cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
دلخسته ام از شنیدن احوالش
کآورد چو نال آن شکرین لب نالش
چون بینم سرو قامتش بر بستر
یا لاله رخش زرد شده بر بالش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شمعی که ازوست عیش می خواران خوش
وز سوز وی است وقت بیداران خوش
گریان گریان تا به سحرگه می گفت
بگذشت مرا روز شب یاران خوش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای گاه عتاب خوی بدساز تو خوش
هنگام فریب عشوه و ناز تو خوش
چون عارض گل روی دل افروز تو خوب
چون نغمه بلبل دم و آواز تو خوش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای چون لب شیرین تو دشنام تو خوش
وی چون دهن تنگ تو پیغام تو خوش
چون چهره حور روی دلخواه تو خوب
چون بوی بهشت بوی اندام تو خوش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سیلاب ز جوی دیده راندم شب دوش
خاک همه شهر برفشاندم شب دوش
ای دوست ندانم که دعاهای که بود
کاندر غم تو زنده بماندم شب دوش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خوش باش به هر حال و مشو بیش اندیش
نیکی و بدی به وقت خویش آید پیش
زنهار ز چرخ تا نباشی دلریش
کو نیز خبر ندارد از گردش خویش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای روی تو آراسته بی آرایش
دیدار تو داده روح را آسایش
بخشودنیم گرت سر بخشش هست
کز بهر چنین روز بود بخشایش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای جور تو از صبر من غمگین بیش
هجر تو ز طاقت من مسکین بیش
گفتی که سزای خویش بینی دیدم
این است سزای من و صد چندین بیش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
اکنون که تهی ست منزل من ز نشاط
اندوه دل است حاصل من ز نشاط
گویند نشاط دل ز مستی خیزد
خیزد همه مستی دل من ز نشاط

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از آتش دل شدم شب افروز چو شمع
گشتم ز غم تو خویشتن سوز چو شمع
روزم نه قرارست و شبم نه خور و خواب
می میرم و می زیم شب و روز چو شمع

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جانا رخ من زرد شدا ز گرد فراق
بی روی تو خون شد دلم از درد فراق
زنهار نه در کف فراقم فکنی
از بهر خدا که نیستم مرد فراق

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خون کرد دلم را چو دل لاله فراق
بر من بگماشت گریه و ناله فراق
بعد از عمری چو یار دیدار نمود
یک ساعته وصل بود و یکساله فراق

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عهد من دل شکسته زینگونه سبک
مشکن که بود عهد عزیزان نازک
دانی که چو آبگینه ما را دلکی ست
آسان شکن و ساده و صافی و تنک

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از نظم تباه دل نمی داری تنگ
وز دامن من باز نمی داری چنگ
من ننگ ز شعر نیک خود می دارم
وز شعر بد خود تو نمی داری ننگ

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای سنگدل ار کوه ثباتی و درنگ
غافل منشین ز زاری این دل تنگ
کآن ناله کنم شام که بگدازد کوه
وان گریه کنم سحر که خون گردد سنگ

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دلهاست ز چشم و دهن تنگ تو تنگ
ای یافته گل ز روی گلرنگ تو رنگ
بر جان خوردم زان قد چون تیر تو تیر
بر دل بستم زان دل چون سنگ تو سنگ

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نه عمر عزیز داد یک راحت دل
نه سعی جمیل کرد حل مشکل دل
زنهار ز سعی و کوشش پر باطل
فریاد ز عمر ضایع بیحاصل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ره جوی و مکن تکیه بر این منزل گل
جان ورز و مکن یاد دل بی حاصل
کآن مزبله ای ست چندیا از تن و تن
وین غمکده ای ست چندیا از دل و دل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هرگز ز تو نگلسم محال است محال
یا عهد تو بشکنم خیال است خیال
بر تو نکنم دعوی خون دل خویش
خون دل من بر تو حلال است حلال

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای یار چو اندیشه و مونس چو خیال
شایسته چو روحی و پسندید چو مال
آزرده مشو اگر دلت بگرفته است
شک نیست که خورشید بگیرد هر سال

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گشتم ز جفای فلک و گردش سال
بد حال و نخواهم که کسم داند حال
تا گریم و دوستم بگوید مگری
یا نالم و دشمنم بگوید که منال

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
رسوا شدم از دیده و شیدا از دل
مهجور ز دلدارم و تنها از دل
نه دوست وفا کرد و نه دل پای بداشت
یارب گله از دوست کنم یا از دل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای کرده پر از خاک جفا مفرش دل
وی داده به باد عیش های خوش دل
می ترسم از آن دعا که در وقت سحر
من باشم و آب دیده و آتش دل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در عشق توام نه صبر برخاست نه دل
بی روی توام نه عقل پیداست نه دل
این غم که مراست کوه قاف است نه غم
وان دل که تراست سنگ خاراست نه دل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
برخیز که غنچه در قماط است ای دل
در هر چمن از لاله بساط است ای دل
آنرا بنشان پیش که من دانم و تو
امروز که موسم نشاط است ای دل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
این عمر کزو هست ملالی حاصل
بگذشت و نگشت جز وبالی حاصل
افسوس که ناچار همی باید مرد
نا کرده در این جهان کمالی حاصل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آنکو رقم قضا بزد پیش از عقل
هرگز ندهد غنیمتی بیش از عقل
از عقل توانگری طلب کن نه ز مال
درویش ز مال به که درویش ز عقل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از عشق عنا یافتم از مهر الم
از یار جفا دیدم و از دوست ستم
از کرده و گفته می نیارم دم زد
کز کرده گناه آمد و از گفته الم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
این کوزه که پر آب حیات است مدام
هر دم که لبت گردد از او نوش آشام
هم کام تو یابد از لبش آب حیات
هم آب حیات از لب تو یابد کام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر آه که من به صبحگاهی زده ام
زان آتشی اندر دل ماهی زده ام
در خواب اگر دلت بترسد تو بدان
کآن لحظه من از سوز دل آهی زده ام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من نیستم آن کسی که هستی طلبم
یا کام دل از هواپرستی طلبم
ما را غم هشیاری و تنهایی کشت
معذورم اگر شراب و مستی طلبم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دوش از تو چو ناامید برگردیدم
بالین ز سرشک دیده پر خون دیدم
تا روز ز فرقت تو بر بستر درد
چون مار میان بریده می پیچیدم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر چند که در تو بیشتر می نگرم
بیش است به دیدن تو میل نظرم
چون تشنه در خوابم لب بر لب آب
هر چند که بیش می خورم تشنه ترم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گفتی که به فریاد رسی یک بارم
زنهار دهی گره چو افتد در کارم
فریاد اگر چنین رسی فریادم
زنهار اگر چنین دهی زنهارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دی گفت ز روی آزمون دلدارم
دل برداری ز من چنین پندارم
گفتم دل کو من از کجا دل ز کجا
آن دل که ندارم از تو چون بردارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا چند دریغ قلم رانده خورم
تا کی غم نامه های ناخوانده خورم
از عمر گذشته بس که حسرت خوردم
روزی دو غم این نفس مانده خورم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر من چو گذر کند بت کشمیرم
در دیده قیاس چشم مستش گیرم
بگذشت و به چشم خشم در من نگریست
دلدار که پیش خشم چشمش میرم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نه ز روزه فرض و مستحب می ترسم
نه ز سنت با رنج و تعب می ترسم
از گرسنگی روزه نمی ترسم لیک
از خوردن و خفتن به شب می ترسم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا چند جفای این غم آباد کشم
و آزار ز هر بنده و آزاد کشم
گویی شدم آفریده تا مدت عمر
از هر که شد آفریده بیداد کشم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زین دام بلا که در وی افتاد دلم
بس در که به روی فتنه بگشاد دلم
در عشق کسی که جوی خون می راند
خون راند ز چشم من که خون باد دلم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از بس که رسد زخم غمت سوی دلم
با درد تو درساخته شد خوی دلم
هر بام چو شام در نماز آرم روی
سوی در و بام تو بود روی دلم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شمعم که ز تست جانم ای جانانم
بی سوز تو زیست یک نفس نتوانم
گر باد وزد بر تو بمیرم در دم
ور دور شوی زمن برآید جانم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ترسم که شبی سحر دعایی بکنم
وز سوز به گریه های هایی بکنم
بیداد تو پیش دادگر بردارم
وز بی خبری ترا دعای بکنم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هجر تو تباه کرد حالم چه کنم
بگرفت ز جان بی تو ملالم چه کنم
گفتی مگری منال در فرقت من
چون بی تو نگریم و ننالم چه کنم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در از لب گوهر شکنش می خواهم
یک نکته ز شیرین دهنش می خواهم
او را همگی ز جان و دل می خواهند
اما نه بدینسان که منش می خواهم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هنگام وداع تا به منزل رفتیم
از آب دو دیده پای در گل رفتیم
توفیر سفر نگر که از صحبت تو
با دل برت آمدیم و بی دل رفتیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ما گرچه به نطق طوطی خوش نفسیم
بر شکر گفته های سعدی مگسیم
در سنت شاعری به اجماع امم
هرگز من و سعدی به امامی نرسیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای چرخ ز گردش تو خرسند نیم
آزاد کنم که لایق بند نیم
گر میل تو بابی هنر نااهل است
من نیز چنان اهل و هنرمند نیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر شب چو شباهنگ بگرید با من
ناهید به آهنگ بگرید با من
وز جور تو سنگدل چو گریم بر خود
حقا که دل سنگ بگرید با من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در عشق تو کس تاب نیارد جز من
در شوره کسی تخم نکارد جز من
با دشمن و با دوست بدت می گویم
تا هیچکست دوست ندارد جز من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نه کارگر است چاره سازی با تو
نه درگیرد زبان درازی با تو
نه رام شوی به دلنوازی با من
مشکل کاریست عشق بازی با تو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آمد بنشست گفت برخیز و برو
مستی و دمید صبح برخیز و برو
لب بر لب من نهاد و می گفت به راز
کای یار دلاویز میاویز و برو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جانکاه منی و دل فزای همه ای
دلبند منی و دلگشای همه ای
بیگانه شدی با من و این هیچم نیست
این می کشدم که آشنای همه ای

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای دل ز می غرور مستی تا کی
وی مرغ هوای عرش پستی تا کی
همکاسه روح القدسی بهر دو نان
دیوی و ددی و سگ پرستی تا کی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر دم ز من دلشده بیزار شوی
بی هیچ کینه ز من دل آزار شوی
قدر من دلسوخته دانی لیکن
روزی که به روز من گرفتار شوی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نه عشق شنیده ام بدین رسوایی
نه دلشده دیده ام بدین شیدایی
صبر اندک و عشق آمده دل رفته ز دست
خصم آگه و او سرکش و من سودایی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر گناهی که آدمی عمدا به عالم می کند
احتیاج است آن که اسبابش فراهم می کند
ورنه کی عمدا گناه اولاد آدم می کند
یا که از بهر خطا خود را مصمم می کند
احتیاج است آن که زو طبع بشر رم می کند
شادی یک ساله را یک روزه ماتم می کند
احتیاج است آن که قدر آدمی کم می کند
در بر نامرد پشت مرد را خم می کند
ای که شیران را کنی روبه مزاج
احتیاج ای احتیاج
از اداره رانده مرد بخت برگردیده ای
سقف خانه از فشار برف و گل خوابیده ای
زن در آن از هول جان خود جنین زاییده ای
نعش ده ساله پسر در دست سرما دیده ای
از پدر دور وز نان ناخورده ام بشنیده ای
رفت دزدی خانه یک مملکت دزیده ای
شد ز راه بام بالا با تن لرزیده ای
اوفتاد از بام و شد نعش ز هم پاشیده ای
کیست جز تو قاتل این لاعلاج
احتیاج ای احتیاج
بی بضاعت دختری علامه عهد جدید
داشت بر وصل جوان سرو بالایی امید
لیک چون بیچاره زر در کیسه اش بد ناپدید
عاقبت هیزم فروش پیر سر تا پا پلید
کز زغال کنده دایم دم زدی وز چوب بید
از میان دکه کیسه کیسه زر بیرون کشید
مادرش را دید و دختر را به زور زر خرید
احتیاج آمیخت با موی سیه ریش سفید
از تو شد این نامناسب ازدواج
احتیاج ای احتیاج
مردکی پیر و پلید و احمق و معلول و لنگ
هیچ نافهمیده و ناموخته غیر از جفنگ
روی تختی با زنی زیبای در قصری قشنگ
آرمیده چون که دارد سکه سنگ زرد رنگ
من جوان شاعر معروف از چین تا فرنگ
دایما باید میان کوچه های پست و تنگ
صبح بگذارم قدم تا شام بردارم شلنگ
چون ندارم سنگ سکه نیست باد این سکه سنگ
مرده باد آن کس که داد آن را رواج
احتیاج ای احتیاج

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هرچه من ز اظهار راز دل تحاشی می کنم
بهر احساسات خود مشکل تراشی می کنم
ز اشک خود بر آتش دل آب پاشی می کنم
باز طبعم بیشتر آتش فشانی می کند
ز انزلی تا بلخ و بم را اشک من گل کرده است
غسل بر نعش وطن خونابه دل کرده است
دل دگر پیرامن دلدار را ول کرده است
بر زوال ملک دارا نوحه خوانی می کند
دست و پای گله با دست شبانشان بسته اند
خوانی اندر ملک ما از خون خلق آرسته اند
گرگ های آنگلوساکسون بر آن بنشسته اند
هییتی هم بهرشان خوان گسترانی می کند
رفت شاه و رفت ملک و رفت تاج و رفت تخت
باغبان زحمت مکش کز ریشه کندند این درخت
میهمانان وثوق الدوله خونخوارند سخت
ای خدا با خون ما این میهمانی می کند
ای وثوق الدوله ایران ملک بابایت نبود
اجرت المثل متاع بچگی هایت نبود
مزد کار دختر هر روزه یکجایت نبود
تا که بفروشی به هر کو زرفشانی می کند
ماشاالله بود یک دزد این هزار اندر هزار
یک شتر برده است آن و این قطار اندر قطار
این چه سری بود رفت آن پای دار این پایدار
باز هم صد ماشاالله زندگانی می کند
یارب این مخلوق را از چوب بتراشیده اند
بر سر این خلق خاک مردگان پاشیده اند
در رگ این قوم جای حس و خون شاشیده اند
کاین چنین با خصم جانش رایگانی می کند
نه به حال خویشتن این مردم افسرده را
مرده اند این مردم آگه کن آزرده را
به که تقسیمش کنند این ملک صاحب مرده را
تا بردش آن کس که بهتر پاسبانی می کند
ای عجب دندان ز استقلال ایران کنده اید
زنده ای ملت سوی گور از چه بخرامنده اید
دست از تابوت بیرون آورید ار زنده اید
گفته شد کاین نیم مرده سخت جانی می کند
این که بینی آید از گفتار عشقی بوی خون
از دل خونینش این گفتار می آید برون
چشم بد مجرای این سرچشمه خون تاکنون
زین سپس ریزش ز مجرای زبانی می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آسمانت فتنه بار است و زمینت فتنه زار
دست زرعت تخم غم پاش است و تخم دل فگار
ای عجب زین تخم کار و وااسف زآن تخم زار
تخم در دل ریخته از دیده روید زارزار
وه ز تو ای زارع آزرم کار
روزگار ای روزگار
دوستی با دشمنان و دشمنی با دوستان
با بدان خوبی و با خوبان بدی ای قلتبان
چیره سازی بدسگالان را به نیکان هر زمان
تا به کی با من رقیبی این چنین چون این و آن
با رقیبانم همیشه یار غار
روزگار ای روزگار
از عدم آورده اند و می برندم در عدم
زندگی راه مزارست از رحم در هر قدم
اندرین ره فتنه است و شور و شر و هم و غم
کاش می دانستمی این نکته را اندر رحم
تا که می کردم رحم بر خود مزار
روزگار ای روزگار
خیره و بی اعتبار و رهگذار و بد رهی
هر قدم در رهگذارت زیر پا بینم چهی
وای که گرداننده گردیدن مهر و مهی
پرده دار روزگار و خیمه ساز شب گهی
چون تو تا دیدم مداری بی قرار
روزگار ای روزگار
خوش بود گر با تو در یک جلسه بنشینم به داد
تا مدلل سازم از تو من جنایات زیاد
بر تو بایستی نه بر ما محشر یوم المعاد
تا جزایت با سیاست آنچه می بایست داد
ای جنایتکار چرخ بد مدار
روزگار ای روزگار
گر تو عادل بودی آخر خلقت ظالم چه بود
گر تو یکسان خلق کردی جاهل و عالم چه بود
ور تو سالم بوده ای این کار ناسالم چه بود
توده ای محکوم امر و آمری حاکم چه بود
روزگار ای بدشعار نابه کار
روزگار ای روزگار
باز را چنگال گنجشکان بیازردن چراست
شیر را برگو که آهوی حزین خوردن چراست
زنده گر سازی پس از این زندگی مردن چراست
خلق را در گیتی آوردن سپس بردن چراست
ای سبک بن خانه بی اعتبار
روزگار ای روزگار
از چه روی خوبرویان را چنین افروختی
کز شرارش قلب عشاق جهان را سوختی
از چه عشقی را لب آزاد گفتن دوختی
وین قدر سر مگو در خاطرش اندوختی
روزگار ای تلخ کام ناگوار
روزگار ای روزگار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در منتهاالیه خیابان بود پدید
تهران برون شهر خرابه یکی بنای
گسترده مه ز روزنه شاخ های بید
فرشی که تا بد ار بلرزد همی هوای
ساعت دوازده است هلا نیمه شب رسید
جز وای وای جغد نیاید دگر صدای
یک بیست ساله شاعری آواره و فرید
با هیکل نحیف و خیالات غم فزای
از دست میخ کفش به پا گه همی جهید
در کفش می نمود همی جابه جای پای
چون دلش خوراک و چو پیراهن شهید
دوشش عبای کهنه کفن در بر گدای
شام از پس گرسنگی مدتی مدید
یک نیمه نان بخورده پس کوچه در خفای
در لرزه و تعب ز تب و نوبه می مکید
اندر دهانش انگشت از حسرت دوای
ناگه سکوت پرده شب را ز هم درید
از دست حزن خویش چو بگریست های های
خوابید روی خاک و عبا بر سرش کشید
سنگی نهاد زیر سرش بهر متکای
با آن که در نتیجه عشق وطن گزید
در این خراب مانده وطن در خرابه های
بازش ببین کزو در و دیوارش می شنید
دایم ز شام تا سحر این ناله کی خدای
گر این چنین به خاک وطن شب سحر کنم
خاک وطن که رفت چه خاکی به سر کنم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شهر فرنگ است ای کلانمدی ها
موقع جنگ است ای کلانمدی ها
خصم که از رو نمی رود تو ببین روش
آهن و سنگ است ای کلانمدی ها
بنده قلم دستم است و دست شماها
بیل و کلنگ است ای کلانمدی ها
زور بیارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
رو بگو این نکته بر عوام نماها
کله تراشیده ها سه چاک قباها
حق شما را کنند ضایع و پامال
گر که نباشد قیام و کوشش ماها
کوشش ماها پی حقوق شماهاست
به که به ماها کمک کنید شماها
از چه کنارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
باد صبا رو بگو به مردم میدان
ما و شماراست نام ملت ایران
مال شما را برد وزیر شد ار دزد
دزد سیاستمدار دوره ساسان
فرق من و تو کلاه زرد و سیاهست
هیچ شماها ز مردمان خیابان
فرق ندارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
ای رفقا این زمامدار خرابست
وضع اداری در این دیار خرابست
گرچه به پندار میرزاده عشقی
هرکه به کالسکه شد سوار خرابست
از همه این ها خراب تر بود این مرد
ملتی از بین برد کار خرابست
فکر چه کارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
ما دگر این مرد را قبول نداریم
رأی بر این خاین عجول نداریم
گر نرسیده به گوششان سخن ما
هست ازین ره که ما فضول نداریم
حرف من و دوستان من همه حقست
این گنه ما بود که پول نداریم
گوش بدارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
تازه شنیدم که داده او به یکی پول
تا که شما را به این زند گول
چون بدهد بابی است آن که بگوید
دزد نباید شود وزارت مسیول
کرده شما را به ما طرف که نماید
شوشتری را عدوی مردم دزفول
از چه قرارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
حرف من از روی منطقست و اساس است
حرف مرا فهمد آنکه نکته شناس است
ارث پدر ار قوام السلطنه بخشید
بر به برادرش کز اواسط ناس است
دزد اگر نیست خانه اش ز چه پولی
گشته به پا کو در آن مدام پلاس است
خواب و خمارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
ارث پدر گفتمت به او نرسیده
جیب شما ملت فقیر بریده
پارک بنا کرده از تو رفته خراسان
هرچه که بوده در آن دهات خریده
این همه پول از کجا رسیده به این مرد
کو بسپارد به بانک های عدیده
خود بشمارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
روزی ازین روزها که روز حسابست
روز حساب همین خجسته جنابست
باید از او این سوال کرد که تو پول
از چه ره آورده ای ترا چه جوابست
گفت اگر ارث جدم است و فلان است
گو بنما فکر نان که خربزه آبست
هان نگذارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها
نیست در این دسته بند مرد زبردست
مرد زبردست تر ز دسته او هست
از پی اخراج او چل و سه وکیل ار
چند دگر رأی داد و پا شد و بنشست
سخت خورد او شکست و دسته او نیز
بشکند او را کمر اگرچه نه بشکست
سنگ بیارید ای کلانمدی ها
دست درآرید ای کلانمدی ها

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
زمان نزع هجده ساله عاشق دختری دیدم
ابا سیمای پراندوه و اندر رفته چشمانی
فتاده گوشه ای اندر اتاقی زار و پژمرده
ز فرط بی کسی بنهاده بر دیوار پیشانی
عیان می بود که بیماری سل است از وضع سیمایش
بلی هم درد روحی بودش و هم درد جسمانی
چو گه فکر شفا می کرد مأیوسانه می گفت این
به غیر از مرگ دیگر نیست بر این درد درمانی
به ناگه از پس آه و سرشکی چند زد ضجه
که آخر عشق آیا زین سیه اختر چه می خواهی
اگر دل بود دادم من وگر سر بود بنهادم
به دست خویش افتادم ز پا آخر چه می خواهی
زمان مرگم است ایدر بنه آسوده ام دیگر
خدا را در دم آخر ز من دیگر چه می خواهی
پس از این ناله او خورد اندکی غلت و دگرگون شد
صدا زد مردم اینک زین سپس ایدر چه می خواهی
سبک رخت سفر بربست از دنیا و چشمانش
به دنیا خیره بد کز این سفر کردن چه حاصل شد
ندانم آسمانا بر تو زین واداشتن یک تن
به سختی زندگانی کردن و مردن چه حاصل شد
ترا زین جانور جان دادن و بگرفتن ای دنیا
به غیر از مدتی یک جانی آزردن چه حاصل شد
بگو با دهر عشقی آخر این ناکام را این سان
به دنیا بهر رنج آوردن و بردن چه حاصل شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کوه الوند که شهر همدان دامنش است
جامه سبز به بر دارد و طوطی منش است
صبحدم تازه چو خورشید بدو تابد نور
سنگ هایش زر و آبش همه سو نقره وش است
آبشار از کمر کوه چو ریزد به نظر
نقره ذوب شده از سر زر در پرش است
دور شهر از دو طرف رشته کهساری آن
چون دو دستی ست که معشوقه در آغوش کش است
در پناه صف کهسار طبیعت همه سوی
از زمرد قلمی در کفش و نقشه کش است
همه سو دایه جویی ست که در تربیت است
همه جا طفل گیاهی ست که در پرورش است
وه از آنگه که یکی تند نسیم از پس که
تند و چالاک چو یک دشت سپه در یورش است
هر درختی به مصافش سری آورد فرود
یا که در کرنش و یا درصدد کشمکش است
وه چه سخت است که انسان به زبانش آرد
آنچه از نقشه ایوان جهان در سرش است
تپه پیر مصلی ز جوانی یادش
از فر سنجر و از شوکت اهخامنش است
خفته با بالش و با ناله چنین می گوید
گرچه اندر نظر ساده دهان خمش است
که نیرزد به همه لذت پیری خوشی ای
در جوانی که چراغانی مشتی کلش است
نوشی از لذت آنی خوانی نیش است
تو چه دانی همه عمرت پس از آن در عطش است
در چنین خرگه خوش خیمه زشت همدان
همچو در سینه گرجی دل خلق حبش است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -