Η θέση της γυναίκας στην αρχαία Αθήνα με βάση τον λόγο του Δημοσθένη (Απολλοδώρου), 59, “Κατά Νεαίρας”
Creators: name: Κοτσοβόλου, Ελένη Αναστασίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2020
Subjects: Αρχαία Αθήνα
Θέση Γυναίκας
Νέαιρα
Αncient Athens
Women
Neaira

description: Η διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο τη θέση της γυναίκας στην αρχαία Αθήνα με βάση τον δικανικό λόγο του Δημοσθένη “Περί Νεαίρας”. Η πατρότητα του λόγου, είναι, πλέον, διαπιστωμένο ότι ανήκει στον Απολλόδωρο, ο οποίος και τον εκφώνησε στο δικαστήριο πιθανόν κατά το έτος 342 π.Χ., προκείμενου να υποστηρίξει καταγγελία του ιδίου και του Θεομνήστου εναντίον της Νεαίρας, ως ξένης και εταίρας που σφετερίστηκε δικαιώματα Αθηναίας. Στην ουσία με την παραπάνω καταγγελία βάλλεται ο πολιτικός τους αντίπαλος, Στέφανος, με τον οποίο συζούσε η καταγγελλομένη. Η προσδοκώμενη καταδίκη, θα σήμαινε για τη Νέαιρα την πώλησή της ως δούλης, για τα παιδιά της την απώλεια της ιδιότητας του πολίτη και για τον Στέφανο την απώλεια των πολιτικών του δικαιωμάτων και την καταβολή προστίμου χιλίων δραχμών. Βασικός κορμός της εργασίας είναι η ανάλυση των θεσμών που αφορούσαν τις γυναίκες, ενώ πρόκειται να μελετηθούν και άλλες σχετικές πηγές, δικανικοί λόγοι, αναφορές ιστορικών, αναφορές στο αρχαίο δράμα. Από το λόγο προκύπτουν, επίσης, στοιχεία για την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα της εποχής, τα οποία θα αναλυθούν με κύριο στόχο, βεβαίως, τη διαπίστωση της θέσης της γυναίκας στην Αθήνα του 4ου αιώνα. Πέρα από την αναφορά στην πατρότητα του λόγου, την περιγραφή της υπόθεσης και της δομής του και την τοποθέτησή του στο χωροχρονικό και πολιτικό του πλαίσιο, στην εργασία αναλύονται, με βάση τα σχετικά χωρία, οι θεσμοί και οι ρυθμίσεις που αφορούσαν τις Αθηναίες της κλασικής Αθήνας του 4ου αι. π.Χ. Με αφορμή τις αναφορές στην προίκα, αλλά και τη μοιχεία και το διαζύγιο, αναλύονται η νομική υπόσταση και οι κοινωνικές συνέπειες των παραπάνω θεσμών και ρυθμίσεων και αντλούνται συμπεράσματα για τη θέση της Αθηναίας στην οικογένεια και στην πόλη.Στη συνέχεια, αναπτύσσονται οι θεσμοί και οι ρυθμίσεις που αφορούσαν τις ξένες γυναίκες στην αρχαία Αθήνα, σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες που αντλούμε από το λόγο, από όπου προκύπτει ο δια βίου αποκλεισμός των ιδίων, αλλά και των απογόνων τους από την ένταξή τους στην ζωή της πόλης με πλήρη δικαιώματα. Τέλος, με αφορμή τις αναφορές του λόγου στις γυναίκες δούλες, τις παλλακίδες και τις εταίρες, ερευνάται η θέση και η αντιμετώπισή τους από την κοινωνία της εποχής.Στα συμπεράσματα, γίνεται σύνθεση όλων των στοιχείων που προκύπτουν από την έρευνα και των επιμέρους συμπερασμάτων που εξάγονται από την ανάλυση των θεσμών και ρυθμίσεων, προκειμένου να ερμηνευθεί πληρέστερα η αντίληψη της αθηναϊκής κοινωνίας του 4ου αι π.Χ. για τις γυναίκες, την οποία εύγλωττα αποτύπωσε ο συγγραφέας στον λόγο του (§ 122), ως εξής: “τὰς μὲν γὰρ ἑταίρας ἡδονῆς ἕνεκ᾽ ἔχομεν, τὰς δὲ παλλακὰς τῆς καθ᾽ ἡμέραν θεραπείας τοῦ σώματος, τὰς δὲ γυναῖκας τοῦ παιδοποιεῖσθαι γνησίως καὶ τῶν ἔνδον φύλακα πιστὴν ἔχειν.”, (Έχουμε τις εταίρες για να μας προσφέρουν ηδονή, τις παλλακίδες για να περιποιούνται καθημερινά το σώμα μας και τις συζύγους για να μας δίνουν νόμιμα παιδιά και για να είναι πιστοί φύλακες του σπιτιού μας)
description: The aim of the present study is to analyse the status of women in ancient Athens, in the light of the rhetoric speech of Demosthenes (Apollodorus) (59) Against Neaira. It has been established that this speech is attributed to Apollodoros, who delivered it at court, most probably in the year 342 B.C. The aim of this speech was to support the charges made by himself and his wife’s sister, Theomnestos, against Neaira, an outsider and a prostitute, who usurped the rights of an Athenian wife. The real purpose of the aforementioned indictment was to destroy politically their political rival Stephanos, Neaira’s ‘kyrios’. The expected conviction would lead Neaira to be sold as a slave, her children would lose their political rights, Stephanos would become an ‘atimos’, without any political rights. In addition to that, he would be punished to pay a fine of 1000 drachmas. The main concern of this study is to present and to analyze the several statutes and regulations referring to women, and to study additional relevant sources, relevant forensic speeches ,historiographic and other sources. The speech is studied in its political and social context in order to track down the legal and social status of women in Athens of the 4th century b.C, those who were free and of Athenian origin, those who were foreigners and those who were slaves. The writer of the speech describes the Athenian conception of a woman’s status as follows, which translates as such: (We have our prostitutes to offer us pleasure, pallacides to take care of our body on a daily basis and our wives to secure us legitimate off springs and be faithful guardians of our house), “τὰς μὲν γὰρ ἑταίρας ἡδονῆς ἕνεκ᾽ ἔχομεν, τὰς δὲ παλλακὰς τῆς καθ᾽ ἡμέραν θεραπείας τοῦ σώματος, τὰς δὲ γυναῖκας τοῦ παιδοποιεῖσθαι γνησίως καὶ τῶν ἔνδον φύλακα πιστὴν ἔχειν.”. Τhis study examines the