respect of individual rights.
description: Σε συνεργασία με: Νομικής (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)