Diagnozowanie w sprawach karnych – dylematy kryminologii a praktyka
Creators: name: Stępniak, Piotr
Publisher: name: Zenodo
Year: 2019

description: Problem umiejętności prawidłowego diagnozowania potrzeby, a zwłaszcza możliwości i barier rozpoznania danego przypadku, zebrania danych osobopoznawczych o sprawcy przestępstwa, wyjaśnienia procesu, który doprowadził do konfliktu z prawem karnym, jest jednym z tych problemów, przed których rozwiązaniem staje codziennie wymiar sprawiedliwości karnej. Jego znaczenia nie sposób nie dostrzec, podobnie zresztą jak trudności, które z wiążą się z diagnozowaniem. Warto zatem sformułować kilka uwag teoretycznych i metodologicznych w tym zakresie, jak również wniosków wynikających z obserwacji diagnozowania w instytucjach wymiaru sprawiedliwości oraz wykonawczych, tj. sytuujących się na pograniczu teorii naukowej i konkretnych czynności sądowych, penitencjarnych, kuratorskich itp., a także wspomnieć o pojawiających się tu dylematach. Jak się wydaje, celowe jest odniesienie tej dyskusji do teorii kryminologicznej, a dokładniej do koncepcji, ustaleń oraz dyrektyw metodologicznych etiologii kryminalnej oraz kryminologii klinicznej.
description: {"references": ["Por. M. Szymczak (red.), S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego, t. 1, A\u2013K, PWN, Warszawa 1988, s. 393.", "W. \u015awida, Wiadomo\u015bci wst\u0119pne [w:] idem (red.), Kryminologia. Praca zbiorowa, PWN, Warszawa 1977, s. 21;", "L. Tyszkiewicz, Od naturalizmu do humanizmu w kryminologii, Uniwersytet \u015al\u0105ski, Katowice 1991, s. 18 i n.", "Ibidem, s. 35.", "Ibidem, s. 47 i n.", "J.S. Mill, Utylitaryzm. O wolno\u015bci, prze\u0142. A. Kurlandzka, PWN, Warszawa 1959, s. 117.", "Por. np. T.E. Kuczma, Genetyczne uj\u0119cie przest\u0119pstwa, [nak\u0142. autora], Pozna\u0144 1938.", "Por. np. S. Batawia, Proces spo\u0142ecznego wykolejenia si\u0119 nieletnich przest\u0119pc\u00f3w, PWN, Warszawa 1958.", "Np. J. Czerny, Zagro\u017cenia wychowawcze we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie, Wydawnictwo Naukowe \u015al\u0105sk, Katowice 1999.", "Por. np. D.A. Andrews, C. Dowden, Risk principle of case classification in correctional treatment, \"International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology\" 2006, t. 50, nr 1, s. 88\u2013100; A. Beech, C. Friendship, M. Erikson, R.K. Hanson, The relationship between static and dynamic risk factors and reconviction in a sample of U.K., \"Child Abusers, Sexual Abuse. A Journal of Research and Treatment\" 2002, t. 14, nr 2, s. 155\u2013167.", "\"Nie znamy i nie poznamy\" (z \u0142ac.). Maksyma sformu\u0142owana przez niemieckiego zoologa Emila du Bois-Reymonda jako podsumowanie jego pogl\u0105du, \u017ce cz\u0142owiek ma ograniczone i nieprzekraczalne granice zdolno\u015bci poznania przyrody. Szerzej jest to formu\u0142a nierozwi\u0105zywalno\u015bci zagadki \u015bwiata, zakre\u015blaj\u0105ca granice wiedzy ludzkiej. Por. E. du Bois-Reymond, \u00dcber die Grenzen des Naturerkennens, Veit, Leipzig 1872, cyt. za: idem, Vortr\u00e4ge \u00fcber Philosophie und Gesellschaft, Felix Meiner Verlag, Hamburg 1974; zob. te\u017c W. Kopali\u0144ski, S\u0142ownik wyraz\u00f3w obcych i zwrot\u00f3w obcoj\u0119zycznych z almanachem, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2007, s. 222.", "Por. np. P. Raynor, Risk and need assessment in British probation. The contribution of LSI-R, \"Psychology, Crime &amp; Law\" 2007, t. 13, nr 2; D. W\u00f3jcik, Stosowanie w post\u0119powaniu karnym narz\u0119dzi diagnostyczno-prognostycznych s\u0142u\u017c\u0105cych oszacowaniu ryzyka powrotno\u015bci do przest\u0119pstwa, \"Prawo w Dzia\u0142aniu. Sprawy Karne\" 2013, nr 16; \u0141. Kwadrans, Kuratela s\u0105dowa i \u015brodki probacji. Wspomnienie przesz\u0142o\u015bci, stan obecny i mo\u017cliwe rozwi\u0105zania na przysz\u0142o\u015b\u0107, \"Probacja\" 2010, nr 2; M. Kordaczuk, W. Mende (oprac.), Praktyczny podr\u0119cznik dla policjant\u00f3w. Szacowanie ryzyka zwi\u0105zanego z indywidualnymi przypadkami przemocy w rodzinie, Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych, Warszawa 2013, http://wprewencji.policja.waw.pl/wp/porady/przemoc-w-rodzinie/narzedzia- -szacowania-ry/47030,Narzedzia-szacowania-ryzyka.html [dost\u0119p: 14.05.2019].", "Por. np. A. Siemaszko, Komu kradn\u0105, kogo bij\u0105, Instytut Wymiaru Sprawiedliwo\u015bci, Warszawa 2001.", "Por. D. Szabo, Kryminologia i polityka kryminalna, prze\u0142. K. Piasecki, PWN, Warszawa 1987, s. 109\u2013165.", "Por. \u00c9. de Greeff, Criminogenese [w:] Actes du II Congres International de Criminologie (Paris\u2013Sorbonne, septembre 1950), t. 6, Presses universitaires de France, Paris 1955, s. 267\u2013306.", "L. Tyszkiewicz, Kryminologia. Zarys systemu. Skrypt dla student\u00f3w studi\u00f3w dziennych i zaocznych kierunku prawa i innych, Uniwersytet \u015al\u0105ski, Katowice 1986, s. 93.", "\"P\u00f3\u017aniejsze dzia\u0142ania bywaj\u0105 zazwyczaj bardziej rozumne\" (z \u0142ac.). Por. Z. Landowski, K. Wo\u015b, S\u0142ownik cytat\u00f3w \u0142aci\u0144skich. Wyra\u017cenia, sentencje, przys\u0142owia, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2002, s. 439.", "W przypadku osoby nieposiadaj\u0105cej numeru PESEL jest to numer i nazwa dokumentu stwierdzaj\u0105cego to\u017csamo\u015b\u0107 oraz nazwa organu, kt\u00f3ry wyda\u0142 dokument.", "L. Tyszkiewicz, Kryminologia\u2026, op. cit., s. 307.", "Ibidem, s. 308.", "J. Pinatel, Criminologie, Libraire Dalloz, Paris 1970, s. 504 i n.", "L. Tyszkiewicz, Od naturalizmu..., op. cit.", "M. Cusson, La criminologie, wyd. 6, Hachette sup\u00e9rieur, Vanves 2014, s. 50 i n.", "R. Merle, A. Vitu, Trait\u00e9 de droit criminel, Cujas, Paris 2000, s. 123 i n.", "M. Cusson, La criminologie\u2026, op. cit., s. 47 i n.", "J. Pinatel, Criminologie, Libraire Dalloz, Paris 1975, s. 148.", "M. Cusson, La criminologie\u2026, op. cit., s. 78.", "Por. \u00c9. de Greeff, Criminogenese\u2026, op. cit. \u00c9tienne de Greeff by\u0142 belgijskim lekarzem i antropologiem. Pracowa\u0142 w wi\u0119zieniu w Louvain. W swoich pogl\u0105dach akdystansowa\u0142 si\u0119 zdecydowanie si\u0119 od skrajnego determinizmu w etiologicznym spojrzeniu na przest\u0119pstwo, pr\u00f3buj\u0105c spojrze\u0107 na przest\u0119pc\u00f3w ich w\u0142asnymi oczyma. W konsekwencji bada\u0142 proces ich dojrzewania psychicznego ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem dw\u00f3ch zasadniczych element\u00f3w: procesu dojrzewania do pope\u0142nienia powa\u017cnego czynu oraz poczucia niesprawiedliwo\u015bci odczuwanego przez przysz\u0142ego przest\u0119pc\u0119 (le processus de l'acte grave et le sentiment d'injuste subie du criminel).Podkre\u015bla\u0142, \u017ce proces przej\u015bcia do czynu rozwija si\u0119 w czasie, a wi\u0119c stopniowo. Wed\u0142ug niego, w takiej perspektywie, konieczne jest por\u00f3wnanie czyn\u00f3w przest\u0119pczych z czynami normalnymi, jak r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnych cech przest\u0119pc\u00f3w, w tym cech ich osobowo\u015bci z analogicznymi cechami ludzi, kt\u00f3rzy przest\u0119pcami nie s\u0105 (inteligencja, pogl\u0105dy moralne, u\u0142omno\u015b\u0107, cechy dziedziczne, wychowanie, \u015brodowisko, region itp.).", "Por. Ch. Debuyst, Criminels et valeurs v\u00e9cues. \u00c9tude clinique d'un groupe de jeunes criminels, Publications universitaires, Louvain 1960.", "L. Tyszkiewicz, Od naturalizmu\u2026, op. cit., s. 58.", "H.N. Barte, G. Ostaptzeff, Criminologie clinique, Masson, Paris 1992.", "M. LeBlanc, Boscoville. La r\u00e9\u00e9ducation \u00e9valu\u00e9e, Hurtubise, Montreal 1983.", "A. Sici\u0144ski (red.), Styl \u017cycia. Koncepcje i propozycje, PWN, Warszawa 1976, s. 25.", "Ibidem.", "Idem (red.), Styl \u017cycia. Przemiany we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce, PWN, Warszawa 1978, s. 155.", "Ibidem, s. 156.", "P. St\u0119pniak, Aktualne dylematy bada\u0144 nad kryminogenez\u0105, \"Pa\u0144stwo i Prawo\" 1995, nr 9.", "D. Cornish, R. Clarke, Modeling offenders' decisions. A framework for research and policy, \"Crime and Justice\" 1985, t. 6, s. 149.", "D. Szabo, Kryminologia\u2026, op. cit., s. 152."]}