Δεδικασμένο αποφάσεων εθνικών δικαστηρίων αντίθετο προς το ευρωπαϊκό δίκαιο
Creators: name: Ζήση, Άννα Δημητρίου
Publisher: name: Aristotle University of Thessaloniki
Year: 2022
Subjects: Δεδικασμένο
Ευρωπαϊκό δίκαιο
Διαδικαστική αυτονομία των κρατών μελών
Res judicata
European law
Procedural autonomy of EU member states

description: Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την προβληματική της ανάπτυξης ισχύος δεδικασμένου από αποφάσεις των εθνικών δικαστηρίων οι οποίες αντιβαίνουν στο ενωσιακό δίκαιο καθώς ερμηνεύουν ή εφαρμόζουν λανθασμένα τις κρίσιμες ενωσιακού δικαίου ρυθμίσεις, είτε και τις αγνοούν. Κατ’ ουσία, το υπό κρίση πρόβλημα τίθεται ως πρόβλημα ευθείας σύγκρουσης δυο θεμελιωδών αρχών: αφενός μεν της δικονομικής αρχής του δεδικασμένου, όπως κατοχυρώνεται σε κάθε εθνική δικαιοταξία στο πλαίσιο της δικονομικής αυτονομίας, αφετέρου δε της αρχής της αποτελεσματικής και ομοιόμορφης εφαρμογής του υπερέχοντος ενωσιακού δικαίου. Σε γενικές γραμμές, από μια συνολική έποψη της νομολογίας του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η θέση που κατά βάση ακολουθεί η νομολογία προς την κατεύθυνση της επίλυσης της σύγκρουσης αυτής συνίσταται στον καταρχήν σεβασμό των εθνικών δικονομικών ρυθμίσεων περί δεδικασμένου και συνακόλουθα της δικονομικής αυτονομίας, με τις παρεκκλίσεις από τον κανόνα αυτό να προσλαμβάνουν όλως εξαιρετικό χαρακτήρα, καλύπτοντας αποκλειστικά και μόνο περιπτώσεις σοβαρής διακύβευσης της αποτελεσματικότητας του ενωσιακού δικαίου. Στο πλαίσιο της εξέτασης των εξαιρετικών αυτών περιπτώσεων, η λογική που ακολουθείται είναι να διαγνωστούν και να αναπτυχθούν τρεις διαφορετικές νομικές δίοδοι, τις οποίες έχει καθιερώσει η νομολογία του Δικαστηρίου προς την κατεύθυνση της εν ευρεία εννοία αποκατάστασης της ενωσιακής νομιμότητας: η πρώτη συνέχεται με τη νομολογιακή υποχρέωση επανεξέτασης διοικητικών πράξεων από τα εθνικά διοικητικά όργανα εν όψει μεταγενέστερης νομολογίας του Δικαστηρίου· η δεύτερη νομολογιακή δίοδος, που αποτελεί κατ' ουσία τον πυρήνα της προβληματικής, καλύπτει το σύνολο των εξαιρετικών περιπτώσεων καθιέρωσης νομολογιακών κανόνων ευθείας «διόρθωσης» του επίμαχου αντιθέτου προς το ενωσιακό δίκαιο δεδικασμένο – η οποία διόρθωση ισοδυναμεί είτε με τον απλό παραμερισμό του είτε και με την αναθεώρησή του· η τρίτη δε "επικουρική" νομική δίοδος είναι η αμιγώς αποζημιωτική, που συνίσταται στην καθιέρωση υπό προϋποθέσεις ευθύνης προς αποζημίωση του διαδίκου του οποίου τα δικαιώματα εθίγησαν από το επίμαχο παραβιάζον το ενωσιακό δίκαιο δεδικασμένο.
description: The present thesis focuses on issues related to the the authority of res judicata of national judgments which are proven to be incompatible with EU law due to incorrect interpretation or implementation or even total ignorance of the relative EU law rules. The core of the aforementioned problem in fact derives from the direct conflict between two fundamental legal principles, which are namely the principle or res judicata, as specialized in the framework of each national legal order in accordance with the principle of procedural autonomy of EU memeber states, on the one hand, and the principle of effectiveness of EU law, deriving from its supremacy over national law on the other hand. An overview of the ECJ relevant case law confirms that the Court’s main approach is to respect the application of national provisions on res judicata, signalling an awareness of the importance of this rule for national judicial systems and restricting exceptions to what appears strictly necessary in order to ensure the effectiveness of EU law. Concerning these exceptions, the main body of the present thesis categorizes and examines three different “avenues” the Court’s case law follows so as to ensure the effectiveness of EU law; at first, we examine the circonstances under which national administrative bodies are imposed an obligation to review a final administrative decision in order to take account of the interpretation of the relevant provision given in the meantime by the Court. Second, the core of the subjects covers the Court’s casuistic approach relating to exceptional rules in accordance to which the national authorities are obliged either to set aside or to review the national res judicata incompatible with EU law. Finally, what is also relevant to the subject is the principle of state liability for judicial breaches of EU law, referring to the case in which the national res judicata incompatible to EU law constitutes itself a sufficiently serious breach of EU law.