cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
مجروح چون کلیدیم ما از زبان مردم
قفل از کجا بیاریم بهر دهان مردم
چون رشته نهالی نه ریشه کرد و نی برگ
بردیم اگر نهالی از گلستان مردم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
گریه شادی ز مینای شراب آموختم
ناله در عین فراغت از رباب آموختم
بوی آن گل دارم اما نیستم همرنگ او
نقص همت بین که آیین گلاب آموختم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گل ز دستم رفته و من خار پیدا می کنم
یار باید جست و من اغیار پیدا می کنم
مرغ حقگویم نیم منصور وش ممنون کس
خود ز هر شاخ درختی دار پیدا می کنم
گر دهد زاهد به دستم سبحه صد دانه را
در میان دانه ها زنار پیدا می کنم
گر توانم کرد عمری مشق دل سختی چو طور
من هم اندک طاقت دیدار پیدا می کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تردامنی به کف داد سرخانه حبابم
هرجا که می نهم پا تا نصف تن در آبم
از بس که تنگ ظرفی گل کرد در وجودم
ساقی به مستی افکند از وعده شرابم
در مهد هستی ام دل چون تن دهد به آرام
زاییده مادر دهر بر خشت اضطرابم
مشکل بود تکلم آشفته خاطران را
حرفی چو پرسم از گل بلبل دهد جوابم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
ز خیال دهنت تنگ شکر می گریم
یاد زلفت چو کنم سنبل تر می گریم
عادت شبنم این باغ بود بی تو مرا
شام اگر اشک کمی کرد سحر می گریم
کودک مادر دورانم و گریان ز جفا
چون بگوید که مکن گریه دگر می گریم
در جفاخانه گیتی ندهم گریه ز کف
پیش مادر نشود پیش پدر می گریم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز بهر صبر بلبل بی تو در گلزار می مانم
تو چون گل می روی از باغ و من چون خار می مانم
مرا همچون عصا دارد ادب در وادی شوقت
به جای پا سرم گر نیست از رفتار می مانم
به غیر از اشکریزی نیست شبها بی توام کاری
اگر چون شمع مجلس تا سحر بیدار می مانم
نگاه چشم مخمور توام افکند بر بستر
مسیحا گر به بالینم رسد بیمار می مانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
من و آن گوشه وحدت که ز بینایی دل
چون نشینم به تماشای جهان برخیزم
بجز این نیست میان من و اسکندر فرق
کو پی آب رود من پی نان برخیزم
رشک آن حسن بهاری چو شود آفت باغ
موسم گل به تماشای خزان برخیزم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نایب مستی شده هشیاری ام
خواب بدل گشته به بیداری ام
نرگس وقتم چمن دهر را
رنگ به حال است ز بیماری ام
خوردم از اصناف کواکب دغا
دشمن این فرقه بازاری ام

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
به سودای محبت عقل ورزیدن نمی دانم
خرد گرجنس می گیرد دکان چیدن نمی دانم
زمین یخ بند سردیهای مهر چرخ و من کودک
به هر جا می نهم پا غیر لغزیدن نمی دانم
ز بس بی دست و پای حیرتم بی سعی مشاطه
به سان شانه بر زلف تو چسبیدن نمی دانم
نشاطم پس نشین غم بود چون ابر نیسانی
نباشد گریه تا در پیش خندیدن نمی دانم
مقیم گوشه یک خانه ام چون مهره ششدر
برای نقش در هر خانه گردیدن نمی دانم
ندارم همچو طغرا جز زبان درد دل گویی
به یاری چون رسم احوال پرسیدن نمی دانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
یک نیستان خنده دارد بر تنم آزادگی
تا به قید ساز و برگ بوریا افتاده ام
کار من اسباب دولت من ز دولت بی نصیب
در هنر همطالع بال هما افتاده ام
گاه پای گلرخان گیرم گهی دست بتان
گرچه خود بی دست و پا همچون حنا افتاده ام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ز تاب آتش نظاره ات چو آب شوم
ز بس هوای تو دارد دلم حباب شوم
کجاست طالع آنم که درسواری ناز
ز پای بوس تو همچشم با رکاب شوم
ز تیره بختی من با فروغ یار چه غم
چو بر سرم فکند سایه آفتاب شوم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همچو نرگس در چمن گر میگسار افتاده ام
جام را ناداده از کف در خمار افتاده ام
از دل صافی درین غمخانه زنگارگون
شاهد اندوه را آیینه دار افتاده ام
از غم خود با که گویم کز زبونیهای بخت
یک جهان غم دارم و بی غمگسار افتاده ام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
غم و اندوه که پیمانه ده داغ دلند
نگذارند که در میکده تنها باشم
من و ابر مژه کز بارش نیسانی او
هر کجا پای نهم بر لب دریا باشم
همچو کهسار به زورم نتوان بود به شهر
موسم لاله چو در دامن صحرا باشم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هرگز نمی گیرد کسی جز درد بازوی مرا
در کنج تنهایی زغم چون دست بر رو می زنم

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
قبای عافیت در بر ندارم
کلاه دلخوشی بر سر ندارم
صراحی قسمتم درخواب کردن
چو بالین یافتم بستر ندارم
ندیدم هیچ گه یاری ز کوکب
تو گویی بر فلک اختر ندارم
ز گریه درسها بر صفحه رخ
روان کردم ولی از بر ندارم
به مرغ تیر مانم از ضعیفی
که بالی در پناه پر ندارم
چو طغرا بس که نومیدم ز گردون
به کامم گشت و من باور ندارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سایه ام از تیره روزی لیک در ایوان چرخ
آفتاب آید چو پایین من به بالا می روم
کس نمی پوشد بجز دود دلم رخت عزا
همچو شمع انجمن هرگه ز دنیا می روم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از بس ز پا فتاده ایام پیری ام
ناید ز صد جوان سر مو دستگیری ام
آزاده ام مخوان که ز ملک عدم قضا
آورده در وجود به طرز اسیری ام

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
برآرد اشکها رنگ کبوترهای صحرایی
چو آب آید به چشم از یاد آن چاه زنخدانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بس که رزق ما طفیلی شد ز دیوان قضا
داشت حکم میزبان گر میهمانی داشتیم
چرخ دون همت به هفتاد و دو تن آبی نداد
ما تن تنها به او امید نانی داشتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جز من که داده مادر دهرم ز غصه شیر
کس پرورش نیافته هرگز به دوش غم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نمی گیرد قرار آن شوخ یک دم چون صبا در وی
اگر کاشانه ای از خاک دامنگیر می سازم
به یاد صورتش هر جا نگاهم بر زمین افتد
تو گویی بر زمین چون کودکان تصویر می سازم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خوش آنکه موج زن وصل آن نگار شوم
به رنگ آب هم آغوش لاله زار شوم
تو همچو رنگی و من همچو بو که از تمکین
به پرسشم ننهی پا چو بی قرار شوم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
در وفا انکار آن شوخ ستمگر می کنم
آنچه از بی رحمی اش گویند باور می کنم
چرخ می خندد ز روی شادمانی تا سحر
شام غم چون گریه از بیداد اختر می کنم
دل تسلی نیست در ماتمسرای فوت وقت
گر دو عالم خاک را یکبار بر سر می کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یاد ایامی که ما هم دستگاهی داشتیم
بهر پای انداز جانان اشک و آهی داشتیم
در نشاط آباد قسمت از صف مینا و جام
بهر دفع غم ز هر جانب سپاهی داشتیم
آن سعادت را چه پیش آمد که در صحن چمن
گل ز سر می رست اگر پا بر گیاهی داشتیم
یارب آن اختر چه شد کز دولت تاثیر او
چون فلک در برج قصر خویش ماهی داشتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
کار اگر چنین باشد مزد کار ما معلوم
نزد کارفرمایان اعتبار ما معلوم
بخت ما نمی داند غیر واژگون سازی
با چنین مددکاری کار و بار ما معلوم
دل ز داغ حرمان شد باغ پرگل تازه
باغ ما که این باشد نوبهار ما معلوم
نخل خشک این باغیم بی نصیب سرسبزی
گر جهان شود خرم برگ و بار ما معلوم
می زند عبث طغرا دم ز شعرپردازی
قدر و قیمت شاعر در دیار ما معلوم

وزن: فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: مقتضب مثمن مطوی مقطوع
نشانه‌های عروضی: - U - | U - - - | - U - | U - - -
طرب گل کرده از هر شاخ و گل چیدن نمی دانم
پریشان بلبلم جز گلستان دیدن نمی دانم
به دستم گر دهد آن نازنین گیسوی مشکین را
ز نافهمیدگی چون شانه بوییدن نمی دانم
چرا مینا نخندد بر من بیدل که چون ساغر
لبم با لعل او پیوست و بوسیدن نمی دانم
چو صحرا ناله دارد طینتم لیکن ز بیدردی
اگر کوه آیدم برسینه نالیدن نمی دانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه سان منزل شناس راه دل باشم که از سستی
کنم گر سعی پیش افتادن از خود بر قفا افتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بس که در راه طلب سرگشتگی آمد به پیش
سایه پا پس می کشد از محنت همراهی ام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تسلی بخش طفلان نیست جز نزدیکی مادر
نباشد عیب دور از مردمک بیتابی اشکم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در عزای کوهکن از بس که بر هم خورده اند
کوهها بر سینه می کوبند دایم سنگ هم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هرگز چو ریگ شیشه ساعت نشد نصیب
کز خانه بهر کسب هوا پا نهم به بام
وامی اگر ز روی درشتی به ما دهند
چون آسیا کنیم به نرمی ادای وام

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
همچو طفل نوسخن یک حرف ما مربوط نیست
نزد دانایان ز گفتار غلط شرمنده ایم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نشنود از من کسی یک حرف پیش از حرف خود
ترک سبقت درسخن از کوهسار آموختم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ندارد انتها باران اشکم
بترس از سیل بی پایان اشکم
کجا شد بارش ابر بهاری
که گردد قطره اش حیران اشکم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر چو آینه سر تا قدم شوی همه چشم
به سوی دوست نگر سوی خود نگاه مکن
چو عشق لفظ صنم را به حق کند تفسیر
مباش منکر یک حرف و صد گناه مکن

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
عاشقان را تاب حرف مردن معشوق نیست
چون نکوبد تیشه بر سر بی محابا کوهکن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
برهم خورد از گفتگو ربط به هم پیوستگان
گیرد دو لب از هم کنار آید چو حرفی در میان

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
نزد آنهایی که با دل کارشان افتاده است
به بود یک قطره خاموشی ز صد دریا سخن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دو بوس از لب لعل جانان گرفتن
بود بهتر از صد بدخشان گرفتن

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
می رود بر باد خاکم از لگدکوب ستم
چون زمین افتاده ام در زیر پای آسمان
حیرتی دارد دلم کآخر چه سان گنجیده است
وسعت آباد ستم در تنگنای آسمان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بر سر خوان امید قحط دم آب شد
بس که نکردیم شکر از لب نان داشتن

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
خدایا آن صنم را مایل حسن آزمایی کن
چراغم را زرویش دودمان روشنایی کن
ز خاک قتلگاه عافیت بر من فشان گردی
لباس عیدی ام را سرخ چون دست حنایی کن
نگشتم از ازل در هیچ کاری قابل تحسین
اگر گویم مسلمانم تو کافرماجرایی کن
هوس بر من شد از زلف بتان هر سو کمند افکن
تو این صید گرانجان را سبکپای رهایی کن
نیم از خویش غافل می شناسم خونی خود را
به قتلم در لباس هر که خواهی خودنمایی کن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
باشد اگر امید اثر با گریستن
کی دل کشد به خنده بود تا گریستن
ای شمعاین قدر به تو لذت نمی رسد
سوز و گداز از تو و از ما گریستن
دیوانه خصلتیم ز ما پر بعید نیست
بیهوده خنده کردن و بیجا گریستن
باید چو برق خنده زنان از جهان گذشت
نتوان چو ابر بر سر دنیا گریستن
طغرا چه طالع است که امروز بایدت
بر حال خود ز محنت فردا گریستن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بازی خور عقلم سگ دیوانه به از من
غمخوار دلم خوشه بی دانه به از من
در بیخودی ام پای هوس ره نکند گم
رندی نبود بر در میخانه به از من
رگ بر تن زارم خط بیزاری عقل است
آرد ز کجا عشق تو دیوانه به از من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
فلک در خورد بالا بردنت می افکند پایین
به آن قدری که داری تاب پایین میل بالا کن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بس که بی برگیم بعد از درگذشتن همچو شمع
غیر نقش پا نخواهد ماند از ما بر زمین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
درد مینای سپهرند همه خلق جهان
چه عجب گر نتوانند به هم صاف شدن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به زیر زلف تا کی رویت از عاشق نهان باشد
رخی بنما به او گوهر شناس شبچراغش کن
ز من احوال شمع رفته از محفل چه می پرسی
زباندان پر پروانه شو ز آتش سراغش کن
کند تا فصل گل از بستن در باغبان توبه
در ایام خزان یک هفته در زندان باغش کن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
پیوسته طلبکار شراب است دل من
گر می ندهد دست کباب است دل من
از موجه گرداب قدح باک ندارد
طوفان زده عالم آب است دل من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چون باده می کند مست ما را هوای باران
دریای نشاه خیزد از قطره های باران
مینا با پای ساغر چون سر نهد به سجده
چیز دگر نخواند غیر از دعای باران
پیداست عکس خوبی از چار سوی عالم
آیینه خانه ای شد دهر از صفای باران
روزی که نیست چشمم از جوش گریه پر آب
در کارخانه ابرخالی ست جای باران
دارند برسر دست جانهای تلخ و شیرین
باران برای ساغر ساغر برای باران
پس ماندن از رفیقان ننگ است بر سبکرو
بیجا نمی خروشد سیل از قفای باران
طغرا مباش غافل زین ابر خرقه آبی
پیری ست سبحه در کف از قطره های باران

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
گر باده می خری به زر گل خرید کن
بفروش ساز مطرب و بلبل خرید کن
خالی ز عیب نیست متاع دکان زهد
این جنس را ز روی تامل خرید کن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بگذر از تحریر بلبل فکر تقریری بکن
مصحف گل را نفهمیدیم تفسیری بکن
صحبت دیوانگان دیوانگی می آورد
گر به ما خواهی نشستن فکر زنجیری بکن
بخت در خواب است ای دل فکر شبگیری بکن
بهر جان بردن ز دست خصم تدبیری بکن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در آتشم فکند که بی دود و دم نشین
غم بر دلم گماشت که رو بی الم نشین
حکم قضا رسید که با وسعت سپهر
در تنگنا همیشه چو نال قلم نشین
فریاد می کند جرس کاروان چرخ
کز شهر عیش بگذر و در دشت غم نشین
مهمان روزگار چو گشتم نصیب گفت
در آستان خانه چو نقش قدم نشین
قسمت اشاره کرد که در چارسوی دهر
بسیار کش جفا و ستم لیک کم نشین
دوران زبان گشود که از نقد عافیت
دست تهی چو مردم صاحب کرم نشین
گفتم که جای نیست برای نشستنم
ایام گفت در ته تیغ ستم نشین
طغرا چو نقش زندگی ات بد نشسته است
بهر نجات بر سر راه عدم نشین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا نخندد بر تو صد گوهرشناس
ای خزف همچشمی گوهر مکن
بی غلط حرفی نیاید بر لبم
آنچه از من بشنوی باور مکن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بس که آن گل صبحدم با آب و تاب آید برون
گر فشارم دیده برعکسش گلاب آید برون
از فروغ چهره ابرویش نمی آید به چشم
چون مه نو کز پناه آفتاب آید برون
نشکند بی دستبرد ساغر می سد شرم
باده پیش آور که آن گل از حجاب آید برون
هر کجا حرف از دل بی طاقت ما بگذرد
تا قیامت گر بکاوی اضطراب آید برون

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
می نماید خویش را عریان به رندان عاقبت
دختر رز را شود هر چند مینا پیرهن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بود چون زلف شب گیسوی شوخ می پرست من
که هرگز یک سر مویش نمی آید به دست من
من آن پیمانه ام کز کثرت موج تنک ظرفی
بود گوش حباب می بر آواز شکست من
در اقلیم بنای خلقت آن برگشته ایامم
که شام آخر دنیا بود صبح الست من

وزن: مفاعیلُ فَعولُنْ مفاعیلُ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - U | U - - | U - - U | U - -
جان من رفتی چه سان خواهم ز هجران زیستن
چون مسافر گشت جان یک لحظه نتوان زیستن
درسه فصل عمر باید سر به جیب غم کشید
تا توانی همچو گل یک فصل خندان زیستن
همزبان ناموافق کم ز عزراییل نیست
مرگ دانایان بود با جمع نادان زیستن
جام را از کف مده گر زندگی داری هوس
بی قدح یک دم درین غمخانه نتوان زیستن
تا نماید چون وطن اقلیم عقبی دلنشین
در جهان پیوسته باید چون غریبان زیستن
با خرد گفتم که مشکلتر ز مردن چیست گفت
صحبت جمعی که نتوان همچو ایشان زیستن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ناکامی ما بین که به عشرتگه گیتی
از ساغر ما چرخ دهد کام شکستن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
طالع برگشته کز وی می رسد ما را شکست
می زند شمشیر اما در سپاه دیگران
گل به روی کار ما گرد کسادی می خورد
برزمین هرگز نمی ماند گیاه دیگران
بر نمی تابد دلم می بایدش واریختن
می خورم چون دلو اگر آبی ز چاه دیگران

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گفتی عرق دوباره چو شد تند می شود
من تندی از دوباره ندیدم سه باره کن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
قدرشناس شاخ گل قامت یار من ببین
پنجه لاله دیده ای دست نگار من ببین
همچو گل از فراق او تاخته بر سرم خزان
بوی پیادگی شنو رنگ سوار من ببین

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
سر تنها روی چون جاده باید داشتن طغرا
که چون نقش قدم نتوان به پای دیگران رفتن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بزم بی نور است از جام طرب می نوش کن
شبچراغی شو ز خجلت شمع را خاموش کن
شکوه ای دارد ز دست تندی آتش سپند
پیش ازان کز سوختن تخمش برافتد گوش کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ز بی برگی بود لبریز رونق گلستان من
بهار از جای برخیزد به تعظیم خزان من
شکاراندازیی بی سعی تقدیر آرزو دارم
به زور دیگری تا کی جهد تیر از کمان من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
می رود از گردش گردون چه زیبا و چه زشت
چون بغلتد شیشه از وی درد و صاف آید برون

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
طلب کردم رهی از باغبان درجستن آن گل
چو آبم کرد سرگردان که راه جستجوی است این

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مطرب امشب دل به فکر حسن خلقش داده بود
زد نفس در کوچه نی بوی عود آمد برون
شب که ابر زلف ساقی هر طرف زد برق حسن
آتش می از صراحی همچو دود آمد برون

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
زلف شبرنگ پریشان بر و دوش مکن
خویش را بیهده چون کعبه سیه پوش مکن
تا ز قانون طرب دست نشویی در بزم
رود اشکم چو درآید به صدا گوش مکن
بوی شیر از لب چون لعل ترت می آید
آب اگر در قدح باده بود نوش مکن
شب به گلشن چو روی دست به شوخی مگشا
گل چراغی به رهت داشته خاموش مکن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز بهار برگ الوان ز کفت حنای رنگین
ز چمن گل و شقایق ز تو دست و پای رنگین
در و بام چون نگردد به صفای باغ و بستان
که فضای خانه دارد ز رخت هوای رنگین
به لباس ارغوانی چو رود به سوی گلشن
نکند گل از خجالت هوس قبای رنگین

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
ز شوق آنکه بنشیند درو یک لحظه یار من
نمی آید به هم چون دامن صحرا کنار من
به دور حسن او یک چهره گلگون نمی بینم
خزان عالمی گردیده ایام بهار من
مگر ساقی ز لشکرگاه خم فوجی برون آرد
که از فوج صراحی نشکند هرگز خمار من
ز بس بی طالعی در کارگاه عشق چون طغرا
اگر کاری کنم یک جو نمی آید به کار من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شد سفید از انتظارت چشم تر بنمای رخ
شیر چون در آب کردی آب هم در شیر کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ز چشمان او چون نخواهم نگاهی
که آسان بود می زمستان گرفتن

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
ما عشقباز گریه چه دانیم خنده چیست
در نوشداروی دل ما زعفران مکن
شیرین و تلخ هر دو پسند طبیعت است
چون شیشه گر شراب خوری امتحان مکن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بیهوده گشتیم مهمان گردون
رزقی ندیدیم بر خوان گردون

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
ماییم و گفتن شعر در وصف آن گل رو
بر وزن مصرع زلف در بحر بیت ابرو
سیر از قدح چه سان گشت در یک دو روز نرگس
دل می کشد به ساغر سبز است تا لب جو
در شیوه رمیدن وحشی نگاه او را
همچشمی از ازل بود با گله گله آهو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
هر چه می گویی ز چشم عشوه پردازش بگو
وز اشارتهای ابروی اداسازش بگو
شکوه ناسازی هجران به آن مه گفتنی ست
گر نبینی رو ازو در پیش دمسازش بگو
کعبه در برروی مردم بسته نامش را مبر
لب به وصف دیر بگشا از در بازش بگو
تا زند سازنده غم نقشها بر آب صوت
رود چشم را ببین در پرده سازش بگو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در مدرسه عشق به نادانی من کو
آشفته دماغی به پریشانی من کو
در غمکده دهر غم افتاده فراوان
لیکن چو غم بی سروسامانی من کو
در مصر عزیزان وطن رانکند یاد
بویی ز وفا با مه کنعانی من کو
مهمان خودم کرد قضا لیک به خواری
جز دامن من سفره مهمانی من کو
گفتی که پریشان شده ای نیست چو زلفم
با زلف تو سامان پریشانی من کو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دارم ز دیدن گل نوخیز خود چو شمع
هر لحظه چشم نو مژه نو نگاه نو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دختری کز سایه رز می رمید
گشته رام شیشه و جام و سبو
کرده غسل از بهر پاکی صد حلال
در حرام شیشه و جام و سبو
تن به قانون ده مرو بی چنگ و نی
در مقام شیشه و جام و سبو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بهر حفظ سیم و زر کارش درشتی کردن است
از بزرگ شهر ما چون کوه همواری مجو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ناله برگشت ز لب از فرح دیدن تو
گریه در دیده گره گشت ز خندیدن تو
می کند شبنم گل از سر شب تا دم صبح
مشق شیرینی در میکده غلتیدن تو
برهمن گرم پرستیدن سنگ سیه است
دل چه سان بگذرد از شغل پرستیدن تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کردم چو ساز گریه بیا صد نوا شنو
از رود هفت پرده چشمم صدا شنو
گردون حسابدان شکست دل من است
رو سرگذشت دانه ام از آسیا شنو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -