cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
کرم خواندی ستم راندی وفا گفتی جفا کردی
تو ای ماه سمن سیما ببین با ما چه ها کردی
روم از سوز دل آتش زنم در هر نیستانی
به بانگ نی بگویم آنچه با این بینوا کردی
وفایی داستان گریه من با کس نمی گفتم
قلم بگرفتی از مژگان تو شرح ماجرا کردی
وفایی از زبانت مشک چین عطر ختن ریزد
مگر با خاک کوی قطب عالم آشنا کردی
وفایی چشم بینایت رنگ نور طور می پاشد
مگر از خاک پای غوث عالم سرمه سا کردی
چراغ آل آدم غوث اعظم ای عبیدالله
تویی کز یک نظر قلب جهان را کیمیا کردی
به دور آخر از جام حقیقت نشیه ای دادی
که محفل ار سراسر مست نور کبریا کردی
نقاب از روی بگشودی جمال خویش بنمودی
جهان را شش جهت از نور خود بدرالدجی کردی
نسیمی از بهار فیض فیاضت چو افشاندی
زمین را غنچه گل دادی زمان را مشک زا کردی
به دل های مریدان هرکجا عکس رخت افتاد
که شرح معنی بدرالدجی شمس الضحی کردی
درین آخر بجز نام بقا یکباره فانی بود
دری بگشادی و جان فنا را پر بقا کردی
اگر دست دل دیوانه را لطف تو نگرفتی
کجا دل روی در خلوت سرای دلربا کردی
به هر کس یک نظر کز روی لطف قهر افکندی
گدا را پادشاه و شاه را مسکین گدا کردی
به ترکستان چرا گویم لبت آب بقا بخشید
که ترکستان معنی را ز لب عین بقا کردی
سگم خواندی و خوشنودم بدم گفتی و افزودم
جزاک الله کرم گفتی عفاک الله عطا کردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ندانم با وفاداران جفا کاری چرا کردی
چه نیکی از جفا دیدی که بر جای وفا کردی
مگر ابروت بنمودت ره و رسم کمان بازی
مگر آن غمزه فرمودت که خون ها بی بها کردی
که گفتت عندلیبی را ز باغ گل برون فرما
که فرمودت غرابی را در ایوان هما کردی
به حرف دشمنان فتوای خون ما چرا دادی
به قول مدعی قصد دل ما را چرا کردی
سگ کوی تو بودم پای دل بستی بر آن گیسو
به جان صید حرم بودم گرفتار بلا کردی
چو در عشق زنخدان تو لنگر بست جان من
چه بنویسم جفاهایی کز آن زلف دو تا کردی
وفا این بود کاندر کشتی مواج زلفانت
درین گردابه شیدا مشربی را ناخدا کردی
به دام زلف و تیرش زد به تیغ غمزه صید دل
گرفتی خستی و بستی و جستی پس رها کردی
نمی شد دل گرفتار تو داد از دست مژگانت
در آن محراب ابرو هر چه کردی از دعا کردی
ز تاب آفتاب چشم من سیماب خیز آمد
مگر چشم مرا تعلیم علم سیمیا کردی
به مژگانم خستی به چشمانم دوا گفتی
نه زخمم را به هم بستی نه دردم را دوا کردی
شکستی قلب ما گفتی درستت می دهم دیدم
نه حکم مومیا دادی نه کاری کیمیا کردی
به قامت جلوه دادی ریختی خون وفایی را
پی یک قطره خون بنگر قیامت را رها کردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سیبا به نزاکت تو نازم
گویی نسب از نگار داری
آمیخته ای به آب و آتش
وین معجز از آن نگار داری
دل می بری از لطافت آری
مذهب ز صفات یار داری
نیمی ز تو سرخ و نیمه ای زرد
حیران توام چه کار داری
یا داده ای دل به یار از آن رو
چون من دل داغدار داری
یا بهر نثار دلستانت
از جان رخ شرمسار داری
امروز که می روی به سویش
جان در قدمش نثار داری
زنهار به یادم آور ای سیب
در بارگهی که یار داری
در چهره ی آفتاب لغزی
یعنی به رخش گذار داری
بر تنگ لبش نهی سر و پای
یعنی به لبش گذار داری
و آن گاه به آه و ناله ی زار
چندان که تو اقتدار داری
بوسی دو سه زن به خاک پایش
هر جا که تو اختیار داری
عرضم بگذار کای دلارام
ای کز دو رخان بهار داری
از کز دو رخان عالم آرا
مهر و مهی در حصار داری
پا بسته به حسن مشتری را
در سنبل تابدار داری
و زآهوی نرگسان به شوخی
شیران جهان شکار داری
در کوی تو اوفتاده یعنی
یک عاشق خاکساری داری
تا کی چو کمند مشکبارش
سرگشته و بی قرار داری
دانی که خدای برندارد
جور و ستمی که کار داری
تا کی دل خسته ی وفایی
چون نرگس خویش زار داری
و آن گاه به وی ده این غزل را
گر طاقت زینهار داری

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
عبیدالله رییس مرشدان و قطب کامل ها
به بزم خاص از رحمت نگاهی کرد بر دل ها
به جوش آمد سپاه عشق در میدان حاصل ها
ألا یا أیها الساقی أدر کأسا و ناولها
که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها
چو گل در پرده صورت سر مویی بیاراید
ز جان بلبل مسکین قرار و صبر برباید
قیامت خیزد آن ساعت جمال خویش بنماید
به بوی نافه ای کآخر صبا زان طره بگشاید
ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دل ها
بزن تیغی به راه خود شهیدم کن سرت گردم
اگر برگردم از تیغ جفاهای تو نامردم
اگر دل بود اگر دین هر دو قربان سرت کردم
مرا در منزل جانان چه امن عیش چون هر دم
جرس فریاد می دارد که بربندید محمل ها
چنان تیری ز مژگان توام بر دل رسید آخر
ز چشم خون فشانم پاره های دل چکید آخر
طبیب من به جز دیوانگی در من ندید آخر
همه کارم ز خودکامی به بدنامی کشید آخر
نهان کی ماند آن رازی کز او سازند محفل ها
دلا از جان و دل بگذر چو جانان ترک جان گوید
سعادت کار فرما هر چه یار مهربان گوید
که بلبل در فراق گل به فریاد و فغان گوید
به می سجاده رنگین کن گرت پیر مغان گوید
که سالک بی خبر نبود ز راه و رسم منزل ها
در آن محراب ابرو بس که بردم سجده چون سایل
که تا بینم جمال یار خود بی پرده و حایل
صبا بر طوق غبغب گرد چین چین طره اش مایل
شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل
کجا دانند حال ما سبکباران ساحل ها
وفایی وار روزی تا در میخانه رو حافظ
بنه از بهر جام می دل و جان در گرو حافظ
شراب بی خودی بستان ببر عمری ز نو حافظ
حضوری گر همی خواهی ازو غایب مشو حافظ
متی ما تلق من تهوی دع الدنیا و أهملها

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بگذار تا بگریم در دیر راهبانان
بگذار تا بنالم در کوی زند خوانان
بگذار تا بگیریم زنار زلف جانان
بگذار تا بیابم سر رشته ای ز ایمان
این کار کار عشق است دخلی به دین ندارد
من رند و لا أبالی سرمست و دلستانم
دفتر ز من چه خواهی من پارسی ندانم
مدهوش یک سرودی از لهجه ی مغانم
من بعد ازین برانم درس مغان بخوانم
این کار کار عشق است دخلی به دین ندارد
ترسای نا مسلمان چون آهوی رمیده
آرام من گرفته در زلف خود کشیده
بویی ز زلف و رویش بر جان من وزیده
یک جای کفر و ایمان آخر بگو که دیده
این کار کار عشق است دخلی به دین ندارد
ای شیخ پاک دامن ای پادشاه شاهم
آخر بگو خدا را تا چیست روی راهم
صد بار اگر گناه است این عشق پر گناهم
حاشا اگر بهشت است بی دلستان نخواهم
این کار کار عشق است دخلی به دین ندارد
بالله اگر وفایی زان باغ گل نچیند
از باغبان برنجد با داغ دل نشیند
بیرون ازین دو عالم یک خلوتی گزیند
تا در جهان بمانی بی او جهان نبیند
این کار کار عشق است دخلی به دین ندارد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
دوش اندر میکده چون و چه زیبا زدند
گردش از جاروب زلف و طره ی حورا زدند
ساقیان دست طرب در گردن مینا زدند
خاک آدم را نم از سرچشمه ی صهبا زدند
بر سر شوریده تاج علم الأسما زدند
دین و دل دیوانه را اعتاب عرش الله زدند
مطربان را نغمه ی جان بخش زیر و بم گرفت
عاشقان را ناله ی دلسوز در عالم گرفت
مجلس روحانیان را ذوق می در دم گرفت
دل برگ ساقی چون ز گردش نم گرفت
اول این جام شراب فقیه امام گرفت
می پرستان را به نوشانوش پس آوا زدند
هر یکی زین عاشقان مستانه جام می به دست
گه ز روی جام گاه از بوی جانان گشته مست
بانگ نوشانوش ساقی ناله های می پرست
پرده زاهد درید و چشم نامحرم ببست
سرخوش و بیهش به یاد شاهد روز ألست
شیشه ی لا را ز دل بر ساغر الا زدند
آن یکی از أرنی مخمور و مست جام دوست
و آن دگر از لن ترانی کشته ی پیغام دوست
یک درون از اصطفا آدم پر از انعام دوست
یک سر از وجهت وجهی پر ز عشق نام دوست
هر یکی را رمز و غمزی کرده بی آرام دوست
ای بسا در قعر این دریا که دست و پا زدند
پای بند جان و دل شد طره ی سودای عشق
آتش اندر جان و دل زد آفت غوغای عشق
کشور تاب و توان ویران ز استیلای عشق
عاشق و دیوانه و سرگشته در سودای عشق
گشته از تیغ محبت غرقه در دریای عشق
خیمه در بالای صحرای فنا فی الله زدند
چون سر آمد هر یکی را دولت شاهنشهی
شد پریشان هر سری را افسر و فر و بهی
گشت خالی مسند مولایی و تخت و شهی
جان جانان دل به دلبر آشنا شد وانگهی
دست غیب آمد برون زد قرعه ی خل اللهی
سکه ی شاهی به نام شاه عبید الله زدند
غیث دین غوث مریدان پیر من قطب امم
دست رحمت پشت دین چشم حیا جسم کرم
از شرافت عاشقان کوی او صید حرم
آن که بر خاک درش اسکندر و دارا و جم
حلقه سان پشت نیاز خویشتن کردند خم
هر یکی از جان و دل فریاد یا مولا زدند
باده نوش شوق بر سیمای ناهیدش رقم
خرقه پوش ذوق تا بالای خورشید علم
با همه بی چارگی ابر کرم بحر امم
اوست کآیند آستانش محترم نامحترم
بی نوا سلطان گدا خاقان مسکین محتشم
پشت پا از جان و دل بر حشمت دنیا زدند
آشنای کوی جانان بلبل گلزار حق
عاشقان نام خدا گنجینه ی اسرار حق
قبله گاه هر دل و آیینه ی دیدار حق
سرخوش از جام تجلی مظهر انوار حق
مست و مخمور از خمار خمره ی دیدار حق
گوییا در سینه ی وی آتش سینا زدند
آفرین بر خامه ی صورت کش جان آفرین
کاین چنین زیبا نگاری آفرید از ماء و طین
بلبل خوش نغمه ی گلزار شرع یا و سین
قامتش در جویبار دیده سرو راستین
طلعتش در گلشن دل دلربا و نازنین
آفتابی را مگر بر شاخه ی طوبا زدند
آستانش قبله ی دل اهل دل را رهنما
خاندانش کعبه ی جان آل آدم را پنا
خانقایش کهف عالم مرتجا و ملتجا
خاک پای اوست در چشم وفایی توتیا
آری آری چون وفایی زین سبب شاه و گدا
بوسه بر آن آستان آسمان فرسا زدند
ای شه تخت ولایت من نه مهمان توام
ز آشنایان سگ درگاه و ایوان توام
بت پرستم هر چه هستم دست و دامان توام
گرچه کافر بوده ام از نو مسلمان توام
بر وفایی رحمتی قربان دربان توام
همتی کن نفس و شیطان ره تقوی زدند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای تطاول بین که از دست شب یلدا کشم
ای امید ناامیدان ای پناه بی کسان
نا امید و بی کسم دست من و دامان تو
من نگویم آن کسم در آستانت جلوه گر
یا ز گستاخی سگ کوی توام خاکم به سر
این قدر گویم به زاری تا توانم این قدر
ای امید ناامیدان ای پناه بی کسان
نا امید و بی کسم دست من و دامان تو
چون ترا دانسته ام از رحمت پروردگار
رحمتی کن رحمتی ای رحمت حق زینهار
آیت لا تقنطوا من رحمة الله گوشدار
ای امید ناامیدان ای پناه بی کسان
نا امید و بی کسم دست من و دامان تو
ای که می دانی که قلب مؤمنان عرش خداست
تا دلی را بشکنیبودن رواست
یک نظر زان حضرتم از روی رحمت التجاست
ای امید ناامیدان ای پناه بی کسان
نا امید و بی کسم دست من و دامان تو
دست گیرا دست گیرم ره نمایا ره دهید
چون تویی درمان دردم چاره دردم کنید
ای امید خود وفایی را مفرما نا امید
ای امید ناامیدان ای پناه بی کسان
نا امید و بی کسم دست من و دامان تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در هر دو جهان گر اثر عشق نبودی
این زمزمه عشق که گفتی که شنودی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
در سفره ی دونان نکند روی وفایی
آن جا که زبر پنجه ی شه طعمه ی باز است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
از چیست ترشرویی بهر چه تلخ گویی
اندر شکستن عهد تا کی بهانه جویی
کردی سیاه روزم از بس سیاه چشمی
کردی سیاه بختم از بس سیاه مویی
گر درد داری از من درمان چرا نخواهی
ور غم تو راست در دل با من چرا نگویی
هرچند تندخویی در عهد و مهر کندی
مریخی از طبیعت با اینکه ماهرویی
حورت اگر بگویم هستی نکوتر از وی
غلمانت ار بخوانم صد باره به از اویی
عمری بود که با من باشد بدی شعارت
بد هم نکوست از تو از بس همی نکویی
مشکل که کردی ای دل چون من بلنداقبال
زیرا که گاه بیگاه در قید آرزویی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
تا که خدایی کند خدای محمد ص
دست من و دامن ولای محمد ص
روضه ی رضوان و حور و جنت و غلمان
روز جزا کمترین عطای محمد ص
عاجز و محتاج و دردمند و فقیرند
هر دو سرا بر در سرای محمد ص
مهرومه و عرش و فرش و لوح و قلم را
بود و بقا باشد از بقای محمد ص
قصه ی لولاک را بخوان که بدانی
خلقت افلاک را برای محمد ص
حجر و حطیم و صفا و مروه و زمزم
جمله گواهند بر صفای محمد ص
گرچه بسی نارساست خلعت امکان
بر شرف قامت رسای محمد ص
داد به امکان شرف از آنکه خدا بود
عاشق و مشتاق بر لقای محمد ص
عالم ایجاد روز و شب همه خوانند
هر که به آیین خود ثنای محمد ص
بدر به هر مه هلال می شود از آن
تا که شود نعل کفش پای محمد ص
عارف کامل کسی بود که شناسد
قدر محمد ز اوصیای محمد ص
نیست وفایی وفایی ار نسپارد
جان زوفا بر سر وفای محمد ص

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
روزگار از نکهت زلف نگارم عنبرین شد
گیتی از عکس رخش رشک نگارستان چین شد
توده ی غبرا ملون از شقایق گشت و سنبل
ساحت گلشن مزین ز ارغوان و یاسمین شد
جویباران ز آب باران بهاری همچو کوثر
آبها شیرین و صافی هر طرف چون انگبین شد
هست از یمن قدوم آن نگار عنبرین مو
کاین چنین روی زمین چون روضه ی خلدبرین شد
در بهای یکسر مویش نباشد هر دو گیتی
قیمت خاک کف پایش بهشت و حور عین شد
وصل لعل شکرینش در زبان دارم که گویی
نظم شیرین روان بخشم چو لعل شکرین شد
خامه ام مانا کلیم الله را ماند که اینسان
مطلعی نو چون ید بیضا برونش ز آستین شد
از پی نعت رسولم تا براق طبع زین شد
طایر عقلم دلیل راه چون روح الامین شد
گر نباشد جذبه یی در کار و عشقی در سر از وی
بر مقامش کی برد پی گرچه ز ارباب یقین شد
هست احمد با احد در هر صفت یکتا ولیکن
این دوییت در حقیقت کامل از یک اربعین شد
قرنها پیش از وجود عالم و آدم نبی بود
او نبوت داشت کادم در میان ماء وطین شد
اوست دست کردگار و دست دست اوست بالله
گر شنیدی خاک آدم با ید قدرت عجین شد
گرچه آخر از همه پیغمبران آمد ولیکن
علت ایجاد خلق اولین و آخرین شد
شرع او متقن بود مانند عهد لایزالی
دین و آیینش بسی محکم تر از عرش برین شد
چون تمام رحمت حق در وجودش گشته مضمر
لاجرم شخص شریفش رحمة للعالمین شد
عقل کل نفس مشیت مبدء فیض نخستین
مظهر حق سید لولاک خیرالمرسلین شد
ایزدش در بزم قرب کبریایی برد انسان
تا گذشت از قاب قوسین بلکه با وی همنشین شد
قصه ی معراج را تقریر نتوانم ولیکن
طالب و مطلوب را دانم که در یکجا قرین شد
بیم تکفیر ار نبودی اقتران این و آن را
بی تأمل گفتمی کاین عین آن آن عین این شد
از چه معشوق ازل بی پرده گردید آشکارا
گرنه عشقش پرده افکن زان جمال نازنین شد
گر نبودی او نبودی حرف توحیدی به عالم
در تجلی شاهد توحید را عشقش معین شد
لا و الایی نبودی گر نبودی ذات پاکش
حرف استثنایش اندر حفظ حق حصنی حصین شد
از پی نعت جلالش مطلعی از شرق طبعم
همچو خورشید جمالش آشکارا و مبین شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U - -
حلقه ی گیسوی آن شه عروة الوثقای دین شد
طره ی نیکوی او حبل المتینی بس متین شد
این عجب نبود که نبود سایه سرو قامتش را
زانکه خورشید و مه اندر سایه ی سروش مکین شد
ماهتاب از صیقل نعل نعالش یافت پرتو
آفتاب از پرتو روی بلالش خوشه چین شد
تا سرایم مدح آن شه از زمین و آسمانم
صد هزاران آفرین بر خامه ی سحر آفرین شد
قصه ی شق القمر نبود عجب از قدرت او
قدرتش را می سزد گفت از بلالش این چنین شد
هرکسی را بوذرش خواهد ز آذر می رهاند
این عجب نبود اگر آن شه شفیع المذنبین شد
یک نگاه لطف از سلمان او شد بر سلیمان
کش چنین دیو و دد و جن و پری زیر نگین شد
گر بر ابراهیم بن آذر گلستان گشت آذر
بود از آن کش نور احمد آشکارا در جبین شد
پور عمران ذره یی از خاک پاک آستانش
داشت بر کف کش ید بیضا برون از آستین شد
وصف قدر ذات او بالاتر است از هرچه گویم
مدحتش این بس که دامادش امیرالمؤمنین شد
آن امیرالمؤمنینی کش گروهی در خدایی
می ستایند او محمد را وصی و جانشین شد
یا اباالقاسم به حق هر دو سبط و حق زهرا
هم به حق مرتضی انکو امام راستین شد
راست گویم شد وفایی در معاصی قامتش خم
زیر بار معصیت از لطف عامت مستعین شد
از معاصی توبه اما از مظالم چاره نبود
هم مگر انعام عامت باید آنها را ضمین شد
کافری را گر ز رحمت دست گیری می تواند
او شفاعت خواه خلق اولین و آخرین شد
من که مداح توام دیگر چه غم دارم به عالم
هرکه مداح تو شد دیگر نمی باید غمین شد
جز غم فرزند دلبندت حسین آن شاه بی کس
کز سموم تشنگی در سینه آهش آتشین شد
تا قیامت داغم از بی یاری و تنهایی او
کاندران دشت بلا در ناله ی هل من معین شد
بعد قتل نوجوانان چون نبودش یار و یاور
تا شود او را معین بی تاب زین العابدین شد
نیزه بر کف همچو آه بی کسان برخاست از جا
لیکن او از ضعف بیماری نگون اندر زمین شد
با محمد ص من چگویم سرگذشت کربلا را
آنچه بر فرزند دلبندت حسین از ظلم و کین شد
در زمین کربلا شد بر حسینت ظلم چندان
آنچنان ظلمی که شمر از کرده ی خود شرمگین شد
تشنه لب کشتند آن دریای فیض رحمت حق
آنکه خود لب تشنگان را معنی ماء معین شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U - -
ساقی بریز باده مرا هی به ساغرا
هی شعله زن به جانم وهی بر دل آذرا
زان باده یی که خورد از آن باده جبرییل
تا شد امین وحی خداوند اکبرا
زان باده یی که آدم از آن توبه اش قبول
زان باده یی که نوح شد از وی مبشرا
زان باده یی که قطره یی از وی به جام ریخت
گلشن نمود آذر بر پور آذرا
زان باده یی که موسی عمران ز جرعه یی
در دست او عصا شد درنده اژدرا
زان باده یی که عیسی مریم چو خورد از آن
مستانه شد مصاحب خورشید انورا
ساقی بده چمانه چمانه سبو سبو
زان باده ی مغانه به آهنگ مزمرا
بی پرده ریز باده به ساغر دما دما
هی ده به یاد دوست پیاپی مکررا
از باده کن حدیث و حکایت به جان دوست
هی کن دماغ مجلسیان را معطرا
این باده چیست دانی یا سازمش بیان
کز دل رود قرار و پرد هوش از سرا
این باده هست مقصد و مقصود اولیا
این باده هست در خور سلیمان و بوذرا
این باده هست مطلب و منظور مصطفی
این باده هست شرب مدام پیمبرا
مقصود من زباده بود حب مرتضی
سر خدا علی اسدالله حیدرا
هی هی کنونکه عید غدیر خم است قم
خم خم بیار باده نخواهیم ساغرا
از روی باده پرده برافکن ز رخ نقاب
تا پرده افکنیم ز راز مسترا
اندر غدیر خم خبر آمد ز کردگار
بر مصطفی که ای به همه خلق مهترا
البته باید ایندم حق را کنی عیان
یعنی کنی علی را بر خلق ظاهرا
در نصب وی بکوش چو فوریست امر حق
می باید از جهاز شتر ساخت منبرا
بر دست گیر دست یدالله و گو به خلق
کاین بر شماست سید و سالار و سرورا
برگوی با اکالب از صولت هژبر
بنمای بر ثعالب فر غضنفرا
برگو به مؤمنان همه شادی کنند و ناز
بر کوری دو چشم حسود بد اخترا
بندم زبان خامه ز تقدیر این سخن
کان بس بود مفصل و دفتر محقرا
یک ذره از محبت حیدر به روز حشر
با جرم انس و جن همه گردد برابرا
حب علی اگر به دل کافر اوفتد
گردد شفیع یکسره بر اهل محشرا
با حنظل ار محبت حیدر شود قرین
شکر شود چو حنظل و حنظل چو شکرا
کمتر سخای او به جهان رزق ممکنات
کمتر عطای او به جزا حوض کوثرا
فرخنده مطلعی شده طالع ز طبع من
یا حبذا بسان درخشنده اخترا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای با قدم حدوث وجود تو همسرا
وی صادر نخست تویی اصل مصدرا
بالله پس از خدا تو خداوند عالمی
نه غالی ام ترا و نه منکر به داورا
در حیرتم خدا به چه می شد شناخته
گر شخص کامل تو نبودیش مظهرا
بالله که واجب است وجود تو در جهان
ورنه چگونه گشتی واجب مصورا
هم دست کردگاری و هم روی کردگار
هم سر کردگاری و هم روی داورا
در تیغ آبدار تو هست آتشی نهان
کان را کسی نداند جز عمرو کافرا
دارد کتاب فضل تو چندین هزار باب
یک باب از آن بیان شده در باب خیبرا
وصف تو نیست رجعت خورشید ز آسمان
مدح تو نی دریدن در مهد اژدرا
با یک اشاره شیر فلک بردری زهم
زیر و زبر کنی به هم این چرخ چنبرا
حکم قضا به امر و رضای تو برقرار
کار قدر به حکم تو گردد مقدرا
بی حکم تو نمیرد یک نفس در جهان
بی امر تو نزاید یک طفل مادرا
بی اذن تو نبارد یک قطره بر زمین
بی رأی تو نیاید از بحر گوهرا
بی لطف تو نروید یک گل ز گلستان
بی مهر تو نباشد در باغ ضیمرا
بی امر تو نریزد یک برگ از درخت
بی حکم تو نخیزد یکمو به پیکرا
بی یاد تو نجنبد جنبنده یی ز جا
بی قهر تو نسوزد سوزنده اخگرا
یک شمه یی ز خلق تو هر هشت باغ خلد
یک ذره یی ز مهر تو هر هفت اخترا
یا مظهرالعجایب و یا مرتضی علی
خواندن ترا به یاری از هر چه بهترا
هستم دخیل قنبرت ای شاه لافتی
فریادرس تو ما را فضلا لقنبرا
شاها امیدوار چنانم که خوانی ام
از سلک چاکران غلامان این درا
گر شعر من قبول تو افتد مرا رسد
فخر ار کنم به اهل دو عالم سراسرا
به به چه خوش بود که بخوانند دوستان
این شعر را پس از من تا روز محشرا
کز زنگ قنبر آید و هم از حبش بلا
از روم هم مهیب و وفایی ز شوشترا
دانم که این نه حد من است و نه جای من
لیکن اگر تو خواهی از اینم فزونترا
بعد از ثنا به یاد من آمد حسین تو
آن تشنه لب شهید به خون غرقه پیکرا
لب تشنه بود بر لب آب فرات و بود
آب فرات یکسره اش مهر مادرا
بی کس حسین غریب حسین بینوا حسین
نه مادرش بسر نه پسر نی برادرا
اما برادرش سرو دستش ز تن جدا
عباس تشنه کام علمدار لشگرا
اما پسر که بود شبیه پیمبرا
شد پاره پاره از دم شمشیر و خنجرا
کردند تشنه لب همه اصحاب او شهید
از کوچک و بزرگ چه اکبر چه اصغرا
اموالشان تمام به تاراج کینه رفت
از گوهر و لباس و زر و زیب و زیورا
زینب کجا و مجلس آل زنا کجا
زینب کجا و بزم یزید ستمگرا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
اگر مطرب آهنگ دیگر نمی زد
چو نی بر دل و جانم آذر نمی زد
به نی گر نمی بود دمساز لعلش
دو صد طعنه بر تنگ شکر نمی زد
لبش همچو قند مکرر نبودی
گرش بر لب نی مکرر نمی زد
نمی کرد اینگونه مست و خرابم
اگر دمبدم دم به مزمر نمی زد
گر از شور شیرینی نی نبودی
مرا این چنین شور بر سر نمی زد
دل زار چون زر نمی گشت خالص
گر آذر به قلب مکدر نمی زد
گر از من نمی آمدی بوی عشقی
دل چون سپندم به مجمر نمی زد
بلی فیض عشق ار نبودی کلامم
به هر قلب چون سکه بر زر نمی زد
برآن عاشقم من که گر او نبودی
خدا نقش این چار دفتر نمی زد
علی آنکه گر قدرت او نبودی
کس این خیمه بر چرخ اخضر نمی زد
خدا را خدایی نمی گشت ظاهر
گر او نعره ز الله اکبر نمی زد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
علی گر ز الا علم بر نمی زد
به جز حرف لا از کسی سر نمی زد
یکی بودن حق نبود آشکارا
به عمرو ار که تیغ دو پیکر نمی زد
زبان خدا بود در هر مقامی
به جز آن زبان حرف داور نمی زد
نمی بود معراج را قدر چندان
علی حرف اگر با پیمبر نمی زد
در اسری بس اسرار پنهان نبی را
عیان کرد و از پرده سر بر نمی زد
عجب تر که حیدر در آن شب به احمد
به جز حرف خود حرف دیگر نمی زد
پی دفع شک خداییست ورنه
نبی بانگ بر وی برادر نمی زد
به عالم نمی بود ز اسلام نامی
اگر گردن عمرو کافر نمی زد
نمی شد حصین حصن دین گر زمردی
قدم بر در حصن خیبر نمی زد
چنان کند در را از آن حصن سنگین
که گر حلم او حلقه بر در نمی زد
زمین را هم از جا بکند و فکندی
به جایی که مرغ نظر پر نمی زد
زمین بود چون فلک بی بادبانی
به رویش گر از حلم لنگر نمی زد
گر از بیم صمصام آن شه نبودی
بسر چرخ از مهر مغفر نمی زد
بدی جای سلمان و بوذر در آذر
گر او خود به سلمان و بوذر نمی زد
اگر پشت گرم از ولایش نبودی
قدم پور آذر در آذر نمی زد
نمی کرد اگر جای در جان ایشان
ز افلاکشان خیمه برتر نمی زد
نمی گشت همدستش ار پور عمران
چنین دست در حلق اژدر نمی زد
گر از شوق دیدار قنبر نبودی
بهشت اینقدر زیب و زیور نمی زد
یقین کعبه تا حشر بتخانه بودی
قدم گر به دوش پیمبر نمی زد
نبودی نبی را نبوت مسلم
به روز غدیر ارکه منبر نمی زد
پیمبر پیمبر نبودی اگر خود
پی نصیبش آن روز افسر نمی زد
اگر پیک یزدان نمی آمد آندم
نبی دم ز راز مستر نمی زد
اگر فیض عشقش به هرجا نبودی
وفایی قدم سوی شوشتر نمی زد
اگر شور عشق تو در نی نبودی
قلم یکقدم روی دفتر نمی زد
نمی بود اگر صبر و حلم تو ای شه
عدو آتش کینه بر در نمی زد
ز آتش عدو گر نمی سوخت آن در
به کرب و بلا شعله اش در نمی زد
خیام حرم را به آن آتش کین
در آن روز شمر ستمگر نمی زد
چگویم من از سرگذشت حسینش
که آن سر جدا از بلا سر نمی زد
به حالش قضا و قدر در تعجب
که تن از قضای مقدر نمی زد
اگر شور شهد شهادت نبودی
حسین حنجر خود به خنجر نمی زد
در آن روز اگر تشنه لب جان ندادی
کسی ساغر از حوض کوثر نمی زد
حسین گر قبول شفاعت نکردی
کسی سوی جنت قدم بر نمی زد
نمی اوفتاد ار علمدارش از پا
لوای شفاعت به محشر نمی زد
دوبیتی کنم وام از آن کس که روحش
به جز در هوای حسین پر نمی زد
به قربان آن کشته کز روی غیرت
به خون دست و پا زیر خنجر نمی زد
به جز تیر پران در آن دشت هیجا
به دور سرش طایری پر نمی زد

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -