cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ای که هر خواسته دل ز فلک می خواهی
آنقدر راضی ای از خود که کتک می خواهی
من به جز تنبلی این را چه بنامم که تو هی
خفته هرروزه و روزی ز فلک می خواهی
ای که هرروزه حوالات تو در بانک خداست
به خدایی خداوند که چک می خواهی
ای که دست تو دراز است پی آز به خلق
چه کمک کرده ای آخر که کمک می خواهی
من چه باید بکنم گر که تو درویشی باش
به درک هر چه تو از هفت ترک می خواهی
نان همه از قبل نیروی بازو خواهند
نان تو از رشته و بوق و دگنک می خواهی
کلک است این همه در بیستمین قرن برو
تازه کارا تو چه زین کهنه کلک می خواهی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر مراد و آرزویی کاندرون قلب ماست
دارویش اندر دهان آن مه دندان طلاست
من مریض عشقم ای جانان و با جان طالبم
آن لب و دندان که بر هر درد بی درمان دواست
بوالعجب انگشتری تشکیل دادست آن دهان
حلقه اش یاقوت سرخ است و نگیندانش طلاست
کیمیاگر در تلاقی هرچه را سازد طلا
پس لب این ماه بی تردید و شبهت کیمیاست
برکشیده چشم ترکش تیغ ابرو در فرونت
این کماندان صفش مژگان و فرمانش بلاست
آسمان در پیشگاه ماه من ماه تو چیست
ماه ما از هرچه پنداری به از ماه شماست
ماه ما اندر صف خوبان صاحب منصب است
ماه تو در رتبه اش تا بینی استاره هاست
ماه تو اندر پناه جذبه استاره ای ست
چاره استاره هایش شانه های ماه ماست
ماه تو رخشان ز خورشیدست و ماه ما ز خویش
نسبت ماه من و تو نسبت خلق و خداست
ای صبا با او بگو این بیت خواجه گفته است
گر بخواهی حرمت خواجه به جای آری به جاست
عزم دیدار تو دارد جان بر لب آمده
بازگردد یا برآید گو چه فرمان شماست
غیر عشقی مقصد ما از وصالت هیچ نیست
هرکه جز این حدس حدسی می زند حدسش خطاست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بدان سرم که شکایت ز روزگار کنم
گرفته اشک ره دیده ام چه کار کنم
بدین مشقت الا زندگی نمی ارزد
که من ز مرگ همه عمر را فرار کنم
به جامی از می چرخ است مستی ای ساقی
گرم که مست کنی هستیم نثار کنم
شراب مرگ خورم بر سلامتی وطن
به جاست گر که بدین مستی افتخار کنم
چنان در آرزوی درک نیستی هستم
که گر اجل بکند همت انتحار کنم
ز پیش آن که اجل هستیم فدا سازد
چرا نه هستی خود را فدای یار کنم
ز بس که صدمه هشیاری از جهان دیدم
بدان شدم که دگر مستی اختیار کنم
جنون که بر همه ننگ است من به محضر دوست
قسم به عشق بدین ننگ افتخار کنم
من این جنون چه کنم یافتم ز پرتو عقل
چو فرط عقل جنون است من چه کار کنم
بگو به شیخ مکن عیبم این جنون عقل است
ترا نداده خدا عقل من چه کار کنم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
با هر محیط خویش نه هم رنگ می کنم
نی لحن خود رهین هر آهنگ می کنم
مانم که تا بگردد هم رنگ من محیط
آنگه ببین چه سان همه را رنگ می کنم
تا روز خوش گشاید آغوش خود به من
در روز سخت عرصه به خود تنگ می کنم
از نقش طبع خویش در این مملکت ز نو
تجدید عهد نقشه ارژنگ می کنم
با مدعی بگوی به تعقیب من میای
من خود نگشته خسته ترا لنگ می کنم
تیر و کمان زبان و سخن گو به خصم من
این تیر و این کمان بودم جنگ می کنم
نامد به چنگ من ز وطن غیر موی خویش
پس موی و روز مویه او چنگ می کنم
دیوانه عشقی است نه مجنون من این سخن
اثبات با ادله و فرهنگ می کنم
مجنون ز روی عقل همی گفت دلبر است
لیلی و دل به طره اش آونگ می کنم
مجنون منم که عشق وطن دارم و فغان
از عشق آب و خاک گل و سنگ می کنم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دیده معطوف دهان غنچه دلدار کردم
روزه دار عشق بودم من به هیچ افطار کردم
روبه رو کردم گل روی تو با گل در گلستان
پیش چشم مردم گلزار گل را خار کردم
شمع را گفتم تو را عیب این که رازت بر زبان است
از خجالت آب شد او تا من این اظهار کردم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U - -
مرا گر به جاوید عمری دهند
سپس بر سرم تاج شاهی نهند
همانا شود ز آن من کشوری
در آید به فرمان من لشکری
یکی تخت زر زیر پایم نهند
به نیکوترین قصر جایم دهند
دو صد دختر مهوش گلعذار
بگردند دایم مرا در کنار
به عشرت گذارند ایام من
بنوشند بس باده بر نام من
همین گونه ام با همین دستگاه
گذارند و بس بگذرد سال و ماه
همه مردم صاحب بخت و جاه
به حسرت نمایند بر من نگاه
کسی گر بگوید در آن گیر و دار
به من کای بهین طالع بخت یار
تو کانقدر عیش و خوشی دیده ای
سزد گر جهان را پسندیده ای
بدو گویم ایدر خوشی چیست هیچ
خوشی چیست جز ناخوشی نیست هیچ
همین این همه برگ و ساز و طرب
که بوده مرا دایما روز و شب
همین بارگاه و همین اقتدار
همین وضع پاینده استوار
همین کامیابی هر روز و شب
همین روز و شب بانگ عیش و طرب
نیرزد به آن دم که دل آرزو
به چیزی نمود و نشد زآن او

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
بوآلو شاعر گویای مغرب
حکیم بخرد دانای مغرب
در این نکته چه خوش گفت این سخن را
که بس خوش آمد از این نکته من را
که اندر چارپایان چرایی
و یا ماهی و مرغان هوایی
ز هر تیره گروه نسل حیوان
ندیدم ابلهی مانند انسان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شنیدم نویسنده ای در قدیم
نویسنده پاک رأی و حکیم
گزیده یکی چامه انشا نمود
شه عصر از آن نامه رسوا نمود
گرفت آن هجانامه آنسان رواج
که شه را درون شد به سر بیم تاج
بفرمود کآن نامه ها سوختند
لب آن نویسنده را دوختند
بر شه بسی نامه آتش زدند
بدش آتش قهر آبش زدند
قضا را در آن دم یکی تند باد
به دامان شه مشتی آتش نهاد
شه از آن بلا راه رفتن گرفت
ولیکن یکی میخش دامن گرفت
مر آن شاه را میخ بر تخت دوخت
نگهداشت تا آن که بر تخت سوخت
سراپرده و تخت شه هر چه بود
گرفت آتش و زور آتش فزود
به ده ثانیه یکسر آن بارگاه
بیفتاد در چنگ آتش چو شاه
به فکر شه آنگه نبد هیچ کس
تمامی به فکر خود از پیش و پس
کس از خویش بر شه نپرداختی
در آن دم کسی شاه نشناختی
بر مردم آن روز سخت و سیاه
همه گونه بد فکر جز فکر شاه
زبانه کشان آتش از قول شاه
چنین ز آن نویسنده بد عذرخواه
که گر نامه های تو افروختم
به جبرانش این بس که خود سوختم
اگر دوختم من لبانت به سیخ
کنون دوختم جان خود را به میخ
نویسنده بر هر که آهش گرفت
شه ار بود بر تخت آتش گرفت

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
بهارا به پاییز ما دیده دوز
ز کلک تموزین دی وی بسوز
ملک را ز ما نیز این نکته گوی
که پیش آمده ملک نبود نکوی
شها صفحه غرب اقلیم تو
بیندیش زانگه که افتد گرو
به پاداش این جمله باد گران
که آورده این سان ز ری بس خزان
رخ ما شده زرد زین باد زرد
ازین باد شد خاک ما را به سر
خود این ملک غربت به زر می برند
ز کشورفروشان دون می خرند
هوا تیره گردید در این محال
ز باد جنوب و ز باد شمال
بلند است ابر ره از هر کنار
هم اندر یمین و هم اندر یسار
سویی رعد پلتیک در غرش است
هم از سوی دیگر ز زر بارش است
اهالی همه خواب و غفلت زده
خمار زرین باده در میکده
ز باران بیگانه آغشته اند
همه پیرو اجنبی گشته اند
یکی بنده بند روسان شده
دگر پای بند پروسان شده
نهان گشته خورشید خاور نشان
در این گیر و دار از زمین و زمان
نشان های خود جمله برداشتند
سپس آن بیگانه بگذاشتند
همی دانم ای شاه شمس شموس
بباید زمانی که روس و پروس
به رسم نبرد فتنه برپا کنند
مر این سو زمین را اروپا کنند
سپس تیر و توپ و خدنگ و تفنگ
بپاشند هر سو بر آیین جنگ
بسی قتل و غارت نمایند بر
مر آن مردمی را که دارند زر
سپس خویشتن هیچ نی باختند
شهیدان شهوت بسی ساختند
در این ره کجا کشته بنهاده اند
ز ایرانیان بود ار داده اند
کجا رزمگه خاک از آن شده
خراب ار شده ملک ایران شده
اگر اقتدار است آنان برند
وگر افتخار است ایشان برند
فقط پس هوس دونی و گمرهی
بماند بر ایرانیان تهی
بود تیره ما را افق آنچنان
که مر عاجز است از بیانش زبان
شهنشه خود این گر تماشا کند
شهنشاهی خویش حاشا کند
ملک احمدی نامدار جهان
ز تو ننگ باشد شهی این چنان
ترا گیتی ای شاه خوش آفرید
ولی این شهی زشت بهرت گزید
نشایسته تو شاه ایران شدی
نگهبان این ملک ویران شدی
ایا خسرو کشور پاک جم
ترا کشوری بایدا چون ارم
نه این خاور دوزخی مردمان
که تاریخشان باید این داستان
خلاصه چنین گشته بد بخت ما
کنون چاره کار هان شود بخت ما
گر از من بپرسد کسی بی درنگ
نگر گویم ار گویمش چاره جنگ
کنون چاره ما به جز جنگ نیست
چه روی سیاهی دگر رنگ نیست
همه ما که بایست کشته شویم
به دست دو دسته دو دسته شویم
مرا این ملک را ای شها رزمگه
نبایستی آخر نمودن نگه
چه بهتر که از بهر ایران زمین
به پا گردد این داستان این چنین
همی گر بجنگم به خود این زمان
ببایستی اول شهریار از میان
یکی بیرق شیر و خورشید نر
بباید شدن هادی ما نه زر
ولیکن کنون جمله زر دیده اند
پسندیده وی پسندیده اند
ایا غربیان مبارک نژاد
شما را چرا شوم گشته نهاد
گر ایران زمین است این مرز و بوم
ز چه دست روس و پروسند عموم
ایا دیو دینان دون دغل
شما را چه در سر بود زین عمل
هم از سایه شوکت شهریار
بر آرمتان ای نابه کاران دمار
مرا نیز باشد بیانی چو سام
به عنوان وی بس سپاه کلام
به میدان کاغذ چه کلکم نهم
مانور سپاه خود آنگه دهم
شما ای سران سپه ساز خصم
مر این نیست بستوده آیین و رسم
ایا بنده گیران خود زر خرید
قلم برکشیدم علم درکشید
کجا می گذارند که بلوا کنید
سپس غارت ملک دارا کنید
من آن رزمخواه جبلی منم
همان عشقی جنگ ملی منم
بود مار بر سنگ و سنگم به چنگ
بسی ننگ باشد کنونم درنگ
ولی ار خود آنم کنم بندگی
به بیگانگان ننگم است زندگی
الا ای شه اقلیمت ایران زمین
بپرورده دشمن بسی در کمین
وطن گشته بی کس از این ناکسان
که باشد عیان هر کجا چون خسان
چو نیکو مرا خامه ام این نوشت
که بیگانه به از خود بدسرشت
شها اندرین نامه چاکر نیم
ترا بنده پاک است منکر نیم
همه مر بر این ریشه اند و بطون
ولی اهرمن پیشه باشند چون
همه شیوه شهرتی چیده اند
مر آیین عشقی نه بگزیده اند

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
این شنیدستم که عیسی مرده ای را زنده کرد
مرده ای را زنده کرد و نام خود پاینده کرد
نیم گیتی شد مسخر از طریق دین او
شد جهان آیینه دار چهره آیین او
هر دو فرسخ یک کلیسایی به پا بر نام او
گشت تاریخ همه تاریخ ها ایام او
وقف شد یکشنبه ها از بهر نام نیک او
روز و شب ناقوس ها گوینده تبریک او
الغرض در مردم از سیبری تا آمریک
دایما تعظیم و تکریم است بر آن نام نیک
گر حکیمی مرده ای را زنده سازد اینچنین
بهر او تکریم و تعظیم است در روی زمین
بهر فردوسی چه باید کرد کو از کار خویش
یعنی از نیروی طبع و معجز گفتار خویش
مرده فرزندان چندین قرن ایران زنده کرد
از لب آموی تا دریای عمان زنده کرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آنکو نموده است استیضاح از جهان
اکنون ز وی کنند ستیضاح ابلهان
گویند از چه ناصرالاسلام این همه
   حبیب می کند انگشتی در دهان
پاسخ دهد ز حالت امروز مملکت
حیرت زده همی نهم انگشت بر زبان
گویند از چه روست که همواره خفته او
پشت حبیب ز اول شب تا سحرگهان
گویند مگر تو این نشنیدی که در وطن
جنگ است گشته ام عقب سنگری نهان
گویند رسم جنگ ندانی چه می کنی
گوید که داده اند نشانم نظامیان
بنگر چگونه ز آتش ظالم درازکش
بنموده بس که مهر زنم تیر بر نشان
گویند عقب نشست کماندان ز سنگرش
تو زان خود چگونه نجنبیده تا به هان
گوید که من به سنگر خود پشت چون کنم
ترسم که از عقب بخورم تیر ناگهان
گویند هیچ تا بکنون تیر خورده ای
گوید چرا چرا دو هزاران تا به هان
گه تیر می زنیم و گهی تیر می خوریم
گه پشتمان به زین و گهی زین به پشتمان
باشم وکیل و ناصرالاسلام ملتم
کافر شود هر آن که برد بد به من گمان
عشقی اگر تو مرد مسلمان و مؤمنی
بر صحت حمل کن همه اعمال مؤمنان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
خری از گلستان باغی گذشت
بسی گل به ره دیده وقعی نهشت
نسنجید کآن جلوه گل ز چیست
نفهمید فریاد بلبل ز کیست
رسید او به جایی که ره تنگ بود
بسی شاخه در راه آونگ بود
طبیعی است بر جسم آن شاخسار
بدانسان که گل بود بد نیز خار
سر خر در آن شاخه ها گیر کرد
بسی سر برآورد و سر زیر کرد
سر و روی وی اندر آن شاخسار
بیازرد و گلگون شد از زخم خار
بیا بنگر اینک خر بی تمیز
که وقعی نمی هشت بر هیچ چیز
هر آن خار بر گردنش می نواخت
بر آن خیره می گشت تا می شناخت
مدام از دم آن حذر می نمود
بر آن عاجزانه نظر می نمود
چو بر خر ز گل هیچ زحمت نبود
نمی دید گل نیز دارد وجود
سرودم از این ره من این داستان
که بینم در این کشور باستان
رجال خیانتگر آنسان خرند
که بر اهل فضل و هنر ننگرند
ز آزار هر کس حذر می کنند
بر او با تواضع نظر می کنند
وزین روی جمعی تبه کارها
هیاهوچیان ملت آزارها
در این دوره هر یک مقرب شدند
همه صاحب کار و منصب شدند
ولی همچو گل هر که خوشرنگ و بوست
به صورت نکوی و به سیرت نکوست
حکیم و سخندان و عالم بود
گناهش همین بس که سالم بود
به او می ندارند هرگز نظر
بدین جرم کورا نباشد ضرر

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
به لندن کرد نطقی لرد معروف
کزو یک ملتی گردیده مشعوف
برای موطن جمشید و سیروس
خورد آن ناطق مشهور افسوس
چنان می سوزدش دل آن یگانه
که صاحب خانه ای از بهر خانه
گهی با روس بندد عهد و پیمان
به قصد این که گیرد خاک ایران
کند اشغال از بوشهر تا رشت
بگیرد کوه و صحرا و در و دشت
وزیری را کند تطمیع و تهدید
امیری را کند از شهر تبعید
برد خدام ملت را اسیری
کند از خاینین دستگیری
گهی چون بی وفایانش همی خواند
گهی از جنس ایرانی سخن راند
گهی گسترده خوان نعمت از زر
که ایران را زند آذر در آذر
بگیرد خاینین را او در آغوش
که ملک جم شود ناامن و مغشوش
صلاح این طور می داند که ایران
شود مستملکاتی ز انگلستان
ولی خفته است در ایران بسی شیر
کجا گردن نهند در زیر زنجیر
ز صفاری ز سلجوقی و دیلم
نگویم ز آل بویه بیش یا کم
شه اسماعیل و شه طهماسب دیده
چو شه عباس مردی پروریده
اگر سام و نریمان شد فسانه
ز نادر کی توان جستن بهانه
که ایران شیر نر بسیار دارد
هژبر حمله ور بسیار دارد
تهی هرگز از آنان ملک جم نی
که شیرانش برند از دشمنان پی
دلیران وطن همت گمارند
به حلقوم اجانب پا گذارند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به پندار دانای مغرب زمین
پدیدآور پند نو داروین
زمانه ز میمون دمی کم نمود
سپس ناسزا نامش آدم نمود
اگر آدمیت بر این بی دمی ست
دمی کو که من عارم از آدمی ست
چو اجدادم ای کاش میمون بدم
که در جنگلی راحت اکنون بدم
مرا آفریدند انسان چرا
چرا آفریدند این سان مرا
اگر پشه ای بودم اندر هوا
اگر اشتری بودم اندر چرا
بدم گر که مور لگد خورده ای
و یا کرم بی قوت افسرده ای
اگر کند دندان شغالی بدم
اگر گرگ آشفته حالی بدم
از این نیک تر بد که انسان شدم
معذب ترین جنس حیوان شدم
تو ای مرغ آسوده در لانه ای
خوشا بر تو مرغی و انسان نه ای
گرازا تو بر طالع خود بناز
که ناگشتی انسان و گشتی گراز
تو ای بدترین جنس انسان بشر
ز حیوان درنده درنده تر
نه روباهی اما به موذی گری
ز روبه صد اندازه موذی تری
تویی گو که عقرب نیم پیش خود
ولی همچو عقرب زنی نیش خود
من ای قوم جنس شما نیستم
دو پا دارم اما دو پا نیستم
نه ازتان فزونم نه ازتان کمم
که من نیز مثل شما آدمم
ولی چون شما پست و دون و پلید
جهان آفرین مر مرا نافرید
هراکلیت را بس ز مردم گزند
رسیدی همی گفت مردم سگند
من آن آدمی بر سگان اجنبی
چو در قوم غدار فاسق نبی
سگ ار اجنبی دید عوعو کند
مرا نیز این قوم دون هو کند
همین قصه اکنون بود حال من
که عوعو نمایند دنبال من
کسانی که اکنون مرا هو کنند
سگند اجنبی دیده عوعو کنند
چه غم دشمنان گر مرا هو زنند
ولی دوستان از چه نارو زنند
تأسی به خصم دنی می کنند
به من دوستان دشمنی می کنند
گر این دشمنی از حسد می کنند
قسم بر رفاقت که بد می کنند
من این نوع خود ناپسندیده ام
بسی رنج دیدم که رنجیده ام
مرا گرچه طبعی ست پراقتدار
چو من دیده کم دیده روزگار
به هر نکته طبعم گمارم به کار
بود وصفش ار یک نماید هزار
ولی از پی ذم نوع بشر
همین دم بریده دنی جانور
کند هرچه کوشش فزاید به کار
نیادم سراید یکی از هزار
نجویم یکی ناسزا در کلام
کلام است در ذم او ناتمام
به ناچار نوع بشر خوانمش
همین نام را ناسزا دانمش
کجا ناسزا آدمی را سزاست
بر ناسزا آدمی ناسزاست
بر این دم بریده دنی جانور
چه فحشی دهم به ز نوع بشر
همه فحش ها بهر آدم کم است
که فحش همه فحش ها آدم است
به پندار عشقی ز نوع بشر
نباشد به قاموس فحشی بتر

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
مرحبا ای کوهی نیکو نهاد
لشخوران مردند کوهی زنده باد
آفرین بر خامه حقگوی تو
مرحبا بر چشم و بر ابروی تو
این یکی می گفت هی با آن یکی
تازه گشته کوهی ما عینکی
پای کوهی لایق پوتین بود
کی سزای گیوه چرکین بود
از چه کوهی  لات و دشتی  پولدار
کوه بالاتر ز دشت است ای نگار
تو یخه چرک آن یکی بسته فکل
تو پیاده او نشسته در هتل
من تو را آیم دلیل ای با خدا
تو برو دعوی جمهوری نما
لشخوران گفتند پولت می دهیم
سر خط رد و قبولت می دهیم
دشمن خود هستی ای خانه خراب
از چه رو دادی به آنها این جواب
جان من کم غصه بهر ما بخور
شیخنا رو کربلا خرما بخور
گر که می دادند آنها بر تو پول
داشتی گر عقل می کردی قبول
پس به لشخورها تو مهمان می شدی
هم وکیل شهر کرمان می شدی
داش کوهی ای خدا مرگت دهد
ای درخت لخت حق برگت دهد
تو سری خور تا که دیگت سر رود
حرف حق گو تا که جانت در رود
هی ز آقای مدرس  مدح کن
هی ز آقای ستاره  قدح کن
از اقلیت بکن توصیف ها
از وطن خواهان بکن تعریف ها
هی به سمت آشتیانی ها برو
هی سراغ بهبهانی ها برو
هی بگو تو کازرونی  زنده باد
حایری زاده  بگو پاینده باد
هی بگو تو کازرونی  زنده باد
باد پشتیبان آقای زعیم 
از سفاهت تکیه بر ملت بکن
خویشتن را مایه ذلت بکن
پول و سور و عیش و نوش از دیگران
تو برای خویش الرحمن بخوان
روز و شب له له بزن از تشنگی
کنج غربت جان بده از گشنگی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
چراغ الذاکرین آن مرد جیغو
کند در مجلس شوری هیاهو
چراغ الذاکرین مانند زاغ است
گمان دارد که مجلس مثل باغ است
نماید جیر و ویر نابه هنگام
دهد بر حامیان ملک دشنام
همه دانند خوب این هوچی لوس
ز شه زر خواست اما گشت مأیوس
همه دانند خوب این روضه خوان است
که مزد روضه او یک قران است
اگر اولادهای شمر ملعون
دهند از مزد روضه پول افزون
برای شمر او خواند ثناها
برای آن لعین گوید دعاها
غرض اینست بر این آدم لوس
دهند ار پول خواند روضه معکوس
دو سال قبل این هوچی آرام
به سردار سپه می داد دشنام
گرفتند و دو سه سیلی زدندش
که تا ایمن بمانند از گزندش
فرستادند او را شهر سمنان
به سردار سپه با آه و افغان
نوشت او کاغذ با آب و تابی
تملق گفت و دادندش جوابی
بیاوردند او را سوی تهران
بدادندش خسارت بیست تومان
چو رفت این بیست تومان توی جیبش
بشد آن مبلغ عالی نصیبش
به سردار سپه مداح گردید
همه چیز ورا دیگر پسندید
نوشت این مرد آزادی پرست است
شکست او به آزادی شکست است
بدو گفتند یاران صمیمی
چه هست این حرف و آن حرف قدیمی
چرا حرف تو هر روزی به رنگی ست
مگر مغز تو چون توت فرنگی ست
ز یاران این ملامت ها چو بشنفت
جواب دوستان را این چنین گفت
به سردار سپه من زشت گفتم
به رشوت بیست تومانی گرفتم 
به او بد گفتم و داد او به من بیست
اگر خوبش بگویم حق من چیست
بداعی بیست تومان داده سردار
نیم زین گنج دیگر دست بردار
دگر دنباله مسلک نگیرم
که تا زو بیست تومان ها بگیرم
چرا زیرا که بنده گشنه هستم
که حمالی نمی آید ز دستم
تملق گویم و گیرم اعانه
خرم سر چشمه من یک باب خانه
دعا گویم به نام نیزه بازی
خورم با چای نان پادرازی
به پولداران کنم خدمتگزاری
نمایم لقمه ای نان کوفت کاری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
یکی را ز تن جامه در دزدگاه
بکندند از کفش پا تا کلاه
پس آنگاه آن روز تا شب دوید
که تا بر دهی نیمه شب در رسید
بشد در سرای خداوند ده
که چیزی مرا ای خداوند ده
که تا پوشد اندام خود این غلام
بد اندر دهانش هنوز این کلام
که آن خواجه خدمتگزاران بخواست
بگفتا کنون کاین غلامی ز ماست
سحرگه به بازارش اندر برید
فروشید و نقدینه اش آورید
چو آن بینوا این سخن برشنفت
سر از جیب حیرت برون کرد و گفت
بگفتم غلامی که تن پوشی ام
نگفتم غلامم که بفروشی ام
دلم بس ز کردار آن خواجه سوخت
که ما را به نام غلامی فروخت
نوشتم من این قصه را یادگار
که تا یاد دارد ورا روزگار

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
خیال خواجگیت بود بر تمام جهان
شدی ز خانه خود هم جواب چشمت کور
جزای نیت زشت تو هست این که چنین
ز هر کنار شوی طرد باب چشمت کور
شدی ز خوی بد و فعل زشت و نیت شوم
در آتش ستم خود کباب چشمت کور

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
در قرن بیستم بشود آدمی سوار
بر آهنی پرنده دل آکنده از بخار
وآنگه رهی که ما به دوسالش کنیم طی
او در هوا دو روزه از آن را کند گذار

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای بشر مظهر ظرافت شو
نه ز سر تا به پا قباحت باش
مرضی مانع شرافت توست
در پی رفع این نقاهت باش
وین تعدی است بر حقوق بشر
از پی دفع این جراحت باش
عید خون گیر پنج روز از سال
سیصد و شصت روز راحت باش

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
امان از خویش را بی خانه دیدن
خود اندر خانه بیگانه دیدن
سپس بیگانه بی خانمان را
به جای خویش صاحبخانه دیدن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای دغل با همه کس ناکسی اظهار مکن
ناکسی باش ولی با کسی اظهار مکن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مکش که بیهده این نقش می کشی نقاش
که خون بگریی اگر پی بری به احوالم
چه حاجت است پس از من بماند این تمثال
فلک چه کرد به من تا کند به تمثالم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
الا ای مرگ در جانم درآویز
که جام عمر من گردید لبریز
چسان من زنده مانم ملک ایران
به سر گیرد دوباره دور چنگیز

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای یار لطیفه گوی مرشد
با آن همه منطق چرندی
کابینه نیم بند خواندی
این دولت آبروی مندی
دیدی که به رغم گفته تو
شد دولت شصت و چاربندی
از من تو بگو به مرشد خود
کای خاین صدهزار فندی
گویا تو خیال کرده بودی
با این سخنان ریشخندی
کابینه کند سقوط و از نو
چون بز بپری تو بر بلندی
زین پس تو به این خیال آن به
در خانه بمانی و بگندی
آن زن که عفیف و بی کمال است
ز آن عالمه لوند بهتر
آن میوه که بو ندارد اصلا
زآن میوه که کرده گند بهتر
زآن دولت عهد با عدو بند
کابینه نیم بند بهتر
آن زن که نجیبه و عفیف است
در خانه نشسته باد بهتر
بر خود در خلوت و ره غیر
بگشوده و بسته باد بهتر
ور بند از ارش نیست محکم
آن بند گسسته باد بهتر
گفتی که زن نجیبه باید
در خانه نشسته کم خروشد
آن زن که نجیبه است با کس
از خانه برون همی نجوشد
هرجا که رود تو مطمین باش
در حفظ خود او نکو بکوشد
و آن زن که لوند بود برعکس
پند و سخن تو کی نیوشد
هم عصمت خود دهد به رندان
هم آبروی تو را فروشد
آن به که زن لوند خانه
بنشیند و خون دل بنوشد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
عشقی ار مجهول چون اسرار عالم زیستی
هر کسی گردد به گرد تو ببیند چیستی
خواهی ار چون نقطه سرگردان تو عالم شوند
هستی خود را بپوشان در لباس نیستی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دانه با خاک چو پیوست سری پیدا کرد
هر که شد خاک نشین برگ و بری پیدا کرد
تا پریشان نشوی راه به مقصد نبری
بیضه چون جامه فرو ریخت پری پیدا کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اعلان زوال سیم و زر خواهم داد
دولت همه را به رنجبر خواهم داد
یا افسر شاه را نگون خواهم کرد
یا در سر این عقیده سر خواهم داد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مر تو را ای مرد زن خوش سایه است
لاجرم چون سایه اقبالت کند
هر چه دنبالش کنی بگریزد او
هر چه بگریزی تو دنبالت کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
نازم به گوی بازی مردان انگلیس
خم گشته پشت دهر ز چوگان انگلیس
ایران و هند و تازی و سودان و ترک و چین
افتاده همچو گوی به میدان انگلیس

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عشقی به خدا همان که می گفت خدای
از عشق وطن سرشت آب و گل من
چون کالبدش ز پای تا سر دیدم
عشق همه چیز داشت جز عشق وطن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مرا عزاست نه عید این چه عید قربان است
که گوسفند وطن زیر تیغ خصمان است
الان که عید من امروز نیست چون قربان
شوم پی وطن آن روز عید قربان است
مرا به جامه عیدی مبین دلم خون است
درون خانه عزا و برون چراغان است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
سوگند به مردی ار پی زر گردم
نامردم اگر ز گفته ام برگردم
خوانند مرا همسر قارون و روچلد
گر زآنکه کلانترین توانگر گردم
بگذار ادیب بی بضاعت باشم
با سعدی و شکسپیر همسر گردم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل پر خون من را کس ندارد
سر مجنون من را کس ندارد
همه کس را ز گردون دل کباب است
ولی گردون من را کس ندارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
این ملک یک انقلاب می خواهد و بس
خونریزی بی حساب می خواهد و بس
امروز دگر درخت آزادی ما
از خون من و تو آب می خواهد و بس

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مرا اگر زر و سیم و ثروت دنیا
بر آنچه هست تسلط دهند و چیره کنند
تمام برگ درختان گر اسکناس شود
تمام ریگ بیابان اگر که لیره کنند
گر آسمان همه زر گردد و به من بخشند
سپس به گنجه ام افلاک را ذخیره کنند
بدین نیرزد هرگز که مردم از چپ و راست
به چشم نفرت بر من نگاه خیره کنند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
من این پیری جوانی را نخواهم
بمیرم زندگانی را نخواهم
چو نام نیک باشد زندگی چیست
چو باقی هست فانی را نخواهم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -