cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
گر به چین بویی از آن سنبل مشکین آرند
عوض نافه همی خون دل از چین آرند
همه ایجاد بتان بهر همین کرد خدا
کز سر زلف دو تا چین به سر چین آرند
کوه کن زنده نخواهد شدن از نفخه صور
مگرش مژده وصل از بر شیرین آرند
گر تو زیبا صنم از کعبه درآیی در دیر
کافران بهر نثارت بت سیمین آرند
دردمندان همه در بستر حسرت مردند
به امیدی که تو را بر سر بالین آرند
پرده ز آیینه رخسار خدا را بردار
تا بلاها به سر واعظ خودبین آرند
شب که روی تو عرق ریز شود از می ناب
کی توانند مثال از مه و پروین آرند
گر پیام تو بیارند از آن به که مرا
مژده سرو و گل و سوسن و نسرین آرند
هر کجا تازه کنند اهل هوس بزم نشاط
عشق بازان تو یاد از غم دیرین آرند
رخ زردم نشود سرخ فروغی از عشق
مگر آن دم ز خم باده رنگین آرند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بهل ز صورت خوبت نقاب بردارند
که با وجود تو عشاق نقش دیوارند
چگونه خواری عشق تو را به جان بکشم
که پیش روی تو گل های گلستان خوارند
با خلد خواندمان شیخ شهر و زین غافل
که ساکنان درت از بهشت بیزارند
تو گر به سینه دل سخت آهنین داری
شکستگان تو هم آه آتشین دارند
به سخت گیری ایام هیچ کم نشوند
گرفتگان کمندت ز بس که بسیارند
تو شادکامی و شهری مسخر غم عشق
تو مست خوابی و خلقی ز غصه بیدارند
به جز بنفشه نروید ز خاک پاکانی
که از طپانچه عشقت کبودرخسارند
حساب خون من افتاده است با قومی
که خون بی گنهان را به هیچ نشمارند
گناهکار تر از من کسی فروغی نیست
به کیش دولت اگر عاشقان گنه کارند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چون بتان دستی به ناز زلف پر چین می برند
شیخ را از کعبه در بت خانه چین می برند
چون شهیدان طلب را زنده می سازند باز
کوه کن را بر سر بازار شیرین می برند
چون خداوندان خوبی کوس شاهی می زنند
صبر و آرام از دل عشاق مسکین می برند
چون به یاد چشم او اهل نظر را می کشند
یک جهان کیفیت جام جهان بین می برند
ترک جان می بایدم گفتن که این شیرین لبان
بوسه می بخشند اما جان شیرین می برند
تنگ شد کار شکر امشب مگر میخوارگان
نقل مجلس را از آن لب های نوشین می برند
هر که سر از عنبری خط جوانان می کشد
حلقه ها در حلقش از گیسوی مشکین می برند
من به باغی باغبانی می کنم با چشم تر
کز درختش دیگران گل های رنگین می برند
من به بزمی باده می نوشم که مستانش مدام
مایه مستی از آن چشم خمارین می برند
من بتی را قبله می سازم که در دیر و حرم
اسم او را مؤمن و ترسا به تمکین می برند
بر همه گردن فرازان سجده واجب می شود
چون به مجلس نام سلطان ناصرالدین می برند
هم دعای دولتش خیل ملایک می کنند
هم غبار موکبش چشم سلاطین می برند
هر کجا بر تخت شاهی می نشیند شاد کام
نو عروس بخت را آن جا به آیین می برند
چون فروغی در سر هر هفته می سازد غزل
نزد شاهش از پی احسان و تحسین می برند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آنان که در محبت او سنگ می خورند
خون را به جای باده گل رنگ می خورند
من تنگ دل ز رشک گروهی که در خیال
تنگ شکر از آن دهن تنگ می خورند
قومی که خشت میکده بالین نموده اند
باور مکن که حسرت اورنگ می خورند
زاهد شبی به حلقه مستان گذار کن
تا بنگری که می به چه آهنگ می خورند
گل های سرفکنده این باغ روز و شب
اندوه و آن دو سنبل شب رنگ می خورند
من خون دل به ناله خورم زان که اهل ذوق
می را به نغمه های خوش چنگ می خورند
نامم به ننگ در همه شهر شهره شد
کم نام آن کسان که غم ننگ می خورند
من خورده ام ز ناوک مژگان کودکی
زخمی که پر دلان به صف جنگ می خورند
مردم به دور نرگس مستش فروغیا
در عین حیرتم که چرا بنگ می خورند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تشنگان ستمت زندگی از سر گیرند
کامی از تیغ تو در نوبت دیگر گیرند
بر سر خاک شهیدان قدمی نه که مباد
دامن پاک تو در دامن محشر گیرند
پادشاهان سر راه تو گرفتند به عجز
چون فقیران که گذرگاه توانگر گیرند
خاک صاحب نظران را شود از دولت عشق
گر زمانی سر سیمین تو در بر گیرند
تشنه کامان ره عشق کجا روز جزا
عوض لعل تو سرچشمه کوثر گیرند
پرده بر گیر ز رخساره که مردم کمتر
آستین از غم دل بر مژه تر گیرند
لب شیرین به شکر خنده اگر بگشایی
کار را تنگ دلان تنگ به شکر گیرند
چاره درد مجانین محبت نبود
مگر آن سلسله جعد معنبر گیرند
باغبانان اگر آن عارض رنگین بینند
خار را با گل خوش رنگ برابر گیرند
آخر از خصمی آن شوخ فروغی ترسم
دادخواهان به تظلم در داور گیرند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صورتگران که صورت دلخواه می کشند
چون صورت تو می نگرند آه می کشند
جمعی شریک حال پراکنده من اند
کز طره تو دست به اکراه می کشند
لب تشنگان چاه زنخدان دلکشت
آب حیات دم به دم از چاه می کشند
یارب چه گلبنی تو که با نقش قامتت
سرو بلند را همه کوتاه می کشند
من مات صورت تو که در کارگاه حسن
خورشید را گدا و تو را شاه می کشند
تو در حجاب رفته به چندین هزار ناز
من منتظر که دامن خرگاه می کشند
می گیرد آفتاب ز دود درون ما
چون عنبرین نقاب تو بر ماه می کشند
ترسم خدا نکرده کشد از تو انتقام
آهی که عاشقان به سحرگاه می کشند
این است اگر صعوبت عشق تو رهروان
در اولین قدم قدم از راه می کشند
برداشت عشق پرده به حدی که عاشقان
بر لوح سینه نقش انا الله می کشند
فارغ ز رشک بوالهوسانم فروغیا
چون داغ عشق بر دل آگاه می کشند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مگر خدا ز رقیبان تو را جدا بکند
عجب خیال خوشی کرده ام خدا بکند
سزای مردم بیگانه را دهم روزی
که روزگار تو را با من آشنا بکند
خبر نمی شوی از سوز ما مگر وقتی
که آه سوختگان در دل تو جا بکند
بر آن سرم که جفای تو را به جان بخرم
در این معامله گر عمر من وفا بکند
قبول حضرت صاحب دلان نخواهد شد
اگر به درد تو دل خواهش دوا بکند
پسند خواجه ما هیچ بنده ای نشود
که قصد بندگی از بهر مدعا بکند
طریق عاشقی و رسم دلبری این است
که ما وفا بنماییم و او جفا بکند
کمال بندگی و عین خواجگی این است
که ما خطا بنماییم و او عطا بکند
ندانم این دل صدپاره را چه چاره کنم
خدا نکرده اگر تیر او خطا بکند
به یاد زلف و بناگوش او دلم تا چند
شب دراز بنالد سحر دعا بکند
فروغی از پی آن نازنین غزال برو
که در قلمرو عشقت غزل سرا بکند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زان سبب جان آفرینش جان روشن لطف کرد
تا همایون سایه اش را بندگی از جان کند
چون وجودش نیک خواه شاه جم جاه است بس
فرصتش بادا که نیکیهای بی پایان کند
نیک حال و نیک فال و نیک خوی و نیک خواه
نیک بخت آن کس که با وی جنبش جولان کند
پاک یزدان فطرت پاکش ز پاکی آفرید
تا تمام عمر میل صحبت پاکان کند
شب در ایوانی که از جاهش حکایت کرده اند
صبح کیوان فلک تعظیم آن ایوان کند
سخت پیمان تر ندید از وی جهان سست عهد
مرد می باید که با مردی چنین پیمان کند
گر ز معماری ندارد اطلاعی پس چرا
فکر آبادی برای هر دل ویران کند
هر لییمی را که بر خلق خوش او راه نیست
کی مشام خلق را مشکین و مشک افشان کند
هر کسی بر خوان هستی خورده نانش را بسی
خود چنین کس را خدا البته صاحب نان کند
هر دلی کز نعمت الوان او آسوده نیست
عنقریب از آتش جوعش قضا بریان کند
هر ز پا افتاده پیری را گرفت از لطف دست
من جوان مردی ندیدم کاین همه احسان کند
کو جوادی همچو او کاندر حق بیچارگان
هر چه مقدورش بود در عالم امکان کند
داغ دلها را به دست مرحمت مرهم نهد
درد جانها را ز فرط مکرمت درمان کند
یارب از خم خانه ات پیمانه اش در دور باد
تا فلک ساقی صفت گردد زمین دوران کند
خضرسان از چشمه احسان هستی بخش نوش
جرعه باقی بنوشد عمر جاویدان کند
بر فروغی لازم است اوصاف این بخشنده را
زیور دفتر نماید زینت دیوان کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر نرخ بوسه را لب جانان به جان کند
حاشا که مشتری سر مویی زیان کند
چون از کرشمه دست به تیر و کمان کند
کاش استخوان سینه ما را نشان کند
در دست هر کسی نفتد آستین بخت
الا سری که سجده آن آستان کند
گر عقل خواند از قد او خط ایمنی
اول علاج فتنه آخر زمان کند
گر عشقم آشکار شد انکار من مکن
کاتش به پنبه کس نتواند نهان کند
من پیر سالخورده ام او طفل سالخورد
چندان مجال کو که مرا امتحان کند
گاهی ز می خرابم و گاهی ز نی کباب
کو حالتی که فارغم از این و آن کند
تنگ شکر شود همه کام و دهان من
چون دل خیال آن بت شیرین دهان کند
سیمرغ کوه قاف حقیقت کنون منم
کو عارفی که قول مرا ترجمان کند
باید رضا به حکم قضا بود و دم نزد
مرد خدا چسان گله از آسمان کند
طوطی ز شرم نطق فروغی شود خموش
هر گه بیان از آن لب شکرفشان کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کاشکی ساقی ز لعلش می به جام من کند
چرخ مینا تا سحر گردش به کام من کند
گر به جنت هم نشین با ابلهان باید شدن
کاش دوزخ را خدا یک جا مقام من کند
گرم تر از آتش حسرت بباید آتشی
تا علاج سردی سودای خام من کند
تا نریزم دانه های اشک رنگین را به خاک
طایر دولت کجا تمکین دام من کند
پنجه ای در پنجه شیر فلک خواهم زدن
گر چنین آهو رمی را بخت رام من کند
آفتاب آید ز گردون بر سجود بام من
گر چنین تابنده ماهی رو به یاد من کند
با خیال روی و مویش غرق نور و ظلمتم
کو نظربازی که سیر صبح و شام من کند
قامتی دیدم که می گوید گه برخاستن
کو قیامت تا تماشای قیام من کند
گر بدان درگاه عالی گام من خواهد رسید
سیرگاهش را فلک در زیر گام من کند
گر غلام خویشتن خواند مرا سلطان عشق
هر چه سلطان است از این منصب غلام من کند
گر به درویشی برد نام مرا آن شاه حسن
هر خطیبی خطبه در منبر به نام من کند
گوهر شهوار شد نظم گهربارم بلی
شاه می باید که تحسین کلام من کند
ناصرالدین شه که فرماید به شاه اختران
لشکرت باید که تعظیم نظام من کند
دیگر از مشرق نمی تابد فروغی آفتاب
گر نظر بر منظر ماه تمام من کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دل نداند که فدای سر جانان چه کند
گر فدای سر جانان نکند جان چه کند
لب شکر شکنت رونق کوثر بشکست
تا دهان تو به سرچشمه حیوان چه کند
جنبش اهل جنون سلسله ها را بگسست
تا خم طره آن سلسله جنبان چه کند
گره کار مرا دست فلک باز نکرد
تا قوی پنجه آن طره پیچان چه کند
جمع کردم همه اسباب پریشانی را
تا پریشانی آن زلف پریشان چه کند
شام من صبح ز خورشید فروزنده نشد
تا فروغ رخ آن ماه درخشان چه کند
رازم از پرده دل هیچ هویدا نشده ست
تا که غمازی آن غمزه پنهان چه کند
به خضر آب بقا داد و به جمشید شراب
تا به پیمانه ما ساقی دوران چه کند
جنبشی کرد صنوبر که قیامت برخاست
تا سهی قامت آن سرو خرامان چه کند
نرگس مست به باغ آمد و پیمانه به دست
تا قدح بخشی آن نرگس فتان چه کند
بسته های شکر از هند به ری آمده باز
تا شکر خنده آن پسته خندان چه کند
صف ترکان ختایی همه آراسته شد
تا صف آرایی آن صف زده مژگان چه کند
پایه طبع فروغی ز نهم چرخ گذشت
تا علو نظر همت سلطان چه کند
ناصرالدین شه بخشنده که دست کرمش
می نداند که به سرمایه عمان چه کند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چون دم تیغ تو قصد جان ستانی می کند
بار سر بر دوش جانان زان گرانی می کند
چشم بیمار تو را نازم که با صاحب دلان
دعوی زورآوری در ناتوانی می کند
من غلام آن نظربازم که با منظور خود
شرح حال خویش را در بی زبانی میکند
حالتی در باغ او دارم که با من هر سحر
بلبل دستان سرا هم داستانی می کند
چون ننالد مرغ مسکینی که او را داده اند
دامن باغی که گل چین باغبانی می کند
من کجا و بزم آن شاهنشه اقلیم حسن
صعوه با شهباز کی هم آشیانی می کند
گر نه باد صبح دم در گلشن او جسته راه
برق آهم پس چرا آتش فشانی می کند
ساقیا می ده که آخر گنبد نیلوفری
ارغوانی رنگ ما را زعفرانی می کند
عافیت خواهی زمین بوس در می خانه باش
زان که می دفع بلای آسمانی می کند
رهروی از کعبه مقصود می جوید نشان
کاو وطن در کوی بی نام و نشانی می کند
عاشق صادق فروغی بر سر سودای عشق
نقد جان را کی دریغ از یار جانی می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
زلف و خط دلکشش دام بنی آدمند
این دو بلای سیاه ولوله عالمند
حلقه به گوشان شوق با المش خوش دلند
خانه به دوشان عشق با ستمش خرمند
راهروان صفا از همه دل واقفند
کارکنان خدا در همه جا محرمند
خاطر آزادگان بند کم و بیش نیست
مردم کوته نظر در غم بیش و کمند
عشق و سلامت مجو زان که اسیران او
کشته تیغ بلا غرقه بحر غمند
چون سحری سر کنند از لب جان بخش او
بر تن دل مردگان روح دگر دردمند
اهل خرابات را خوار مبین کاین گروه
مالک آب حیات صاحب جام جمند
آیت پیغمبری داده بتان را خدا
زان که همه در جمال یوسف عیسی دمند
من به جنون خوش دلم زان که پری پیکران
شیفته را هم نشین سوخته را مرهمند
قتل فروغی خوش است زان که همه مهوشان
در سر این ماجرا کارنمای همند

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
بتان به مملکت حسن پادشاهانند
ولی دریغ که بدخواه نیک خواهانند
ز اصل پرورش روح می دهند این قوم
ولی ز فرقت جان سوز جسم گاهانند
به جای شیر ز بس خورده اند خون جگر
هنوز تشنه لب خون بیگناهانند
کجا کمان سلامت ز عرصه ای ما راست
که در کمین ز چپ و راست کج کلاهانند
به طاق آن خم ابرو شکستگی مرساد
که در پناهش پیوسته بی پناهانند
گرت ز تیغ کشد غمزه اش گواه مخواه
که کشتگان ره عشق بی گواهانند
فروغی از پی خوبان ماه روی مرو
که سر به سر همه بی مهر و دل سیاهانند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جمعی که مرهم جگر خسته منند
از جعد عنبرین همه عنبر به دامنند
از تیر غمزه رخنه به جانم فکنده اند
خیلی که از دو زلف خداوند جوشنند
من دشمنم به خیل نکویان که این گروه
با دشمنان موافق و با دوست دشمنند
تعیین دل مکن بر خوبان سنگ دل
زیرا که در شکستن دلها معینند
گر بشکنند شیشه دل را غریب نیست
سیمین بران که سخت تر از کوه آهنند
آنان که برده ساقی سرمست هوششان
از دستبرد فتنه ایام ایمنند
بی پرده گشت راز من ای ماه خرگهی
شد وقت آن که پرده ز رویت برافکنند
دل بستگان زلف تو آسوده از نجات
افتادگان دام تو فارغ ز گلشنند
با آن که هیچ ناله به گوشت نمی رسد
شهری ز دست عشق تو سرگرم شیونند
خلقی کنند منع فروغی به راه عشق
کاسوده دل ز غمزه آن چشم رهزنند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای خنده تو راهزن کاروان قند
ما نیش عشق خورده و لعل تو نوشخند
برخاست نیشکر که ز قد تو دم زند
از هم جدا جدا شد و ببریده بندبند
مردم سپند بر سر آتش نهند و تو
آتش زدی به عالم از آن خال چون سپند
ماهی ندیده ام چو تو در چارسوی حسن
خودرای و خودنما خودآرای خودپسند
بالا گرفت آه من از شمع قد تو
چون شعله ای که از سر آتش شود بلند
من مو به مو جراحت و جعد تو مشک بو
تو سر به سر ملاحت من خسته گزند
چشم از فراق روی تو در گریه تا به کی
دل ز اشتیاق موی تو در مویه تا به چند
عشاق را کشیده ای از زلف چین به چین
آفاق را گرفته ای از خم به خم کمند
جمعی اسیر آن سر زلفین تاب دار
شهری شهید آن خم ابروی تیغ بند
بیرون نمی رود غم لیلی به هیچ روی
عاقل نمی شود دل مجنون به هیچ بند
بر آن دو زلف دست فروغی نمی رسد
بی همت بلند خداوند هوشمند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هر جا حدیث حسن تو تقریر می کنند
آیات رحمت است که تفسیر می کنند
یارب چه صورتی تو که در کارگاه چشم
مردم همی خیال تو تصویر می کنند
هر خواب فتنه خیز که بینند مردمان
آن را به چشم مست تو تعبیر می کنند
خون می چکد ز خامه خونین دلان شوق
چون نامه فراق تو تحریر می کنند
دل بسته ام به زلف تو زیرا که عاقلان
دیوانه را به حلقه زنجیر می کنند
خرسندم از خرابی دل زان که عاقبت
ویران سرای عشق تو تعمیر می کنند
در صیدگاه عشق همه زخم کاری است
اول ترحمی که به نخجیر می کنند
عشقم کشیده بر سر میدان لشکری
کز غمزه کار خنجر و شمشیر می کنند
ملکی که در تصرف شاهان نیامده
ترکان به یک مشاهده تسخیر می کنند
کاری که از کمند نیاید سهی قدان
از حلقه حلقه زلف گره گیر می کنند
شاهان همه اسیر بتان سیاه چشم
این آهوان نگر که چه با شیر می کنند
مژگان او به جان فروغی کجا رسد
کی لاشه را نشان چنین تیر می کنند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هر که را که بخت دیده می دهد در رخ تو بیننده می کند
وان که می کند سیر صورتت وصف آفریننده می کند
خوی ناخوشش می کشد مرا روی مهوشش زنده می کند
یار نازنین هر چه می کند جمله را خوشاینده می کند
هر گه از درش خیمه می کنم جامه می درم نعره می زنم
من به حال دل گریه می کنم دل به کار من خنده می کند
هست مدتی کان شکر دهن می دهد مرا ره در انجمن
من حکایت از رفته می کنم او حدیث از آینده می کند
گر در این چمن من به بوی یار زندگی کنم بس عجب مدار
کز شمیم خود باد نوبهار خاک مرده را زنده می کند
چون به روی خود پرده می کشد روز روشنم تیره می شود
چون به زلف خود شانه می زند خاطرم پراکنده می کند
چون به بام حسن می زند علم ماه را پس پرده می برد
چون به باغ ناز می نهد قدم سرو را سرافکنده می کند
کاسه تهی هر چه باقی است پر کننده اش دست ساقی است
ما در این گمان کانچه می کند آسمان گردنده می کند
گاه می دهد جام می به جم گاه می زند پشت پا به غم
پیر می فروش از سر کرم کارهای فرخنده می کند
جام باده چیست کشتی نجات باده خور کز اوست مایه حیات
ورنه عاقبت سیل حادثات خانه تو برکنده می کند
گاهی آگهم گاه بی خبر گاه ایمنم گاه در خطر
گاهم اختیار شاه تاجور گاهم اضطرار بنده می کند
نو عروس بخت هر شب از دری جلوه می دهد ماه انوری
وان چه می کند مشق دلبری بهر خان بخشنده می کند
خازن ملک گنج خوش دلی نام او حسین اسم وی علی
کز جبین اوست هر چه منجلی آفتاب تابنده می کند
زان فروغی از شور آن پری مشتهر شدم در سخنوری
کز فروغ خود مهر خاوری ذره را فروزنده می کند

وزن: فاعِلاتُ فَعْ فاعِلاتُ فَعْ فاعِلاتُ فَعْ فاعِلاتُ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U - U | - | - U - U | - | - U - U | - | - U - U | -
آتش زدگان ستم آب از تو نخواهند
دل سوختگان غیر عذاب از تو نخواهند
فردای قیامت که حساب همه خواهند
خونین کفنان هیچ حساب از تو نخواهند
گر بی گنهان را کشی امروز به محشر
تقصیر تو بخشند و عقاب از تو نخواهند
گر خون محبان خوری از تاب محبت
پاداش عمل در همه باب از تو نخواهند
قومی که جگر سوخته آتش عشقند
شاید که به جز باده ناب از تو نخواهند
جمعی که به بیداریشان کام ندادی
جور است که یک بوسه به خواب از تو نخواهند
تا چند ز خون مژه در کوی تو احباب
صد نامه نویسند و جواب از تو نخواهند
مردم ز سیه چشم تو در میکده عشق
مستند به حدی که شراب از تو نخواهند
هر جا که برآید ز غمت ناله عشاق
ارباب طرب چنگ و رباب از تو نخواهند
الحق که غزالان سیه چشم فروغی
حیف است غزلهای خوش آب از تو نخواهند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گر ز غلامیش نشانت دهند
سلطنت کون و مکانت دهند
بنده او شو که به یک التفات
خواجگی هر دو جهانت دهند
پیروی پیر خرابات کن
تا شرف بخت جوانت دهند
دامن رندان سبک سیر گیر
تا همه دم رطل گرانت دهند
سر به خط ساقی گل چهره نه
تا ز قضا خط امانت دهند
باده مستانه بنوش آشکار
تا خبر از راز نهانت دهند
تا نرسد جان تو بر لب کجا
نوشی از آن گنج دهانت دهند
گر نگری لعل گهربار او
دیده یاقوت فشانت دهند
گر بدری پرده تن را ز هم
ره به سراپرده جانت دهند
در عوض خاک در او مگیر
گر همه گل زار جنانت دهند
کاش فروغی شب هجران دوست
تا به سحر تاب و توانت دهند

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
عاشقی کز خون دل جام شرابش می دهند
چشم تر اشک روان حال خرابش می دهند
هر که را امروز ساقی می کشد پای حساب
ایمنی از هول فردای حسابش می دهند
هر که ماهی خدمت می را به صافی می کند
سالها فرماندهی آفتابش می دهند
هیچ هشیاری نمی خواهد خمارآلوده ای
کز لب میگون او صهبای نابش می دهند
گرد بیداری نمی گردد کسی در روزگار
کز خمارین چشم او داروی خوابش می دهند
تشنه کامی کز پی ابروی ترکان می رود
آخر از سرچشمه شمشیر آبش می دهند
هر که اول زان صف مژگان سؤالی می کند
آخرالامر از دم خنجر جوابش می دهند
گر کمند حلق عاشق طره معشوق نیست
پس چرا بر چهره چندین پیچ و تابش می دهند
چون ز جعد پر گره آن ترک می سازد زره
ره به جیش خسرو مالک رقابش می دهند
ناصرالدین شاه غازی آن که در میدان جنگ
فتح و نصرت بوسه بر زرین رکابش می دهند
کی فروغی روز وصل او به راحت می رود
بس که شبها از غم هجران عذابش می دهند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هر که را کار بدان چشم دل آزار بود
عجبی نیست گرش کشته شدن کار بود
شاهد ار می طلبی بر سر این کار ز من
نظم دربار شهنشاه جهاندار بود
من قوی پنجه و چشم تو ز بیماران است
کس شنیده ست قوی کشته بیمار بود
دانی از بهر چه شب تا به سحر بیدارم
چشم عاشق همه شب باید بیدار بود
من به جز چشم سیه مست تو کم تر دیدم
ترک مستی که پی مردم هشیار بود
کرده تا چشم تو از غمزه اسیرم گفتم
شیرگیری صفت آهوی تاتار بود
کی کند در همه عمرش هوس آزادی
آن که در حلقه زلف تو گرفتار بود
گر تو صیاد دل اهل محبت باشی
دام البته به از دامن گل زار بود
تو به هر جا که روی سنبل پر چین بر دوش
خاک مشکین شود و مشک به خروار بود
زین تطاول که دل از طره طرار تو دید
گر بدادش برسد شاه سزاوار بود
دادگر خسرو بخشنده ملک ناصردین
کافتاب فلکش حاجب دربار بود
گر نه منظور فروغی به حقیقت شاه است
پس چرا خاطر او مشرق انوار بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دل دیوانه من قابل زنجیر نبود
ورنه کوتاهی از آن زلف گره گیر نبود
دوش با طره اش از تیرگی بخت مرا
گله ای بود ولی قدرت تقریر نبود
عشق می گفتم و می سوختم از آتش عشق
که در این مساله ام فرصت تفسیر نبود
کی جهان سوختی از عشق جهان سوز اگر
در جهان جلوه آن حسن جهان گیر نبود
بس که سرگرم به نظاره قاتل بودم
هیچ آگاهیم از ضربت شمشیر نبود
یارب این صید فکن کیست که نخجیرش را
خون دل می شد و دل با خبر از تیر نبود
نازم آن شست کمان کش که به جز پیکانش
خواهشی در دل خون گشته نخجیر نبود
با غمش گر نکنم صبر فروغی چه کنم
که جز این قسمتم از عالم تقدیر نبود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شب که در حلقه ما زلف دل آرام نبود
تا به نزدیک سحر هیچ دل آرام نبود
حلقه دام نجات است خم طره دوست
وای بر حالت مرغی که در این دام نبود
جز بدان آهوی وحشی که به من رام نگشت
دل وحشت زده با هیچ کسم رام نبود
یار در کشتن من این همه انکار نداشت
گر در این کار مرا غایت ابرام نبود
منت پیک صبا را نکشیدم در عشق
که میان من و او حاجت پیغام نبود
من از انجام جهان واقفم از دولت جام
که به جز جام کسی واقف از انجام نبود
می خور ای خواجه که زیر فلک مینایی
خون دل خورد حریفی که می آشام نبود
خم فرح بخش نمی گشت اگر باده نداشت
جم سرانجام نمی جست اگر جام نبود
چشم بد دور که در چشمه نوش ساقی
نشه ای بود که در باده گلفام نبود
مایل گوشۀ ابروی تو بودم وقتی
که نشان از مه نو بر لب این بام نبود
جلوه گر حسن تو از عشق من آمد آری
صبح معلوم نمی گشت اگر شام نبود
فتنه در شهر ز هر گوشه نمی شد پیدا
چشم فتان تو گر فتنه ایام نبود
کفر زلف تو گرفتی همه عالم را
ناصرالدین شه اگر خسرو اسلام نبود
آن خدیوی که فروغی خبر شاهی او
داد آن روز که از خاتم جم نام نبود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مانع رفتن به جز مهر و وفای من نبود
ور نه در کوی بتان بندی به پای من نبود
گر نبودی کوه اندوه محبت در میان
لقمه ای هرگز بقدر اشتهای من نبود
دانی از بهر چه کامم را دهان او نداد
انتها در خواهش بی منتهای من نبود
آن که در هر پرده نقش صورت شیرین کشید
با خبر از شاهد شیرین ادای من نبود
حلقه گیسوی او با من سر سودا نداشت
ور نه کوتاهی ز اقبال رسای من نبود
تا فتادم در قفای چشم سحرانگیز او
کو نظربازی که چشمش در قفای من نبود
عرصه نازش که از اندازه بیرون رفته بود
تنگ شد از کشتگان چندان که جای من نبود
گر شهیدان را به محشر خون بها خواهند داد
پس چرا قاتل به فکر خون بهای من نبود
از پس آتش زدن خاکسترم برباد داد
این عنایت های گوناگون سزای من نبود
من که الا عاشقی جرمی نکردم هیچ وقت
این عقوبت های پی در پی جزای من نبود
صد گره زلفش گشود اما ز کار دیگران
صد نگه چشمش نمود اما برای من نبود
عقده ها زد بر دل گویا که آن زلف بلند
واقف از عدل شه کشورگشای من نبود
ناصرالدین شاه عادل آن که هنگام دعا
جز بقای دولت او مدعای من نبود
از دعا آخر فروغی حاصلم شد مدعا
تا نپنداری اجابت در دعای من نبود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
قدح باده اگر چشم بت ساده نبود
این همه مستی خلق از قدح باده نبود
سبب باده ننوشیدن زاهد این است
که سراسر همه اسباب وی آماده نبود
دوش در دامن پاک صنم باده فروش
اثری بود که در دامن سجاده نبود
تا به درها نروی هر سحری کی دانی
که دری غیر در میکده بگشاده نبود
هر که دل بردن معشوق ببیند  داند
که گناه از طرف عاشق دل داده نبود
هرگز ایجاد نمی کرد  خدا آدم را
عین مقصود گر آن شوخ پری زاده نبود
قاصد ار دوست به سویم نفرستاد خوشم
که میان من و او جای فرستاده نبود
روز محشر به چه امید ز جا بر خیزد
هر سری کز دم شمشیر تو افتاده نبود
واقف از داغ دل لاله نخواهد بودن
هر نهادی که در آن داغ تو بنهاده نبود
یا که من قابل قلاده نبودم هرگز
یا سگ کوی تو محتاج به قلاده نبود
کی فروغی ز فلک سر خط آزادی داشت
گر به درگاه ملک بنده آزاده نبود
آفتاب فلک جود ملک ناصردین
که به قدر کرمش گوهر بیجاده نبود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
لب پیمانه اگر بر لب جانانه نبود
بوسه گاه لب رندان لب پیمانه نبود
گوشه چشمش اگر نشیه ندادی می را
یک جهان مست به هر گوشه می خانه نبود
مایه مستی ما باده نبودی هرگز
ساقی بزم گر آن نرگس مستانه نبود
بعد چندی که شدم داخل کاشانه دوست
آن هم از دشمنی چرخ به کاشانه نبود
آشنای حرمی بوده ام از جذبه عشق
که در آنجا گذر محرم و بیگانه نبود
از پی مقصد دل در همه عالم گشتیم
گنج مقصود در این عالم ویرانه نبود
من به هر کشوری از عشق نبودم رسوا
گر به هر مجلسی از حسن تو افسانه نبود
پرتو روی تو آتش به دلم زد وقتی
که به پیرامن شمع این همه پروانه نبود
تا سر زلف تو شد سلسله جنبان جنون
کس ندیدم به همه شهر که دیوانه نبود
با وجود غزل شاه فروغی چه کند
زان که در طبع گدا گوهر یک دانه نبود
تاج بخشنده خورشید ملک ناصردین
که رهین فلک از همت مردانه نبود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -