cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
چرا پنهان شدی از من تو با چندین هویدایی
کجا پنهان توانی شد که همچون روز پیدایی
تو خورشیدی و میخواهی که ناپیدا شوی از من
به مشتی گل کجا بتوان که خورشیدی بیندایی
گرم دور از تو یک ساعت گذر بر حلقه ای افتد
مرا در حلقها جویی و همچون حلقه بربایی
دمی نزدیک آن باشد که گردم در تو ناپیدا
زمانی بیم آن باشد که گردم بی تو سودایی
تو چون شیری و ما چون آب هر گاهی که با ما تو
درآمیزی به یک ساعت ز ما برخیزد این مایی
جهان را جمله زیبایی من از روی تو می بینم
ولی روی ترا مثلی نمی بینم به زیبایی
ز بهر دیدن روی تو بینایی نگه دارم
چه میگویم نه آن نوری که در گنجی به بینایی
کسی از کنه اسرار تو آگاهی نمی یابد
چه این دوران زیرین و چه نزدیکان بالایی
به وصفت کند ازینم من که میدانم نه آنی تو
که در تقریر ما گنجی و در تحریر ما آیی
ز بهر طاعت تست این که گردون شد دوتا آری
به فرمانت روا باشد دوتا گشتن که یکتایی
برای عصمت خوبان خلوت خانه رازت
میان تا روز می بندد شب تیره به لالایی
کجا غایب شود غیبی ز علم دوربین تو
که هم برغیب علامی و هم بر عیب دانایی
چو دربندی دری بر خلق بگشایی در دیگر
فرو بستن ترا زیبد که در بندی و بگشایی
ز پا افتدگانت را نگفتی دست میگیرم
ز پا افتاده ام اینک چه میگویی چه فرمایی
چو در باغ تو از لطفت همان امید میباشد
که ناهمواری ما را به لطف خود بپیرایی
ز ما گر خدمتی شایسته حضرت نمی آید
برآن در ثابتیم آخر نه بی صبریم و هرجایی
سبک برخاستم از هر چه فرمودی به جان اکنون
به گوش امر بنشستیم تا دیگر چه فرمایی
ترا رحمت فراوانست و ما لرزان ز بی برگی
ترا اندیشه عفوست و ما ترسان ز رسوایی
چه آب روی خواهد بود بر خاک درت ما را
که بر دشت هوس کردیم چندین بادپیمایی
کجا شایسته دانم شد نظر گاه الهی را
که عمر خود تلف کردم به خودرویی و خودرایی
بزرگان خرده میگیرند بر جرمی که رفت از من
مسلمانان چه میکردم جوانی بود و برنایی
چو قارون از گرانباری فرو رفتم به خاک اما
چو عیسی گر دهی بارم سرم بر آسمان سایی
چه کافر نعمتی از من تواند در وجود آمد
که فیض خوان جود تست اگر خونم بپالایی
کریما سر گران بر من مکن گر کاهلی کردم
ز بهر آنکه در خدمت نمیدانم سبک پایی
به تاریکی چو درماند روان اوحدی تنها
روان او را برون آور ز تاریکی و تنهایی
به لطف خود فزون گردان به جود خود زیارت کن
زبانش را سخنگویی ضمیرش را سخن زایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هر شبی تا به سحر زار بگریم ز غمت
اندکی خسبم و بسیار بگریم ز غمت
رحمت آری اگر این گریه ببینی لیکن
خفته باشی تو چو بیدار بگریم ز غمت
خار خار گل رویت چو به باغی بروم
بروم بر گل و بر خار بگریم ز غمت
دل من بی رسن زلف تو چون سنگ شود
بر دل تنگ به خروار بگریم ز غمت
بر سر کوی تو از شوق تو من هر نفسی
در غمت زار بگریم من و از بی مهری
بازخندی چو تو من زار بگریم ز غمت
اوحدی دوش مرا گفت بکن چاره خویش
چاره آنست که  ناچار بگریم ز غمت
آخر ای دسته گل سوسن باغ که شدی
بی تو تاریک نشستم تو چراغ که شدی
پیش زخم تو به از سینه سپر می بایست
با غم عشق تو تدبیر دگر می بایست
احتراز ای دل ازین کار چه سودست امروز
پیشتر زانکه درافتیم حذر می بایست
هر شبم دل ز فراق تو بسوزد صد بار
باز گویم که از این سوخته تر می بایست
آستین ز آب دو چشم این که همی تر گردد
دامنم بی تو پر از خون جگر می بایست
آبرویم ببرد هر نفس این دیده تر
خاک پای تو درین دیده تر می بایست
جانم از تنگی این دل به لب آمد بی تو
با چنین دل غم عشق تو چه در می بایست
اوحدی را شب هجرت ز نظر نور ببرد
شمع رخسار تو در پیش نظر می بایست
ای دلم برده مرا بی دل و بی هوش مکن
کار دل سهل بود عهد فراموش مکن
تو برفتی و دلم قید هوای تو هنوز
هوس دیده به خاک کف پای تو هنوز
گر نشانی ز جفا چون مژه تیرم در چشم
دیده من نشکیبد ز لقای تو هنوز
بر سر ما بگزیدی تو بهر جای کسی
ما کسی را نگزیدیم بجای تو هنوز
گفته بودی که  دوایی بکنم درد ترا
ما در آن درد به امید دوای تو هنوز
ای که عمری سر من بر خط فرمان تو بود
تو به فرمان خودی من به رضای تو هنوز
گر به شاهی برسم سایه ز من باز مگیر
که گدای توام ای دوست گدای تو هنوز
اوحدی قصه ز سر گیر و بر دوست بنال
که بگوشش نرسیدست دعای تو هنوز
راست گو  کز سر مهر منت ای ماه که برد
که زد این راه دلت را دگر از راه که برد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آن سرو سهی چه نام دارد
کان قامت خوش خرام دارد
خلقی متحیرند در وی
تا خود هوس کدام دارد
ماهی که به حسن او صنم نیست
رخسارش از آفتاب کم نیست
گر دور شود ز دیده غم نیست
کندر دل و جان مقام دارد
من کشته عشق آن جمالم
آشفته آن دو زلف و خالم
آنرا خبری بود ز حالم
کو نیز دلی به دام دارد
آن کس که دلم همی رباید
گر نیز دلم بسوخت شاید
تا پخته شود چنانکه باید
دیگ هوسی که خام دارد
ای دل چه کنی خیال خوبان
اندیشه زلف و خال و خوبان
آن برخورد از جمال خوبان
کو نعمت و احتشام دارد
معشوق چو آفتاب دارم
با او هوس شراب دارم
زیرا که دلی کباب دارم
و آن لب نمک تمام دارد
قومی که مقربان دینند
با دردکشان نمی نشینند
آواز دهید تا ببینند
صوفی که به دست جام دارد
من پند کسی نمی نیوشم
چون بر لب مطربست گوشم
در کیسه آن کسست هوشم
کو کاسه می مدام دارد
ای خواجه حکایت مجازی
هرگز نبود بدین درازی
دریاب که سرعشق بازی
داغیست که این غلام دارد
پوشیده چو نیست حال برتو
امروز می زلال بر تو
بی مانبود حلال بر تو
آن باده که دین حرام دارد
زان چهره همچو باغم ای دوست
هرگز نبود فراغم ای دوست
در خاک برد دماغم ای دوست
بوی تو که در مشام دارد
خون شد دلم از غم تو جان نیز
بر چهره دوید و شد روان نیز
سرخی رخم ببین که آن نیز
از دیده و دل به وام دارد
شعر خوش اوحدی روانست
گر گوش کنی به جای آنست
کز بوسه شکرین لبانست
این شهد که در کلام دارد
از گفته او ترا گذر نیست
وز شیوه عشق خوبتر نیست
آنرا غم جان ز بیم سر نیست
کو مذهب این امام دارد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
به نام آنکه ما را نام بخشید
زبان را در فصاحت کام بخشید
به نور خود بر افروزنده دل
به نار بیدلی سوزنده دل
سر هر نامه ای از نام او خوش
جهان جان ز عکس جام او هوش
درود از ما سلام از حضرت او
دمادم بر رسول و عترت او
ابوالقاسم که شد عالم طفیلش
فلک دهلیز چاوشان خیلش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
در آن ایام کز من دور شد بخت
سراسر کار من بی نور شد سخت
مرا دولت ز خود پرتاب می ‎کرد
تنم پر تب دلم پر تاب می ‎کرد
در ایام جوانی پیر گشته
چو عنقا رفته عزلت گیر گشته
نه قوت را مجالی در مزاجم
نه دانش را وقوفی درعلاجم
تب ربعم به سال اندر کشیده
وز آن پشتم چو دال اندر کشیده
چه شبها اندرین معنی که گفتم
نه خوردم دست میداد و نه خفتم
فلک بر من بدین سان دور میکرد
چراغ دوده علم وطهارت
گرامی گوهر دریای شاهی
گزیده میوه باغ الهی
وجیه دین و دولت شاه یوسف
که دارد رتبت پنجاه یوسف
نصیرالدین طوسی را نبیره
که عقل از خلقت او گشته خیره
به اصل ارباب دانش را خلف او
نمودار بزرگان سلف او
زمین را از شکوهش زیب و زینست
سرور خلق و سر الوالدینست
گر از آبای او محروم بودی
 فهذالشبل من تلک الاسود
جهانداری که مانندش به عالم
نزاید دوده اولاد آدم
به پیروزی عزیز مصر بینش
شکوه یوسفی اندر جبینش
چنین فرخنده ای با آن مناقب
میان انجمن چون نجم ثاقب
ز من ده نامه ای در خواست میکرد
ز هر نوعی شفیعان راست میکرد
نشسته با رفیقانی که بودش
ز ناگه التماسی رخ نمودش
که ما چون همسران باهم نشینیم
ز شعرت دفتری باید که بینیم
کهن افسانها لختی ترش گشت
سخن چون کهنه شد خواننده کش گشت
درین فکرت نمیخواهیم رنجت
برون کن رشته گوهر ز گنجت
دل از ده نامهای کهنه سیرست
بگو ده نامه ای شیرین که دیرست
حدیثی تازه کن از سینه نو
سماطی درکش از لوزینه نو
قلم در گفتهای دیگران کش
ترا داریم وقت دیگران خوش
نموداری برون کن تا بداند
که صاحب قدرتی هر کس که خواند
ز بهر نام خود ده نامه ای ساز
محبت را نبویی جامه ای ساز
سخن چون شد ازو یکسر شنیده
اجابت کردم و گفتم به دیده
در آن عذری نیاوردم بر او
چو دیدم سر دولت در سر او
اساس گفتن ده نامه کردم
اشارت سوی نوک خامه کردم
به ذهنی تیره و طبعی فسرده
دلی از محنت و اندوه مرده
بگفتم در محبت چند نامه
که از ذوقش به سر میگشت خامه
به استظهار آن کو را چو خوانند
بپوشند آن خطاهایی که دانند
مگر عذرم بزرگان در پذیرند
بزرگان خرده بر خردان نگیرند
که گوید عیب او خود گر بگوید
کسی باید کزو بهتر بگوید
ز بستان ضمیر این لاله ای بود
چو در تب گفته شد تبخاله ای بود

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
خداوندا به ارواح بزرگان
که یوسف را نگه داری ز گرگان
بزرگش دار در دانش چو یوسف
عزیز مصر گردانش چو یوسف
برنجش را ز باد غم مکن پست
به خواری دشمنانش را ببر دست
به پیش خواجه رونق بخش و نورش
مدار از سایه این خواجه دورش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
جهان خالیست من در گوشه زانم
مروت قحط شد بی توشه زانم
اگر بودی چنان چون بود ازین پیش
بزرگی کو بدانستی کم از بیش
چرا بایستمی ده نامه گفتن
چو خامان درد دل با خامه گفتن
کی از ده نامه ای نامم برآید
ز هر بیهوده ای کامم بر آید
چو دریا پر گهر دارم ضمیری
ولی گوهر نمیجوید امیری
چون ماه از طبع من خود نور پاشد
نه او را مشتری باید که باشد
سخن را چون خریداری ندیدم
به از ترک سخن کاری ندیدم
خرد دورست ازین بیهوده گفتن
حدیث بوده و نابوده گفتن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ازین گفتن خدایا شرم دارم
و زان حضرت به غایت شرمسارم
ز فیض خود دلم پر نور گردان
زبانم را ز باطل دور گردان
ضمیرم را ز معنی بهره ور کن
خیال فاسد از طبعم بدر کن
مرا توفیق نیکو بندگی ده
دلم را زنده دار و زندگی ده
ز خود رایی تبه شد کار ما را
خداوندا به خود مگذار ما را
گناه هر که در عالم بیامرز
و زان پس اوحدی را هم بیامرز

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شنیدم کز هوسناکان جوانی
به ناگه فتنه شد بر دلستانی
رخش زرد و تنش باریک میشد
جهان بر چشم او تاریک میشد
شبی بیدار بود از عشق نالان
پریشان گشته چون آشفته حالان
دلش را آتش سودا برآشفت
چو آتش تیزتر شد باد را گفت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نسیم باد نوروزی چه داری
گذر کن سوی آن دلبر به یاری
نگار ماهرخ ترک پریوش
بت گل روی سیم اندام سرکش
فروغ نور چشم شهریاران
چراغ خلوت شب زنده داران
نهال روضه حسن و جوانی
زلال فیض و آب زندگانی
چو دریابی تو آن رشک پری را
نمودار بتان آزری را
فرو خوان قصه دردم به گوشش
نهان از طره عنبر فروشش
بگو او را به لطف از گفته من
که ای وصل تو بخت خفته من
کنون عمریست تا در بند آنم
که روزی قصه خود بر تو خوانم
دل ریشم به مهرت مبتلا شد
ترا دید و گرفتار بلا شد
نمودی رخ ربودی دل ز دستم
کنون هستم بدانصورت که هستم
به پای خود در افتادم به دامت
تو آزاد از منی ای من غلامت
دل اندر روی رنگین تو بستم
ندانم تا چه رنگ آید به دستم
تنم پرتاب و دل پرجوش تا کی
زبان پر حرف و لب خاموش تا کی
دلی رنجور و جانی خسته دارم
وزین محنت زبان چون بسته دارم
توانم ساخت چون جانم نباشد
ولیکن تاب هجرانم نباشد
چو درمانم به کار آرم صبوری
ولی صبرم نباشد وقت دوری
غمت را تا توانستم نهفتم
چو وقت گفتن آمد با تو گفتم
کنون تا خود ترا فرمان چه باشد
نگویی تا مرا درمان چه باشد
دوایی کن مرا کین دردم از تست
دل بریان و روی زردم از تست
نگفتم تاکنون احوال با کس
چو حال من بدانستی ازین بس

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عنایت ها توقع دارم از تو
که هم آشفته و هم زارم از تو
عزیزی پیش من چون جان اگر چه
به چشم خلق گیتی خوارم از تو
ز کار من مشو غافل که عمریست
که من سرگشته و بی کارم از تو
نخواهم گشتن از عشق تو بیزار
بهل تا میرسد آزارم از تو
طبیب من تویی مشکل توانم
که درد خویش پنهان دارم از تو
مرا گر باز پرسی جای آنست
که مدتهاست تا بیمارم از تو
اگر در دامن افتد خونم از چشم
و گر در دیده آید خارم از تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
غلامی میکنم تا زنده باشم
بمیرم همچنانت بنده باشم
مرا دم بعد ازین امیدواری
روان گردان به امیدی که داری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چو بشنید این سخن بر زاری او
بتندید از پریشان کاری او
به دل در دشمنی چیزی نبودش
ولی در دوستی می آزمودش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
کسی کو آزمود آنگاه پیوست
نباید بعد از آن خاییدنش دست
چو پیوندی و آنگاه آزمایی
ز حیرت دست خود بسیار خایی
دل عاشق سکونت پیشه باید
عزیمت را نخست اندیشه باید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شبی پروانه ای با شمع شد جفت
چو آتش در فتادش خویش را گفت
که پیش از تجربت چون دوست گیری
بنه گردن که پیش دوست میری
سخن در دوستداری آزمودست
کزیشان نیز ما را رنج بودست
دل من زان کسی یاری پذیرد
که چون در پای افتم دست گیرد
درین منزل نبینی دوستداری
که گر کاری فتد آید به کاری
چنین ها دوستی را خود نشاید
که اندر دوستی یک هفته پاید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر با عقل داری آشنایی
جدایی جوی ازین یاران جدایی
ز خلق آن ماه چون اندیشه میکرد
شکیبایی و دوری پیشه میکرد
برآشفت و پریشان کرد نامش
به دست قاصدی گفتا پیامش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تو ای مهجور سر گردان کدامی
کسی نامت نمیداند چه نامی
چه مرغی وز کجایی چیست حالت
که در دام بلا پیچید بالت
چه مینالی ز دل با دل چه کردی
ز ره چون گم شدی منزل چه کردی
ز خیل کیستی راهت نه اینست
از آن سو رو که خرگاهت نه اینست
سر خود گیر کین گردن بلندست
تو کوتاهی و سرو من بلندست
منه پای دل اندر بند خوبان
چه می گردی به گرد قند خوبان
ترا زین سرو باری برنیاید
وزین در هیچ کاری برنیاید
گرفتم خود به من پیوندی آخر
چه طرف از لعل من بربندی آخر
مکن با زلف پستم ترکتازی
که این هندوست می رنجد به بازی
به اشک آلوده کردی آستین را
بسی زحمت کشیدی راستین را
ترا خود هفته ای شد عشق ساقی
هنوز از هفته ای شش روز باقی
طمع در لعل شیرین چون نبندی
که فرهادی و خیلی کوه کندی
تو پنداری ز دست غصه رستی
که نام عاشقی بر خویش بستی
به پای خود چه مییی درین دام
مکن زاری بکن دندان ازین کام
مرا نا دیده عشقت بر کجا بود
وگر دیدی نمیدار ترا سود
در آتش نعلها بسیار دارم
به افسون تو مشکل سر درآرم
مپیچ اندر سر زلفم که گازست
ازو بگذر که کار او درازست
تو شب بیدار و من تا روز نایم
شب از اندوه من تا روز دایم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تومینالی و کس را زان خبر نه
وزان زاری ترا خود درد سر نه
دل اندر مهر من بستی و آنگاه
ز من حاصل به جز خون جگر نه
مرا زلفی چو زنجیرست و از تو
کسی در عاشقی دیوانه تر نه
سخن بسیار میدانی وزین سال
سخن ها در دل من کارگر نه
مرا جز عشقبازی مصلحت هاست
ترا جز عاشقی کار دگر نه
طلب گار و ترا چیزی نه بر جای
خریدار و ترا در کیسه زر نه
بدین سرمایه عاشق چون توان شد
به ترک عشق میگویی و گر نه

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مرا جویی و از من دور مانی
چو دل گرمی کنم رنجور مانی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چو بشنید این حدیث از هوش رفته
بیفتاد این سخن در گوش رفته
دلش با آن گران پاسخ دژم بود
هنوز اندر وفا ثابت قدم بود
همی دانست کان خواری به دل نیست
ز معشوقان دل آزاری به دل نیست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ضرورت خود یقینست این و آن را
که کس دشمن ندارد دوستان را
بداند هر که او آگاه باشد
که دلها را به دلها راه باشد
درستانی که عشق راست ورزند
چو بید نو بهر بادی نلرزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
خبر دادند مجنون را که لیلی
ندارد با تو پیوندی و میلی
بدیشان گفت اگر معشوق جافیست
وفای عاشق بیچاره کافیست
تو نیز ار طالب آن یار نغزی
قدم را راست می نه تا نلغزی
به هر زخمی ز یاری سرمیپچان
عنان از دوستداری برمپیچان
طریق عشق سستی بر نتابد
محبت جز درستی بر نتابد
به اول آزمایش باشد آنجا
چو بگریزی گشایش باشد آنجا
اگر خواهی که او غم خوارت افتد
تحمل کن کزین بسیارت افتد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دگر نوبت چو باد نوبهاری
به عاشق برد بوی دوستداری
به هوش آمد بنالید از خطابش
نوشت این چند بین اندر جوابش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مگر با ما سر یاری نداری
که ما را در مشقت میگذاری
چرا در رخ کشیدی پرده ناز
مکن کز پرده بیرون افتدت راز
تو رخ در پرده پنهان کرده تا چند
من از بیرون چو نقش پرده تا چند
تو اندر پرده ای با غمگساران
من از بیرون چو نقش پرده داران
نه یکدم دل جدا میگردد از تو
نه کام دل روا می گردد از تو
چه میخواهی از آن آرام رفته
به عشق اندر جهانش نام رفته
بهل تا ساعتی همرازت آیم
که روزی هم به کاری بازت آیم
چه باشد گر دلی خون شد جگر چیست
من از جان هم نمیترسم دگر چیست
ز درد محنت و اندوه و خواری
نمیترسم بیاور تا چه داری
به تیغ از کار عشقت بر نگردم
و گر بر گردم از عشقت نه مردم
نترسم گر شوم در عاشقی فاش
و گر باشد بلایی نیز گو باش
غمت گر بردهد روزی به بادم
چنان دانم که از مادر نزادم
چو شد فاش این حکایت را چه پوشم
برآرم دست و با مهرت بکوشم
تو خواهی جور کن خواهی ملامت
که من ترکت نگویم تا قیامت
مرا محروم نگذاری چو دانی
که یاری ثابتم در مهربانی
نگویم زان دهن قندی بمن بخش
ز زلف خود کمر بندی بمن بخش
به گل چیدن نمی آیم به باغت
بهل کز دور میبینم چراغت
نمیخواهی که پهلوی تو باشم
رها کن تا سگ کوی تو باشم
پریرویا منم دیوانه تو
تو شمعی و منم پروانه تو
مرا کردی پریشان و تو جمعی
دلت بر ما نمیسوزد چو شمعی
منم بیخواب و آرام و تو ساکن
همی نالم ز هجرانت ولیکن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نمی یابم برت چندان مجالی
که در گوش تو گویم حسب حالی
هوس دارم که هر روزت ببینم
و گر هر روز نتوان هر به سالی
منم هر ساعت از هجرت به دردی
منم هر لحظه از عشقت به حالی
نه در کار بلای هجر دستی
نه در خورد هوای عشق بالی
فضیحت گشته ای بی خانمانی
به غارت برده ای بیجاه و مالی
سخن بسیار دارم گر دلت را
ز پر گفتن نیفزاید ملالی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بگویم با تو سر سینه خویش
بپردازم غم دیرینه خویش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چو آن شیرین سخن این نامه بر خواند
در آن بیچارگی کردن فرو ماند
به ننگ و نام خود لختی نظر کرد
سخن هایی که بود از دل بدر کرد
غرور حسن بود اندر سر او
نمی شد رام طبع کافر او

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به قدر حسن خوبان دلفروزند
چو خوبی بیش باشد بیش سوزند
بلایی باشد و مشکل بلایی
که یاری محتشم گیرد گدایی
چو با زورآزمایان پنجه کردی
یقین می دان که خود را رنجه کردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گدایی گشت با شهزاده ای جفت
بدان جرمش چو میکشتند میگفت
به دست خود سزای خویش دیدم
که پا پیش از گلیم خود کشیدم
هر آن مفلس که باشد طالب گنج
تحمل بایدش کردن بسی رنج
سزای خویش باید یار جستن
به قدر قوت خود بار جستن
چوحسن و پادشاهی یار باشند
طلب گاران مفلس خوار باشند
گدا آن به که سلطان را نداند
ولیکن عاشق این معنی چه داند
بر عاشق چه سلطان و چه درویش
تو عاشق باش و از سلطان میندیش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل آن ماه نیز این فکر میکرد
کزان عاشق به خواری ذکر میکرد
چو اندر کیسه اندک دید سیمش
به سنگ انداز هجران کرد بیمش
بگفت این نامه را تا نقش بستند
نخستین زهر در شکر شکستند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
زهی سودای من گم کرده نامت
بسوزانم بدین سودای خامت
نگویی کین چه سودای محالست
نمیدانم دگر بار این چه حالست
نه بر اندازه خود کام جستی
برون از پایه خود نام جستی
متاز اندر پی چون من شکاری
که این کارت نمی آید به کاری
پی آن آهوی وحشی چه رانی
که گر چشمی بجنباند نمانی
مشو در تاب اگر زلفم ترا کشت
درفشست این چرا بر وی زنی مشت
ز لعل من حکایت کردن از چیست
بهر جا این شکایت بردن از چیست
تو پیش از جرعه من مست بودی
مرا نادیده خود زان دست بودی
بخوردی انگبین در تب نهانی
ز شکر چون جنایت میستانی
مرا گویی دل از لعل تو خون شد
چو لعلم را بدیدی حال چون شد
دلت را خون بها از من چه خواهی
تو خود کردی خطا از من چه خواهی
و گر خون شد جگر نیزت به زاری
تظلم پیش زلف من چه آری
سخن در جان همی گوید خدنگم
جگر خوردن چه میداند پلنگم
منه دل بر دهان من که هیچست
ز زلفم در گذر کان پیچ پیچست
تو خود با زلف و چشمم بر نیایی
که این هندوست و آن ترک ختایی
نه آن سروم که بر من دست یازی
و گر خود صد هزار افسون بسازی
ز لبهای من آنگه توشه گیری
که چون خال از دهانم گوشه گیری
همان بهتر که از من سر بتابی
که گر ترکم نگیری رنج یابی
نخستین بازیی بود این که دیدی
تو پنداری که اندوهی کشیدی
به یک دستانم از دست اوفتادی
به یک جام این چنین مست اوفتادی
به رنج خویشتن چندین چه کوشی
بگویم نکته ای گر می نیوشی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مشو عاشق که جانت را بسوزد
غم عشق استخوانت را بسوزد
تو آتش میزنی در خرمن خویش
ندانی این و آنت را بسوزد
مخور خوبان آتش خوی را غم
که روزی خان ومانت را بسوزد
ز دیده اشک خون چندین مباران
که ترسم دیدگانت را بسوزد
چه سود آنگاه پنهان کردن عشق
که پیدا و نهانت را بسوزد
ز لعلم چاشنی جستی به بوسه
نترسیدی دهانت را بسوزد
مبر نام من ار نه با رخ خویش
بگویم تا زبانت را بسوزد
اگر هجرم وجودت را بکاهد
وگر مهرم روانت را بسوزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نخواهم با تو پیوستن به یاری
تو خواهی گریه میکن خواه زاری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
برید دوست چون آورد نامه
درید آن عاشق از اندوه جامه
سلامی دید دور از هر سلامت
حدیثی سر به سر جنگ و ملامت
بدانست از سواد نامه دوست
فراغ خاطر خود کامه دوست
به دل گفتا بکن زین کار دندان
جفا بر خود مکن چندین که چندان
دل آن بی وفا در بند ما نیست
دگر بارش سر پیوند ما نیست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
از آن دلدار هر جایی چه خیزد
که او هر ساعت از جایی گریزد
چو صورت هست معنی نیز باید
برون از حسن خیلی چیز باید
نه هر گوهر که بینی شب چراغست
نباشد گل به هر وادی که راغست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
جوانی خار کن بر خار می خفت
کسی گل بر سرش کرد آن جوان گفت
مرا تا خار دامن گیر گشتست
گل اندر خاطرم کمتر گذشتست
ز خاری هر که او پیوند بیند
همان بهتر که گل دیگر نچیند
به تنهایی مرا خاری تمامست
وصال گل به انبازی حرامست
درین بستان گل رنگین چه جویی
که دارد حسن او داغ دو رویی
اگر خاری کند وقت ترا خوش
بر افشان دامن گل را به آتش
ز گل رویان تر دامن چه جویی
که بر هرکس بخندد از دو رویی
بتان بی وفا خود را پرستند
دلیران این چنین بتها شکستند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل عاشق بدان فکرت چو برخاست
زبان خامه را پاسخ بیاراست
رقم زد بر بیاض نامه چون زر
بدین سان نکتهای تازه و تر

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
همانا دیگری داری نگارا
که دور از خویش میداری تو ما را
تو خود گیرم که همچون آفتابی
چرا باید که روی از من بتابی
خیالم فاسد و حالم تباهست
بدین گونه سرشک من گواهست
مرا حالی چو زلفت پیچ در پیچ
خیالی چون دهانت هیچ بر هیچ
ترا همچون کمی پرسیم و زر دل
مرا چون کوه دایم سنگ بر دل
تنی دارم که نفروشم به جانش
دلی چون سنگ خارا در میانش
مرا جورت بسی دل میخراشد
مبادا دشمنی بد گفته باشد
تو مهر دیگری در سینه داری
که با من بیگناه این کینه داری
از آنت نیست با من مهربانی
که با یار دگر همداستانی
روی با دشمن من باده نوشی
مرا بینی و بد مستی فروش
چو گویم عاشقم خود را به مستی
نهی یعنی نمیدانم که هستی
مرا بینی و خود گویی ندیدم
بسی خواری که از جورت کشیدم
چو هستت دیگری ما نیز باشیم
بهل کز دور چوبی میتراشیم
چو در عشق تو نیکو خواه باشند
روا باشد اگر پنجاه باشند
اگر صد کس بمیرد در بلا چیست
بدیشان میرسد محنت ترا چیست
برانم من کزان عاشق نباشم
که کشتن نیز را لایق نباشم
نمی باید دل از ما بر گرفتن
هوای دیگری بر سر گرفتن
به کار آیم ترا بوسی زیان کن
اگر باور نداری امتحان کن
ببوس ار دست یابم بر جمالت
سیاهی را فرو شویم ز خالت
نبودت پیش ازین دلدار دیگر
چو دیدی بهتر از من یار دیگر

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل از ما بر گرفتی یاد می دار
جفا از سر گرفتی یاد می دار
به دست من ندادی زلف و بامن
به مویی در گرفتی یاد می دار
چو دستم تنگ دیدی چون دهانت
کسی دیگر گرفتی یاد می دار
مرا درویش دیدی رفتی از غم
رخم در زر گرفتی یاد می دار
دل من ریش کردی دیگری را
چو جان در بر گرفتی یاد می دار
مرا چون حلقه بر در دیدی اکنون
به ترک در گرفتی یاد می دار
گرفتی دست یکسر دوستان را
مرا کمتر گرفتی یاد می دار
چو دیدی در سر من سوز مهرت
ز کین خنجر گرفتی یاد می دار
چو سر گردان بدیدی اوحدی را
زبانش بر گرفتی یاد می دار

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تو از من چون به زودی سیر گشتی
مرا روباه دیدیشیر گشتی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بدان آتش رخ آوردند چون دود
حقیقت نکتهای آتش اندود
به خشم از سر گرفت آن تندخویی
چنین باشد جواب تندگویی
چو بد کردی کنندت بد مکافات
رسی از آفت انگیزی به آفات

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چرا بر زورمندی تند گردی
که گر تندی نماید کند گردی
چو سنگ از آب هر سیلی چه رنجی
اگر مجنونی از لیلی چه رنجی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
کسی فرهاد را گفتا کزین سنگ
رها کن دست گفتش با دل تنگ
ز سنگ بیستون سر چون توان تافت
که شیرین را درین تلخی توان یافت
نظر می کن بنقش دوستان ژرف
ولیکن دور دار انگشت از حرف
چو اندر دوستی کار تو زرقست
نگویی از تو تا دشمن چه فرقست
چه تلخی ها که مهجوران کشیدند
ز شیرینان به جز تلخی ندیدند
گل بی خار ازین منزل که بینی
که چیدست ای برادر تا تو چینی
مراد دل به انبازیست این جا
مپندار این چنین بازیست این جا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سمن بر تند شد از گفتن او
بجوشید از غضب خون در تن او
نوشت این نامه دلسوز را باز
جوابی پر عتاب و عشوه و ناز

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -