cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ای خیال قامتت آه ضعیفان را عصا
بر رخت نظاره ها را لغزش از جوش صفا
 نشیه صدخم شراب از چشم مستت غمزه ای
 خونبهای صد چمن از جلوه هایت یک ادا
 همچوآیینه هزارت چشم حیران رو به رو
 همچوکاکل یک جهان جمع پریشان درقفا
 تیغ مژگانت به آب ناز دامن می کشد
 چشم مخمورت به خون تاک می بندد حنا
 ابروی مشکینت از بار تغافل گشته خم
 مانده زلف سرکشت ز اندیشه دلها دوتا
 رنگ خالت سرمه در چشم تماشا می کند
 گرد خطت می دهد آیینه دل را جلا
 بسته بر بال اسیرت نامه پرواز ناز
 خفته در خون شهیدت جوش گلزار بقا
 ازصفای عارضت جان می چکدگاه عرق
 وز شکست طره ات دل می دمد جای صدا
 لعل خاموشت گر از موج تبسم دم زند
 غنچه سازد در چمن پیراهن ازخجلت قبا
 از نگاهت نشیه ها بالیده هر مژگان زدن 
 وز خرامت فتنه ها جوشیده از هر نقش پا 
هرکجا ذوق تماشایت براندازد نقاب
 گر جمالت عام سازد رخصت نظاره را
 آخر از خود رفتنم راهی به فهم ناز برد 
کیست گردد یک مژه برهم زدن صبرآزما
 مردمک از دیده ها پیش از نگه گیرد هوا
 سوختم چندانکه با خوی توگشتم آشنا 
عمرها شد درهوایت بال عجزی می زند
تاکجا پروازگیرد بیدل از دست دعا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
او سپهر و من کف خاک اوکجا و من کجا
داغم از سودای خام غفلت و وهم رسا
عجز راگر در جناب بی نیازیها رهی ست
اینقدرها بس که تاکویت رسد فریاد ما
نیست برق جانگدازی چون تغافلهای ناز
بیش از این آتش مزن در خانه آیینه ها
هرکه را الفت شهید چشم مخمورت کند
نشیه انگیزد زخاکش گرد تا روز جزا
از نمود خاکسار عشق نتوان داد عرض
رنگ تمثالی مگر آیینه گردد توتیا
نیست در بنیاد آتش خانه نیرنگ دهر
آنقدر خاکستری کایینه ی گیرد جلا
زندگی محمل کش وهم دوعالم آرزوست
می تپد در هر نفس صدکاروان بانگ درا
آرزو خون گشته نیرنگ وضع نازکیست
غمزه درد دور باش و جلوه می گوید بیا
هرچه می بینم تپش آماده صد جستجوست
زین بیابان نقش پا هم نیست بی آوازپا
قامت او هرکجا سرکوب رعنایان شود
سرو راخجلت مگر درسایه اش داردبه پا
هرنفس صد رنگ می گیرد عنان جلوه اش
تاکند شوخی عرق آیینه می ریزد حیا
بال وپر برهم زدن بیدل کف افسوس بود
خاک نومیدی به فرق سعی های نارسا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
کرده ام باز به آن گریه سودا سودا
که ز هر اشک زدم بر سر دریا دریا
ساقی امشب چه جنون ریخت به پیمانه هوش
که شکستم به دل از قلقل مینا مینا
محو اوگشتم و رازم به ملاء توفان کرد
هست حیرانی عاشق لب گویا گویا
داغ معماری اشکم که به یک لغزیدن
عافیتها شد ازین آبله برپا برپا
دردعشقم من و خلوتگه رازم وطن است
گشته ام اینقدر از ناله رسوا رسوا
نذر آوارگی شوق هوایت دارم
مشت خاکی که دهد طرح به صحرا صحرا
دل آشفته ما را سر مویی دریاب
ای سرموی توسرکوب ختنها تنها
دور انسان به میان دو قدح مشترک است
تا چه اقبال کند جام لدن یا دنیا
تا تقاضا به میان آمده  مطلب رفته ست
نیست غیر ازکف افسوس طلبها لبها
بیدل این نقد به تاراج غم نسیه مده
کار امروزکن امروز ز فردا فردا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جولان ما فسرد به زنجیر خواب پا
واماندگی ست حاصل تعبیر خواب پا
ممنون غفلتیم که بی منت طلب
ما را به ما رساند به شبگیر خواب پا
واماندگی ز سلسله ما نمی رود
چون جاده ایم یک رگ زنجیر خواب پا
در هر صفت تلافی غفلت غنیمت است
تاوان ز چشم گیر به تقصیر خواب پا
نتوان به سعی آبله افسردگی کشید
خشتی نچیده ایم به تعمیر خواب پا
اظهار غفلت طلبم کار عقل نیست
نقاش عاجزست به تصویر خواب پا
آخر سری به عالم نورم کشیدن است
غافل نی ام چو سایه ز شبگیر خواب پا
سامان آرمیدگی موج گوهریم
ما را سری ست برخط تسخیرخواب پا
بیدل دلت اگرهوس آهنگ منزل است
ما و شکست کوشش وتدبیر خواب پا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
خط جبین ماست هم آغوش نقش پا
دارد هجوم سجده ما جوش نقش پا
راه عدم به سعی نفس قطع می کنیم
افکنده ایم بار خود از دوش نقش پا
رنج خمار تا نرسد در سراغ دوست
بستم سبوی آبله بر دوش نقش پا
چون جاده تا به راه رضا سر نهاده ایم
موج گل است بر سر ما جوش نقش پا
سامان عیش ما نشود کم ز بعد مرگ
تا مشت خاک ماست قدح نوش نقش پا
ماییم و آرزوی جبین سایی دری
افسر چه می کند سر مدهوش نقش پا
چشم اثر ندیده ز رفتار ما نشان
چون سایه ام خراب فراموش نقش پا
هر سر که پخت دیگ خیال رعونتی
پوشیدش آسمان ته سرپوش نقش پا
مستانه می خرامی و ترسم که در رهت
با رنگ چهره ام بپرد هوش نقش پا
در هر قدم ز شوق خرام تو می کشد
خمیازه فغان لب خاموش نقش پا
گاه خرام می چکد از پای نازکت
رنگ حنا به  گرمی آغوش نقش پا
رنگ بنایم از خط تسلیم ریختند
یک جبهه سجده است بر و دوش نقش پا
بیدل ز جوش آبله ام در ره طلب
گوهرفروش شد چو صدف  گوش نقش پا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روزی که زد به خواب شعورم ایاغ پا
من هم زدم ز نشیه به چندین دماغ پا
رنگ حنا زطبع چمن موج می زند
شسه ست گویی آن گل خودرو به باغ پا
سیر بهار رنگ ندارد گل ثبات
لغزد مگر چو لاله کسی را به داغ پا
آنجا که نقش پای تو مقصود جستجوست
سر جای موکشد به هوای سراغ پا
جز خاک تیره نیست بنای جهان رنگ
طاووس سوده است به منقار زاغ پا
با طبع سرکش اینهمه رنج وفا مبر
روز سوار شب کند اسب چراغ پا
یک گام اگر ز وهم تعلق گذشته ای 
بیدل درازکن به بساط فراغ پا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آخر ز فقر بر سر دنیا  زدیم پا
خلقی  به جاه تکیه زد و ما زدیم پا
 فرقی نداشت عز ت و خو اری  در این بساط
 بیدار شد غنا به طمع تا زدیم پا
 از اصل  دور ماند جهانی به ذوق فرع
 ما هم یک آبگینه به خارا زدیم پا
 عمری ست  طعمه خوار هجوم ندامتیم
 یارب چرا چو موج به دریا زدیم پا
 زین مشت پر که رهزن آرام کس مباد
 بر آشیان الفت عنقا زدیم پا
 قدر شکست دل نشناسی ستمکشی ست 
 ما بی خبر به ریزه مینا زدیم پا 
طی شد به وهم عمر چه دنیا چه آخرت
زین یک نفس تپش به کجاها زدیم پا
 مژگان بسته سیر دو عالم خیال داشت
 از شوخی نگه به تماشا زدیم پا
 شرم سجود او عرقی چند ساز کرد
 کز جبهه سودنی به ثریا زدیم پا
 واماندگی چو موج گهر بی غنا نبود
 بر عالمی ز آبله پا زدیم پا
 چون اشک شمع در قدم عجز داشتیم 
 لغزیدنی که بر همه اعضا زدیم پا 
بیدل ز بس سراسر این دشت کلفت است
 جز گرد برنخاست به هرجا زدیم پا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به اوج کبریا کز پهلوی عجز است راه آنجا
سر مویی گر اینجا خم شوی بشکن کلاه آنجا
ادبگاه محبت ناز شوخی برنمی دارد
چو شبنم سر به مهر اشک می بالد نگاه آنجا
به یاد محفل نازش سحرخیزست اجزایم
تبسم تا کجاها چیده باشد دستگاه آنجا
مقیم دشت الفت باش و خواب ناز سامان کن
به هم می آورد چشم تو مژگان گیاه آنجا
خیال جلوه زار نیستی هم عالمی دارد
ز نقش پا سری باید کشیدن گاه گاه آنجا
خوشا بزم وفا کز خجلت اظهار نومیدی
شرر در سنگ دارد پرفشانی های آه آنجا
به سعی غیر مشکل بود ز آشوب دویی رستن
سری در جیب خود دزدیدم و بردم پناه آنجا
دل از کم ظرفی طاقت نبست احرام آزادی
به سنگ آید مگر این جام و گردد عذرخواه آنجا
به کنعان هوس گردی ندارد یوسف مطلب
مگر در خود فرورفتن کند ایجاد چاه آنجا
ز بس فیض سحر می جوشد از گرد سواد دل
همه گر شب شوی روزت نمی گردد سیاه آنجا
ز طرز مشرب عشاق سیر بینوایی کن
شکست رنگ کس  آبی ندارد زیر کاه آنجا
زمینگیرم به افسون دل بی مدعا بیدل
در آن وادی که منزل نیز می افتد به راه آنجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به دعوت هم کسی راکس نمی گوید بیا اینجا
صدای نان شکستن گشت بانگ آسیا اینجا
 اگربااین نگونی هاست خوان جود سرپوشش
ز وضع تاج برکشکول می گریدگدا اینجا
 فلک در خاک پنهان کرد یکسر صورت آدم
مصورگرده ای می خواهد از مردم گیا اینجا
 عیار ربط الفت دیگر از یاران که می گیرد
سر وگردن چوجام وشیشه است ازهم جدا اینجا
 جهان نامنفعل گل کرد اثر هم موقعی دارد
عرق واری به روی کس نمی شاشد حیا اینجا
 ز بی مغزی شکوه سلطنت شد ننگ کناسی
به جای استخوان گه خورده می  گردد هما اینجا
 که می آرد  پیام دوستان رفته زین محفل
مگر از نقش پایی بشنویم آواز پا اینجا
 غبار صبح دیدی شرم دار از سیر این گلشن
ز عبرت خاک بر سرکرده می آید هوا اینجا 
اگر در طبع غیرت ننگ اظهار غرض باشد
کف پا میکند سرکوبی دست دعا اینجا
 طرب عمری ست با سازکدورت برنمی آبد
سیاهی پیشتاز افتاد از رنگ حنا اینجا 
روم درکنج تنهایی زمانی واکشم بیدل
 که از دلهای پر در بزم صحبت نیست جا اینجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
پل و زورق نمی خواهد محیط کبریا اینجا
به هرسو سیرکشتی برکمر داردگدا اینجا
دماغ بی نیازان ننگ خواهش برنمی دارد
بلندی زیر پا می آید از دست دعا اینجا
غبار دشت بیرنگیم و موج بحر بی ساحل
سر آن دامن از دست که می گردد رها اینجا
درین صحرا به آداب نگه باید خرامیدن
که روی نازنینان می خراشد نقش پا اینجا
غبارم آب می گردد ز شرم گردن افرازی
ز شبنم برنیایم گر همه گردم هوا اینجا
لباسی نیست هستی را که پوشد عیب پیدایی
سحر از تار و پود چاک می بافد ردا اینجا
شبستان جهان و سایه دولت  چه فخراست این
مگردرچشم خفاش آشیان بندد هما اینجا
حضور استقامت می پرستد شمع این محفل
به پا افتد اگرگردد سر ازگردن جدا اینجا
به دوش نکهت گل می روم ازخویش و می آیم
که می آرد پیام ناز آن آواز پا اینجا
به گوشم از تب و تاب نفس آواز می آید
که گر صدسال نالی بر در دل نیست جا اینجا
امید دستگیری منقطع کن زین سبک مغزان
که چون نی ناله برمی خیزد از سعی عصااینجا
صدای التفاتی از سر این خوان نمی جوشد
لب گوری مگر واگردد وگوید بیا اینجا
هوس  گر چاکی از دامان عریانی به دست آرد
نیفتد در فشارتنگی از بند قبا اینجا
به رنگ آمیزی اقبال منعم نازها دارد
ندید این بیخبر روی که می سازد سیا اینجا
طبایع را فسون حرص دارد در به در بیدل
جهان لبریز استغناست گر باشد حیا اینجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
آبیار چمن رنگ  سراب است اینجا
در گل خنده تصویر گلاب است اینجا
 وهم تا کی شمرد سال و مه فرصت  کار
شیشه ساعت  موهوم حباب  است اینجا
 چیست گردون  هوس افزای خیالات عدم
عالمی را به همین صفر حساب است اینجا
 چه قدر شب رود از خود که  کند گرد سحر
موسفیدی عرق سعی شباب است اینجا
 قد خم گشته  نشان می دهد از وحشت عمر
بر در خانه از آن حلقه رکاب است اینجا
 عشق ز اول علم لغزش پا داشت بلند
عذر مستان به لب موج شراب است اینجا
 بوریا راحت مخمل به فراموشی داد
صدجنون شور نیستان رگ خواب است اینجا
 لذت  داغ جگر حق فراموشی نیست
قسمتی در نمک اشک  کباب است اینجا 
همه در سعی فنا پیشتر از یکدگریم 
با شرر سنگ گروتاز شتاب است اینجا 
رستن از آفت امکا ن تهی از خود شدن است 
تو ز کشتی مگذر عالم آب است اینجا 
زین همه علم و عمل قدر خموشی دریاب 
هرکجا بحث  سیوالی ست جواب است اینجا 
بیدل آن فتنه  که توفان قیامت دارد
 غیر دل نیست همین خانه خراب است اینجا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبح پیری اثر قطع امید است اینجا
تار و پود کفنت موی سفید است اینجا
ساز هستی قفس نغمه خودداری نیست
رم برق نفسی چند نشید است اینجا
جلوه بیرنگی و نظاره تماشایی رنگ
چمن آراست قدیمی که جدید است اینجا
نقشی از پرده درد ا ست گشاد دو جهان
هر شکستی که بود فتح نوید است اینجا
غنچه وا شده مشکل که دلی نگشاید
بستگی چون رود از قفل   کلید است اینجا
مرگ تسکین ندهد منتظر وصل تو را
پای تا سر ز کفن چشم سفید است اینجا
تخم گل ریشه طراز رگ سنبل نشود
هم در آنجاست سعید آنکه سعید است اینجا
مگذر از رنگ که آیینه اقبال صفاست
دود بر چهره آتش شب عید است اینجا
جهد تعطیل صفت نقص کمال ذاتست
یا بگو یا بشنو گفت و شنید است اینجا
در جنون حسرت عیش دگر از بی خبری ست
موی ژولیده همان سایه بید است اینجا
زین چمن هر رگ گل دامن خون آلودی ست
حیرتم کشت ندانم که شهید است اینجا
بوی یأس از چمن جلوه امکان پیداست
دگر ای بیدل غافل چه امید است اینجا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جام امید نظرگاه خمار است اینجا
حلقه دام تو خمیازه شکار است اینجا
عیش ها غیر تماشای زیانکاری نیست
درخور باختن رنگ بهار است اینجا
عافیت می طلبی منتظر آفت باش
سر بالین طلبان تحفه در است اینجا
فرصت برق و شرر با تو حسابی دارد
امتیازی که نفس در چه شمار است اینجا
چه جگرهاکه به نومیدی حسرت بگداخت
فرصتی نیست وگرنه همه کار است اینجا
پرده هستی موهوم نوایی دارد
که حبابیم و نفس آینه دار است اینجا
انجمن در بغل و ما همه بیرون دریم
بحر چندانکه زند موج کنار است اینجا
عجز طاقت همه دم شاهد معدومی ماست
نفس سوخته یک شمع مزار است اینجا
سجده هم ازعرق شرم رهی پیش نبرد
از قدم تا به جبین آبله زار است اینجا
بیدل اجزی جهان پیکر بی تمثالی ست
حیرت آینه با خوبش دچار است اینجا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جوش اشکیم وشکست آیینه دار است اینجا
رقص هستی همه دم شیشه سوار است اینجا
عرصه شوخی ما گوشه ناپیدایی ست
هرکه روتافت به آیینه دچار است اینجا
عافیت چشم ز جمعیت اسباب مدار
هرقدر ساغر و میناست خمار است اینجا
به غرور من وماکلفت دلها مپسند
ای جنون تاز نفس آینه زار است اینجا
نفی خود می کنم اثبات برون می آید
تا به کی رنگ توان باخت بهار است اینجا
هرچه آید به نظر آن طرفش موهوم است
روز شب صورت پشت و رخ کار است اینجا
سایه ام باکه دهم عرضه سیه بختی خویش
روز هم آینه دار شب تار است اینجا
دامن چیده در این دشت تنزه دارد
خاک صیادگل از خون شکار است اینجا
زندگی معبدشرمی ست چه طاعت چه گناه
عرق جبهه همان سبحه شماراست اینجا
عشق می داند و بس قدرگرانجانی من
سنگ شیرازه اجزای شرار است اینجا
چند بیدل به هوا دست وگریبان بودن
جیبت ازکف ندهی دامن یار است اینجا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در خموشی همه صلح است  نه جنگ است اینجا
غنچه شو دامن آرام به چنگ است اینجا
چشم بربند گرت ذوق تماشایی هست
صافی آینه در کسوت زنگ است اینجا
گر دلت ره ندهد جرم سیه بختی توست
خانه آینه بر روی که تنگ است اینجا
طایر عیش مقیم قفس حیرانی ست
مگذر از گلشن تصویر که رنگ است اینجا
در ره عشق ز دل فکر سلامت غلط است
گر همه سنگ بود شیشه به چنگ است اینجا
چرخ پیمانه به دور افکن یک جام تهی ست
مستی ما و تو آواز ترنگ است اینجا
شوق دل همسفر قافله بیهوشی ست
قدم راهروان گردش رنگ است اینجا
از ستمدیدگی طالع ما هیچ مپرس
آنچه پیش تو نگاه است خدنگ است اینجا
طرف دیده خونبار نگردی زنهار
اشک چون آینه شد کام نهنگ است اینجا
شیشه ناداده ز کف مستی آزادی چند
دامن ناز پری در ته سنگ است اینجا
دو جهان ساغر تکلیف ز خود رفتن ماست
دل هرکس بتپد قافیه تنگ است اینجا
منزل عیش به وحشتکده امکان نیست
چمن از سایه گل پشت پلنگ است اینجا
وحشت آن است که ناآمده از خود بروم
ورنه تا عزم شتاب است درنگ است اینجا
بیدل افسردگی ام شوخی آهی دارد
تا شرر هست ز خود رفتن سنگ است اینجا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نه طرح باغ و نه گلشن فکنده اند اینجا
در آب آینه روغن فکنده اند اینجا
غبار قافله عبرتی که پیدا نیست
همه به دیده روشن فکنده اند اینجا
رسیده  گیر به معراج امتیاز چو شمع
همان سری که ز گردن فکنده اند اینجا
جنون مکن  که دلیران عرصه تحقیق
سپر ز خجلت جوشن فکنده اند اینجا
یکی ست حاصل و آفت به مزرعی  که شبی
ز دانه مور به خرمن فکنده اند اینجا
به صید خواهش دنیای دون دلیر متاز
هزار مرد ز یک زن فکنده اند اینجا
سر فسانه سلامت  که خوابناکی چند
غبار وادی ایمن فکنده اند این جا
نهفته است  تلاش محیط موج  گوهر
یه روی آبله دامن فکنده اند اینجا
رموز دل نشود فاش بی چراغ یقین
نظر به خانه ز روزن فکنده ا ند اینجا
مقیم زاویه اتفاق تسلیمم
بساط عافیت من فکنده اند اینجا
چو شمع  گردن دعوی چسان  کشم بیدل
سرم به دوش فکندن فکند ه اند اینجا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
کسی در بندغفلت مانده ای چون من ندید اینجا
دو عالم یک درباز است و می جویم  کلید اینجا
سرا غ منزل مقصد مپرس از ما زمینگیران
به سعی نقش پا راهی نمی گردد سفید اینجا
تپیدن ره ندارد در تجلیگاه حیرانی
توان  گر پای تا سر اشک شد نتوان چکید اینجا
ز گلزار هوس تا آرزو برگی به چنگ آرد
به مژگان عمرها چون ریشه می باید دوید اینجا
تحیر گر به چشم انتظار ما نپردازد
چه وسعت می توان چیدن ز  آغوش امید اینجا
ترشرویی ندارد یمن جمعیت در این محفل
چو شیر این سرکه ات از یکدگر خواهد برید اینجا
به دل نقشی نمی بندد که با وحشت نپیوندد
نمی دانم  کدامین بی وفا آیینه چید اینجا
مرا از بی بری هم راحتی حاصل نشد ورنه
بهار سایه ای رنگین تر از گل داشت بید اینجا
گواه  کشته تیغ نگاه اوست حیرانی
کفن بردوشی بسمل بود چشم سفید اینجا
کفن در مشهد ما بینوایان خونبها دارد
ز عریانی برون آ گر توانی شد شهید اینجا
هجوم درد پیچیده ست هستی تا عدم بیدل
تو هم  گر گوش داری ناله ای خواهی  شنید اینجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به مهر مادر گیتی مکش رنج امید اینجا
که خونها می خورد تا شیر می گردد سفید اینجا
 مقیم نارسایی باش پیش از خاک گردیدن
که  سعی هر دو عالم چون عرق خواهد چکید اینجا
 محیط از جنبش هر قطره  صد توفان جنون دارد
شکست رنگ امکان بود اگر یکدل تپید اینجا
 گداز نیستی از انتظارم بر نمی  آرد
ز خاکستر شدن  گل می کند چشم سفید اینجا
 ز ساز الفت آهنگ عدم در پرده گوشم
نوایی می رسد کز بیخودی نتوان شنید اینجا
 درین محنت سرا آیینه اشک یتیمانم
که در بی دست و پایی هم مرا باید دوید اینجا 
کباب خام سوز آتش حسرت دلی دارم
که هرجا بینوایی سوخت دودش سرکشید اینجا
 نیاز سرکشان حسن آشوبی دگر دارد
کمین گاه تغافل شد اگر ابرو خمید اینجا
 تپشهای نفس از پرده تحقیق می گوید
که تا از خود اثر داری نخواهی آرمید اینجا
بلندست آنقدرها آشیان عجز ما بیدل
 که بی سعی شکست بال و پر نتوان رسید اینجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دریای خیالیم و نمی نیست در اینجا
جز وهم وجود و عدمی نیست در اینجا
رمز دو جهان از ورق آینه خواندیم
جز گرد تحیر رقمی نیست در اینجا
عالم همه میناگر بیداد شکست است
این طرفه که سنگ ستمی نیست در اینجا
تا سنبل این باغ به همواری رنگ است
جز کج نظری پیچ و خمی نیست در اینجا
بر نعمت دنیا چه هوسها که نپختیم
هر چند غذا جز قسمی نیست در اینجا
برهم نزنی سلسله ناز کریمان
محتاج شدن بی کرمی نیست در اینجا
گرد حشم بی کسی ات سخت بلندست
از خویش برون آ علمی نیست در اینجا
ما بی خبران قافله دشت خیالیم
رنگ است به گردش  قدمی نیست در اینجا
از حیرت دل بند نقاب تو گشودیم
آیینه گری کار کمی نیست در اینجا
بیدل من و بیکاری و معشوق تراشی
جز شوق برهمن  صنمی نیست در اینجا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چون غنچه همان به که بدزدی نفس اینجا
تا نشکند فشاندن بالت قفس اینجا
از راه هوس چند دهی عرض محبت 
مکتوب نبندند به بال مگس اینجا
خواهی که شود منزل مقصود مقامت
از آبله پای طلب کن جرس اینجا
آن به که ز دل محوکنی معنی بیداد
اظهار به خون می تپد از دادرس اینجا
بیهوده نباید چو شرر چشم گشودن
گرد عدم است آینه پیش و پس اینجا
درکوی ضعیفی که تواند قدم افشرد 
اینجاست که دارد دهن شعله خس اینجا
با گردش چشمت چه توان کرد  وگرنه
یکدل به دو عالم ندهد هیچکس اینجا
چون نقش قدم قافله ماست زمین گیر
باشد ره خوابیده صدای جرس اینجا
دل چون نتپد در قفس زخم  که بی دوست
کار دم شمشیر نماید نفس اینجا
در کوچه الفت دل صاف آینه دار است
غیراز نفس خویش چه گیرد عسس اینجا 
سرمایه ما هیچ کسان عرض مثالی ست
ای آینه دیگر ننمایی هوس اینجا
بیدل نشود رام کسی طایر وصلش
تا از دل صد چاک نباشد قفس اینجا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
شب وصل است و نبود آرزو را دسترس اینجا
که باشد دشمن خمیازه آغوش هوس اینجا
چو بوی  گل  گرفتارم به رنگ الفتی ورنه
گشاد بال پرواز است هر چاک قفس اینجا
سراغ  کاروان ملک خاموشی بود مشکل
به بوی غنچه  هم دوش است  آواز جرس اینجا
دل عارف چو آیینه بساط روشنی دارد
که  نقش پای خود را گم نمی سازد نفس اینجا
تفاوت می فروشد امتیازت ورنه در معنی
کمال عشق افزون نیست از نقص هوس اینجا
غم مستقبل و ماضی ست  کان را حال می نامی
نقابی در میان است از غبار پیش و پس اینجا
غبار خاطر تیغ ات چرا شد کوچه زخمم
که جز خونابه حسرت نمی باشد عسس  اینجا
نیندازد ز کف بحر قبولش جنس مردودی
به دوش موج دارد نازبالش خار و خس اینجا
درین ره نقش پا هم دارد از امید منشوری
نبیند داغ محرومی جبین هیچ کس اینجا
چه  امکان است از خال لبش خط سر برون آرد
ز نومیدی نخواهد دست بر سر زد مگس اینجا
غبار ما همان باد فنا خواهد ز جا بردن
چه  لازم چون سحر منت  کشیدن از نفس  اینجا
نه آسان است صید خاطر آزادگان بیدل
ز شوق مرغ دارد چاک ها جیب قفس اینجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در محفل ما و منم  محو صفیر هر صدا
نم خورده ساز وحشتم  زین  نغمه های  ترصدا
حیرت نوا افسانه ام  از خویش پر بیگانه ام
تا در درون خانه ام دارم برون در صدا
یاد نگاه سرمه گون خوانده ست بر حالم فسون
مشکل که بیمار مرا برخیزد از بستر صدا
در فکر آن موی میان از بس که گشتم ناتوان
می چربدم صد پیرهن بر پیکر لاغر صدا
زان جلوه یک مژگان زدن آیینه را غافل شدن
دارد چو زنجیر جنون جوشاندن از جوهرصدا
رنج غم و شادی مبر کو مطرب وکو نوحه گر
مشت سپند بی خبر دارد درین مجمر صدا
درکاروان وهم و ظن  نی غربت است ونی وطن
خلقی زگرد ما ومن بسته ست محمل بر صدا
از حرف و صوت بی اثر شد جهل لنگر دارتر
برکوه خواند ناکجا افسون بال و پر صدا
چند از تپش پرداختن  تیغ تظلم آختن
بیرون نخواهد تاختن زین گنبد بی در صدا
آخر درین بزم تعب افسانه ماند و رفت شب
ز بس به خشکی زد طرب می گشت درساغر صدا
آسان نبود ای بی خبر از شوق دل بردن اثر
درخود شکستم آنقدرکاین صفحه زد مسطر صدا
بیدل به خود تا زنده ام صبح قیامت خنده ام
کز شور نظم افکنده ام درگوشهای کر صدا

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
درین نه آشیان غیر از پر عنقا نشد پیدا
همه پیدا شد اما آنکه شد پیدا نشد پیدا
تلاش مطلب نایاب ما را داغ کرد آخر
جهانی رنج گوهر برد جز دریا نشد پیدا
دل گمگشته می گفتند دارد گرد این وادی
به جست و جو نفسها سوختم اما نشد پیدا
فلک درگردش پرگارگم کرده ست آرامش
جهان تا سر برون آورد غیر ازپا نشد پیدا
دلیل بی نشان در ملک پیدایی نمی باشد
سراغ ماکن ازگردی کزین صحرا نشد پیدا
چه سازد کس نفس سررشته تحقیق کم دارد
توگر داری دماغی جهدکن کز ما نشد پیدا
بهشت وکوثر ازحرص وهوس لبریزمی باشد
به عقبا هم رسیدم جز همین دنیا نشد پیدا
حضورکبریا تا نقش بستم عجزپیش آمد
برون احتیاج آثار استغنا نشد پیدا
سراغ رفتگان عمریست زین گلشن هوس کردم
به جای رنگ بویی هم از آن گلها نشد پیدا
به ذوق جستجو می باید از خود تا ابد رفتن
هزار امروز و فردا دی شد و فردا نشد پیدا
غم این تنگنایم برنیاورد از پریشانی
نفس آسودگی می خواست اما جا نشد پیدا
درین محفل به مید تسلی خون مخور بیدل
بیا در عالم دیگر رویم  اینجا نشد پیدا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه  امکان است  گرد غیر ازین محفل  شود پیدا
همان لیلی شود بی پرده تا محمل شود پیدا
غناگاه خطاب از احتیاج آگاه می گردد
کریم آواز ده کز شش جهت سایل شود پیدا
مجازاندیشی ات فهم حقیقت را نمی شاید
محال است اینکه حق از عالم باطل شود پیدا
نفس را الفت دل هم ز وحشت برنمی آرد
ره ما طی نگردد گر همه منزل شود پیدا
برون دل نفس را پرفشان دیدم ندانستم
که  عنقا چون شود از بیضه  گم  بسمل شود پیدا
به  گوهر وارسیدن موج ها برهم زدن دارد
جهانی را شکافی سینه تا یک دل شود پیدا
ره آوارگی عمری ست می پویم نشد یارب
که چون تمثال یک آیینه وارم دل شود پیدا
ز محو عشق غیر از عشق نتوان یافت آثاری
به  دریا قطره چون  گردید گم مشکل شود پیدا
شهیدان ادبگاه وفا را خون نمی باشد
مگر رنگ حنایی از کف قاتل شود پیدا
سواد کنج معدومی قیامت عالمی دارد
که هر کس هر کجا گم  شد ازین منزل شود پیدا
به رنگی موج خلقی از تپیدن آب می گردد
کزین دریا به قدر یک  گهر ساحل شود پیدا
نفس تا هست زین مزرع تلاش دانه دل  کن
که  این  گمگشته  گر پیدا شود حاصل شود پیدا
به قدر آگهی آماده است اسباب تشویش ات
طبیعت باید اینجا اندکی غافل شود پیدا
درین دریا دل هر قطره گوهر در گره دارد
اگر بر روی آب آید همان بیدل شود پیدا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کجا الوان نعمت زین بساط آسان شود پیدا
که آدم ازبهشت آید برون تا نان شود پیدا
تمیز لذت دنیا هم آسان نیست ای غافل
چو طفلان خون  خوری یک  عمر تا دندان شود پیدا
سحر تا شام باید تک زدن چون آفتاب اینجا
که خشکاری به چشم حرص این انبان شود پیدا
سحاب  کشت ما صد ره شکافد چشم  گریانش
که  گندم یک تبسم با لب خندان شود پیدا
تلاش موج در گوهر شدن امید آن دارد
که  گرد ساحلی زین بحر بی پایان شود پیدا
جنون هم جهد ها بایدکه دامانش به چنگ افتد
دری صد پیرهن تا پیکر عریان شود پیدا
عیوب آید برون تا گل  کند حسن  کمال اینجا
کلف بی پرده  گردد تا مه تابان شود پیدا
پریشان است از بی التفاتی  سبحه الفت
ز دل بستن مگر جمعیت باران شود پیدا
امان خواه از گزند خلق در گرم اختلاطی  ها
که عقرب بیشتر در فصل تابستان شود پیدا
بنای وحشت این کهنه منزل عبرتی دارد
که صاحبخانه گر پیدا شود مهمان شود پیدا
ز پیدایی به نام محض چون عنقا قناعت  کن
فراغ اینجا کسی دارد کزو عنوان شود پیدا
چو صبح آن به که گم  باشد نفس در گرد معدومی
وگر پیدا تواند گشت بال افشان شود پیدا
درین صحرا به وضع خضر باید زندگی  کردن
نگردد گم کسی کز مردمان پنهان شود پیدا
حریف  گوهر نایاب نبود سعی غواصان
مگر این کام دل از همت مردان شود پیدا
خیالات پری بی شیشه نقش طاق نسیان  کن
محال است  اینکه  هرجا جسم  گم شد جان شود پیدا
تماشاگاه عبرت پا به دامن سیر می خواهد
نگه می باید اینجا توام مژگان شود پیدا
ردیف بار دنیا رنج عقبا ساختن بیدل
ز گاو و خر نمی آید مگر انسان شود پیدا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -