cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
کثرت غم در دلم بر یاد او جا تنگ کرد
کار بر خود تنگ کرد آن کو دل ما تنگ کرد
هم زما فرهاد درر شکست و هم مجنون به تاب
نالة ما بر عزیزان کوه و صحرا تنگ کرد
با شکوه دل فلک گنجایش جولان نیافت
آخر این یک قطره جا بر هفت دریا تنگ کرد
گر به قدر درد دل در ناله پیچم خویش را
می توانم آسمان را بر مسیحا تنگ کرد
از گزند نشتر غم پهلوی آسایشم
جا به روی بسترم بر نقش دیبا تنگ کرد
عاقبت با زاهدم ذوق مدارا صلح داد
وسعت مشرب دگر خوش کار بر ما تنگ کرد
فکر آسایش غلط باشد چو دل بر جای نیست
بیدلی فیاض بر من عیش دنیا تنگ کرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نماز شام چنان نشیة میش گل کرد
که آفتاب ز بدمستیش تنزل کرد
نسیم زلف تو زد بر دماغ او هر گاه
صبا به عهد تو میل شمیم سنبل کرد
مگر به باغ تو بودی که امشب از بلبل
گل دریده دهن صد سخن تحمل کرد
سری ز سر دهانش برون نبرد آخر
دلم چو غنچه درین نکته بس تأمل کرد
فریب زلف نخوردی ولی ببین فیاض
که چون شکار تو آخر کمند کاکل کرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مشاطه چو آرایش آن زلف علم کرد
آن خم که در آن بود دلم باز به خم کرد
هر تار سر زلف تو ماوای دلی بود
مشاطه برین سلسله بسیار ستم کرد
قربانی مژگان تو گردم که به یک تاز
تسخیر جهان بی مدد تیغ و علم کرد
تا لذت تیغ تو چشیدست دلم را
رحمست بر آن صید که از دام تو رم کرد
نازی که نگاه تو به فیاض حزین داشت
یارب چه گنه دید که بی واسطه کم کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
عشق ظاهر نمی توانم کرد
کشف این سر نمی توانم کرد
چه دهی توبه ام دگر زاهد
من که آخر نمی توانم کرد
مردم از حیرت و ترا در عشق
متحیر نمی توانم کرد
چه کنم تا تو فهم عشق کنی
سحر ساحر نمی توانم کرد
چه کنم عاشقی اگر نکنم
چون تو کافر نمی توانم کرد
ساده دل تر از آب و آینه ام
حفظ ظاهر نمی توانم کرد
گرچه فیاض دانشم هر را
فرق از بر نمی توانم کرد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
با یاد تو کونین فراموش توان کرد
گر ز هر دهی باده صفت نوش توان کرد
حیف است که در گردن حور افکندش کس
دستی که به یاد تو در آغوش توان کرد
شکرانة این لطف که در یاد تو هستیم
هر چند کنی جور فراموش توان کرد
پوشیدن مژگان نشود مانع اشکم
این شعله چنان نیست که خس پوش توان کرد
فیاض مزن آب که این شعله به جانم
نوعی نگرفتست که خاموش توان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به آن قد سرفرازی می توان کرد
به آن رخ عشقبازی می توان کرد
به آن نازی که بر خود چید حسنت
به عالم بی نیازی می توان کرد
به رویت هر که زلفت دید دانست
که با خورشید بازی می توان کرد
چو دل بردی ز دست بیقراران
گهی هم دلنوازی می توان کرد
تظلم می کند بیچارگی ها
که گاهی چاره سازی می توان کرد
جفا بس ای فلک کز یک شرر آه
هزار انجم گدازی می توان کرد
چه لازم کوتهی ای بخت فیاض
چو زلف غم درازی می توان کرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به آن رخ جلوة خور می توان کرد
به آن لب کار شکر می توان کرد
گلستان گر ز رویت برفروزد
چراغ از رنگ گل بر می توان کرد
فریب بوسه زان لب می توان خورد
خیال آب کوثر می توان کرد
توان گر یک گره زان زلف برداشت
دو عالم را معطر می توان کرد
لبت قند مکرر می توان گفت
سخن را زان مکرر می توان کرد
چو جوهر غوطه در خون می توان زد
شنا در آب خنجر می توان کرد
به کوی عشق رخسارم گواهست
که اینجا خاک را زر می توان کرد
قیامت گر شب وصل تو باشد
ز هجران شکوه ای سر می توان کرد
غرض گر قتل فیاض است هجران
چه حاجت فکر دیگر می توان کرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گفتگوی چشم جادویی مرا دیوانه کرد
همزبانی های ابرویی مرا دیوانه کرد
گیسوی زنجیر عاقل می کند دیوانه را
حلقة زنجیر گیسویی مرا دیوانه کرد
رام با دیوانه می شد پیش ازین آهو ولی
رم نمودن های آهویی مرا دیوانه کرد
کاش از یک تار مو تدبیر زنجیرم کند
آنکه از هر یک سر مویی مرا دیوانه کرد
من کجا و طاقت این های های گریه ها
وه که از بی طاقتی هویی مرا دیوانه کرد
با گل وصل بتان چشم آشنایان دیگرند
زین می هوش آزما بویی مرا دیوانه کرد
بی کشش کوشش طریق رهروان کعبه نیست
اندرین وادی تکاپویی مرا دیوانه کرد
بیستون عشق کندن پیشه ی هر تیشه نیست
امتحان دست و بازویی مرا دیوانه کرد
کو به کو فیاض گشتم گرچه پر همراه عقل
عشق آخر در سر کویی مرا دیوانه کرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گفتمش صد بار و ترک صحبت دشمن نکرد
طفل بازیگوش من گوشی گوشی به حرف من نکرد
ذوق پیراهن دریدن را به کام دل ندید
هر که را چاک گریبان رخنه در دامن نکرد
عاشقان را تیره بختی سایة بال هماست
زان سبب خاکسترم جز جای در گلخن نکرد
سال ها بیهوده چون شمع قرار بیکسان
سوختیم و پرتو ما مجلسی روشن نکرد
مهربانی های او فیاض در خونم نشاند
آنچه با من کرد او از دوستی دشمن نکرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یار در دلداری ما هیچ خودداری نکرد
یا چنین تمکین بما تقصیر در یاری نکرد
دیدمش در خواب و گردیدم به گردش تا سحر
کرد خواب آخر به من کاری که بیداری نکرد
عالمی را بی تو از شیون به تنگ آورده ام
زاری من کس ندید امشب که بیزاری نکرد
خدمت عشقم برهمن کرد و یک بارم به سهو
تار زلفی بر میان انداز زناری نکرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عجب ار درین بهاران گل و لاله بار گیرد
که ز گرد خاطر من نفس بهار گیرد
لب سر به مهر من شد سبب گشاد عالم
که اگر نفس گشایم دل روزگار گیرد
به میان بحرم اما همه تن چو موج لرزم
که مباد در میانم هوس کنار گیرد
ضرور شد تپیدن دل بیقرار ما را
که گر از تپش بیفتد به کجا قرار گیرد
به سمند جلوه نازان به صف شکیب تازان
سر ره که می تواند که برین سوار گیرد
چو زلفت ره ساز نیرنگ گیرد
صبا از ملاقات او رنگ گیرد
بلا را خم طره ات دست بندد
اجل را نگاه تو در چنگ گیرد
من شیشه دل با غمت چون بر آیم
ز سختی دلت نکته بر سنگ گیرد
به دل مگذران بد که تا بد نگردی
که آیینه از عکس خود زنگ گیرد
قیامت بود آنکه فیاض بیدل
ترا در بغل گیرد و تنگ گیرد

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
چون صبا از گل تو بو گیرد
اول از خون دل وضو گیرد
شانه هر شب حساب دل ها را
از سر زلف مو به مو گیرد
زخم دل را نمی  توانم بست
لب دریا کجا رفو گیرد
گر بخندد به روی مرهم داغ
نمک داغ چشم او گیرد
مفت فیاض دان که محتسبش
دست در گردن سبو گیرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
دماغم باج ذوق از نشیة سرشار می گیرد
گلم از تردماغی بر سر دستار می گیرد
به دشمن کرد عهد من وفا یاری تماشا کن
برای خاطر من خاطر اغیار می گیرد
ز خود آزرده ام راهی به شهر بیخودی خواهم
که در غربت دلم می گیرد و بسیار می گیرد
مسیحا در علاج عشق قانون خوشی دارد
که از خود می رود آنگه رگ بیمار می گیرد
مرا آزرده زان دارد که از خود نیست آرامش
ز بس بی طاقتی آیینه در زنگار می گیرد
به محرومی نهادم دل ولی نومید نتوان شد
که حرمان تو باج از دولت بیدار می گیرد
زبون غیر اگر گشتیم در عشقش از آن باشد
که آن گل دامن ما را به دست خار می گیرد
عجب در خاک و خون غلتیده ام ظالم تماشایی
تو گل می چینی و نخل شهادت باز می گیرد
به کف آیینة رازست اخلاص زلیخا را
چرا غافل سراغ یوسف از بازار می گیرد
حدیث سبحه چون با دست در آیین دینداری
بگوش من که پند از حلقة زنار می گیرد
نه لایق بود نام غیر بردن پیش او فیاض
زبان غیرتم از شرم این گفتار می گیرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به صد افسون در آن دل یاد من منزل نمی گیرد
بلی آیینة خور تیرگی در دل نمی گیرد
دل آسودگان از دستبرد فتنه آزادست
کسی هرگز خراج از ملک بی حاصل نمی گیرد
چنان در خط و زلف او زبان شانه جاری شد
که گر صد عقده پیش آید یکی مشکل نمی گیرد
به نوعی عاجزم در عاشقی از دادخواهی ها
که بعد از قتل خونم دامن قاتل نمی گیرد
زدم گر دست و پا در خون ز بی تابی مکن عیبم
تپیدن را کسی فیاض بر بسمل نمی گیرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه شد بازم که زخمم باج از مرهم نمی گیرد
دماغم جام خوشحالی ز دست جم نمی گیرد
چه حال است اینکه حسرت را دماغ آشفته می بینم
چه ذوقست اینکه مرغ ناله ام را دم نمی گیرد
ملایک را گواه خویش می گیرم که در محشر
کسی عشق جوانان بر بنی آدم نمی گیرد
اگر درد دلی باشد به اشک خویش می گویم
ملامت پیشه جز غماز را محرم نمی گیرد
تو گر نازکدلی ای شوخ من هم پاکدامانم
ز برگ گل غباری دامن شبنم نمی گیرد
به کار عشق کوتاهی ز من هرگز نمی آید
برای دادخواهی دامن من غم نمی گیرد
حریف مزد دست مرد نتواند وصالت شد
سر راهی به این غم خاطر خرم نمی گیرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه سازم دست دردی دامن جانم نمی گیرد
که امید دوا در یاد درمانم نمی گیرد
به راه کوی او یک دم ز ضعف پا نمی افتم
که بوی گل در آغوش گلستانم نمی گیرد
چه لازم دل رهین منت باد صبا کردن
چرا گل نسخة چاک از گریبانم نمی گیرد
پر عنقا به سر از صیدگاه وصل می آیم
دگر گرد شکاری طرف دامانم نمی گیرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ویرانه دلی دان که محبت نپذیرد
آباد خرابی که عمارت نپذیرد
ذوقی ندهد دل که غم عشق ندارد
پژمرده چو شد غنچه طراوت نپذیرد
هر سنگ که از جنس دل تست به سختی
سازند گرش آینه صورت نپذیرد
گر نگذرمت هیچ به خاطر چه شکایت
آیینة خورشید کدورت نپذیرد
تأثیر مجو از نفس سرد ریایی
کاین نالة بی درد سرایت نپذیرد
از زهد و ریاضت چه اثر طینت بد را
ذات نجس العین طهارت نپذیرد
فیاض بکش دست غم از تربیت دل
کاین شوره زمین هیچ عمارت نپذیرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
فریب جنتم در عشق کی مغرور می سازد
کجا بی طاقتی با وعده های دور می سازد
چسان حسرت کش کویش به جنت می شود راضی
هماغوش خیال او کجا با حور می سازد
هر آتش کی تواند دودم از هستی برآوردن
شب تاریک موسی را چراغ طور می سازد
گر اقبال بلند سایة زلف بتان نبود
که روز روشن ما را شب دیجور می سازد
چنان اندیشة شهد لبش گیرد در آغوشم
که بر من خوابگه را خانة زنبور می سازد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شب از هجر رخت صد غم در غمخانة ما زد
نوای جغد آتش بی تو در ویرانة ما زد
چنان در قتل ما بازار رشک دلبران شد گرم
که خود را شعله بی تابانه بر پروانة ما زد
دل از یاد لب لعلش به خون شعله می غلتد
چه می بود اینکه آتش در دل پیمانة ما زد
نبود از نوبهار گریة ما هیچ تقصیری
که برق آفتی پیدا شد و بر دانة ما زد
چو عرض درد دل کردیم فیاض از حیا پیشش
لبش صد خنده بر تقریر بی تابانة ما زد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
صبح بلبل به نوا برخیزد
گل پی نشو و نما برخیزد
مزه دارد به سحر سیر چمن
پیشتر زانکه صبا برخیزد
ناله از عشق خوش آید اما
نه به نوعی که صدا برخیزد
ضعف غم از پس مردن نگذاشت
گرد از تربت ما برخیزد
چون شوم گرم ره او فیاض
دود از آبله ها برخیزد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
که می تواند از پیش یار برخیزد
نشسته ایم که از ما غبار برخیزد
به اضطرار سپردیم خویش را در عشق
بگو ز مجلس ما اختیار برخیزد
دمی که سرمة خطش نمی کشم در چشم
ز دیده جای نگاهم غبار برخیزد
هلاک تربیت مجلسی شوم که در آن
خزان اگر بنشیند بهار برخیزد
نصیب زورق فیاض باد طوفانی
که موج صد خطرش از کنار برخیزد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
جو آید در چمن از عندلیبان شور برخیزد
به تعظیم نسیمش بوی گل از دور برخیزد
مشام آرای گلشن چون شود بوی سر زلفش
ز خواب سرگرانی نرگس مخمور برخیزد
نقاب زلف چون از پیش ماه چهره برگیرد
به هر جا سایه افتد شعله های نور برخیزد
چنان شهد غمش در کام جان ها لذتی دارد
که ماتم گر نشیند با غم او سور برخیزد
به مرهم عمری ار داغ تو در یک پیرهن خوابد
چو برخیزد سیاهی از سر ناسور برخیزد
دلم با داغ عشقت در لحد آسایشی دارد
که در محشر عجب دارم اگر از گور برخیزد
نشیند گرد باد از پا ز شرم شورشم فیاض
درین صحرا غبارم هر کجا از دور برخیزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به باغ سبزه چو بیند خطت به سر خیزد
پی تواضع قد تو سرو برخیزد
بهار خط تو اول ز پشت لب سر زد
که سبزه از طرف چشمه بیشتر خیزد
خیال آن مژه هر گه درآیدم به ضمیر
به جای ناله ز دل نوک نیشتر خیزد
ترشح مژه آبی نزد بر آتش من
مشخص است چه سیرابی از شرر خیزد
اثر در آن دل سنگین نمی کند هر چند
هزار ناله سر تیزم از جگر خیزد
به نقش پای درافتادگی برم غیرت
که چون فتد نتواند ز جای برخیزد
گه نظاره ز طغیان خون دل فیاض
گمان مبر که نگاهم ز چشم تر خیزد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
قدم از بار محنت برنخیزد
محبت هم ازین کمتر نخیزد
به دل تخم هوش کشتم نشد سبز
بلی دانه ز خاکستر نخیزد
ز دامنگیری خاکش در آن کو
چو سایه هر که افتد برنخیزد
شبی بر بستر حسرت نیفتم
که سیلابم ز چشم تر نخیزد
چنان افتاده ام فیاض از پای
که آه از دل به نشتر برنخیزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
از دعا گویا اثر بازم به مطلب می رسد
کز لبم تا عرش امشب جوش یارب می رسد
شعله آشامیم و دوزخ در ته مینای ماست
باده نوشان را به ما کی لاف مشرب می رسد
حلقه ای کی می تواند کرد در گوش اثر
می کند جان تا کمند ناله بر لب می رسد
گر نیم سرشار فیض بادة عشرت چه شد
ساغر حسرت ازین بزمم لبالب می رسد
چشم ما روشن که گرد کاروان صبحگاه
دامن افشان از قفای لشکر شب می رسد
قسمت ما بیدلان زین گرد خوان هر صبح و شام
نعمت الوان خون دل مرتب می رسد
مزرع تبخاله محتاج وجود ابر نیست
این چمن را رشحه از سرچشمة تب می رسد
الفتی دل را مگر با کام پیدا شد که باز
ناله از دل دست در آغوش مطلب می رسد
رو سر خود گیر فیاض ار دل و دینیت هست
اینک از ره آن بلای دین و مذهب می رسد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ناله از دل تا به لب از ضعف مشکل میرسد
گوش اینجا کی به داد نالة دل میرسد
جذبة محمل نشین گر تن به سستی در دهد
شوق بی طاقت کجا در گرد محمل میرسد
تا نباشد گرمی اشکم شراب نارس است
بادة خون جگر از آتش دل میرسد
گر به قتلم راضیی اندیشة تاوان مکن
خون عاشق گردیت دارد به قاتل میرسد
در فسون فیاض هر دم کاروان در کاروان
چشم مستش را خراج از چین و بابل میرسد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بخت کو کز تو بمن مژدة یادی برسد
مگر این کشت مرا آب زیادی برسد
عاشقان زار بگریید چو کامی یابید
این شگون نیست که عاشق به مرادی برسد
بلبل این ناله و فریاد ندارد سودی
کیست در کشور خوبی که به دادی برسد
دلم از حسرت تیغ تو به تنگ آمده است
مگر از شست تو امید گشادی برسد
بی جمال تو سواد نظرم رفته ز یاد
مگر از خطر تو چشمم به سوادی برسد
سفر دور ره زلف تو دارم در پیش
یارب از مایدة زلف تو زادی برسد
صفحة شعر تو فیاض چنان روح فزاست
که کس از راه بیابان به سوادی برسد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کسی به درد سخن غیر طبع من نرسد
قلم دواسبه به داد دل سخن نرسد
رسیده ام به مقامی به راه کعبة شوق
که هر که پای طلب بشکند به من نرسد
متاع جلوة شیرین چنان رواجی یافت
که غیر حسرت بیجا به کوهکن نرسد
ز سوزن مژه ارزانی رفو باشد
شکاف سینه که تا دامن کفن نرسد
امیدوار چنانم که شمع با تو اگر
به لاف همسری آید به انجمن نرسد
فریب جلوة دنیا نمی توان خوردن
به دست اگر رسد این لقمه تا دهن نرسد
زیان خویش به از سود غیر دان فیاض
درین قمار که بردن به باختن نرسد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تا کی چنینم از مژه خون جگر چکد
این شعلة گداخته از چشم تر چکد
داغ طراوت تو بر آن روی تازه ام
ترسم گل نظاره ز دست نظر چکد
هر مرغ را که نامة من زیر بال اوست
خون شکایت دلم از بال و پر چکد
با این طراوتی که سخن را به یاد تست
گر بفشرند نامه ام آب گهر چکد
نازک دل لطافت آن جسم نازکم
ترسم که عضو عضو وی از یکدیگر چکد
هر جا که دست می نهم اعضای خسته را
چون برگ لاله قطرة خون جگر چکد
شد دیده ام سفید و همان گریه در جدال
اشک ستاره چند ز چشم سحر چکد
هر گه به ناله ای نفسی آتشین کنم
جوهر چو قطره از دم تیغ اثر چکد
صحرانورد عشق به دریا نهد چو روی
خون گردد آب بحر که از چشم تر چکد
از زخم کوهکن ز دم تیشه تا به حشر
خون لاله لاله بر سر کوه و کمر چکد
فیاض شهد می دهد از دفترت مگر
نیشکریست کلک تو کز وی شکر چکد
در هجر تو دوشم چو ز دل شور برآمد
از هر سر مویم شب دیجور برآمد
شب آینة روی تو در مد نظر بود
ناگاه غبار سحر از دور برآمد
امشب ز فراق رخت ای یوسف مصری
چون دیدة یعقوب مه از نور برآمد
عمری مژه ام آب ده کشت وفا بود
این سبزه ام آخر ز لب گور برآمد
تا چند کمان ستم چرخ کشیدن
بازوی قوی دستیم از زور برآمد
دادم همه جا پهلو همت به ضعیفان
تا بال سلیمانیم از مور برآمد
ای صبح به آبستنی مهر چه نازی
خورشید من از طارم انگور برآمد
شیرینی وصل توام از دست رقیبان
شهدی است که از خانة زنبور برآمد
آهی که من از سینه به یاد تو کشیدم
دودیست که از حوصلة طور برآمد
صد جلوه به انداز سردار تلف شد
تا قرعه به نام سر منصور برآمد
فیاض که سر حلقة رندان جهان بود
آخر چه بلا زاهد و مستور برآمد
تا زمن آن دوست دشمن همچو دشمن می رمد
طالع از من می گریزد بخت از من می رمد
من که محو تابشی چون سایه ام از آفتاب
آفتاب من چرا از سایة من می رمد
با تغافل های او ایمن نشستن غافلی است
دام در خاکست چون صیاد پرفن می رمد
از نگاه گرم او رنگ از رخ گل می پرد
با نسیم کوی او بلبل ز گلشن می رمد
وحشت از بس رخنه گر شد بی تو در اوضاع من
چاکم از جیب دل و اشکم ز دامن می رمد
آن چنان کز روزن چشمم هراسد بی تو نور
با تو نور آفتاب از چشم روزن می رمد
رفت فیاض آنکه از اندک ستم دل می رمید
این زمان این صید لاغر از رمیدن می رمد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ز عریانی نیندیشم اگر عالم خطر باشد
که شمشیریم و بر اندام ما جوهر سپر باشد
امید زورقم خواهد گر انباری به دریایی
که در وی از خطر هر قطره دریای دگر باشد
به مطلب نارسایی ها مرا نزدیکتر دارد
که پس افتادة این کاروانی پیشتر باشد
چرا افتادگی معراج نبود سربلندی را
که کمتر را چو سنجی در حقیقت بیشتر باشد
محبت شکوة کس در قلم نتواند آوردن
هلاهل بر سر این خوان حسرت نیشکر باشد
مرا در خاک و خون می بینی و احوال می پرسی
چرا از حال خود کس اینقدرها بی خبر باشد
برای مطلبی هر کس گذر در ورطه ها دارد
خطر در بحر می دانند و در آبش گهر باشد
درین معمورة وحشت ندیدم گوشة امنی
مگر امنیتی در زیر دیوار خطر باشد
رفیقان را به هم شرطست در ره متفق بودن
از آن با خضر نتوانست موسی همسفر باشد
ندارد تاب حمل نامة پرشکوة عاشق
مگر مرغی که چون پروانه خصم بال و پر باشد
نکردی شعله وش انداز بال افشانی فیاض
چو اخگر مردة خاکستری خاکت به سر باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
یک شب که نه در وصال باشد
هر لحظه هزار سال باشد
آنرا که تو در خیال باشی
تا حشر شب وصال باشد
قتل همه کن حرام بر خویش
تا خون منت حلال باشد
گر خون منست این دیت چیست
بگذار که پایمال باشد
ممکن نبود گذشتن از وصل
هر چند امر محال باشد
داد دل شکوه می توان داد
گر یک نفسم مجال باشد
کلکش منقار بلبلانست
فیاض چه غم که لال باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خوشا آن دل که تا جان باشدش اندوهگین باشد
دل آسوده می باید که در زیر زمین باشد
کجا داد دل پرحسرت من می دهد وصلی
که تا مژگان زنی بر هم نگاه واپسین باشد
دل از جور و جفایش نشیة مهر و وفا یابد
که کار نازنینان هر چه باشد نازنین باشد
به هر جانب سمند جلوه بی باکانه می تازی
نمی ترسی که تا دیدن نگاهی در کمین باشد
همان جاریست بر من حکم آب تیغ بیدادت
اگر چون آفتابم عالمی زیر نگین باشد
دل از محراب ابروی تو هرگز رو نگرداند
به شرع دوستی گر قبله ای باشد همین باشد
فکندت از نظر فیآض اگر آن بی وفا آسان
تو هم مشکل مگیر اینکار را خوب این چنین باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
حنای پای تو شد خون من حلال تو باشد
بهای خون من این بس که پایمال تو باشد
به چشمه سار خضر روزة هوس نگشاید
کسی که تشنه لب چشمة زلال تو باشد
به موقف ازلم با تو بوده عرض تمنا
هنوز تا ابدم مستی وصال تو باشد
نبود از ستمت در خیالم آنچه تو کردی
چه ها هنوز به این خسته در خیال تو باشد
کنون که حال تو خاطرنشان او شده فیاض
گمان مبر که به عالم کسی به حال تو باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
آن شوخ ز حالم خبری داشته باشد
وین ناله بدان دل گذری داشته باشد
پیداست پریشانی زلفش ز حد افزون
گویا به دل خسته سری داشته باشد
مستانه رود سر زده تا بر سر آن کوی
گر سیل سرشکم اثری داشته باشد
عمری است که در راه وفا خاک نشینم
شاید که بدین ره گذری داشته باشد
مردیم ز آمد شد هر بیهده فیاض
ویرانة دل کاش دری داشته باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آیینه سنگ بود ترا دید و آب شد
آنگاه از فروغ رخت آفتاب شد
روز ازل ز شعلة حسن تو یک شرار
بر آسمان شد و لقبش آفتاب شد
نرگس شنید تا ابدش دیده باز ماند
چشمت که از فسانة من نیمخواب شد
ای دل به حفظ ظاهر ازین بیشتر بکوش
حسنی که نیست هم همه صرف نقاب شد
فیاض یک نظر که فکندی به دفترم
دیوان شعر من همگی انتخاب شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بس که دلگیرم غم از آمیزشم دلگیر شد
بس که بیکس بیکسی از اختلاطم سیر شد
در ازل از خنجر مژگان خوبان باز ماند
قطرة آبی که در کار دم شمشیر شد
در بلندی می توانستم گذشت از آفتاب
خاطر افتادگی ها سخت دامن گیر شد
پیش تر از بال خود را می رسانیدم به دام
در طلبم بیضه افتادم که کارم دیر شد
شب که حسرت رخصت درد دلی زان غمزه یافت
یک نگه کردم که یک عالم سخن تقریر شد
سیل غم از هر طرف فیاض رو در دل نهاد
شکر کاین ویرانه آخر قابل تعمیر شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
اقبال رو نمود و به ما یار یار شد
وین روزگار تیرة ما روزگار شد
پیمان ناشکستة ما با تو تازه گشت
عهد نبستة تو به ما استوار شد
با دانه های جوهر تیغ تو دل خوش است
این آب و دانه مرغ مرا سازگار شد
گلگونه ای برای عروس خزان نماند
رنگی که داشت گل همه صرف بهار شد
فیاض را نوید وصال تو زنده کرد
چشمی که هم نداشت برای تو چار شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کسی به دعوی مهرش چو صبح صادق شد
که چون جرس دل او با زبان موافق شد
چنین که چشم به روی تو دوخت پنداری
که عکس آینه پیش رخ تو عاشق شد
لباس جلوه رسایی نمود تا آخر
به سرو قامت رعنای او موافق شد
کسی که صبر به خواری نمود همچو هلال
به یک دو هفته بر اقران خویش فایق شد
هزار شکر که فیاض بی زبان آخر
چو ابروی تو زبان آور دقایق شد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آمد بهار و خانه به زندان شریک شد
چاک جگر به چاک گریبان شریک شد
هر تار جامه با تن نازکدلان عشق
در دشمنی به خار مغیلان شریک شد
خوش وقت عندلیب که تا بوی گل رسید
بفروخت آشیان به گلستان شریک شد
تنها حریف کینة ما آسمان نبود
در قتل ما به غمزة خوبان شریک شد
فیاض بگذر از سر هم چشمی فلک
با کس درین معامله نتوان شریک شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دردا که غمزة دوست دشمن شکار هم شد
نشکست عهد دشمن تا استوار هم شد
مردیم و از سر ما بخت سیه نشد دور
وه کاین چراغ مرده شمع مزار هم شد
از آه سرد بلبل فصل خزان گلشن
دی سرد گشت هر جا کار بهار هم شد
در عقده ریزی بخت پر دست و پا زدم لیک
کاری نیامد از دست دستم ز کار هم شد
رازی که بود در دل خون گشته همره اشک
آمد برون و صرف جیب و کنار هم شد
خوش داشتیم چندی یاری و روزگاری
برگشت یار چون بخت و آن روزگار هم شد
ای آنکه گفتی از دوست چونست حال فیاض
بیچاره در ره او مرد و غبار هم شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
به مهر آموختیم آن طفل را بی مهریش فن شد
طلسم دوستی تعویذ او کردیم دشمن شد
ندانم جلوه اش را چیست خاصیت ولی دانم
که هر جا سایهء سرو قدش افتاد  گلشن شد
به عهد شعلة حسنش چنان پروانگی عام است
که مرغع سدره را شاخ گل آتش نشیمن شد
نماند آرایشی بهر نشاط روز وصل از بس
گل چاک گریبان صرف گلریزان دامن شد
تنک تر شد گرم از شیشه دل از من نبود اما
دل از برگ گل نازک ترت دانسته آهن شد
نگویم عالمی شد دشمن جانم ولی گویم
که هر جا بود سنگی در کمین شیشة من شد
فروغ تازه ای در کلبة تاریک می بینم
چراغ بخت من از پرتو روی که روشن شد
تو تا بودی سموم وادیم باد مسیحا بود
تو چون رفتی نسیم گلستانم دود گلخن شد
چنانم زندگانی می خلد بی روی او فیاض
که گویی هر سر مو بر تن من نوک سوزن شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دلم شبی که خیال ترا نشیمن شد
چو آفتاب مرا داغ سینه روشن شد
کدام شمع کند خانه روشنم بی تو
مرا که پرتو خورشید دود روزن شد
به منع گریه به چشم تر آستین چه نهم
کنون که راز دلم رو شناس دامن شد
ز بس که سنگ ملامت زدند و تاب آورد
دل چو شیشة من رفته رفته آهن شد
چه رشحه از مژه دادی به کشت غم فیاض
که دانه خوشه برآورد و خوشه خرمن شد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -