cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
هر شب از کویت مرا سر مست و شیدا می کشند
چون سر زلفت بدوشم بی سرو پا می کشند
بارها کردم من از رندی و قلاشی کنار
بازم اینک که در میان شهر رسوا می کشند
گفته بودم در کشم دامن ز خوبان لیک بس
ناتوانان را به بازوی توانا می کشند
ما ز رسوایی نیندیشیم زیرا مدتی است
تا خط دیوانگی بر دفتر ما می کشند
می کشم هر شب به جام چشمها دریای خون
شادی آنانکه بر یاد تو دریا می کشند
خرم آن مستان که بی آمد شد ساغر مدام
از کف ساقی دردت درد صهبا می کشند
دل خیال زلف و خالت کرد گفتم زینهار
در گذر زینها که اینها سر به سودا می کشند
بر حواشی گل رخسار نقاشان حسن
می کشند از غالیه خطی و زیبا می کشند
جان فدای آن دو مشکین سنبلت کز روی ناز
چون بنفشه دامن گلبوی در پا می کشند
بر دل سلمان کمانداران ابرویت کمان
سخت شیرین می کشند بگذارشان تا می کشند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هر شبی سودای چشمش بر سرم غوغا کند
غمزه اش صد فتنه در هر گوشه ای پیدا کند
از می سودای چشمت خوش برآید جان من
سر خوش است امشب خمار مستیش فردا کند
پایه من بر سر بازار سودایش شدست
چون بدین مایه کسی با چون تویی سودا کند
رخت عقلم می برد چشمت چه می آید ز عقل
می دهد تشویش من بگذار تا یغما کند
در چمن گر ناز سروت را ببیند سروناز
از خجالت سر عجب باشد که بر بالا کند
در ره عشق تو من سر می نهم بر جای پای
عشق اگر کاری کند فی الجمله پا بر جا کند
گر کند میل وفایی باشدش با دیگران
ور جفایش در دل آید آن جفا بر ما کند
رفت هر جا اشک ما چندان که ما را برد آب
چند خود را در میان مردمان رسوا کند
همدمم باد است و راز دل نمی گویم به باد
باد غماز است و می ترسم حکایت وا کند
ابرویت پیوسته می گردد به هرجا تا کجا
همچو سلمان عارفی را واله و شیدا کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
حاشا که تا سلمان بود ترک می و ساغر کند
ور نیز گوید می کنم هرگز کسی باور کند
شیخش هوس دارد که او کمتر کند می خوارگی
شیخا تو کمتر کن هوس کو این هوس کمتر کند
رند از پی می سر دهد ور زآنکه نستانند سر
دستار را بر سر نهد دستار و سر در سر کند
چندان که بندم دیده را تا کس نیاید در نظر
ناگه خیال شاهدی از گوشه ای سر بر کند
آن کز خمار چشم او امروز باشد سرگران
فردا چو نرگس با قدح مست از زمین سر برکند
من گرد مستان گشته ام دانم که گردد همچنین
از کاسه سرهای ما گر کوزه گر ساغر کند
کنج خرابات مغان گنجینه اسرار دان
کو مرد صاحب راز تا در یوزه از این در کند

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
هر شب این اندیشه در بر غنچه را دل خون کند
کز دل آخر چون جمالت روی گل بیرون کند
تا ببندد خواب نرگس تا گشاید کار گل
گاه مرغ افسانه خواند گاه باد افسون کند
از صبا روی صحاری خنده چون لیلی کند
وز هوا ابر بهاری گریه چون مجنون کند
زلف مشکین حلقه شب را بیندازد فلک
با جمال طلعت خورشید رو افزون کند
باد بر بوی نسیم زلف سنبل در ختن
نافه را چندان دهد دم تا جگر پر خون کند
لاله نعمان نشان جام کیخسرو دهد
نرگس رعنا خیال تاج افریدون کند
لاله همچون من دلی در اندرون دارد سیه
آن چه بینی کو به ظاهر گونه را گلگون کند
باد سوسن را زبانی گربه آزادی نداد
بی زبانی وین همه آزادی از وی چون کند
ساقی آن می ده که عکس او به عکس آفتاب
صبحدم خون شفق در دامن گردون کند
سوی میدان بر کمیتی را که صبح از نسبتش
بر سواد خیل لیل از نیم شب شبخون کند
بلبل و گل ساختند از نو نوای برگ و عیش
هرکه را برگ و نوایی هست عیش اکنون کند
ای بهار عالم جان جلوه ای کن تا رخت
ارغوان و لاله بر حسن خود مفتون کند
در هوای عارضت عنبر همی ساید نسیم
تا به خط عنبرین اوراق را مشحون کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هر زمان عشقش سر از جایی دگر بر می کند
سوزش اندر هر سری سودای دیگر می کند
با کمال خویشتن بینی نمی دانم چرا
هر زمان آیینه را با خود برابر می کند
صورت ماهیت رویش نمی بیند کسی
هر کسی با خویشتن نقشی مصور می کند
جان همی سوزد مرا چون عود و از انفاس من
بوی جان می آید و مجلس معطر می کند
سینه ام پر آتش است و دم نمی یارم زدن
زانکه گر لب می گشایم دود سر بر می کند
در فراقش می نویسم نامه ای وز دست من
خامه خون می گرید و خط خاک بر سر می کند
شرح سودای دل ریشم سواد نامه را
چون سواد چشم من هر دم به خون تر می کند
بوی انفاس نسیم خاک کویت می دهد
زان روایت ها که باد روح پرور می کند
گر غم عشقت مجرد ساخت سلمان را چه شد
کوی عشق است اینکه سلمان را قلندر می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بوی زلف او دماغ جان معطر می کند
یاد روی او چراغ دل منور می کند
یک جهان دیوانه در زنجیر دارد زلف او
که به سر خود هریکی سودای دیگر می کند
صورت ماهیت رویش نبیند هر کسی
هر کسی با خویشتن نقشی مصور می کند
سینه ام بر آتش است و دم نمی یارم زدن
ز آنکه گر لب می گشایم شعله سر بر می کند
جان همی سوزد مرا چون عود و از انفاس من
بوی جان می آید و مجلس معطر می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سنبلت را صبا بر گل مشوش می کند
هر خم زلفت مرا نعلی در آتش می کند
باد در وقت سحر می آورد بویت به من
باد وقتش خوش که او وقت مرا خوش می کند
لعل جانبخش لبت دلهای مسکینان به لطف
جمع می دارد ولی زلفت مشوش می کند
دیده تر دامنم تا می زند نقشت بر آب
خاک کویت را بخون هر شب منقش می کند
توبه زهد ریایی نیست کار عاشقان
ساقیا می کین فضولی عقل سرکش می کند
زان شراب ناب بی غش ده که اندر صومعه
صوفی صافی برای جرعه ای غش می کند
نام و ننگ و صبر و هوش و عقل و دینم شد حجاب
ترک من باز آ که سلمان ترک هر شش می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چشم مستت گرچه با ما ترک تازی می کند
لعل جانبخش تو هر دم دلنوازی می کند
تا دلم آورد بر محراب ابرویت نماز
جامه جان را به خون هر دم نمازی می کند
با زنخدان چو کویت ای بت سیمین ذقن 
زلف چون چوگان تو هر لحظه بازی می کند 
می زند خورشید تابان بر سر شمشاد تیغ 
تا چرا در دور قدت سرفرازی می کند
چون نپالایم ز راه دیده خون دل مدام 
کاتش عشق تو در دل جان گدازی می کند 
سازگاری کن دمی با من که در عشق تو جان 
از تنم بر عزم رفتن کار سازی می کند 
همچو زلفت شد پریشان حال سلمان حزین 
زانکه با روی تو دایم عشق بازی می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
با سر زلفش دلم پیوند جانی می کند 
با خیالش خاطرم عیشی نهانی می کند 
در هر آن مجلس که دارد چشم مستش قصد جان 
جان اگر خوش بر نمی آید گرانی می کند 
زنده ای کو مرده ای را دید زیبا صورتی است 
راستی در صورت خوش زندگانی می کند 
جان فدای بوی آن آهوی چین کز سنبلش 
بوستان هر نوبهاری بوستانی می کند 
گر شکایت می کند جان من از چشمت مرنج 
خسته ای نالش ز عین ناتوانی می کند 
می خورم جام غمی هر دم به شادی رخت 
خرم آن کس کو بدین غم شادمانی می کند 
جان سلمان از نشاط عارض جانان مدام 
تازه عیشی از شراب ارغوانی می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آنها که مقیمان خرابات مغانند 
ره جز به در خانه خمار ندانند 
من بنده رندان خرابات مغانم 
کایشان همه عالم به پشیزی نستانند 
سر حلقه ارباب طریقت بحقیقت 
آن زنده دلانند که در ژنده نهانند 
بسیار خیال خرد و دین مپزای دل 
کین هر دو به یک جرعه می خام نمانند 
من جز به قدح بر نکنم دیده چو نرگس 
فردا که ز خاک لحدم باز نشانند 
گر خلق برآنند که برانند ز شهرم 
من نیز برانم که همه خلق برانند 
ای کرده نهان رخ ز گران جانی اغیار 
بنمای رخ از پرده که یاران نگرانند 
نقش رخ خوبت نتوان خواند و رخت را 
شرط ادب آن است که خود نقش نخوانند 
روز رخ و زلف چو شبت پرده سلمان 
بسیار دریدند و شب و روز درانند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گاه در مصطبه دردی کش رندم خوانند 
گاه در خانقهم صوفی صافی دانند 
تو مرانم ز در خویش و رها کن صنما 
تا به هر نام که خواهند مرا می خوانند 
باد پایان سخن کی به صفای تو رسد
گرچه روز و شبشان اهل سخن می رانند 
با غم عشق تو گودین برو و عقل ممان 
عقل و دین هر دو به عشق تو کجا می مانند 
تو ز ما فارغی و حلقه به گوشان درت 
گوش امید به در منتظر فرمانند 
پای آن نیست کسی را که به کوی تو رسد 
بر سر کوی تو این طایفه بی پایانند 
نیست در دیده عشاق ز خون جای دلی 
جای آن است که بر چشم خودت بنشانند 
جان و دل گوی سر زلف تو گشتند و چه گوی 
گوی هایی که دوان در عقب چوگانند 
با همه بیدلیم در صف عشقت کس نیست 
مرد سلمان ز کسانی که درین میدانند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خام خم را ز لبت رنگ اگر وام کنند 
زاهدان نیز در آن خم طمع خام کنند 
چون برد لعل تو از جام تنم جان کهن 
ساقیان جان نو آرند و در آن جام کنند 
عاشقان جان ز پی مصلحتی می خواهند 
تا نثار قد و بالای دلارام کنند 
شاهدان را همگی زلف نهادن بر روی 
غرض آن است که صبح چو منی شام کنند 
با سر زلف تو دلبستگیم دانی چیست
تا که دیوانه زنجیر توام نام کنند 
بلبلان در سحر و شام به آواز بلند 
صفت قامت آن سرو گل اندام کنند 
مه رخان فلک از خانه برآیند به بام 
تا تماشای تو هر شام ازین بام کنند 
راه عشق تو نه راهی است که اقدام روند 
شرح شوق تو نه کاری است که اقلام کنند 
بت پرستان اگر از عشق تو آگاه شوند 
روی در روی تو و پشت بر اصنام کنند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اهل دل را به خرابات مغان ره ندهند 
رخت تن را به سراپرده جان ره ندهند 
سخن پیر مغان است که در دیر کسی 
که سبک در نکشد رطل گران ره ندهند 
خارج از هر دو جهان است خرابات آنجا 
تا مجرد نشوی از دو جهان ره ندهند 
ادب آن است که هر دل که بود منزل یار 
هیچ اندیشه اغیار بدان ره ندهند 
راه وحدت شنو از ناله مستان که چونی 
قصه گویند و سخن را به زبان ره ندهند 
راه سلمان به خرابات ندادند چه شد
همه کس را به خرابات مغان ره ندهند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خیال زلف تو چشمم به خواب می بیند 
دلم ز شمع جمال تو تاب می بیند 
کسی که چشمه آب حیات لعل تو دید 
برون از آن همه عالم سراب می بیند 
به غیر عشق تو در دیده هر چه می آید 
نظر معاینه نقشش بر آب می بیند 
ندیم چشمم از آن است چشم مخمورت 
که در زجاجی چشمم شراب می بیند 
خیالش از دل و چشمم نمی رود بیرون 
کجا رود که شراب و کباب می بیند 
دلا مگرد به عهدش قوی که عهد حبیب 
خرد ضعیف چو عهد حباب می بیند 
نهاد دل همگی بر وفای او سلمان 
نهاد خویش از آن رو خراب می بیند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
اگرم بر سر آتش بنشانی چون عود
نیست ممکن که برآید ز من سوخته دود
بر سرم هرچه رود خاک رهم گو می رو
نیستم باد که از کوی تو برخیزم زود
منم از باغ تو چون غنچه به بویی خوشدل
منم از کوی تو چون باد به گردی خشنود
شوقم افزون شد و آرام کم و صبر نماند
در فراق تو ولی عهد همانست که بود
بی شراب عنبی را که به موی مژه ام
دیده بر یاد تو از جام زجاجی پالود
خنده ای زد دهنت تنگ شکر پیدا کرد
هر یکی گوهر پاکیزه خود باز نمود
عمر من کم شد و عشق تو فزون پنداری
کانچه از عمر کم آمد همه در عشق فزود
دیده از غیر تو تا خلوت دل خالی کرد
جز به روی تو مرا هیچ دردل نگشود
وه که چون غنچه چه مشکین نفسی ای سلمان
نیست مشکین دمت الا زدم خون آلود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آن پری کیست که از عالم جان روی نمود
وین چه حوری است که بر ما در فردوس گشود
دل به پروانه غم شمع من از من بستند
می به پیمانه جان لعل تو بر من پیمود
گرچه آواز رباب است مخالف با شرع
راستی او ره تحقیق به عشاق نمود
در گل تیره ما گشت نهان خورشیدی
روی خورشید به گل چون بتوانم اندود
ما چو عودیم بر آتش مکش از پا دامن
کز وفا دود برآید چه زیانت زان دود
عمر ما کم شد و عشق تو فزون پنداری
کانچه کم گشت زعمرم همه در عشق فزود
آنچنان نازکی ای گل که اگر با تو نسیم
دم زند روی تو چون لاله شود خون آلود
دیده ما به خیال لب عنابی تو
بس که از جام زجاجی عنبی می  پالود
بنشستیم پس پرده تقوی عمری
ناگهان باد هوا آمد و آن پرده ربود
سود سلمان همه این است که سر بر در تو
سود و سرمایه خود را چه زیان کرد و چه سود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آنجا که عشق آمد کجا پند و خرد را جا بود
در معرض خورشید کی نور سها پیدا بود
رندیست کار بیدلان تقوی شعار زاهدان
آری دلا هر کسوتی بر قامتی زیبا بود
آنکس که آرد در نظر روی چنان و همچنان
عقلش بود بر جا عجب گر عقل او بر جا بود
من در شب سودای او دل خوش به فردا می کنم
لیکن شب سودای او ترسم که بی فردا بود
گرچه سخن راندم بلند از وصف قدش قاصرم
هر چیز کاید در نظر قدش از آن بالا بود
گفتم که بالای خوشت اما بلایی می دهد
گفتی بلی در راه ما این باشد و آنها بود
او ریخت خون چشم من دامن گرفت از خون مرا
او می کند بر ما ستم لیکن گناه از ما بود
تابی ز شمع روی او گر در تو گیرد مدعی
آنگه بدانی کزچه رو پروانه نا پروا بود
در آب می جستم تو را دل گفت کای سلمان بیا
در بحر عشقش غوص کن کان در درین دریا بود

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
دوشم آن گلچهره در آغوش بود
حبذا وقتی که ما را دوش بود
لب به لب رخسار بر رخسار بد
رو به رو آغوش بر آغوش بود
هرچه آن جز باده بد مکروه گشت
آنچه غیر از دوست بد فرموش بود
از می لعل لبش تا صبحدم
بانگ هایاهای و نوشانوش بود
از نشاط جرعه پیمان ما
عقل و جان سرمست و دل مدهوش بود
از خروش ما فلک بد در خروش
تا خروس صبحدم خاموش بود
زهره و خورشید را از رشک ما
بر فلم خون جگر بر جوش بود
صبح ناگه از سر ما برگرفت
پرده پب را که آن سرپوش بود
عزم رفتن کرد حالی دلبرم
آن هم از بد گفتن بد گوش بود
ریخت سلمان در پیش از دیدگان
گوهری کز لطف او در گوش بود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گفتم که خطا کردی و تدبیر نه این بود
گفتا چه توان کرد که تقدیر چنین بود
گفتم که بسی خط خطا بر تو کشیدند
گفتا همه آن بود که بر لوح جبین بود
گفتم که چرا مهر تو را ماه بگردید
گفتا که فلک بر من بد مهر به کین بود
گفتم که قرین بدت افکند بدین روز
گفتا که مرا بخت بد خویش قرین بود
گفتم که بسی جام تعب خوردی ازین پیش
گفتا که شفا در قدح باز پسین بود
گفتم که تو ای عمر مرا زود برفتی
گفتا که فلانی چه کنم عمر همین بود
گفتم که نه وقت سفرت بود چو رفتی
گفتا که مگر مصلحت وقت درین بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ماهی ار ماه فلک را از کمان ابرو بود
سروی ار سرو سهی را عنبرین گیسو بود
ما که هر روزی به ماه طلعتت گیریم فال
روز و ماه ما مبارک فال ما نیکو بود
ز آفتاب روی خوبت دیده من خیره گشت
خیره گردد دیده جایی کافتاب از رو بود
سرو قدت راست جابر جویبار چشم و دل
حبذا باغی که سروش این چنین دلجو بود
بس که دم خوردم به بویت گر نمایم حال دل
غنچه آسا در دلم خون بسته تو بر تو بود
ما به سودای سر زلف تو چون گردیم خاک
باد گردی کآورد زان خاک عنبر بو بود
زحمت سلطان مده بسیار و بگذار ای رقیب
تا ندیم مجلس گل بلبل خوش گو بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دی دیده از خیال رخش بازمانده بود
گلگون اشک در طلبش گرم رانده بود
افتاده بود دل به خم چین زلف او
شب بود و ره دراز هم آنجا بمانده بود
دل رفته بود و ما پی دل تا بکوی دوست
بردیم از آنکه او همه ره خون فشانده بود
دل دیده خواست تا ببرد خون گرفته بود
جان خواستم بدهم غم ستانده بود
می خواستم که عمر عزیزت کنم نثار
نقدی عزیز بود ولیکن نمانده بود
در خط شده ز خال سیاه مبارکش
کش نیش لب طره سلمان نشانده بود
خالش به جای خویش گرفتم نشسته بود
بیگانه خط نامه سیه را که خوانده بود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
همچنان مهر توام مونس جان است که بود
همچنان ذکر توام ورد زبان است که بود
شوقم افزون شد و آرام کم و صبر نماند
در فراق تو ولی عهد همان است که بود
کی بود کی که دگر بار بگویند اغیار
که فلان باز همان یار فلان است که بود
ما همانیم و همان مهر و محبت لیکن
یار با ما به عنایت نه چنان است که بود
بود بر جان رخم داغ توام روز ازل
وین زمان نیز بدان داغ و نشان است که بود
بود در ملک تنم جان متصرف و اکنون
همچنان عشق تو را حکم روان است که بود
از من ای جان شده ای دور و درین دوری نیز
آن ملاقات میان تن و جان است که بود
طره ات یک سر مو سرکشی از سر نگذاشت
همچنان فتنه و آشوب جهان است که بود
تا نخوانند دگر گوشه نشین سلمان را
گو همان رند خرابات مغان است که بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جان شیرین گر قبول چون تو جانانی بود
کی به جانی باز ماند هر که را جانی بود
آب چشم و جان شیرین را کجا دارد دریغ
هر که او را چون خیال دوست مهمانی بود
از خیال غمزه غماز کافر کیش او
هر زمانی بر دل من تیربارانی بود
نامسلمان چشم ترکت را نمی دانم چه بود
زانکه دایم در پی خون مسلمانی بود
با خیال روی و مویش عشق بازد روز و شب
هر کجا با بنده ماهی در شبستانی بود
با ملامت یار شو گو از سلامت دور باش
هرکه او در عاشقی خواهد که سلمانی بود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سر سودای تو هرگز ز سر ما نرود
برود این سر سودایی و سودا نرود
پرتو نور تجلی رخت ممکن نیست
که اگر کوه ببیند دلش از جا نرود
پای سست است و رهم دور از آن می ترسم
که سر من برود در طلب و پا نرود
هر که را گوشه دل خلوت خاص تو بود
دلش از گوشه خلوت به تماشا نرود
عشقت آمد به سرم و زمن مسکین بستند
عقل و دین هر دو و دانم که بدینها نرود
سیل خون دل ما می رود از دیده بگو
با خیال تو که در خون دل ما نرود
ما دلی ناسره داریم به بازار غمت
درم قلب ندانم برود یا نرود
چند گویی که دلم رفت به خوبان سلمان
دیده بر دوز و دل از دست مده تا نرود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از چشم من خیال قدش کی برون رود
سروی است ناز از لب جو سرو چون رود
بنشست در درونم و غیر از خیال یار
رخصت نمی دهد که کسی در درون رود
دانی که در دل تو کی آید جمال یار
وقتی که هردو عالمت از دل برون رود
از کوی دوست باز نپیچم عنان اگر
بینم به چشم خویش که سیلاب خون رود
گر نی کمند زلف درازت شود سبب
چون آه من بدین فلک نیلگون رود
واعظ برو فسانه مخوان و فسون مدم
کی درد عاشقی به فسان فسون رود
یک ذره از محبت سلمان اگر نهند
بر کوه او چو ذره قرار و سکون رود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
باد صبا به باغ به بوی تو می رود
در گلستان حکایت روی تو می رود
چونت خرم به جان که به بازار عاشقی
هر دو جهان به یک سر موی تو می رود
با باد بوی توست دل ناتوان من
گر می رود به باد به بوی تو می رود
زان آمدم که بر سر کوی تو سر نهم
مقبل کسی که در سر کوی تو می رود
بامی از آن خوش است سر عارفان که می
در کاسه های سر ز سبوی تو می رود
جوری که رفت و می رود امروز در جهان
از چشم مست عربده جوی تو می رود
مشکین دلم از آنکه مرادم به دم سخن
در طره های غالیه بوی تو می رود
از جوی دیده خون جگر بیش از این مریز
سلمان که آب بحر ز جوی تو می رود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آن سرو بین که باز چه رعنا همی رود
می آید او و عقل من از جا همی رود
حوریست بی رقیب که از روضه می چمد
جانیست نازنین که به تنها همی رود
از زنگبار زلف پراکنده لشگری
بر خویش جمع کرده به یغما همی رود
ما را اگر چه ساخت به خواری چو خاک راه
شکرانه می دهیم که بر ما همی رود
مسکین دلم به قامت او رفت و خسته شد
زان خسته می شود که به بالا همی رود
گویی چرا به منزل ما هم نمی رسند
آهم که از ثری به ثریا همی رود
دل قطره ای ز شبنم دریای عشق اوست
کز راه دیده باز به دریا همی رود
سلمان چو خامه نامه به سودا سیاه کرد
بس چون کند که کار به سودا همی رود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گرز خورشید جمالت ذره ای پیدا شود
هر دو عالم در هوایش ذره سان دروا شود
شمع دیدارش اگر از نور تجلی پرتوی
افکند بر کوه چون پروانه نا پروا شود
عاشق صادق چه داند کعبه و بتخانه چیست
هر کجا یابد نشان یار خود آنجا شود
در شب هجرش به بوی وعده فردای وصل
حالیا جان می دهم تا صبح تا فردا شود
صد هزار آیینه دارد شاهد مه روی من
رو به هر آیینه کارد جان درو پیدا شود
در سرم سودای زلف توست و می دانم یقین
کاین سر سودایی من در سر سودا شود
خرقه سالوس بر خواهم کشید از سر ولی
ترسم این زنار گبری در میان رسوا شود
می زنندم بر درش چون حلقه و من همچنان
همتی در بسته باشد تا که این در وا شود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آن که باشد که تو را بیند و عاشق نشود
یا به عشق تو مجرد ز علایق نشود
با تو دارم ز ازل سابقه عشق ولی
کار بخت است و عنایت به سوابق نشود
در سرم هست که خاک کف پای تو شوم
من بر اینم مگرم بخت موافق نشود
شعله آتش دل سر به فلک باز نهاد
دارم امید که دودش به تو لاحق نشود
می کند دست درازی سر زلفت مگذار
تا به رغم دل من با تو معانق نشود
هر که این صورت و اخلاق و معانی دارد
که تو داری ز چه محبوب خلایق نشود
شب به یاد تو کنم زنده گواهم صبح است
روشن این قول به بی شاهد صادق نشود
با دهان و لب تو جان مرا رازی هست
همه کس واقف اسرار دقایق نشود
کار کن کار که کار تو میسر سلمان
به عبارات خوش و نکته رایق نشود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دل ز وصل او نشان بی نشانی می دهد
جان به دیدارش امید آن جهانی می هد
جوهر فر دهانش طالب دیدار را
بر زبان جان جواب  لن ترانی می دهد
جز سرشک لاله رنگم در نمی آید به چشم
کو نشانی زان عذار ارغوانی می دهد
دیده بر راه صبا دارم که از خاک رهش
می رسد وز گرد راهم ارمغانی می دهد
زندگی از باد می یابم که او در کوی دوست
می شود بیمار و زآنجا زندگانی می دهد
نرگسش در عین مستی دم به دم چشم مرا
ساغری از خون لبالب دوستگانی می دهد
زخم شمشیر تو را میرم که در هر ضربتی
جان سلمان را حیات جاودانی می دهد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یار دل می جوید و عاشق روانی می دهد
چون کند مسکین در افتادست و جانی می دهد
چون نمی افتد به دستش آستین وصل دوست
بر در او بوسه ای بر آستانی می دهد
گفت لعلت می دهم کام دلت باری مرا
گر نمی بخشد لبت کامی زبانی می دهد
با وصالش می توانم جاودان خوش زیستن
گر فراق او مرا یکدم امانی می دهد
گو برون کن جان و دل هرکس که او چون جام می
می رود خود را به دست دلستانی می دهد
گفتمش موی تو بر زانو چه آید هر زمان
گفت پیشم شرح حال ناتوانی می دهد
گفتم از من هیچ ذکری می رود در حلقه اش
گفت سودا بین که تشویش فلانی می دهد
غم مخور سلمان به غم خوردن که چرخ از خوان خویش
هر همایی را که بینی استخوانی می دهد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بگذار تا ز طرف نقابت شود پدید
حسنی که مه ندارد و رویی که کس ندید
برق جمال خرمن پندار ما بسوخت
لعلت خیال پرده اسرار ما درید
زلفت مرا ز حلقه زهاد صومعه
زنار بسته بر سر کوی مغان کشید
خود را زدند جان و دلم بر محیط عشق
بیچاره دل غریو شد و جان به لب رسید
اسرار عشقت از در گفت و شنید نیست
سری است ابوالعجب که نه کس گفت و نه شنید
خرم کسی که بر سر بازار عاشقی
جان در غمت بداد و غمت را به جان خرید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دل پی دلدار رفت و دیده چو این حال دید
اشک به دندان گرفت دامن و در پی دوید
دید میان دل و دیده که خونست اشک
جست برون ز میان رفت و کناری گزید
هر دو جهان دل به باد داد که خواهد مگر
از طرف آن بهار بوی هوایی دمید
مقصد و مقصود دل جز دهن تنگ او
نیست دریغا که هست مقصد دل ناپدید
گر تو چو شمعم کشی از تو نخواهم نشست
ور تو به تیغم زنی از تو نخواهم برید
از می و مطرب مکن مدعیا منع من
تا غزلی تر بود قول تو خواهم شنید
بر در ارباب دل از در رحمت در آی
کانکه به جایی رسید از در رحمت رسید
فتح رفیق کلید دانی سلمان چراست
کز بن دندان کند خدمت در چون کلید

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
مانده یک ذره از آن دل که هوای تو گزید
لله الحمد که آن ذره به خورشید رسید
این همان ذره خاکی هوادار شماست
که به جان روز ازل مهر شما می ورزید
وین همان بلبل خوش گوست که در باغ وصال
سالها بر گل رخسار شما می نالید
روز رخسار تو شد در شب زلفت پیدا
صبحدم فاتحه ای خواند و بر آن روی دمید
پای من در سر کوی تو نیاورد مرا
که مرا رغبت موی تو به زنجیر کشید
آن سیه روی کدام است که روی از تو بتافت
مگر آنکس که چو زلفت به سرش می گردید
سر ما راه سر کوی تو خواهد پیمود
لب ما خاک کف پای تو خواهد بوسید
گر بخواهند بریدن سر ما چون زلفت
ما دگر یک سر مو از تو نخواهیم برید
باز توفیق عنان بر طرف سلمان تافت
چون رکاب آمد و رخ بر کف پایت مالید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ما رقمی می کشیم تا به چه خواهد کشید
ما قدمی می زنیم تا به چه خواهد رسید
قبله و مذهب بسی است یار یکی بیش نیست
هر که دویی در میان دید یکی را دو دید
کفر سر زلف توست قبله آتش پرست
دید رخت کاتشی است آتش از آن رو گزید
من ز جهان بگذرم وز تو نخواهم گذشت
ور تو به تیغم زنی از تو نخواهم برید
در همه بحری دهند جان به امید کنار
لیک درین بحر ما نیست کناری پدید

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -