cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
من ز دست تو داستان شده ام
دسته جمله دوستان شده ام
نتوان گفت که در رخت روشن
که ز چشم تو ناتوان شده ام
تا دهان و میان تو دیدم
همچو مویی از آن میان شده ام
آنچه گویند آن تو داری آن
من چنین از برای آن شده ام
تا در آیی به خانه ام چون تیر
سخت گشته چون کمان شده ام
همچو ناصر برای در سخن
غرقه بحر بی کران شده ام
تا به دست آورم گهر چون تیغ
من همه سر به سر زبان شده ام

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
من گرد مستان بارها چون جام می گردیده ام
جز لعل دلبر حاصلی بی حاصلم گر دیده ام
سودای چشم خویش را حالی ز سر بیرون کنم
از عکس نور روی تو خالی شود گردیده ام
جانم نگنجد در جهان تا تو نپنداری که من
چون گنج در کنج خراب آباد تن گنجیده ام
تا خامه از سودای تو آورد حرفی بر زبان
من نامه وار از تاب غم برخویشتن پیچیده ام
مطرب به راه راست خوش ما را صلایی می دهد
تا قول او بشنیده ام قول کسی نشنیده ام
نالیدن ناصر چو نی باشد ز دست همدمان
از ناله نالی گشته ام هر دم از آن نالیده ام

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
بسیار در هر گوشه ای من گوش را مالیده ام
تا چون رباب از گوشه آواز او نالیده ام
چون نال گشتم ناتوان از بس که خون خوردم چو نی
تا تو نپنداری که از باد هوا نالیده ام
اشک روان خویش را بر روی دیده ره دهم
تا من در آب چشم خود از تو خیالی دیده ام
هر شب که مه را دیده ام از تو خیالی جسته ام
هر صبحدم من از صبا از تو خبر پرسیده ام
چون بید خنجر می کشد بهر نگهبانی گل
هر گه که بادی می وزد بر هر گلی لرزیده ام
ای گل تو بر شاخ طرب رعنا و تر بشکفته ای
تو خنده می زن خوش که من جون ابر خون باریده ام
تا رفته ای ای نور چشم از دیده ناصر برون
چون قطره های اشک خود در خاک و خون غلتیده ام

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
من اگر از سر مستی به جنون پیوستم
به سر دوست که دیوانه نی ام سرمستم
من ازین هستی بی خود به گمان می افتم
نیست معلوم که من نیست شدم یا هستم
من جدا مانده بدم قطره صفت از دریا
باز من سیل شدم جزو به کل پیوستم
تن من از پی کاری به جهان آمده است
تا نگویی تو که از دوست جدا بنشستم
بلبل باغ بهشتم تن من سرو من است
تا بدانی که درین دام مگر پابستم
ای مقلد تو مرا چند ملامت گویی
من همه دوست شدم کلی و از خود رستم
دلم از پرده ناموس قفس ساخته بود
مرغ زیرک شدم این دام ز هم بشکستم
تو ازین حالت من رنجه مشو  غصه مخور
که به یکدم قدح باده بگیرد دستم
مرده بد ناصر و جان داده و پوسیده کفن
بوی تو یافتم از گور روان برجستم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من غیر سر راه تو راهی نگرفتم
جز خاک درت هیچ پناهی نگرفتم
دیروز مرا چشم تو خنجر زد و خون ریخت
دردا که بدین حال گواهی نگرفتم
آهم به فلک می رود از ضعف چرا دوش
چون آه زدم  دامن آهی نگرفتم
در کیش تو گر شد دل من بسته چو تیرت
کافر نشدم کیش تباهی نگرفتم
دیدم مه روی تو و در حلقه زلفت
خود بسته شدم او به گناهی نگرفتم
از بیم رقیبان ز گلستان تو یک گل
بسیار بود برگ گیاهی نگرفتم
شکر است بر احوال تو ناصر که زمانه
در دام خود از دانه کاهی نگرفتم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هر گه که یاد آرم لبت از گریه در خون اوفتم
مست و خراب و بی خبر زان لعل میگون اوفتم
در خواب نازست آن صنم از حال شب هایم مپرس
منعم کجا داند که من در کنج غم  چون اوفتم
یک قطره ام من بر زمین از ابر رحمت آمده
در خاک غلتان می روم باشد به جیحون اوفتم
عشق ازل گوید که من در سینه ها پیدا شوم
از روی لیلی هر زمان در چشم مجنون اوفتم
قانون عشق ای پارسا از عاشق گمره مجو
زین درد اگر یابم شفا دیگر به قانون اوفتم
از مسجد افتادم برون نزدیک شد از دیر هم
این ننگ را من چون کنم کز دیر بیرون اوفتم
ناصر خراب زلف توست بگذار تا بیند رخت
چون مار زخمی زد مرا در بند افسون اوفتم

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
رندانه ساکن کوی ملامتم
منت که با هزار ملامت سلامتم
زاهد مرا به راه سلامت دهد فریب
داند مگر که طالب راه سلامتم
چون دید قامت تو موزون سجود کرد
گفتا شکست قامت تو پشت قامتم
گفتم به سرو بهر چه آزاده ای و راست
گفتا از آنکه عاشق آن سرو قامتم
خواهم ز دست گریه شدن در کنار خاک
باشد که آب روی کند در قیامتم
ناصر اگر وفات شود در وفای تو
بعد از وفات هیچ نباشد ندامتم
جان خواستی تو از من و آن لحظه دور بود
عمریست کز خجالت این در غرامتم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سرو را دیدم و بالای تو آمد یادم
ذکر گل کردم و در فکر رخت افتادم
در چمن رفتم و با لاله ز گلزار رخت
صفتی کردم و داغی به دلش بنهادم
آه و فریاد من از هجر به هر جای رسید
آه و فریاد اگر تو نرسی فریادم
برو ای فکر جهان بر در دل حلقه مزن
که در خلوت یار است و به کس نگشادم
عشق تو کاهربایی و منم کاه ربا
تو اگر می نربایی برباید بادم
عفل می گفت که منم مرغ عجایب زیرک
عشق بگرفت گلویش که نکو صیادم
ناصر از یاد تو هرگز نفسی خالی نیست
دولتی باشد اگر لطف تو آرد یادم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز گریه دوش خود را غرقه در سیلاب می کردم
نمی شد آب دیده کم  که خود را آب می کردم
ز صبرم هر چه کم گردد در آب دیده افزاید
ندارم صبر آری صبر را سیماب می کردم
خوش آن ساعت که می گفتم شبی در پیشت افسانه
به افسون فتنه بیدار را در خواب می کردم
لبت را بوسه می دادم سرم آمد بر ابرویت
مبارک سجده ای بود آن که در محراب می کردم
من اکنون شربت مردن ز خون خود همی سازم
شد آن روزی که در ساغر شراب ناب می کردم
نمودی روی خود یک شب فزون شد ناله  زارم
به آیین سگان فریاد در مهتاب می کردم
فلک همچون کمان می گشت و می زد بر سر ناصر
مگر تیر دعایی سوی او پرتاب می کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
جمله وجود من تویی من ز جهان برون شدم
درگران بها بدم غرقه موج خون شدم
من ز نخست در جهان فاش بدم به عقل و جان
عشق گرفت این و آن شایبه جنون شدم
بی خبرم از آن خبر کز تو رسید یک سحر
عقل برفت در به در بی دل و بی سکون شدم
روی تو را چو دید دل جامه خود درید دل
جام بقا چشید دل مست شرابگون شدم
سنگ زدم سبوی را  ریختم آب روی را
شستم رنگ بوی را کاسه سرنگون شدم
مهره عشق باختم سوختم و گداختم
گوهر خود شناختم وز همه کان فزون شدم
عقده چار و پنج را مایه اصل رنج را
دفع طلسم گنج را مار شدم فسون شدم
ناصر مست بیخودم گر همه نیک یا بدم
دیده گشا که چون بدم باز نگر که چون شدم

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
ای دیده چه دیدی ز من خسته که هر دم
از خون جگر سرخ کنی چهره زردم
درمانده به درمان دلم خلق دو عالم
و آگه نه طبیب من بیچاره ز دردم
هر شب به سر آیم چو باد صبا گرد سرایت
با گرد در آمیخته در کوی تو گردم
دیشب که نهادی تو دهن بر دهن جام
تا روز چه خون ها که من از دست تو خوردم
می در سر و در گردن من دست تو باشد
روزی که سبویی کند ایام ز گردم
هر لحظه چو عودم چه کنی جای بر آتش
آخر من بیچاره به جای تو چه کردم
تا خنده نزد لعل تو بر گریه ناصر
معلوم نشد یک سر مو جوهر فردم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
اگر آن یار کند بند جدا از بندم
بنده ام باز و به صد نوع بدو پیوندم
خون بها نیست بر آن دلبر اگر خونم ریخت
دل نبرکندم از آن یار اگر جان کندم
گل صد برگم اگر برگ ندارد چه زیان
ابر از این غصه همی گرید و من می خندم
در جهان اهل دلی نیست که با واعظ ما
این قدر پند بگوید که نگوید پندم
نیست خرسندی ام از وصل تو ای جان جهان
ور نه با وصل تو ای جان جهان خرسندم
چو تو حاجت به در غیر نبردی هرگز
خبرت نیست که چون من به تو حاجتمندم
می زدم بر سر افلاک قدم چون ناصر
عشق تو در سرم افتاد و ز پا افکندم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تا زلف تو برداشتم و روی تو دیدم
در وصف نیامد که چه دیدم چه کشیدم
جانم شب هجر تو چو ساغر به شب آمد
وز لعل تو یک روز به کامی نرسیدم
بادا شب تو خوش که من بی سر و بی پای
بر بوی تو چون باد به هر کوی دویدم
صد فاتحه خواندیم و دمیدیم به اخلاص
وز مهر تو صبحی به سعادت ندمیدم
در پرده مشو تا من غم دیده ببینم
آن وعده که از جنت فردوس شنیدم
یک روز چشیدم ز می وصل تو جامی
دستار کشان رقص کنان جامه دریدم
کونین بهم برزدم و مهر تو جستم
از پوست برون آمدم و مغز گزیدم
گفتم که نویسم سخنی از دل ناصر
تر شد ورق از نوک قلم خون بچکیدم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جز دل کسی ندارد اندیشه از غبارم
جز دیده کس نیارد آبی به روی کارم
در بحر عشق جانان جانم رسید بر لب
باشد که از میانش ممکن بود کنارم
صد برگ دارد آن گل من صد نوا چو بلبل
گر چه یکی نمایم در قوت هزارم
هر کس چو سرو با خود دارد سری و برگی
من ترک سر بگفتم چون برگ سر ندارم
نامم میان رندان از سروری بر آید
گر در شرابخانه روزی به سر بر آرم
دریا کشم که هر دم کشتی به لب رسانم
با جام چون صراحی من سر فرو نیارم
از بحر شعر ناصر درها همی برآرد
باشد مگر خوش آید یک در به گوش یارم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
تو آفتابی و من ذره هوا دارم
که از هوای تو حاصل همین هوا دارم
میان چشم و دل از آب دیده خون افتاد
کجا است نقش خیالت که ماجرا دارم
ز خاک کوی تو کحل الجواهر آرد باد
که دیده بر گذر قاصد صبا دارم
ز یار باز نیابم به طعنه اغیار
جفا کنند رقیبان که من وفا دارم
بود چو سروسهی برگ من ز بی برگی
نی ام که برگ ندارم ولی نوا دارم
به بوی آنکه به رنگی چو گل بر آیی خوش
چو سرو بر سر پا دست بر دعا دارم
طلوع همچو تو ماهی به منزل ناصر
ز طالع است من این منزلت کجا دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همه روز از آتش دل ز جگر کباب دارم
همه شب به باغ وصلت ز دو دیده آب دارم
به جواب هر سؤالی غم تو شفیع سازم
به سؤال هر گناهی کرمت جواب دارم
چو ز گوشمال هجران شب و روز ناله دارم
دف حلقه گوش داند که ز سر رباب دارم
بفروشم این عمامه ز برای نقل مستان
که کتاب بر سر خم گرو شراب دارم
همه آرزوی ناصر به قد تو راست آید
به خطا ندیدم ای جان نظر صواب دارم

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
خیال لعل میگون تو دایم در نظر دارم
چو ساغر سینه ای پرخون و چشمی پرگهر دارم
فروغ عارضت ماه است با وی عشق می ورزم
درخت قامتت سرو است زو امید بر دارم
نه بی مرغول مشکینت شبی را روز می خواهم
نه بی خورشید رخسارت زمانی خواب و خور دارم
تو از دست من و از دل دهانی تنگ تر داری
من از حال خود و زلفت دلی آشفته تر دارم
ز اشک و چهره در پایت نثاری خواهم افشاندن
که تا بینند بدخواهان که چندین سیم و زر دارم
فقیه خشک را یکدم بگو تا پیش من آید
که تا سوزد ازین آتش که من در خشک و تر دارم
میان جان و جانانم حجابی نیست جز ناصر
کنون وقت است کاین برقع ز روی خویش بر دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
وجود من همه عیب است و یک هنر دارم
که گر نگار بیازاردم نیازارم
سلوک اهل طریفت مجوی از من مست
که من طریقت خود را ز دست نگذارم
بر آر مست به گرد جهانم ای ساقی
که بر نیامد کاری ز عقل هشیارم
به نیم جرعه دردی که بر من افشانی
عزیز گردم اگر همچو خاک ره خوارم
هزار بار بگفتم که بار عشق تو را
بیفکنم از دل و دل نمی دهد بارم
ز عشق روی تو بیرون شدم چو مار از پوست
که هست مهر تو در دل چو مهره مارم
برفت خواب جهانی ز ناله ناصر
عجب که می نشود بخت خفته بیدارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
رندی و هوسناکی از روز ازل دارم
گر گردم ازین خالی در عشق خلل دارم
قول و عمل واعظ بسیار مخالف شد
در راست من از مطرب صد قول و عمل دارم
با خون جگر اشکم هر لحظه بدل گردد
سودای تو نتوان کرد چون سیم بدل دارم
شب ها به خیال تو در خواب نخواهم شد
بیدار شوم اکنون چون خواب اجل دارم
غیر زر رخسارم گر نیست مرا و جهی
بنگر که جه گوهرها در بحر غزل دارم
زد بی لب تو ناصر دستی چو مگس بر سر
گر جان دهم از تلخی امید عسل دارم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
چو خط بر من کشیدی چشم دارم
که برگیری و خوانی ماه وارم
مرانم سرزده چون خامه از پیش
که سر برخط فرمان تو دارم
ز جامت جرعه ای برخاکم افشان
عزیزم کن که در دور تو خوارم
مرا از ساغر لعلت می یی ده
که چشم شوخ تو کشت از خمارم
دمی از عمر ماند و همدمی نیست
که پیش او دمی با جان بر  آرم
تنم گر چه پی یی و استخوانی ست
به پیمان چون کمانت استوارم
اگر بی تو دمی از من برآید
دمم گیرد که آن را دم شمارم
چو گرد از خاک من گردون بر  آرد
به گرد کوی تو گردد غبارم
شبی بر خلوت تاریک ناصر
گذاری کن ببین چون می گذارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تو تا گشتی بلای جان بلا را دوست می دارم
چو تو میل جفا کردی جفا را دوست می دارم
چنان مشغول تو گشتم که هستم فارغ از جنت
به جنت نیستم کاری لقا را دوست می دارم
به هر جایت که می بینم نکوتر باشد از هر جا
تو را خود من نمی دانم کجا را دوست می دارم
صبا هر روز از کویت پیامی می دهد دل را
صبا دلداریی دارد صبا را دوست می دارم
شمایید از همه عالم مرا مقصود و این معنی
چه دارم از شما پنهان شما را دوست می دارم
چو یک ذره ز خورشیدت هوادار هوایم من
همه میل هوا دارم هوا را دوست می دارم
غم او در دل ناصر وطن کردست و می گوید
اگر چه پادشاهم من گدا را دوست می دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به ابروی چو کمانت که گر زنی تیرم
نظر ز ابرو و چشم تو بر نمی گیرم
چو در طریق وفایت شدم ندیم ندم
رفیق گریه زارست و ناله زیرم
ز لذت لب تو گشت جان من شیرین
که داد مادر ایام شهد با شیرم
ز جیب دهر به دیوانگی بر آرم سر
که پای بند سر زلف همچو زنجیرم
بیار ساقی آیینه جهان بین را
به آب باده فروشوی رنگ تزویرم
همه روایت نی از نفخت من روحی است
به قول راست خبر می دهد ز تفسیرم
فراغ است ز شاه و امیر ناصر را
که پادشاهم اگر در دیار تو میرم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خرقه بر آتش و سجاده در آب اندازم
خویشتن را به خرابات خراب اندازم
بانگ ابریشم ازین خرقه پشمینه به است
چنگ در خرقه زنم پیش رباب اندازم
چارچوب تنم از آتش دل پاک بسوخت
برم این سوخته را در می ناب اندازم
می نماید سوی میخانه مغنی ره راست
خویشتن را ز خطا سوی صواب اندازم
خاکیان مست چو نرگس ز زمین برخیزند
بر سر خاک چو یک جرعه شراب اندازم
پای بیرون نهم از آب و گل عالم سفل
تا به کی جوهر خود را به خلاب اندازم
پرده صورت معشوق به جز ناصر نیست
وقت آن است که از چهره نقاب اندازم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من که چون باد سحر دم از هوایی می زنم
همدمم داند که من هم دم ز جایی می زنم
من که گلبرگی ندارم از گلستان رخت
بر امید برگ چون بلبل نوایی می زنم
من که چون نی دیده ها بگشوده ام در راه راست
در مخالف می پرستان را صلایی می زنم
هست در شام سر زلف تو خلوت های دل
هر شبی من حلقه خلوت سرایی می زنم
می شود هستی ز گرد راه دامنگیر من
من ز روی دست آن را پشت و پایی می زنم
می روم در باغ چون باد صبا بر بوی گل
خسته خار جفا را مرحبایی می زنم
زین میان ناصر مگر یابد کنار آشنا
در میان بحر حیرت دست و پایی می زنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بر فلک شب همه شب دیده از آن می دوزم
که به مرغان سحر ناله همی آموزم
همچو شب تیره دلم وز اثر طالع بد
هیچ طالع نشود مهر جهان افروزم
می زنم چشم و ستاره ز نظر می بارم
می برآرم نفس و شمع فلک می سوزم
روز من بی تو چو شب گشت و نمی دانم هیچ
تیره تر ز ین دو کدامست شبم یا روزم
گر ز ناصر لب تو قیمت بوسی طلبد
چنگ بر دیده زنم زو گهری اندوزم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چو گرد در رهت افتاده ام که برخیزم
به دامن تو ازین رهگذر در آویزم
نظر به قد تو دارم که فتنه از بالاست
چو لاف عشق زدم از بلا نپرهیزم
من و شمایل شیرین و شورش فرهاد
که کوه هجر نماید شکوه پرویزم
گل وفا دمد و خار محنت آرد بار
به هر زمین که من از آب چشم خود ریزم
تنم برهنه چو تیغ و زبان پر از گفتار
دل چو سنگ تو داده است آهن تیزم
تو پادشاهی و بند تو عین آزادی ست
منت که بنده خاصم ز بند نگریزم
شده است چون لب ودندان تو ز لعل و گوهر
سخن به صنعت ترصیع گوهر آمیزم
اگر برد چو صبا ناصر از وصال تو بوی
هزار معنی رنگین چو گل بر انگیزم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر دم از عشق زنم همدم جامی باشم
ور ز می توبه کنم زاهد خامی باشم
زلف و خالی نبود رهزن صاحبنظران
بهر یک دانه چرا بسته دامی باشم
راضی ام گر من درویش گدایی گردم
شاکرم گر من آزاد غلامی باشم
اثر شام فنا آمد و روزی پرسید
که روم بر سر کوی تو و شامی باشم
سر ازین دایره بیرون برم آخر تا چند
هر زمان جایی و هر شب به مقامی باشم
بکش اینک سر و خنجر رمقی هست هنوز
گر ازین در گذرم صید حرامی باشم
جامه زهد به جامی بدهم چون ناصر
من بی ننگ اگر طالب نامی باشم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شکل ابرویت ندارد نرگس رعنا به چشم
ماه نو را کی تواند دید نابینا به چشم
شهسوار من نمی آید فرو الا به دل
سیل اشک ما نمی جوید نزول الا به چشم
گفتمش تیغی بران بر فرق من گفتا به جان
گفتمش تیری بزن بر صید خود گفتا به چشم
قصد جان ما اگر دارد چه حاجت تیغ تیز
یک اشارت بس بود ما را به ابرو یا به چشم
تا مرا شد دل محیط عشق و آب دیده در
در نمی آید ز موج خون دل دریا به چشم
گر دهد مر جان خود را زر بهای لعل او
چشمه ها بگشاید از خار غمش خارا به چشم
ناصرا ما همچو آب از چشم ها افتاده ایم
زان سبب دلبر نمی آرد مگر ما را به چشم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
روزگاریست که من عاشق و دیوانه وشم
وقت ها از سر مستی قدحی نیز کشم
ناخوش است آنکه ز عالم به خوشانش خوش نیست
روی من چون به خوشان است از آنروی خوشم
نام تسبیح و حمایل نبرم تا باشد
ساغر می به کف و کوزه دردی بکشم
رندی و راستی و زاهدی و زراقی
لله الحمد که روباه نی ام شیروشم
هر گدایی که چو خورشید بر آید تنها
پادشاهی ست که او را نبود خیل و حشم
چون خضر زنده ام از لطف تو ای آب حیات
آه اگر بار دگر زهر جدایی بچشم
مهر مهر تو ز جان و دل ناصر نرود
داغ سودای تو دارم که غلام حبشم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من آن رندم که کفر و دین به جام باده بفروشم
به یاد یار بی درد سر اغیار می نوشم
بر آرم دوزخ از سینه که در جنت زنم آتش
اگر از شوق دیدارت به روز حشر بخروشم
چنانت دوست می دارم که با خود گشته ام دشمن
چنانت یاد می آرم که من از خود فراموشم
به دین می پرستان دلق ازرق عار می باشد
بگفتم آشکارا این عیب را دیگر نمی پوشم
من از افسردگی مردم از آن چون شمع می سوزم
من از خامی گریزانم از آن چون باده می جوشم
برو ای محتسب مگذار حد خود  زمن بگذر
که مستی من از می نیست ساقی کرد بی هوشم
اگر برداری ای مطرب دهان را از لب چون نی
چو بربط گوشمالم ده که چون دف حلقه در گوشم
ز چنگ من تو را دیگر مخالف کی برون آرد
اگر ای خوش نوا چون چنگ می آری در آغوشم
چنین کامروز لایعقل شد از جام ازل ناصر
مگر آرند فردای قیامت مست بر دوشم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
منم کز مفلسی دایم به دیدار تو درویشم
منم با خویش بیگانه به اندوه تو با خویشم
بیا ای شمع روحانی خلاف بخت من امشب
درونم را منور کن علی رغم بد اندیشم
ندارم غیر سر چیزی که در پای تو اندازم
نثار مقدمت بودی اگر بودی از آن بیشم
خلاف مذهب عاشق به مسجد گر روم باشد
خیال طاق ابروی تو چون محراب در پیشم
چو سازی پایمال غم  بدین محنت کفایت کن
که چون یاد تو می آرم نمی ماند سر خویشم
ملامت گو همی گوید بمان این کیش و ترکش کن
نصیحت کم کن ای عاقل که من قربان این کیشم
تویی سلطان بخت خوش و ناصر مفلس کویت
چه باشد گر عطای تو رسد با من که درویشم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
من به شادی شده بیگانه و با خود خویشم
همت شاه وشان دارم اگر درویشم
دورم انداخت ز رویت به کمان ابرو
ترک چشمت که بر آورد چو تیر از کیشم
عقرب زلف تو را چشمه خورشید بلند
نوش باد ار چه دل آزرده کند از نیشم
بوسه جست از دهنت تنگ در  آمد به عدم
تا چه آرد به سر این عقل محال اندیشم
تیره چون سایه روم در پی خورشید رخت
که کند پرتو او روشنی یی در پیشم
مانع حالت مجنون نشود پند پدر
منع ناصر مکن ای خویش که من بی خویشم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چهره بر خاک درت شب همه شب می مالم
چه کنم نیست جز این زر که شنیدی مالم
سال ها شد که در این دیر مغان می گردم
آن چنان می گذرانم که مپرس احوالم
چون قدح خون جگر می خورم و می خندم
همچو نی ضرب جفا می کشم و می نالم
من ازین قامت چون حلقه و اشک چو گهر
دارم امید که رخ بر رخ خوبت مالم
عالمی با لب شیرین تو دارد ناصر
با خبر شو که نداری خبری از عالم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
امروز که خاک در دیر است مقامم
گر باده به یادت نخورم باد حرامم
در گوش قدح نام تو می گفت صراحی
زان روز هوادار می و همدم جامم
تا دانه خالت نبود مرغ دلم را
عنقای سعادت نشود صید به دامم
زلف تو شب هجر به بدنامی عشاق
هر قرعه که انداخت بیفتاد به نامم
فریاد که روزی دل سخت تو نشد نرم
از آه سحرگاه من و ناله شامم
گر مردم چشمم نزند آب بر آتش
از سوز درون سوخته بینی در و بامم
حقا که من سوخته  دل را خبری نیست
تا دوست کدام و من بیچاره کدامم
ناصر نظر از هر دو جهان سوی تو دارد
هر چند که آزاده ام ای دوست غلامم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
کامم از دوست نشد حاصل و دشمن کامم
کام و ناکام دوا صبر بود ناکامم
ببر این خرقه من بر در میخانه بسوز
تا سپندی شود این جامه برای جامم
حجرالاسود خال تو مگر بوسه دهم
بسته شد سوی حریم حرمت احرامم
زلف تو گفت که هندویم از آن دل دزدم
چشم تو گفت که صیادم از آن با دامم
سخن نادر من گر عجبت می آید
نکنی عیب که من نادره ایامم
غرض آن است که نامم به زبان تو رسد
به دعا گر نکنی یاد بده دشنامم
ای که پرسی تو ز ناصر که بگو نامت چیست
چه کنی نام که ننگست مرا از نامم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تنم گردی است سرگردان به گرد دامن جانم
بیار آبی روان ساقی مگر گردی بر افشانم
من از روز ازل دادم به جام لعل تو عهدی
نپنداری که امروزیست با پیمانه پیمانم
برون از صوت مطرب راستی راهی نمی بینم
به غیر حسن شاهد ظاهرا رویی نمی دانم
بزن مطرب رهی تا زهره مجلس به رقص آید
که من خود در هوای مهر او چون ذره رقصانم
اگر چه تیره ام چون شب ز من رونق بود مه را
بگو تا روی مهر از من بتابد ماه تابانم
پیاده می روم در پای پیلش تا شوم فرزین
وگر شهمات می سازد ز اسبش رخ نگردانم
چو شمع از بهر ایثارم ستاده نقد جان بر کف
اگر قصد سرم داری به زیر تیغ بنشانم
گر از پیشم همی رانی قلم وارم میان بسته
وگر پایم رود از جای سر بر خط فرمانم
ثنای مهر رویت را طلوع صبح می گویم
دعای زلف و خالت را شب تاریک می خوانم
مگو ای مدعی با من چه سانی در غم عشقش
تو آنسان نیستی آخر نمی بینی که این سانم
چو از خط خوشش ناصر حدیث زلف او خواند
بود مجموعه ای زان خط سخن های پریشانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به درد عشق درماندم ره درمان نمی دانم
که آن مقصود دشوار است و من آسان نمی دانم
ز مهر رنگ رخسارش نظر دارم به گل اما
سبک بیزار می گردم چو بوی آن نمی دانم
لبش خندید و من دیدم دهانش را چو یک ذره
ولی در نور مهر اکنون چو شد پنهان نمی دانم
به دکان طبیب عشق من ره برده ام لیکن
به گرد او همی گردم در دکان نمی دانم
چو من زنار زلفش را طلب کردم به هر سویی
شوم در کافری جویم چو در ایمان نمی دانم
مرا ای باغبان کم گو که سوی گلستان مگذر
که من آن گل که می جویم به هر بستان نمی دانم
به چین طره زلفش شبی گم شد دل ناصر
من سرگشته بیدل شدم حیران نمی دانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به ابرویت که نشسته به گوشه ای چو کمانم
به چشم تو که چو نرگس به صورتت نگرانم
تراست بر ورق گل کشیده خط سیاهی
که من حقیقت عالم در آن سواد بخوانم
شبی میان تو دیدم که در کنار من آمد
خیال بودم و امروز در خیال همانم
رسم به خدمت تو گر شود زمانه مطیعم
شوم ملازم تو گر دهد سپهر امانم
تو ماه اوج کمالی شبی به طالع بختم
بر آمدی و بر آمد امید هر دو جهانم
کسی ز گفته ناصر چو خامه حرف نگیرد
اگر ز نام تو حرفی گذر کند به زبانم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
روزگاریست که من شیفته روی فلانم
روز و شب همچو سر زلف پریشانش از آنم
خرم آن مردن فرخنده که پیشم به عیادت
دوست بنشیند و جان در قدم دوست فشانم
آرزو می کندم پیش قدم های تو مردن
دارم این رأی ولیکن نرسد دست به جانم
دهن خویش معطر کنم از غالیه صد بار
بعد از آن هم به زبان نام تو بردن نتوانم
مرده باشم من اگر بر سر خاکم بخرامی
بوی تو یابم و فریاد بر آید ز روانم
وان زمان نیز که از خاک من آواز بر آید
نام میمون تو ای دوست بود ورد زبانم
اثر خون دل از چهره توان شست ولیکن
رود باز شود دم به دم از دیده روانم
عمر را خوش گذرانیم که دنیا گذران است
حاصل از عمر زمانیست که خوش گذرانم
غزل ناصر و نام تو بود تا به قیامت
که نویسند و نباشد اثر نام و نشانم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -