cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
عشق تو بود با من و از من نشان نبود
مهر تو بود در دل و دل در جهان نبود
نقش تو در خیال و خیال از نظر جدا
نام تو بر زبان و زبان در دهان نبود
روزی مرا به خوان وصالت بخوانده ای
کاین قرص مهر بر طبق آسمان نبود
چرخی زده است به گرد میان تو چون کمر
آن دم که چرخ را کمری در میان نبود
تیری زده است ترک کماندار تو مرا
زان بیشتر که تیر فلک را کمان نبود
در قبضه تو من شده ام چون کمان دو تاه
روز ازل که هیچ پی و استخوان نبود
اسرار تست آنکه ز نی می رسد به گوش
ما را از آن گیاه ضعیف این گمان نبود
ناصر ز بوی باده لعل تو یافت جان
ور نه در آب و خاک من اش بوی جان نبود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ز عشق بنده چه خواهد بدان جمال فزود
که از قدیم تو بودی و این شکسته نبود
جدا ز روی تو من روی و ره نمی دانم
ولی چو روی نمودی تو جمله روی نمود
شبی خیال تو آمد قبای من دزدید
سحر نسیم تو آمد کلاه من بربود
بر آستان تو رفتم حدیث خود گفتم
پس از کرشمه بسیار خدمت فرمود
تو را قبای که داد و تو را کلاه که دید
چنین مگوی که چون گفته تو کس نشنود
از این تملق شیرین چنان ز دست شدم
که سر فدای تو باشد کله چه باشد و خود
به کشتگان تو خود را همی در اندازم
تو دست خویش نخواهی به خون من آلود
جمال روی تو را حسن و ناز افزون باد
زیان ندارد اگر عاشقی ز غم فرسود
اگر به باد رود در هوای تو ناصر
تو را اگر چه ندارد زیان ندارد سود

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
سر سودا زده ام دوش به بالین که بود
حلقه گوش من از گیسوی مشکین که بود
نقل مجلس همه شب پسته پرشور که شد
جام می بر دهنم از لب شیرین که بود
سبزه تا روز سر اندر قدم سرو که داشت
خار تا وقت سحر با گل و نسرین که بود
همه شب نعره مستانه ز نوشانوشم
یار پرسید که از باده نوشین که بود
کفر زلفش که پریشانی اسلام از اوست
در شکست دل و بر هم زدن دین که بود
چشم نرگس ز کمین تیر نهاده به کمان
تا ره مهر که را می زد و در کین که بود
این سعادت که قرین شد به دعای ناصر
حد او نیست ندانم که ز آمین که بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در ازل قبله جانها خم ابروی تو بود
روی تو سوی دل و روی دلم سوی تو بود
پیش از آن روز که خورشید فلک نور نداشت
عالم عشق منور ز مه روی تو بود
ملک از نسبت سجده بر آدم می کرد
که گل قالبش از خاک سر کوی تو بود
دل که از چاه زنخدان تو از ره می رفت
عاقبت حبل متین اش خم گیسوی تو بود
عشق سر رشته عقلی که ربود از دستم
غالب آن است که در سلسله موی تو بود
قد دو تاه مرا غم ز کشاکش بشکست
رفت از دست کمانی که به بازوی تو بود
به سر تربت ناصر اگر آیی روزی
به دعا یاد کن او را که دعاگوی تو بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دوشینه یار پرده ز رخ برگرفته بود
مطرب ترانه غزل تر گرفته بود
مستی غریب نیست ز چشمان ترک او
نرگس عجب مدار که ساغر گرفته بود
از پرتو وصال چو پروانه سوخیتم
با چو شمع صحبت ما درگرفته بود
چون بوسه خواستم ز دهانش گزید لب
یعنی عقیق ناب به گوهر گرفته بود
در حلقه بود دوست به ما از درون چه باک
بیرون چو حلقه دشمن اگر در گرفته بود
از ماجرای عشق چه گویم که سوز دل
پایان رسانده سدره و از سر گرفته بود
گردون به زیر دامن شب گوی آفتاب
بهر نسیم عود چو مجمر گرفته بود
ناصر به خواری از تن و جان عزیز خود
دل برگرفته بود که دلبر گرفته بود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
با رخش ماه آسمان چه بود
ذره با مهر هم عنان چه بود
پیش چشمش خدنگ را چه محل
نزد ابروی او کمان را چه بود
بوسه جستم از آن دهان گفتا
بوسه چون باشد و دهان چه بود
گفتمش گیرم آن میان به کنار
گفت مهمل مگو میان چه بود
جان طلب کرد یار و من گفتم
غیر لعل لب تو جان چه بود
روی زردم رقیب نشناخت
خر چه داند که زعفران چه بود
بر درش خوار شد سر ناصر
قیمت سگ بر آستان چه بود

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دوش خیال رخت در دل دیوانه بود
عاشق بی کیش را صومعه بتخانه بود
پرده بر انداخت حسن بر سر بازار عشق
کاسدی جان و دل رونق جانانه بود
گریه تو در وداع بهر هلاک من است
شمع که شب می گریست ماتم پروانه بود
خوی به ناز تو کرد عاقبت انگیز حسن
روی چه سود آشنای خوی چو بیگانه بود
شب به من افسانه کفت یار همان بود عمر
حاصل روز حیات خود همه افسانه بود
صبر و قراری گزید عقل ز هوشی که داشت
سر به خرابی نهاد عشق که دیوانه بود
شیخ ز ناصر دگر صحبت پیمان مجوی
چون ز ازل کار او با می و پیمانه بود

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
دجله را امسال رفتاری عجب مستانه بود
پای در زنجیر و کف بر لب مگر دیوانه بود
چرخ می زد آب و برمی گشت در گرد حصار
گوییا بغداد شمع و دجله چون پروانه بود
تیرباران کرد ابر و لشکری چون سیل راند
کز برای قلعه بگشادن قوی مردانه بود
همچو افعی حلقه می زد آب بر درهای شهر
وز همه بابی بدو افسون ما افسانه بود
دجله آب روی بغدادست چون از سر گذشت
خلق را چون مردم چشم آب زو در خانه بود
آشنا نگرفت دست کس چو دریا شد محیط
تا چه باشد حال آن کز آشنا بیگانه بود
شوق سلطان را چو سرمستان ز پای افکند سیل
می فروشان بلا را درد بی پیمانه بود
اشک ناصر همچو توفان شد ز ماهی تا به ماه
جرم اختر در میان آب چون دردانه بود
کوه سنگین دل چنان از دیده سیل خون براند
کان عمارت های سنگین گوییا ویرانه بود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دوش در مجلس کباب ما ز سوز سینه بود
بی دلان را اشک رنگین باده دوشینه بود
در دل و چشمم خیال او همه شب تا به روز
همچو مه در چشمه خورشید در آیینه بود
من ازو چون آسمان خالی نکردم دل ز مهر
از چه روی آن ماه را در سینه با ما کینه بود
در سرم تنها نه امروز است ذوق وجد و حال
مدتی شد تا مرا امروز و فردا دینه بود
باده  کهنه به یادت خوردم از روز ازل
گرچه پیمان تازه کردم عهد من دیرینه بود
همچو نی تجرید کردم جامه پیش پیر چنگ
بانگ نی بهتر مرا از خرقه پشمینه بود
دوش ناصر همچو عنقا برد ره در قاف قرب
ارزن زرین انجم زیر پایش چینه بود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تو نه آن شوخی که پروایت سوی یاری بود
خاطر نازک دلان را یاد ما عاری بود
تو سبک روحی چنان و من گران جانم چنین
بر تو اندک پرسش ما رنج بسیاری بود
زلف را شانه مزن تا جان نبارد بر زمین
در خم هر موی تو جان گرفتاری بود
هر سحرگه چون به میخانه صبوحی می کنم
شامگاهم خرقه اندر رهن خماری بود
عقل من گم شد ز مستی ای ملامت گو خموش
ور نه قول نیکنامان کار هشیاری کند
چون همیشه کار من بت را پرستش کردن است
بر میان من همان بهتر که زناری بود
هیچ کاری گر نیاید ناصر اندر کوی تو
پاسبانان را سگ شبگرد و بیداری کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از مژه می زنم نمک بر جگر کباب خود
خون رودم ز دیده کو نیست دمی به آب خود
چون همه عشق را صفت بیخودی و خرابی است
تهمت عقل می نهم بر روش خراب خود
نعره زنان همی روم شب به در سرای تو
هم ز سگان کوی تو می شنوم جواب خود
از دم باد صبحدم زلف تو را شکست دل
در هم و تیره شد مگر بیش نیافت تاب خود
شب که بر آسمان رود از غم هجر ناله ام
زهره به  ناله خوشم ساز کند رباب خود
زد گره از تپیدنم زلف تو بر گلوی جان
مرغ به دام مرده ام کشته ز اضطراب خود
ناله هرکس از غمی ناله ناصر از بتان
هر دل و هر ارادتی هر سگ و ماهتاب خود

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
یار تنها شد و آن به که به تنها نرود
جان من رفت بدو تا تن تنها نرود
او همی رفت چو باد و ز تن خاکی من
گرد آویخته در دامن او تا نرود
خیز و پیغام بر ای باد خدا را و بگو
تا دمی سایه لطفش ز سر ما نرود
نیست جز باد صبا قاصد و همدم او نیز
سخت سست است ندانم برود یا نرود
عهد کردم که درین راه ز سر سازم پای
برود سر به سر عهد اگر پا نرود
برق گر تیغ زند کوه کمر نگشاید
باد اگر حمله کند نارون از جا نرود
ناصر این قلب مزور که به ضرب عشق است
به چه کار آید اگر در سر سودا نرود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هرگزم نقش تو از لوح دل و جان نرود
هرگز از یاد من آن زلف پریشان نرود
از دماغ من سودا زده عکس رخ تو
به جفای فلک و غصه دوران نرود
آن چنان مهر تو اندر دل و جان ره دارد
که گرم جان برود مهر تو از جان نرود
بار هجر تو به گریه نرود از دل من
زانکه او کوه گران است و به توفان نرود
در ازل بست دلم با سر زلفت پیمان
تا ابد سر نکشد وز سر پیمان نرود
گر رود از پی خوبان دل من معذور است
درد دارد چه کند کز پی درمان نرود
هر که خواهد که چو ناصر نشود سرگردان
دل به خوبان ندهد وز پی ایشان نرود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چون چنگم از غم سرنگون  کان دلستانم می رود
نالند رگها در تنم کز سینه جانم می رود
صد چاک کردم جامه را چون گل فتادم غرق خون
کان شاخ گلبرگ تری از بوستانم می رود
چون سبره در پایش فتم بر سر کنم خاک رهش
گیرم سر راهی که آن سرو روانم می رود
چون یاد لعلش می کنم در جانم آتش می فتد
چون از خطش یاد آورم  دود از دهانم می رود
می رفت و من در پی روان می گفت با همراه خود
کش این سگ دیوانه را کز پی دوانم می رود
تن را به مسجد می برم تا رو به تسبیح آورم
چون سبحه گردان می کنم او بر زبانم می رود
ناصر دل مجروح را  کز تو بتان دزدیده اند
خونی ست تازه بر لبش آنجا گمانم می رود

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
نقش تو در چشمه  چشمم چو ماهی می رود
هر زمان ما را سپیدی در سیاهی می رود
زینهار از ناوک چشمت که در شهر دلم
بیشتر آشوب از آن ترک سپاهی می رود
خنجری بر من زدی آزرده باشد دست تو
خون من بر ساعد تو عذر خواهی می رود
می رود بر باد چون زلفت سرم باری ببین
کین سر شوریده چون در بی گناهی می رود
من غلامت گشته ام وز روز آزادی خویش
عار می دارم سخن در پادشاهی می رود
ساکنان قدس می گریند بر من تا به روز
بس که بر گردون خروش صبحگاهی می رود
می نوشت احوال خود ناصر ولیک از سوز دل
نی قلم سر می درآرد نی سیاهی می رود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
روی در مسجد و دل ساکن خمار چه سود
خرقه بر دوش و میان بسته به زنار چه سود
هر که در پیش بتان سجده کند در خلوت
لاف ایمان زدنش بر سر بازار چه سود
با عمل سابقه روز ازل در کار است
من به او یارم اگر او نبود یار چه سود
دل چو پاکیزه بود جامه ناپاک چه باک
سر چو بی مغز بود نغزی دستار چه سود
قوت حافظه تا راست نیاید در فکر
عمر اگر صرف شود در سر تکرار چه سود
گر طبیعت نبود قابل تدبیر حکیم
قوت ادویه و ناله بیمار چه سود
عاشقی راست نیاید به تکلف ناصر
چون سعادت نبود کوشش بسیار چه سود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر پادشه به کوی تو آید گدا شود
در کوی تو گدا برود پادشه شود
مخرام هر طرف که ز قد تو کار حسن
بالا گرفته است مبادا بلا شود
گیتی چو عکس نور تجلای توست
آن به که دل چو آینه گیتی نما شود
از جد و جهد خلق میسر نشد مراد
دارم امید آنکه به لطف خدا شود
از رنگ و بو گرفت دلم کو نسیم لطف
تا همچو غنچه خرقه رنگین قبا شود
خواهد بقای ذات تو از شادی وصال
روزی که ناصر از غم هجران فنا شود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چون ز مهرت ذره ای در جان من پیدا شود
راز پنهانم چو شمع از روشنی رسوا شود
سرو اگر در باغ بیند قامت رعنای تو
سرکشی بگذارد و چون سبزه زیر پا شود
بوی گیسوی تو یابد سوسن آید در سخن
صورت چشم تو بیند نرگس و بینا شود
تاری از زنار زلفت گر فتد در صومعه
مؤمن صد ساله ترسم در زمان ترسا شود
گر تو ای جان عزیز من به تنها مایلی
جانم از تن رخت بیرون برد تا تنها شود
گر به دعوی اناالحق بر سر دارم کشند
کار ناصر آن زمان در عشق تو والا شود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عشق که رخت صبر بسوزد بلا شود
گر آب چشم ما نبود تا چه ها شود
معشوق چون به ملک دو عالم نظر نکرد
سلطان به کوی عشق در آید گدا شود
دل بی وصال دوست نباشد عجب مدار
هر ماهی ای که آب نیابد فنا شود
سر می نهیم در خم محراب ابرویش
باشد نماز حاجت ما زو روا شود
بهتر بود ز درد جدایی هزار بار
جان از تن شکسته ما گر جدا شود
گویند آنچه رفت ز وصلش قضا کنیم
در حیرتم که عمر چگونه قضا شود
تاریک شد جهان ره باریک عشق را
ناصر برو که لطف خدا رهنما شود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دل من خون شد و تا خون نشود دل نشود
جان به لب آمد و کامی ز تو حاصل نشود
نارون دید قدت در چمن و مایل شد
کیست کاو قد تو را بیند و مایل نشود
لبت ای قرص قمر کی به دهانم برسد
چشم من گر به سر کوی تو سایل نشود
بند از گردن من بار بلای تو گشاد
هر که از خویش نبرد به تو واصل نشود
تو به آیینه مقابل شوی از خود بینی
ور نه با روی تو آیینه مقابل نشود
هرکه واقف شود از عشق نگردد عاقل
زانکه دیوانه به زنجیر تو عاقل نشود
عاشقی بر تو اگر ختم نگردد ناصر
دست در گردن مقصود حمایل نشود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر زمان دل را جگر از دست دیده خون شود
عاقبت تا حال دل با چشم خونی چون شود
دل همی خواهد که رویت را ببیند یک نظر
دم به دم خون گردد از راه نظر بیرون شود
بهر رویت گر جواب لن ترانی می دهی
قامت من لام گردد پشت من چون نون شود
لعل تو شیرین بیابد خسروی دعوی کند
روی تو لیلی ببیند همچو من مجنون شود
تا تن چون کاه من کاهد چو ماه چارده
در دلم چون ماه نو مهر کهن افزون شود
دیده گر پیشت نویسد از سیاهی نامه ای
خون چکد از خامه و روی ورق گلگون شود
ناصر از شعری برد بازار ماه و مشتری
زهره در میزان نگنجد گر چنین موزون شود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر چو پسته دهن تنگ تو در خنده شود
پسته را پوست ز تن پیش تو برکنده شود
چون ببیند قد و بالای تو را نیست عجب
سرو آزاد به جان و دل اگر بنده شود
جانم آن دم که ز رخ پرده تن بردارد
ترسم از روی دلارای تو شرمنده شود
بس که بوسد در و دیوار تو چون ذره
تنم آن روز که چون گرد پراکنده شود
ناصر آن روز که در خاک بود عظم رمیم
قدمی بر سر خاکش بنهی زنده شود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
غره ماه تو غرا می شود
عاشق دیوانه شیدا می شود
سرو تا دارد هوای قامتت
کار او هر لحظه بالا می شود
لشکر خطت سیاهی می کند
در سواد روم یغما می شود
می کشد رویت سپاه از نیمروز
در میان شام غوغا می شود
پرده گل می دراند باد صبح
راز پنهان آشکارا می شود
بسکه می نالند مرغان سحر
آسمان را مهر پیدا می شود
تا ز مهرت یافت ناصر ذره ای
هر زمان چون صبح رسوا می شود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
سبره خط تو پیدا می شود
راز ما زان سبزه صحرا می شود
سرو تا در زیر پایت سر نهاد
کار او هر لحظه بالا می شود
نرگس مخمور می بیند به خواب
صورت چشم تو بینا می شود
سوسن آزادی زلفت می کند
در زبانش جمله گویا می شود
پرده گل می دراند باد صبح
راز پهنان آشکارا می شود
بسکه می نالند مرغان سحر
آسمان را مهر پیدا می شود
تا ز مهرت یافت ناصر ذره ای
هر زمان چون صبح رسوا می شود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
سر شد ز دست و مهر تو از سر نمی شود
یک ذره درد عشق تو کمتر نمی شود
ما خورده ایم چو خضر آب حیات عشق
وین منزلت به ملک سکندر نمی شود
گر سیل ها روان شود از چشم ما چه باک
چشم تو را که نوک مژه تر نمی شود
جستم مراد هیچ میسر نشد مگر
در عاشقی مراد میسر نمی شود
من هر چه جد و سعی بود می کنم ولی
تغییر در نصیب مقدر نمی شود
گر در برابرم نبود روی تو رواست
گوهر به خاک راه برابر نمی شود
ناصر مقرر است که جان نمی دهی
ملک وصال دوست مقرر نمی شود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دلبر اگر به کام دل من نمی شود
من راضی ام ز دوست که دشمن نمی شود
هرکس که همچو پیر فلک خوشه چین نشد
چون مهر و ماه صاحب خرمن نمی شود
روی بهی نبیند از آسیب دشمنان
تا بر خلیل نار تو گلشن نمی شود
فن من است عاشقی و بی تکلفی
عاقل به فکر واقف این فن نمی شود
خون رز است همچو صراحی به گردنم
شکر است خون خلق به گردن نمی شود
تا ناصر از حجاز نیاید سوی عراق
عشاق را مقام معین نمی شود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از خود آن یار به هر نام نشانی بدهد
تا دلی در طلبش افتد و جانی بدهد
به حدیثی شده ام از لب او من خرسند
از لبم گر ندهد کام زبانی بدهد
من جهانی به بهای سر مویش بدهم
لیکن او کی سر مویی به جهانی بدهد
من همه روی زمین در طلب او گردم
گر زمانه نکند ظلم و زمانی بدهد
بیدلی همچو صبا نام وفاداری یافت
که اگر جان طلبد یار روانی بدهد
کس نیامد به جز از ساغر می بر سر ما
چند درد سر ما جام گرانی بدهد
ناصر از دست رود همچو قدح کف بر لب
بوسه ای گر به لب تنگ دهانی بدهد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چو گل به وقت سحر گنج زر به باد دهد
خبر ز ملک سلیمان و کیقباد دهد
مرا که ظلم فراوان کشیده ام ز خمار
به غیر باده نوشین روان که داد دهد
مراد ما همه عشق است و مستی و زاری
مرید پیر مغانیم تا مراد دهد
ز کعبتین مراد این قدر نیاید نقش
که بند بسته امید را گشاد دهد
مشو چو سوسن آزاده ده زبان ناصر
زبان سرخ سر سبز را به باد دهد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مه تو را ماند اگر ماه به گفتار آید
راست سروی تو اگر سرو به رفتار آید
گل درد جامه و از شرم رخت سرخ شود
گر گلستان جمال تو به گلزار آید
عقل و جان و دل و دین گر رود از دست چه باک
در ره عشق چنین واقعه بسیار آید
مصلحت نیست که آن روی به کس بنمایی
شهر غوغا شود و فتنه به بازار آید
نسخه حسن تو گر پیر معلم خواند
طفل راه تو شود بر سر تکرار آید
حلقه زلف تو گر صوفی صافی بیند
خرقه بفروشد و در حلقه زنار آید
گر می لعل تو یک جرعه مذکر نوشد
مست و دستار کشان بر در خمار آید
ور ببیند خم ابروی تو یک بار طبیب
شرم دارد که دگر بار بر سر بیمار آید
مرد ناصر ز فراق تو بر او رحمی کن
مگر آن کشته بیچاره دگر بار آید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
می گذشت و ز حیا چهره برافروخته بود
ای بسا خانه که از آتش او سوخته بود
چون کمان خانه ابرو بگشاد از غمزه
چشم در دیده صاحبنظران دوخته بود
یار در جان من آن دم که همی زد آتش
سنگ و آهن دل او بود و دلم سوخته بود
جمله در آب می انداخت به یک دم ساقی
صبر من هر چه به ایام بیندوخته بود
نخریدند به یک جرعه می از صوفی
در خرابات مغان زهد که بفروخته بود
جان چو پروانه فشاندیم بر آن شمع که او
مجلس ما چو رخ خویش برافروخته بود
صورتی دید در آیینه رویش ناصر
که در آیینه چو طوطی سخن آموخته بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اگر آن سرو گل اندام به رفتار آید
به هوایش دل آشفته گرفتار آید
زاهد شهر ز چشم خوش او مست و خراب
رود از صومعه در گوشه خمار آید
گر به سر حلقه دهی باده عیسی پرورد
خرقه بفروشد و در حلقه زنار آید
پرده وهم گر از روی یقین برداری
به یقین منکر دیدار به اقرار آید
چون زبان هرکه به کامی برسد از لب تو
بدهد داد فصاحت چو به گفتار آید
تو اگر یار در اغیار ببینی ای یار
هر چه اغیار بود در نظرت یار آید
ناصرا قصه شیرین تو شوری دارد
زانکه این گوهر از آن لعل شکربار آید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از درد هجر جانا جانم به همی برآید
ای جان تو برنیایی باشد که دلبر آید
از آب دیده من تر شد زمین و گل رست
شاید کز آب دیده آن سرو در بر آید
بیمارم و ندارم درمان درد هجران
با عمر من بگویید تا زود بر سر آید
تا آفتاب چشمت در سایبان ابروست
یا آنکه خواب نرگس با سایه در خور آید
عکس خط مسلسل از آب چشم ما جوی
زیرا که سبزه تو بر چشمه خوشتر آید
ای ماه اگر گشایی یک شب ز روی برقع
خورشید را چه زهره تا صبحدم برآید
ناصر دو در گشادست دل را ز چشمه خون
باشد که همچو دولت یار از یکی درآید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
در هر زمین که سروی چون قد او برآید
شاید که نرگس و گل چون چشم و رو برآید
با خود به خاک اگر من تاری برم ز زلفش
نبود عجب که از گل گل مشکبو برآید
در سینه تخم عشقش چون در زمین بیفتد
زان خاک رستنی ها چون شکل او برآید
نقش میان او رست در چشم و زار گریم
آبی رود ز دیده وقتی که مو برآید
از بسکه چون صراحی پرخون شد اندرونم
هردم که دم برآرم خون از گلو برآید
گویند گفت و گو را بگذار می ندانند
در خاک و خون بمیرم این گفت و گو برآید
هرگز بود که بینم آن آرزوی جان را
ترسم که جان ناصر زین آرزو برآید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بکاهد صبرم و عشقت فزاید
رود ماهی و خورشیدی برآید
کجا بر جای ماند دل که چشمش
کرشمه می کند دل می رباید
دو عالم را چه بر ما می کنی عرض
که ما را زین میان وصل تو باید
شب تاریک هجرم راه گم شد
بگو تا برق حسنت ره نماید
نخواهد دل گشادن بلبلان را
مگر گل پرده از رخ برگشاید
دو در بگشاده ام دل را ز دیده
که مهمان خیالت اندر آید
به باغ عشق ناصر عندلیبی ست
که هردم نغمه ای خوشتر سراید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
صبا چو طره سنبل به وقت صبح گشاید
بنفشه چون خط مشکین به روی باغ برآید
گذر به جانب بستان شنو ترنم بلبل
که از شکفتن غنچه هزار دل بگشاید
صبا به صیقل آیینه سازد آب روان را
در او هزار گل اندام لاله روی نماید
دلم فدای دم روح بخش باد صبا باد
که دم دهد به سحر غنچه را و دل برباید
چنار دست برآرد دعا بخواند سوسن
صبا بگویدش آمین و کار سرو برآید
گرت ز دست برآید قدح برگیر چو لاله
به پای سرو و صنوبر که دور عمر نپاید
هزار دستان ناصر بگوی در صفت گل
به سر نیامد دستان که عندلیب سراید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ماه است رخ یار به ما خوش نبرآید
سرو است قد دوست به بر می ندرآید
ما همچو گلش سینه صد پاره نمودیم
او غنچه صفت روی به ما می ننماید
چون در قدم نازک گل خار جدایی ست
شرط ادب آن است که بلبل نسراید
رفتی که بیایم به سرت گر تو نیایی
پایم من سرگشته ولی عمر نپاید
گر باد صبا در چمن آرد ز تو بویی
هرچند بود تنگ دل غنچه گشاید
در خاک چو با خود ببرم حسرت رویت
هر گل که برآید ز گلم بوی تو آید
گر زلف چو چوگان تو ناصر به کف آرد
از هر دو جهان گوی سعادت برباید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مرا بر شاخ رعنایی چو گل رفتن نمی شاید
به اندک لعل و زر چون غنچه بشکفتن نمی شاید
به مژگان پاک می کردم غبار از پای تو لیکن
به نوک خار گرد از روی گل رفتن نمی شاید
ز آب چشم و آه دل میان آتش و آبم
ندارم خواب و گر بردی مرا خفتن نمی شاید
حدیثم در مکنون گشت و پیش کس نمی گویم
به دست آورده ام گوهر ولی سفتن نمی شاید
به خامه راز خود گفتم برآمد از سرش دودی
نی ای در آتش سوزنده بنهفتن نمی شاید
چه گویی سر عشق او به گوش دشمنان ناصر
که عیسی را به پیش خر سخن گفتن نمی شاید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
حسنش چو گل به هردم رنگی دگر برآید
از هر ورق چو غنچه نقش دگر نماید
زنجیر زلف او را از حلقه نیست بیرون
باد صبا ز زلفش گر حلقه ای رباید
از چشم او گشاید کاری که بسته باشد
گر عقده ای به کارم ابروی او فزاید
ما را به مهر رویش مهریست در مقابل
آن ماه را چه نقصان گر ماه خوش برآید
عمر من است مطرب می خواهمش همیشه
دانی چه حال باشد چون عمر من سر  آید
گفتم ز دل برآیم چون دلبر آید اما
باید که این کفایت ما را ز دل  برآید
ناصر اگر نیاید آن عمر رفته  ما
ماییم و خاک پایش چندانکه عمر پاید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
خطت حرز الهی می نماید
مثال پادشاهی می نماید
چو لشکر می کشد حسن تو بر جان
نخست از خط سیاهی می نماید
رخت آیینه گیتی نمایی ست
درو مه تا به ماهی می نماید
به خون ریزی زره پوشیده آن زلف
رخ خوبت سپاهی می نماید
نکویی کن به وصل از اشک من ترس
که هجرانت تباهی می نماید
گرستن شمع را در وقت کشتن
ز عین بی گناهی می نماید
کلاه لاله را زان می برد باد
که با تو کج کلاهی می نماید
گذشتن از همه عالم به یک بار
به کویت نیم راهی می نماید
به جرم عشق بر ناصر مکش تیغ
که رویت عذر خواهی می نماید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر به رنگ و بوی تو گل به گلستان آید
هزار بلبل سرمست در فغان آید
وگر ز بوی تو یابد شمال یک شمه
چو جان لطیف شود در بدن روان آید
حکایت لب تو گر به جام می گویم
ز ذوق لعل تواش آب در دهان آید
دلم ز زلف تو گر گم شود به تاریکی
یقین مرا به رخ روشنت گمان آید
کرانه کرده ام از بحر عشق و می ترسم
که از میانه روم عمر بر کران آید
نشان تیر تو بودن نشان اقبال است
اگر ز کیش تو یک تیر بر نشان آید
من و تو تیر و کمانیم و آن گمان دارم
که تیر رفته سوی خانه کمان آید
چو جان اگر به تن ناتوان نمی آیی
تن ضعیف من از درد دل به جان آید
حدیث وصف لبش بر زبان مبر ناصر
که شمع را همه دردسر از زبان آید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مهری ز تو در وجود ناید
سرمایه برفت و سود ناید
دل رفت چنان که کس ندانست
جان سوخت چنان که دود ناید
سرو از پس آن زمین فرو شد
کو پیش تو در سجود ناید
رفتی و نیامدی و گفتم
آن عمر که ر فته بود ناید
یک بوسه گدای را نبخشی
در شهر تو رسم جود ناید
از بوسه مپرس چون دهانت
در دایره  وجود ناید
بیگانه شدست دل ز ناصر
کاین ناله او شنود ناید

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -