دلا دیده ی دوربین برگشای
در این دیر دیرینه ی دیرپای
بدین غور دور شبان روزی اش
به خورشید و مه عالم افروزی اش
نگویم قدیم است از آغاز کار
که باشد قدم خاصه ی کردگار
حدوث ارچه شد سکه ی نام او
نداند کس آغاز و انجام او
شب و روز او چون دو یغمایی اند
دو پیمانه ی عمر پیمایی اند
دو طرار هشیار و تو خفته مست
پی کیسه ببریدنت تیزدست
ز عقد امانی ترا کیسه پر
به جان دشمن کیسه پر کیسه بر
چو کیسه به سیم و زر آگنده است
دل کیسه داران پراکنده است
یکی جمع شد زین پراکندگی
تهی کن دل از کیسه آکندگی
پی عزت نفس خواری مکش
ز حرص و طمع خاکساری مکش
میامیز چون آب با هر کسی
میاویز چون باد با هر خسی
خلاصی تو از آبرو ریختن
چو بخشد ز مردم نیامیختن
خوش آن کاو در این لاجوردی رواق
ز آمیزش جفت طاق است طاق
ای دل ار عشرت امروز به فردا افکنی
مایه نقد بقا را که ضمان خواهد شد
عشقبازی کار آسان نیست ای دل سر بباز
ورنه گوی عشق نتوان زد به چوگان هوس
شیخ نادان برد ز نادانی
ظن که شد این کمال انسانی
که کند خانقاه و صومعه جای
واکشد پا ز باغ و راغ و سرای
ابهلی چند گرد او گردند
تابع ذکر و ورد او گردند
بر خلایق مقدمش دارند
هر چه گوید مسلمش دارند
مقتدای زمانه خواجه فقیه
با درون خبیث و نفس سفیه
حفظ کرده است چند مسأله ای
در پی افکنده از خران گله ای
سینه پر کینه دل پر از وسواس
کرد ضایع به گفتگوی انفاس
عمر خود کرد در خلاف و مرا
صرف حیض و نفاس و بیع و شری
گشته مشعوف لایجور و یجوز
مانده عاجز به کار دین چو عجوز
با چنین کار و بار کرده قیاس
خویشتن را که هست اکمل ناس
حد ایشان به مذهب عامه
حیوانی است مستوی القامه
پهن ناخن برهنه پوست ز موی
به دوپا رهسپر به خانه و کوی
هرکه را بنگرند کاین سان است
می برندش گمان که انسان است
پرسیدمش گفتبلی این خاصیت که بهرشان دلالی محبت کنم منتصر از شنیدن پاسخ وی آنقدر بخندید که به پشت بیفتاد
با هرکه نشستی و نشد جمع دلت
وز تو نرهید زحمت آب و گلت
زنهار ز صحبتش گریزان می باش
ورنه نکند روح عزیزان به حلت
بلبل از فیض گل آموخت سخن ورنه نبود
این همه قول و غزل تعبیه در منقارش
به مژگان سیه کردی هزاران رخنه در دینم
بیا کز چشم بیمارت هزاران درد برچینم
شب رحلت هم از بستر روم تا قصر حورالعین
اگر در وقت جان دادن تو باشی شمع بالینم
اما ابو زیاد گفت فرزند مرا نیز جزء یتیمان بنویس گفت باشد چه کسی که تو پدرش باشی یتیم است
کمی بعد که وی برمی خاست پرسید چیزی نمی خواهی مزید گفت بلی این که دیگر به عیادتم نیایی
ای که مهجوری عشاق روا می داری
بندگان را زبر خویش جدا می داری
دل ربودی و به حل کردمت ای جان لیکن
به از این دار نگاهش که مرا می داری
ای مگس عرصه ی سیمرغ نه جولانگه توست
عرض خود می بری و زحمت ما می داری
حافظ خام طمع شرمی از این قصه بدار
کار ناکرده چه امید عطا می داری
یکی است ترکی و تازی در این معامله حافظ
حدیث عشق بیان کن به هر زبان که تو دانی
گذشت عمر تو در فکر نحو و صرف و معانی
بهایی از تو بدین نحو صرف عمر بدیع است
مشو دلگرم اگر بخشد سپهرت
که تیزی سنان دارد سر هر موی سنجابش
عاشق جان خویش را بادیه سهمگین بود
من به هلاک راضی ام لاجرم از خود ایمنم
خاک دل آن روز که می بیختند
شبنمی از عشق بر او ریختند
دل که به آن رشحه غم اندود شد
بود کبابی که نمک سود شد
دیده ی عاشق که دهد خون ناب
هست همان خون که چکد از کباب
بی اثر مهر چه آب و چه گل
بی نمک عشق چه سنگ و چه دل
نازکی دل سبب قرب تو است
گر شکند کار تو گردد درست
دل که ز عشق آتش سودا در اوست
قطره ی خونی است که دریا در اوست
سبحه شماران ثریا گسل
مهره ی گل را نشمارند دل
ناله ز بیداد نباشد پسند
چند دل و دل چونیی دردمند
به که نه مشغول به این دل شوی
کش ببرد گربه چو غافل شوی
نیست دل آن دل که در او داغ نیست
لاله ی بی داغ در این باغ نیست
آهن و سنگی که شراری در اوست
بهتر از آن دل که نه یاری در اوست
ای که به نظاره شدی دیده باز
سهل مبین در مژه های دراز
کان مژه در سینه چو کاوش کند
خون دل از دیده تراوش کند
یا منگر سوی بتان تیز تیز
یا قدم دل بکش از رستخیز
روی بتان گرچه سراسر خوش است
کشته ی آنیم که عاشق کش است
هر بت رعنا که جفا کیش تر
میل دل ما سوی او بیشتر
یار گرفتم که به خوبی بریپری است
سوختن او نمک دلبری است
سوزش و تلخی است غرض از شراب
ورنه به شیرینی از او بهتر آب
لاله رخان گرچه که داغ دلند
روشنی چشم و چراغ دلند
مهر و جفا کاریشان دلفروز
دیدن و نادیدنشان سینه سوز
حسن چه دل بود که دادش نداد
عشق چه تقوی که به بادش نداد
دامن از اندیشه ی باطل بکش
دست ز آلودگی دل بکش
قدر خود آن ها که قوی یافتند
از قدم پاک روی یافتند
کار چنان کن که در این تیره خاک
دامن عصمت نکنی چاک چاک
عشق بلند آمد و دلبر غیور
در ادب آویز رها کن غرور
چرخ در این سلسله پا در گل است
عقل در این میکده لایعقل است
جان و جسد خسته ی این مرهم اند
ملک و ملک سوخته ی این غم اند
ای دو جهان ذره ای از راه تو
هیچ تر از هیچ به درگاه تو
راز تو بر بی خبران بسته در
باخبران نیز ز تو بی خبر
وصف تو ز اندازه ی دانش فزون
کار تو زاندیشه ی مردم برون
فکرت ما را سوی تو راه نیست
جز تو کس از سر تو آگاه نیست
در تو زبان را که تواند گشاد
های هویت که تواند نهاد
حکم ترا در خم این نه زره
رشته دراز است و گره بر گره
گر همه عالم به هم آیند تنگ
به نشود پای یکی مور لنگ
جمله جهان عاجز یک پای مور
وای که بر قادر عالم چه زور
به که ز بیچارگی جان خویش
معترف آییم به نقصان خویش
گمشدگانیم در این تنگنای
ره که نماید که تویی ره نمای
خسرو مسکین ز دل مستمند
طرح به تسلیم رضایت فکند
کار نگویم که چه سان کن بدو
آنچه ز تو می سزد آن کن بدو
چاک خواهم زدن این دلق ریا را چه  کنم
روح را صحبت ناجنس عذابی است الیم
در بدن اندر عذابی ای پسر
مرغ روحت بسته با جنس دگر
هرکه را با ضد وی بگذاشتند
این عقوبت را چو مرگ انگاشتند

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -