نشست از بر باره بادپای
به دست اندرش نیزه جان ربای
به سوی طغان شاه شد رزم جوی
درآورد با او زکین رو به روی
سر از بهر پیکار چون برفراخت
طغان شاه همان لحظه او را شناخت
برو برخروشید کای شوخ چشم
چرا رو نهادی سوی کین و خشم
مرا بازگو راز خود سر به سر
چگونه فتادی به صندوق در
نپوشید مهوش ازو راز را
فروخواند آغاز و انجام را
ز افسون نما و ز فرخنده سام
هم از بند شاهنشه خویش کام
همان رستن سام از زیر بند
همان از پری زاد و افسون و بند
سر حقه راز را برگشاد
ز صندوق دیگر سخن کرد یاد
طغان شه چو بشنید گفتار او
نکرد هیچ آهنگ پیکار او
بدو گفت ازین غم به دل در مدار
ز انده روان را مکن شرمسار
بیا تا گذر سوی خلخ کنیم
ز گفتارها روز فرخ کنیم
چنین پاسخش داد گلرخ بدو
که هرگز ندارم چنین آرزو
ز مام و ز باب و برادر چه غم
که سام نریمان بود همدمم
همانا نگردم به گفت تو رام
سزد گر بتابی ز کینه لگام
به نفرین طغان شاه بگشاد لب
همی گفت روز تو بادا چو شب
همه نام ما از تو شد زیر ننگ
به تو روز بادا شب قیررنگ
بگفت این و با نیزه جان ربا
سوی رزم آن ماهوش کرد را
چه خوش گفت دستور شه با مهان
که دختر مبادا به گرد جهان
شهی را که در پرده دختر بود
همانا که آن شه بداختر بود
هم اکنون کنم روز تو قیررنگ
نمانم که سازی به گیتی درنگ
پری رخ بپیچید از کین عنان
درآمد ابا نیزه جان ستان
به یکدیگران اندر آویختند
ز بس خون به هامون فرو ریختند
مقارن چو پیکار ایشان بدید
بترسید و شد چهره اش شنبلید
بگفتا پری دخت با شهریار
همانا نتابد گه کارزار
طغان پایدار است و مردافکن است
به مردانگی شهر بر هم زن است
پریوش به رزمش شود سست رای
مبادا فتد نخل قدش ز پای
ز اندیشه ها چون رهایی نیافت
چو صرصر سوی دیو زاده شتافت
ورا دید همچون دمنده نهنگ
رخ دشت کرده ز خون لعل رنگ
پیاده همی جست برسان شیر
سران را ز پیکار می کرد سیر
همی زد به جنگ آوران چوبدست
سران را ز افراز می کرد پست
ز وی بر دلیران جهان تنگ شد
مقارن به نزدیک فرهنگ شد
ورا کرد آگاه از ماه روی
که بنهاد سوی طغان شاه روی
کمربسته با شاه پرخاشجوست
همانا که رزمش نه بر آرزوست
طغانشاه در رزم نیک اختریست
بویژه که پیکارجو دختریست
کجا ماهوش را بود تاب او
تو داری گه رزم پایاب او
به یاری او ره سپر شو به جای
که او را نباشد بر شاه پای
مقارن چو او را خبر داد ازین
برافراخت رخ نامدار گزین
خروشان و جوشان چو شیر نژند
سوی شاه شد نامدار بلند
چو آمد بر شاه رزم آزمای
ورا دید چون کوه بر بادپای
پری دخت را بارگی کرده پست
برآورده شمشیر و بگشاده دست
فتاده به پایین مهوش سمند
رخ ماه سیماش گشته نژند
طغانشاه باره برانگیخته
پی خون او تیغ آهیخته
همی خواست کز وی ببرد روان
پری دخت از بخت بد بد نوان
که فرهنگ آمد بدان جایگاه
چو تندر یکی نعره ای زد به شاه
بدو گفت کای بدگهر شهریار
رسیدم به جا بر یکی پایدار
به چشم طغان شد جهان قیررنگ
دگر ره سوی نامور شد به جنگ
ندانی که رو به چو شیر ژیان
ببیند گریزد ز چنگش توان
کنونت نمایم یکی تیغ تیز
که از ضرب تیغم شوی ریزه ریز
ندانست کز گردش روزگار
چه چیز آیدش بی گمان در کنار
بگفت و چو آتش درآمد ز جا
برانگیخت که پیکر بادپا
بزد بر سرش آتش آبگون
همی خواست کو را درآرد نگون
ز تیغش بدزدید فرهنگ سر
وز آن پس خروشید چون شیر نر
بدان سان بزد بر سرش چوبدست
که با باره با خاک گردید پست
روان چون بتابید رخ از طغان
برآورد بر سوی لشکر فغان
که یکسر ز پیکار تابید روی
مسازید پیکار و رزم آرزوی
که باشد پری دخت خود شاهتان
نماید به نیک اختری راهتان
پریوش شما را کنون است شاه
نباید که گردید ازین نیکخواه
طغان شه چو بر خاک افکنده شد
سپاهش به یک ره پراکنده شد
پری دخت و فرهنگ با یاوران
به خلخ نهادند رو در زمان
بیامد به جای برادر نشست
بزرگان نشستند بالای دست
مهان را ز کار خود آگاه کرد
یکی را ز خویشان خود شاه کرد
سه ره سه هزار از دلیران کین
کزین کرد کاید سوی شهر چین
ببخشید بر سرکشان سر به سر
ز زر و ز هر گونه در و گهر
همه ساز شاهی که بود از طغان
همه گنج هایی که بود از نهان
سراسر به پشت هیون کرد بار
بدان سان که بایست آراست کار
خود اندر عماری نهان کرد روی
به سر شد سوی شهر چین راه جوی
مقارن که مرد جهان دیده بود
خردمند و بیدار و سنجیده بود
همی راند در پیش باره چو باد
دلش گشت از بند فرخنده شاد
همان دیوزاده به پیش سیاه
پیاده سپردی شب و روز راه
چو شد داوری طغان اسپری
سخن بازگویم ز سام و پری

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -