دوش چون گشت جهان از سپه زنگ سیاه
از درم آن بت زنگی به در آمد ناگاه
با رخی غیرت مه  لیک به هنگام خسوف
خنده بر لب چو درخشی که جهد ز ابر سیاه
بینیش چون الف اما بسرهای دهن
ابرویش همچو یکی مد که نهی بر سر آه
همچو نرگس که به  نیمی شکفد در دل شب
چشم افکنده به صد شرم همی کرد نگاه
دو لبش آب خضر کرده نهان در ظلمات
غبغب او ز دل سوخته انباشته چاه
لب چو انگشت ول نیمه ی آنگشت آتس
مو چو سرطانش ولی چون شب سرطان کوتاه
مژه و ابرویش آمیخته بر دشنه و تیغ
سپه زنگ توگفتی شده عاصی بر شاه
چون یکی شب که دو روزش به میان درگیرد
می خرامید وز آصف دو غلامش همراه
ایستاد از طرفی روی کشیده درهم
راست چون چین به سر زلف نگارد دلخواه
گفتم ای از رخ تو گشته شب من شب قدر
روی به زلفین تو آورده شب قدر پناه
ای تو با بخت من سوخته توأم زاده
زی برادر به شب تیره که بنمودت راه
زان دوام گفت یکی تحفه سردارست این
سر احرار پرستار شه و پشت سپاه
زان غلام این  چو شنید اشک روان کرد برو
کاه جرمم چه  که این گشت مرا بادافراه
هر زمان بر من و بر کلبه من می نگریست
آه می زد که به دوزخ شده ام واویلاه
حجره خانه او هفت و درونش هفتاد
گرده سفره او پنج و به  گردش پنجاه
مطبخی دید بمانند یکی بیضه سپید
روزنش دید ز دود دل اطفال سیاه
کف به  کف سود که دیدی به چه روز افتادم
این بلا تا به من آمد به جزای چه  گناه
جامه عریانی و بسترحجر و غصه خورش
کس مبادا چو من خسته بدین حال تباه
کرد باید چو سگان پاس و ندید آش و طعام
برد باید چو خران بار و نخورد آب و گیاه
من به صد چرب زبانی و به شیرین سخنی
که به این چربی و شیرینیت آرم در راه
اهل و فرزند درآویخته چون سگ در من
کای به افسونگری و حیله فزون از روباه
با خداوند چه نیرنگ دگر کردستی
کت چنین هدیه فرستاد مکافات گناه
هیچ در خانه نهادی  که  گرفتی خادم
هیچ بر سفره فزودی که فزودی نانخواه
لطف حق بود که آن جاریه مرغوب نبود
ورنه چون روی ویم روز همی گ  شت سیاه
آن یکش  گفت بی آرد بزن نان به تنور
وین یکش گفت  که بی دلو بکش آب از چاه
آن یکش گفت بزن وصله بر آن کهنه حصیر
وب  یکش گفت بکن بخیه بر این پاره کلاه
خواست دست آس یکی  گفت  که بر بام فلک
جست  گندم دگری  گفت  که در خرمن ماه
آن یکی جست همی از این کاین تحفه زنگ
به کدامین هنر و مایه بود مرتبه خواه
جز شپش جمله به مساحی جبب و بغلش
گو چه آورده یی از خانه آصف همراه
آن کنیز آن همه می دید و به من می خندید
من مسکین به زمین دوخته از شرم نگاه
از من و خانه من شد همه نومید چو دید
که همه چیز ضعیفست مرا حتی الباه
عاقبت  گفت چه گویی چه کنم با همه طعن
گفتمش از کرم صدر جهان جوی پناه
خواجه عالم عادل که ز ابر کف او
ازگل شوره بروید گل و از خار گیاه
آنکه از جودویت این غم جانکاه رسید
خواهدت باز رهانید ز طعن جانکاه
زبده زمره دانش و سر ارباب  کرم
آنکه بارکرمش پشت فلک کرده دوتاه
آنکه زان سیل که از ابر نوالش خیزد
نگذرد گر همه چرخست شناور به شناه
فلکش بندگی جاه  کند با رفعت
خردش پیروی رای کند بی اکراه
آن که وصف دل او شد بضیا نور قلوب
آنکه خاک در او شد ز شرف زیب جباه
خنده بر باغ بهشتش زند از نکهت خلق
طعنه بر اوج سپهرش زند از رفعت جاه
بویی از خلق وی افزود تبت رارتبت
حشوی از جاه وی افراخت فلک را خرگاه
ای که بگذاشته دعوی بر جود تو سحاب
اینک این دست در افشانت براین نکته  گواه
اندر آن بزم که قدر تو بود صدرنشین
چرخ را جای نشستن نبود جز درگاه
انوری دید به خواب آنکه جلال الوزرا
چل درم داد سپیدش پی هندوی سیاه
خواب نادیده و ناگفته به  من لطف تو داد
آن کنیزی که شبیهش نبود از اشباه
شکوه یی  گر به زبان رفت در آغاز سخن
بر زبان این سخنان نیز رود گاه به  گاه
با من ار چرخ به کینست تویی بر سر مهر
کم مباد از سر من لطف تو و سایه شاه
سرورا حاسدم از رشک به حسرت گوید
به سخن در نسرشتست  کسی مهرگیاه
شعر چندان و نه چندانکه تو خواهی زر و سیم
این چه جادوست که برخاست از ایران ناگاه
این نه جادوست خداوندا کاین شاعری است
کس چنین در نتوان سفت مرا زین چه   گناه
شفقت شاه فزاینده و انصاف توام
حاسدم  گو تن ازین درد به بیهوده بکاه
بهر اثبات خداوند و پی نفی شریک
لااله است همی تا بسر الاالله
دست این حادثه از دامن اقبال تو دور
داردت از همه آفات خداوند نگاه
تا  جز افواه سخن را نبود جای عبور
به جز از ذکر جمیلت نبود درافواه

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -