cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
گر از دهن تنگ تو مقصود برآید
از نقش عدم صورت موجود برآید
گفتیم که گیریم کناری ز میانت
این بود مرادی که ز نابود برآید
در پرده رخت سوخت جهانی و نترسی
ز آن روز که از آتش تو دود برآید
زلف تو شبی گفت که جان بخشمت از بوی
هندوست کی از دست وی این جود برآید
هر چند که دیر است به سر رشته زلفت
جان از چه دلگیر تنم زود برآید
رنگ از رخ گلگون ایاز آرد و بویی
هر گل که ز آب و گل محمود برآید
از آتش دل گشت معطر دم ناصر
بی سوز کجا بوی خوش عود برآید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بحر غم تو کران ندارد
عشقت سر این و آن ندارد
آنکس که از آن جهان خبر یافت
دیگر سر این جهان ندارد
مرغی که هوای عشق جوید
جز کوی تو آشیان ندارد
بی یاد تو آنکه می زند دم
بی جان شمرش که جان ندارد
در عشق تو آنکه می خورد خون
اندیشه آب و نان ندارد
تا چند بود خموش ناصر
ماتم زده چون فغان ندارد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
چو چشمت هیچ آهویی ندارد
که چشمت هیچ آهویی ندارد
خجل شد از گل روی تو لاله 
که رنگی دارد و بویی ندارد
از آن دارد سر اندر پیش نرگس
که دارد چشم و ابرویی ندارد
دلم از دیده جوی خون روان کرد
به غیر از دیده دل جویی ندارد
ندانم در جهان رویی و رایی
که آن با راه تو رویی ندارد
سخن ناگفته شد در وصف رویت
به از ناصر سخنگویی ندارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مسکین تن آن کو جگر سوخته دارد
چشم و دل بد رأی بد آموخته دارد
نی زهره که در روی دلارای تو بیند
نی دیده که از سوی تو بردوخته دارد
مژگان تو شد بابزن و مرغ دلم را
از روی تو بر آتش افروخته دارد
هر دم دل سخت تو زند بر دلم آتش
کان آهن و سنگ از جگر سوخته دارد
شادی دل ناصر از آن است که دایم
سودای تو در جان غم اندوخته دارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
لاله از آتش سودای تو داغی دارد
غنچه از بوی خوشت تازه دماغی دارد
گلشن چشم من از خون جگر گلزارست
قامت سرو تو گر میل به باغی دارد
راه دل گر چو شب زلف تو باشد تاریک
شمع روی تو دلیلست و چراغی دارد
زلف مشکین تو زاغ است و دو چشمت با زاغ
چون کمان گوشه ابروی تو زاغی دارد
کام ناصر اگر از جام فروغی گیرد
همه از ملکت جمشید فراغی دارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به نزد اهل نظر هر که دیده ای دارد
مدام دیده ز روی تو بر نمی دارد
کسی که دیده به دیدار دوست روشن کرد
حدیث طعنه دشمن به گوش می نارد
مرا ز فرقت دلدار مهربان هر دم
ز کنج دیده خونین ستاره می بارد
هر آنکه پند رقیبان نمی کند در گوش
ز گنج صحبت یارش نصیب کی دارد
رقیب را چه محل تا که پیش صبحت یار
نشیند و به بیهوده راز بر دارد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زلف مشکین تو زنجیر بلایی دارد
بسته بر هر سر مویی سر و پایی دارد
دوست آن نیست که تابد سر پیمان از دوست
دوست آن است که با دوست وفایی دارد
بینوایی ز غم ار ناله کند باکی نیست
ناله از بهر چه کند نی چو نوایی دارد
چنگ را کرد غم عشق رگ از پوست برون
بنوازش که وی این درد ز جایی دارد
خاک کوی تو و آه دل من شام فراق
باغ روضه است که از مشک صبایی دارد
تن و پیراهن تو نه تن و پیراهن ماست
گل سوریست که از لاله قبایی دارد
از من ای خسرو خوبان جهان عار مدار
که هر شاه چنین طرفه گدایی دارد
دل به درمان منه و دردکش ای دل زنهار
کاین نه دردیست که امید دوایی دارد
خلوت ناصر شوریده دل از گریه و آه
بوستانی ست که خوش آب و هوایی دارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من رنجور را امید وصلش زنده می دارد
وگر نه درد هجرانت مرا یک لحظه نگذارد
نگردد شام من روشن نمیرد سوز دل گرچه
ز آهم می جهد برق و ز چشمم سیل می بارد
مرا چون سرمه زیر پای خود سوده است آن دلبر
هنوز از سرکشی و ناز در چشمم نمی آرد
ز سوز عشق او داغی ست دل را کان همی سوزد
ز خار ریش او ریشی ست جان را و همی خارد
همی ترسم کز آه دل خزان گردد گلستانش
بگو تا خاطر مجروح بلبل را نیازارد
رها کن ساعتی تا دل میان طاق ابرویش
نماز حاجت خود را در آن محراب بگذارد
بگفتم بار هجران تو را تا کی کشد ناصر
بگفتا یار آن باشد که بار یار بردارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به دوست از دل مسکین سلام ما که برد
بر آستانه وصلش پیام ما که برد
حکایت رخ گلگون تو ز سیل سرشک
به سرو سایه ور خوش خرام ما که برد
مثال قامت دوتاه و شرح غصه هجر
به ماهروی قیامت قیام ما که برد
حدیث درد دل و ماجرای قصه شوق
به خون نوشته بر او سلام ما که برد
صبا چو یار نیاید پس از اجل هیهات
به کوی دوست غبار عظام ما که برد
نسیم کوی تو گر ناورد به خاک لحد
نسیم مشک به سوی مشام ما که برد
تو را زبان شکایت دراز شد ناصر
میان بزمگه خاص نام ما که برد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شاد است دل که از غم تو یاد می برد
این بارگیر بار غمت شاد می برد
هر صبحدم دوگانه گزارم یگانه را
ذکر لب تو رونق اوراد می برد
می گریم و چون سیل مرا آب برکشد
می نالم و چو کاه مرا باد می برد
شیرین سنگدل چه خبر دارد از غرور
زان کوه غم که خاطر فرهاد می برد
زحمت چو از قضاست به جز صبر چاره نیست
کی مرغ جان ز خنجر صیاد می برد
از نقش کعبتین بود دو نرد مانده بود
مردم گمان برند که نراد می برد
ناصر از آن زمان که هوای عراق کرد
اشکم چو دجله گشت و به بغداد می برد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سیل خون جگرم از سر ما می گذرد
بر من خسته چه گویم که چه ها می گذرد
باد کو راه گذر بر سر کویت دارد
خبرش نیست که بر دام بلا می گذرد
ای طبیب من شوریده دل ریش مرا
چاره ای ساز که کارش ز دوا می گذرد
رفت عمرم به هوای رخت ای عمر عزیز
آه از این عمر که بر باد هوا می گذرد
از وفا روی نتابد دل ناصر به وفات
عمر آن است که در راه وفا می گذرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دود دل آتش پنهان مرا پیدا کرد
راز سر بسته گل باد صبا رسوا کرد
سبزه خط تو تا بر لب شیرین بدمید
همچو فرهاد دلم را هوس صحرا کرد
همت من همه بر قامت و بالای شماست
مرغ پرواز ز پستی به سوی بالا کرد
با غمت در دل تنگم دو جهان یک ذره ست
چه گهر بود که از قطره خون دریا کرد
جان پاکست تن تو به دل من ره یافت
نور چشم است رخت در نظر من جا کرد
ناله ابر سوی قطره سلام بحر است
که تو از مایی و باید گذری بر ما کرد
لذتی در سخن از لعل تو دارد ناصر
طوطی ناطقه را شکر تو گویا کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
پیر ما خرقه خود در گرو صهبا کرد
خویش را باز به پیرانه سری رسوا کرد
در همه دیر کسی نیست به قلاشی ما
تا کدام اهل دل از لطف نظر در ما کرد
بنده قامت سروم که اگر برگ نداشت
نام آزادگی و راست روی پیدا کرد
عاقبت از هوس ساقی و شاهد ناصر
مفلس میکده شد وز همه استغنا کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عشق تو روی ما ز عدم در وجود کرد
چیزی نبود مهر رخت هرچه بود کرد
بر درد ما ز ماتم هجر تو تا ابد
خورشید چرخ خرقه گردون کبود کرد
بویی در آب و گل ز گل عارض تو بود
از بهر آن فرشته به آدم سجود کرد
صوفی منال بیهوده چندین که چوب خشک
تا کل نسوخت درد سر آورد و دود کرد
ما بی عمل به جنت اعلی رسیده ایم
ای بی خبر خدا نشنودی که جود کرد
فکر جهان بی سر و پا کار عقل نیست
عاقل خبر نداشت که دیوانه سود کرد
شاخ درخت عشرت ما تازه می شود
در باغ عیش از آب روانی که رود کرد
ناصر تو را به رندی و دیوانگی مثل
ذوق شراب صافی و عشق سرود کرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
رفتی به باغ سرو به پیشت قیام کرد
دوتاه شد بنفشه و بر تو سلام کرد
سوسن زبان گشاد که گوید ثنای تو
چون انتها ندید زبان را به کام کرد
گل وام خواست از رخ خوب تو رنگ و بوی
او را خجالت رخ تو زردفام کرد
بلبل چو دید روی تو  گل را ندید
طوطی شنید لفظ تو ترک کلام کرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گر چاره  تقدیر به تدبیر توان کرد
قید دل دیوانه به زنجیر توان کرد
گویند به تقریر رسان حال و در این حال
حال دل سرگشته نه تقریر توان کرد
هر خواب پریشان که شب هجر تو دیدم
آن را به سر زلف تو تعبیر توان کرد
روزی بزنم دست و سر زلف تو گیرم
تا کی ز غمت ناله  شبگیر توان کرد
رسم است که چشم از مژه سازد قلم مو
باشد که بر او نقش تو تحریر توان کرد
چون غنچه به تنگ آمدم از خرقه ازرق
تا چند در او زرق به تزویر توان کرد
ناصر اگر آن یار خطاپوش قدیم است
خود گوی که چندین همه تقصیر توان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
عشق پیدا شد و این راز نهان نتوان کرد
چون عیان است دگر هیچ بیان نتوان کرد
می رود دلبرم از پیش و روان در پی او
چه بود جان گرامی که روان نتوان کرد
از لطافت به رخش از نظر ماست نشان
تیره گردد به رخ ماه نشان نتوان کرد
زاهد صومعه را بر در هر میکده سر
سود باید که همه وقت زیان نتوان کرد
چشم و ابروی تو چاک دل ما دوخت به تیر
عالمی خسته به آن تیر و کمان نتوان کرد
چند دشنام دهد پیش تو ما را دشمن
نیست تسبیح خود این ورد زبان نتوان کرد
گر ببندی تو به خونریزی ناصر شمشیر
از میان تو به شمشیر کران نتوان کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
براق برق عزم آسمان کرد
قطار پیل جوهرکش روان کرد
فلک دلگرم شد از بهر غنچه
هوا از ابر گل را سایبان کرد
چو چشم ابر بر روی گل افتاد
ز دیده بر سر او درفشان کرد
بده ساقی به دستم جام لاله
که مخموری رخم را زعفران کرد
به بانگ ارغنون درکش از آن می
که عکسش نیل فر را ارغوان کرد
سحرگه با لب او غنچه زد لاف
صبا برخاست و خاکش در دهان کرد
چو نرگس نوبت مستی ست ای یار
چو ناصر چند مستوری توان کرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
با تو برابری رخ حور و ملک نکرد
آن کرد چهره تو که مهر ملک نکرد
از شرق تا به غرب ز خوبی یگانه ای
خورشید ملک خود به کسی مشترک نکرد
بی ابروی هلال تو دل شادمان نشد
دانم یقین که عید کسی روز شک نکرد
بر من شبی ز هجر تو هرگز نگشت روز
تا چشم من ز گریه سما را سمک نکرد
خندان نگشت پسته و بیرون نشد ز پوست
تا بر جراحتش لب لعلت نمک نکرد
خط گر چه هست دشمن حسنت  سرش مبر
کز داغ تیره از ورق ماه حک نکرد
ناصر نیافت وجه زر از دار ضرب عشق
صراف عشق حال ورا تا محک نکرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از دل گذشت غمزه اش از جان گذاره کرد
چشمم به گریه راز نهان آشکاره کرد
تیر از چه زد چو می تپم از تیغ او به خاک
این صید را چه دید که بسمل دوباره کرد
برداشت پرده سرو قباپوش ما ز روی
دل را چو غنچه پیرهن صبر پاره کرد
می رفت و خون خلق ز فتراک او روان
بسیار از این شکار که آن یکسواره کرد
هر جا که نعل مرکب او بر زمین رسید
گردون به شکل ماه نوش  گوشواره کرد
سی پاره کرد مصحف دل را به تیغ غم
بهر روان غمزده ختم سه باره کرد
تیغی به تارکم زد و آن حد من نبود
گویی عنایتی ست که سیر ستاره کرد
شد عاقبت نظاره شهری ز مرد و زن
ناصر که یک نظر به جمالت نظاره کرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من نمی خواهم که چشم غیر در تو بنگرد
چشم بد حیف است کاندر روی نیکو بنگرد
باد هر موی مژه در دیده میل آتشین
گر به نقصان در جمالت یک سر مو بنگرد
حیرتم آید که باد صبح در کویت وزد
یا شب از روزن بر آید ماه آن رو بنگرد
جان مجروحم تپد هر دم میان خاک و خون
آن زمان کز ناز چشم تو به هر سو بنگرد
حاجت تیر و کمان نبود فتد مرغ از هوا
در پریدن گر سوی آن چشم و ابرو بنگرد
گر نظر کردم به سوی لعل نوشینت چه باک
دیده  بیمار شاید سوی دارو بنگرد
نقش بازو ساخت ناصر نام میمون تو را
شوق چون غالب شود در نقش بازو بنگرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دوش ماه ما به منزل راه برد
چشم ما تا روز اختر می شمرد
شمع را آتش به سر بر می رود
پیش روی او نشست از شرم و مرد
نیش غم را نیست افسون غیر نوش
درد ما را نیست درمان غیر درد
زیر لب دارد دهانت خرده ها
لعل را کوچک مبین کان نیست خرد
دیده  ما دست شست از آب رو
نقش اغیار از سواد دل سترد
در رهش ناصر شکیبایی گزید
بار او جان بود و با جانان سپرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
یا رب آن سرو روان تازه گلی بار آورد
باغبان بین که چنین نخل به بازار آورد
صد چو من گوشه نشین را به دم خرم گل
جان فشان  دست زنان بر در خمار آورد
سنبل آویخت ز سر و گل دامی بنهاد
دانه از غالیه و دام پدیدار آورد
مرغ جان های عزیزان حقیقت بین را
دانه بنمود و در آن دام گرفتار آورد
ریخت از غیرت او آب رخ آب حیات
چون سکندر همه را بر سر این کار آورد
تا گل و شکر و سنبل نرباید هرکس
بر سر سرو دو هندوی کماندار آورد
صنع بسیار نمود و دل ناصر بربود
بلبلی بر گل سیراب گرفتار آورد
زین طلسمی که بر این گنج حقایق بنهاد
از پی بستن چسم دل اغیار آورد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبا به خیر و سلامت سلام یار آورد
به سوی بنده پیامی ز شهریار آورد
به غیر باد که او شبرو و سحرخیز است
سلام یار که یارد به نزد یار آورد
فدای یاری بادم که نامه ای برساند
بدان دیار و جوابی بدین دیار آورد
گر ای صبا گذری بر آن جناب زنهار
بگو که هجر تو ما را به زینهار آورد
درخت گل بنشاندیم در هوای رخت
بر آب چشم و همه خار هجر بار آورد
غلام همت چشم خودم که از گوهر
هر آن مراد که می خواست در کنار آورد
مترس ناصر با لطف او ز روز شمار
که نقد قلب نخواهد در شمار آورد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هوا رسم گهر باریدن آورد
گل آیین شکر خندیدن آورد
مگر زد بر دلش پیکان غنچه
که بلبل شیوه نالیدن آورد
به  سر بر لاله یاقوتین ایاغی
به باغ از بهر می نوشیدن آورد
شراب جام را لعل تو ساقی
درون جام در جوشیدن آورد
مده باد صبا را بر درت بار
که او رسم حکایت چیدن آورد
قدم زن ناصر و از جان میندیش
مبارز را که با پرسیدن آورد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
هر گه که رخ بدزدد و دزدیده بنگرد
ما را کشد به غمره و نادیده آورد
دانی که روی تافتن او ز بهر چیست
رحم آیدش که به سوی کشته بنگرد
از خونبهای خویش همی بگذرم اگر
آن کس که کشت و رفت دوباره بنگرد
دل رفت پیش دلبر و من جان همی کنم
دل هر که برده  است جان چرا نمی برد
ناصر چو نفخ صور اگر ناله بر کشد
هنگامه مشعبد افلاک بردرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
اگر دلبر ز ما دل برنگیرد
دل من غیر او دلبر نگیرد
اگر زر در میان نبود کمر را
میان دوست را دربر نگیرد
صبا دم می دهد گل را ولیکن
نخواهد خورد دم تا زر نگیرد
خیال دوست در چشمم نیاید
که او را دیده در گوهر نگیرد
برو زاهد که تو بادی و من شمع
دم سرد تو با من درنگیرد
به تنهایی توان ملکی گرفتن
که سلطان با همه لشکر نگیرد
دل ناصر شود چون غنچه پر خون
به دور گل اگر ساغر نگیرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
هر زمان آتش تو در دل یاری گیرد
شیرگیر آهوی چشم تو شکاری گیرد
دل ما کرد قراری که نیاید به قرار
مگر آن روز که زلف تو قراری گیرد
هر شبم تا سحر از ناله نمی آید خواب
تا نباید که تو را ناله زاری گیرد
رنگ زرد از دل خود غنچه به شبنم می شست
لاجرم هر ورقی نقش نگاری گیرد
گر ز عالم روم آشفته  کنم ناله چو آب
گر ز ما قامت سرو تو کناری گیرد
من چو صفرم که رقم هست و نیاید به شمار
یا چو مسطر که نه خط است و شماری گیرد
پرده گل بدرد بلبل چون گل برود
روز و شب نعره زنان دامن خاری گیرد
خاک ناصر مبر ای باد صبا بر در یار
تا نباید که در دوست غباری گیرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بخت کو تا نظر لطف به کار اندازد
دست من گیرد و در گردن یار اندازد
وقت آن است که بحر کرمت موج زند
کشتی هستی ما را به کنار اندازد
پای بوس تو نیابم مگر آنگه که صبا
ببرد خاکم و در راهگذار اندازد
گشته ام کشته  چشم تو که آن سخت کمان
به یکی تیر چو من صید هزار اندازد
غمزه اش بر دلم انداخت خدنگی و هنوز
نگران است دل من که دوبار اندازد
تا گل روی تو در خواب بینم هر شب
هجر تو بستر من بر سر خار اندازد
گفت ناصر به من آن دوست نینداخت نظر
دوست هر جا نظر خویش چه کار اندازد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
غم عالم مخور ای دل  که عالم غم نمی ارزد
به غمگین گشتن یک دل همه عالم نمی ارزد
دو روز عمر در عالم چه باید خورد چندین غم
که اندوه فراوانش به عمر کم نمی ارزد
مخور تیغ جفای او به بوی مرهم لطفش
که زخم سوزنی از وی به صد مرهم نمی ارزد
به یک جو گر سعود مشتری را چرخ بفروشد
نباید مشتری گشتن که یک جو هم نمی ارزد
پری و آدمی در دست و مرغ و باد در فرمان
بر انگشت سلیمان زحمت خاتم نمی ارزد
اگر هر آدمی را هشت جنت می شود حاصل
به یک زلت که صادر گشت از آدم نمی ارزد
نشاید تازه رو بودن به آب دیگران ناصر
که خندان گشتن گل گریه شبنم نمی ارزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چو عشقت چنگ غم در جان من زد
دل از شادی روان جان داد و تن زد
من اول رهبر اسلام بود
به آخر قول مطرب راه من زد
صبا بویی ز خاک کویت آورد
ز گل چاکی به جیب پیرهن زد
سحرگه غنچه دعوت با رخت کرد
چنارش دست غیرت بر دهن زد
نسیم صبح بر زلف تو بگذشت
حرامی کاروانی از ختن زد
ز سنبل حلقه حلقه بر گل آویخت
ز سوسن دسته دسته بر سمن زد
رواجی یافت دینار معانی
که ناصر سکه ای نو بر سخن زد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
مرا تا آتش هجران آن شیرین لقا سوزد
وجودم هر شبی چون شمع از سر تا به پا سوزد
مرا دل در بلا افکند و می سوزد کنون از غم
چنین دل سوختن بهتر بود بگذار تا سوزد
چو اندیشم جدایی از وصال جانفزای او
تنم در آتش اندیشه هر عضوی جدا سوزد
دعایی بر فلک گفتم فرستم باز گویم
پر مرغان قدسی را نباید کان دعا سوزد
به هر دم در هوایی دیگرست این مرغ می ترسم
که آه آتشینم مرغ را در هوا سوزد
روم در باغ بی او از دم سرد و دل گرمم
کلاه لاله بر خاک اوفتد گل را قبا سوزد
حدیث سینه سوزان چراغ گور ناصر شد
سر خاک غریبان را کسی شمع از کجا سوزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گر به خونریزی آن ترک ختا برخیزد
چه صواب آید و آنگه چه خطا برخیزد
قاصدی نیست که آرد خبر دوست به دوست
مگر این دوستی از دست صبا برخیزد
دیده از نور تجلی بنماید دیدار
گر ز آینه دل رگ ریا برخیزد
تن من خاک در توست و به بویی زنده ست
که به محشر ز سر کوی شما برخیزد
چشم فتان تو فتنه است و نمی داری گوش
تا نباید که به هر گوشه بلا برخیزد
مرد اگر کوه بود پای کشد در دامن
گرد باشد که به هر باد ز جا برخیزد
خاک ناصر اگر از آتش دل رفت به باد
حاش لله که ازو گرد فنا برخیزد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نسیم صبحدم از مرغزار برخیزد
هزار زاری از مرغ زار برخیزد
به رنگ و بوی تو گر بشکفد گل صدبرگ
هزار ناله ز جان هزار برخیزد
چنان به دیده درآمد خیال نرگس مست
که چشم یار ز خواب خمار برخیزد
چنان ز روی برانداخت غنچه چادر شب
که از لحاف سحرگه نگار برخیزد
به آب دیده نشاند سحاب اگر از باد
میان سنبل و ریحان غبار برخیزد
فدای آب روان باد جان که هر سحرش
ز سبزه تازه نگار از کنار برخیزد
چو گرد نیست هوایی و بی وفای ناصر
که هر زمان ز سر کوی یار برخیزد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هر که مردانه به عشق از سر جان برخیزد
در نخستین قدم از هر دو جهان برخیزد
در قیامت که به بوی تو شود جان زنده
تنم از جان به وفای تو روان برخیزد
چون سر از خاک برآرم گل رویت بینم
نرگس از خواب صبوحی نگران برخیزد
دل که از پرتو روی تو هوایی گردد
در هوا ذره صفت رقص کنان برخیزد
در چمن گر بگشایی چو گل از رخ پرده 
از دل بلبل شوریده فغان برخیزد
تیر اگر راست بگوید صفت ابروی تو
بانگ زه از قد دوتاه کمان برخیزد
بنشینم به ره تو ای یار سبکروح اگر
بخت بدبخت من از خواب گران برخیزد
همچو شمع از دل ناصر رود آتش به زبان
لاجرم شعله نورش به زبان برخیزد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گفتم که دمی بنشین تا فتنه نبرخیزد
گفتا نبود عاشق کز فتنه بپرهیزد
گفتم ز خم وحدت هر جام به هر رنگست
گفتا که محیط از موج صد نقش برانگیزد
گفتم که شوم عاقل وز عشق تو بگریزم
گفتا که مرد تشنه از آب چو بگریزد
گفتم که جفا کم کن تا سر نکشم از خط
گفتا که خم زلفم در گردنت آویزد
گفتم که رخت بنمای در خواب به مشتاقان
گفتا که دگر یک کس از خواب نبرخیزد
گفتم که به روی تو دارد نظری ناصر
گفتا که چرا از چشم خونابه نمی ریزد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
چون ز کویت هر سحر بویی به گلشن می رسد
غنچه را چاک گریبان تا به دامن می رسد
ما اسیر هجر و دایم در وصال تو رقیب
شاه را گنج و گدا را کنج گلخن می رسد
چرخ را از ناله ام می بگذرد تیر از سپر
ماه را از آه من آتش به خرمن می رسد
صبحدم بر من بسوزد آسمان را دل ز مهر
گر بدو یک دم زنم زان غم که بر من می رسد
ای دل من چاک هجران تو خواهد یافت وصل
اینک از مژگان ره آورد تو سوزن می رسد
خاطر مهجور درویشی را به مأوا می کشد
قالب رنجور مسکینی به مسکن می رسد
دیده می بیند رخت را دل همی بیند فروغ
خانه تاریک را نوری ز روزن می رسد
سوی مصر خویش ناصر کوری فرعون را
چون کلیم الله از وادی ایمن می رسد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ما را که دل بر آتش از غم کباب باشد
محرم پیاله گردد همدم شراب باشد
هرگز ز گنج حسنت داد دلم ندادی
تا کی ز چشم مستت عالم خراب باشد
چشمت کمان ابرو آورد تا بناگوش
تیرش خطا نیفتد عین صواب باشد
گفتم به چشم شوخت تا کی به خواب مستی
گفتا که کار نرگس مستی و خواب باشد
چون از صبا برآید غرق عرق جبینت
بر لاله ژاله بارد بر گل گلاب باشد
در همتم وصالت چون مه در اوج گردد
در دیده ام خیالت چون در در آب باشد
از مشک تاب مویت در نافه پیچ افتد
وز آفتاب رویت در ماه تاب باشد
کردم سؤال از خط از لب جواب دادی
طوطی که خورد شکر شیرین جواب باشد
آسان بود به وحدت فردا حساب ناصر
واحد عدد ندارد تا در حساب باشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
من و مسجد همه دانند که تهمت باشد
کار هر طایفه باید که به نسبت باشد
من گدایم به عبادت نخرم باغ بهشت
در عطایی که بها رفت چه منت باشد
زهد کی کردم و چون رفت بر این نیست گواه
تهمت خشک نهادن چه طریقت باشد
خیز تا جام می کهنه غنیمت شمریم
زانکه هم صبحت دیرینه غنیمت باشد
زاهد و روضه رضوان من و خاک در یار
هرکسی را غرضی در خور همت باشد
عیب رندان نتوان کرد که در مذهب عشق
شاهد از مستحب و باده ز سنت باشد
ناصرا چیست گناه تو به جنب کرمش
ذره را در بر خورشید چه قیمت باشد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر سرم خاک شود در کف پایت باشد
ور تنم گرد بود گرد هوایت باشد
دل من هست برای تو برای خود نیست
جان فدا باد دلی را که برایت باشد
در دل تنگ من ار جای کنی جایت هست
خانه دیده چه جای است که جایت باشد
همه جا فاش شود زلف تو چون مشک به بوی
محرم خلوت اگر باد صبایت باشد
مگر از رنج کمر نیست میانت آگاه
ور نه بار دلش از چین قبایت باشد
نازینا همه کس چون به تو دارند نیاز
آنکه سلطان جهان است گدایت باشد
گر بمیرد ز غم هجر تو ناصر غم نیست
در فنای من اگر طول بقایت باشد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مرا که نقش خیال تو در نظر باشد
چو بحر و کان صدف دیده پر گهر باشد
اگر به ساحل چشمم خیال تو گذرد
ز موج بحر همان به که برحذر باشد
چو خاک رهگذر افتاده ام گذری کن
ترا اگر چه ز امثال ما گذر باشد
چو کوه پای به دامن کشیده ام چه عجب
اگر ز خون دلم لعل بر کمر باشد
شنیده ام که شود خون به ناف آهو مشک
دلا مدار توقع که بی جگر باشد
بلای عشق قضا بود و من ندانستم
که اقتضای قضا تا بدین قدر باشد
خبر نمی دهد از سر وصل او ناصر
که هر که مست مدام است بی خبر باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مهر تو تا قیامت چون بی زوال باشد
من ترک شاهد و می گویم محال باشد
از روی کار مطرب خوش پرده برگرفته
تو مست و بنده سرخوش دانی چه حال باشد
اندیشه میانت کردیم و عیب نبود
سودایی ایم و ما را در سر خیال باشد
رفتی و رفت سالی ای ماه بی تو ما را
روزی مهی و هر ماه بر ما چو سال باشد
قدی که چون الف بود از غم شده ست چون نون
اکنون قدی چو نونم بر عشق دال باشد
گر قاصدی به خونم ای طفل نارسیده
خونم چو شیر مادر بر تو حلال باشد
گر بوسه خواست ناصر از تو به لفظ شیرین
غم نیست شاعران را حسن سؤال باشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
صلای عشق قدیم است و از ازل باشد
هدایت ابد و ملک لم یزل باشد
بیار باده چو دانسته ای که مخمورم
که نور علم همان به که در عمل باشد
مرا به علت و معلول نیست تصدیقی
ز ما تصور شا   ذ است و بی علل باشد
مگوی قول مخالف مرا ز گوشه راست
که گوش هوش رهی مایل غزل باشد
ز صحبت تو نبرم به زخم تیغ اجل
اجل چه نسبت من صاحب اجل باشد
در آن محله ز ما با تو در محل سخنی
نسیم صبح رساند اگر محل باشد
سیاه خال تو بر اوج ماه منزل کرد
چنین فضول سیاهی مگر زحل باشد
بلندی قد طوبی و همت ناصر
مثال قامت تو در جهان مثل باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -