Νοοτροπία και πρακτικές σχετικά με την ασφάλεια των ασθενών σε επαγγελματίες υγείας νοσοκομείων: μετάφραση και στάθμιση της επικαιροποιημένης έκδοσης του Hospital Survey on Patient Safety Culture Questionnaire (HSOPSC 2.0) στην Ελληνική γλώσσα
Creators: name: Μπελετσιώτη, Χρυσούλα Γεωργίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2023
Subjects: Ασφάλεια ασθενών
Κουλτούρα
Νοοτροπία
Επαγγελματίες υγείας
Νοσοκομείο
Ποιότητα φροντίδας υγείας
HSOPSC 2.0
Εγκυρότητα
Αξιοπιστία
Ψυχομετρικές ιδιότητες
Patient Safety
Culture
Attitudes
Health professionals
Hospital
Healthcare quality
Validity
Reliability
Psychometric properties

description: Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί βασική διάσταση ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και η διαμόρφωση θετικής κουλτούρας ασφάλειας ασθενών είναι προϋπόθεση θεμελιώδους σημασίας προς την κατεύθυνση αυτή. Το ερωτηματολόγιο Hospital Survey on Patient Safety Culture (HSOPSC) είναι ένα από τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα εργαλεία για την αξιολόγηση της κουλτούρας ασφάλειας ασθενών από τους επαγγελματίες υγείας. Το 2019 διαμορφώθηκε η δεύτερη, αναθεωρημένη έκδοσή του (HSOPSC 2.0), η οποία όμως δεν έχει μεταφραστεί και σταθμιστεί στην Ελληνική γλώσσα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η μετάφραση της επικαιροποιημένης έκδοσης του ερωτηματολογίου Hospital Survey on Patient Safety Culture questionnaire (HSOPSC 2.0) στα Ελληνικά (G-HSOPSC), η πολιτισμική προσαρμογή του και η αξιολόγηση της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας του, προκειμένου να αναπτυχθεί ένα εργαλείο κατάλληλο για χρήση στα ελληνικά νοσοκομεία. Αρχικά, ελήφθη άδεια από το Surveys on Patient Safety Culture™ (SOPS®) του Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ). Ακολούθησαν, η μετάφραση του ερωτηματολογίου στην Ελληνική γλώσσα, σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών, η πολιτισμική προσαρμογή του, με την υλοποίηση γνωστικών συνεντεύξεων, χωρίς να αναφερθούν προβλήματα κατανόησης και διατύπωσης από τους συμμετέχοντες στην πιλοτική φάση της μελέτης, και η διερεύνηση των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του, σε επαγγελματίες υγείας του Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας - Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» από το Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2023. Αξιολογήθηκαν η δομική εγκυρότητα μέσω επιβεβαιωτικής ανάλυσης παραγόντων και η φαινομενική εγκυρότητα, καθώς και η αξιοπιστία εσωτερικής συνέπειας και επανελέγχου. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τα στατιστικά πακέτα SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 28.0 και AMOS (Analysis of Moment Structures) 29.0 και το επίπεδο σημαντικότητας τέθηκε στο 0.05. Συνολικά, συμμετείχαν 204 επαγγελματίες υγείας (16,2% ιατροί, 59,3% νοσηλευτές, 9,8% τεχνολόγοι ιατρικών εργαστηρίων και 14,7% λοιποί επαγγελματίες υγείας), μέσης ηλικίας 41,9 ετών (±10,3, ελάχ. 21 – μέγ. 60) και το 83,9% ήταν γυναίκες. Η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση για τα 32 στοιχεία της μεταφρασμένης στα Eλληνικά έκδοσης (G-HSOPSC 2.0) έδειξε καλή προσαρμογή του μοντέλου των δέκα παραγόντων (χ2/df = 2,06, RMSEA = 0,072, CFI = 0,809) και ικανοποιητικές παραγοντικές φορτίσεις (0,428 ~ 0,953), εξαιρουμένων δύο στοιχείων της διάστασης «Στελέχωση και Ρυθμός Εργασίας». Η φαινομενική εγκυρότητα επιβεβαιώθηκε από το 88,7% των συμμετεχόντων. Ως προς την αξιοπιστία της Eλληνικής έκδοσης, ο συνολικός συντελεστής Cronbach's alpha ήταν 0,91, ενώ για τις επιμέρους διαστάσεις κυμάνθηκε σε αποδεκτά επίπεδα (0,63-0,78), με εξαίρεση τη διάσταση «Στελέχωση και Ρυθμός Εργασίας» (0,49). Η αξιοπιστία επανελέγχου για τις υποκλίμακες επιβεβαιώθηκε μέσω του ενδοταξικού συντελεστή συσχέτισης, ο οποίος κυμάνθηκε από 0,65 έως και 0,91, και μέσω του συντελεστή συσχέτισης Spearman's rho, που έλαβε τιμές από 0,62 έως 0,85 (p&lt; 0,001). Η Eλληνική έκδοση του HSOPSC 2.0 έχει ικανοποιητική εγκυρότητα και αξιοπιστία και μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο αξιολόγησης της κουλτούρας ασφάλειας ασθενών στα Eλληνικά νοσοκομεία. Η χρήση της μπορεί να συμβάλει στην ευρύτερη εθνική προσπάθεια ανάδειξης τομέων παρέμβασης για την προαγωγή της ασφάλειας των ασθενών και της ποιότητας της παρεχόμενης νοσοκομειακής φροντίδας υγείας.
description: Patient safety constitutes a basic dimension of quality of care and a positive patient safety culture is a condition of fundamental importance in this direction. The Hospital Survey on Patient Safety Culture is one of the most widely used tools for measuring patient safety culture from the perspective of hospital personnel. In 2019, a new version of the SOPS Hospital Survey 2.0 (HSOPS 2.0) was released, but it has not been translated and validated in Greek language. The aim of this study was to translate the updated version of the Hospital Survey on Patient Safety Culture questionnaire (HSOPSC 2.0) in Greek (G-HSOPSC 2.0), its cultural adaptation and the assessment of its validity and reliability for use in Greek hospital settings. Initially, with permission of the United States Agency for Healthcare and Quality (AHRQ), the scale was translated in Greek language, based on the relevant guidelines provided by its developers, and culturally adapted using cognitive interviews. The pre-test participants did not report any comprehension difficulties. Psychometric testing of the questionnaire was undertaken between February-July 2023 in health professionals of the General Hospital of Nikaia “Agios Panteleimon”. Construct validity using confirmatory factor analysis and face validity were tested, while internal consistency and re-test reliability were also assessed. Statistical analysis was performed via the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 28.0 and AMOS (Analysis of Moment Structures) 29.0 programs. The statistical significance level was set up at 0.05. In total, 204 health professionals (16.2% physicians, 59.3% nurses, 9.8% technologists / technicians and 14.7% others) with a mean age of 41.9 years (±10.3, min. 21 – max. 60) were included and 83.9% of them were females. Confirmatory factor analysis for the 32 items of the translated tool confirmed the G-HSOPSC 2.0’s ten-factor structure and indicated a good model fit (χ2/df = 2.06, RMSEA = 0.072, CFI = 0.809) and good factor loadings (0.428 ~ 0.953), except for two items of the “Staffing and Work Pace” component measure. Face validity was affirmed by 88.7 % of the participants. The overall Cronbach's alpha coefficient was 0.91 and internal consistency reliability for the component measures was acceptable (0.63-0.78), apart from “Staffing and Work Pace” component measure (0.49). Test-retest reliability for component measures using intra-class correlation coefficients ranged from 0.65 to 0.91, while the Spearman's Rank Correlation Coefficients ranged between 0.62 and 0.85 (p &lt; 0.001). The Greek HSOPSC 2.0 shows satisfactory face and construct validity, internal consistency and test-retest reliability and can be used to assess patient safety culture in Greek hospitals. Using Greek HSOPSC 2.0 can contribute to the wider national effort to identify areas of intervention for improvement to promote patient safety and quality of hospital care.