cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
فی التوحید
سبحان الله زهی خداوند
بی زاد و نژاد و کفو و پیوند
بی صورت و نقشبند صورت
بر حسب مشیت و ضرورت
دور از همه لفظ و وضع و معنی
در معنی لفظ و وضع پیدا
نادیده دیده آفریده
بیننده دیده ها ندیده
گوینده گفته و نگفته
وز گفت و نگفته ها نهفته
ستار عیوب و کاشف غیب
دانای عیوب و ساتر عیب
رفتار آموز هفت سیار
هنگامه فروز هشت گلزار
بی آلت و ناخدای نه فلک
سبحان الله مالک الملک
ای بر احدیت تو ناطق
معدود مخالف و موافق
در بزم شهود مخزن سر
آثار تو مخفی است و ظاهر
در معرفت تو عقل و ادراک
بنهاده سر نیاز بر خاک
پیدایی و ظاهر و عیانی
لیک از همه دیده ها نهانی
از دوست جهان پر و ز ما دور
چون نور ز هور و هور از نور
او در همه و همه در او در
چون تابش تابه ها در آذر
این پرده شکافتن نشاید
از مور تهمتنی نیاید
شد صرف مبانی و معانی
یک سر همه عمر و زندگانی
وله فی السلوک والتحقیق
زین حاصل من حروف و اصوات
زان واصل من که مات مافات
کردم پی اهل دل تکاپوی
تازان و دوان شدم به هر سوی
یک جوهر بی عرض ندیدم
دور از غرض و مرض ندیدم
زاهد که نماز می گذ ارد
اندر پی آز می گذارد
عابد که عبادتش خصال است
کارش همه وزر یا وبال است
تدریس مدرسان مدرس
تسخیر عوام باشد و بس
از موعظه واعظان منبر
دارند هوای اسب و استر
مفتی ز فتاوی مخالف
معتل العین بل مضاعف
ترسا و کلیسیا و دیرش
رفتم دیدم سلوک و سیرش
بردم رشکی ز پیر ترسا
که لرزه فکند در کلیسا
گر نه ز کف تو جام گیرد
ترسا تثلیث کی پذیرد
آن را که به حصر و عد نیاید
وندر شمر و عدد نیاید
یکتا گفتنش اعتباری است
گفتن سه و دو ز هرزه کاریست
در دهر به هر که در رسیدم
وز دیده اعتبار دیدم
جز نقش تواش نبود در دل
جز فکر تواش نبود حاصل
مهر تو به مهر و ماه تابید
هندو مه و مهر را پرستید
آبی ز تو سوی آتش آمد
بر مغبچه آتشت خوش آمد
شوری ز تو اندر آب افتاد
یک فرقه در اضطراب افتاد
عکس تو به روی بت در افتاد
بت قبله قوم دیگر افتاد
رنگی ز تو ریخت در گلستان
بلبل شده کودک دبستان
از مهر تو نیست کس معرا
آفاق و انفس هلم جرا
ننگر به من و دو رنگی من
بر ضیغمی و پلنگی من
کس آب ز تشنه باز گیرد
تا تشنه ز تشنگی بمیرد
سنگی است که می رباید آهن
کمتر تو نه زانی و نه زین من
چون کاه ربا ربای کاهم
کز کاه کشان گذشت آهم
گر موج خطا ز من برآید
بر تو ز خطای من فزاید
شد دامنت ار ز ابر من تر
تردامنیت ز ابر خوشتر
از بادم اگر غبار داری
زین تیرگی اعتبار داری
ظاهر بود این که بی کم و کاست
دریاست که موج و موج دریاست
آنگاه نقاب برگشاید
دریا که به موج اندر آید
حسن دریا ز موج پیداست
موج آیینه جمال دریاست
هر گل که نه رنگ و بوی دارد
پیش بلبل چه روی دارد
شاهد که نه غازه دارد و رنگ
بگریز ازو هزار فرسنگ
از رنگ فزود خط و خالت
از رنگ چرا بود ملالت

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
عشق می ورزم و امید که این فن شریف
چون هنرهای دگر موجب حرمان نشود
بالجمله از معاصرین زمان و از یاران هم زبان است این اشعار از آن جناب قلمی می شود
کفر زلف نامسلمانی دل و دینم ربود
زاهدا چندین چه گویی از مسلمانی ما
خواهم ای دوست که با درد تو میرم ورنه
هم تو دانی که مرا میل به درمان تو نیست
خون شود از غم هجر تو و گردد صد چاک
هر دلی کان هدف ناوک خونخوار تو نیست
قسمت ماست جنون ورنه درین سلسله کیست
که گرفار خم طره طرار تو نیست
هرکه مفتون تو شد کی پی نام و ننگ است
هر که مجنون تو شد کی پی عقل و دین است
خبر از وی ندارم لیک دارم این خبر کز وی
خبر هرگز نخواهم یافت تا از خود خبر دارم
نکنم آرزوی آن که رخ خوب تو بینم
دانم این را که نه من قابل دیدار تو باشم
دلت به حال لب تشنه ام نسوخت وگرنه
که گفت من هوس تیغ آبدار ندارم
بود هر طفل را در دست سنگی
مگر از سینه بیرون شد دل من
مانده ام حیران که رندی پیش گیرم یا صلاح
چون نمی دانم من بی دل چه باشد رأی تو
اگر عشق این بودای دل به جان آیی زناکامی
وگریاراین بود ای جان به لب آیی ز تنهایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر آه که بود در دل ما
برقی شد و سوخت حاصل ما
راز دل ما نمی شود فاش
تا لاله نروید از گل ما
ز تنها گر تنی تنها نشیند
نشیند با خدا هرجا نشیند
ز خود تنها نشین نوری که سهل است
اگر تنها کس از تنها نشیند
به کوی دوست روم چون غریب رسوایی
بود غریب رود چون به کعبه ترسایی
منم به دیر چو زاهد به کعبه چون ترسا
به غیر دیر و حرم هست هم مرا جایی
رخ نهان تو در هر چه بنگرم پیداست
ندیده دیده چه گوید نهان و پیدایی
و له ایضا
فأینما تتولوا فثم وجه الله
فأینما تتجلی تو قبله مایی
به غیر خواجه قنبر امام دین حیدر
اگرچه هست خدا لیک نیست مولایی
ید الله است ید الله فوق أیدیهم
به غیر دست خدا نیست دست بالایی
بهای خاک درت نقد جان دهد نوری
که غیر این نبود غیر سود سودایی
و من رباعیاته
حقا که علی امام مطلق باشد
حقیت او چو حق محقق باشد
آن کس که کند حق علی را انکار
از حق مگذر که منکر حق باشد
و له ایضا
وحدت چه بود قاهر و کثرت مقهور
در هرچه نظر کنی بود حق منظور
در مظهر کثرت است وحدت قاهر
در مجمع وحدت است کثرت مقهور

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
باز دلم عاشق و دیوانه شد
محو رخ ساقی و پیمانه شد
باز دلم نشاء دیگر گرفت
مست شد و عاشقی از سر گرفت
مرغ دلم طایر عرش آشیان
کرد هوای چمن لامکان
چون سخن دلکش رامین به ویس
چون نفخات یمنی از اویس
نورفشان همچو کف موسوی
روح فزا همچو دم عیسوی
بوی خدا از یمنم می رسد
نفخ اویس از قرنم می رسد
طوس حریم حرم کبریاست
مدفن پاک شه پاکان رضاست
کعبه اگر خانه آب و گل است
طوس رضا کعبه جان و دل است
کعبه بود سجده گه خاکیان
طوس بود قبله افلاکیان
مهبط انوار الهی است طوس
جلوه گه حضرت شاهی است طوس
آینه سینه سیناست طوس
خوابگه بضعه موساست طوس
قبه او سرزده از ساق عرش
سده آن قبه بود طاق عرش

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
گر شدیم از پیروان اولیا
در مصیبت ها و رنج و ابتلا
این نه جای شکوه باشد نه گله
بل بود اقوم طریق عادله
این مقام شکر جود پادشاست
پیروی کردن به مردان خداست
ناشنیده کس درین دیر سپنج
که بدندی اولیا بی درد و رنج
هرکه قربش بیش افزونش بلاست
مؤمنان را این نشانی از ولاست
ما چو کاه هستیم ومهرش کهربا
جمله ما مجذوب او جذاب ما
در حقیقت در تو می باشد عدو
هر که با ما دشمن است ای نور هو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
آواز بود هر دو ولی فرق بسی هست
با ناله جانسوز نی آهنگ جرس را
ز یک خشت و گل آخر خانه کردند
چرا این کعبه آن بتخانه کردند
چون خضر رهی نیست درین بادیه باید
ناچار به دنبال صدای جرس افتاد
به کجا رهم به پایان رسد اندرین بیابان
که نه آگهم ز مقصد نه خبر ز راه دارم
خالی به صدر صومعه دل دید جای او
بنهاد رخ به دیر مغان از قفای او
از دیر و حرم باشدشان روی به مقصد
زاهد ز رهی پیر خرابات ز راهی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خراباتی که رندان را مقام است
برو صوفی که خامان را حرام است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شست وشوکرده ام ازگرددوعالم دل را
جزخیال تو کسی نیست دراین خانه بیا
در ره عقل است پستی و بلندی ها بسی
در ره عشق آ که فارغ گردی از بالا و شیب
به طفل مکب خود نشمرد فلاطون را
کسی که در فن اشراق عشق استاد است
هر سوی ره عشق تو صد قافله دارد
هر قافله از دوری منزل گله دارد
آزاد شد از کشمکش فکر دو عالم
هر دل که ز زلف تو به پا سلسله دارد
زاهد ار پاک دامنی خواهی
خرقه رادر خم شراب انداز
سر عشق ای حکیم گر طلبی
دفتر حکمتت در آب انداز
خواهی که هما ظل همایون تو خواهد
سیمرغ صفت از نظر خلق نهان باش
تا نفس ترا در به به در و خوار نسازد
در سایه دیوار قناعت به امان باش
ای که خود را نشناسی و خدا می گویی
جان درویش کجایی ز کجا می گویی
آنکه دیده است رخ یار به خود حیرانست
من به حیرت که تو نادیده چه ها می گویی
دلت جلوه می خواست بی پرده گشتی
نگویی که بر بنده احسان نمودن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من غزلیاته قدس سره
ای دوستان ای دوستان رفتم ز خود من بارها
تا آنکه دیدم یار را در کسوت اغیارها
وحدت چو آمد در نظر کثرت شد از پیش بصر
بت ها شکستم سر به سر وارستم از ادبارها
ز نیک و بد ز چه رنجیم چون که می دانیم
که هرچه بر سر ما می رود مشیت اوست
هرچند نبینند عیان مهر چو خفاش
خورشید نهان نیست ز صاحب نظری چند
غواص صفت غوطه درین لجه توحید
خوردیم بسی تا که برآمد گهری چند
حجاب روی تو نبود بجز شؤون کمال
منم که روی ترا بی حجاب می بینم
ظاهر نشان آن یار از هر کسی و یاری
بینم جمال رویش در وجه هر نگاری
من مثنوی موسوم به ولایت نامه
چون بتابد بر دل آن نور خدا
رنگ باطل ها شود ازوی جدا
شبهه و شک نیست در ذات قدیم
که بود محتاج اثبات ای حکیم
این ولایت راه عشق دوست است
لب دین است این نه قشر و پوست است
تا نباشد جذب معشوقان ز پیش
عاشقان کی بگذرند از جان خویش
شاخ جنبان بینی اما باد نه
برگ رقصان بینی و شمشاد نه
جمله عالم همچو جامی پر شراب
عکس خورشید است کافتاده در آب
جمله ظلمت دیده و انوار نه
عکس ها بینند روی یار نه
نقش ها بینی تو و نقاش نه
دانه ها بینی و دانه پاش نه
چون که برق نار عشق از دل بجست
طور و موسی هر دو گردیدند مست
قلب درویشان حق خانه شه است
اعظم از کعبه است کاین جا الله است
حفر کن این چاه و گل از وی برآر
تا خوری زین چاه آب خوشگوار
ظرف اگر صد هست می باشد یکی
گفتمت گر عارف این مسلکی
جمله اشیا ظرف می می واحد است
می در آنها وصف خود را شاهد است
این حباب از آن پیدا چون قباب
آب باشد ثابت و صنفی حباب
ما علوم عشق از بر خوانده ایم
نز کتاب و نقش دفتر خوانده ایم
چون ز سر عشق ما آگه شدیم
از خرد بیگانه و ابله شدیم
عشق روح و ماش همچون قالبیم
از دل و جان عشق را ما طالبیم
الحذر زان مردمان بدخیال
کانبیا قولند و شیطانی فعال
لیس محضم نیستم من هیچ شیء
هستی از حق باشد و بنده است نی
آنچه دارد عبد زان مولی است
زین جهت عبد است گر خود فانی است
خواب و خور از من گرفت و چشم و گوش
رفتم از خود او مرا شد عقل و هوش
ساخت مجنونم چو کرد از خود جدا
همچو نی پیچید در من این صدا

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ناکامی از کام جهان شد باعث هر کام ما
بدنامی از عشق بتان آمد به عالم نام ما
در زهد عمرم شد به سر وز وی ندیدم حاصلی
در عشق خوبان بعد از این مصروف بد ایام ما
ز دیر و کعبه نمودی جمال خویش و ز عشقت
فغان و غلغله از جان خاص و عام بر آمد
تا زلف و خال سوی رخت راهبر شدم
از نکته های کثرت و وحدت خبر شدم
ساقی ام پیمود روزی از کرم پیمانه ای
وه که تا روز قیامت مست آن پیمانه ام
ندانم وصل وهجران چیست وزجانان چه می خواهم
همی دانم که دلدارم به کام است و فغان دارم

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ما را بجز این جهان جهانی دگر است
جز دوزخ و فردوس مکانی دگر است
آزاده نسب زنده بجانی دگر است
و آن گوهر پاکشان زکانی دگر است
قلاشی و رندی است سرمایۀ عشق
قرایی و زاهدی جهانی دگر است
ما را گویند کین نشانی دگر است
زیرا که جزین زبان زبانی دگر است
کس را ز نهان دل خبر نتوان کرد
ز احوال دل خویش حذر نتوان کرد
کس عالم شرع را زبر نتوان کرد
انسانی را ز خود بدر نتوان کرد
محجوبان را بدین نظر نتوان کرد
با خویش بکوی او گذر نتوان کرد
در آی جانا با من به کار اگر یاری
وگرنه رو به سلامت که بر سر کاری
نه همرهی تو مرا راه خویش گیر و برو
تو را سلامت بادا مرا نگوساری
مرا به خانه خمار بر بدو بسپار
دگر مرا به غم روزگار نسپاری
نبیذ چند مرا ده برای مستی را
که سیر گشتم ازین زیرکی و هشیاری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من بر سر کوی آستین جنبانم
تو پنداری که من ترا می​خوانم
نی نی غلطی که من ترا کی خوانم
خود رسم منست که آستین جنبانم
بی دیده ره قلندری نتوان رفت
دزدیده بکوی مدبری نتوان رفت
کفر اندر خود قاعدۀ ایمانست
آسان آسان بکافری نتوان رفت
ما را خواهی تن بغمان اندر ده
چون شیفتگان سر بجهان اندر ده
دل پر خون کن بدیدگان اندر ده
وانگه ز ره دو دیده جان اندر ده

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
ای عزیز بدانکه افعال خدای- تعالی- دو قسم است ملکی و ملکوتی
در دیدۀ دیده دیده​ای بنهادیم
و آن را ز ره دیده غذا می​دادیم
ناگه بسر کوی جمال افتادیم
از دیده و دیدنی کنون آزادیم
ای دل بچه زهره خواستی یاری را
کو چون تو هلاک کرد بسیاری را
دل گفت که باش تا شوم همی یکتایی
این خواستن از بهر چنین کاری را
در عشق حدیث آدم و حوا نیست
ای هر که ز آدمست او از ما نیست
ما را گویند کین سخن زیبا نیست
خورشید نامحرمست کس بینا نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در دیده رهی ز تو خیالیبنگاشت
بر دیدن آن خیال عمری بگذاشت
چون طلعت خورشید عیان سربرداشت
در دیده غلط نماند و درسر پنداشت
گر آب زنی بدیده آن میدان را
روبی بمژه درگه آن سلطان را
صد جان بدهی برشوه آن دربان را
گوید که خطر نباشد آنجا جان را
افکند دلم رخت بمنزلگاهی
کآنجانبود بصد دلیلان راهی
چون من دو هزار عاشق اندر ماهی
می‬کشته شود که بر نیارد آهی
بفکندنی ست هر آنچه برداشته ‬ایم
بستردنی ست هر آنچه بنگاشته‬ ایم
سودا بودست هر آنچه پنداشته‬ ایم
دردا که به عشوه عمر بگذاشته ‬ایم
محراب جهان جمال رخسارۀ ماست
سلطان جهان در دل بیچارۀ ماست
شور و شر و کفر و توحید و یقین
درگوشۀ دیدهای خون خوارۀ ماست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای دریغا جان قدسی در درون دو جهان
کس ندیدستش عیان و کس ندادستش نشان
گر کسی گوید که دیدم در مکان و لامکان
بر درخت غیرتش آویخته شد پیش از آن
شهر و وطن جان ز جهان بیرونست
وز هرچه مثل زنی از آن بیرونست
این راز نهفته از نهان بیرونست
یعنی که خدا از دو جهان بیرونست
جانها ز حق است و حق ز جان بیرونست
آن با نقط است و نقطه زان بیرونست
ای دریغا روح قدسی کز همه پوشیده است
پس که دیده ست روی او و نام او که شنیده است
هرکه بیند در زمان از حسن او کافر شود
ای دریغا کاین شریعت گفت ما ببریده است
کون و کان بر هم زن و از خود برون شو تا رسی
کاین چنین جانی خدا از دو جهان بگزیده است
گر عشق همی مونس و هم خانۀ ماست
غمها همه یک جرعۀ پیمانۀ ماست
از عقل فراگذر که در عالم عشق
او نیز غلام دل دیوانۀ ماست
بستم کمر عشق بنام دل خویش
بردم بر دلبرم پیام دل خویش
حاصل کردم مراد و کام دل خویش
ای من ز میان جان غلام دل خویش
باش تا بدانی که جان را به قالب چه نسبت است درونست یا بیرون
حق بجان اندر نهان و جان بدل اندر نهان
ای نهان اندر نهان اندر نهان اندر نهان
این چنین رمزی عیان کو با نشانست و بیان
ای جهان اندر جهان اندر جهان اندر جهان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای سرو سهی ماه تمامت خوانم 
یا آهوی افتاده به دامت خوانم 
ز این هر سه بگو که تا کدامت خوانم 
کز رشک نخواهم که به نامت خوانم
فرمان بری و زلف به میدان ببری
چوگان کنی و گوی ز شاهان ببری
چوگان زلف را اگر تو فرمان ببری
چیزی که بگفته ‬ای به پایان ببری
مقصود همه کون وجود رویت
وین خلق به جملگی طفیل کویت
ایمان موحدان ز حسن رویت
کفر همه کافران ز زلف و مویت
ای نوش لبان چه زهر نابی بر من
وی رحمت دیگران عذابی بر من
دستم ندهی و دست تابی بر من
خورشید جهانی و نتابی بر من
همه رنج من از بلغاریان ست
که مادامم همی باید کشیدن
گنه بلغاریان را نیز هم نیست
بگویم گر تو بتوانی شنیدن
خدایا این بلا و فتنه از توست
ولیکن کس نمی ‬یارد خجیدن
همی آرند ترکان را ز بلغار
ز بهر پرده ی مردم دریدن
لب و دندان آن ترکان چون ماه
بدین خوبی نبایست آفریدن
که از خوبی لب و دندان ایشان
به دندان لب همی باید گزیدن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بسم الله الرحمن الرحیم
عشق تو امیراست کنون برجانم
بیچاره شده منتظر فرمانم
در قبضۀ قدرتت اسیرم
چون نیست پدیدای پسر درمانم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون قبله بجز جمال محبوب نبود
عشق آمد و محو کرد هر قبله که بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ظاهر شده است اینجا معدن جود و کرم
قبلۀ ما روی دوست قبلۀ هر کس حرم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
کعبه و بتخانه حجابند و بس
روی دلم سوی رخ یار کو
قبله بدل گشت درین ره مرا
خیز بگو قبلۀ کفار کو
تا قبلۀ عشاق جهان روی تو شد
روی بت و بتگران همه سوی تو شد
چوگان سر زلف تو رهبان چو بدید
انگشت برآورد و یکی گوی تو شد

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
تدعی غلامی ظاهرا
واکون فی سری غلامک

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
کار عشق ای پسر به بازی نیست
عشق وصف نهاد سلطانست
بوالعجب مذهبیست مذهب عشق
اندرو شاه و بنده یکسانست
شاه محمود بود و بنده ایاز
کار برعکس شد چه درمانست
گشت بر شاه امر بنده روان
اندرین رمزعقل حیرانست
از وحشت هستی خود ای مایه ی عمر
خواهم که سر کوی تو اندر روبم
از آتش عشق تو اگر خاک شوم
از دفتر هستی ای پسر پاک شوم
از لوث حدوث ساحت عزت را
پاکیزه کنم چو از خودی پاک شوم

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
گه نعره زند عقلم از بیم فراق او
گه رقص کند جانم از وعده ی دیدارش
نوری گوید رحمة الله علیه
الوجد یطرب من فی الوجد راحته
والوجد عند وجود الحق مفقود
قد کان یطربنی وجدی فغیبنی
عن رؤیة الوجد مافی الوجد موجود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چون سلطان روح بر مرکب عشق سوار شود رکاب دارش کم از جبرییل نیاید و غاشیه دارش کم از میکاییل
در عالم عشق اگر بکار آیی تو
در دفتر عشق در شمار آیی تو
جبریل امین رکاب دار تو بود
بر مرکب عشق اگر سوار آیی تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
آن را که براق عشق حامل باشد
معشوق بدو بطبع مایل باشد
بی زحمت نیستی وجود پاکش
هر هستی را همیشه قابل باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عاشق چو دل از وجود خود برگیرد
اندر دود و دامن دلبر گیرد
والله که عجب نباشد از دلبر او
کاو را به کمال لطف در برگیرد
آن را که بخواند او به ناچار آید
تا هستی او به امر در کار آید
وانرا که کشید لطف او نزد خودش
بی واسطه ای محرم اسرار آید
من می نکنم بار ملامت بر من
باری ز برای چیست انصاف بده
دور نباشد که شاگرد استاد شود و به یافت مراد شاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در عشق تو من بی دل و ایمان شده ام
وز بهر تو چون زلف تو پیچان شده ام
نی نی غلطم کنون من از قوت عشق
بگذشته ام از دو کون و جانان شده ام
در هرچه نظر کنم تویی پندارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
اندر طلب یار همی باش چو گوی
بی پا و سری خویش تواند در تک و پوی
کان چیز که در پردۀ وحدت باشد
در بی خودی ای پسر نماید به تو روی
در آینه گر یار نظر فرماید
ما را ز بلای خود حذر فرماید
ترسم که چو دید خوبی حضرت خود
ما را ز در خویش سفر فرماید
و روا بود که غیرت به وصفی شود که نخواهد که سایه معشوق بر زمین افتد چنانکه گفته اند
تا من به میان رسول یابم با تو
تنها ز همه جهان من و تنها تو
خورشید نخواهم که بر آید با تو
آیی بر من سایه نباشد با تو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خواهی که سخن ز جان آگه شنوی
و اسرار درونی شهنشه شنوی
کم گرد ز خویش تا تو از هستی خود
بی خود همه اننی انا الله شنوی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چندانکه مرا ز حسن دلبر باید
او را ز من شکسته هم درباید
چون ناز ورا نیاز من دربایست
پس مرتبۀ نیاز برتر باید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در عشق چو اختیار یاری نبود
بی عشق ز اختیار یاری نبود
در بارگه مراد معشوقه ما
جز عشق به اختیار کاری نبود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر هر چه ترا هست همه دربازی
ور هستی خود جدا کنی انبازی
باشد که ز خود باز رهی در تازی
در پرتو نور او پناهی سازی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من او نشوم ولیک بی او
والله که نیم یقینم اینست

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
یا تاج وصال دوست بر سر بنهم
یا در سر جست و جوی او سر بنهم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خواهم که ز عشق تو دگر سار شوم
از ذکر خودی برون برم باز شوم
اندر غلطم اگر دویی پندارم
چون با تو یکی شوم به تو باز شوم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون در آمد وصال را حاله
محو شد گفت و گوی دلاله

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
از نفی وز اثبات برون صحراییست
کین طایفه را در آن میان سوداییست
عاشق چو بدانجا برسد نیست شود
نه نفی و نه اثبات نه او را جاییست
جانم ز ولع خیمه بصحرا میزد
آتش بوجود عقل دانا میزد
بی مرسل و منزلی بسرمایۀ عشق
پیوسته دم از رفیق اعلی میزد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آنانکه ز جام عشق مستند هنوز
در تحت تصرف الستند هنوز
از دنیی و آخرت اگر آگاهند
در مذهب عشق بت پرستند هنوز

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای دل ز جهان نیک و بد بیرون شو
وز عالم بیخوان تو خود بیرون شو
خواهی که ز وحدتش تو آگاه شوی
بگذار ازل پس ز ابد بیرون شو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یک ذرۀ تو سایه و خواهی که آفتاب
در برکشی رواست ببر درکشش بلا
از جام شراب عشق مستیم هنوز
چون ذره ز آفتاب هستیم هنوز
چون ذرۀ نابودۀ مفقود شده
در عشق تو خورشید پرستیم هنوز

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
پیری دیدم ز عشق در غرقابی
وز گریه ی خود بکرد او گردابی
گفتم که ز بهر کیست این گریه ی تو
گفتا که ز بهر دلبر نایابی
نادیدن از فرط قرب بود و دیدن از نحن اقرب برای دیدست نادید و این رمزی عجب است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون دید عیان جمال محبوب
از حد مکان به لامکان شد
قصه چه کنم وجود پاکش
زین مرتبه برگذشت و آن شد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
فرقست میان آنکه در را
از بحر ز بهر خود برآرد
با آنکه وجود خویشتن را
اندر صدف ای پسر درآرد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
گفتی دگری بین کنم ای بینایی
گر تو دگری چو خویشتن بنمایی
گفتی که برو حدیث ما کن کوتاه
ای دوست کجا روم کجا دانم راه

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر بر سر من خار و خسک بارانی
باران تو را دوخته ام بارانی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هم جور کشم بتا و هم بستیزم
با مهر تو مهر دگری نامیزم
جانی دارم که بار عشقت بکشد
تا در سر کارت نکنم نگریزم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
راهی که فرشتگان در آن پا ننهند
آن راه به پای خود بریدن نتوان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تخویف من از آتش دوزخ کم کن
چون با تو بدم ز آتشم باکی نیست
پروانه بجان اگرچه آتش گیرد
جز صورت آن خیال او نپذیرد
بر شمع چو عاشقست پروانه به طبع
گرد سر او گردد و پیشتر میرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای جان شکسته در میان آتش
سرمست درآ و باده عشق بکش
چون مست شدی تو با خیال معشوق
پروانه صفت رقص همی کن سرخوش
از سوزش عشق او اگر آب شوی
از خاک تو مردگان بسی زنده شوند
آتش در زن ز کبریا در کویت
تاره نبرد هیچ فضولی سویت
وان روی نکو ز ما بپوش از مویت
زیرا که بما دریغ باشد رویت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
اندر ره عشق حاصلی باید و نیست
در کوی امید ساحلی باید و نیست
گفتی که بصبر کار تو نیک شود
با صبر تو دانی که دلی باید و نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دعوی عشق مطلق مشنو ز نسل آدم
کانجا که شهر عشقست انسان چه کار دارد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
تا چند مرا زیر و زبر داری تو
وز عالم خویش برگذر داری تو
با این همه مر مراهمین بس باشد
کز درد دلم مها خبر داری تو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از عشق که کرد ای دل ابله توبه
تا من کنم از وصال آن مه توبه
شب تیره و باده روشن و خلوت خاص
او حاضر و من عاشق و آنگه توبه
آن توبه که از دیدن روی تو بود
والله ز صد گنه بتر پندارم
کو عیسی روحانی تا معجز خود بیند
کو یوسف کنعانی تا جسم براندازد
کو تایب صد ساله تا بر شکن زلفش
حالی به سر اندازی دستار در اندازد
از دایره وجود گر برکشدت
وز دام بلا به قهر اندر کشدت
تا عین ترا به عالم خود بیند
بی خود کند و به مهر دربر کشدت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
صد فتنه ز عشق تو برانگیخته شد
با خون دلم عشق تو آمیخته شد
از خنجر آبدار آتش فعلت
تا چشم زدم خون دلم ریخته شد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر رهگذر عشق تو بردار بود
آسان بود ای پسر نه دشوار بود
از خارچه باک باشد آن را که ورا
معشوق دلش میان گلزار بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گه در کشدم بدام اقبال غمت
گه برکشدم ز چاه ادبار دمت
یا این همه از کمال تسلیم سرم
بادا صنما فدای خاک قدمت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا جان باشد عشق تو در جان باشد
در هستی آن قوت ارکان باشد
وانرا که بقای او بجانان باشد
او را بمدان که این بود آن باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -