cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
خوش آنکه در همه روی زمین تو باشی و من
به جز من و تو نباشد همین تو باشی و من
بهار می رسد آیا بود که در چمنی
نشسته پای گل و یاسمین تو باشی و من
شدی به باغ که آنجا خوش است مجلس می
بلی خوش است اگر همنشین تو باشی و من
مخوان به جلوه گه ناز خود رقیبان را
همین بس است که ای نازنین تو باشی و من
خوش است هم سفری با تو خاصه آن وقتی
که گر بروم روم یا به چین تو باشی و من
بهار آمد و کشت این هوس ز شوق مرا
که بر کنار گل و یاسمین تو باشی و من
مگو که عمر هلالی گذشت با دگران
ازین چه باک اگر بعد ازین تو باشی و من

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گهی لطفست و گاهی قهر کار دلربای من
ولی لطف از برای دیگران قهر از برای من
بخوبان تا وفا کردم جفا دیدم بحمدالله
که تقریب جفای خوبرویان شد وفای من
دعای خویش را شایسته احسان نمیدانم
خوشم گر لایق دشنام هم باشد دعای من
بدرد عشق خو کردم ندارم تاب بیداری
طبیبا ترک درمان کن که درد آمد دوای من
بلای من شد این بالا خدا را پیش من بنشین
نمیخواهم که پیش دیگران آید بلای من
ز اشک خود بخون آغشته ام سوی تو چون آیم
که بر خاک درت جا نیست پاکان را چه جای من
هلالی بعد ازین خواهم قدم از فرق سر سازم
که در راهش سر من رشکها دارد بپای من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بهر خون ریز دلم ترک کمان ابروی من
راست چون تیر آمد و بنشست در پهلوی من
شب دل گم گشته می جستم بگرد کوی او
گفت ای بیدل چه میجویی بگرد کوی من
پیش و پس تا چند در روی رقیبان بنگری
روی ایشان را مبین شرمی بدار از روی من
از تو این قیدی که من دارم خلاصی مشکلست
کز خم زلف تو زنجیریست بر هر موی من
چشمت از مستی فتد هر گوشه ای در حیرتم
زین که هرگز گوشه چشمت نیفتد سوی من
چین ابروی تو نتوانم کشیدن بیش ازین
کز کمانت عاجز آمد قوت بازوی من
با تو چون گوید هلالی ظلم و بدخویی مکن
هر چه میخواهی بکن ای ظالم بدخوی من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شهید عشقم و از خاک من خون داده نم بیرون
وزان نم لاله خونین برآورده علم بیرون
گر از طوف حریم کعبه کویت خبر یابد
ز شوق آن پرد روح از تن مرغ حرم بیرون
در آب و آتشم از دیده و دل دم بدم بی تو
مرو بهر خدا از دیده و دل دم بدم بیرون
دل احوال پریشانی خود بنویسد از زلفت
که سوزد کاغذ و دود آید از نوک قلم بیرون
ز تیر آه می دوزد هلالی چاکهای دل
که ناید از دل صد پاره او درد و غم بیرون

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مسلمانان مرا جان خواهد آمد از الم بیرون
که می آید هلال ابروی من از خانه کم بیرون
بر آن در انتظاری می برم با آنکه می دانم
که شاهان بهر درویشان نیایند از حرم بیرون
مرا این دم تو خواهی کشت یا هجران دم دیگر
بهر تقدیر جانم خواهد آمد دم بدم بیرون
ز بهر گریه پنهانی در از اغیار بر بستم
ولی دیوار داد از جانب همسایه نم بیرون
نه اشکست این که موج انگیخت خوناب دل از چشمم
نه آهست این که جان از خانه تن زد علم بیرون
اگر اهل عدم دانند محنت های عشقت را
ز بیم عاشقی هرگز نیایند از عدم بیرون
هلالی گر رسی روزی بطرف کعبه کویش
قدم از سر کن آنجا و منه دیگر قدم بیرون

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مردم از درد و نگفتی دردمند ماست این
دردمندان را نمی پرسی چه استغناست این
سایه بالای آن سرو از سر من کم مباد
زانکه بر من رحمتی از عالم بالاست این
خواستم کان سرو روزی در کنار آید ولی
با کجی های فلک هرگز نیاید راست این
جای دل در سینه بود و جای تیرت در دلم
آن ز جا رفتست اما هم چنان برجاست این
اشک گلگون مرا بر چهره هر کس دید گفت
کز غم گل چهره ای آشفته و شیداست این
گفتمش فرداست با من وعده وصل تو گفت
دل بفردای قیامت نه که آن فرداست این
بر سر کویش هلالی درد عشق خویش را
بیش ازین پنهان مکن کز چهره ات پیداست این

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دلا زان لب زلال خضر می خواهی خیالست این
ز آتش آب می جویی تمنای محالست این
کسان گویند هر جوینده ای یابنده می باشد
ترا می جویم و هرگز نمی یابم چه حالست این
قدت را نی الف می خوانم و نی سرو می گویم
بلند و پست چون گویم که دور از اعتدالست این
بهجرانش دم آبی که می گردد نصیب من
جدا زان لب حرامم باد اگر گویم حلالست این
بشام غم هلالی بسکه زار و ناتوان گشتی
کسی ناگاه اگر بیند ترا گوید هلالست این

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
آخر ای آرام جان سوی دل افگاری ببین
از جفاکاری حذر کن در وفاداری ببین
تا به کی فارغ نشینی لحظه ای بیرون خرام
بر سر آن کوی هر سو عاشق زاری ببین
یک دو روزی جلوه کن در شهر و از سودای خویش
هر طرف دیوانه ای دیگر به بازاری ببین
سوی من بین و به دشنامی مشرف کن مرا
گر بدین تشریف لایق نیستم باری ببین
چند بینی لاله و سرو سهی ای باغبان
در سهی قدی نظر کن لاله رخساری ببین
ای که می خواهی نشانم بر سر کویش بیا
استخوان فرسوده ای در پای دیواری ببین
دیدن و پرسیدنش ما را محالست ای رقیب
هم تو بسیاری بپرس از ما و بسیاری ببین
زاهدا در خرقه پشمین مسلمانم مخواه
در ته هر مو ازین پشمینه زناری ببین
چند بیماری کشد مسکین هلالی در غمت
ای طبیب دردمندان سوی بیماری ببین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
من و تخیل حسنت چه یار بهتر ازین
بغیر عشق چه ورزم چه کار بهتر ازین
بروزگار شدی یار من بحمدالله
دگر چه کار کند روزگار بهتر ازین
بغمزه آهوی چشمت شکار مردم کرد
که دید آهوی مردم شکار بهتر ازین
ز جرعه کرمت بیشتر فشان بر من
تو ابر رحمتی آخر ببار بهتر ازین
تبارک الله ازین سبزه و گلی که تراست
نبوده است و نباشد بهار بهتر ازین
تو مست جام غروری همیشه ای زاهد
مباش غره که رنج خمار بهتر ازین
بران سمند که در چابکی و جلوه گری
نیامدست بمیدان سوار بهتر ازین
ز دور چرخ هلالی بداغ دل خوش باش
طمع ز کوکب طالع مدار بهتر ازین

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
روز نوروزست و ما را مجلس افروزی چنین
سالها شد کز خدا می خواستم روزی چنین
از جفاگاری نهادی گوش بر قول رقیب
تا چها آموختی باز از بد آموزی چنین
هر شبی در کنج غم گریان و سوزانم چو شمع
غرق آب و آتشم با گریه و سوزی چنین
پیش تیر غمزه اش بردم دل صد چاک را
چون نگه دارم دل از پیکان دلدوزی چنین
از فروغ عارضت روز هلالی روشنست
وه که دارد آفتاب عالم افروزی چنین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عاشقم کردی و گفتی با رقیب تندخو
عاشق روی توام با هر که می خواهی بگو
جان من دلجویی اغیار کردن تا بکی
گاه گاهی هم دل سرگشته ما را بجو
ای طبیب از بهر درد ما غم درمان مخور
زانکه ما با درد بی درمان او کردیم خو
همچو مویی شد تنم گو از میان بردار عشق
بعد ازین مویی نگنجد در میان ما و او
رفت آن آب حیات از جویبار چشم من
کی بود یارب که آب رفته باز آید بجو
صورت دعوی گل معنی ندارد با رخت
چون ندارد صورت و معنی چه سود از رنگ و بو
بر سر کویش هلالی رخ بخون شستن چه سود
سوی تیغ آبدارش بین و دست از جان بشو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خوش باشد اگر باشم در طرف چمن با او
من باشم و او باشد او باشد و من با او
بر هم زدن چشمش جان می برد از مردم
کی زنده توان بودن یک چشم زدن با او
با او چو پس از عمری خواهم سخنی گویم
هرگز نشود پیدا تقریب سخن با او
جانم بر جانانست من خود تن بی جانم
آری ز کجا باشد جان در تن و تن با او
تا عهد شکست آن مه بگداخت هلالی را
دیدی که چه کرد آخر آن عهدشکن با او

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
ندارم قوت اظهار درد خویشتن با او
مرا این درد کشت آیا که گوید درد من با او
هوس دارم که آید بر سر بالین من تا من
وصیت را بهانه سازم و گویم سخن با او
مه من یوسف مصرست و خلقی عاشق رویش
چو یعقوب و زلیخا هر طرف صد مرد و زن با او
تنم چون رشته ای شد زان قبا گلگون و خوش حالم
که باری می توان گنجید در یک پیرهن با او
من و کنج غم و روز سیاه و خون دل خوردن
کیم تا می خورم شبها در اطراف چمن با او
بتن در صحبت خلقم بجان در خدمت جانان
عجایب خلوتی دارم میان انجمن با او
هلالی از کمال شعر دارد منصب شاهی
که شور خسروست و نازکی های حسن با او

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چنان بلند نشد سرو ناز پرور او
که سرو ناز تواند شدن برابر او
ز نوبهار رخش آفت خزان دورست
هنوز تازه دمیدست سبزه تر او
بنازم آن مژه شوخ را که در دم قتل
چنان نکرد که حاجت شود بخنجر او
رقیب کیست که او را سگ درش خوانم
اگر براند از آن کوی من سگ در او
بنیم جرعه که در بزمش اتفاق افتد
فراغتست مرا از بهشت و کوثر او
چو گفتهای هلالی بوصف تازه گلیست
ز برگ لاله و نسرین کنید دفتر او

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آن که رفت امروز و صد دل می رود دنبال او
کاش فردا جان برون آید به استقبال او
بس که همچون سایه خواهم خویش را پامال او
هر کجا او می رود من می روم دنبال او
وه چه خوش جا کرده است آن خال مشکین بر رخش
کاش بودی مردم چشمم به جای خال او
هر شبی بر آستان بزم آن مه سر نهم
تا چو مست از در برون آید شوم پامال او
فال وصلی می زدم ناگاه آن مه رخ نمود
آه ای من بنده ی روی مبارک فال او
آن نهال سایه  پرور سویم استقبال کرد
بر سرم پاینده بادا سایه اقبال او
کار دل عشق تو شد کارش همین باد و مباد
غیر نام این عمل در نامه اعمال او
بر سر کویش هلالی از رقیبان کمترست
وه که احوال سگان هم بهترست از حال او

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خاکم بره پیک حریم حرم او
باشد که بجایی برسم در قدم او
بر داغ دلم مرهم راحت مگذارید
تا کم نشود راحت درد و الم او
زین گونه که بر من ستم دوست خوش آید
خوش نیست که بر غیر من آید ستم او
می سوزم و این آه جگر سوز دلیلست
کز جان و دلم دود برآورد غم او
داریم امید کرم از یار ولیکن
دیدیم ستمها و امید کرم او
از تیغ تو صد کشته شود زنده بیک دم
گویا دم جان پرور عیسیست دم او
گفتم که هلالی ز غمت سوی عدم رفت
گفتا چه تفاوت ز وجود و عدم او

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چند گیرد جام می کام از لب میگون او
ساقیا بگذار تا بر خاک ریزم خون او
قصه لیلی و مجنون پای تا سر خوانده ام
هم تو از لیلی فزونی هم من از مجنون او
مهر آن مه را بجان خواهم که بس لایق فتاد
عشق روز افزون من با حسن روز افزون او
داغها دارم بدل چون لاله و نتوان نهفت
کان همه داغ درون پیداست از بیرون او
درد ما چون حسن او هر روز اگر افزون شود
زود خواهد کشت ما را حسن روز افزون او
از فسونگر نیست چون بیخوابی ما را علاج
پیش ما افسانه بهتر باشد از افسون او
نامه قتلم نوشت و ساخت عنوانش بخون
تا هم از عنوان شوم آگاه بر مضمون او
سرو میگوید هلالی قد موزون ترا
در عبارت کوته آمد طبع ناموزون او

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خواهم فگندن خویش را پیش قد رعنای او
تا بر سر من پا نهد یا سر نهم بر پای او
سرو قدش نوخاسته ماه رخش ناکاسته
خوش صورتی آراسته حسن جهان آرای او
گر در رهش افتد کسی کمتر نماید از خسی
از احتیاج ما بسی بیشست استغنای او
تا دل به جان ناید مرا از دیده گو در دل درآ
مردم نشینست آن سرا آنجا نخواهم جای او
غم نیست جان من اگر داغم نهادی بر جگر
ای کاش صد داغ دگر می بود بر بالای او
گفتم هلالی دم بدم جان می دهد گفتا چه غم
گفتم به سویش نه قدم گفتا کرا پروای او

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
روزم از بیم رقیبان نیست ره در کوی او
شب روم لیکن چه حاصل چون ببینم روی او
او بقتلم شاد و من غمگین که گاه کشتتم
ناگه آزادی نبیند ساعد و بازوی او
دارد آن ابرو کمان پیوسته بر ابرو گره
از گره گویی بهم پیوسته شد ابروی او
من که در پهلوی او خود را نمیخواهم ز رشک
دیگری را چون توانم دید در پهلوی او
گرچه بس دورم ولی هر جا که منزل میکنم
می نشینم رو به  کوی یار و خاطر سوی او
ما چو از هر سو به خاک کویش آوردیم رو
بعد ازین روی نیاز ما و خاک کوی او
تا هلالی را فراقت چنگ بزم درد ساخت
ناله دیگر برون می آید از هر موی او

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چند سوزی داغها بر دست آه از دست تو
گاه از داغ تو مینالیم و گاه از دست تو
تا ترا بر دست ظاهر شد سیاهی های داغ
روزگار دردمندان شد سیاه از دست تو
تو نهاده داغها بر دست چون گلدسته ای
من بخود پیچیده چون شاخ گیاه از دست تو
مردم از داغ و دگر چون خار و خاشاکم مسوز
تا نسوزد خرمن من همچو کاه از دست تو
این چه بیدادست کز هر جانب ای سلطان حسن
داد میخواهد چو من صد داد خواه از دست تو
هیچ دانی چیست این داغ سیه بر روی ماه
عارض خود را سیه کردست ماه از دست تو
پیش ازین از داغ نومیدی هلالی را مسوز
چند سوزد دردمند بی گناه از دست تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چند پنهان کنم افسانه هجران از تو
حال من بر همه پیداست چه پنهان از تو
شمع جمعی و همه سوخته وصل تواند
گنج حسنی و جهانی همه ویران از تو
باری ای کافر بی رحم چه در دل داری
که نیاسود دل هیچ مسلمان از تو
جیب گل پیرهنان چاک شد از دست غمت
ورنه بودی همه را سر بگریبان از تو
نیست این غنچه خندان که شکفتست بباغ
دل خونین جگرانست پریشان از تو
غنچه در باغ ز باد سحر آشفته نبود
بلکه صد پاره دلی داشت پریشان از تو
طالب وصل ترا محنت هجران شرطست
تا میسر نشود کام دل آسان از تو
آن پری بزم بیاراست هلالی برخیز
جام جم گیر که شد ملک سلیمان از تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من بیدل بعمر خود ندیدم یک نگاه از تو
نمیدانم چه عمرست این دریغ و درد و آه از تو
همان روزی که گشتی پادشاه حسن دانستم
که داد خود نخواهد یافت هرگز دادخواه از تو
مکش هر بی گنه را زان بترس آخر که در محشر
طلب دارند فردا خون چندین بی گناه از تو
تو شاه ملک حسنی من گدای درگه عشقم
مقام بندگی از من سریر عز و جاه از تو
ز هجرت هر شبی سالی و هر روزم بود ماهی
کسی داند که دور افتاده باشد سال و ماه از تو
برغم خویش تا با غیر دیدم یار دمسازت
گهی از غیر مینالم گهی از خویش و گاه از تو
هلالی بی تو در شبهای هجران کیست میدانی
سیه بختی که روز روشن او شد سیاه از تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
لیلی و مجنون اگر میبود در دوران تو
این یکی حیران من میگشت و آن حیران تو
دامن خود را بکش امروز از دست رقیب
ورنه چون فردا شود دست من و دامان تو
زخم پیکان ترا مرهم چرا باید نهاد
گر کسی مرهم نهد باری هم از پیکان تو
کی ز میدان تو برخیزم که بعد از کشتنم
گرد من هم برنخواهد خاست از میدان تو
محنت روز قیامت بر من آسان بگذرد
زین عقوبت ها که دیدم در شب هجران تو
ای که از ناز عتاب آلوده می کشتی مرا
وای اگر ظاهر نمی شد خنده پنهان تو
در غم هجران هلالی صبر کن تدبیر چیست
هیچ تدبیری ندارد درد بی درمان تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نمیکشیم سر از آستان خانه تو
کجا رویم سر ما و آستانه تو
ترا بهانه چه حاجت برای کشتن من
مکن مکن که مرا میکشد بهانه تو
ترحمی بکن ای پادشاه کشور حسن
که غیر ظلم و ستم نیست در زمانه تو
از آن سمند تو برمیجهد گه جولان
که رقص میکند از ذوق تازیانه تو
سفید گشت مرا استخوان و خوشحالم
بدان امید که روزی شود نشانه تو
شب از فسانه بروز آورند و این عجبست
که روز خود بشب آرم من از فسانه تو
هلالی از غم جانسوز عشق آه مکش
که سوخت جان من از آه عاشقانه تو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای بی وفا چه چاره کنم با جفای تو
تا کی جفا کشم به امید وفای تو
چون مبتلای عشق ترا نیست چاره ای
بیچاره عاشقی که شود مبتلای تو
می خواهم از خدا به دعا صدهزار جان
تا صد هزار بار بمیرم برای تو
من کیستم که بهر تو جان را فدا کنم
ای صد هزار جان مقدس فدای تو
تا دیده ام که بند قبا چست کرده ای
بر دل چه بندهاست مرا از قبای تو
ای سرو اگرچه دور شدی از کنار من
حقا که در میانه جان است جای تو
روزی که عمر خویش هلالی دهد به باد
می خواهد از خدا که شود خاک پای تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بیا تا نقد جان را برفشانم در هوای تو
بنه پا بر سرم تا سر نهم بر خاک پای تو
معاذالله مرا در دادن جان نیست تقصیری
نه یک جان بلکه گر صد جان بود سازم فدای تو
مرا تا مبتلا کردی اسیر صد بلا کردی
که یارب هیچکس هرگز نگردد مبتلای تو
تو ای نازک دل آخر با جفا آزرده می گردی
مبادا آنکه باشد آه سردی در قفای تو
ازان لب جان مده کس را وگر خواهی که جان بخشی
مرا باری که من جان داده ام عمری برای تو
مکن اظهار شکر از شیوه مهر و وفای من
که اینها نیست هرگز در خور جور و جفای تو
هلالی را بشمشیر تغافل بی گنه کشتی
گناه خود نمی داند تو دانی و خدای تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مردم ازین الم که نمردم برای تو
ای خاک بر سرم که نشد خاک پای تو
گر اختیار مرگ بدستم دهد قضا
روزی هزار بار بمیرم برای تو
غم نیست گر ز مهر تو دل پاره پاره شد
ای کاش ذره ذره شود در هوای تو
گویم دعا و عمر ابد خواهم از خدا
تا عمر خویش صرف کنم در دعای تو
در آرزوی آنکه بمن آشنا شوی
آمیختم بهر که بود آشنای تو
جای تو در حریم وصالست ای رقیب
ای کاش بودمی من بیدل بجای تو
از پادشاهی همه آفاق خوشترست
این سلطنت که گشت هلالی گدای تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سازم قدم ز دیده و آیم بسوی تو
تا هر قدم بدیده کشم خاک کوی تو
روی تو خوب و خوی تو بد آه چون کنم
ای کاش همچو روی تو می بود خوی تو
منما جمال خویش بهر کج نظر که نیست
چشم بدان مناسب روی نکوی تو
جان و دل آرزوی وصال تو کرده اند
من نیز کرده با دل و جان آرزوی تو
چون من هلاک روی توام رخ ز من متاب
بگذار تا هلاک شوم پیش روی تو
ای دل ز دیده گریه شادی طمع مدار
کین آب رفته باز نیاید بجوی تو
ساقی مران ز مجلس خویشم که خو گرفت
دستم بجام باده و چشمم بروی تو
گفتی کنم هلالی دیوانه را علاج
ای من غلام سلسله مشک بوی تو
از لطف گفته ای که هلالی غلام ماست
ای من غلام لطف چنین گفتگوی تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ما ز یک جانب رقیب از یک طرف در کوی تو
روی با ما کن که چشم او نبیند روی تو
دیده نااهل و روی این چنین حیفست حیف
چشم بد یارب نیفتد بر رخ نیکوی تو
بعد ازین سر از سر زانو نخواهم برگرفت
تا نبینم غیر را زین بیش همزانوی تو
می کنی بیداد و میگویی که این خوی منست
این چه خوی و این چه بیدادست داد از خوی تو
چون نیامیزی بمن در کوی خود زارم مکش
خون من باری نیامیزد بخاک کوی تو
ما چو از هر سو بخاک کویت آوردیم رو
بعد ازین روی نیاز ما و خاک کوی تو
خاک ره گشتم گر آب دیده بگذارد مرا
همره باد صبا برخیزم آیم سوی تو
همچو ماه نو هلالی خم نگشتی شام غم
گر نبودی مایل طاق خم ابروی تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سینه مجروحست و از هر جانبی صد غم درو
با چنین غمها کجا باشد دل خرم درو
در دهان غنچه از لعل تو آب حسرتست
اینکه پندارند مردم قطره شبنم درو
سالها حیران او بودم کسی آگه نشد
زانکه حیرانند چون من جمله عالم درو
عاشقان را آن سر کو از همه عالم بهست
و آن سگان هم بهتر از خیل بنی آدم درو
تا هلالی را شمردی از سگان کمترین
هیچ کس دیگر نمی بیند بچشم کم درو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آمده ای بمنزلم ای مه نازنین فرو
ماه مگر ز آسمان آمده بر زمین فرو
نیست عرق ز تاب می وقت صبوح بر رخت
ریخته شبنم سحر بر گل آتشین فرو
چند بخشم بگذری توسن ناز زیر ران
وه که دمی نیامدی از سر خشم و کین فرو
چون تو بناز دست خود رقص کنان فشانده ای
ریخته صد هزار جان عاشق از آستین فرو
بس که ز غصه خون من جوش کنان بسر رود
در تب اگر عرق کنم خون چکد از جبین فرو
خورد هلالی از کفت سیلی رنج و آه و غم
بر سر کس نیامده رحمتی این چنین فرو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
باز ای سوار شوخ کجا می روی مرو
آه این چه رفتنست چرا می روی مرو
هر دم ز رفتن تو بلای دلست و دین
ای کافر بلا چه بلا می روی مرو
چین بر جبین فگنده برون رفتنت خطاست
ای ترک چین براه خط می روی مرو
بر عزم گشت خرم و خندان شدی سوار
ای گل که همچو باد صبا می روی مرو
دل رفته است و از پی او تند می روی
با آنکه از پی دل ما می روی مرو
گفتی برون روم که هلالی شود هلاک
او خود هلاک شد تو کجا می روی مرو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
این چه چشسمت که بی خوابم ازو
وین چه زلفست که بی تابم ازو
این چه ابروست که با پشت دو تا
ساکن گوشه محرابم ازو
این چه مژگان درازست که من
کشته خنجر قصابم ازو
این چه لعلست که تا دید دلم
هر دم آغشته بخونابم ازو
این چه تابست هلالی که فتاد
شعله در خرمن اسبابم ازو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
یار وداع می کند تاب وداع یار کو
وعده وصل می دهد طاقت انتظار کو
نسبت روی خوب او با مه و مهر چون کنم
عارض مهر و ماه را طره مشکبار کو
یار نو و بهار نو باعث مجلسست و می
ساغر لاله گون کجا ساقی گل عذار کو
وه که بر آستان تو گشت رقیب معتبر
پیش سگ درت مرا این قدر اعتبار کو
طبع هلالی از جهان سوی عدم کشد ولی
رفت بباد نیستی خوشتر ازین دیار کو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
بر سر راه تو بودم که رسیدی ناگاه
جلوه ای کردی و آن جلوه مرا برد ز راه
گر به سرحلقه تسبیح ملک باز رسی
قدسیان نعره برآرند که سبحان الله
گر به منزلگه وصلت نرسم معذورم
ره دراز است و مرا عمر به غایت کوتاه
گریه ای کردم و از گریه دلم تسکین یافت
آه اگر گریه نمی بود چه می کردم آه
صد شب هجر گذشت و مه من پیدا نیست
طرفه عمری که به صد سال ندیدم یک ماه
عمرها دولت وصلت به دعا خواسته ام
ما غلامان قدیمیم و به جان دولت خواه
از سجود در او منع هلالی مکنید
که سر خویش نهادست به امید کلاه

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر کس که نیست کشته عشقت هلاک به
هر کس که نیست خاک رهت زیر خاک به
گر جان پاک در ره تو خاک شد چه باک
بالله که خاک راه تو از جان پاک به
با سوز او بساز که عشقست کارساز
وز درد او منال که دل دردناک به
بر چاکهای سینه منه مرهم ای طبیب
ما عاشقیم و سینه ما چاک چاک به
غم نیست گر هلالی بیدل هلاک شد
جانا تو زنده باش که او خود هلاک به

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چشم او می خورده و خود را خراب انداخته
تا نبیند سوی من خود را بخواب انداخته
چیست دانی پردهای غنچه بر رخسار گل
جلوه حسن تو او را در حجاب انداخته
چون نگردد عمر من کوته که آن زلف دراز
رشته جان مرا در پیچ و تاب انداخته
یارب آن زلفست بر روی تو یا خود باغبان
سنبل تر چیده و بر آفتاب انداخته
با وجود آنکه ما را تاب دیدار تو نیست
گه گهی آیی برون آن هم نقاب انداخته
گر بکویت هر دم آیم بگذرم عیبم مکن
شوق دیدار توام در اضطراب انداخته
بی تو در گلشن هلالی نیست خرم بلکه او
دوزخی دیدست و خود را در عذاب انداخته

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بلبل بباغ و جغد بویرانه ساخته
هر کس بقدر همت خود خانه ساخته
بازم فسون چشم تو افسانه ساخته
عقل از سرم ربوده و دیوانه ساخته
یارب چرا شدست رقیب آشنای تو
وز من ترا ز بهر چه بیگانه ساخته
از ما شنو حکایت ما پیش ازان که خلق
گویند با تو یک بیک افسانه ساخته
پیمانه ای بیار و بما ده که بعد ازین
دوران ز خاک ما و تو پیمانه ساخته
خرسند شد هلالی مسکین بخال او
که مزرع جهان بهمین دانه ساخته

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ماییم جا بگوشه می خانه ساخته
خود را حریف ساغر و پیمانه ساخته
آن کس که تاب داده بهم طره ترا
زنجیر بهر عاشق دیوانه ساخته
دل نیست این که در تن افسرده منست
دیوانه ایست جای بویرانه ساخته
دل خانه خداست چه سازم که کافری
آن خانه را گرفته و بت خانه ساخته
ای شمع پرتوی بهلالی فگن که او
خود را بسوز عشق تو پروانه ساخته

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آن سایه نیست دایم دنبال او فتاده
چون من سیاه بختی سر در پیش نهاده
هر دم ز جور خوبان در حیرتم که ایزد
آنرا که داده حسنی مهری چرا نداده
با جمع عشقبازان تنها مرا چه نسبت
آن جمله کمتر از من من از همه زیاده
تا نام من برآید در حلقه سگانت
طوق سگ تو بادا در گردنم قلاده
گر میل باده داری ای ترک مست با من
در دست هر چه دارم بادا فدای باده
چشمان خود برویم از مرحمت گشادی
درهای رحمت تست بر روی من گشاده
یا سر نهد بپایت یا جان دهد هلالی
اینک ز سر گذشته منت بجان نهاده

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
جان من گاهی سخن کن ز آن لب و کامی بده
ور سخن با عاشقان حیفست دشنامی بده
چون دل از دست تو بی آرام شد بهر خدا
بر دلم دستی نه و یک لحظه آرامی بده
میکنم پیش تو عرض حال بی سامان دل
گر توانی قصه او را سرانجامی بده
ساقیا از آتش دل شعله در جانم فتاد
تا زنم آبی بر آتش لطف کن جامی بده
تا ترا فارغ شود خاطر ز سختی های دهر
چند روزی دل بدست نازک اندامی بده
جان من در حسرت آن ساعد سیمین بسوخت
چند سوزی بیدلان را وعده کامی بده
ناصحا پند تو از طعن هلالی تا بکی
ای نکو نام دو عالم ترک بدنامی بده

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -