cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
نگاه گرم چو رخسار آتشین تو بوسد
عرق چو شبنم گستاخ یاسمین تو بوسد
خدای را نخرامی به گشت باغ مبادا
دهان غنچه کف پای نازنین تو بوسد
چگونه زهر غم از رشک بر لبم نزند جوش
که مور خط به دل شاد انگبین تو بوسد
کند به ساغر هوش فرشته داروی مستی
تبسمی که لب سحرآفرین تو بوسد
چه دولتی ست که چون گرد راه خاک نشینی
به سعی خیزد و دامان همنشین تو بوسد
بیا بتاب به بازوی حسن دست تجلی
که معجز ید بیضا سر آستین تو بوسد
غرور چشم تو نازم که نیست نیم نگاهش
به صد نیاز اگر آسمان زمین تو بوسد
تو قد به ناز برافراز تا ز پای در افتم
چو زلف سجده کنان پای نازنین تو بوسد
حزین ازین غزلت تازه گشت طرز فغانی
سزد ز سدره فرود آید و زمین تو بوسد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
روی تو به خورشید فلک نور فروشد
زلف تو به بختم شب دیجور فروشد
هر شب به خیال مژه ات چشم من از اشک
الماس به زخم دل ناسور فروشد
جنس ارنی مایه آن شد که تجلی
نازی به خریدار سر طور فروشد
یارب چه شود ساقی اگر زان لب جان بخش
یک قطره به کام دل رنجور فروشد
هر قطره که از خون حزین ریخت به میدان
عشق تو به نرخ می منصور فروشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
در دیده من غیر رخ یار نگنجد
در آینه جز پرتو دیدار نگنجد
او گرم عتاب است و مرا غم که مبادا
در حوصله ام این همه آزار نگنجد
فریاد که غمهای تو ز اندازه برون است
ترسم همه در سینه به یکبار نگنجد
از طرز سخن ساز نگاه تو شنیدم
آن راز که در پرده اظهار نگنجد
زان بیخود و مستیم که هرگز می توحید
در جام دل مردم هشیار نگنجد
ما چون خم می رند خرابات نشینیم
در مجلس ما زاهد دیندار نگنجد
زاهد تو و فردوس که سرمست محبت
جز در صف رندان گنه کار نگنجد
سرمست حزین از می منصوری عشق است
شوریده سرش جز به سردار نگنجد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نخست از عاشقان بی جرمی آن نامهربان رنجد
به این زودی چرا کس رنجد و از دوستان رنجد
نخواهم پاکشیدن از سر کویت به صد خواری
کجا دل خوش کند گر عندلیب از گلستان رنجد
ز منع اختلاط غیر گشتی سرگران آری
غرور حسن بی پروا ز عشق بدگمان رنجد
بنازم سرفرازیهای آن سرو سهی قد را
که گر سر را نهد بر پایش از آب روان رنجد
نظر دزدیده روشن می کنم زان جلوه گه گاهی
مباد از دیده من آن غبار آستان رنجد
زبان گر یک نفس خامش کنم دل می کند یادت
گر از یادت دمی غافل شوم از دل زبان رنجد
حزین  آزرده دارد بی کمالان را نوای تو
دل زاغ و زغن از طوطی شیرین زبان رنجد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
قاصدی کو که پیامی بر دل دار برد
سوی گلشن خبر مرغ گرفتار برد
یوسفی کو که به گلبانگ خریداری خویش
سینه چاکم چو گل از خانه به بازار برد
قوتی داده به فرهاد و به مجنون ضعفی
هرکه را عشق ز راهی به سر کار برد
عکس خواهش ز بس از مردم دنیا دیدم
جوهر آینه ام حسرت زنگار برد
بهر مشاطگی چهره گل باد صبا
بویی از پیرهنت جانب گلزار برد
بس که چون نقش قدم محو سراپای توام
رشک بر حیرت من صورت دیوار برد
کار دل رفت ز دست از غم ایام حزین
جلوه عشوه گری کو که دل از کار برد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
با تیغ بازی مژه ات جان که می برد
از چنگ کفر زلف تو ایمان که می برد
بر کف نهاده ام دل صد چاک خویش را
این شانه را به زلف پریشان که می برد
مشکل کشد دلش به سر کوی عاشقان
این شمع را به خاک شهیدان که می برد
ناز و کرشمه غمزه به خون جمله تشنه اند
جان از مصاف شیر شکاران که می برد
عشق آزمود قوت بازوی خویش را
تا پنجه ای به پنجه مژگان که می برد
در زیر سنگ مانده کفم از فسردگی
پیغام چاک را به گریبان که می برد
جز من که در گره زده ام اشک و آه را
اخگر به جیب و شعله به دامان که می برد
بوسیده ایم ما لب جان بخش یار را
حسرت به خضر و چشمه حیوان که می برد
گر بشکنیم زیر لب این خوش صفیر را
پیغامی از قفس به گلستان که می برد
شرمنده کرد گریه ام ابر بهار را
شبنم به شط و قطره به عمان که می برد
نبود تو را حریف کسی در سخن حزین
با خامه تو گوی ز میدان که می برد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در صیدگاه ناز تو بسمل به خون تپد
در خون تپد ولیک نه چون دل به خون تپد
در شیشه خانه دل هر کس پری رخی ست
از عشقت ای فرشته شمایل به خون تپد
در راه عشق کز دم تیغ است تیزتر
باید چنان تپید که منزل به خون تپد
دارند زیرکان به خیال تو زندگی
صیدی که شد ز یاد تو غافل به خون تپد
ترسم ز گریه من دیوانه لاله سان
در موج خیز بادیه محمل به خون تپد
این جان که داده ای به حزین آنچنان مکن
کز آرزوی خنجر قاتل به خون تپد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دمی که از رخ ساقی خوی حجاب چکد
مرا ز هر بن مو موج پیچ و تاب چکد
به یاد آن لب میگون چو ناله پردازم
به جای اشک ز مژگان من شراب چکد
اگر ز جور تو نالم به چرخ سنگین دل
سپهر خون شود از چشم آفتاب چکد
سپاه هوش جهان را دهد به موج فنا
کرشمه ای که از آن چشم نیم خواب چکد
به محفلی که زنی نشتری به ناله حزین
به جای نغمه شرار از رگ رباب چکد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بوی زلفی به گریبان صبا ریخته اند
طرفه شوری به دماغ دل ما ریخته اند
به سر کوی تو ای قبله ارباب نیاز
نقش پیشانی دل تا به سما ریخته اند
صفحه خاطر افلاک ندارد ز انجم
اینقدر داغ که در سینه ما ریخته اند
کام بخشان جهان با کف فیاض چو ابر
عرق شرم به دامان گدا ریخته اند
در بیابان محبت عوض ربگ روان
پاره های دل ارباب وفا ربخته اند
راز کونین حزین  از دل روشن پیداست
طرح این آینه را خوش به صفا ریخته اند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چو سنبل تو به طرف سمن فرو ریزد
دل شکسته اش از هر شکن فرو ریزد
به شیوه ای که ز گلبرگ تر چکد شبنم
نمک ز لعل تو شیرین سخن فرو ربزد
نقاب زلف ز عارض اگر براندازی
صنم ز طاق دل برهمن فرو ریزد
خرام ناز تو ای شاخ گل قیامت را
به خاک عاشق خونین کفن فرو ریزد
به سجده گاه تو سر بر زمین چنان کوبم
که لرزه بر جگر اهرمن فرو ریزد
به کاوش مژه نازم که از جراحت دل
به خاک کوی تو خون یمن فرو ریزد
به بیستون قدم آهسته تر نهم ترسم
که پاره های دل کوهکن فرو ریزد
نشاط بی تو همانا حرام گشته به دل
که باده خون شود از چشم من فرو ریزد
ز چین طره آن نازنین غزال حزین
چه نافه هاکه به جیب ختن فروریزد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مبادا رو کسی زان قبله ابرو بگرداند
که کافر می شود از قبله هرکس رو بگرداند
درین وادی به حسرت مردم و چشم از صبا دارم
که گردم را به گردکعبه آن کو بگرداند
محبت روشناس شهر عشقم کرد و می خواهد
دل رسوا مرا درکوچه گیسو بگرداند
به رغم عاشقان تاکی کند با بوالهوس گرمی
الهی خوی او را عشق آتش خو بگرداند
سبوی غنچه را بر طاق نسیان می نهد بلبل
اگر جام نگاه آن نرگس جادو بگرداند
منم عاشق به غیری جلوه ضایع می کنی تاکی
عنان ناز را کاش آن قد دلجو بگرداند
حزین افسرده ای آهنگ گلزار محبت کن
مزاج شعله را آب و هوای او بگرداند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
درکشوری که مهر و وفا می فروختند
خوبان متاع جور و جفا می فروختند
در بیعگاه خنجر ناز نگاه او
جان قدسیان به نرخ گیا می فروختند
من زان ولایتم که به یک جو نمی خرید
شاهنشهی اگر به گدا می فروختند
ننگ آیدش وگر نه مکرر به التماس
دولت به رند بیسر وپا می فروختند
خواری کشان کوی خرابات از غرور
چین جبین به بال هما می فروختند
گل می دمید یکسر ازین دشت آتشین
خاری اگر به آبله پا می فروختند
دون همتان سفله شعار جهان حزین
ما را چه می شدی که به ما می فروختند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شلایین نرگسش مست شراب آلوده را ماند
نگاه ناز او مژگان خواب آلوده را ماند
کدامین چشمه نوش است یارب تیغ ناز او
به زخمم بخیه مور شهد ناب آلوده را ماند
گره از بسکه در دل گریه طوفان نسب دارم
نفس در سینهام سیل شتاب آلوده را ماند
به خون دل می تپد از سرگرانیهای ناز او
خم ابروی او تیغ عتاب آلوده را ماند
به مخموری لب خشک از زبان شرمگین دارم
خط پیمانه ام چشم حجاب آلوده را ماند
ز ابنای جهان ناید گشاد کار محتاجان
که دست این لییمان پای خواب آلوده را ماند
فرو خوردم ز بیم خویش از بس اشک میگون را
دل من اخگر خون کباب آلوده را ماند
کتان طاقتم را پرده داری می کند حسنش
رخش درشام خط ماه سحاب آلوده را ماند
حزین امروز روشن باد چشم داغ ناسورت
که آن خال از عرق مشک گلاب آلوده را ماند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کوته نظران زلف سیه کار ندانند
این مرده دلان فیض شب تار ندانند
جانسوز دیاریست محبت که طبیبان
رسم است که حال دل بیمار ندانند
ما باخته دینان ادب کفر ندانیم
نو برهمنان بستن زنار ندانند
مغروری حسن است که در جلوه گه او
جانبازی یاران وفادار ندانند
بی پرده تماشایی آن حسن لطیفند
بالغ نظران پرده پندار ندانند
دارند حریفان هوس خاطر شادی
دل باختگان غیر غم یار ندانند
دستان زن دیرینه ی گلزار حزین است
این نوسخنان شیوه گفتار ندانند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خوبان به ره مهر و وفا پا نگذارند
تا حسرت عالم به دل ما نگذارند
این رسم غریب است که در خلوت دیدار
بی پرده درآیند و تماشا نگذارند
هرگز نکند گل چمن بی سر و پایان
تا بر سر خار آبله ی پا نگذارند
الفت هوسم نیست به دلهای چمن سیر
ترسم که مرا با غم خود وا نگذارند
مستان چه خرابند که خوناب دلم را
در جام نریزند و به مینا نگذارند
هرگز نزند خیمه برون آه من از دل
وسعت طلبان دامن صحرا نگذارند
از قافله اشک سبک خیزتری نیست
این گرم روان بار به دلها نگذارند
از پای دل خویش بکش خار علایق
راهی ست که سوزن به مسیحا نگذارند
دوری ست که خون با دل کس گرم نجوشد
شهری ست که دیوانه به غوغا نگذارند
نگذاشت فلک در کف اخوان غیورش
تا دامن یوسف به زلیخا نگذارند
زاهد کم خود گو به حریفان چو نشستی
بگذار که با خویش تو را وا نگذارند
رفعت طلبان را نرسد دست به جایی
تا پا به سر دولت دنیا نگذارند
امید حزین اینکه درین عهد نکویان
کار دل امروز به فردا نگذارند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
حریف عیش جهان بی دماغ می ماند
پیاله می رود از دست و داغ می ماند
چنین که عشق زند ره فقیه و زاهد را
کدام مرد به کنج فراغ می ماند
ز خوی آتش عشق غیور بوالعجب است
که آشیانه بلبل به باغ می ماند
چنان ز زلف تو آشفته است خاطر من
که بوی نافه به موی دماغ می ماند
به سفله عالم افسرده باد ارزانی
خزان چو گشت گلستان به زاغ می ماند
چو آمدی ز رخت باغ سرخ رو گردید
ز رفتنت به کف لاله داغ می ماند
من از حریص شرابی کفم تهی ست حزین
خوش آنکه درد می اش در ایاغ می ماند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
رخ تو رونق صبح بهار می شکند
کرشمه تو دل روزگار می شکند
غرور گریه دریا مدار مستی ما
پیاله بر سر ابر بهار می شکند
هلاک غمزه آن ترک می پرست شوم
که دشنه در جگر روزگار می شکند
به بزم وصل تو پیمانه را به سنگ زنم
که رنگ آل تو پشت خمار می شکند
حزین شکستی اگر آیدت شگفت مدار
که آسمان گهر آبدار می شکند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شوریده دلی دارم دیوانه چنین باید
کز خون نشود خالی پیمانه چنین باید
عمری ست که می گردم برگرد سر شمعی
می سوزم و می سازم پروانه چنین باید
خوب است جفا اما با من تو ز حد بردی
باید دلی آزردن اما نه چنین باید
خون از مژه می بارم ای ابر تماشاکن
چشمی که شود گریان مستانه چنین باید
من دانم و دل کز تو در عشق چها دیدم
جانم به فدایت باد جانانه چنین باید
غلتیده دلم در خون پیش صف مژگانی
گرکشته شوی باری مردانه چنین باید
شوری ست حزین با توکز زمزمه ات امشب
در دیده نمک دارم افسانه چنین باید

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
دلم که شاهد امید در کنار ندید
جبین صبح شب تار انتظار ندید
در آفتاب قیامت به سر چگونه برد
کسی که سایه آن سرو پایدار ندید
دلم که بوی گلش بر دماغ بود گران
چه فتنه ها که در آن زلف تابدار ندید
شمرده زد نفس خو هرکه در عالم
چو صبح آینه خاطرش غبار ندید
حزین  به بلبل آواره زآشیان رحم است
که در خزان ز چمن رفت و نوبهار ندید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
اهل نظر از آن در یکتا چه دیده اند
با دیده حباب ز دریا چه دیده اند
حسن بتان به ساده دلی ها نمی رسد
آیینه خاطران ز تماشا چه دیده اند
حج قبول کعبه دیدار دیدن است
از پای سعی آبله فرسا چه دیده اند
شد چشم ما ز نعمت عمر دو روزه سیر
از روزگار خضر و مسیحا چه دیده اند
از دل سراغ لیلی صحرانشین شود
خواری کشان ز آبلی پا چه دیده اند
دارند هر طرف چو صفت جرگه در میان
صیاد پیشگان ز دل ما چه دیده اند
از خون دیده پرورش تاک می کنند
رندان میگسار ز صهبا چه دیده اند
ما نقش خود ز خال لب یار دیده ایم
تا اهل دل ز خال سویدا چه دیده اند
چون می توان ز ترک طلب کام دل گرفت
دون همتان ز عرض تمنا چه دیده اند
شیدا دلان ندانم از آن بی نشان حزین
پنهان کدام شیوه و پیدا چه دیده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از دلم برخاست دودی آسمان آمد پدید
گردی از خاطر فشاندم خاکدان آمد پدید
حرف عشق آمد به لب شور قیامت ساز شد
داغ دل گل کرد مهر خاوران آمد پدید
رخ نمودی جنت موعود گردید آشکار
جلوه گر گشتی حیات جاودان آمد پدید
خاک بی سرمایه مجنون و خراب افتاده بود
برفشاندی دست و دل دریا و کان آمد پدید
قد به ناز افراشتی غوغای محشر راست شد
حرفی از خود ساختی شور جهان آمد پدید
جان رمید از الفت تن تا تو رفتی از میان
آمدی تا در کنار آرام جان آمد پدید
یک تبسم کردی و شور جهان شد آشکار
یک اشارت کردی و صد داستان آمد پدید
برقع از رخ تا کشیدی جیب گلها چاک شد
سایه تا انداختی سرو روان آمد پدید
درد هجران تو جان بی قراران داغ داشت
رخ نمودی آتش صد خانمان آمد پدید
دیده میگون ساختی میخانه ها در گرد شد
گرد مژگان ریختی دیر مغان آمد پدید
ریخت دست غم حزین  در دل مرا صد رنگ داغ
سینه ام را چاک زد حشر نهان آمد پدید

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جایی که از سپند نگردد فغان بلند
ما را بود چو شعله آتش زبان بلند
بال و پری کجاست که با همت رسا
پرواز گیرم از سر این خاکدان بلند
درگلشنی که بانگ صفیرم فکنده شور
بلبل ز خوی گل ننماید فغان بلند
با پستی سپهر نیامد فرو سرم
عنقا صفت فتاده مرا آشیان بلند
تا شد دلم به حلقه گلدام زلف اسیر
شد شور محشر از قفس بلبلان بلند
رحم است بر درازی اندوه قمریان
پرواز پست و جلوه سرو روان بلند
خوش می کشند دامن ناز این سهی قدان
دست ستمکشی نشود از میان بلند
خامش حبن که ناله به جایی نمی رسد
پست آفریده اند زمین آسمان بلند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در دل غم آن لاله عذار است ببینید
این باده که بی رنج خمار است ببینید
شد چشم مرا نکهت پیراهن یوسف
گردی که از آن راهگذار است ببینید
جان تازه کند لفظ خوش و معنی رنگین
حسنی که در آن خط غبار است ببینید
آن یار که چاک است ازو جامه جان ها
آسایش آغوش وکنار است ببینید
مستغرق وصلند درین بزم حریفان
دل آینه یار آینه دار است ببینید
در آرزوی بلبل بی بال و پر ما
گلها همه آغوش و کنار است ببینید
در پردهء زلف است تجلی گه رویش
شمعی که فروغ شب تار است ببینید
در راه وفا حال پریشان حزین را
کاشفته تر از طره یار است ببینید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بهار شد که چمن جام ارغوان گیرد
ز جوش سبزه زمین رنگ آسمان گیرد
به طرف باغ بساط زمردی فکنند
ز لاله برهمن خاک طیلسان گیرد
به دوش نامیه دیبای بهمنی فکنند
ز غنچه تارک شاخ افسر کیان گیرد
صبا ز جیب سمن بوی پیرهن آرد
نشان نکهت گل گرد کاروان گیرد
چو آفتاب زند خیمه لاله در هامون
سحاب بر سر کهسار سایبان گیرد
مغنی از دم گرمت ترانهای خواهم
که آتشم به نیستان استخوان گیرد
کجا رواست درین فصل غم زدا دل را
غبار کلفت ایام در میان گیرد
مگر عنایت ساقی کند سبکدستی
پیاله کین من از دور آسمان گیرد
سهی قدان چمن جلوه های ناز کنند
نهال رقص به گلبانگ بلبلان گیرد
شود به لخلخه سایی نسیم نوروزی
مشام عالم افسرده بوی جان گیرد
به من ستیزه چرخ کهن نه رسم نوی ست
که شاهباز فلک صید ناتوان گیرد
نشاط غاشیه دار سبک روی ست حزین
که چون نسیم صبا راه گلستان گیرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از ما فلک دون چه به یغما بستاند
این سفله چه داده ست که از ما بستاند
کوثر جگر تشنه فرستد به سوالش
خاری که نم از آبله ی پا بستاند
گر نیست تبسم سر دشنام سلامت
دل کام خود از لعل شکرخا بستاند
سودای کریمان همه سود است که نیسان
گوهر عوض قطره ز دریا بستاند
از گرسنه چشمان به حذر باش که ساغر
هر قطره که خم داد ز مینا بستاند
این است حزین  از کرم ساقی امیدم
ما را به یکی جرعه می از ما بستاند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خواهم به دل آن نرگس مستانه در افتد
بد مست تماشاست به دیوانه درافتد
سخت است تلاش دو زبردست مبادا
می با نگه یار حریفانه درافتد
چشمش به نگاهی ننوازد دل ما را
کی لایق برق است که با دانه درافتد
در هر رگ ما مستی منصور کند خون
گر عکس رخ یار به پیمانه درافتد
گو گردش پیمانه درین بزم ز غیرت
با چرخ تنک ظرف حریفانه درافتد
حیف است زبردست زند با همه کس دست
آن زلف نبایست که با شانه درافتد
با چشم حزین این سخن از عشق بگویید
کی خواب به دام تو به افسانه درافتد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زهر غم هجر تو به جان کارگر افتاد
امید وصال تو به عمر دگر افتاد
در قلزم دل نیست همانا نم خونی
کز دیده به دامان همه لخت جگر افتاد
در دامن شب طره سیه مست گشودی
بویى به دماغ آمد و شوری به سر افتاد
عشق تو زند راه خراباتی و زاهد
این شعله چه شوخ است که در خشک و تر افتاد
تا باکه رخ از باده برافروخته بودی
کآتش به دل عاشق خونین جگر افتاد
در هفت صدف گوهر غلتانی اگر هست
اشکی ست که از دامن مژگان تر افتاد
آتشکده عشق دل سوختگان است
بیزارم از آن شعله که در بال و پر افتاد
ای آنکه کنی آتش دل تند به دامن
خوش باش که در خرمن جانم شرر افتاد
ماند به دل تنگ نه آزاد و نه بسمل
هر صید که در دام تو بیدادگر افتاد
آمد به خیالش به غلط نکهت زلفی
سنبل به بغل باد صبا بی خبر افتاد
آمد به میان قصهای از سلسله موبی
در حلقه سودازدگان شور و شر افتاد
این آن غزل نغمه سرایان عراق است
کزکلک حزین تو چه رنگین گهر افتاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بی پا و سر ز قدر و شرف کام می برد
پیر مغان مرا به ادب نام می برد
جمشید را نگشته میسر ز جام خویش
کیفیتی که خون دل آشام می برد
مشت غبار ما ندهد گر فلک به باد
از ما به کوی یار که پیغام می برد
با مهر و ذره پرتو فیض ازل یکی ست
هر کس به قدر همت خود کام می برد
یک قرص بیش در کف چرخ لییم نیست
گر صبح می نهد به میان شام می برد
دل را فکنده عشق به میدان امتحان
گوی از میانه زلف دلارام می برد
تف باد بر دو رنگی دهر دنی حزین
کامی که داده است به ناکام می برد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از پرده چو خواهد گل رخسار برآرد
پوشد به لباس گل و از خار برآرد
دل از خم زلفش چه خیال است برآرم
چون آینه کز سبزه ی زنگار برآرد
امروز مگر همت مردانه ی ساقی
بنیاد غم از ساغر سرشار برآرد
افسرده دلی رفت ز حد شور جنون کو
تا بی خودم از خانه خمار برآرد
بوی سر زلف تو دهد طرح به سنبل
آهی که حزین از دل افگار برآرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
کشم چو آه دل ناتوان بیاساید
خدنگ چون سفری شد کمان بیاساید
مجال دیده گشودن درین غبارکجاست
مگر که از تک و تاز آسمان بیاساید
چو موج قافله عمر را درنگی نیست
کسی چگونه درین کاروان بیاساید
بساط سبزه وگل را نچیده برچیدند
چگونه بلبل این بوستان بیاساید
فغان که در غم عشق اضطراب دل نگذاشت
خدنگ غمزه نامهربان بیاساید
به گوش رشک برد دل حدیثت ار شنوم
برم چو نام خوشت را زبان بیاساید
حزین از آن سگ کو تا برید پیوندم
چو نی نشد ز فغان استخوان بیاساید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
اگر نسیم نباشد که زلف بگشاید
به عاشقان رخ معشوق را که بنماید
ز شمع شب نشود روز قدر وقت بدان
طلوع شعشعه ی آفتاب می باید
معاشران به نشاط بهار خنده زنید
مجال نیست که گل ساغری بپیماید
به دست کوتهم آن طره رسا نفتاد
چه شد که پرچم آهم به عرش می ساید
به بانگ بربط و می باده مغانه بکش
که واعظ نفس افسرده ژاژ می خاید
رسد چو دور به زاهد قدح برافشانید
پیاله گر نکشد دامنی بیالاید
دلم ز غنچه پیکان او شکفت حزین
خوشا دلی که ز فیضش دلی بیاساید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
صباحت کو که گل را بر سرم شور جنون سازد
ملاحت کو که بر داغم نمکدان را نگون سازد
نباشد اینقدرگر تیغ مژگانش گران تمکین
دل سنگین ما را مرد می باید که خون سازد
لبش گر دل نپردازد به شیرین کاری حرفی
هجوم غم غبار خاطرم را بیستون سازد
بساط مهر و مه را وقت آن شد تا به هم پیچم
غرور طبع من تا چند با بخت زبون سازد
به وحدتخانه ای باشد حزین ذوق سماع ما
که مطرب سبحه و زنار تار ارغنون سازد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در این دو هفته که با گل مدار می گذرد
پیاله گیر که ابر بهار می گذرد
به این خوشم که شب هجر تیره روزان را
به یاد صبح بناگوش یار می گذرد
به حیرت از روش چشم می پرست توام
که دور مستی او در خمار می گذرد
از آن شبی که به زلف تو کرد شانه کشی
هنوز باد صبا مشکبار می گذرد
خجسته باد صباحی که میگساران را
به روی ساقی مشکین عذار می گذرد
حیات خواجه دل مرده بین که روز و شبش
به فکر عالم ناپایدار می گذرد
ز دور چرخ چه اندیشم از فلک چه کشم
مرا به گردش ساغر مدار می گذرد
چرا دراز نباشد شب فراق حزین
سخن ز سلسله زلف یار می گذرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گریبان چاکم و جانان مرا دیوانه پندارد
حکایتهای هجران مرا افسانه پندارد
سر و کار است با شوخی مرا کز ساده لوحیها
به دستم داغ عشق خویش را پیمانه پندارد
سرا پا بس که لبریز ویم خود را نمی یابم
هنوزم آن بت دیر آشنا بیگانه پندارد
ستم خنجر به کینم می کشد مستانه می آید
نگه ساغر ز خونم می زند میخانه پندارد
حزین ویرانه ما را به طالع نیست تعمیری
دلم را یار از خود بی خبر بتخانه پندارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هوای عشق برونم ز ننگ و نام کشید
به توبه نامه من یار خط جام کشید
خوشا حریف شرابی که فکر شام نداشت
نهاد لب به شط باده و تمام کشید
ز عشق پاک به هر شیوه تو مشتاقم
به خشم و کین نتوان از من انتقام کشید
هنوز از آن خط مشکین خبر نداشت دلم
هوای دانه خالت مرا به دام کشید
ز من حدیث وفا و جفای خویش مپرس
که پاس راز زبان مرا ز کام کشید
ز کوی انجم و افلاک رخت خویش برآر
برای جا نتوان منت از لیام کشید
بهار عیش در آغوش غنچه خسبان است
نسیم صبح به گوش من این پیام کشید
متاع عنصر و افلاک واسپار حزین
که خوار شد ز فرومایه هر که وام کشید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
لب تشنه تیغیم ز کوثر چه گشاید
دریا کش زخمیم ز ساغر چه گشاید
در سایه داغیم ز خورشید چه منت
همسایه بختیم ز اختر چه گشاید
دارو ندهد سود به بیمار محبت
عمر ار گذرد تلخ ز شکر چه گشاید
تمکین رود از دست دل آید چو به طوفان
دریا چو به هم خورد ز لنگر چه گشاید
ناصح چه دهد بیهده بر باد نفس را
دیوانه عشقم ز فسونگر چه گشاید
در طالع خود بیند اگر دولت وصلت
آیینه نظر پیش سکندر چه گشاید
هر زخم به روی دل عاشق در فتحی ست
زین بیش ز تیغ تو ستمگر چه گشاید
تا یار شد از دیده نهادم مژه بر هم
شهباز نظر دوخته ام پر چه گشاید
در بزم گشایند چو دیوان حزین را
خمار خم میکده را سر چه گشاید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ترسم از چشم خوشت غافل نگاهی سر زند
در دل بی طاقت من اشک و آهی سر زند
من به یک نظاره حیرانم چه گل چینم ز تو
حسن شوخت هر نفس از جلوه گاهی سر زند
عمر صرف دوستی کردم بری حاصل نداد
زین چمن می خواستم مردم گیاهی سر زند
گر شود آن برق جولان گرم خودداری چنین
شعله ای ترسم ز هر مشت گیاهی سر زند
از تغافل های گرم یار می ترسم حزین
آه بی تابانه ای از دادخواهی سر زند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ساغر نزنم تا بتوان خون جگر زد
بر سر نزنم گل چو توان دست به سر زد
گویا به چمن تند وزیده ست نسیمی
این مرغ گرفتار صفیری به اثر زد
پرداخته بودم ز سواد دو جهان چشم
آن طره ی طرار  مرا راه نظر زد
بازوی شکارافکن آن غمزه بنازم
تیرش اگر از سینه خطا شد به جگر زد
بنواخت مرا آن لب شیرین به پیامی
صد غوطه فزون تلخی جانم به شکر زد
جانا به نظر خرد مبین دانه اشکم
آتش به جهانی شود از نیم شرر زد
می سوخت حزین را مژه در راه تو چون شمع
آتش شب هجران تو در دیده تر زد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -