هر لحظه هاتفی به تو آواز می دهد
کاین دامگه نه جای امان است الامان
دل دستگاه تست به دست جهان مده
کاین گنج خانه راندهد کس برایگان
فلسی شمر ممالک این سبزه کارگاه
صفری شمر فذلک این تیره خاکدان
از کتاب ملل و نحل بقراط واضع علم طب بود و گذشتگان و متاخران به فضل وی اعتراف دارند
از سخنان اوست که امنیت یا تهیدستی بهتر از توانگری با ترس است
عارفی گفت فضایل اخلاقی در چهار چیز گرد شده است کم گویی کم خوری کم خفتن و دوری از مردمان
مشو با کم از خود مصاحب که عاقل
همه صحبت بهتر از خود گزیند
گرانی مکن با به از خود که او هم
نخواهد که با کمتراز خود نشیند
نزدیک شدن به اخلاق مردمان آدمی را از فتنه ی ایشان مامون دارد
کسی که چیزی را طلب کند تمامش را بدست آرد یا پاره ای از آن را
ای بیخبر از درد دل و داغ نهانی
ما قصه ی خود با تو بگفتیم و تو دانی
دل مینگرد روی تو جان میرود از دست
داریم از این روی بسی دل نگرانی
ای شمع که ما را به سخن شیفته کردی
پروانه ی خود را مکش از چرب زبانی
ما حال دل از گریه به جایی نرساندیم
ای ناله تو شاید که به جایی برسانی
عمری است که با عارض تو شمع به دعوی است
وقت است که او را پی کاری بنشانی
چون غنچه زخوناب جگر لب نگشادیم
افسوس که بر باد شد ایام جوانی
چون دفتر گل سر به سر از گفته ی شاهی
هر جا ورقی بازکنی خون بفشانی
چنان ناچیز شو در خود که گر در آینه بینی
نیابی عکس خود با آن که بزدایی فراوانش
گفت کار را از آن که می پنداشتیم آسان تر یافتیم خدایش خیردهاد ابوسعید ابوالخیر را که سرود
گویند به حشر گفتگو خواهد بود
و آن یار عزیز تند خو خواهد بود
از خیر محض جز نکویی ناید
خوش باش که عاقبت نکو خواهد بود
در مکتب عشق فضل و دانش رندی است
دانشمندی مایه ی ناخورسندی است
یک خنده زروی عجز بر خاک نیاز
بهتر زهزار گونه دانشمندی است
حکیمی گفت شایسته تر کس به خواری کسی است که بهر کسی سخن گوید که به وی گوش ندهد
گر در پی قول و فعل سنجیده شوی
در دیده خلق مردم دیده شوی
با خلق چنان مزی که گر فعل ترا
هم با تو عمل کنند رنجیده شوی
زین بزم برون رفت و چه خوش رفت حسابی
کازرده دل آزرده کند انجمنی را
چندین هزار گلشن شادی در این جهان
ما با غم تو دامن خاری گرفته ایم
من از دو روزه حیات آمدم به جان ای خضر
چه میکنی تو زعمری که جاودان داری
تا بدرد ناامیدی مانده ام دانسته ام
قدر آن ذوقی که دل در انتظار یار داشت
زین پیش گریه را اثری بود در دلش
چندان گریستم که در آن هم اثر نماند
وصل تو گر نصیب شد از سعی ما نبود
گر دون تلافی ستم خویش می کند
بود عین عفو تو عاصی طلب
عرصه عصیان گرفتم زین سبب
چون به ستاریت دیدم پرده ساز
هم بدست خود دریدم پرده باز
رحمتت را تشنه دیدم آبخواه
آبروی خویش بردم از گناه
چشم بر صد بحر حب افکنده ام
لاجرم خود را جنب افکنده ام
گشتم از دریای فضلت با خبر
آمدم دست تهی تشنه جگر
آن زلیخا هر چه او رو نمود
نام او را جمله یوسف کرده بود
نام او در نام ها مکتوم کرد
محرمان را سر آن معلوم کرد
چون بگفتی موم زآتش نرم شد
آن بدی کان یار با ما گرم شد
ور بگفتی مه برآمد بنگرید
ور بگفتی سبز شد آن شاخ بید
ور بگفتی برگها خوش می تپند
ور بگفتی خوش همی سوزد سپند
ور بگفتی که سقا آورده آب
وربگفتی که برآمد آفتاب
صد هزاران نام اگر بر هم زدی
قصد او یوسف بدی یوسف بدی
گرسنه بودی چو گفتی نام او
میشدی او سیر و مست جام او
تشنگیش از نام او ساکن شدی
نام یوسف شربت باطن شدی
وقت سرما بودی او را پوستین
این کند در عشق نام دوست این
ابروی تو ماه عالم آرای همه
وصل تو شب و روز تمنای همه
گر باد گران به زمنی وای به من
ور با همه کس همچو منی وای همه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -