cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
نیایم در نظر از ناتوانی هر کجا افتم
چنان از دیده پنهانم که ترسم در بلا افتم
ره افتادگی پیموده ام تا پلة آخر
ازینجا هم اگر افتم نمی دانم کجا افتم
تنم تاریست بر ساز غمت اما محالست این
که گر صد بارم از هم بگسلانی نوا افتم
شکست کاسة چینی بود لب از صدا بستن
مرا قیمت بیفزاید اگر من از صدا افتم
توان رنگ وفای یار دید از چهرة صافم
اگر چون قطرة خون از دم تیغ جفا افتم
کسی از پهلوی من غیر آسایش نمی بیند
اگر بر دشمن افتم چون نگاه آشنا افتم
کمر از کهکشانم هست ممکن زان نمی بندم
که ترسم در کمند طرة بند قبا افتم
مزاج نازکم حرف پریشان برنمی تابد
یکی برگ گلم کز جنبش باد صبا افتم
به هندم می کشد قسمت ندانم یا به چین آخر
چو تیر جسته غافل از کمانم تا کجا افتم
خس و خاشاک صحرای محبت چینم و سازم
چو شبنم بستر از برگ گل و یک لحظه وا افتم
برای من کند مه گردش و نه آسمان جنبش
فلک از سر درآید من اگر یک دم ز پا افتم
ندارم قوت رفتار تا بردارم از جا
چو برگ گل دمی صد بار در پای صبا افتم
اگر چون ریزه از خوان شهان افتاده ام سهلست
مبادا قسمتم کز کاسه چوبین گدا افتم
ز دریا خیزم و چون ابر در صحرا فرو ریزم
نیم گوهر که در شهر آیم و در دست و پا افتم
منم یک قطره از دریای فیض دوستان فیاض
به بادم می دهد حسرت گر از دریا جدا افتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تا چند ز بیداد تو خونین جگر افتم
چون نقش پی خویش به هر رهگذر افتم
از جور تو نزدیک بدان شد که سراپای
خون گردم و یک قطره ز مژگان تر افتم
در دیده اگر جای دهد خصم عذابست
آن به که رقیبان ترا از نظر افتم
تا ره به سرا پردة سیمرغ توان یافت
چون پرتو خورشید چرا دربدر افتم
وقت است که چون غنچه ز ابرام تو فیاض
از پیرهن تنگ صبوری به در افتم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گریه خونگرمست ز آن با دیده محرم ساختم
داغ دلچسب است ز آنش محرم غم ساختم
پنبه بر داغ دلم گردد نمک از بخت شور
ساده لوحی بین که عمری صرف مرهم ساختم
ابر را در گریه افکندم چو طفل خردسال
بسکه او را پیش چشم خویش ملزم ساختم
محرمی بایست تا دردی ز دل بیرون کند
لاجرم دانسته با اشک دمادم ساختم
سازگاری کرد غم فیاض با من سال ها
دور بود از مردمی من نیز با غم ساختم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چون بر ابرویش نظر اندختم
تیغ او دیدم سپر انداختم
هر نظر کز دوست بر غیری فتاد
آن نظر را از نظر انداختم
تا به کام دل توان پرواز کرد
صد گره بر بال و پر انداختم
بهر آن بی خانة در عمرها
خویشتن را دربدر انداختم
مجلس فیاض دل را تیره داشت
خویش را جای دگر انداختم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چند بر سنگم زنی من شیشه جان نیستم
چند پامالم کنی خون شهیدان نیستم
ای مسلمانان مسلمانی اگر اینست و بس
من یهودم کافرم گبرم مسلمان نیستم
دست بی طالع کجا و گوشه دامان دوست
خاک هم گردیدم و در خورد دامان نیستم
شکر این طالع نمی دانم چه سان گویم که من
پای تا سر دردم و ممنون درمان نیستم
می رسانم ناله را گاهی به گوش بلبلان
آن قدر فیاض هم دور از گلستان نیستم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چنان در کوی او افتادگی را کار می بستم
که عهد دوستی با سایة دیوار می بستم
بسان غنچه با یاد لبش در کاروان اشک
ز لخت دل متاع برگ گل دربار می بستم
خوشا عهدی که آن بد خو به قصد امتحان من
گره از زلف وا می کرد و من در کار می بستم
کنون از نیش موری رنجه ام کو آنکه هر ساعت
به افسون سر زلفش زبان مار می بستم
به کفر زلف او ایمان نمی آوردم از اول
اگر پند پریشان خاطران را کار می بستم
مکن عیبم که دل در سبحه بستم کار تقدیرست
اگر در دست من می بود من زنار می بستم
خوشا فیاض آن عهدی که از بیم صبا هر دم
در آن کو خویش را چون کاه بر دیوار می بستم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کاش چون پروانه من هم بال و پر می داشتم
جرأت گردیدنی بر گرد سر می داشتم
می توانستم گرفتن گاهی از خود هم خبر
گر درین مستی ازو گاهی خبر می داشتم
فرصت پامال بیکاریست یاران چون کنم
کار می کردم گهی فرصت اگر می داشتم
گریة خونین جگر نگذاشت در سر کار من
می زدم بر قلب آن دل گر جگر می داشتم
یاد آن قوت که فیاض از مددگاری آه
گاهگاهی خویش را از خاک برمی داشتم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هم در شیخ زدم هم ره رهبان رفتم
کافر از کعبه و از دیر مسلمان رفتم
عادت عکس نقیض فلکم مغلطه زد
که پی درد به دریوزة درمان رفتم
خنده بر سستی امید خودم می آید
از درت رفتم و این طرفه که خندان رفتم
گرچه از آمدن خویش پشیمان بودم
لیکن از رفتن خود نیز پشیمان رفتم
آمدم این همه ره دست به دامان امید
لیک با یأس ابد دست و گریبان رفتم
اینکه جز لخت دلم هیچ ندادند نصیب
جرم من بود که ناخوانده به مهمان رفتم
همدمان منع من از ناله روا نیست که من
بلبلی بودم و نادیده گلستان رفتم
غربتم گرد ملالت ز وطن بیش افزود
یوسفی بودم و از چاه به زندان رفتم
از ملاقات من احباب ملال افزودند
گرچه چون باد صبا جانب بستان رفتم
بوی پیراهن یوسف شدم و بی اثرم
هرزه بود این که من از مصر به کنعان رفتم
دوری از دوست ندانی گنه من فیاض
رفتم از درگه او لیک به فرمان رفتم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به جز تو جمله بی حاصل گرفتم
اگر چیز دگر در دل گرفتم
به غیر از مصحف رویت کتابی
اگر خواندم همه باطل گرفتم
هزاران طعنه از هر دشمن و دوست
ز نافرمانی یک دل گرفتم
کتاب عشق را آسان نمودند
چو خواندم سر به سر مشکل گرفتم
همه از بهر منزل راه گیرند
چرا من راه را منزل گرفتم
شکستم کشتی و راندم به دریا
مراد بحر از ساحل گرفتم
شدم یک مشت خون فیاض و آخر
به حسرت دامن قاتل گرفتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به آن بیگانه امشب یک دو حرف آشنا گفتم
غرض را بی غرض کردم سخن بی مدعا گفتم
نگاهش را به طرز همزبانی آشنا دیدم
گهی منع از جفا کردم گهی حرف وفا گفتم
رخش نازک دلش نازک حیا از هر دو نازکتر
سخن پیچیده در صد پرده از رنگ حیا گفتم
ز نام بوسه بیم رنجه گشتن بود آن پا را
ولی پیغام اشک آهسته با رنگ حنا گفتم
نگاهش کرد اقراری که صد جان پیشکش بایست
خجل گشتم که نادانسته حرف خونبها گفتم
نمی دانم چه ها گفتم ولیکن این قدر دانم
که با من هر چه آن ابروی جادو گفت واگفتم
لبت را غنچة فردوس گفتی حرف بیجا بود
تبسم را بهشت جاودان گفتم بجا گفتم
به من از گوشة ابرو چه ها کردی چه ها گفتی
من از نظاره حسرت چه ها کردم چه ها گفتم
به او فیاض گفتم هر چه دل می خواست در مستی
تو اکنون عذرخواهی کن که من اینک دعا گفتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شکر خدا که باز به امداد همتم
جا داده عشق بر سر کوی ملامتم
پیغمبرم به شرع محبت به کتف من
باشد نشان سنگ تو مهر نبوتم
اظهار شکوه از ستم دوست کافریست
ای لاله داغدار نرویی ز تربتم
آن شعله بین که با همه آغوش دشمنی
یک دم جدا نگشته ز آغوش حسرتم
فیاض طعن خواری من بیش ازین مکن
خوارم ولیک خوار دیار محبتم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به کوی عشق در پیری چنان از پای افتادم
که تا روز قیامت برنخواهد خاست فریادم
چو من بی حاصلی آخر به کام عشق می آید
نبودی عشق از بهر چه می کردند ایجادم
هوس را پایه بر کامست زان سست است دیوارش
چو عشقم پی به ناکامی است زان سخت است بنیادم
نزاکت پرور آغوش لطفم آفتاب من
به یک تابش توان چون شبنم گل داد بر بادم
ز گمنامی برنجم گر وفا پر می برد نامم
به بیقدری بنازم گر جفا کم می کند یادم
غبار جبهه سایی نیست رخسار نیازم را
باین لب تشنگی ها نازپروردست شمشادم
مرید عشق و پیر عقل اگر باشم عجب نبود
که خاک راه استرشاد و آبروی ارشادم
نشان نادادن کامست مقبولان این در را
چه گویم شکر این طالع که نشنیدند فریادم
مرادات دو عالم را دو عالم شکر می باید
به شکر نامرادی مختصر کردند اورادم
وفا خاصیتی دارد که بی خواهش نیازارد
نرنجم نازنین من اگر کم می دهی دادم
به حاصل دامن افشاندن رعونت بار می آرد
به جرم اینکه چون گلبن نیم چون سرو آزادم
به شکر تیره بختی گر زبان فرسایدم شاید
ز بخت تیره آن خالم که بر رخسار ایجادم
شکوه حسن می گوید که فرهادست پرویزم
غرور عشق می گوید که پرویزست فرهادم
قبول عشق را نازم که از مشکل پسندی ها
ز یاف آید جیاد عقل پیش طبع وقادم
به مشتی دین و دل شاید مرا هم دسترس باشد
ولی این خانه آبادان نمی خواهند آبادم
دل از میل طبایع وحشت اندیشست و دانسته
به الفت می فریبند آشنارویان اضدادم
شبم فیاض در رویا به فکر این غزل افکند
روانش شاد بادا آنکه پیرم بود و استادم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
لبی پرشکوه از یاران بی مهر و وفا دارم
دلی صد پاره از زخم زبان آشنا دارم
به حال چون منی کافر به کافر رحم می آرد
چه دارید ای مسلمانان به من من هم خدا دارم
گرو با چاره می بازم به درد خویش می سازم
ازین بی غم طبیبان تا به کی چشم دوا دارم
کشیده دامن از دستم پریده تیر از شستم
به چندین ناامیدی ها هنوز امیدها دارم
به گام عمر کوته چون توان طی کرد حیرانم
ره دور و درازی را که من در زیر پا دارم
غم ساحل درین دریا چو موجم مضطرب دارد
دل جمعی همین از اضطراب ناخدا دارم
که عرض حال من پیش تویی پروا تواند کرد
نه اشک درد دل پرداز نه آه رسا دارم
به اقبال شهادت چون امید من نیفزاید
که شمشیر تو بر سر سایة بال هما دارم
به دیداری که می بینم تسلی چون کنم دل را
که دل ذوق تماشایت جدا و من جدا دارم
اگر بیگانه ام زین آشنایان نیست جرم از من
که تعلیم رمیدن زان نگاه آشنا دارم
نمی دانم که در برمت چها گفتم چها کردم
ازین کردن و زین گفتن چها بردم چها دارم
زهر بادی غباز خاطر من چون نیفزاید
که در بازار بی چشمان دکان توتیا دارم
زبان تا بسته ام با کایناتم همزبانی هاست
تو هم گر گوش بر بندی به گوشت حرف ها دارم
دماغ درد دل نشنیدنی زان غمزه می خواهم
که از وی درد دل ها دارم و آنگه بجا دارم
مکن فیاض پر طعنم شدم گر کشتة مهرش
که بر دامان قاتل مشت خونی خونبها دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چو صبح از آفتابی طلعتی یک دم هوس دارم
برآید کام من شاید بکوشم تا نفس دارم
تمنای گلستانم نگیرد دامن رغبت
که من شاخ گلی با خود ز هر چوب قفس دارم
ز شاخ همتم با دست کوته میل گلچینی است
هوای اوج عنقا با پرو بال مگس دارم
هزاران منزلم طی گشت و من در اولین گامم
که از برگشته بختی پا به پیش و رو به پس دارم
کجا با کاروان شوقم انداز عنان تابی است
امید حلقه در گوشی ز آواز جرس دارم
گلستان محبت را نهال پیش پروردم
گل داغی به زیر هر بن مو پیش رس دارم
چو با عشق آشنا گشتم نباشد از هوس باکم
ندیم بزم سلطانم چه پروای عسس دارم
چو صبح از خنده ام گر نور پاشد جای حیرت نیست
که پنهان آفتابی در گلوی هر نفس دارم
گلم رنگی ندارد از بهار این چمن فیاض
ندانم رنگ گلزار که و بوی چه کس دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
همین نه لخت جگر در دهان غم دارم
هزار نعمت الوان به خوان غم دارم
به ناز بالش عشرت فرو نمی آید
سری که بهر تو بر آستان غم دارم
مرا رسد که کنم نازها به شاهد عیش
که دست در کمر شاهدان غم دارم
ز عهدة صفت حسن برنمی آید
زبان عشق که من در دهان غم دارم
مرا چه گونه کند عیش صید خویش که من
هزار زخم نمایان نشان غم دارم
مرا چه گونه کند عیش صید خویش که من
هزار زخم نمایان نشان غم دارم
دمی ز عشرت سرگشتگی نیاساید
چه کوکب است که بر آسمان غم دارم
دمی که دیده نه بر جلوة قدت بازست
هزار قافله حسرت زیان غم دارم
مگو که فارغم از عیش در غمت هیهات
چه مغز عیش که در استخوان غم دارم
به عیش عالم اگر پشت پا زنم سهلست
کنون که دست طرب در میان غم دارم
چنین به چشم کمم گو مبین زمانه که من
عجیب سلطنتی در جهان غم دارم
همین نه بلبل و پروانه ریزه خوار منند
هزار سوخته جان میهمان غم دارم
پرند نالة شب پرنیان آه سحر
چه جنس هاست که من در دکان غم دارم
قطار اشک ز غمنامه ام پرست و هنوز
به زیر هر مژه صد داستان غم دارم
چه غم ز گرمی خورشید عشرتست مرا
که چتر آه به سر سایبان غم دارم
ز خون دیدة غلتیده در شکایت هجر
به هر دیار روان کاروان غم دارم
زبان زمزمة عیش گرچه نیست مرا
ولی به هر سر مویی زبان غم دارم
نشانه اش دل بیدرد آسمان حیف است
خدنگ ناله که من در کمان غم دارم
چه شد که عیش ز نامهربانیم داغست
ولی درون و برون مهربان غم دارم
ز عیش دوستی بیوفا دلت فیاض
چه شکوه هاست که خاطرنشان غم دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
راز در دل از آن نهان دارم
که به دل یار رازدان دارم
گر دل از جور دشمنان بشکست
مومیایی دوستان دارم
گرچه سر برنکرده ام ز زمین
جلوه بالای آسمان دارم
نرسیدم به وصل کعبه ولی
تحفة گرد کاروان دارم
ره کوته دراز کردة اوست
گله از عمر جاودان دارم
دین و دنیا بدادم از کف آه
که زیان بر سر زیان دارم
مهر آن مه به خویشتن فیاض
گر ندانم یقین گمان دارم

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دل پر از گرهی از عتاب او دارم
به این چنین دل بیتاب تاب او دارم
عجب بلاست غم رشک دست یازی غیر
هزار داغ ز طرف نقاب او دارم
خمار نشیة وصلش ز من چه می پرسی
من این خمار ز بوی شراب او دارم
من و خیال تو در کنج سینه و غم هجر
کجا سر فلک و آفتاب او دارم
هزار خسته دل تشنه لب تر از فیاض
ز هر طرف ز فریب سراب او دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همیشه آینة دل به پیش روی تو دارم
به هر که روی کنم روی دل به سوی تو دارم
هوای بوی گل آغوش خواهشم نگشاید
مشام رغبت دل را به مهر بوی تو دارم
ذخیره گرچه ندارم متاع دنیی و عقبی
همین بس است که رد سینه آرزوی تو دارم
خبر ز خویش نگیرم که در سراغ تو میرم
دمی به خویش نیایم که جستجوی تو دارم
نظر به دیده بدزدم که روی خوب تو بینم
نفس ز دل نگشایم که گفتگوی تو دارم
ز هیچ ره نتوانم که دردل تو درآیم
وگرنه در همه وادی رهی به سوی تو دارم
به تحفه سرمه فرستد به هدیه جان نپذیرد
من این معامله دایم به خاک کوی تو دارم
خطر فزون بود آنرا که اعتبار فزون شد
هزار امید درین ره ز بیم خوی تو دارم
به من وصیت فیاض در وداع تو این بود
که پاس دیدة بد از رخ نکوی تو دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
دهان بر بسته لبریز نوای یاربی دارم
زبان پیچیده در تقریر عرض مطلبی دارم
خموشی بر لب شرمم به صد فریاد می گوید
حلاوت جوشی زهری که از کنج لبی دارم
ز مشرب دوستی بی مذهبم خواندی نمی دانی
که من هم در لباس مشرب خود مذهبی دارم
به فردا نیست ایمانش به فردای قیامت هم
درازش باد عمر تیرگی کافر شبی دارم
ز بس سوز تو پنهان کرده ام از بیم دم سردان
به جای مغز در هر استخوان سوز تبی دارم
از آن در هر گذاری انتظارم خانه ای دارد
که در هر کوچه طفل نورسی در مکتبی دارم
نه زهدم خشک دارد نه شراب ناب تر دامن
چه فیاضم نمی دانم چه دریا مشربی دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بدم با نالة بلبل دل افسرده ای دارم
به طبعم می خورد گل خاطر آزرده ای دارم
نگاه گرم می خواهم که آتش در دل افروزد
که عمری شد درین خلوت چراغ مرده ای دارم
خرامی سوی من هم ای نسیم وعده عمری شد
که بر شاخ تمنا غنچة پژمرده ای دارم
نه آب از خضر می خواهم نه می از پیر میخانه
کف خونابه از داغ دل افشرده ای دارم
ز کوته کردن دست از سر خوان تمنایش
لبی صد زخم دندان  ندامت خورده ای دارم
به دل از عشوة جانان نه صبرم ماند و نه طاقت
درین منزل متاع سیل حسرت برده ای دارم
به زر آسان نگردد کار ورنه غنچه می داند
که من هم از دل صد پاره مشت خرده ای دارم
چه حسرت ها ازو خوردم ندامت ها ازو بردم
همین باشد که از وی خورده ای یا برده ای دارم
نه از دل ناله می جوشد نه لب خونابه می نوشد
دگر فیاض خوش هنگامة افسرده ای دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هرگز دلی از نالة خود شاد ندارم
فریاد که من طالع فریاد ندارم
تا بود دلم بستة زنجیر بلا بود
در عمر خود آسودگیی یاد ندارم
در طالع بزم فلک از نالة من نیست
یک شمع که در رهگذر باد ندارم
خوبان به گرفتاری من دام مسازید
من آهوش شوخم سر صیاد ندارم
پروردة الطاف سبکروحی عشقم
شرمندگی سیلی استاد ندارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به جیب چاک و به دل داغ هجر یار ندارم
چه سان به سیر روم روی لاله زار ندارم
لب هوس چه گشایم به آب چشمة حیوان
اجازت از دم شمشیر آبدار ندارم
رسید دست و گریبان بهار و سبزه برآمد
خوشم که خاطر جمعی درین بهار ندارم
نفس ز ناله تهی گشت و دیده پر ز سرشکم
پیاده ای بدوانم اگر سوار ندارم
کجاست سایة سنگی کجاست بوتة خاری
که من ز خون دل و دیده یادگار ندارم
امید لطف و تمنای رحم و چشم مروت
به کی حسرتت ای بیوفا چه کار ندارم
گرفت گرد سوار غمم جهان و چه حاصل
که کار دیده سواری درین غبار ندارم
نظر به هیچ ندارم حذر ز هیچ نگیرم
چه اعتبار ازین به که اعتبار ندارم
شکار آهوی فرصت غنیمت است چه سازم
که من تهیة انداز این شکار ندارم
به سر اگر گل دولت نزد رسایی بختم
همین بس است که در سینه خار خار ندارم
درین ستمکده فیاض از چه خوش ننشینم
چه بی تعلقی یی من درین دیار ندارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
دماغ سیر گلستان و گشت باغ ندارم
هزار کار به دل دارم و دماغ ندارم
چه سود سوختن مغز چون دماغ تری نیست
فتیله را چه کنم روغن چراغ ندارم
رهی به جای نبردم اگر چه در همه وادی
ز هیچ راه نپرسی که من سراغ ندارم
چه شد که همت سودای من بلند فتادست
کدام دود ز زلف تو در دماغ ندارم
شکفتگی که دل تنگت ازو دمی بگشاید
جدا ز دوست گمانش به هیچ باغ ندارم
همین ز بادة عیشم تهی پیاله وگرنه
کدام خون دلست اینکه در ایاغ ندارم
چه برگ کاه که باجم نداد ازین رخ کاهی
کدام لاله که بروی چراغ داغ ندارم
مراست با غم عشقت فراغت همه عالم
همین ز درد و غم عاشقی فراغ ندارم
فتاده در سر فیاض ذوق اوج همایی
کنون که قدرت سامان پر زاغ ندارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
عمریست که در کوی بلا خانه نداریم
گنجیم ولیکن دل ویرانه نداریم
ننگست دلا سوختن از آتش دیگر
در عشق سر منصب پروانه نداریم
آخر دم واعظ بکشد آتش ما را
خوبست دگر گوش به افسانه نداریم
ما بی کس و کویان خرابات الستیم
جایی به جز از گوشة میخانه نداریم
هر کس به جهان راهبری داشته از عقل
ماییم که غیر از دل دیوانه نداریم
دنیاطلبان در گرو خانه و مالند
ما مال نیندوخته و خانه نداریم
از لعل بتان کام دل ما نشکیبد
جز حسرت لعل لب پیمانه نداریم
هر جا که بود دانه بود دام به راهش
ما دام نهادیم ولی دانه نداریم
این نیست که در ما نبود مایة نازش
شمعیم ولیکن سر پروانه نداریم
فریادرسان گوش ندزدید که امشب
در ترکش دل نالة مستانه نداریم
شب نیست که در خلوت این سینة تاریک
با یاد رخ دوست پری  خانه نداریم
ما با نفس سوخته در ذکر حبیبیم
این هست که ما سبحة صد دانه نداریم
در قفل فرو بستة غم های دل خویش
آن کهنه کلیدیم که دندانه نداریم
فیاض متاع سفر آخرت خویش
چیزی به جز از مشرب رندانه نداریم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به زلف او دل خود را به ابرام آشنا کردم
عجب رم کرده مرغی باز با دام آشنا کردم
دل بی طاقتی خون باد کز بی محرمی آخر
صبا را با سر زلفش به پیغام آشنا کردم
ز هر مویم دو صد فوارة الماس می جوشد
به تلخی های هجران تو تا کام آشنا کردم
نزاکت غوطه ها در شهد و شکر خورد تا آخر
به صد تلخی لب او را به دشنام آشنا کردم
به هر گام از ره مطلب دو صد منزل پس افتادم
به راه عقل نافرجام تا کام آشنا کردم
به کامم ناگوارا بود خون بادة عشرت
به صد خون دل آخر لب بدین جام آشنا کردم
به راه عشق فیاض آفتی چون نیکنامی نیست
غلط کردم به نیکویی چرا نام آشنا کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کمان غمزه پر کش کن که تیرت را نشان گردم
بگو حرفی که تا چون خط به گرد آن دهان گردم
زبان بسته تا تقریر شرح بیقراری کرد
چو حرف شکوه می خواهم که بر گرد زبان گردم
تو چون سرو روان از پیش من رفتی و می خواهم
ز خجلت آب گردم تا به دنبالت روان گردم
درین دریای خون کز هیچ سوره بر کنارش نیست
دلی خواهم که چون گرداب دایم بر میان گردم
امیدم پیر شد در وعده گاه انتظار او
کجا شد وعدة دیگر که باز از نو جوان گردم
چنین نامهربانی ها که من دیدم عجب نبود
که با من مهربان گردد اگر نامهربان گردم
خیالی گشته ام در ناتوانی ها از آن ترسم
که ناگه از نظرگاه سر تیرت نهان گردم
به او رنگی ندارد گریة خونین من فیاض
به پیش غم گر از هر تار مژگان خونفشان گردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بسی بگریستم کان شوخ را تندی ز خو بردم
ز سیل گریة بی اختیار آبی به جو بردم
به تحریک هزار اندیشه آه نارسایی را
ز سینه تا به لب آوردم و آخر فرو بردم
متاع دین و دنیا را نبود آن اعتبار آخر
برای خاک کویش تحفه مشت آبرو بردم
شدم خواهی نخواهی عاقبت قربان ناز او
بسی برد از من او لیکن من این نوبت ازو بردم
نهادم عاقبت فیاض بر دل بار بدنامی
به دوش خویش تا کوی ملامت این سبو بردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
غلط کردم دلت را با ترحم آشنا کردم
ستم کردم به ناکامی به محرومی جفا کردم
هزاران شیوه در جور و جفا درج است خوبی را
چه بد کردم ترا با خویش سرگرم وفا کردم
نگه نا کردنش فرصت به دستم داده بود امشب
تغافل گوش تا می کرد عرض مدعا کردم
سخن کوتاهیی می کرد در تقریر مطلب ها
شکستم ناله را در سینه صد مطلب ادا کردم
شبم در گریة بی طاقتی صد بار در خاطر
گذشت از پیش من نفرین کنان و من دعا کردم
به کام شوق بیطاقت نهادم سر به پای او
نمی دانم چه ها کرد اضطراب و من چه ها کردم
فشاندم دامن آهی به شمع خلوتم امشب
به ذوق بیکسی ها سایه را از خود جدا کردم
سبک تر گشتم از خود هر قدر افتاده تر گشتم
درین افتادگی ها سیر معراج فنا کردم
به معراج فنا آن همتم رو داده بود امشب
که عنقا صد رهم افتاد در دام و رها کردم
کلید خلد می بوسد سر انگشت نیازم را
نمی دانم گره از ابروی ناز که وا کردم
خضر آب بقا گوید مسیحا از هوا جوید
چرا فیاض دردش را به درمان مبتلا کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به فریادی ترا سرگرم در بیداد خود کردم
به صد فریاد شکر طالع فریاد خود کردم
ز یاد خویش بودم رفته تا رفتم ز یاد تو
به هر جا رفته از یادی که دیدم یاد خود کردم
به پای گمرهی بایست رفتن در ره شوقت
درین وادی رهی گم کردم و ارشاد خود کردم
مر امید امداد کسان افکنده بود از پا
مدد از بیکسی ها جستم و امداد خود کردم
فراغت ها نصیبم بود در دام گرفتاری
عجب رحمی در آخر بر دل ناشاد خود کردم
غم همچشمی خسرو عجب ننگی ست عاشق را
چه خاکست اینکه من در کاسة فرهاد خود کردم
رم از صیاد می کردم چو رام خویشتن بودم
ز خود رم کرده خود را رام با صیاد خود کردم
غم من بود باعث شادی او را به این شادم
که خود غمگین او گردیدم او را شاد خود کردم
ز بس فیاض گرم اتحادم با تو در یاری
ترا دردی که پیش آمد مبارکباد خود کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چسان گرم سخن با آن بت شیرین دهن گردم
سخن بیگانه است آنجا اگر خود من سخن گردم
کجا با یک زبان شرح غم او می توان گفتن
مگر از هر سر مو چون زبان گرم سخن گردم
قدم ننهاده ام از خود برون در دشت پیمایی
درین گردش گهی غربت شوم گاهی وطن گردم
وطن گردم چو خود را یک نفس بی خویشتن بینم
شوم غربت هماندم گر دمی با خویشتن گردم
همه اویم چو با خود نیستم زان در خیال او
اگر خارم سمن باشم اگر گلخن چمن گردم
چنین کز وصف رویش از زبانم نور می بارد
عجب نبود که در هر بزم شمع انجمن گردم
چو می پرسد ز من حرفی زبان گرد سخن گردد
چو می گوید به من حرفی به گرد آن دهن گردم
گهی مستور و گه مستم گهی دیوانه گه عاقل
ندانم تا چه فن خواهی از آنرو فن به فن گردم
صراط المستقیم عشق را چون بر یقین باشم
چرا در کوچه های عقل و وهم و شک و ظن گردم
چو آن لعل لب و آن در دندان در خیال آرم
ز عکس هر دو با هم هم بدخشان هم عدن گردم
کنم چون یاد چشمان ز شوخی های خود مستش
برای جلوة آن آهوان دشت ختن گردم
برین می داردم یکرنگی آن شوخ هر جایی
که هم می خانه هم می هم بت و هم برهمن گردم
نمی دانم که در راهش منم سرگشته تر یا او
همین دانم که عمری شد که گردد چرخ و من گردم
کسی قدرم به غیر از دیدة یعقوب نشناسد
اگر یک عمر در کنعان چو بوی پیرهن گردم
اگر از حضرت فیضم رسد فیاض امدادی
عیار هر هنر باشم بهار هر چمن گردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در ره او هر دو عالم را به یکدیگر زدم
نه فلک را درنوردیدم که دامن بر زدم
بر در دولت سرای یأس رفتم شب به عجز
باز می شد تا در فیض سحر من در زدم
زخم های دل به این بی طاقتی چون به شود
من که در هر بخیه صد ره سینه بر خنجر زدم
عشقبازان مستی از یاد می گلگون کنند
تا شفق را رنگ بر رخ بود من ساغر زدم
نه فریب دیر برد از ره نه فیض کعبه ام
هر کسی آنجا دری زد من در دیگر زدم
نیست آشوب قیامت هم نبرد شور عشق
من تن تنها مکرر بر صف محشر زدم
تا شدم پروانة آن شعلة اسباب سوز
اول آتش گشتم و در مشت بال و پر زدم
حسرت لعل توام لب تشنگی را آب داد
یاد آن لب کردم و پیمانه در کوثر زدم
نیست فیاض اندرین ره فکر آسایش حرام
من به جای تکیه پشت پای بر بستر زدم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شب ز شیون بلبل گوینده را آتش زدم
در دهان غنچه شکر خنده را آتش زدم
کردم از سوز درون شرمنده دوزخ را و باز
ز آتش دل دوزخ شرمنده را آتش زدم
با نوازش های لطف او به بزم اشتیاق
انفعال سر به پیش افکنده را آتش زدم
در تمنا گاه وصلش دست در آغوش شوق
مردنی کردم که جان زنده را آتش زدم
بود در دل ذوق خندیدن که کردم یاد او
در میان سینه و لب خنده را آتش زدم
سرو او از بندگی های دل ما عار داشت
سرو را آزاد کردم بنده را آتش زدم
تا شدم دست آزمای بخت بد فیاض وار
خان و مان طالع فرخنده را آتش زدم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -