کدام است آن حقه سیم پر زر
که چون بیضه ماند به نشکفته عبهر
به طبیب و به نکهت چو گلهای بستان
به زیب و به زینت چو بتهای آزار
به روی و به مو همچو نسرین و سنبل
یکی دلگشا دیگری روح پرور
چو پیچد به نسرین او شاخ سنبل
ز مرآت مریی شود نقش جوهر
تنش رخنه رخنه چو زنبور خانه
دلش پاره پاره چو بار صنوبر
دل روشن از رخنه های تن او
چو پروین نمودار از چرخ اخضر
ز هر روزنش لمعه ای هست لامع
چو گلچهره ای گشته ناظر ز منظر
برآید پری وار از راه روزن
درون هرچه آید در آن منظر از در
ز هر روزنش دود چون سر برآرد
پی چشم بدبین کند راست نشتر
توان کرد تشبیه با خارپشتش
که خار است در چشم بدبین سراسر
به ژولیده مویان سرگرم ماند
ز اطراف آن دود چون بر زند سر
چو دود دلش سر کشد عالمی را
معطر کند همچو موی پیمبر
ز زلف نگاری ست با داغ سودا
که از درد شد دود آهش معنبر
شود رهبر آتش ولی عشق هر دم
کند رهنمایی به آیین دیگر
چه سان آتش عشق پوشیده دارد
که بر آتشش دود آه است رهبر
چو بر فرق او دود دل کله بندد
نماید کلف بر رخ ماه انور
صدف گویم اما صدف را که دیده
پر از لعل ناب و پر از مشک اذفر
دواتی ست چون دوده پرنافه چین
که گردد دماغ از مدادش معطر
به هم لیک هرگز مرکب نبوده
سیاهی و شنگرف در هیچ محبر
همانا دل اهل سوداست پر خون
به جای سویدا درو دود عنبر
و یا گلستان خلیل است و در وی
به اعجاز سنبل برآید ز اخگر
و یا نوخطی را ز سیب زنخدان
برآمد خط سبز چون سبزه تر
گهی در نظرها درآید چو زاغی
که از دود عودش شده عنبرین پر
گهی هست چون بی پر و بال مرغی
که همواره آتش خورد چون سمندر
گهی هست چون سرجدا کرده ماری
که آن را بود دانه یاقوت احمر
گهی تیره از دود دل می نماید
چو خورشید کز ابر باشد مکدر
چه با این علامات و آثار باشد
بجز مجمر مجلس افروز داور
جهاندار نورنگ کز عدل او یافت
کهن باغ دوران ز نو رنگ دیگر
سحابی که از جذبه همت او
برون چون حباب آید ز آب گوهر
دمد چون گل و سبزه لعل و زمرد
شود گر کفش بر زمین سایه گستر
فرو بر سرش افسر مهر آید
اگر سر فرو آید او را به افسر
چو توفان کند دود باد نهیبش
شود دفتر نه فلک جمله آذر
عجب نیست در آفتاب عتابش
که خارا گدازد چو در آب شکر
زهی تیغ تیز تو مرگ مجسم
زهی ذات پاک تو روح مطهر
ز شوق دعای تو کودک چو سوسن
برآید زبان آور از بطن مادر
شود خطبه هرگه ز نام تو نامی
دگرباره نامی شود چوب منبر
ترا هست با خلق احسان سپاهی
که با آن کنی ملک دل را مسخر
ز نیسان گوهرفشان عطایت
بود پر گهر گرچه هم بحر و هم بر
ولی بهر دریوزه در باغ عدلت
چو دست چنار است دست ستمگر
خیال از فروغ ضمیر تو در دل
نماید چو تمثال ز آیینه مظهر
که بی اختیار اکثر مشرکان را
رود بر زبان ذکر الله اکبر
صف لشکر خصم در پایداری
شود فی المثل گر که دیوار خبیر
فرو ریزد از هم به سیلاب تیغت
چو بنیاد خبیر ز بازوی حیدر
سمند تو چون برق نیسان خوی افشان
خرامان چو برق و خروشان چو تندر
چه سان بادپایی که چون برقع لامع
به یک گام طی می کند هفت کشور
در آتش درون چون سمندر شتابان
به دریا درون همچو ماهی شناور
به تندی دمادم عنان در رباید
برو برنشیند اگر باد صرصر
سمش آهنین نعل را آب سازد
چو آبی که در سنگ اندازد آذر
معاذالله از فیل که پیکر تو
که گاهی صف آرا بود گاه صفدر
چو ریگ روان کوه بر جا نماند
گر آید به او فی المثل در برابر
چو اشجار نورسته از جا برآرد
چو خرطوم پیچد به صد ساله عرعر
چو دیوار نم دیده از پا در آرد
چو دندان فشارد به سد سکندر
زمین همچو کشتی نمی یافت تسکین
اگر پیکر او نمی بود لنگر
جهان داورا چون منی را چه یارا
که باشم ترا مدح خوان یا ثناگر
تو از بحر بیش و من از قطره ای کم
تو از مهر افزون من از ذره کمتر
همین سرفرازی مرا بس که باشم
چو میلی کمند ترا صید لاغر
الا تا به مجمر نهند اهل دولت
سپند و بود نفع او دفع هر شر
گه چشم زخم بساط جلالت
کواکب سپند آسمان باد مجمر

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -