Język mniej giętki. Wprowadzenie do pragmalingwistycznej analizy sprawności językowej i komunikacyjnej osób starszych bez następstw incydentów neurologicznych
Creators: name: Boksa, Ewa
name: Cuprych, Renata
Publisher: name: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
Year: 2022

description: Wstęp . . . . . . . . .7 Część I Teoretyczno-metodologiczna Rozdział 1 Obraz fizjologicznies tarzejącego się mózgu na tle zmian spowodowanych wiekiem 1.1. Uwarunkowania o charakterze neurobiologicznym . . . . . .15 1.1.1. Zarys inwolucyjnych zmian w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym . . . . . . .. .16 1.1.2. Mowa . . . . . . . . . . 21 1.1.3. Język . . . . . . . . ..25 1.1.4. Komunikacja . . .. .29 1.2. Neuropsychologiczny obraz zmian mózgowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31 1.3. Istota kompetencji językowej i komunikacyjnej w starszym wieku . . . . . .37 Rozdział 2 Postępowaniemetodologiczne 2.1. Problematyka i cele badań . . . . .. . . . . . . . . . .41 2.2. Charakterystyka badanej grupy i sposobów prowadzenia badań . . . . . . . .44 2.3. Charakterystyka narzędzi badawczych i procedury pozyskiwania materiału badawczego . . . . . . . . . .46 Część II Analityczno-badawcza. Wynikibadań empirycznych Rozdział 3 Językowesprawnościrealizacyneuwarunkowanebiologicznympotencjałemmózgu 3.1. Sondaż diagnostyczny dotyczący fizyczno-umysłowej kondycji seniora .53 3.1.1. Wyniki sondażu diagnostycznego . . . .56 3.1.2. Podsumowanie wyników sondażu diagnostycznego – wnioski szczegółowe . . . . . .63 3.2. Językowe sprawności realizacyjne . . . 65 3.2.1. Dystrybucja nazw apelatywnych . . . . ..67 3.2.1.1. Podsumowanie wyników badań – wnioski szczegółowe . . . . ..87 3.2.2. Dystrybucja nazw proprialnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .96 3.2.2.1. Podsumowanie wyników badań – wnioski szczegółowe . . . . 105 3.2.3. Sprawność w kategorii gramatycznej czasownika . . . . . . . . . . . . .110 3.2.3.1. Podsumowanie wyników badań – wnioski szczegółowe . . . . 115 Rozdział 4 Cechy kształtujące sposób mówienia 4.1. Komunikacja pisemna . . . .117 4.1.1. Komponent syntaktyczno-semantyczny na przykładzie wybranych wypowiedzi pisemnych . . . . .117 4.1.2. Ocena wypowiedzi pisemnych . . . 121 4.2. Mowa i komunikacja ustna . . . . . . 122 4.2.1. Prozodyczne aspekty mowy . . . . . . 123 4.2.2. Podsumowanie wyników badań – wnioski szczegółowe . . . . . . . . .137 Konkluzje . . . . . . . . . . 139 Aneks . . . . . . . ..147 Załączniki . . . . . . . . .147 Bibliografia . . . . . . . . . 217 Spis rycin, tabel, wykresów . . . . . . . ..223 Streszczenie . . . . . . . . . . . . . 227 Summary . . . . . .229
description: Książka zatytułowana Język mniej giętki. Wprowadzenie do pragmalingwistycznej analizy sprawności językowej i komunikacyjnej osób starszych bez następstw incydentów neurologicznych poświęcona jest mowie, językowi i komunikowaniu się osób po 60. roku życia z perspektywy ich potencjału umysłowego. Analiza prezentuje wieloaspektowy charakter badawczy ze względu na łączenie elementów z obszarów językoznawstwa, logopedii i psychologii poznawczej. Takie powiązanie jest niezbędne, ponieważ pomaga zrozumieć funkcjonowanie mentalności wybranej grupy badawczej. Niniejsza książka prezentuje wieloskładnikową metodologię badań i analiz. Procedura metodologiczna związana jest z oceną działań wykonawczych na poziomie poszczególnych elementów systemu językowego, co pozwala ocenić, jak wiek (lub płeć) wpływa na możliwości przetwarzania języka. W ocenie potencjału osób starszych brane są pod uwagę naturalne zmiany związane z wiekiem. Czynniki biologiczne nieuchronnie wpływają na stan neuropsychiczny u osób starszych. W obrębie zmian komunikacyjnych oddziaływanie wieku jako jednego z czynników biolektu nie zawsze współgra ze sferą biologiczną, a więc wiekiem biologicznym, który ma charakter czynnościowy, wynikający z procesu starzenia się człowieka. Książka przedstawia typowe cechy pola biolektalnego osób starszych, tj. specyficzne uwarunkowania biologiczne i poznawcze, które stanowią profil językowy seniorów, współistniejąc z czynnikami biopsychicznymi, pozwalającymi na specyficzne obrazowanie ich swoistej rzeczywistości.