cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
بود ز غم صد گره بر گل و بر بار گل
باد به یکدم گشاد صد گره از کار گل
طرف چمن را چو کرد چشم شکوفه سپید
باز منور شدش دیده به دیدار گل
لاله زر آتشی است ناسره اش در میان
لاجرم آن قیمتش نیست به بازار گل
قوس قزح در هوا تا سر پرگار زد
دایره لعل گشت نقطه پرگار گل
در چمنی کان صنم جلوه دهد حسن را
خار عجب گر کشد بار دگر بار گل
کف به لب آورده باز جام پر از لعل می
می به کف آور ببین روی پریوار گل
ملک با لشکری افزون ز باران
فرود آمد در آن خرم بهاران
میان سبزه چون گل جای کردند
ملک را بارگه بر پای کردند
به یاد روی گل ساغر گرفتند
چو نرگس دور جام از سر گرفتند
ملک یک هفته با قیصر طرب کرد
بر آن گل ارغوانی باده می خورد
ملک نالید یک شب پیش مهراب
که کار از دست رفت ای دوست دریاب
چنین از عمر تا کی دور باشم
ز جان خویشتن مهجور باشم
برای من بسی زحمت کشیدی
ز دست من بسی تلخی چشیدی
برای من بکن یک کار دیگر
بیار آن ماه را یک بار دیگر
سرشک از دیدگان بارید بر زر
فرو خواند این غزل با اشک برتر

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
آیا کراست زهره آیا کراست یارا
از من برد به یارم این یک سخن که یارا
بستان ما ندارد بی طلعت تو نوری
ای سرو ناز بازآ  بستان ما بیارا
چنان دلخسته هجرانم امشب
که مشتاق وداع جانم امشب
به شب مهراب رفت از پیش جمشید
شب مهتاب شد جویای خورشید
سواری دید بر شبرنگی از دور
چو در تاریکی شب شعله نور
چو طاووسی نشسته بر پر زاغ
چو بادی کاورد گلبرگی از باغ
همی آمد بر آن تازنده دلدل
چو بر باد بهاری خرمن گل
چو مهرابش در آن شب دید بشناخت
که خورشید است سر در پایش انداخت
به زاری گفت ای شمع دل افروز
شبت فرخنده باد و روز نوروز
بیا ای تازه گلبرگ بهاری
بگو عزم کدامین باغ داری
ز جان نازکتری ای سرو آزاد
به تنها می روی جانم فدا باد
سبک گردان عنان و زود بشتاب
رکابت را گران کن وقت دریاب
مگر جمشید را سازی وداعی
مهی دارد هوای اجتماعی
به شب می راند مرکب گرم خورشید
بیامد تا به لشکرگاه جمشید
در آن گلزار عمر افزای مهتاب
ملک با یاوران بر گوشه آب
نشسته صوت بلبل گوش می کرد
به یاد یار جامی نوش می کرد
کجا بر سنبلی بادی گذشتی
ملک شوریده و آشفته گشتی
گمان بردی که مشکین زلف یارست
که از باد بهاری بیقرار است
چو سرو نازنین جنبید از جای
ملک از جای جستی بی سر و پای
چنان پنداشتی کامد نگارش
گرفتی خوش در آغوش و کنارش
دوان آمد به پیش شاه مهراب
که شاها  هان شب قدرست دریاب
به استقبالت آمد بخت پیروز
شب قدر تو خواهد گشت نوروز
چو شد خورشید با آن مه مقابل
ملک را برزد این مطلع سر از دل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
شادی آمد از درون امشب که هان جان می رسد
جان به استقبال شد بیرون که جانان می رسد
یار چون گیسو کشان در پای یار آمد ز در
مژده ای دل کان شب سودا به پایان می رسد
خوش بخند ای دل که اینک صبح خندان می دمد
خوش برقص ای ذره کاینک مهر رخشان می رسد
پریشان و سر و جان داده بر باد
چو زلف آمد ملک بر پایش افتاد
گل خندان به زیر پر گرفتش
گشاد آغوش و خوش در بر گرفتش
نشستند آن دو نازک یار با هم
بر آن گلزار روح افزا چو شبنم
بپرسیدند هر دو یکدگر را
ببوسیدند بادام و شکر را
خوشا آن هر دو معشوق موافق
که بنشینند با هم چون دو عاشق
به مژگان گفته با هم هر دو صد راز
به ابرو کرده با هم هر دو صد ناز
ملک را گفت ای روی تو روزم
به شام آورده روز دلفروزم
مده بر عکس خورشید ای گل اندام
سپاه حسن چون مه عرض بر شام
رخ فرخ چرا می تابی از روم
به عزم بام صبحم را مکن شوم
ندانم تا کی ای عمر گداری
چنین تن در سفر فرسوده داری
چو مه روز و شب ای زرین شمایل
چه تن می کاهی از قطع منازل
مه و خور گرچه در بر داری از من
ندیدی هیچ برخورداری از من
تو چون زلف ار نبودی فتنه بر روم
چرا گشتی چنین سرگشته در روم
ز حلوایم بجز دودی ندیدی
زیانها کردی و سودی ندیدی
بگفت این و سرشک از دیده افشاند
روان این مطلع موزون فرو خواند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از دیده دلم روز وداعش نگران شد
با قافله اشک درافتاد و روان شد
ای جان کم از او گیر برو با غم او باش
دل رفت و همه روزه در آن می نتوان شد
جوابش داد جم کای مایه ناز
طراز خوبی و پیرایه ناز
تن و جان کرده ام وقف هوایت
سرم بادا فدای خاک پایت
سر من گرنه سودای تو ورزد
سر وارون سودایی چه ارزد
ز شمعت شعله ای در هر که گیرد
چراغ روشنش هرگز نمیرد
ز جان و تن که بنیادیست بس سست
مراد من تویی و صحبت تست
تنم خاک است و باد این جان درد
چه برخیزد ز خاک و باد جز گرد
به اقبالت نمی اندیشم از کس
مرا از هجر تست اندیشه و بس
مرا با غمزه این دل می خراشد
چه باک از زخم تیغ و تیر باشد
چو خواهم طاق ابروی تو دیدن
چرا باید کمان باری کشیدن
ز بهر آن زنم بر تیغ جان را
ز عشق آن شوم قربان کمان را
درین ره از هوا سر می زنم من
اگر سر می نهم خونم به گردن
فلک با عاشقان دایم به کین است
چه شاید کرد چون خویش چنین است
فلک تا تیغ خور خواهد کشیدن
عزیزان را ز هم خواهد بریدن
ملک می گفت و آب از دیده می راند
بر او این قطعه همچون آب می خواند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
در آن روز وداع آن ماه خوبان
لب بر لب من بنهاد نرمک
ز روی حسرت او با من همی گفت
هذا فراق بینی و بینک
همه شب با دو تن افسر در آن دشت
تماشا را بدان مهتاب می گشت
طوافی گرد آب و سبزه می کرد
ز ناگه ره بدان منزل درآورد
به یک منزل دو مه را دید با هم
نشسته هر دو چون بلقیس با جم
نوای چنگ و بانگ رود بشنود
بدان فرخ مقام آهنگ فرمود
در آن مهتاب خرم بود خورشید
نشسته چون گلی در سایه بید
چو مادر را بدید از دور بشناخت
صنم خود را به بیدستان درانداخت
به دستان چون فلک نقشی عیان کرد
به بیدستان چو گل خود را نهان کرد
زمانه قاطع عیش است و شادی
نمی خواهد به غیر از نامرادی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چون گل دهنی زمانه پر خنده نکرد
کش باز به خون جگر آکنده نکرد
چون غنچه گل دمی دلی جمع نگشت
کایام هماندمش پراکنده نکرد
ملک چون عکس تاج افسری یافت
زجای خود به استقبال بشتافت
ز جای خود نرفت و رفت از جای
چو دامن بوسه اش می داد بر پای
به آغوش اندر آورد افسرش مست
گرفتش سیب سیمین بر کف دست
لبان و مشک و شهد و می به هم دید
می مشکین ز شیرین شهد نوشید
به زیر بید بن می دید خورشید
ز غیرت شد تنش لرزان تر از بید
ملک گفت  از کجا ای سرو نامی
به اقبال و سعادت می خرامی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به پیروزی و بهروزی از آن بوم
ملک جمشید روی آورد در روم
پس آگاهی به سوی قیصر آمد
که از شام آفتاب چین برآمد
به ملک روم با جانی پر امید
مظفر بازگشت از شام جمشید
برآورده به بخت نیک کامش
به مردی رفته بر خورشید نامش
ز شهر آمد برون با سرکشان شاه
دو منزل شد به استقبال آن ماه
سران هر یک چو هوشنگ و فریدون
به استقبال او رفتند بیرون
چو آمد رایت جمشید نزدیک
شد از گرد سپه خورشید تاریک
جهانی پر غنیمت دید قیصر
ز گنج و بادپای و تخت و افسر
به دل می گفت هر دم خرم و شاد
که بر فرخنده داماد آفرین باد
نمی شاید شمردن این غنیمت
همی باید سپردن این غنیمت
ملک چون دید چتر قیصر از دور
فتاد اندر زمین چون سایه از نور
به نازش در کنار آورد قیصر
هزارش بوسه زد بر روی و بر سر
ملک سر در رکاب شاه مالید
ز رنج راه شاهش باز پرسید
کزین رنج سفر چون بودی ای ماه
به صبح و شام چون پیمودی این راه
ز چین بر روم پیچیدی عنان را
چو خور تا شام بگرفتی جهان را
تو کار جنگ بیش از بیش کردی
برو کاکنون تو کار خویش کردی
ملک گفت ای جهان چون من غلامت
همه کار جهان بادا به کامت
مرا این دولت و پیروزی از تست
همه سرسبزی و بهروزی از تست
همه ره تا به درگه قیصر و جم
حکایت باز می گفتند با هم
در ایوان مجلسی آراست قیصر
به پیروزی ز ساقی خواست ساغر
دو هفته هر دو باهم باده خوردند
سیم برگ عروسی ساز کردند
به روز اختیار فرخ اختر
به فال سعد جشنی ساخت قیصر
چو انجم روشنان دین نشستند
مه و خورشید را عقدی ببستند
چنان در روم سوری کرد بنیاد
که شد زان سور عالی عالم آباد
به هر شهری و کویی بود جشنی
نگارین کرده کف هر سرو گشنی
به نقشی رو نمودی هر بهاری
به دستی جلوه کردی هر نگاری
چمان در جلوه طاووسان آن باغ
به حنا پای رنگین کرده چون زاغ
زمرد با گهر ترکیب کردند
چو گردون حجله ای ترتیب کردند
نشست آن آفتاب شام برقع
به پیروزی در آن برج مرصع
نگار از شرم دستش می شد از دست
به پایان گشت حنا نیز پا بست
مه مشاطه با آیینه برخاست
رخ خورشید چون گل خواست آراست
چو رویش دید رو در حاضران کرد
کزین خوشتر چه آرایش توان کرد
رخش در آینه این نظم شیرین
شکر را همچو طوطی کرد تلقین

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای آینه کرده در رخت روی امید
بر چشمم ازین حسد سیه روز سپید
به ز آن نبود که دیده دوزند آنجا
کآیینه برابری کند با خورشید
چو مشاطه زدش در زلف شانه
نسیم این بیت را زد بر ترانه
از بس گره و پیچ که زلف تو نمود
آمد شدن شانه در آن مشکل بود
در حل دقایق ارچه ره می پیمود
از مشکل زلف شانه مویی نگشود
چو نیل خط کشیدندش به آواز
بخواند این بیت را بر ساز شهناز
روزی که فلک حسن تو را نیل کشید
چشم بد روزگار را میل کشید
چو بر ابرو کمانش وسمه بنهاد
مغنی بر کمانچه ساز می داد
روی تو که آتشی در آفاق نهاد
بس داغ که بر سینه عشاق نهاد
مشاطه چو چشم و طاق ابروی تو دید
از هوش برفت و وسمه بر طاق نهاد
چو آمد غمزه اش با میل در ناز
فرو خواند این رباعی ارغنون ساز
چو میل ز جیب سرمه دان سر برکرد
نظاره چشم سیه دلبر کرد
خود را خجل و سرزده در گوشه کشید
از دست بتم خاک سیه بر سر کرد
چو شد در چشم شوخش سرمه پیدا
بهار افروز خواند این نظم غرا
ای خاک در تو سرمه دیده ماه
خور از هوس خاک رهت چشم به راه
با خاک رهت که سرمه آرد در چشم
جز میل که باد بر سرش خاک سیاه
چو بر برگ سمن خندید غازه
سمن رخ زد بر آب این شعر تازه

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از رنگ بیاض رویت ای رشک قمر
وز عکس گل جمالت ای غیرت خور
مشاطه آفتاب بر روی افق
سرخاب و سپیداب کشد شام و سحر
چو شیرین را به هودج درنشاندند
فرستادند و خسرو را بخواندند
ملک جمشید مست از بزم مستان
خرامان رفت در خرم شبستان
شبستانی چو زلف مشک مویان
منور کرده حسن ماهرویان
نگارین لعبتان خلخ و چین
چو سرو ناز سر تا پای رنگین
سمن رویان چو سرو استاده بر پای
همه صاحب جمال و مجلس آرای
به دست هر یکی شمعی معنبر
بتان را گرم چون شمع از هوا سر
به هر شمعی که ماهی برگرفته
فلک صد شمع انجم درگرفته
فروغ بزم آن شب برده ناموس
ازین هر هفت شمع و هفت فانوس
ز شادی بر فلک رقصیده ناهید
که هست امشب وصال ماه و خورشید
شب هندو به لالایی روارو
همی زد در رکاب آن مه نو
نثاری بر سرش ریزان ز بالا
ز اطباق فلک لولوی لالا
شهنشه دید زنگاری نقابی
به شب در مهد زنگار آفتابی
چو باد صبحدم صد لاله بنمود
ز گلبرگش نقاب شرم بگشود
در آمد چون نسیم نو بهاری
کشید آن غنچه را در بوسه کاری
ز سوسن نارون را ساخت چنبر
ز گلبرگ بهاری کرد بستر
دو سرو ناز پیچیدند بر هم
دو شاخ میوه پیوستند بر هم
کشید آن خرمن گل را در آغوش
برون کرد از تنش دیبای گلپوش
برش تا ناف باغی بود ز سوسن
به زیر سوسن از نسرین دو خرمن
سمن را یافت در والا حصاری
ببسته لاله زاری در ازاری
ز مویش صد هزاران خون به گردن
نبودش جز میان یک موی بر تن
میان با یاسمین و نسترن در
بلورین برکه ای چون حوض کوثر
بلورین کوه در زیر کمر گاه
در آن کوه و کمر دل گشته گمراه
فرود برکه اش عینالحیوتی
مصفی روضه اش از هر نباتی
دو سیمین در بر او کرده فراهم
بر آن در بند مهر خاتم جم
کلید آن در از پولاد چین بود
ز سیمین درج قفل لعل بگشود
به ناگه خاتم یاقوت خورشید
فتاد اندر دم ماهی جمشید
شد از خورشید پیدا کان یاقوت
روان در چشمه خورشید شد حوت
یکی سیراب شد از عین خورشید
یکی سرمست گشت از جام جمشید
فلک شد چاکر و ایام داعی
جهان می ساخت بر ساز این رباعی
باد آمد و بکر غنچه را دمها داد
نرمک نرمک بند قبایش بگشاد
پیراهنش امروز به خون آلوده ست
پیداست که دوش دختری داد به باد
چو مه رویان زنگاری شبستان
پس زرین تتق گشتند پنهان
عروس روز خون آلوده دامن
خرامان شد برین پیروز گلشن
خوش و خندان و عنبر بوی جمشید
برون آمد چو صبح از مهد خورشید
حریر چینی و مصری قلم خواست
رخ صبح از سواد شب بیاراست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ملک جمشید بنوشت از ره دور
بشارت نامه ای نزدیک فغفور
چو از حد خدا پرداخت خامه
برین ابیات کرد آغاز نامه

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای پیک صبا مصر وصالم به کف آمد
از جای بجنب آخر و برخیز بشیرا
پیراهن این یوسف گم گشته خون تر
القاه علی وجه ابی یات بصیرا
حدیث شوق دارد عرض و طولی
چه بتواند رسانیدن رسولی
چو شرح سوز دل با خامه گویم
به خون دیده روی نامه شویم
به جای دوده دود از نی برآرم
بلاهای سیاهش بر سر آرم
ستمهایی که من دور از تو دیدم
جفاهایی که از دوران کشیدم
اگر گویم دلت باور ندارد
درون نازکت طاقت نیارد
دلم در بحر حیرت غوطه ها خورد
ولیکن عاقبت گوهر برآورد
اگر چه تلخ بار آمد درختم
در آخر عقد حوا کرد بختم
ز زنبور ارچه زخم نیش خوردم
ولیکن شهدش آخر نوش کردم
چه شد گر شد جهان تاریک برمن
به خورشیدم شد آخر چشم روشن
اگرچه زحمت ظلمت کشیدم
زلال چشمه حیوان چشیدم
نمانده ست آرزو اکنون جز اینم
که دیدار عزیزت باز بینم
جمال وصل از آن رو در نقاب است
که چشم بد میان ما حجاب است
نسیم صبح دولت چون برآید
ز روی آرزو برقع گشاید
چون سر چاه بلا باز شود بر یعقوب
حال پیراهن یوسف همه پوشیده شود
باش تا دست دهد دولت ایام وصال
بوی پیراهنش از مصر به کنعان شنود
چو جم در نامه حال دل بیان کرد
بریدی را به چین حالی روان کرد
ز عهد روزگار خویش راضی
ملک می خواست عذر عهد ماضی
نه یکدم بی نشاط و باده بودی
نه بی صوت عنادل می غنودی
ز جام لعل نوشین باده می خورد
قضای صحبت مافات می کرد
پس از سالی صبوحی کرد یک روز
ملک با آفتاب عالم افروز
به باغی خوشتر از فردوس اعلی
نباتش را خواص کلک عیسی
به تیغ بیدش افکنده سپر غم
نسیمش داده جان از ضعف هر دم
سر نرگس ز می مایل به پستی
گشاده برگ چشم از خواب مستی
نشسته بر چمن قمری و بلبل
نوازان این غزل بر نرگس و گل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چمن شمع زمرد ساق نرگس را چو بردارد
به سیمین مشعلی ماند که آن مشعل دو سر دارد
فرو برده به پیش باد هردم خون دل لاله
که از سودا دل لاله بسی خون در جگر دارد
مگر خواهد گشادن باغ شاخ ارغوان را خون
که نرگس تشت زر بر دست و گلبن نیشتر دارد
صبا عرض گل و شمشاد می داد
بهار چین ملک را یاد می داد
نسیم صبح با انفاس مشکین
همی آمد ز دشت تبت و چین
ز ناگه ارغنون برداشت آهنگ
سرایید این غزل در پرده چنگ

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مرا چو یاد ز یار و دیار خویش آید
هزار ناله زار از درون ریش آید
نشسته در پس زانوی غربتم شب و روز
خدای داند ازین پس مرا چه پیش آید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دلا زن خیمه بیرون زین مخیم
که بیرون زین ترا کاخیست خرم
اساس عمر بر بادی نهادن
بدین بنیاد بنیادی نهادن
خرد داند که کار عاقلان نیست
طریق و شیوه صاحبدلان نیست
به دیوان می دهد ملک سلیمان
سلیمان می کند پیکار دیوان
ز دست دهر مستان هیچ پازهر
که پازهریست معجون کرده با زهر
مزی خرم که مرگت در کمین است
مخفت ایمن که دشمن همنشین است
چو خورشید ار شوی بر بام افلاک
روی آخر به زیر توده خاک
هزاران سال ملک و پادشاهی
نمی ارزد به یک روز جدایی
فلک با آدمی خواری ز حد برد
زمین نیز آدمیخواری ز حد برد
تو بر خود کرده ای هر کار دشوار
اگر آسان کنی آسان شود کار
بود کاهی چو کوهی در ره جهل
اگر آسان فروگیری شود سهل
قدم یکبارگی از خود برون نه
همه کس را به خود از خود فزون نه
وجود آیینه نقش رخ اوست
ببین خود را در آن آیینه ای دوست
به پیشانی چو ابرو خودنمایی
مبین کاندر همه چشمی گژ آیی
چو چشم آن به که در غاری نشینی
دو عالم بینی و خود را نبینی
حدیث تلخ اگرچه نیست درخور
اگر گوید ترش رویی فرو بر
ندیدی سیل باران را که در دشت
دوانید از سر تندی و بگذشت
زمین از روی حلم آنرا فروخورد
چه مایه تخم نیکویی برآورد
زبان آور مشو زنهار چون مار
که یابند از زبانت مردم آزار
همه دل باش همچون غنچه تا جان
چو گل گردد ز انفاس تو خندان
تو همچون آب سرتا پا روانی
مشو چون آتش دوزخ زبانی
چو سوسن هر زبان کز دل بروید
حدیثش را دماغ جان ببوید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شنیده ستم که با مجمر شبی شمع
پیامی کرد روشن بر سر جمع
که ای مجمر چرا هستی بر آذر
منم از تو بسی با آبروتر
چو از انفاس من مردم ملول است
دم گرمت همه جای قبول است
نفسهای تو در دل می نشیند
چو از انفاس من دوری گزیند
جوابش داد مجمر کای
مرو در تاب و آبی زن
بر آذر
حکایات تو سرتاسر زبانیست
حدیث من همه قلبی و جانیست
تفاوت در میان هردو آنست
که این از صدق دل آن از زبانست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گلستان گیتی به خاری نیرزد
خمستان گردون خماری نیرزد
مکش بار دل بهر برگی چو غنچه
که صد ساله برگت به باری نیرزد
نسیما مبر برگ گل را به غارت
کزآن بلبلی صد هزاری نیرزد
همه کار ملک سلیمان بر من
به آواز یک مور باری نیرزد
مشو با صبا همنفس کان تنعم
به آمد شد خاکساری نیرزد
همه گرم و سردی که در خوان گیتی است
به درد دل و انتظاری نیرزد

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
به پایان شد شب عیش ملاهی
سپیدی گشت پیدا در سیاهی
شب عیش و جوانی بر سرآمد
شبم را صبح صادق در بر آمد
اگرچه صبح دارد خوش صفایی
ولیکن نیستش چندان بقایی
هوای دل ز سر باید برون کرد
که وقت صبح می باشد هوا سرد
از آن رو پشت من خم داد گردون
که زیر خاک می باید شد اکنون
خوشا و خرما فصل جوانی
زمان عیش و عهد کامرانی
نشاطم هر زمانی بر گلی بود
سماعم بر نوای بلبلی بود
گل و مل را جوانی می طرازد
جوانی را گل و مل می برازد
در آن بستان گه تخم مهر کارد
که جای سنبل و گل برف بارد
جوانی نوبهار زندگانیست
حقیقت زندگانی خود جوانیست
جوانا قدر ایام جوانی
به روز ناخوش پیری بدانی
دل من در جوانی داشت طیری
که دایم در هوا می کرد سیری
کجا می دید آبی یا سرابی
بر آن سر خیمه می زد چون حبابی
چو گل خندان لب و دلشاد بودم
ز هر باری چو سرو آزاد بودم
نگشتم جز به گرد بزم چون جام
نیامد در دل من خرمی خام
دمی زین بیش جز بر روی گلگون
نکردم روی چون آیینه اکنون
رخ آیینه می بینم به آزرم
که می آید ز روی خویشتن شرم
سرابستان دل را شد هوا سرد
گلستان رخم را شد ورق زرد
چو چنگ از بزم می جویم کناری
برم تاری چو از چنگست تاری
ز جام می مرا خون در درونست
میان ما و می افتاده خونست
نمی دانم می دوشین روشن
که تلخ و تیز کرد امروز بر من
به پیری عادت و رسم مدامست
طلب کردن ولی آن هم حرامست
مرا قدیست چونین چون کمانی
پیی و پوستی بر استخوانی
چو چنگ از ضعف پیری شد سراپا
رگ من یک به یک بر پوست پیدا
قدم خم شد ز قد خم چه خیزد
قدح چون خم شود آبش بریزد
ز جامم جرعه ای مانده ست باقی
که آن بر خاک خواهد ریخت ساقی
در آن مجلس که می با جرعه افتاد
چه داد عشرت و شادی توان داد
دلیلا من ذلیل و شرمسارم
به فضل و رحمتت امیدوارم
زبانم را سعادت کردی آغاز
کلامم را شهادت خاتمت ساز
به اقبال آمد این دولت به پایان
الهی عاقبت محمود گردان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به رسم حضرت سلطان عهد شیخ اویس
که عهد سلطنتش باد متصل به دوام
شد این ربیع معانی جمادی الثانی
سنه ثلاث و ستین و سبعمایه تمام

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هزارت دیده می بینم که می بینند هر سویی 
دریغ آید مرا باری به هر چشمی چنان رویی 
چو کار افتاد با بختم نهفتی روی و موی از من 
به بخت من ز مستوری فرو نگذاشتی مویی 
نمی ارزد بدان خونم که ساعد را بیازاری 
تو بنشین و اشارت کن به چشمی یا به ابرویی 
من آن باشم که بر تابم عنان از دست تو حاشا
همه خلق جهان سویی اگر باشند و من سویی 
خطا می دانم و آهو به آهو نسبت چشمت 
که چشم شیر گیر تو ندارد هیچ آهویی 
سگان کوی تو دایم به جستجوی خون من 
همی پویند و می بویند خاک هر سر کویی 
از آن می در قدح خندد که می را هست ازو رنگی 
از آن گل بی وفا باشد که در گل هست ازو بویی 
ز سر می خواهم از بهر تو گویی بر تراشیدن 
ولی چوگان تو سر در نمی آرد به هر گویی 
دعا گوی تو بسیارند و سلمان از همه کمتر 
ولی چون این دعا گویت بود کمتر دعاگویی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بی مثل و شبه و بی همتاست
 خالق الخلق و باعث الاموات
 عالم الغیب سامع الاصوات
 ذات بیچونش را بدایت نیست
 پادشاهیش را نهایت نیست
 نه در آید به ذات او تغییر
 نه قلم وصف او کند تحریر
 زآنکه زاندیشه ها برونست او 
 بری از چند و چه و چونست او

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
حی و قیوم و قادر و قاهر
اول اول آخر آخر
 نطق  ابکم بمانده در صفتش
 وهم  عاجز شده زمعرفتش
 نبرد عقل  در  صفاتش راه
 نبود وهم را به ذاتش راه
 کی رسد وهم در جهان قدم
 که بلند است آستان قدم
 نص قرآن شده است ای عاشق
 در صفات جلال او ناطق
 شهد الله  گواه معرفتش 
  وحده لاشریک له صفتش 
نه از او زاد کس  نه او از کس
 قل هو الله  دلیل و حجت بس
 از مکان و زمان بری ذاتش
 محض جهلست نفی و اثباتش
 هست واجب وجود او دایم
 زآنکه باشد به ذات خود قایم
 غایت ملک او نداند کس
 همه او و بدو نماند کس
نیست با هیچ چیز پیوندش 
 نبود جفت  و مثل و مانندش

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
وتر و قدوس و واحد است و صمد
وصف  او لم یلد ولم یولد
 بود او اول و بدایت نه
 هستیش آ خر و نهایت نه
 به قدیم است اولش معروف 
 به دوام است آخرش موصوف

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
به یقین واجب الوجود یکیست
هر چه در وهم و خاطر آید نیست
 مالک الملک و پادشاه به حق
 منشی ء نفس و فاعل مطلق
 هر چه درکل کون کهنه و نوست
 هست مفعول و فاعل همه اوست
 بی قلم صورت بدیع نگاشت
 بی ستون خیمه رفیع افراشت
 مایه بخش عقول اولی اوست 
 فاطر صورت و هیولا اوست 
نظم ترکیب آفرینش داد
چشم دل را کمال بینش داد
نقشبند وجود جز او نیست
 مستحق سجود جز او نیست
 زآنکه معبود انس و جان است او
 مبدع جسم و عقل و جان است او
 در رهش چرخ و انجم و ارکان
 همه درمانده اند و سرگردان
 همه پوینده اند در طلبش
 همه جوینده اند روز و شبش
 جنبش هر یک از سرشوق است
 هر یکی را از این طلب ذوق است
 حلقة حکم اوست شوق  همه
 او منزه زشوق و ذوق همه
 نامهای بزرگ طاهر او
 هست اوصاف صنع ظاهر او
 فارغ از شوق و ذوق ونیک وبدست
 برتر از وهم و فکرت وخردست 
کس نداند که چیست الا او
 صفتش  لا اله االا هو
 هر که خواهد که ذکر او گوید
 در نگنجد زبان که  هو گوید
 به زبان ذکر او که داند گفت 
 جان بود آنکه هو تواند گفت
 سخن است آنکه بر زبان آید
 ذکر  هو از میان جان آید
 گرچه بی جا و بی مکان است او
 ساکن دل شکستگانست او
 نه به ذاتست ساکن هر دل
 بلکه لطفش همی کند منزل
 هر کجا دل شکسته ای بینی
 بینوایی و خسته ای بینی 
 بی زبان ذکر او از او شنوی 
 شرح اسماء  هو از او شنوی 
ذکر او از زبان بسته طلب
معرفت از دل شکسته طلب
 چند بی او به کعبه درتک و پوی
 در خرابات آی و او را جوی
 چون تو در جستنش نمایی جد 
 در خرابات جست یا مسجد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
راه جستن زتو هدایت از او
جهد کردن زتو عنایت از او
 هرچه بینی زخاک تا گردون
نیست چیزی زعلم او بیرون
 زآنچه بیرون زسقف گردون است
 جمله معلوم اوست کو چون است
 هست علمش محیط برهمه چیز
 حکم او نافذ است در همه چیز
 دافع جملة بلیات است
 عالم السر والخفیات است 
 هر چه در خاطرت بیندیشی 
 همه معلوم اوست  در پیشی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای صفات مقدس تو صمد
وی منزه زشبه و جفت و ولد 
ای برآرنده مه و خورشید
نقشبند جهان بیم و امید
 ای به تو زنده جان و جسم به جان
 جسم و جان را زلطف توست روان
 قبله روح آستانه توست
 دل مجروح ما خزانه توست
 کرم و رحمت تو بی عدد است
 روح را هر نفس زتو مدد است 
 در جهان هر چه هست در کارند
آنکه مجبور و آنکه مختارند
 همه گردن نهاده حکم ترا
 دم که یارد زدن زچون و چرا 
 این و آن عاشق جمال تواند
 روز و شب طالب وصال تواند
 تا در آن کارگاه کار کراست
 تا در آن آستانه بار کراست
 ای بسا مسجدی که رانده توست
 ای بسا بت ستا  که خوانده توست
 گر سیاست کنی تو مسجد کیست  
 ورعنایت کنی تو بتکده چیست  
 هر چه خواهی کنی که حکم تراست 
 زآنکه حکمت ورای چون و چراست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ما ضعیفان که در مجاهده ایم
طالب لذت مشاهده ایم
 به غلامیت جمله منسوبیم
 رد مکن گرچه زشت و معیوبیم
 همه فانی شویم و تو باقی
 همه مست توایم و تو ساقی
 بندگانیم ما خدای تویی 
 رهنماییم  و رهنمای تویی 
طلب ما زتوعنایت توست
رهبر ما به تو هدایت توست 
 چون در لطف و جود بگشادی 
 رهنمایی به ما فرستادی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
سید کاینات شمع رسل
مفخر و پیشوای جمع رسل
 شاهد حضرت ربوبیت
 خازن گنج سر هویت
 ساکن خانقاه او اد نی
 سالک شاهراه ارسلنا
 عنصرش محض زبده فطرت
 مدحتش نقش تخته فکرت
هست و الیل  شرح گیسویش
  و الضحی وصف روی نیکویش
 هست تن عصمت و سکون و فرح
 خلعت صدر او ا لم نشرح 
 دولتش پنج نوبه زد بر خاک
 چار بالش نهاد بر افلاک
 صدف در معرفت دل او
 سقف عرش مجید منزل او
سید کل نسل آدم اوست 
 سبب رحمت دو عالم اوست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بلبل گلستان  ما اوحی 
شمسه چرخ  الذی اسری
 دل او خازن خزانه عشق 
 سر او مرغ آشیانه عشق 
صیت شرعش همه جهان بگرفت
هم زمین و هم آسمان بگرفت
 انبیاء و رسل طفیل وی اند
 اوست سرخیل و جمله خیل وی اند
 ملکش خاک روب میدان است
 عیسی اش پاسبان ایوان است
 محترم بوده در جهان قدم 
 نور او پیش از آدم و عالم

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
تو چه دانی چه در معنی سفت
اندر آن دم که لی مع الله  گفت
 زآنکه بودست روز و شب مطلق
 ظاهرش با تو باطنش با حق
 هر که فرمان او به جا بگذاشت
 کله از سر سرش زتن برداشت
 چاربارش که شهسوارانند
 از شرف بهترین یارانند
 هر چهار آفتاب چرخ امم 
 بحر صدق و حیا و عدل وکرم

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -