چو سر بر کرد ماه از برج ماهی
مه پرویز شد در برج شاهی
ز ثورش زهره وز خرچنگ برجیس
سعادت داده از تثلیث و تسدیس
ز پرگار حمل خورشید منظور
به دلو اندر فکنده بر زحل نور
عطارد کرده ز اول خط جوزا
سوی مریخ شیرافکن تماشا
ذنب مریخ را می کرده در کاس
شده چشم زحل هم کاسه راس
بدین طالع کز او پیروز شد بخت
ملک بنشست بر پیروزه گون تخت
بر آورد از سپیدی تا سیاهی
ز مغرب تا به مشرق نام شاهی
چو شد کار ممالک برقرارش
قوی تر گشت روز از روزگارش
کشید از خاک تختی بر ثریا
در او گوهر به کشتی در به دریا
چنان کز بس گهرهای جهان تاب
به شب تابنده تر بودی ز مهتاب
بر آن تخت مبارک شد چو شیران
مبارک باد گفتندش دلیران
جهان خرم شد از نقش نگینش
فروخواند آفرینش آفرینش
ز عکس آن چنان روشن جنابی
خراسان را درافزود آفتابی
شد آواز نشاط و شادکامی
ز مرو شاه جان تا بلخ بامی
چو فرخ شد بدو هم تخت و هم تاج
در آمد غمزه شیرین به تاراج
نه آن غم را ز دل شایست راندن
نه غم پرداز را شایست خواندن
به حکم آن که مریم را نگه داشت
کز او بر اوج عیسی پای گه داشت
اگر چه پادشاهی بود و گنجش
ز بی یاری پیاپی بود رنجش
نمی گویم طرب حاصل نمی کرد
طرب می کرد لیک از دل نمی کرد
گهی قصد نبید خام کردی
گهی از گریه می در جام کردی
گهی گفتی به دل کای دل چه خواهی
ز عالم عاشقی یا پادشاهی
که عشق و مملکت ناید بهم راست
ازین هر دو یکی می بایدت خواست
چه خوش گفتند شیران با پلنگان
که خر کره کند یا راه زنگان
مرا با مملکت گر یار بودی
دلم زین ملک برخوردار بودی
به خرم گر فروشد بخت بیدار
به صد ملک ختن یک موی دل دار
شبی در باغ بودم خفته با یار
به بالین بر نشسته بخت بیدار
چو بختم خفت و من بیدار گشتم
بدین سان بی دل و بی یار گشتم
کجا آن نوبه نو مجلس نهادن
بهشت عاشقان را در گشادن
نشستن با پری رویان چون نوش
شهنشاه  پری رویان در آغوش
کجا شیرین و آن شیرین زبانی 
به شیرینی چو آب زندگانی
کجا آن عیش و آن شب ها نخفتن 
همه شب تا سحر افسانه گفتن
کجا آن تازه گل برگ شکربار 
شکر چیدن ز گل برگش به خروار
عروسی را بدان رویین حصاری
ز بازو ساختن سیمین عماری
گهش چون گل نهادن روی بر روی
گهش بستن چو سنبل موی بر موی
گهی مستی شکستن بر خمارش
گهی پنهان کشیدن در کنارش
گهی خوردن می یی چون خون بدخواه
گهی تکیه زدن بر مسند ماه
سخن هایی که گفتم یا شنیدم
خیالی بود یا خوابی که دیدم
مرا گویند خندان شو چو خورشید
که انده بر نتابد جای جمشید
دهن پر خنده خوش چون توان کرد 
درو یا خنده گنجد یا دم سرد
که را جویم که را خوانم به فریاد 
بهاری بود و بربودش ز من باد
خیال از ناجوان مردی همه روز
به عشوه می فزاید بر دلم سوز
ز بی خصمی گر افزون گشت گنجم
ز بی یاری درافزوده است رنجم
من آن مرغم که افتادم به ناکام
ز پشمین خانه در ابریشمین دام
چو من سوی گلستان رای دارم
چه سود ار بند زر بر پای دارم 
نه بند از پای می شاید بریدن
نه با این بند می شاید پریدن
غم یک تن مرا خود ناتوان کرد
غم چندین کس آخر چون توان خورد 
مرا باید که صد غم خوار باشد
چو من صد غم خورم دشوار باشد
ز خر برگیرم و بر خود نهم بار
خران را خنده می آید بدین کار
مه و خورشید را بر فرش خاکی
ز جمعیت رسید این تاب ناکی
پراکنده دلم  بی نور از آنم
نیم مجموع دل  رنجور از آنم
ستاره نیز هم ریحان باغند
پراکندند  از آن ناقص چراغند
شراره زان ندارد پرتو شمع
که این نور پراکنده ست و آن جمع
نه خواهد دل که تاج و تخت گیرم
نه خواهم من که با دل سخت گیرم
دل تاریک روزم را شب آمد
تن بیمارخیزم را تب آمد
نمی شد موش در سوراخ کژدم
به یاری جای روبی بست بر دم
سیاهک بود زنگی خود به دیدار
به سرخی می زند چون گشت بیمار
دگر ره بانگ زد بر خود به تندی
که با دولت نشاید کرد کندی
چو دولت هست بخت آرام گیرد
ز دولت با تو جانان جام گیرد
سر از دولت کشیدن سروری نیست
که با دولت کسی را داوری نیست
کس از بی دولتی کامی نیابد
به از دولت فلک نامی نیابد
به دولت یافتن شاید همه کام
چو دانه هست مرغ آید فرادام
تو گندم کار تا هستی برآرد
گیا خود در میان دستی برآرد
به هر کاری در از دولت بود نور
که باد از کار ما بی دولتی دور
بسی بر خواند ازین افسانه با دل
چو عشق آمد کجا صبر و کجا دل
صبوری کرد با غم های دوری
هم آخر شادمان شد زان صبوری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -