cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
چه زحمت ها که من از گردش اختر نمی بینم
نهال بخت خود را هیچ گه پربر نمی بینم
به تنگ آمد دلم در ملک هند از شغل نقاشی
میان شغل ها شغلی از این بدتر نمی بینم
یهود و گبر و هندو راست دایم کیسه ها پر زر
من مسکین به جز در خواب رنگ زر نمی بینم
ز ناچاری برای شخص گبری می کشم زحمت
ولیکن بوی خیری هم از آن کافر نمی بینم
نه شر از من نه خیر از او گذشتم از سر خیرش
که جای خیر از آن گبر غیر از شر نمی بینم
معاشر با چنین گبری و شغلی با چنین زحمت
به غیر از صبر کردن چاره دیگر نمی بینم
عجب دارم از این شغلی که با این زحمت بی حد
کهن کفشی به پا عمامه ای بر سر نمی بینم
به این زحمت که دارم چون شود شب بهر آسایش
به خانه جز حصیر پاره ای بستر نمی بینم
کسان را روز و شب ترکی بود ساغر پر از باده
به جز خون جگر من باده در ساغر نمی بینم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سر چه باشد که فدا بر سر پیمان نکنم
جان چه باشد که نثار ره جانان نکنم
تا رخ و زلف و خط یار مرا در نظر است
التفاتی به گل و سنبل و ریحان نکنم
تا مرا موعظه پیر مغان در گوش است
گوش بر موعظه واعظ نادان نکنم
گرچه از دیدن خوبان تن و جان در تعب است
حیف باشد که نظر بر رخ خوبان نکنم
مطرب ار این غزل از گفته ترکی خوان
گوش بر زمزمه مرغ خوش الحان نکنم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در چمن بی قدت ای سرو خرامان چکنم
بی تماشای خطت سبزه و ریحان چکنم
در قیامت من اگر با تو برندم به بهشت
چون تو همراه منی حوری و غلمان چکنم
چون پریشان کنی از شانه سر زلف دراز
نشوم گر من شوریده پریشان چکنم
لب چون آب بقایت شود ار روزی من
عمر باقی چکنمچشمه حیوان چکنم
قاصدی گر زتوام خط و پیامی آرد
به نثار قدمش گر ندهم جان چکنم
گفته بودی که به سر وقت من آیی روزی
گر نیایی و رسد عمر به پایان چکنم
صبرهایی که به امید وفایت کردم
نشوم گر من از این کرده پشیمان چکنم
با جفای فلکی صبر توانم کردن
با جفاهای تو ای فتنه دوران چکنم
رنج هایی که من بی سرو سامان بردم
عاقبت چون که نشد کار به سامان چکنم
دل ترکی که به زندان غمت مانده به بند
گر نجاتش ندهی با غم زندان چکنم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز دلبر تا بود جان در تنم دل برنمی گیرم
مرا تا جان به تن باشد دل از دلبر نمی گیرم
شبان در خواب دارم در برش تا صبحدم اما
چرا یک روز در بیداریش در بر نمی گیرم
به یاد عقرب زلفش همه شب تا سحرگاهان
گزیده مارسان آرام در بستر نمی گیرم
به شمشیرم اگر خواهد زدن آن شوخ سنگین دل
سپر سازم سر و اما سپر بر سر نمی گیرم
گرفتن از فراقش روز و شب آرام نتوانم
وگر گیرم دمی گیرم دم دیگر نمی گیرم
لب چون شکرش گردد اگر روزی مرا روزی
ز دکان شکر ریزی دگر شکر نمی گیرم
مسلمانان دلم را برده از کف هندوی خالش
ولی من هم دل از آن هندوی کافر نمی گیرم
من از رخسار زرد خویش بی زر نیستم اما
عجب دارم که مویش را چرا در زر نمی گیرم
از این پس ترکیا از همت پیر خراباتی
ز دست ساقی گل چهره جز ساغر نمی گیرم
جدا سازند اگر با تیغ بند از بند اعضایم
دل از مهر علی ساقی کوثر بر نمی گیرم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ما سرخوش و ساغر زده و مست و ملنگیم
شوریده و مشغول به شوریم و به دنگیم
ما مرد شرابیم و کبابیم و ربابیم
نه طالب تریاک و نه چرسیم و نه بنگیم
صیاد صفت آهو چشمان جهان را
در دام خود آورده به صد حیله و رنگیم
در جام محبان همه چون شکر و شهدیم
در کام رقیبان همه چون زهر شرنگیم
با مردم فن باز و درنگ و همه فنیم
یک رنگ به یاریم و به دشمن همه رنگیم
با مصلحت وقت گهی مور ضعیفیم
گاهی غضب آلوده چو شیریم و پلنگیم
پستیم چو خاک ار چه ولی وقت ضرورت
چون آتش سوزنده نهان در دل سنگیم
هر کو که به ما بر سر صلح است به صلحیم
وان کو که به ما بر سر جنگ است به جنگیم
در پیروی نفس شتابنده چو اسبیم
افسوس که در طاعت حق چون خر لنگیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نذر کردم گر از این کشور ویران بروم
تا در پیر مغان شاد و غزلخوان بروم
دل به تنگ آمدم از همدمی مردم هند
خوش به هم صحبتی مردم ایران بروم
هند زندان و من اینجا شده ام زندانی
ای خوش آن روز کزین گوشه زندان بروم
دل از این دیو صفت مردم هندم بگرفت
هدهد آسا به سوی ملک سلیمان بروم
بار الها سببی ساز کزین کشور کفر
همچنان کآمده ام باز مسلمان بروم
همت خضر اگر بدرقه راه شود
چون سکندر به سر چشمه حیوان بروم
با دلی پر غم و دامان پر از گوهر اشک
به زیارت گه سلطان شهیدان بروم
به سر افتاده مرا شوق بیابان نجف
که به پابوس علی سرور مردان بروم
ترکی ار آنکه شود مدفن من خاک نجف
از نجف یکسره تا روضه رضوان بروم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شرط محبت است غم جان نداشتن
در دل غمی به جز غم جانان نداشتن
عاشق کسی بود که بسازد به درد عشق
با درد عشق حاجت درمان نداشتن
جویای وصل راست نشان این که پیش دوست
هرگز شکایت از غم هجران نداشتن
دانی که چیست معنی آسوده زیستن
آمیزشی به مردم نادان نداشتن
کفران نعمت است در این عالم وجود
گردن به زیر طاعت یزدان نداشتن
از همت بلند نشانی ستترکی
چشم طمع به دست لییمان نداشتن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای رخت چون ماه تابان وی خطت چون مشک چین
ای عیان در هر خم زلف تو چندین عقد و چین
چین بر ابروی خم افکندن نباشد خوش نما
خوش بود چین و شکن بر آن دو زلف عنبرین
قامتت سروی ست گر سرو آورد لیمو ببار
عارضت ماهی ست گر مه را بود جابر زمین
آن سیه خالی که در کنج لبت دارد مکان
هندویی ماند که باشد بر سر کوثر مکین
خال دزد رهزنت جا کرده بر کنج لبت
هیچ دزدی را نباشد این چنین حضی حصین
ماه با عقرب قرین کرده به ماهی یک دو روز
عقرب زلف تو باشد روز و شب با مه قرین
ما گدایان سر کوی توایم ای شاه حسن
دیده بگشا یک دمی حال گدایان را ببین
خنده می آید تو را بر جسم رسم لاغرم
هر که را بیماری عشق است کی گردد سمین
داد ترکی را بده ورنه برم من شکوه ات
پیش سلطان نجف یعنی امیر المؤمنین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
حاشا که ز شمشیر تو پرهیز کنم من
خود را سپر خنجر خون ریز کنم من
گویند که پرهیز کن از عشق نکویان
از عشق محال است که پرهیز کنم من
شب ها ز خیال تو به چشمم نرود خواب
خود را زفغان مرغ سحرخیز کنم من
هرگه نظرم بر لب میگون تو افتد
پیمانه ز خون مژه لب ریز کنم من
هر لحظه به یادم لب شیرین تو آید
چون صحبتی از خسرو پرویز کنم من
رخساره زیبات ز بس صاف و لطیف است
آزرده شود گر نظری تیز کنم من
ریزد شکر از لعل لبت گاه تکلم
جان برخی آن لعل شکرریز کنم من
صد نافه چنین دزدمش از هر خم و هر چین
گر دست در آن زلف دلاویز کنم من
ای ترک اگر باز نداری دل ترکی
عرض تو به شهزاده تبریز کنم من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
این که داری به سردوش کمند است نه گیسو
وین که داری به بناگوش کمان است نه ابرو
قامت است این که تو داری نه که سروی ست خرامان
کاکل است اینکه تو داری نه بود فافه آهو
گر بدین حسن و لطافت بخرامی سوی بستان
پیش بوی سر زلفت گل و سنبل ندهد بو
در چمن سرو سهی دم نزند از قد و قامت
به چمن گر بخرامی تو به این قامت دلجو
به جز از قامت رعنای تو و آن لیموی پستان
سرو هرگز نشنیدم که دهد میوه لیمو
باغبان بیند اگر جلوه کنان بر لب جویت
بعد از این سرو و صنوبر ننشاند به لب جو
افکنی پیکر شیران تو ز سرپنجه سیمین
شکنی پشت دلیران تو از آن غمزه جادو
آن چه سر پنجه سیمین تو کرده است به جانم
به یقینم نکند پنجه شهباز به تیهو
یک نظر زاهد اگر قبله ابروی تو بیند
بی گمان او نکند جانب محراب دگر رو
گر مصور کشد از خامه شبیه تو صنم را
بت پرستان به تماشای تو آیند ز هر سو
سر ترکی نبود لایق میدان تو ورنه
خواهم انداختنش در خم چوگان تو چون گو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
فصل گل است ساقیا شیشه پر شراب کو
گل ز حجاب شد برون شاهد بی حجاب کو
مطربکا تو هم چرا میل طرب نمی کنی
تار تو کو دفت چه شد چنگ و نی ورباب کو
من که به عشق و عاشقی شهره شهرها شدم
واعظ پندگو چه شد زاهد بی کتاب کو
گفتیم از جدایی ام تاب بیار و صبر کن
چون تو ز من جدا شوی صبر کجا و تاب کو
دوری تو ز عاشقان هست عذاب جسم و جان
عاشق بی گناه را بدتر از این عذاب کو
نافه مشگ ناب را من به جوی نمی خرم
خوب تر از دو زلف تو نافه مشگ ناب کو
از سر زلف خویشتن رشته به گردنم فکن
گردن لاغر مرا خوشتر از این طناب کو
از می عشق ترکیا مست و خرابم از ازل
در همه جهانیان همچو منی خراب کو
زآتش عشق ات ای صنم آه دلم کباب شد
گر به کباب مایلی بهتر از این کباب کو
خواهم از این سپس کنم جا به مقام عاشقی
جای توان کنم ولی همت بوتراب کو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
ای شوخ دلا زار من ای دلبر مه رو
تا کی تو دل آزاری و تا چندی بدخو
روزم تو سیه کردی از آن طره شبرنگ
دل از کف من بردی از آن غمزه جادو
پیش لب لعلت چکند رنگ شقایق
پیش سر زلفت چو دهد سنبل تر بو
خجلت ده یاقوتی از آن لعل شکر بار
رونق شکن مشگی از آن طره گیسو
جز قامت دلجوی تو و آن لیموی پستان
بر سرو ندید است کسی میوه لیمو
کاری که غراب سر زلفت به دلم کرد
هرگز نکند پنجه شهباز به تیهو
از خشم و عتاب تو برم پیش که شکوه
وز جور و جفای تو روم پیش که یرغو
چون حلقه به درمانده بتا دیده ترکی
بوتا که گذاری تو برون پای ز مشکو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
من آدمی به چشم ندیدم مثال تو
نور خدایی است عیان از جمال تو
از بسکه در خیال منی روز تا به شب
شبها به خواب می نروم از خیال تو
دیگر به جستجوی هلالش چه حاجت است
آن را که دیده ابروی همچون هلال تو
ای فخر کاینات که عقل ذوی العقول
کی می توان رسید به کنه کمال تو
حسن خصال تو نتواند کسی نوشت
آگه بود خدای ز حسن خصال تو
سیمرغ وهم گر بپرد صد هزار سال
کی می رسد به پایه قصر جلال تو
خورشید نور خویش نگسترده بر زمین
جز بهر آن که بوسه زند بر نعال تو
بر قصیر و نجاشی و خاقان و اردوان
جا دارد ار که فخر نماید بلال تو
روزی که سر زخاک برآرم من از خرد
چیزی دگر نخواهم الا وصال تو
ترکی کجا و وصف کمال تو از کجا
صلوات بر تو باد و بر اصحاب و آل تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا به رخ آن سیمتن رنگین نقاب انداخته
سایه ای از برگ گل بر آفتاب انداخته
تا گشوده از سر زلفین پرتابش گره
عاشقان را سر به سر در پیچ و تاب انداخته
مردم چشمم ز هجر خال هندوی لبش
همچو زنگی بچه ای خود را در آب انداخته
پای از سر باز نشناسم یاران همتی
این چه افیونی است ساقی در شراب انداخته
زان شراب آتشین کافکنده در جام چو لب
آتشی گویا به جان شیخ و شاب انداخته
خال بر رخساره اش دانی چرا باشد سیاه
بسکه خود را در میان آفتاب انداخته
خوف ترکی ز آفتاب گرم روز محشر است
خویش را در زیر ظل بوتراب انداخته

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
پیش از این ای صنم آزار من زار مده
به من زار از این بیش تو آزار مده
هست در زلف تو چون صید گرفتار دلم
بیش از این زحمت این صید گرفتار مده
ترک چشم تو که خون ریز و ستمکار بود
دل ما را تو به آن ترک ستمکار مده
مست چون راه رود تکیه به دیوار دهد
تو اگر مست نه ای تکیه به دیوار مده
ای طبیب از من بیمار چه خواهی شب و روز
روز و شب زحمت این خسته بیمار مده
درد عشق است و دوایش نبود غیر وصال
قصد تجویز مکن شربت دینار مده
پیش از این ترکی اگر دل به نکویان دادی
گر پشیمانی از این کار دگر بار مده

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای جمالت زماه تابان به
لب لعلت ز آب حیوان به
بوی زلفت ز بوی گل خوشتر
خط سبزت ز برگ ریحان به
نیست نخلی چو سرو در بستان
نخل قدت ز سرو بستان به
در دندان صاف رخشانت
از لطافت ز در عمان به
گرچه جان بهتر است از همه چیز
لیک هستی مرا تو از جان به
زهر هجر توام به از تریاق
درد عشق توام ز درمان به
نعمت فقر و گنج درویشی
پیش ترکی ز گنج شایان به
ترکیا گر هزار دستانی
ور شوی از هزاردستان به
شعر گفتن بود کمال ولی
نیست چیزی ز حفظ قرآن به

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بیا ساقی خرابم کن خراب از یک دو پیمانه
که از مستی نیآبم هر چه جویم راه کاشانه
به میخانه ز می شویید و بسپارید در خاکم
اگر مردم من ای میخواره گان در کنج میخانه
غریبانه به کویت کرده ام در گوشه منزل
همی ترسم بمیرم بر سر کویت غریبانه
مرا گر می کشی باری بکش با تیغ ابرویت
که بر دست تو شاید کشته گردم من شهیدانه
مرا از سوختن در عاشقی پروا نمی باشد
به پیش شمع رویت جهان فدا سازم چو پروانه
نه تنها عاقلان دیوانه اند از سحر چشمانت
که سحر چشم تو دل می برد از دست دیوانه
به گیسوی تو دل بستم بریدم دل ز عمر خود
به عشق ات آشنا گشتم شدم از عقل بیگانه
نترسیدم ز نیش جان گزای عقرب زلفت
شبی بر عقرب زلفت زدم دستی سفیهانه
اگر بر کعبه روی تو چشم بت پرست افتد
برای بت پرستیدن نخواهد شد به بتخانه
اگر رندانه بنشانم به چشم خود تو را روزی
تو هم آیی برای دیدنم در خانه رندانه
به جامی باده مستم می کن و وانگه ز من بشنو
زترکی این غزل را ساقیا مستانه مستانه

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شبی آیم به بالای سرت آهسته آهسته
بگیرم همچو جان اندر برت آهسته آهسته
به زیر غبغبت دستی برم دزدیده دزدیده
ببوسم لعل همچون شکرت آهسته آهسته
مزم لعل لبت را جای نقل آسوده آسوده
بنوشم از شراب ساغرت آهسته آهسته
به یک زلف تو نرمک نرمک آرم پنجه خود را
کشم تاری به زلف دیگرت آهسته آهسته
به نرمی آستین پیرهن بر چهره ات مالم
عرق چینم ز گلبرگ ترت آهسته آهسته
من از شوقی که دارم عاقبت روزی بیاموزم
مسلمانی به زلف کافرت آهسته آهسته
برای چشم زخم از مردمت از مردم چشمم
سپند اندازم اندر مجمرت آهسته آهسته
برای آنکه از خوابت کنم بیدار از مژگان
نهم خاری به زیر بسترت آهسته آهسته
شبی آهسته آهسته بدزدم دفترت ترکی
بدزدم این غزل از دفترت آهسته آهسته

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای عارض نیکوی تو از قرص قمر به
اندام تو سر تا به قدم پاک و منزه
دانم که به من نیست تو را روی توجه
اما به تو من روز و شب استم متوجه
هم بر قد و بالای توام عاشق و مفتون
هم در رخ زیبای توام خیره و واله
از حسرت سیب زنخ و سرخی رنگت
رنگ رخم ای دوست بود زردتر از به
از طاق فرود آر یکی شیشه پر از می
جامی تو بکن نوش ودگر جام به من ده
جامی به کفم برنه و جان در عوضش گیر
جانی بستان از من و جامی به کفم نه
ابروی تو کافی ست به خون ریزی ترکی
بیهوده مکش تیغ و کمان را منما زه

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دوش آمد دلبرم با چهره افروخته
وز رخ افروخته جان جهانی سوخته
از کمان غمزه اش تیری مرا بر دل رسید
شصت او نازم عجب تیرافکنی آموخته
از نگاهی جامه صبر مرا او پاره کرد
من چو حربا دیده بر خورشید رویش دوخته
گفتمش جانا ز تاب عشق عالم سوز تو
صبر و تاب و جسم و جان وخانمانم سوخته
این وفاداری ز ترکی بس که با این مفلسی
یک سر موی تو را با عالمی نفروخته

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای که در حسن ماه تابانی
از لطافت چو حور و غلمانی
راست گویم به راستی قدت
سرو نبود به هیچ بستانی
نه طبیبی که مورث دردی
نه حبیبی که دشمن جانی
به تو مشتاقم آن چنان که به آب
تشنه خسته در بیابانی
دامنم پر زاشک و خون دل است
گر خریدار در و مرجانی
می شنیدم که نیست در تو وفا
چون بدیدم هزار چندانی
خشم آلوده با من استی و بس
با رقیبان مدام خندانی
به طریقی که کشته ای تو مرا
نکشد کافری مسلمانی
ترک چشم تو خون ترکی ریخت
تو مگر حکمران ترکانی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
رو بر نتابم از تو گرم تیر می زنی
خورسند ار مرا تو به شمشیر می زنی
گر تیغ می زنی سپرم پیش تیغ تو
هر چند بی جنایت و تقصیر می زنی
تیغ ازمیان کشیده داری سر زدن
غمگین از این رهم که چرا دیر می زنی
من پیش تو چو صورت تصویر مانده ام
بیهوده زخم تیغ به تصویر می زنی
با دست خود اشاره به ابروت می کنی
هشدار دست بر دم شمشیر می زنی
نخجیر را به تیر و کمان می زنند خلق
جانا به تیر غمزه تو نخجیر می زنی
دلهای بسته در گره زلف تو بسی ست
تا کی گره به زلف گره گیر می زنی
ترکی به یار پنجه فکندن نه حد توست
زنهار از آن که پنجه تو با شیر می زنی
گویا مس وجود تو خواهی طلا شود
خود را بر آن وجود چو اکسیر می زنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تو به دین حسن که در پردهدل از خلق ربایی
پرده خلق دری گر ز پس پرده درآیی
در پس پرده نهانی و جهانی به تو مایل
آه بی پرده که رخ به خلایق بنمایی
شاه خوبانی و شاهان همه هستند گدایت
بر سر کوی تو آیند شهان بهر گدایی
آدمی زاده ندیدم به چنین حسن و لطافت
به که مانی تو که سر تا به قدم نور خدایی
سخنت زنگ دل از آیینه دل بزداید
به سخن لب بگشا تا غمم از دل بزدایی
در سر زلف گره گیر تو مشکل شده کارم
گره ار باز کنی مشکل ما را بگشایی
سرو شرمنده شود گر تو به بستان به خرامی
غنچه دل تنگ شود گر به تکلم تو بیایی
بوی مشک ختن از موی تو آید به مشامم
نازنینا تو مگر نافه آهوی ختایی
جز خیالت به دلم نیست دگر هیچ خیالی
جز هوایت به سرم نیست دگر هیچ هوایی
به وفایت که سر از عهد و وفای تو نپیچم
ز آنکه دانم که به من بر سر عهدی و وفایی
ترکیا حمله روبه صفتان در تو نگیرد
همه دانند که تو کلب در شیر خدایی
شیر حق سرور مردان علی عالی اعلا
آنکه بر رهبریش کس نبرد راه به جایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
گر بدین سان کنی تو جلوه گری
دل خلقی به جلوه ای ببری
پرده از رخ اگر براندازی
پرده صبر عاشقان بدری
مادر روزگار کی زاید
بعد از این چون تو نازنین پسری
نیست چیزی عزیزتر از چشم
تو زچشمان من عزیزتری
نمک عشق تو کند کورم
گر گزینم به جای تو دگری
به تنم جان رفته باز آید
بر مزارم اگر کنی گذری
نظری کن به سوی من که بری
زنگ غم از دلم به یک نظری
آه سوزنده تر از آتش من
نکند در تو گل بدن اثری
پرسشی کن ز چشم بیمارت
اگر از حال من تو بی خبری
جان ترکی بهای بوسه توست
گرچه باشد بهای مختصری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
تا که از پرده جلوه بنمودی
دل خلقی ز جلوه بربودی
هر که مهرت به جان خرید نبرد
بهتر از این به رایگان سودی
در دلم عشق ات آتشی افکند
که نه پیدا بود از او دودی
ز اشتیاق تو روز و شب جاری ست
از دو چشمم سرشک چون دودی
به وفایت که در دو عالم نیست
در ضمیرم به جز تو مقصودی
تا وجود تو در جهان دیدم
دل نبستم به هیچ موجودی
کافرم گر به جز توام باشد
چشم جودی به هیچ ذیجودی
به جز از سایه دو گیسویت
بر سرم نیست ظل ممدودی
ای رسولی که در شب معراج
راه افلاک را تو پیمودی
در پس پرده با خدای جلیل
راز گفتی جواب بشنودی
ای حبیبی که از غم امت
در جهان لحظه ای نیآسودی
گفتیم بنده باش بنده شدم
بیش از این خدمتم نفرمودی
ترکی از روز محشرش غم نیست
گر بداند ز وی تو خشنودی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دلم فتاده در آن زلف پر شکن که تو داری
قرار بده ز من آن لب دهن که تو داری
قدت چو سرو خطت چون بنفشه زلف چون سنبل
کسی ندیده از این خوبتر چمن که تو داری
عجب ز فتنه این چشم فتنه بار تو دارم
که فتنه بارد از این چشم پرفتن که تو داری
خوش است چاه زنخدان و زلف چون رسن تو
تبارک الله از این چاه و این رسن که تو داری
به صورتت نتوانم کنم نظاره که ترسم
از آن دو ترک کمان دار تیرزن که تو داری
به غیر راهزنی نیست کار هندوی زلفت
نعوذباالله از این خال راهزن که تو داری
تن و بدن شود آزرده ات ز پیرهن  ای گل
زهی ز نازکی این تن و بدن که تو داری
ز بوی پیرهنت زنده می شود دل مرده
چه حکمت است دراین بوی پیرهن که تو داری
کجاست شهر و دیار تو و کجا وطن تو
خوشا به مردم آن شهر و آن وطن که تو داری
مرا غلام خودت خوان که هیچ خواجه ندارد
چنین غلام هنرپیشه ای چو من که تو داری
به معنی سخنت ترکیا نبرده کسی پی
سخن شناس کند فهم این سخن که تو داری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
آنانکه ز عشق تو مرا طعنه زنندی
ای کاش چو من عاشق و دیوانه شدندی
گر عاشق و دیوانه شدندی چو من امروز
خود طعنه به دیوانگی من نزدندی
احوال دل مرغ گرفتار چه داند
مرغی که یکی روز نیفتاده به بندی
بنما رخ چون مجمر آتش که بسوزیم
از مردمک دیده برای تو سپندی
از چشم حسودان بداندیش بیندیش
ترسم به وجود تو رسانند گزندی
سر تا قدمت بسکه بود دلکش و شیرین
جانا نی قندی تو و یا تاجر قندی
از باد صبا می شنوم نکهت عنبر
در زلف تو گویا مجاور شده چندی
از قافله پس مانده مسکین خبرت نیست
ای قافله سالار که بر پشت سمندی
گو در سر سودایی من پند نگیرد
آن کس که مرا می دهد از عشق تو پندی
ترکی نتواند ز کمند تو گریزد
کز زلف تو در گردنش افتاده کمندی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جانا چرا نپوشی بر روی خود نقابی
تا کی گشاده رویی تا چند بی حجابی
یا رو گشاده مگذار پا از سرای بیرون
یا بر رخت بیفکن از زلف خود نقابی
مشتاقم آن چنان من بر لعل می پرستت
چون شب نشین به خوابی یا تشنه برآبی
شب ها به وعده وصل پیوسته مانده تا صبح
گوشم به راه پیغام چشمم به فتح بابی
از قامت دل آرا وز عارض سمن سا
چون سرو بوستانی چون قرص آفتابی
آن چشم سرمه سایت وان خال دل ربایت
جادوی فتنه بازی ست هندوی بی کتابی
آن لعل آبدارت وان زلف تابدارت
آن درج پر ز گوهر وین خم به خم طنابی
لطفت به حالت دوست قهرت به جای دشمن
آن آیتی ز رحمت وین آیت عذابی
ملک وجود ترکی ویرانه شد ز عشق ات
شه کی خراج گیرد از کشور خرابی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
دلم باشد اسیر خوب رویی
نگاری شوخ و شنگی تندخویی
سر من در خم چوگان زلفش
بود سرگشته تر گویی ز گویی
چو یاد آید مرا محراب ابروش
کنم هر دم ز خون دل وضویی
ز هجر قامت و موی میانش
تنم گردیده لاغرتر ز مویی
بیفکن ساقیا خشت از سر خم
معطر کن دماغم را ز بویی
ز زهد خشک جانم در عذاب است
بده جامی که تر سازم گلویی
مرا همره سوی میخانه میبر
بنه از می به دوش من صبویی
کرم کن ساقیا از سوزن می
جراحات دلم را کن رفویی
بیا ترکی تو هم از باده عشق
بزن جامی برآر از سینه هویی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
رویی چگونه رویی روشن چو ماهتابی
مویی چگونه مویی صد نافه مشک نابی
ابرو کمان رستم گیسو کمند سهراب
مژگان ز دل نشینی تیر فراسیابی
رخسارت از سپیدی مانند سینه باز
گیسویت از سیاهی همچون پر غرابی
از خط و خال گیسو مطلوب خاص و عامی
وز قد و چشم و ابرو محبوب شیخ و شابی
در لعل آبدارت آب بقاست پنهان
دریاب تشنگان را گر می کنی ثوابی
ای پادشاه خوبان با من چرا چنینی
در پاسخ سؤالم کی می دهی جوابی
زین بیش می نمودی با من عتاب و نازی
و اینک نمی نمایی نه ناز و نه عتابی
مست است ترک چشمت خنجر به کف ز مژگان
تا فتنه ای نسازد کی می رود به خوابی
گر در حضور هستی ور در غیاب هستی
چون جسم در حضوری چون روح در غیابی
چندی ست کز فراغت شب ها ز غصه تا صبح
خوابم نرفته در چشم چشمم ندیده خوابی
ترکی ز منزل عشق منزل مکن فراتر
با عشق همسفر باش تا کام دل بیابی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
هزار مرتبه گفتی که از غمم برهانی
در انتظار نشاندی مرا به چرب زبانی
خطا نمودم از اول که دل به عشق تو بستم
خطایم این که منم سال خورده و تو جوانی
کس این جمال ندارد مگر تو حور بهشتی
کس این خرام ندارد مگر تو سرو روانی
ز جنس آدمیان کس ندارد این قد و قامت
تو سرو قد ملکی یا ز فرقه پریانی
اگر ملک نه ای از چیست با بشر ننشینی
وگر پری نه ای از چشم من چرا تو نهانی
رخت بهشت و قدت طوبی و دهان تو کوثر
ز فرق تا به قدم دلبرا بهشت جهانی
سری به صحبت بیچارگان فرود نیاری
مگر ز نسل سلاطینی و شهی ز شهانی
ز بس که تند گذر می کنی تو از نظر من
عجب نباشد اگر گویمت که برق یمانی
ز تیر غمزه تو جان کجا برم به سلامت
ز بس که سست وفایی ز بس که سخت کمانی
ز آستان تو ترکی گمان مکن که کشد پا
گرش به لطف بخوانی ورش به قهر برآنی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ای پری چهره تو از صلب کدامین پدری
مگر ای شمس دل آرا تو قرص قمری
آدمیزاده به دین حسن و لطافت نبود
به حقیقت ملکی گرچه به صورت بشری
بوی مشک آید از اندام تو ما را به مشام
نازنینا تو مگر ساخته از مشک تری
شکر از لعل تو هنگام تکلم ریزد
ای پری چهره ندانم تو مگر نی شکری
به تماشا تو چو در کوچه و بازار آیی
به تو خلقی نگرانند ز هر بام و دری
این جفاها که کشم از تو به عالم شب و روز
ترسم آخر که نماند ز وجودم خبری
پیش شمشیر جفایت نبود ترکی را
به جز این پیکر مجروح بلاکش سپری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بس که ای شوخ پری چهره تو نازک بدنی
از حریری تن گلبرگ تو را پیرهنی
نتوانم به گل یاسمنت نسبت داد
که نازک بدنی به ز گل یاسمنی
چون گل روی تو یک گل نبود در گلزار
چون قد سرو تو سروی نبود در چمنی
گر تکلم نکنی لب به سخن نگشایی
هیچ مفهوم نگردد که تو داری دهنی
ترک چشم تو بود رهزن صد قافله دل
تو مگر پادشه طایفه راهزنی
در تکلم ز لبت لعل و گهر می ریزد
تو مگر کان بدخشانی و بحر عدنی
فارس یک تنه لشکر نتواند شکند
تو اگر یک تنه خود فارس لشکر شکنی
بوی مشک ختن از زلف تو آید به مشام
نازنینا تو مگر آهوی دشت ختنی
صحبت روح افزا و سخنت شیرین است
ترکیا بس که تو خوش صحبت و شیرین سخنی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -