cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
دل و دیده را نباشد  چه نهان چه آشکاره
نه تحمل صبوری نه تهور نظاره
ز تو بس که ناامیدم  به گمان خود نیفتم
اگرم به جانب خود طلبی به صد اشاره
بروید چاره جویان پی کار خود که دیگر
به رمیده آهوی جان نرسد کمند چاره
ز کجاست بخت آنم که به مجمع رقیبان
چو مرا ز دور بیند  کند از میان کناره
نبود شرار آهم دم واپسین که با جان
به مشایعت برآید  جگر هزار پاره
تب جانگداز میلی ز عرق نیافت تسکین
چه خلل پذیرد آتش ز تردد شراره

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
نادیده مرا چون کند آن نور دو دیده
گویم پی تسکین دل خود که ندیده
دست همه بربسته و دستی نگشاده
پای همه پی کرده و تیغی نکشیده
ترسم که نی ناوک او از تپش دل
در هم شکند همچو پر مرغ تپیده
معذور بدارم که ز بی تابی شوق است
سوی تو اگر آمده ام ناطلبیده
هرگز سخنم را نشنیدی وبه رغمم
نشنیده نکردی که بگویم نشنیده
میلی رود آن عمر گرانمایه شتابان
خود را به سر ره برسان تا نرسیده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
من بی خبر از خویش و دل از کار فتاده
گویا که به سویم نظر یار فتاده
آورده ام او را بر خود از کشش دل
در بزم اگر پهلوی اغیار فتاده
چون قاصد دلدار نظر کرده به سویم
دل در طمع وعده دیدار فتاده
عشاق ز دست تو به فریاد و فغانند
با آنکه زبان همه از کار فتاده
تا در پی او باز دل کیست که امروز
خورشید من از گرمی رفتار فتاده
در کوی تو افسانه میلی به زبانها
از آمدن و رفتن بسیار فتاده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
کاروان رفته و تنها من بی دل مانده
بی خداوند سگی در ته منزل مانده
یار آهنگ سفر کرده و نالان نالان
دل چاکم چو جرس در پی محمل مانده
گر به دنباله محمل نروم معذورم
که مرا پای ز سیل مژه در گل مانده
نعل با نعل نپیوسته مرا سر تا پای
که مرا عشق تو در قید سلاسل مانده
میلی آن شه که تغافل به گدایان نزند
بخت بد بین که ز احوال تو غافل مانده

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به من که مست خرابم شراب ناب مده
ببین خرابی حال من و شراب مده
تمام عمر دلم رخت زیرکی اندوخت
ز سیل باده تو این خانه را به آب مده
به بزم  خون دل از دیده صراحی می
مریز و گریه به یاد من خراب مده
به می مبر ز دلم اعتدال و تا عمری
مرا ز کلفت شرمندگی عذاب مده
به مستی ار سخن بیخودانه ای گویم
مرنج از من و جرم مرا جواب مده
دلم که چون جگر میلی از تو می سوزد
حلال توست کسی را ازین کباب مده

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای جان تلخکام خراب از چه باده ای
کز پا فتاده ای و دل از دست داده ای
ای دیده در مشاهده کیستی که باز
هر سو به روی خود در حیرت گشاده ای
ای صبر هر زمان ز زمان دگر کمی
وی درد هردم از دم دیگر زیاده ای
شوخی که وعده داشت به من دوش می گذشت
گفتم به خود که بهر چه روز ایستاده ای
برخاستم که در پی اش افتم به ناز گفت
بنشین که در خیال محال اوفتاده ای
گفتم بیا به وعده وفا کن به عشوه گفت
خوش بر فریب وعده ما دل نهاده ای
گفتم امیدها به تو دارم به خنده گفت
میلی برو برو که تو بسیار ساده ای

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ز من ای غیر در رشکی دلت شاد است پنداری
به استغنای او کارت نیفتاده ست پنداری
به بزمش رفته ام ناخوانده و بینم هراسانش
نهان از من پی غیری فرستاده ست پنداری
ز غیر آن تندخو رنجیده و ظاهر نمی سازد
بنای رنجش او سست بنیاد است پنداری
به وقت آشتی هر دم گناهم بر زبان آرد
هنوز آن جنگجو در بند بیداد است پنداری
ز من بگذشته و دست رقیب از دست نگذارد
هنوز او را ز چون من ناکسی یاد است پنداری
چنان در هر تماشا حیرتم بر حیرت افزاید
که چشمم بر رخش هرگز نیفتاده ست پنداری
ز کف مرغ دل میلی به سوی نخل بالایش
شتابان می رود مرغ نوآزاد است پنداری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خواست گوید سخنی دید زمانی در پی
تا ببیند که نباشد نگرانی در پی
شوق بنگر که به پیش آیمت آنگه که بود
برسر راه تو خلقی و جهانی در پی
آن شکارم که به حسرت روم و روی امید
دارم از آرزوی سخت کمانی در پی
ناامیدی ز نگاه تو برآنم دارد
که سراسیمه کنم روی گمانی در پی
بس که شبها به خیال تو نشستم بیدار
داشت بیخوابی من چشم جهانی در پی
میلی و دفتر سودای تو هرچند که نیست
صفحه تیغ ترا حرف امانی در پی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خوش آنکه بیخودم از نشاه نیاز کنی
گهی کرشمه گهی عشوه گاه ناز کنی
بسی ز خواری خویش اعتبارم برگیرم
که پیش من چو رسی از من احتراز کنی
عتاب او ز پیامم ازان بود قاصد
کز اشتیاق وصالش سخن دراز کنی
برون میا دو سه روزی ز خانه گر خواهی
میان بوالهوس و عاشق امتیاز کنی
چنان ستم شده کارت که رحم بر سر مهر
گر آردت نتوانی که خوی باز کنی
گذشت میلی ازان کاعتماد مهر و وفا
بر آن ستیزه گر بوالهوس نواز کنی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای غیر خواهش دل آسوده می کنی
عشق نبوده را غرض آلوده می کنی
دانسته ام که لطف تو با غیر تا کجاست
در پیش من تغافل بیهوده می کنی
در حیرتم که زخم نهان دل مرا
از خنده ای چگونه نمکسوده می کنی
ای غیر بی ملاحظه ای در هلاک من
معلوم می شود که به فرموده می کنی
از شوق بس که پرسش بیهوده می کنم
آسوده ام ازین که تو نشنوده می کنی
ای تیغ یار بر سر میلی میا دگر
تا چند قطع این ره پیموده می کنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دلا ز سرو قدان برگرفتن نظر اولی
بتان بلای خدایند از بلا حذر اولی
به ناله دل زارم اثر نمانده و شادم
که ناله ای که ز بیداد اوست بی اثر اولی
کند چو رشک رقیبم هلاک اگر به خود آیم
مرا به بزم تو بودن ز خویش بی خبر اولی
به رغم بیجگرانی که از جفای تو نالند
هزار ناوک بیدادم از تو در جگر اولی
چو نیست غیر شهادت ز عشق چاره میلی
به خنجر ستم آن دو چشم فتنه گر اولی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
امشب دگر کجایی و دلجوی کیستی
در خانه که ای و به پهلوی کیستی
بهر تو مانده بر سر زانو هزار سر
تا سر نهاده بر سر زانوی کیستی
از حسرت نظارگیان باخبر نه ای
تا چشم بر اشارت ابروی کیستی
با این بهانه جویی و تندی و سرکشی
اسباب حسرت دل بدخوی کیستی
میلی که بود طوطی طبع تو بی زبان
در گفت وگوی ز آینه روی کیستی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دلا چنین مگر از منع یار می گذری
که دردمندی و آسوده وار می گذری
چنین که برزده ای چابکانه دامن ناز
سوی کدام سیه روزگار می گذری
ز بیم طعنه به هر کجا روی به هرکه رسی
چو آفتاب سراسیمه وار می گذری
به وصل غیر گمان رسیدنم داری
که می رسی به من و شرمسار می گذری
ندانم این ز فریب است یا ز جذبه عشق
که هر دمم به ره انتظار می گذری
ز خنجر مژه و تیر غمزه معلوم است
که بهر کشتن میلی زار می گذری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گشوده لب به حدیث ترحم آمیزی
ربوده دل به نگاه تبسم آمیزی
دان از نگاه غزالان وحشی ام نرمید
که گشته ام سگ آهوی مردم آمیزی
به زیر زلف رخش را عرق فشان بنگر
ببین به ظلمت شب ماه انجم آمیزی
خوش آنکه در نظر غیر چون سلام کنم
دهی جواب سلام تبسم آمیزی
جفای یار عجب نعمتی ست میلی شکر
که منعمی ز جفای تنعم آمیزی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
قصدم به غمزه ستم انگیز می کنی
هر دم به خون من مژه را تیز می کنی
دل داردم به جان ز تپیدن عجب خوش است
گر فکر او به غمزه خونریز می کنی
نومیدی ام ببین که به کین می دهم قرار
با من چو جنگ مصلحت آمیز می کنی
افسرده چون شوم ز تو کز یک نگاه گرم
بازار آرزوی مرا تیز می کنی
میلی دمد گیاه بلا از زمین عشق
چون رو درین زمین بلاخیز می کنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هرگز نظری سوی من از ناز نکردی
کز من به رقیبان گله آغاز نکردی
از بیخودی دوش من امروز به خشمی
یا منفعلم دیدی وآواز نکردی
دریافتم از رفتن قاصد طلب غیر
هرچند مرا محرم این راز نکردی
داری سر صلحم که چو پیدا شدم از دور
با غیر به رغمم سخن آغاز نکردی
آمد به سخن آهوی چشم تو به مردم
با سحر چنین دعوی اعجاز نکردی
کی بود که تاراج شکیبایی میلی
از یک نگه خانه برانداز نکردی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خوشا صلحی که شرم آلوده از آزار من باشی
پشیمان ز آشتی از شکوه بسیار من باشی
به وقت گفت وگویم روی برتابی و من خود را
دهم تسکین که شاید گوش بر گفتار من باشی
به سویت هر زمان از بیم رسوایی نمی آیم
مباد افسرده از ناگرمی بازار من باشی
اگر آیم به بزمت بیخودیها سر زند از من
که عمری شرمسار غیر از اطوار من باشی
به بزمت شکوه اغیار هرگه در میان آرم
نمایی تا گنهکارم نصیحت کار من باشی
گمان لطف پنهانت چو میلی خوشدلم دارد
به پیش مدعی هرچند در انکار من باشی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خلقی به سر ره که خرامان بدر آیی
آید ز فریب تو که پنهان بدر آیی
خواهی که شود دست ز دامان تو کوتاه
کز خانه چو گل بر زده دامان بدر آیی
تا سازی ام آزرده بپرسی خبر غیر
از جذبه عشقم چو شتابان بدر آیی
شب خلق به خواب خوش و من بر سر هر کوی
کز بزم که سرمست و غزلخوان بدر آیی
رفتی که شوی شاد ز جان دادن میلی
من در غم آنم که پشیمان بدر آیی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زود از بزم تو برخیزم چو یار من شوی
ترسم آید غیر و ناگه شرمسار من شوی
گرچه می دانم نمی آیی برون از اضطراب
می کنم کاری که آگه ز انتظار من شوی
تا نبینی سوی من خود را نمایی شرمسار
با هوسناکان به راهی چون دچار من شوی
بی جواب نامه آیی سویم ای قاصد که باز
حسرت افزای دل امیدوار من شوی
ترسم از بسیاری ناسازگاریهای تو
شرم نگذارد که دیگر سازگار من شوی
بس که داری تهمت آلودم به عشق دیگران
ترسم آخر زین سخنها شرمسار من شوی
همچو میلی در غم آنم که گاه آشتی
در عتاب از شکوه بی اختیار من شوی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
من و آرزوی بزمی که ز حال من بپرسی
چو کسی دگر نماند ز ملال من بپرسی
به حضور غیر کردی نشنیده پرسشم را
که ازو به این بهانه ز سوال من بپرسی
ز تخیل تو چندان شود اضطرابم افزون
که به خاطرم نیاید چو خیال من بپرسی
ز حیا نظر به سویم نکنی خوش آنکه از می
تو به حال خود نباشی و ز حال من بپرسی
به فراق  آن چنانم بگذشت عمر میلی
که خجل شوم چو حرفی ز وصال من بپرسی

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
ای خوش آن کز انتظارم گر خبر می داشتی
هر زمان سویم به تقریبی گذر می داشتی
چون مرا در بزم می دیدی پی نارفتنم
هر زمان مشغولم از حرف دگر می داشتی
دوش مستغنی ازان بودی که از بی تابی ام
می شدی شرمنده گر سویم نظر می داشتی
تا نماید بر تو دشمن اعتماد دوستی
هر دم از راز نهانم پرده بر می داشتی
یاد آن کز بس که می دیدی سوی میلی اگر
از نگاهت بی خبر می شد خبر می داشتی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بعد از نگاه گرم تبسم نمی کنی
ما را امیدوار تکلم نمی کنی
در آتشند اهل محبت ز رشک هم
بر هیچ یک اگرچه ترحم نمی کنی
از جذبه کمند محبت که دلکش است
هرگز ره خرابه ما گم نمی کنی
افکنده ام ترا به زبانها و خوشدلم
کز شرم آن نگاه به مردم نمی کنی
میلی شود زیاده به رغم تو ظلم او
دیوانه ای که ترک تظلم نمی کنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بس که از ما بهر غیر ای بی وفا رنجیده ای
پیش ما شرمنده ای از غیر تا رنجیده ای
مست من امشب نداری گوش بر درد دلم
از شکایتهای دوشم ظاهرا رنجیده ای
بس که داری تلخکام از جام استغنا مرا
نیستم آگه که داری صلح یا رنجیده ای
غایت غیرآشناییها همین باشد که تو
بهر یک بیگانه از صد آشنا رنجیده ای
بی سبب رنجیده ای ترسم که گردی شرمسار
گر کسی پرسد که از میلی چرا رنجیده ای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
به بالین من در تب غم نیایی
وگر جان سپارم به ماتم نیایی
به پرسیدنم بس که تقصیر کردی
کنون از خجالت به سویم نیایی
مرا کشتی و بهر دفع گمان هم
به پرسیدن اهل ماتم نیایی
چنان زار کشتی مرا کز خجالت
کنون برسر خاک ما هم نیایی
دلا همچو میلی برون می بری جان
اگر سوی آن زلف پرخم نیایی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
آراستی صف مژه راه که می زنی
لشکر کشیده ای به سپاه که می زنی
بیهوش کرده حیرتم ای دیده هر زمان
آتش به من ز ذوق نگاه که می زنی
ای دل ترا زیاده سری افکند ز پا
دست هوس به زلف سیاه که می زنی
هر دم نگاه گرم تو از آه گرم کیست
چندین گره به رشته آه که می زنی
روی تو چشم دیده و صید تو دل شده
تو تیغ کین مرا به گناه که می زنی
با غیر میلی از ره دیگر گذشت یار
تو چشم انتظار به راه که می زنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
می رسی قاصد و دل را به تپیدن داری
باز گویا خبر نامه دریدن داری
چون کند غیر سخن بهر فریب دل من
رو بگردانی و خود را به شنیدن داری
آشکارا طلبی باده و نتوان پرسید
که نهان با که سر باده کشیدن داری
در پی اش ای دل مشتاق ز پا افتادی
وز هجوم طلب امید رسیدن داری
سر انگشت که چون غنچه سوسن کردی
از پشیمانی خون که گزیدن داری
هر زمان شکوه ز افسردگی بزم کنی
تا که را باز خیال طلبیدن داری
یار با غیر ازین رهگذر آید میلی
یک زمان باش اگر طاقت دیدن داری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز عشوه بس که مرا بی قرار خود کردی
خجل شدی و مرا شرمسار خود کردی
درآمدن مگر امروز با رقیبانی
که وعده ام به سر رهگذر خود کردی
ز حیله تو فزون بود ناامیدی من
مرا ز سادگی امیدوار خود کردی
رقیب را که به کوی تو دیر می آید
ز التفات مگر شرمسار خود کردی
ببین رقیب تفاوت میانه من و خویش
که خواری ام سبب اعتبار خود کردی
هوای بزم که داری که بازم از وعده
اسیر سلسله انتظار خود کردی
چه شد که می گذری وحشیانه از میلی
مگر به تازه کسی را شکار خود کردی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دلا بیا که برآریم سر به شیدایی
که ماه شهری ما شد غزال صحرایی
نسیم آه من از شوق آن رمیده غزال
چو گردباد علم شد به دشت پیمایی
صلاح نیست درین شهر بودنم بی او
که زود کار دلم می کشد به رسوایی
قرار صبر به خود داده بازماندم ازو
بدان امید که تن در دهم به تنهایی
فراق می کشدم این زمان و می گوید
سزای آنکه کند تکیه بر شکیبایی
به زیر بار غم از پا فتاده ای میلی
کجا شد آن همه اندیشه توانایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زان مژه غیر خدنگ بلا ندهی
دامن غمزه به دست وفا ندهی
وه که نیایی و وعده آمدنی
بهر تسلی خاطر ما ندهی
لاف مصاحبت تو زنم بر غیر
گرچه جواب سلام مرا ندهی
کشتن اهل محبت اگر گنه است
ترک گنه ز برای خدا ندهی
دست من ای غم و دامن تو که ز دست
دامن میلی بی سر و پا ندهی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
دل به تو بستم و ترک جفا ندهی
جان به تو دادم و داد مرا ندهی
ناز و عتاب تو کمتر اگر نشود
داد کسی تو به روز جزا ندهی
دل تپدم ز خیال سوال رقیب
گرچه جواب کسی ز حیا ندهی
بهر خجالت من بر مجلسیان
از پی من بفرستی و جا ندهی
میلی از آنچه شنیدی ازو و رقیب
بهر خدا که به خاطر ما ندهی

وزن: فاعلُ فاعلُ فاعلُ فاعلُ فَعْ
نشانه‌های عروضی: فاعلُ | فاعلُ | فاعلُ | فاعلُ | -
دگر دل ربود از کفم دلربایی
مه بی وفایی بلای خدایی
کشد جذبه شوق بی اختیارم
به سوی ستم پیشه بی وفایی
مکن رو چو آیینه سوی رقیبان
حذر کن که آهی کشد مبتلایی
به کوی تو از بس که بی اعتبارم
گریزم چو پیدا شود آشنایی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
شب مژده وصال شنیدم نیامدی
بسیار انتظار کشیدم نیامدی
تا غیر شاد گردد و من منفعل ترا
هرچند سوی خود طلبیدم نیامدی
در وصل خویش را نرساندی اجل به من
زهر فراق تا نچشیدم نیامدی
دی می گذشتی از در محنت سرای من
هرچند از پی تو دویدم نیامدی
تا آمدی رسید به جان میلی از غمت
تا از غمت به جان نرسیدم نیامدی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای قاصد فرخنده ز اغیار نهانی
خود را چه شود گر بر دلدار رسانی
من خود ز جنون هیچ ندانم که چه گویم
نظاره کن این حال و بگو آنچه دانی
هرچند که شوق از حد تقریر برون است
زنهار که تقصیر مکن آنچه توانی
گویی که فلان غمزده می گفت که بی تو
جان دادم و دارم ز تو صد دل نگرانی
صد نامه گرفتم که نیرزد به جوابی
کم زانکه شوی رنجه به یک عذر زبانی
ای شاخ گل تازه ز دلبستگی من
نورسته نهال تو بسی داشت گرانی
نابودن میلی سبب خرمی توست
من بی تو اگر دیر نمانم تو بمانی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
رها ای شهسوار از کف عنان بارگی کردی
فرامش از سگ دنباله دو یکبارگی کردی
تو آن شاهی که غافل از من افتاده بگذشتی
من آن مورم که او را پایمال بارگی کردی
ز بیم دادخواه از دور باش چشم مردم کش
سر ره را تهی از مردم نظارگی کردی
به بالینم کشیدی آه سردی ای طبیب از دل
که صد غمخواره را آزرده از غمخوارگی کردی
گرفتارم به دردی ساختی کاندر علاج آن
چو من صد چاره گر را خسته از بیچارگی کردی
مگر حال درون چاک چاکم را ندانستی
تو ای ناصح که منعم از گریبان پارگی کردی
ترا میلی چنان در کوی جانان دل به جان آمد
که از بیچارگی اندیشه آوارگی کردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چنین به اهل وفا خشمگین چرا شده ای
سگ توایم  به ما این چنین چرا شده ای
حدیث مدعیان گر نکرده ای باور
به تازه بر سر بیداد و کین چرا شده ای
سر وفا چو نداری چرا نمی گویی
که آفت دل و آشوب دین چرا شده ای
تو بر سر غضبی با من و درین فکرم
که رنجه از من اندوهگین چرا شده ای
اگر نه میل فراغت بود ترا میلی
به کنج غم به اجل همنشین چرا شده ای

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از فریب وعده ای بازم شکیبا کرده ای
باز افسون را زبان بند تمنا کرده ای
گرچه ظاهر کرده ای هر وعده ای را صد خلاف
هر خلاف وعده را صد عذر پیدا کرده ای
بهر جان بردن اجل هم دست و پایی می زند
در میان فتنه ای کر غمزه بر پا کرده ای
میرم و بر زندگانم رحم می آید که تو
خو به آن بیدادها داری که با ما کرده ای
ای که دی در عاشقی طعنم به رسوایی زدی
شرم بادا از منت کامروز حاشا کرده ای
گشته ای از گریه میلی راز خود را پرده در
آنچه در دل بود پنهان آشکارا کرده ای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دی شدی مست می ناب و خرابم کردی
داغ بر دست نهادی و کبابم کردی
ناصح از من بگذر دیگر و بگذار مرا
چه شدم این همه کز پند عذابم کردی
چون در خانه غارت زده چشمم باز است
تا سپاه مژه را رهزن خوابم کردی
بود ایمن ز خلل عافیت آباد دلم
تو به یک چشم زدن خانه خرابم کردی
من که می خواندم ازین پیش به طاعت همه را
ناطلب رفته هر بزم شرابم کردی
تا سوال تو کند حیرت میلی افزون
به فسون بسته زبان وقت جوابم کردی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
همانا در میان با غیر حرف قتل من داری
که سویم گوشه چشمی دراثنای سخن داری
چه بد کردم که واگردانمش من کیستم باری
که از کین هر زمان اندیشه ای با جان من داری
به یکبار از درون آزردگان خار در بستر
مباش آسوده دل هر چند گل در پیرهن داری
هنوز ای دل نه ای نومید از پرسیدنش گویا
که در اثنای جان دادن امید زیستن داری
ازان زلف سیه پوش تو شد چون حلقه ماتم
که از دلها مصیبت خانه ها در هر شکن داری
به وقت گفت وگویم روی برتابی و من خود را
دهم تسکین که شاید گوش برآواز من داری
ز تنها ماندگی ها این فراغت یافتی میلی
که اکنون با غمش هم خوابگی ها در کفن داری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به سینه تیری ازان غمزه خورده ام کاری
که برنیایدم از دل مگر به دشواری
ز بس که غمزه او خوار و زار می کشدم
به عجز می طلبم هر دم از اجل یاری
اجل که شیوه او بی گنه کشی ست کند
به پشتگرمی آن غمزه این ستمکاری
به عشوه ها که ازو بوی خون همی  آید
مبر دلم که نمی آید از تو دلداری
مگر سرایت خون دل شهیدان است
که گرمخون شده ای با وجود خونخواری
ز بیم آن مژه شادم به قید طره که صید
به زیر تیغ ندارد غم گرفتاری
به یک کرشمه توانی جهان جهان بکشی
که از اجل نکشی منت مددکاری
دلا نگفتم ازان بی وفا فریب مخور
کنون به آنچه ازو می کشی سزاواری
فغان که از تو پر آزار شد چنان دلها
که نیست خوی ترا قدرت دل آزاری
ز بیخودی شده ام گرم شکوه می خواهم
که هرچه می شنوی ناشنیده انگاری
ز رفتن تو دلم را کجا دهد تسکین
بهانه ای که پذیرفته ام به ناچاری
ز بس ترا دل بیگانه خو حجاب آموخت
ز آشنا چه  که از خویش شرم می داری
بر آستان شهنشه مگر نهادی روی
که سر ز ناز به گردون فرو نمی آری
جهان پناه فلک دستگاه ابراهیم
که انسب است به او منصب جهانداری
شهی که بر سر گنجینه سخاوت او
کند به جای شرر اژدها گهرباری
توان ز گرد ره کبریای او افراشت
فراز تارک خورشید چتر جباری
کسی ز ننگ حیات ابد نمی طلبد
ز بس که بسته سخایش در طلبکاری
ز خنده از فرح عهد او نبندد لب
اگر به سوده نمک زخم را بینباری
دمد گلی که نباشد به آب حاجتمند
به یاد لطفش اگر دانه از شرر کاری
زهی ز حلم تو گیتی به زیر بار چنان
که کوه را نشمارد مگر به سرباری
کنی ز قدر چو عیسی بر آسمان منزل
اگر ز حلم قدم بر زمین نیفشاری
به خلق اگر نفست مژده حیات دهد
اجل کند پس ازین خسته را پرستاری
درو به چشم تصرف کجا تواند دید
اگر به دزد اجل نقد عمر بسپاری
به بحر حلم تو گر کوه را دراندازند
چو کاه بر سر آب آید از سبکباری
عقاب عزم تو گر پر دهد به بال خدنگ
کند چو مرغ هوایی به خویش طیاری
خیال پاس تو گر دیده را به خواب آید
سزد که خواب شود پاسبان بیداری
به هر زمین که وقار تو سایه اندازد
شود کبود تن خاک از گرانباری
به دور حفظ تو چون مهر عکس بنماید
به روی آتش اگر آب را کنی جاری
توان به عهد تو دیدن ز پرتو توفیق
جمال توبه در آیینه گنهکاری
چه آتشی ست سمندت که گر برانگیزی
دهد به صاعقه تعلیم گرم رفتاری
به جنب سرعت او چرخ دایم الحرکت
همان به گام نخستین چو گاو عصاری
به گاه پویه ازو قطره عرق که چکد
علی الدوام کند چون ستاره سیاری
چو برق در پی جستن به اضطراب آید
اگر عنانش به دست نسیم بسپاری
به دست برق سپاری عنان سرعت او
دمی ز رفتن اگر خواهی اش نگه داری
جهان پناها اگر می روم ازین درگاه
خدای را ز قصور وفا نپنداری
گمان مبر که به آسانی از تو می گذرم
که پای ذوق ز پی می کشم به دشواری
نه از شه است تغافل نه از رهی تقصیر
گرم ز خیل غلامان خویش نشماری
به مجمع تو که جمعند اهل فضل و هنر
کیم من و چو منی را چرا نگه داری
سفر گزیدم اگر عاری از هنر بودم
که آستان تو باشد ز بی هنر عاری
به هر کجا که روم بنده تو خواهم بود
کنند اگر دگرانم به جان خریداری
ببند بهر دعا میلی از فسانه زبان
که بیش ازین نتوان کرد هرزه گفتاری
همیشه دست قضا تا به دستیاری حسن
کند عمارت این کهنه چاردیواری
به اتفاق دعاهای مستجاب کند
بنای عمر ترا روزگار معماری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -