Το πρόβλημα της θεμελίωσης του δικαίου:
Creators: name: Χαραλαμπίδης, Αθανάσιος Νικολάου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2011
Subjects: subject: Νομιμότητα
subject: Νομιμοποίηση
subject: Δίκαιο
subject: Legality
subject: Legitimacy
subject: Law
subject: FOS: Law

description: Σκοπός της παρούσας πραγμάτευσης ήταν η επισκόπηση του προβλήματος της θεμελίωσης του δικαίου. Διακρίναμε τρεις κύριους τύπους νομιμοποιητικών θεωριών, δεοντολογικούς, οντολογικούς και μικτούς αναλόγως της έμφασης που δίνεται στο κανονιστικό ή/και το εμπειρικό στοιχείο του νομικού φαινομένου. Στη συνέχεια παρουσιάσαμε συνοπτικά τα βασικά χαρακτηριστικά των κατηγοριών αυτών μέσα από συγκριτική παράθεση κορυφαίων παραδειγμάτων εκάστου είδους, προκειμένου να καταδείξουμε τα δυνατά και αδύνατα σημεία τους. Ειδικότερα εστιάσαμε σε δύο σημαίνουσες δεοντολογικές ερμηνείες της νομικής νομιμοποίησης με ηθικό (Κωνσταντίνος Τσάτσος) και ορθολογικό (Hans Kelsen) αντίστοιχα περιεχόμενο. Εντοπίσαμε το διπολικό (ιδεαλιστικό και θετικιστικό) φιλοσοφικό υπόβαθρο της δεοντολογίας επισημαίνοντας τις δομικές του αδυναμίες. Εξετάσαμε έπειτα δύο οντολογικής προέλευσης κριτικές προσεγγίσεις του δικαιοκρατικού ιδεοτύπου από τους Karl Schmitt και Karl Marx, που εμφαίνουν στον εξόχως πολιτικό χαρακτήρα του σύγχρονου δικαίου. Ολοκληρώσαμε δε την περιήγηση μας στα δυνατά νομιμοποιητικά μοντέλα, αναφερόμενοι σε μία απόπειρα αναδόμησης της μαρξιστικής σκέψης που λαμβάνει υπόψη την ιδιαίτερη κανονιστική φυσιογνωμία του δικαίου από κοινού με τους κοινωνικούς του επικαθορισμούς, καθώς και στην νομιμοποιητική πρόταση του Ronald Dworkin για τη διεύρυνση της νομικής βάσης των δικανικών κρίσεων μέσω της επίκλησης των ηθικών αρχών της πολιτικής κοινότητας. Διατυπώσαμε τέλος μία μικτή νομιμοποιητική πρόταση που συνθέτει λογικά, κοινωνικοοικονομικά και ηθικά στοιχεία από το έργο των προαναφερθέντων διανοητών, στην προσπάθεια αναζήτησης μιας καινούργιας συναίνεσης επί ενός ραγδαία μεταβαλλόμενου δικαίου.
description: The aim of the present thesis was the survey of the problem of the foundation of law. We discerned three main types of legitimacy theories: deontological, ontological and mixed types, accordingly to the emphasis which is given on the normative or/and the empirical element of the legal phenomenon. Then, we summarized the basic features of these categories by comparing important examples of each type, in order to demonstrate their strong and weak points. In particular, we focused on two influential deontological constructions of legal legitimacy with ethical (Konstantinos Tsatsos) and rational (Hans Kelsen) content respectively. Moreover, we discussed the bipolar (idealistic and positivist) philosophical background of deontology, pointing out its structural weaknesses. Further, we examined two ontological critical approaches of the ‘Rule of Law’ ideal type by Karl Schmitt and Carl Marx, which emphasize on the capitally political character of modern law. Then, we concluded our overview of possible legitimacy models by presenting an attempt of restructuring Marxian thought, which takes into account the normative nature of law as well as its social references. We also analyzed the legitimacy theory of Ronald Dworkin, which expands the legal basis of juristic decisions by appealing to the ethical principles of the political community. Finally, we formulated a mixed legitimacy proposal which combines rational, socioeconomical and ethical elements from the theoretical work of abovementioned thinkers, in our effort to seek a new consensus on a rapidly changing law.