cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
هل الدنیا و ما فیها جمیعا
سوی ظل یزول مع النهار
ما همچو مسافریم در زیر درخت
چون سایه برفت زود بر دارد رخت
اینست که مصطفی ص گفت ما مثلی و مثل الدنیا الا کراکب نال فی ظل شجرة ثم راح و ترک
من می نروم که می برندم ناکام
با چشم پر آب یار نادیده تمام 
و من عجب الایام انک قاعد
علی الارض فی الدنیا و انت تسیر
فسیرک یا هذا کسیر سفینة
بقوم قعود و القلوب تطیر

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در چشم منی روی بمن ننمایی
و اندر دلمی هیچ بمن نگرایی 
ای جان و دل و دیده و ای بینایی
چون از دل و دیده در کنارم نایی
جلال او را جمال او بس
فلوجهها من وجهها قمر
و لعینها من عینها کحل 
چون صورت تو بت ننگارند بکشور
چون قامت تو سرو نکارند بکشمر
چون نقش تو پیش بت آزر بنگارند
از شرم فرو ریزد نقش بت آزر
از قطره آب نطفه بنگاشت مرا
بر خدمت خود بفضل بگماشت مرا
از جمله خلق سر بر افراشت مرا
شکر ایزد را که بس نکو داشت مرا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
قوله صلی الله علیه و سلم وقفت علی باب الجنة فاذا اکثر من یدخلها الفقراء و اذا اصحاب الجد محبوسون
الام علی تبکیه
و المسه فلا اجد
و أنا منا الصالحون ای المؤمنون و منا دون ذلک ای الکافرون
و أنا منا المسلمون المؤمنون المستسلمون لامر الله المخلصون له
و منا القاسطون الکافرون الجایرون الذین کتب الله علیهم الشقاء تم الکلام
أما القاسطون  الجایرون العادلون عن الحق قال اهل اللغة قسط عدل
عن الحق و اقسط عدل الی الحقکانوا لجهنم حطبا
قل إنی لا أملک لکم ضرا فی دینکم و لا دنیاکم و لا رشدا ارشدکم
قوله و لن أجد من دونه ملتحدا ای مدخلا فی الارض و ملجأ و مویلا
قل إن أدری ای ما ادری أ قریب ما توعدون من العذاب فی الدنیا

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم بسم الله کلمة سلابة غلابة نهابة وهابة
پویان و دوانند و غریوان بجهان در
در صومعه و کوهان در غار و بیابان
یکسر همه محوند بدریای تفکر
بر خوانده بخود بر همه لاخان و لامان
وصاف ترا وصف چه داند کردن
تو خود بصفات خود چنانی که تویی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان 
یا أیها المزمل ۱ ای جامه در خود پیچیده
قم اللیل بشب خیز نماز را إلا قلیلا ۲ مگر اندکی
نصفه نیمی از شب أو انقص منه قلیلا ۳ یا چیزی کاه از نیمی اندک
أو زد علیه یا چیزی افزای بر نیمی و رتل القرآن ترتیلا ۴ و قرآن را گشاده حروف خوان
إنا سنلقی علیک قولا ثقیلا ۵ ما می افکنیم بر تو سخنی گرانمایه سنگی
إن لک فی النهار سبحا طویلا ۷ ترا در روز خواب را و شغل را پرداختی است دراز
و اصبر علی  ما یقولون و شکیبایی کن بر آنچه دشمنان میگویند
و اهجرهم هجرا جمیلا ۱۰ و فرا بر ازیشان فرابریدنی نیکو بی مداهنة و بی مداجات
إن لدینا أنکالا نزدیک ما در غیب ایشان را بندهاست و جحیما ۱۲ و آتشی عظیم
و طعاما ذا غصة و خورشی گلوگیر و عذابا ألیما ۱۳ و عذابی درد نمای 
فعصی  فرعون الرسول سر کشید فرعون از آن رسول فأخذناه أخذا وبیلا ۱۶ فرا گرفتیم او را فرا گرفتنی گران
فکیف تتقون إن کفرتم اگر کافر شوید و بر کفر باز ایستید چون پرهیزید
یوما یجعل الولدان شیبا ۱۷ از بد آن روز که نوزادگان را از مادر بر جا پیر کند

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - | - U U - | - U U - | -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان
و ربک فکبر ۳ خداوند خویش را بزرگ دان
یا أیها المدثر ۱ ای جامه در خویشتن کشیده
و ثیابک فطهر ۴ جامه خویش پاک دار
قم فأنذر ۲ خیز و مردمان را آگاه کن
و الرجز فاهجر ۵ و از بدنامی دوری جوی
و لربک فاصبر ۷ و از بهر خداوند خویش شکیبایی کن
فذلک یومیذ آن روز هن یوم عسیر ۹ روزی دشوار است
فإذا نقر فی الناقور ۸ آن گه که دردمند در صور
علی الکافرین غیر یسیر ۱۰ بر کافران نه آسان است
و جعلت له مالا ممدودا ۱۲ و مال دادم پیوسته در زیادت و بر افزونی
و بنین شهودا ۱۳ و پسران دادم پیش او بهم
و مهدت له تمهیدا ۱۴ و او را مهتری دادم و کار ساختم کار ساختنی 
ثم یطمع أن أزید ۱۵ و آن گه بس می اومید دارد که تا افزایم
کلا نیفزایم إنه کان لآیاتنا عنیدا ۱۶ او از سخن و پیغام ما باز نشست و گردن کشید
سأرهقه صعودا ۱۷ آری فرا سر او نشانم عذابی سهمگین سخت
إنه فکر و قدر ۱۸ او در اندیشید و باز انداخت با خود
فقتل کیف قدر ۱۹ بنفریدند او را چون باز انداخت با خود
ثم قتل کیف قدر ۲۰ و باز نفریدند او را چون باز انداخت با خود
ثم نظر ۲۱ ثم عبس و بسر ۲۲ پس نگرست 
و روی ترش کرد و ناخوش
ثم أدبر و استکبر ۲۳ انگه پشت برگردانید و گردن کشید
إن هذا إلا قول البشر ۲۵ نیست این مگر قول مردمان
سأصلیه سقر ۲۶ آری سوختن را بسقر رسانیم او را
و ما أدراک ما سقر ۲۷ و چه دانا کرد ترا و چون نیک دانی که سقر چیست
لا تبقی و لا تذر ۲۸ نه گوشت گذارد ناسوخته و نه استخوان
لواحة للبشر ۲۹ روی و پوست و دست و پای سیاه می کند و می سوزد
علیها تسعة عشر ۳۰ بر تاویدن دوزخ و عذاب کردن اهل آن را از فریشتگان نوزده سالار است
کلا براستی که نه چنانست که ایشان میگویند و القمر ۳۵
و اللیل إذ أدبر ۳۶ بماه و بشب تاریک که از پس روز میآید
و الصبح إذا أسفر ۳۷ و بامداد که روشن شود
إنها لإحدی الکبر ۳۸ باین سوگندان که دوزخ از بزرگها و مهینها یکی است
نذیرا للبشر ۳۹ بیم نمودنی مردمان را
کل نفس بما کسبت رهینة هر تنی بکرد خویش گروگان است
از دوزخیان
إلا أصحاب الیمین ۴۱ مگر اصحاب راست دست
ما سلککم فی سقر ۴۳ چه چیز شما را در دوزخ کرد
فی جنات ایشان در بهشتهای اند یتساءلون عن المجرمین ۴۲ می پرسند
قالوا لم نک من المصلین ۴۴ گویند ما از نماز گران نبودیم
و لم نک نطعم المسکین ۴۵ و درویش را طعام ندادیم
و کنا نخوض مع الخایضین ۴۶ و با خداوندان باطل در باطل میرفتیم
و کنا نکذب بیوم الدین ۴۷ و روز شمار دروغ زن میگرفتیم
حتی أتانا الیقین ۴۸ آن گه که کی بی گمان بما آمد
فما تنفعهم شفاعة الشافعین ۴۹ فردا سود ندارد ایشان را شفاعت شفاعت خواهان
فما لهم عن التذکرة معرضین ۵۰ چه رسیدست ایشان را که از چنین پند روی گردانیده دارند
کأنهم حمر مستنفرة ۵۱ گویی خرانند رمانیده و ترسانیده 
فرت من قسورة ۵۲ که از شیر گریخته یا در دشت از صیاد گریخته
کلا نبود و نکنند این بل لا یخافون الآخرة ۵۳ بلکه ایشان از رستاخیز نمی ترسند
کلا إنه تذکرة براستی که این پند دادنی است و در یاد دادنی
فمن شاء ذکره ۵۴ تا هر که خواهد آن را یاد دارد و یاد کند

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم
محوت اسمی و رسم جسمی
و غبت عنی و دمت انتا
و فی فنایی فنی فنایی
و فی ورایی وجدت انتا
تا فقر و غنا هر دو ترا رد نشود
تا خاک تو از باک تو مفرد نشود
در نفی تو اثبات تو مرتد نشود
توحید تو از شرک مجرد نشود
تا با تو تویی ترا بدین حرف چه کار
کین عین حیاتست وز عالم بیزار
جوانمردی از عزیزان راه حق گفته که درگاه ربوبیت نظاره گاه ارواح است
هر که او را دلی و جانی بود
شد بمیدان عاشقی کویش 
کشته گشتند عاشقان و هنوز
نشنیدست هیچکس بویش
رحلت عاشقان ز هر سویی
نیست از قصد دل مگر سویش
اشاعوا لنا فی الحی اشنع قصة
و کانوا لنا سلما فصاروا لنا حربا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل داده بسی بینم و دلدار یکی
جوینده یار بی عدد یار یکی
و اسکر القوم دور کاس
و کان سکری من المدیر
آن را که بدوستی ورا مست کنند
عالم همه در همت وی پست کنند
در دوستیش نیستیی هست کنند
آن گه بشراب وصل سرمست کنند
مست او را جز ازو ساقی نبود و سقاهم ربهم شرابا طهورا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آب و گل را زهره مهر تو کی بودی اگر
هم به لطف خود نکردی در ازلشان اختیار 
مقام عارفان را چه حد و شادی دوستان را چه کران
و از این عجب تر آن دو باد است که از بینی و لب خیزد گاه سرد و گاه گرم
یقول الحق جل جلاله اولیایی فی قبابی لا یعرفهم غیری 

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
سمع بسماع الاغیار مبتذل و قلب بالاشتغال بالاغیار مستعمل متی یصلح لسماع هذا الاسم العزیز
هر چه دادی نشان است و آیین فرداست آنچه یافتیم پیغام است و خلعت برجاست
نشانت بی قراری دل و غارت جان است خلعت وصال در مشاهده جمال چه گویم که چونست
روزی که سر از پرده برون خواهی کرد
دانم که زمانه را زبون خواهی کرد
گر زیب و جمال ازین فزون خواهی کرد
یا رب چه جگرهاست که خون خواهی کرد
گر امروزم درین منزل ترا حالی زیان باشد
زهی سرمایه و سودا که فردا زین زیان بینی
ور از میدان شهوانی سوی ایوان عقل آیی
چو کیوان در میان خود را به هفتم آسمان بینی 
و گر زین حضرت قدسی خرامان گردی از عزت
ز دار الملک ربانی جنیبتها روان بینی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
لطف نطقت کی شناسد اهل ژاژ و بیهده
من و سلوی را چه داند مرد سیر و گندنا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آن گه گفت
جیتمانی لتعلما سر لیلی
تجدانی بسر لیلی شحیحا
محرم شدم بعشق و جهان شد مرا حرم
لبیک عاشقی زدم از جان و دل بهم

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | -
یقول مولای اما تستحی
مما اری من سوء افعالک
فقلت یا مولای رفقا فقد
افسدنی کثرة افضالک
یا کاتم الذنب اما تستحی
الله فی الخلوة ثانیکا
غرک من ربک امهاله
و ستره طول مساویکا

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - | - U U - | - U U - | -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم
مرا تا باشد این درد نهانی
رکبت بحار الحب جهلا بقدرها
و تلک بحار لیس یطفوا غریقها
و اوقفت لما دار رأسی سفینتی
و عینی قد ذابت و سال عروقها
فسرت علی ریح تدل علیکم
فلاحت قلیلا ثم غاب طریقها
الیکم بکم ارجو النجاة و لا اری
دلیلا علیکم غیرکم فیسوقها
ترا جویم که درمانم تو دانی 
ویل للمطففین الآیة
قال اکثر هم للموت ذکرا و احسنهم له استعدادا
تسبیح رهی وصف جمال تو بسست
وز هر دو جهان ورا وصال تو بسست 
اندر دل هر کسی جدا مقصودیست
مقصود دل رهی خیال تو بسست

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
از باد صبا خسته شود رخسارش
چون آینه کز نفس رسد زنگارش 
زان ترسم اگر برهنه دارد یارش
تیزی نظر خلق کند از کارش 
باطن تو کی کند با مرکب شاهان سفر
تا نگردد رای تو بر مرکب همت سوار
چون زنان تا کی نشینی بر امید رنگ و بوی
همت اندر راه بند و گام زن مردانه وار

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نام تو مرا مونس و یارست بشب
وز ذکر توام هیچ نیاساید لب
بر همت من زمانه را ناز نماند
بر دیده من سپهر را راز نماند
در پیکر طبل باز آواز نماند
پرواز مکن که جای پرواز نماند
قوله و السماء و الطارق رب العالمین در قرآن فراوان قسم یاد میکند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نیکو گفت آن جوانمرد که در ذم دنیا گفته
چه مانی بهر مرداری چو زاغان اندرین پستی
اگر دینت همی باید ز دنیا دار می بگسل
ورت دنیا همی باید بده دین و ببر دنیا
ور از دوزخ همی ترسی بمالی بس مشو غره
که اینجا صورتش مالست و آنجا شکلش اژدرها
قفص بشکن چو طاووسان یکی بر پر بر این بالا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم
تاریک ترست هر زمانی شب من
الی سامع الاصوات مع بعد المسری
شکوت الذی القاه من الم الذکری 
فیا لیت شعری و الامانی کثیرة
أ یشعر بی من بت ارعی له الشعری 
یار از دل من خبر ندارد گویی
یا خواب بمن گذر ندارد گویی 
یا رب شب من سحر ندارد گویی
هر شب نگرانم بیمن تا تو بر آیی
زیرا که سهیلی و سهیل از یمن آید
کوشم که بپوشم صنما نام تو بر خلق
ز اول سخنی نام تو اندر دهن آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چون صورت تو بت ننگارند بکشمر
چون قامت تو سرو نکارند بکشور
مفلسا که تویی چه عذر خواهی آورد بعد از این خبر که بتو رسید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گاهی که بطینت خود افتد نظرم
گویم که من از هر چه بعالم بترم
چون از صفت خویشتن اندر گذرم
از عرش همی بخویشتن در نگرم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دلداده بسی بینم و دلدار یکی
جوینده یار بی عدد یار یکی
اللیل داج و العصات نیام
و العابدون لذی الجلال قیام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گل را اثر روی تو گل پوش کند
جان را سخن خوب تو مدهوش کند
آتش که شراب وصل تو نوش کند
از لطف تو سوختن فراموش کند
هر شب نگرانم بیمن تا تو بر آیی
زیرا که سهیلی و سهیل از یمن آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
و قیل خففنا علیک تحمل اعیاء النبوة
اغر علیه للنبوة خاتم
من الله مشهور یلوح و یشهد
و ضم الاله اسم النبی الی اسمه
اذا قال فی الخمس المؤذن اشهد
قال الحسن لما نزلت هذه الآیة قال رسول الله ص ابشروا قد جاءکم الیسر لن یغلب عسر یسرین

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای گشته اسیر در بلای تو
آن کس که زند دم ولای تو
عشاق جهان همه شده واله
در عالم عز کبریای تو

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
بیار پور مغانه بده بپور مغان
که روستم را هم رخش روستم کشدا
و لوجهها من وجهها قمر
و لعینها من عینها کحل
باد جوی مولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی 
ای در بچنگ آمده در عمر دراز
آورده ترا ز قعر دریا بفراز
غواص ترا نهاده بر دست ز ناز
افتاده ز دست و باز دریا شده باز

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
یقول الله تعالی لا یزال العبد یذکرنی و اذکره حتی یحبنی و احبه
و گفته عزیزانست که اذا ذکرت من انا احتقرت و اذا تذکرت لمن انا افتخرت
گاهی که بطینت خود افتد نظرم
گویم که من از هر چه بعالم بترم 
چون از صفت خویشتن اندر گذرم
از عرش همی بخویشتن در نگرم 
پر آب دو دیده و پر آتش جگرم
چه کند عرش که او غاشیه من نکشد
پر باد دو دستم و پر از خاک سرم 
بوی جان آیدم از لب که حدیث تو کنم
چون بدو نگرم گویم
چون بدل غاشیه حکم و قضای تو کشم
شاخ عز رویدم از دل که بلای تو کشم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گفتی بکنم کار تو بنوا فردا
و آن کو که ترا ضمان کند تا فردا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر کعبه وصل تو کنند بر ما ناز
از بادیه هجر که مان دارد باز
ما می گردیم در بیابان نیاز
کز دور روا بود سوی کعبه نماز

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آری بسرای دوست بس راهی نیست
آن را که جز از دوست نظر گاهی نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر خسی از رنگ و گفتاری بدین ره کی رسد
درد باید پرده سوز و مرد باید گام زن
دین همه آسانی است زیرا که بعاقبت رساننده بآسانی است و در خبرست ملاک الدین الورع

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جلالتی نه تکلف سعادتی نه گزاف
حقیقتی نه مجاز و مقالتی نه محال 
در سرای طرب چون بکوفت دست غمان
ز چرخ و هم فروشد ستارگان خیال

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بر چهره خوب تو فشاندیم ثنا
جان و دل و دیده هر سه کردیم فدا
در هر چه کنی ز دل بدادیم رضا
حکمی که کنی و گر بجانست روا
ای دور ز چشم با دلم یک جایی
پیدا بدلی ز چشم ناپیدایی
چشمی دارم همه پر از صورت دوست
با دیده مرا خوش است تا دوست دروست 
از دیده و دوست فرق کردن نه نکوست
یا اوست بجای دیده یا دیده خود اوست 
چون با خودم از عدم کم ام کم
چون با تو بوم همه جهانم 
بپذیر مرا و رایگان دار
هر چند که رایگان گرانم
در عشق توام کار بدانجای رسید
کز دیده خود دریغم آید رخ تو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
منزلگه عشق تو دل احبابست
در قصه عشق تو هزاران بابست
خود تن بقضا در ده و خود سرکش باش
جز آن نبود که تو نخواهی خوش باش

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
گفتم که چو زیرم و بدست تو اسیر
بنواز مرا مزن تو ای بدر منیر
گفتا که ز زخم من تو آزار مگیر
در زخمه بود همه نوازیدن زیر
روی ابو هریرة قال قال رسول الله ص اعربوا القرآن و التمسوا غرایبه فان الله یحب ان یعرب
فصل فی بیان عدد سور القرآن و حروفه و کلماته و بیان ما فیها من الخلاف و الاختلاف
عدد با یازده هزار و چهار صد و بیست و هشت است
عدد شین دو هزار و دویست و پنجاه و سه است
عدد تا ده هزار و صد و نود و نه است
عدد صاد دو هزار و سیزده است
عدد ثا هزار و دویست و هفتاد و شش است
عدد ضاد هزار و ششصد و هفده است
عدد جیم سه هزار و دویست و هفتاد و سه است
عدد طا هزار و دویست و هفتاد و چهار است
عدد حا سه هزار و نهصد و نود و سه است
عدد ظا هشتصد و چهل و دو است
عدد خا دو هزار و چهار صد و شانزده است
عدد عین نه هزار و دویست و بیست است
عدد دال پنج هزار و ششصد و چهل و دو است
عدد غین دو هزار و دویست و هشت است
عدد ذال چهار هزار و ششصد و نود و هفت است
عدد فا هشت هزار و چهار صد و نود و نه است
عدد را یازده هزار و هفصد و نود و سه است
عدد قاف شش هزار و هشتصد و سیزده است
عدد زای هزار و پانصد و نود است
عدد کاف نه هزار و پانصد است
عدد سین پنج هزار و هشتصد و نود و یک است
عدد لام سی هزار و چهار صد و سی و دو است
عدد میم بیست و شش هزار و صد و سی و پنج است
عدد نون بیست و شش هزار و پانصد و شصت است
عدد واو بیست و پنج هزار و پانصد و سی و شش است
عدد ها هفده هزار و هفتاد است
عدد لام الف چهار هزار و هفصد و بیست است
عدد یا بیست و پنج هزار و نهصد و نوزده است
قرآن آموز را حساب نبود قرآن دان را حجاب نبود قرآن خوان را عذاب نبود
و تمت کلمة ربک صدقا و عدلا پایان کتاب کشف الاسرار

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هجونامه و ناهمخوانی آن با زبان فردوسی گرفته تا ناهمخوانی تعداد ابیات آن 
با گزارش نظامی عروضی در انتساب این ابیات به فردوسی تردید کرده اند آن را
معروف بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کردم بدین پارسی به غلط یا 
درست به نام حکیم طوس معروف است و بر سر زبان هاست جهت اطلاع 
دوستان از تردید در انتساب این ابیات به فردوسی آن را به عنوان پیوست 
شاهنامه به گنجور اضافه کردیم دوستان علاقمند به مطالعه بیش تر در این 
زمینه می توانند به مقاله با هجونامه چه باید کرد به قلم استاد جلال 
خالقی مطلق مندرج در شماره ۱۱۵ مجله بخارا مراجعه کنند
ایا شاه محمود کشورگشای
ز کس گر نترسی بترس از خدای
گر ایدون که گیتی به شاهی تو راست
نگویی که این خیره گفتن چراست
که بددین و بدکیش خوانی مرا
منم شیر نر میش خوانی مرا
نبینی تو این خاطر تیز من
نیندیشی از تیغ خون ریز من
تو این نامه شهریاران بخوان
سر از چرخ گردان همی مگذران
مرا سهم دادی که در پای پیل
تنت را بسایم چو دریای نیل
نترسم که دارم ز روشن دلی
به دل مهر جان نبی و علی
مرا غمز کردند کآن پر سخن
به مهر نبی و علی شد کهن
گر از مهر ایشان حکایت کنم
چو محمود را صد حمایت کنم
اگر شاه محمود از این بگذرد
مر او را به یک جو نسنجد خرد
من از مهر این هر دو شه نگذرم
اگر تیغ شه بگذرد بر سرم
منم بنده هر دو تا رستخیز
اگر شه کند پیکرم ریزه ریز
جهان تا بود شهریاران بود
پیامم بر نام داران بود
که فردوسی طوسی پاک جفت
نه این نامه بر نام محمود گفت
به نام نبی و علی گفته ام
گهرهای معنی بسی سفته ام
نه زین گونه دادی مرا تو نوید
نه این بودم از شاه گیتی امید
بداندیش کش روز نیکی مباد
سخن های نیکم به بد کرد یاد
بر پادشه پیکرم زشت کرد
فروزنده اخگر چون انگشت کرد
هر آن کس که شعر مرا کرد پست
نگیردش گردون گردنده دست
چو فردوسی اندر زمانه نبود
بد آن بد که بختش جوانه نبود
بسی رنج بردم در این سال سی
عجم زنده کردم بدین پارسی
به دانش نبد شاه را دستگاه
و گر نه مرا برنشاندی به گاه
اگر شاه را شاه بودی پدر
به سر بر نهادی مرا تاج زر
اگر مادر شاه بانو بدی
مرا سیم و زر تا به زانو بدی
چون اندر تبارش بزرگی نبود
نیارست نام بزرگان شنود
جهان دار اگر نیستی تنگ دست
مرا بر سر گاه بودی نشست
مرا گفت خسرو که بوده است و گیو
همان رستم و طوس و گودرز نیو
مرا در جهان شهریاری نو است
بسی بندگانم چو کی خسرو است
بسی تاج داران و گردن کشان
که دادم یکایک از ایشان نشان
همه مرده از روزگار دراز
شد از گفت من نامشان زنده باز
به سی سال بردم به شه نامه رنج
که شاهم ببخشد بسی تاج و گنج
به پاداش من گنج را در گشاد
به من جز بهای فقاعی نداد
فقاعی نیرزیدم از گنج شاه
از آن من فقاعی خریدم به راه
که سفله خداوند هستی مباد
جوان مرد را تنگ دستی مباد
سر ناسزایان بر افراشتن
وز ایشان امید بهی داشتن
سر رشته خویش گم کردن است
به جیب اندرون مار پروردن است
درختی که او تلخ دارد سرشت
گرش برنشانی به باغ بهشت
وز او جوی خلدش به هنگام آب
به بیخ انگبین ریزی و شیر ناب
سرانجام گوهر به کار آورد
همان میوه تلخ بار آورد
به عنبرفروشان اگر بگذری
شود جامه تو همه عنبری
و گر نو شوی نزد انگشت گر
از او جز سیاهی نیابی دگر
ز بد اصل چشم بهی داشتن
بود خاک در دیده انباشتن
ز ناپارسایان مدارید امید
که زنگی به شستن نگردد سپید
ز بد گوهران بد نباشد عجب
سیاهی نشاید بریدن ز شب
پرستارزاده نیاید به کار
و گر چند باشد پدر شهریار
پشیزی به از شهریاری چنین
که نه کیش دارد نه آیین و دین

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
مرا خلد برین دی بودیم جا
کنونم دوزخ است امروز ماوا
نمانده دی نماند فایز امروز
خدا داند چه باشد حال فردا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر خواهی بسوزانی جهان را
رخی بنما بیفشان گیسوان را
بت فایز اشارت کن به ابروت
بکش تیغ و بکش پیر و جوان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به رخ جا داده ای زلف سیه را
به کام عقرب افکندی تو مه را
که دیده عقرب جراره فایز
زند پهلو به ماه چارده را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به زیر پرده آن روی دل آرا
بود چون شمع در فانوس پیدا
دل فایز چو پروانه به دورش
مدامش سوختن باشد تمنا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
صنم تا کی دل ما را کنی آب
دل نازک ندارد اینقدر تاب
اگر تو راست می گویی به فایز
به بیداری بیا پیشم نه در خواب

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سحرگه زورق سیمین مهتاب
چو در دریای اخضر گشت غرقاب
بت فایز ز هامون سر برآورد
دوباره شد شب مهتاب احباب

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دلم در نزد جانان است امشب
چو مرغ نیم بریان است امشب
کبابی از دل فایز بسازید
که سرو ناز مهمان است امشب

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نسیم روح پرور دارد امشب
شمیم زلف دلبر دارد امشب
گمانم یار در راه است فایز
که این دل شور در سر دارد امشب

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سوار خنگ خوش رفتارم امشب
روانه جانب دلدارم امشب
چو سلطان حبش فایز ز شوقش
جهان زیر نگین پندارم امشب

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بگو با دلبر ترسایی امشب
چه می شد گر که بی ترس آیی امشب
لبان خشک فایز را ز رحمت
بر آن لعل لب تر سایی امشب

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بتا بر طرف معجر کن نقابت
مهل بی پرده مانند آفتابت
بت فایز بپوشان رخ که ترسم
شبی نامحرمی بیند به خوابت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر از رخ براندازی نقابت
کنند مردم خیال آفتابت
از این پوشیده ای رخ یار فایز
که ترسی شب کسی بیند به خوابت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عرق بر چهره ات گل یا گلاب است
و یا پروین به روی ماهتاب است
نشانده یار فایز نقره بر آل
و یا بر آتش تر خشک آب است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به دوشش گیسوان خوش دلپسند است
که این مخصوص آن قد بلند است
حمایل های گیسو یار فایز
تو گویی جنگجویی با کمند است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
رخ تو آتش و زلف تو دود است
مرا زین سرد مهری ها چه سود است
چو فایز در بیابان تشنه جان داد
چه حاصل در صفاهان زنده رود است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل آگه چه محتاج برید است
چه حاجتمند پیغام و نوید است
خبر از حال فایز یار دارد
چه لازم دیگرش گفت و شنید است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مرا این زندگی از بوی یار است
وگرنه جان بدین پیکر چه کارست
کنون که هست فایز زنده ز آنست
دو چشم و دل به راه انتظار است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دلا امشب نه وقت قال و قیل است
نه هنگام حکایات طویل است
ببین فایز قوافل در قوافل
به هر جانب صدای الرحیل است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
هنوزم بوی زلفش در مشام است
هنوزم ذوق لبهایش به کام است
کجا فایز شود از ناله خاموش
مگر آن دم که در خاکش مقام است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مرا در پیش راهی پر ز بیم است
ازین ره در دلم خوفی عظیم است
برو فایز میندیش از مهابت
که آنجا حکم یا رب رحیم است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سر زلف تو جانا لام و میم است
چو بسم الله الرحمن الرحیم است
به هفتاد و دو ملت برده حسنت
قدم از هجر تو مانند جیم است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نه هر آهوی دشت آهوی چین است
نه هر گاوی که بینی عنبرین است
نه هر یاری وفادار است فایز
وفا در خطه ارمن زمین است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
هر آن کس عاشق ست از دور پیداست
لبش خشک و دو چشمش مست و شیداست
بود فایز مثال روزه داران
اگر تیرش زنی خونش نه پیداست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر در عهد ابروت منکر ماست
ولی تصدیق تو آن چشم شهلاست
لب و دندان و زلف و خال فایز
مرا زین چار شاهد قطع دعواست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -