cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ترش گرفته دو ابرو و لب چنان شیرین
به خشم سر که میامیز بر عسل چندین
بیا و لب به لبم بر نه و دلم دریاب
که جز چنین نتوان داد درد را تسکین
در آی و خانه بیارای و وقت ما خوش کن
شراب کی بستان و زمانکی بنشین
به لطف باز طلب دوستان مخلص را
ببایدت غم یاران بخورد بهتر از این
زکات حسن ترا هیچ وجه دیگر نیست
درآی ای که به دست آوری دل غم گین
ز حسن تو چه کم آید گر التفات کنی
بیا که حسن ترا نیست حاجت تحسین
مرا وصال تو حالی اگر شود حاصل
مهم تر ست ز وعده و وعید حورالعین
کسی که طلعت زیبای تو تفرج کرد
بدین قیاس بداند که چیست خلد برین
دل شکسته دلان گر نگاه خواهی داشت
شکسته تر نبود از نزاری مسکین

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چون کنم برگ شکیبایی ندارم بیش ازین
یار شد در پرده و بر زد مرا بر در چنین
محرم رازی نه و یاری که پیغامی برد
من چنین بی یار محرم چند باشم بیش ازین
آدمم محروم از فردوس بیرون رانده یی
ای اگر خود را ببینم باز در خلد برین
دلبرا یک نکته بشنو از من و گر این سخن
راست می گویم بده انصاف این راز حزین
می توانی دست مسکینی گرفتن سر مپیچ
می توانی مهر ورزیدن منه بنیاد کین
چند باشم با فراقت هم رکاب و هم عنان
چند باشم با خیالت هم وثاق و هم نشین
با چو تو جانانه ای نبود عجب انصاف را
گر حسودم در عقب باشد رقیبم در کمین
دل ستان و دلنواز و دل ربای و دلفریب
چون تو معشوقی که دارد در همه روی زمین
کیست تا گوید به صاحب شنعت ناقص وجود
هرزگویی هرزه کاری هرزه لافی هرزه چین
همچو مجنونی دگر در مسکرات الوجد نجد
گر ندید ستی بیا مسکین نزاری را ببین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ایها الخمار مخموریم و رنجور و حزین
کی روا باشد بگو بگذاشتن ما را چنین
ما غریبانیم و افتاده به سر وقت شما
با غریبان اهل معنی بهترک باشند ازین
رسم و آیینی دگر باشد به هر جای دگر
پیش ما روشن کنید آیین و رسم این زمین
قابض خم خانه رهبان است یا رضوان خلد
دافع غم آب انگورست یا ماء معین
پیش ما باری بود ماءمعین آب عنب
نزد ما باری بود خم خانه فردوس برین
من مرید شیخ دهقانم که پیر می کده ست
آفرین بر رنج پرور دست دهقان آفرین
مرد دهقان را یکی درده بود فردا جزا
از کلام الله نخوانده ستی جزاأ المحسنین
راست گویم کز کدامین طایفه شاکرترم
دوست دارم میهمان تازه روی خوش نشین
تنگ دل با خوش نشین چون زهر باشد با عسل
خوش نشین در حلقه صاحب دلان باشد نگین
حالیا باری شراب و شاهد این جا حاصل است
نسیه بگذاریم تا موعود شیر و انگبین
داد از می بستدیم و کفر و دین در باختیم
در مقامر خانه ی توحید با روح الامین
ما به قلاشی و رندی در جهان افسانه ایم
کرده ایم از دیرگه با مفلسان عهدی چنین
کو جوان مردی که گوید محتسب را کای فضول
ترک ما گیر و مکن بر خویشتن تهمت یقین
می خوری تنها می و تشنیع بر ما می زنی
آینه بردار پیش روی و عیب خود ببین
چون به دل در غارت و تاراج مال مردمی
فرض کن کز خاک طاعت بر نمی داری جبین
بر نزاری تا به کی تزویر خواهی بست و زور
عاقبت هم بر تو عزراییل بگشاید کمین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دوش مرا گفت عقل از سر رای زرین
کای پسر احباب را بر دو جهان بر گزین
جز دم ایشان مزن جز در ایشان مرو
جز دل ایشان مجوی جز رخ ایشان مبین
بس ز وجود و عدم تا به کی از کیف و کم
خیز برون نه قدم از صفت کفر و دین
گر قدم جان نهی در ره اخلاص شان
در قدمت آسمان پست شود چون زمین
عزم فلک باشدت مجلس ایشان طلب
خلد برین بایدت در صف ایشان نشین
جام محبت بگیر از کف ساقی بنوش
اینت شراب طهور در نظر حور عین
در طلب زندگی باز نمایی مگر
از قدح عارفان چشمه ماء معین
روی بگردان ز خود راه بقا پیش گیر
روی ندارد به حق راه بقا جز چنین
جان نزاری فدا در قدم دوستان
در روش عشق نیست مرتبه ای بیش از این

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
عشق با هر کس که گردد هم نشین
هم ز کفر آزاد ماند هم ز دین
کفر و دین بگذار و صورت محو کن
مرد عاشق را نه آن باشد نه این
کی رسی بر آسمان شوق عشق
نا شده در پای سربازان زمین
از درون خانه آگه کی شود
تابرون باشی ز در چون زو فرین
تا نیابی در حریم عشق راه
کی بود علم الیقین عین الیقین
چند باشی هم چو سیم قلب خوار
چارسو در بند زر هم چون نگین
دامن از بی حاصلی درکش خوشی
پس به آزادی بر افشان آستین
ذوق درویشی نمی دانی چه سود
زهر درویشان نه خوش تر ز انگبین
زین بساط بی بقا برخیز زود
بعد از آن بر مسند باقی نشین
هر چه می خواهی برای دوست خواه
هر چه می بینی برای دوست بین
از ولایت دوستی حشمت طلب
ور تجمل دشمنی عزلت گزین
ور قلندر شیوه ای یکسان شمر
جور و عدل و صلح و جنگ و مهر و کین
یا زن  زن باش رو یا مرد مرد
گه چنان تا چند باشی گه چنین
چون سخن دیوانه وارست ایمنم
از گزند نکته گیر و حرف چین
بر فلک هر لحظه تحسین می کنند
آفرین باد ای نزاری آفرین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
خوش است آن دو چشم مخمور و خوش آن دو زلف مشکین
خوش است آن لبان باریک و خوش آن دهان شیرین
خوش است آن بر و بنا گوش و میان طاق ابرو
خوش است آن بن دو بازو و سرو دو دست سیمین
عجب از کسی بمانم که بدید و خواهد اکنون
که دگر جهان ببیند به دو دیده جهان بین
به حیات اهل معنی که تصورم نبندد
چو تو صوتی که باشد به نگارخانۀ چین
به هر امتحان که خواهی بکن التماس خدمت
که گرم به کفر گویی که برو بگردم از دین
به قیاس احتیاجم نبود به صور محشر
ز لحد برآورم سر چو تو بگذری به بالین
تو اگر چه پادشاهی نظری به کهتران کن
که بزرگ زادگان را هنرست شرط تمکین
نه نزاری فضولی که به مرگ خود نمیری
به تو پیش ازین بگفتم پس کار خویش بنشین
چو مگس دو دست بر سر بنشسته در برابر
که نمی دهند شکر به تو شوربخت شیرین

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
به جفا دست برآورد و کمر بست به کین
چه کنم دست وفا بر نتوان بست چنین
یار بدخو و ملامت ز پس و دشمن پیش
غفرالله که دارد سر و کاری به ازین
سرو قدی که روان تازه کند چون طوبا
ماه رویی که بد و فخر کند حورالعین
چون بود ماه چنان خاصه بود آهو چشم
چون بود سرو روان خاصه بود کوه سرین
زهره طبعی که اگر گردش رقص ش بیند
دف بیندازد و بر خاک نهد زهره جبین
زهره گر بر ورق صفحۀ رویم بیند
اشک من عقد بنا گوش کند چون پروین
دل مسکین مرا بیند و رحمت نکند
سنگ باشد که ترحم نکند بر مسکین
شب روان بر سر کویش همه شب در گل پای
بس که خوناب سرم خاک درش کرده عجین
نالۀ زار نزاری نرسیده ست بدو
که به سنگ ار برسد موم شود زیر نگین
سخنم گر نرسیده ست بدو بس عجب است
چون بود آن که به گوشش نرسد در ثمین
گر سکندر همه آفاق به شمشیر گرفت
زور و زر بودش و مال و سپه و رای رزین
نیست چندان عجب است این ز نزاری فقیر
که مسلم به سخن کرد همه روی زمین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر بدانی که من از عشق که ام زار چنین
نکنی بر من دل سوخته انکار چنین
تو ندانی که مرا با که سر و کار افتاد
که برفته ست دل و دست من از کار چنین
نه که من رسم محبت به جهان آوردم
کاین همه ولوله برخاست به یک بار چنین
تا نیفکند مژه بخیۀ اشکم بر روی
عشق من فاش نشد بر سر بازار چنین
با صبا گفتم اگر هیچ مجالت باشد
گو مرا ضایع و محروم بمگذار چنین
تو به جام می و عشرت شده مشغول چنان
من به دست غم و اندوه گرفتار چنین
آخر ای اهل نشست از سببی خالی نیست
که ز من دل بر برخاسته بیزار چنین
هیچ  افسرده ندارد غم من تا گوید
چون به سر می بری ای سوخته بی یار چنین
از نزاری  به زاری همه بیزار شدند
که چرا عاشق بی وقت شدی زار چنین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بی دوست این منم که به سر می برم چنین
جان می کنم به هرزه و خون می خورم چنین
در تنگ نای غارت عشق اوفتاده ام
زین ورطۀ مخاطره کی بگذرم چنین
امید واثق است که از لطف بی دریغ
در دست غم رها نکند داورم چنین
هم لطف او کند مگر از روی مرحمت
دفع بلا که می گذرد بر سرم چنین
هر روز دل به واقعه  ای مبتلا بود
مادام تا به چشم خرد بنگرم چنین
دل می برند و هیچ غم من نمی خورند
افسون همی  کنندم و دم می خورم چنین
مسکین نزاری از دل خود رأی در بلاست
دشمن به عز و ناز چه می پرورم چنین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای که دلم ز دست شد جان شما که هم چنین
یک  نفسی دگر مرو بهر خدا که هم چنین
من به وفای عهد تو خورده قسم که هم چنان
تو به هلاک جان من داده رضا که هم چنین
چند که جهد می کنم تا تو ستیز کم کنی
هجر تو بیش می کند قصد جفا که هم چنین
هر که بدید روی تو مهر بدید هر زمان
مه ز جسد برآورد وا اسفا که هم چنین
هر که بپرسدت که از لاله بنفشه چون دمد
باور اگر نباشدش خط بنما که هم چنین
در عجب آمدش که چون مه به زمین کند نزول
از در خانه ناگهان مست درآ که هم چنین
گوی به سرو بوستان کز قد من خجل شوی
ور ز تو بر رسد که چون خیز به پا که هم چنین
ور بچخد که با فلان عهد چه گونه کرده ای
پیش کن از سر کرم دست وفا که هم چنین
گر ز خط تو سرکشم باش به خون من بحل
بر خط من زمانه گو باش گوا که هم چنین
هیچ غمت مباد اگر مرد نزاری از غمت
من به عذاب لایقم باش هلا که هم چنین
خاک در ترا به چشم آب دهم به مهر دل
بوی وفا دمد به حشر از گل ما که هم چنین

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
ای که از مکر عدو بر خویش می پیچی چنین
نص قرآن گوش کن والله خیرالماکرین
تا شوی از مکر دشمن ایمن از خود دور باش
هیچ دیگر نیست إلا او جز او چیزی مبین
از سر سر بایدت اول قدم برخاستن
تا توانی بود با کروبیان خلوت نشین
شاید ار تضمین کنم بیتی موافق از حکیم
کز ملک بر همت او آفرین باد آفرین
بگذرد از سدرۀ اعلا به قدر و مرتبت
هر که را ملک قناعت شد مسلم بر زمین
مرد تا در تحت فرمان دل ناقص بود
کی تواند زد به هم بر خیر و شر و کفر و دین
رو به خود چیزی مدان چیزی مبین یک باره شو
محو مطلق تا شود علم الیقین عین الیقین
گر به تسلیم و رضا از خویش بیرون آمدی
اینک ای فرزند هین بر شو به فردوس برین
ور برون کردی ز سر سودای خمر و آز و حرص
اینک ای بابا بیا بستان ز ما ماء معین
اعتماد ار می کنی بر فضل مولا کن که نیست
چون توکل در جهان حصن حصین سد متین
از میان حلقۀ مردان چو حلقه بر دری
تا تو باشی چارسو در بند زر هم چون نگین
مسکرات  الوجد می خوان تا نزاری گویدت
چیست خلد و کوثر و شیر و شراب و انگبین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مستم از اقداح مالا مال تو
وز شراب کشف وجد و حال تو
نیست ما را نسبتی با عقل و نفس
زآن که هر مرغی ندارد بال تو
گرچه عقل و نفس ما در عین عشق
هم سلامان است و هم ابسال تو
عقل و نفس و جسم و جان آماده اند
منتظر بر عزم استقبال تو
تا بر افتد کفر و دین و ما و من
آرزومندم به استیصال تو
بر تو هرگز من نمی خواهم بدل
هم تو باشی هم تویی ابدال تو
چون منی را خود به بازار قبول
بر نیارد قیمتی دلال تو
آسمان گر بر زمین افتد چه باک
چون بود ثابت قدم حمال تو
در جوار عشق سدی محکم است
گو جهان بر هم زند زلزال تو
بگذرانم وادی وهم و خیال
گر برون آیم به استدلال تو
با نزاری گفتم ای شوریده سر
با که گویم فصلی از احوال تو
گفت ای عقل از ملامت تا به کی
چند از این بی هوده قیل و قال تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
رفتی و یک نفس نرفت از نظرم خیال تو
بی خبرم ز خود ولی با خبرم ز حال تو
جان به لب رسیده را در قدم صبا کشم
گربه من آورد شبی مژدۀ اتصال تو
مهر تو بر که افکنم بوی تو از که بشنوم
هم به خیال روی تو کیست دگر همال تو
یار به هیچ داستان نیست به اعتبار من
سرو به هیچ بوستان نیست به اعتدال تو
آیت صبح قدرتی پرتو نور عزتی
عقل از آن نمی رسد در صفت کمال تو
عین صفا کجا بدی در دل مهربان من
گرنه ز مهر آسمان فیض دهد جمال تو
گردن صد هزار دل قید جمال کرده اند
حلقۀ دام زلف تو دانۀ دام خال تو
جز به نسیم وصل تو نیست امید زندگی
واسطۀ حیات شد رایحۀ شمال تو
شیفتگی و بی خودی چون نکنم که عقل من
تا بچشد جرعه  ای نیست شد از زلال تو
بس که به روزگارها قصه تو نزاریا
نقل سفینه ها کنند از پی انتقال تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
کارم از دست بشد دست من و دامن تو
گر نداری سر من خون و گردن تو
اندک اندک ز سرم دست وفا باز مگیر
ورنه مشهور کنم رسم جفا کردن تو
دل چون موم مرا از تف هجران مگداز
تا شکایت نکنم از دل چون آهن تو
رحم کن بر دل چون آتش من تا نزند
برق احداث چنین صاعقه در خرمن تو
جز به زاری چو زر و زور ندارم چه کنم
چون درآیم به سر پنجۀ شیرافکن تو
دردی درد فرو می برم و می دانم
که به هرکس نرسد جام زلال از دن تو
دست من کی به سر زلف دراز تو رسد
که صبا هم به ادب گردد پیرامن تو
زهره خواهد که به گیسوی معنبر هر روز
خاک آن کوی بروبد که بود مسکن تو
هر سحر تازه حیاتی به نزاری بخشد
هر نسیمی که برد باد ز پیراهن تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باد صبا بر گرفت بوی عرق چین تو
نافۀ مشک تتار نیفۀ پرچین تو
کاش که من باد می تا چو صبا هر سحر
راه گذر یابمی بر سر بالین تو
باد صبا نرم نرم گه گه از آن می وزد
تا ننشیند غبار بر گل نسرین تو
غیرت سرو و سمن قامت و سیمای تو
رشک ختا و ختن نافۀ مشکین تو
صفحه رویم شود از قطرات مژه
راست مرصع چنانک خوشۀ پروین تو
آفت عقل است و هوش غمزۀ خون ریز تو
راحت جان است و دل لعل در آگین تو
بس که نویسند باز تجربه را عاشقان
از ورق روزگار مهر من و کین تو
عاقبت از شور من هیچ نشد حاصلی
نیست نصیبم مگر از لب شیرین تو
خون نزاری مریز تا به کی آخر ستیز
گرچه انصاف و داد نیست در آیین تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
باز مرا مست کرد بوی عرق چین تو
در سرم افتاد شور ز آن لب شیرین تو
عنبر زلف تو برد رونق مشک ختا
قاعدۀ نو نهاد طره پر چین تو
نافۀ آهوی چین خشک شد از رشک آنک
هم چو بلور ترست نافۀ سیمین تو
بستر و بالین من نیست به جز خاک و خشت
رقص کنان هندوان بر گل نسرین تو
گر درر چشم من جمع کند جوهری
باز نداند کس از خوشۀ پروین تو
حسن و جمال و جلال این همه داری و لیک
رسم وفا پروری نیست در آیین تو
شد دل تنگم خراب نی غلطم خون ناب
راست بگویم ز چه از دل سنگین تو
عیب نزاری کنی گر کند آشفتگی
شیفته می داردش بوی عرق چین  تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
دل برا در آرزوی روی شهر آرای تو
عمر من بگذشت و من نگذشتم از سودای تو
گر مرا آن دست رس باشد که باد صبح را
دامنت بگرفتمی افتادمی در پای تو
بر گذرگاه تو می خواهم که در خاکم نهند
تا مگر بر خاکم افتد سایۀ بالای تو
بیش ازین طاقت نمی آرم بکن درمان من
زانک خونم می خورد هجران دردافزای تو
مرحمت کن در هلاک جان من چندین مکوش
گر فراق این است حاجت نیست استیلای تو
جز ترا ره نیست در خلوت سرای جان من
خود محال است این که بنشیند کسی بر جای تو
از خیالت پرس اگرچه بر تو خود پوشیده نیست
تا به فرصت عرضه دارد حال من بر رأی تو
غرق شد در بحر عشقت چون نزاری سد هزار
خود نزاری چیست کم تر قطره از دریای تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای به تو آرزوی من بیش تر از جفای تو
سر برود ولی ز سر کم نشود هوای تو
دشمن و دوست گو بکن هر غرضی که ممکن است
جور همه جهانیان من بکشم برای تو
باقی  عمر بر درت سر بنهم به بندگی
نا کسم ار نطق زنم مختلف رضای تو
مونس من خیال تو دولت من وصال تو
قبلۀ من جمال تو کعبۀ من سرای تو
از در تو کجا روم آری اگر ترا کسی
هست به جای من مرا نیست کسی به جای تو
بر سر آب و آتشم از دل و دیده رحم کن
باد نفاق در سرم نیست به خاک پای تو
ظاهر اگر نمی کنی میل به دوستی من
روشنیی به خاطرم می رسد از صفای تو
دست به دوستی زدم از تو مدد به همتی
حاجت من برآید از معجزۀ دعای تو
گفت نزاریا بکش بار جفا که عاقبت
شاخ امید بر دهد از اثر وفای تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
آخر ای دوست کجایی که چنانم بی تو
که سر از پای و شب از روز ندانم بی تو
اشتباهی بنماند که تویی هستی من
چون که از هستی خود نیست گمانم بی تو
نه همان بلبل دیوانۀ عشقم یارب
که چنین بسته لب و گنگ زبانم بی تو
مهر پیمان تو بر دیده و دل بنهادم
خاک در چشم دل و دیده فشانم بی تو
تا به خدمت نرسم باز نبینم رویت
کافرم گر نفسی خوش گذرانم بی تو
چه عجب گر تو شبی زنده گذاری بی من
عجب آن روز که من زنده بمانم بی تو
شفقتی کن که دلم بر سر پا منتظرست
مرحمت کن که روان است روانم بی تو
ناتوانم چه کنم بی تو نمی یارم بود
چند گویم نتوانم نتوانم بی تو
هم به امید تو خواهم که بماند جانم
که نه از مرگ بتر صحبت جانم بی تو
از صبا پرس شبی حال نزاری نزار
تا نشانی دهد از نام و نشانم بی تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دریغ آن همه امید من به یاری تو
دریغ آن همه اخلاص و دوستاری تو
کجا شد آن همه پیوند و مهربانی ها
کجا شد آن همه سوگند و جان سپاری تو
همان نیی که شبان در فراق من تا روز
به آسمان برسیدی خروش و زاری تو
همان نیی که جهانی به رشک ما بودند
هم از محبت من هم ز دوست داری تو
غریب نیست جنون از دل فضولی من
شگفت نیست فریب از زبان جاری تو
عزیز بودم چون نور دیده در همه چشم
چو خاک ره شدم اکنون به سعی خواری تو
جزای خدمت من بود و شرط عهد و وفا
خدای تو بدهادم ز حق گزاری تو
مرا ز روی تو باری بسی خجالت هاست
نه از گناه خود اما ز شرم ساری تو
روا بود که برون آورم دل از سینه
به پیش سگ فکنم از ستیزه کاری تو
وگر حدیث کنم خود دلت به درد آید
که در چه غصه جگر می خورد نزاری تو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای دل سودایی من چند ز رعنایی تو
آفت بد نامی من غایت رسوایی تو
مشعله بر سر کردی فتنه برون آوردی
یاد جگرخواری من در غم تنهایی تو
بهره نخواهی بردن غره نخواهم گشتن
تو ز سبک باری من من ز شکیبایی تو
صبر کنم تا چه شود کار فرو بستۀ من
هم بگشاید روزی تعبیه آرایی تو
گشت ز بی دادی تو طاقت من طاق شده
عمر گران مایه من در سر خودرایی تو
چند تحمل کردم تا ز جفا در گذری
صاف نشد با دل من خاطر هرجایی تو
کیست نزاری که کند با چو تویی دل بازی
گرچه چو او هست بسی واله و شیدایی تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | - U U -
ماییم و نیم جان و جهانی و نیم جو
جان از برای می که ستاند زما گرو
ای یار اگر نداری طاقت گریز کن
چون از مصاف عشق برآمد غریو و غو
میدان عشق و معرکۀ عشق و زخم  عشق
گر هیچت اختیار بود در میان مرو
گر برگ جای دوست نداری و راه  دوست
در تنگ نای عشق سر خویش گیر و دو
ما با حواریان سماوات در گویم
اینک نهاده ایم به دعوی قدم به گو
طوبا به چشم وهم مصور کند خطیب
بی چاره سیاه می طلبد از نهال نو
گر سیر شد ز مؤعظۀ عاقلان دلت
تذکیر عاشقانه بیا و ز من شنو
إلا به پای مردی جبریل پای مرد
بر طاق آسمان نتوانند بست خو
در کیش عاشقان برافکنده عقل و حکم
در پیش آفتاب جهان تاب تیغ و ضو
در کشت زار عالم دنیا نزاریا
إلا به داس همت مردان مکن درو
خواهی بهشت عدن بگویم ترا عیان
از حلقۀ ولایت عدنان برون مشو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به دادخواه ز دست تو می روم سوی اردو
مگر خلاص دهندم ز پای مال غم تو
به آن امید که یرغوچیان حضرت اعلا
به حکم یاسه روانت در آورند به یرغو
به خیره چند کشی بی گناه خلق جهان را
به تیر غمزه ی خون ریز از آن کمان دو ابرو
من از ولایت اینجوی پادشاه جهانم
خراب شد ز دو هندوی تو ولایت اینجو
شد از دو چشم سیه کار تو خراب جهانی
جهان چنین نگذارد کسی به دست دو هندو
چو عرضه داشت کنم هیچ اشتباه ندارم
که داد من بستاند از آن دو غمزۀ جادو
اگر چنان که نترسی ز بازخواست ندانم
چه عادت است که داری زهی سرشت و زهی خو
و گر به صلح گرایی و از خدای بترسی
صفا خلاف برانگیزد از میانۀ هر دو
مکن ستیزه مکن بیش با نزاری مسکین
خموش چند بود خاصه ناطق است و سخن گو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ندانم آفتاب است آن اگر رو
کمند عنبرین است آن اگر مو
به چین بفرست تا کاسد شود مشک
نسیمی از عرق چین سمن بو
خروج زنگیان چین زلفت
به حسن آباد رویت از همه سو
خطایی بود کاستیلا گرفتند
چنین بر ملک رویت خیل هندو
دلم پیرامن آن چشمۀ نوش
نمی گردد ز پیش  چشم جادو
ز پیش غمزه ی چشم تو برخاست
فرود آمد خوشی بر طاق ابرو
به چشمت اشک من خوارست چون شد
گشاده از در دندانت لؤلو
مرو با عشق در میدان به بازی
که با او بر نیاید کس به بازو
ز من ای یار آهو چشم مگریز
نه هم بالین مجنون بود آهو
اگر از ما گناهی رفت توبه
به الطاف تو مطموعیم و مرجو
بزرگان از سر حسن عقیدت
گنه داران بسی کردند معفو
سری دارم فدای آستانت
به پای خود نخواهم رفت ازین کو
نزاری گر دلت بیمار عشق است
درین دارالشفاء در دست دارو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای چون قدت نخاسته در جوی بار سرو
نارسته چون تو در چمن روزگار سرو
سرو پیاده در چمن باغ دیده اید
چون تو چمن ندید و نبیند سوار سرو
ناممکن است و ممتنع این خود که هم چو تو
صید دل ملوک کند در شکار سرو
بر سرو سیب نبود و شفتالوی و انار
بر سرو تست هر سه زهی باردار سرو
هرگز نداشته ست زنخدان هم چو سیب
هرگز نداشته ست ز خون انار سرو
شیرین ترست بوسۀ تو از نبات مصر
هرگز نبات مصر کی آورد بار سرو
هیچ دگر مگیر که دیده ست در جهان
نسرین بر و بنفشه خط و گل عذار سرو
بگرفت هم چو لاله ز جان جام مل به دست
بنشست هم چو خرمن گل در کنار سرو
دارد قبای سبز و ندارد بر چو سیم
همواره ز آن خجل بود و شرم سار سرو
سرسبز و تازه روی بود در خزان از آن
می زیبدش که فخر کند بر چنار سرو
گر دعوی ثبات کند دارد این قدم
با گرم و سرد ساخته مردانه وار سرو
بر راستی قامت چالاک و چست  دوست
این جا ردیف کرد نزاری زار سرو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بیا که جان منی جان من بیا بمرو
مکن به کام رقیبان مکن مرا بمرو
اگر رضای تو در کشتن من است بکش
رضا رضای تو دارم بدین رضا بمرو
به هر قفا که دهی شاکرم هلا باز آی
به هر جفا که کنی راضی ام بیا بمرو
به سوز سینه ی من مبتلا شوی بنشین
روا مدار بترس آخر از خدا بمرو
اگر به مصلحت از دست من بخواهی رفت
به رغم مدعیان از سر وفا بمرو
هر آن جفا که ز بیگانه می رود بر من
رواست گو ز دلم داغ آشنا بمرو
گر از سر تو برفت آن که دست گیرت بود
تو باری از سر پیمان نزاریا بمرو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر شبکی نشستمی با بت خویش رو به رو
وه که چه عیش کردمی تازه به تازه نو به نو
گه لبکش مزیدمی گه زنخش گزیدمی
گه گل وصل چیدمی رنگ به رنگ بو به بو
گه شکرش ربودمی گه کمرش گشودمی
گاه ز وصل سودمی سینه به سینه رو به رو
هم چو قدش ندیده ام سرو به هیچ بوستان
گر چه بسی بگشته ام باغ به باغ جو به جو
چند ترا طلب کنم خانه به خانه در به در
چند گریزی از برم کوچه به کوچه کو به کو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
خوش است بر لب قلزم نشسته در باکو
به یاد روی تو ساغر به دست اما کو
شراب راوق و آواز چنگ و ضرب اصول
من و تو و دو حریف دگر دریغا کو
به کام دل ز فلک داد عیش بستانیم
به یک صبوح ولی مجلسی مهیا کو
چه چاره کردم و دریا نمی شود مغلوب
که در کشم به دمی کشتی چو دریا کو
شدم نزار چو سوزن در انتظار خلاص
سری ز رشتۀ این انتظار پیدا کو
ز هر مراد توان بهره برگرفت به صبر
بلی به صبر ولی خاطر شکیبا کو
اگر ثبات قدم را به خویشتن داری
دلی به کار شود دل کجاست ما را کو
سیاه شد جگرم بس که خویشتن دیدم
ز خویشتن بسم آخر دل مصفا کو
به نقد وقت قناعت کنم که این الوقت
گذشت دی و نزاری امید فردا کو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
باد بهار می وزد بادۀ خوش گوار کو
بوی بنفشه می دمد ساقی گل عذار کو
پردۀ نام و ننگ من در سر بانگ چنگ شد
تا رگ چنگ برکشد مطرب پرده دار کو
تنگ و سبوی باز بین دیگ سه پایه واطلب
هر چه بود ز بیش و کم ماحضری بیار کو
هم به کنارم افکند کشتی می ز بحر غم
تا به میان در افکنم کشتی می کنار کو
نقد حیات صرف شد در سر نسیه ای مگر
تا به مراد دل رسد مهلت روزگار کو
نقد حیات مختصر در سر انتظار شد
حاصل یک نظر مرا زین همه انتظار کو
جان و دلم فدای او هر دو جهان برای او
یک دل باخبر کجا یک قدم استوار کو
باغ و سرا و بوستان اسب و قبا و سیم و زر
دولت و عزت و شرف این همه هست یار کو
گفت پدر نزاریا بیش مده ز دست دل
گفتمش ای پدر مرا بیش و کم اختیار کو
گر چه ز کنج عافیت باز برون نیامدی
با تو قرار داده ام لیک مرا قرار کو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
برآوردند طوفان از جهان دیوان سلیمان کو
ز سحر سامری پر شد همه آفاق ثعبان کو
طبیبان عاجز و مضطر فرو ماندند از این علت
بلی درد فراوان هست اندک مایه درمان کو
زبان با دل چو نبود راست ایمان کی بود صادق
شهادت گوی بسیارند اما اهل ایمان کو
تو دعوی می کنی با من که من در عالم رتبت
مطیع حکم سلطانم و لیکن حکم سلطان کو
اگر من با تو برگویم که حجت نیست بی فرمان
تو خواهی گفت اگر از حکم سلطان است فرمان کو
منت گویم که کشفی می رود در عالم باطن
تو خواهی حجت آوردن که حجت کیست برهان کو
مسلمانی اگر گویم به تسلیم است خواهی گفت
درست است این سخن آری مقرر شد مسلمان کو
مرا الزام خواهی کرد بر شرط مسلمانی
سخن خود با سخن دان است اما آن سخن دان کو
نزاری پیش پا بنگر مگو اسرار پنهانی
سخن خود با سخن دان است سخن دانی چو سلمان کو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
من به جان آمده ام راه سوی جانان کو
سخت است دشوار طریقی ست رهی آسان کو
کوره ی سینه پر آتش هجران دارم
درد دیرینه ی ما را دم آن درمان کو
وصل خود عاقبت الامر به ما بازآید
مرد برخاستن قاعده ی هجران کو
بر محبت چه دلیلی ست فدا کردن جان
عید درکیش قدیم است ولی قربان کو
هر کسی را به سر خود سر و سامانی هست
سر و سامان من بی سرو سامان کو
من برانداختۀ عشقم و در باخته پاک
هر چه آن بودم خود هیچ نبودم آن کو
ای نزاری مکن از عالم تسلیم غلو
گر مسلم شده ای مرتبۀ سلمان کو
در پریشانی اگر مجتمعی مردی مرد
استقامت ز کجا خاصه درین دوران کو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -