cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
بلبل نوایی می زند ساقی بیار آن بلبله
تا بشکند ناموس را این زاهد پر مشغله
راه حجاز و زاهدان ما و می و کوی مغان
اینک صراحی زمزم و بزم گدایان قافله
گر طاق گردون بشکند ور بیخ دوران برکند
بر من به یک جو زانکه من نی باغ دارم نی گله
ای مدعی من فارغم رو هر چه می خواهی بگو
در راه و رسم عاشقی از دشمنان نبود گله
آن ساغر شاهانه را بردار و بر دستم بنه
تا این دل دیوانه را از می بجنبد سلسله
چون وجد گیرد دامنم  خود را به بازار افکنم
افتند طفلان در پی ام  عالم شود پر ولوله
از باده میل آتشین در دیده مستی کشم
یک ره برای نیستی  بیرون روم زین مرحله
ای دف مگر تو عاشقی ای نی مگر تو بیدلی
ور نه چرا با یکدگر  زاری کنید و غلغله
ناصر مگو این ماجرا در پیش رندان گدا
قوت همایان کی رود  گنجشگ را در حوصله

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
روی از تو بر نتابم چون رانی ام چو خامه
سر بر خط تو دارم گر خوانی ام چو نامه
ساقی بیار جامی تا جامه بر فشانم
مگذار اهل دل را تا جان برند و جامه
چون رفت دین و دانش چه غم ز ننگ و نامم
چون ترک سر گرفتم چه فکرم از عمامه
در بزمگاه رندان زاهد چه کار دارد
خلوتسرای خاصان نبود سرای عامه
گر من حدیث عشقت گویم عجب نباشد
هرگه که مست باشد بق بق کند حمامه
ای باد صبح گویی کز بوستان اویی
کانفاس روح بخشت می آید از شمامه
ناصر چه سود دارد در دل غمش نهفتن
اکنون که در دو عالم زد عشق او دمامه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
مگر باد صبا گوید حدیث جان به جانانه
که نبود شمع تابان را خبر از سوز پروانه
مرا بر خاطر روشن آیینه است زنگاری
که دندان طمع دارد به چین زلف او شانه
نسیم از حلقه زلفش چو زنجیری بجنباند
دل آشفته از غیرت شود در حال دیوانه
چو دور عمر ما بر باد خواهد رفت آن بهتر
که ساقی دور عمر ما بپیماید به پیمانه
نه آن رندم که چون زاهد به مسجد سر فرود آرم
که می گنج است و می یابم منش در کنج ویرانه
مرا خود خوی شیرین است  از این خو بر نمی گردم
اگر خوانند افسون و اگر گویند افسانه
به بوی آشنایی رفت در بحر طلب ناصر
چو با عشق آشنایی کرد گشت از عقل بیگانه

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
آغاز می کند دل سر نامه نیازی
ای بی نیاز او را تشریف ده جوازی
در عقل ما نگنجد ادراک حسن رویت
کی محرم حقیقت گردد خیال بازی
ای از غبار کویت هر ذره آفتابی
وی در هوای عشقت هر پشه شاهبازی
تو چون همای پران ما سایه در پی تو
هستی  تو حقیقت هستی  ما مجازی
ای از جهت منزه رویم به سوی خود کن
تا سجده کفر نبود ما را به هر نمازی
بیچاره ایم ما را از لطف چاره ای ساز
ما هیچ کس نداریم غیر از تو چاره سازی
بی سوز عشق ناصر افسرده چند باشد
او را چو شمع سوزان در عشق جانگدازی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
گر دل فنا شد راضی ام کارام در جان کرده ای
معمور دار این خانه را کاین بقعه ویران کرده ای
یک روز در صبح ازل برقع ز رویت باز شد
هر ذره ای را در هوا خورشید تابان کرده ای
هرکس که می بیند تو را جان را روانی می دهد
جان دادن دشوار را بر خلق آسان کرده ای
نور تجلای رخت چون سرمه سازد سنگ را
از پرده گر پیدا شود رویی که پنهان کرده ای
ناصر خراسان را دگر با مصر نبود حاجتی
کز خامه چون نیشکر شکر فراون کرده ای

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
جانا تو سوز خاطر پر غم ندیده ای
چیزی که وهم غم بود آن هم ندیده ای
سوز و گداز و درد دل و فقر و مسکنت
ما سال ها کشیده تو یک دم ندیده ای
در خوان ناز و بی خبری از وصال و هجر
خردی و رنج و راحت عالم ندیده ای
رحمی به جان ما نکنی زان سبب که تو
امثال ما شکسته دلان کم ندیده ای
زانگه که در مشاهده در باز کرده ای
جز نقش یار صورت محرم ندیده ای
ای دیده از برای چه پوشیده ای سیاه
گر در سرای سینه تو ماتم ندیده ای
ناصر دمی به ساغر می زن که جز قدح
صافی دلی موافق و همدم ندیده ای

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای یار نازنین چو دل از ما رمیده ای
از ما رمیده ای به رقیب آرمیده ای
چشمان آهوانه بی آهوی شما
دو شاهد عدلند که از ما رمیده ای
پیکان تیر غمزه تو در دل من است
زانگه که ابروی چو کمان بر کشیده ای
گویا حدیث یار به اغیار گفته ای
در حق دوست طعنه دشمن شنیده ای
من ذره ام  متاب تو از ذره روی مهر
گیرم که همچو مه به ثریا رسیده ای
من آنچه دیده ام ز تو نتوان به شرح گفت
باری تو بازگوی که از ما چه دیده ای
ناصر به خواری ار چه نیاید به چشم تو
در چشم او عزیزتر از نور دیده ای

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من کی ام سرگشته ای بیچاره ای
دردمندی خسته ای آواره ای
دل ز من بربود و پنهان کرد رو
شوخ چشمی فتنه ای عیاره ای
همچو گل بنشسته بر خار فراق
چون گهر درمانده اندر چاره ای
از ضعیفی چو سها گشتم ولی
در سفر افتاده چون سیاره ای
طالعی دارم که هرگز ننگریست
از سعادت سوی او استاره ای
هست ناصر را غم دل صد هزار
هیچ کس او را نشد غمخواره ای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
یا شفایی و یا دواء دایی
انت فی مهجتی سویدایی
دل به سودای حلقه زلفت
کرد سودا و گشت سودایی
لیس یکفی شماتة الاعداء
لامتی فی الهوا احبایی
ماند از زلف تو سر مویی
که کشد کار ما به رسوایی
لیلة الهجراننی رفعت
راحة النوم عن اخلایی
گره از کار ما گشوده شود
گر تو بند قبای بگشایی
انا مملوککم و مولاکم
انتم سیدی و مولایی
یا من از عمر بر نخواهم خورد
یا تو سروی به بر نمی آیی
چاره درد چون کند ناصر
ان دایی من المداوایی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
نیست سرگشته تر از من به جهان باد صبایی
که سلامی ببرد از من سرگشته به جایی
از حریم در سلطان به جز از باد که آرد
آن قدر خاک کزو سرمه کند چشم گدایی
چند چون ذره هوایی شوم از پرتو مهرت
عمر رفت دریغا همه بر باد هوایی
خاک ره گشتم و آن ترک ختا نگذرد از من
روزگاریست که بر ما نگذشته است خطایی
ناصر آن دم که به درد تو سر از خاک بر آرد
چون مه از مهر بود بر رخ او داغ وفایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
سرو از پای در آید چو به بستان آیی
گل شود پرده نشین چون به گلستان آیی
سود و سرمایه مردم همه بر باد کنی
گر خریدار شوی بر در دکان آیی
کوزه ها رقص کند چون تو به میخانه روی
بندها در شکند چون تو به زندان آیی
به خیال لب میگون تو گشتند خراب
نیست حاجت که در مجلس مستان آیی
پیش قد تو رود قامت طوبی از جای
روز محشر چو در روضه رضوان آیی
باده از خون جگر دارم و نقل از دل ریش
که شبی نزد من خسته به مهمان آیی
با چنین بخت گدایانه که داری ناصر
دولتی باشد اگر محرم سلطان آیی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جانا اگر به تنها داری سر جدایی
با ما چو صبح یکدم از مهر خوش بر آیی
ابروی تو زهی چشم در روی ما به شوخی
زه می کند کمان را پیوسته در جدایی
آن به که همچو ذره یابم هوای مهرت
تا کی چو گرد گردم سرگشته و هوایی
با باد صبح گفتم پیغام بر خدا را
او نیز در نگنجد آنجا که تو خودآیی
بادا اگر ز بلبل گویی  به گل پیامی
بادا دم شما را در پیش او روایی
رعد از زبان دریا در گوش قطره گوید
چون ما گذر زمانی هان گر حریف مایی
ناصر شود چو خسرو آشفته جمالت
گر باشدت چو شیرین با خشم آشنایی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
دوش می گفت پیر ترسایی
یاد دارم ز مرد دانایی
کاندرین دیر می پرستان را
نیست خوشتر ز میکده جایی
بر سر چارسوی خطه عشق
نیست خالی سری ز سودایی
زاهد و باغ و خلد و ما و حبیب
هر کسی را بود تمنایی
ساقیا زان قدح که می نوشی
جرعه ای ده به بی سر و پایی
خوش بود جام باده نوشیدن
خاصه از دست مجلس آرایی
در تردد گذشت عمر عزیز
همچو من نیست مختلف رایی
شد ز مهر تو ذره سان ناصر
هرزه گردی و باده پیمایی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
عالم چو سراب است طلب کن تو سر آبی
می نوش که خوشتر ز سراب است شرابی
هست از قلم صنع خدا بهر تأمل
خط بر خد ساقی به سوی بنده کتابی
از چنگ مده هشت بهشتی که نهفته
در پرده عشاق همی گفت ربابی
نردی و کتابی و حریفی و مقامی
رودی و سرودی و شرابی و کبابی
آبی شدم از خشکی زاهد که خوش آمد
چون مردم چشمم به نظر گوشه آبی
ما را که براندند چو گرد از در مسجد
خاک در میخانه به است از همه بابی
گفتند به ابرو و شنیدند به دیده
پیوسته چنین رفت سؤالی و جوابی
می گفت که خاک در ما گرد چو ناصر
عالی تر از این کس نشنیده است خطابی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هست از زلف کژت در دل من قلابی
که دلم از کشش زلف تو دارد تابی
دل که در ابروی طاق تو چو قندیل آویخت
همچو شمعی ست برافروخته در محرابی
از خیال شب وصل تو که خوابت خوش باد
بیش در دیده من راه نیابد خوابی
به جز از اشک چو باران که مبادا بی آب
بر سر آتش ما کس نفشاند آبی
عالمی تیره شد از زلف تو بگشای نقاب
تا به شب راه برم سوی تو در مهتابی
ظاهرا اشک من امرزو چو بگذشت ز دوش
آبم از سر گذرد چون نشود پایابی
ناصرا از دهنش گیر طریق ایجاز
تا چو زلفش نبود در سخنت اطنابی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر تو در دیده صاحبنظران ره یابی
دل قوی دار که در صحبت جان ره یابی
پاک گرد از همه چون آب و ز سر ساز قدم
تا تو در صحبت آن سرو روان ره یابی
ساده دل باش و گهر دار چو خنجر همه وقت
تا تو در پهلوی آن موی میان ره یابی
نازخندان لبی و تازه درون باش چو جام
تا مگر بر لب آن تنگ دهان ره یابی
راستی پیشه کن و بسته دهان  باش چو تیر
تا تو در خانه آن سخت کمان ره یابی
بی حقیقت نتوان محرم او شد ناصر
گر یقینت نبود کی به گمان ره یابی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چون چشم تو هرگز نکنم توبه ز مستی
همچون دهنت دم نزنم هیچ ز هستی
هر کس ز شراب هوسی مست غرورند
ما مست تر از جمله ولی مست الستی
در میکده خاک قدم پیر مغانم
آری نشنیدی مثل مستی و پستی
تو یوسف خوبانی و خوبان جهان را
هم دست ببریدی و هم چشم ببستی
تا هجر گزیدی دل ما پاره شد از غم
سنگی بزدی شیشه ما را بشکستی
در دست غمی هر نفس افتد دل ناصر
چند ای دل پرخون چو قدح دست به دستی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
شب ها من و کنج غمی شمع ام کند غمخواریی
اشک روان و سوز دل جان کندنی و زاریی
از چیست اشک سرخ من گر نیست خون دل روان
رخسار من زرد از چه شد گر نیست شب بیداریی
تا دور ماندم از درش تلخ است بر من زندگی
کاو جان شیرین می دهد ما را به شیرین کاریی
آن نرگس بیمار تو چندان که خون ما خورد
گردد به خونم تشنه تر دارد عجب بیماریی
هم عزتی یابم اگر زان لب به دشنامی رسم
گر خوش نمی پرسی ز من باری همی کن خواریی
چون گل بهاران بشکفد در پیش آن روی چو گل
ای دیده ابر سیه تو کاشکی خون باریی
فرهاد و شمع و ناصر از شیرینیی شوریده اند
ای یار شیرین سوختم آخر کجایی یاریی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
به دستان گر ز دست ما بجستی
به دست آرم دگر بارت به چستی
نپرسیدی ز حال دردمندان
دل گم کرده ما را بخستی
فشاندی زلف مشکین و چو زلفت
بسی دل های مسکین را شکستی
کمر بر موی بستی کاین میان است
دروغی زین میان  بر خویش بستی
چو خاک ره شدم در پای تو پست
مثل نشنیده ای مستی و پستی
صبا از ضعف در کار رسالت
کسالت می نماید سخت سستی
لب او خنده زد بر حال ناصر
نمود از نیستی یک ذره هستی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گر بیابد جان شیرین فرصتی
با دهانت تنگ دارد صحبتی
بی لب لعلت که کام جان در اوست
عمر شیرین را نباشد لذتی
هرکه در راه تو شد خاک خوار
یافت در چشم عزیزان عزتی
همچو گندم سینه را بشکافتم
در دلت یک جو نیامد رحمتی
برتکاور بسته ام زین سفر
زین نکوتر نیست او را زینتی
کرده ام عزم غریبی خیر باد
می روم یاران خدا را همتی
جان ناصر بر لب آمد در طلب
تا مگر بر کام یابد فرصتی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
به درد عاشقی خو کن مجو درمان اگر مردی
به دردی مردن اولی تر که درماندن به بی دردی
خوشا دیشب که تو ای آفتاب مشتری طالع
به برج ما شدی طالع سعادت با خود آوردی
دلم از غصه پرخون گشت و بر آتش جگر بریان
می از خون دلم خوردی کبابی از جگر کردی
تو سروی زان سبب دایم به هر بادی شوی مایل
تو خورشیدی از آن هر دم ز حال خویش برگردی
تو را دانم که حاجت نیست زینت از زر و زیور
مگر زان است تا ما را رود خورشید در زردی
اگر خواهی که گردی در هوای مهر سر گردان
چو ذره بی سر و پا شو نه آخر کمتر از گردی
دل ناصر مقام توست اگر کردی خراب از غم
نکو کردی خرابی در مقام خویشتن کردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
پیش آمدی در عیدگه آتش به تکبیرم زدی
قربان تو گشتم چرا از غمزه ها تیرم زدی
گفتی که چون لایعقلی حکم نمازت چون بود
بربسته شد راه سخن طعن گلوگیرم زدی
حلوای عیدت خواستم خندان شدی و سوی لب
کردی اشارت وز مژه تیری به تزویرم زدی
در عید اگر بود ای صنم مقصود تو خون ریختن
من کشته دیرینه ام بهر چه شمشیرم زدی
گر تو نمی خواهی که من دیوانه گردم پس چرا
زابرو نمودی ماه نو  وز طره زنجیرم زدی
فردا اگر از عاشقی  ایزد مرا پرسش کند
گویم به دارالضرب کل خود مهر تقدیرم زدی
ناصر در ایام شباب از زهد توبه چون کند
کاتش ز حسنت بارها در خرقه پیرم زدی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
بیامدم ز سفر باز جانب یاری
به جستن دل خود گرد کوی دلداری
دریغ عمر که در روز هجر ضایع شد
فراق جان نکند اختیار هشیاری
هم ازملالت لیلی به نجد شد مجنون
وگر نه عاشق از این سان نمی کند کاری
سحرگهم چه خوش آمد که بلبلی می گفت
که نازک است گل از وی خوشیم به خاری
هزار کوه و بیابان و بحر و بر دیدم
مقیم کعبه دولت شدم دگر باری
هزار شکر که اقبال و بخت یاری کرد
که تا به هم برسیدند یار با یاری
کشید این همه محنت برای آن ناصر
که تا شناسد حال به غم گرفتاری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به گوش یار پیغامی رساندن از سر یاری
نمی یارند یارانم صبا برخیز اگر یاری
مثال عود در چنگش ز بار عشق نالیدم
فراق او دگر باره مضاعف شد به سرباری
به گوش گل رسان از من که چون غنچه دور از تو
به صد پاره دلی دارم ندانم تا چه دلداری
به خون مردم چشمم خیالت آستین بر زد
مبادا دامنت گیرد غبار مردم آزاری
مرا در بارگاه وصل تو باری بود باری
اگر یاری کند همت وگر یاری دهد یاری
تو عین چشمه خضری  چه نقصان باشد ار یکدم
ز جاه لطف تو آبی به سوی ما شود جاری
به خواری بر درت ناصر به خاک ره برابر شد
بخاری را عزیز من چرا داری بدین خواری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سخت سستی تو در وفا داری
نیک بد می کنی جفا کاری
من غمت را نگاه می دارم
تو دلم را نگه نمی داری
زیر پای تو من چو گرد شدم
تو به چشمم از آن نمی داری
خاک  خواری مریز بر سر من
که ز من خاک را بود خواری
زلفت از من شکستگی آموخت
لبت از وی گرفت خونخواری
کی شناسی درازی شب هجر
تو به خوابی و ما به بیداری
من شوم از خدای خود بیزار
که مرا باشد از تو بیزاری
بس که چشم تو خون مردم ریخت
برنخیزد دگر ز بیماری
ناصرا گر سر تو بر دارند
سر از این آستان نبرداری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
به تیغ از تو نبرگردم که روی دلستان داری
قدی چون سرو ناز و رخ به شکل ارغوان داری
به صحرا می شدی چون سرو روزی باغبان گفتا
که باغ ما منورکن چو میل گلستان داری
لبت لعل است و می خواهم که ما را رایگان بخشی
دلت سنگ است و می خواهم که ما را مهربان داری
کسی کاو آرزو دارد که مه در سایبان بیند
تو آن خورشید تابانی که مه در سایبان داری
میانت کمتر از موی است و بر مویی کمر بندی
دهانت چون سر موی است و مویی را میان داری
غنیمت دار ای ناصر حضور نازنینان را
شکر او در دهان دارد تو طوطی در دهان داری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خون دل هست اگر عزم شرابی داری
جگری دارم اگر میل کبابی داری
خانه دیده غم دیده تماشاگاهی ست
هیچ در سر هوس گوشه آبی داری
دوش در کوی تو رفتم سگ کویت گفتا
بنه اینک سر و خشت ار سر خوابی داری
مه نو پیش تو با حاجب او لاف زند
چو غلامان مگر او را تو رکابی داری
لب لعلت ز قدح خون جگر می نوشد
تا نگویی که در آنجا می نابی داری
ای می از عکس رخ یار گرفتی رنگی
که چو گل خرمی و بوی گلابی داری
طاعت خام مکن تا به سر خم ننهم
آنچه  ای گوشه نشین رخت ثوابی داری
کار ناصر به عدم می کشد امروز طبیب
چاره ای هست بگو هیچ جوابی داری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای بر رخ چون روزت شام خط زنگاری
بی زلف و رخت دارم روزی چو شب تاری
در بارگه وصلت بارم ندهی باری
گر کار کند همت ور یار کند یاری
یاران همه گر یاری با یار نمی یارند
ای یار تو یاری کن با یار اگر یاری
از همت من دارد قد تو سرافرازی
از بخت من آموزد زلف تو نگونساری
چشمم ز رخ و زلفت چشمه است عجب نبود
در پای گل و سوسن گر آب شود جاری
از چشم چو عمانم ابر مژه برخیزد
وز هند کند هر دم در روم گهر باری
پیش تو کمان از زور زه برد و کمر از زر
چون زور و زرم نبود چاره چه بود زاری
ای یار عزیز از تو عزت طلبد ناصر
بیچاره بخاری را تا چند بود خواری

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
ای که در دیده خیال تو کند پرده دری
تا کی از دیده صاحبنظران پرده دری
باز آیم ز همه گر ز درم باز آیی
بگذرم از سر خود گر ز سرم بر گذری
گفته ای دل مده از دست و نظر با خود دار
نظرم پیش تو خود نیست تو پیش نظری
خبر بی خبران بر همه آفاق رسید
تو هنوز از خبر بی خبران بی خبری
جان سپر ساخته ام پیش خدنگ چشمت
در جهان نام بر آورده ام از جان سپری
پاک گشتیم چو آیینه ز خود هر وقت
که به خود شیفته گردی به سوی خود نگری
ای صبا در سر زلفش مرو و جان مطلب
که همه وقت از آن دام بلا جان نبری
من چو بلبل به فغان آمدم از شوق ولی
برگ فریاد ندارد گل صد برگ تری
دوش در خون شده خار مژه ناصر دید
از حسد لرزه بر افتاد به برگ طبری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مختار نبودم که فتادم ز تو دوری
درمانده ام ای دوست به هجران ضروری
بیرون مرو از سینه بی کینه که جانی
غایب مشو از دیده غم دیده که نوری
هر نامه موزون که به سوی تو نوشتم
از مشک کشیدم رقمی بر گل سوری
مضمون همه این بود که ما تشنه شوقیم
عنوان همه این بود که از ما تو نفوری
ای آنکه دلت را هوس حور و قصور است
دیدار طلب کن که تو در عین قصوری
مجنون شدم از غایت بی صبری و در عشق
دردا که مرا نیست دوا غیر صبوری
دوشینه خیال رخ او گفت که ناصر
نزدیک شدی با عدم از محنت دوری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به دور چشم تو مستی خوش است و مخموری
ز روی پرده برافکن خلاف مستوری
چو نور روی من از عکس روی روشن توست
چو نیک می نگرم ناظری و منظوری
من آدمی نشنیدم چو تو پریچهره
ملک ز دست تو دیوانه گردد و حوری
به گرد خاطر معشوق غم نمی گردد
اگر تو را غم عشاق نیست معذوری
چو شمع در شب هجران به سوز می سازم
کسی مباد گرفتار داغ مهجوری
مرا شراب ز گریه است و مطرب از ناله
حریف همدم من عاشقی و رنجوری
درید غنچه به بویت لباس ماتم را
ز رنگ روی تو گل یافت خلعت سوری
چو قطره دورم از بحر عشق و نزدیک است
که در میانه ما مرتفع شود دوری
اگر به سر اناالحق نمی رسی ناصر
میسرت نبود داروگیر منصوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دوشینه می گفت نالان اسیری
کس را نیاید رحم از فقیری
هرکس به یاری در هر دیاری
ماییم و تنها آه و نفیری
من صید ترکی گشتم که دارد
رابرو کمانی وز غمزه تیری
جان را به بوسی دادم که هست او
بسیار بخشی اندک پذیری
ناصر نه آن است کز تو گریزد
تن را نباشد از جان گزیری

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
ضعیفان قوی چون مور دل دارند جان بازی
تو ترک نیک بد خویی و تازی تیر می تازی
غراب زلف تو بر طوطی خط می زند پهلو
تذرو عارضت با چنگ شاهین می کند بازی
نماند نام گمراهی اگر دیدار بنمایی
بر افتد رسم مستوری اگر برقع براندازی
خود آیی و رقیبان را نیاری یار ما باشی
خدایی بر نمی تابد که باشد شرک انبازی
برون از دایره نایم گرم چون دف زنی بر رخ
سر اندر پیش می دارم گرم چون چنگ بنوازی
چو شمعت دل نمی سوزد گرم چون عود می سوزی
از آن با سوز می سوزم که تو عودم همی سازی
چو زلف عنبرینت بر سر آتش همی سوزم
از این غیرت که با زلف تو دارد سایه هم رازی
اگر چون نارون قد سرافرازت روان گردد
نماند سرو رعنا را سر و برگ سرافرازی
ز شمع روی او ناصر در آتش رو چو پروانه
قفس درهم شکن بلبل چرا در بند آوازی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به روز وصل از رویت چو برقع می براندازی
من از خود می شوم غایب تو با خود عشق می بازی
کبابی سازم از بهر تو خود را همچو پروانه
اگر ای شمع مومین دل شبی با فقر ما سازی
به زیر پای تو خلقی همی میرند چون موران
سوار من ببین باری که مرکب بر که می تازی
چو من از امتحان عشق خالص می برون آیم
من رخ زرد را چون زر در آتش چند بگدازی
سحرگه مرغ می گوید دریغا گر نبودی دی
خزان را یاد کن ای گل به حسن خود چه می نازی
نخیزد همچو تو سروی چمن را در گل اندامی
نباشد همچو من بلبل جهان را د رخوش آوازی
به بازی گفتمش جان می دهم از بهر یک بوسه
به خنده گفت ای ناصر مکن با جان خود بازی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نیازی می کنم با بی نیازی
که از من جان شیرین وز تو نازی
چه نالم چون رباب از گوشمالت
منم بنده تویی بنده نوازی
ببازم پیش بالای تو جان را
که تا در عشق بازم راست بازی
اگر تو می  کشی از ناز ما را
ندارم من به غیر از تو نیازی
دل من جانب دلبر گرفته است
بدان بیگانه نتوان گفت رازی
بیا ای آیت رحمت که ناصر
همی خواند تو را در هر نمازی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بارها فکر کرده ایم بسی
بی کسان را به جز تو نیست کسی
چون غرض یاد توست از نفسم
جز به یادت نمی زنم نفسی
سر فرو ناورد به شهبازی
در هوای تو گر پرد مگسی
مانده ام دور از گل رویت
همچو بلبل اسیر در قفسی
از خیالم نمی رود بغداد
گر به تبریز کرده ام هوسی
تا برفته است دجله از نظرم
از دو چشمم همی رود ارسی
می فرستد تو را دعا ناصر
که جز اینش نبود دسترسی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای یار ز یاران خبر یار نپرسی
یاری نبود آنکه ز اغیار نپرسی
ای سوسن آزاده شنو حال دل گل
شرط ادب آن نیست که از خار نپرسی
ای دل گرت از قصه فرهاد خبرت هست
زان پسته شیرین شکربار نپرسی
چون سنبل زلفش ببری سر به سوی گوش
آشفتگی نرگس بیمار نپرسی
با یار سبکروح گرانی نتوان کرد
تصدیع دهی اندک و بسیار نپرسی
ای باد اگر بوی بری از سر زلفش
یک شمه ز دل های گرفتار نپرسی
آمد ز غم او دل آشفته به زنهار
احوال دل غمزده زنهار نپرسی
ناصر چو صبا گر بودت هیچ مجالی
حال دل سرگشته ز دلدار نپرسی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
لطف بود که سهو من بینی و خط بر او کشی
چون خط مشکبار خود خط مرا نکو کشی
خون هزار بی گنه ریخته ای به هر مژه
چند سپاه فتنه را دو صفه رو به رو کشی
ور ز بلندی فلک مهر مفاخرت کند
دست به جیب او زنی سوی زمین فروکشی
من چو گل از هوای تو جامه صبر می درم
غنچه صفت چرا ز من پرده به پیش رو کشی
می روم از جهان اگر درد سریست از منت
حیف بود برای ما طعنه پندگو کشی
مشک سیاه رو شود هندوی خاک پای تو
گر تو ز چین زلف خود حلقه به گوش او کشی
زود که کاسه سرت جام جهان شود
ناصر اگر به پای خم بر سر خود سبو کشی

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
مرا هر دم فزاید درد و داغی
که بویی یابد از تو هر دماغی
چه خال است آن تو را بالای ابرو
کمان را چون گذر نبود به زاغی
بیا تا با رخ و زلفت نشینیم
شب تاریک در پیش چراغی
چنین قامت ندارد هیچ سروی
چنین سروی ندارد هیچ باغی
تویی گل من نشسته بر سر خار
تویی لاله مرا بر سینه داغی
ز دل خوناب چشم من رسول است
نباشد بر رسولان جز بلاغی
کجا روی تو بیند چشم ناصر
که از گریه نمی یابد فراغی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نو بهار است و گل و عهد شباب ای ساقی
خوش بود جام می و صوت رباب ای ساقی
در دل غنچه نگر روی نگار ای عارف
در سر لاله نگر جام شراب ای ساقی
ساغری ده که دو سه روزه حیاتم بگذشت
بی می و نرگس مست تو به خواب ای ساقی
عهد کردم که چو پیمانه من پر گردد
در سر باده روم همچو حباب ای ساقی
روز محشر که شوم زنده چو نرگس باشم
در جمالت نگران مست و خراب ای ساقی
کار عالم گذران است گذر ای ناصر
دور گیتی به شتاب است شتاب ای ساقی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نو بهار است و می موسم عید ای ساقی
باده نوش و گذر از وعد وعید ای ساقی
روز محشر نبود هیچ حسابش به یقین
هر که در کوی مغان گشت شهید ای ساقی
گشت پیمانه چو تسبیح روان در کف شیخ
تا ز لعل تو یکی جرعه چشید ای ساقی
هر که در کوی محبت قدم از صدق نهاد
دگر او پند ادیبان نشنید ای ساقی
بارها کرده بدم توبه ز می باز مرا
چشم مست تو به میخانه کشید ای ساقی
زاهد از شرم تو دایم سر انگشت گزد
همچو رندان لب ساغر بگزید ای ساقی
تا که جامی ز می عشق تو نوشد ناصر
جز در میکده جایی نگزید ای ساقی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -