cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
چو این منظومه آفاق سرتاسر منظم شد
همانا فارغ آفاق آفرین از نظم عالم شد
روان فرمود از انوار أنجم بر زمین روحی
که آخر رشته ای زان روح ارواح مکرم شد
بدان روح عمومی سایه ای از پرتو یزدان
نخستین مرتبت آن روح اندر قلزم و یم شد
پس از تولید اجسام نباتی در بن دریا
درون ابر رفت و بر زمین بنشست و شبنم شد
چو اشک آسمان شد او بشد چشم زمین روشن
درون در چشمه ها گردید و کوه و دشت خرم شد
پس از تولید اجسام نباتی سر ز حیوان زد
روان بخشید بر هر جسم بی جانی که توأم شد
تجلی کرد در هر عضو هر گون جانور آخر
گهی چنگال آهو گشت و گه چنگال ضیغم شد
همین سان تا به جلد جانورها دو پا آمد
نمی دانم چه با این دم بریده کرد کآدم شد
کشید از جنگل و از غار بیرونشان به یکدیگر
شناسانید فردا فرد و جمعیت فراهم شد
سپس کرد آشیان در مغز هر پرمغز انسانی
سوی هرکس که پر زد صاحب اقلیم و پرچم شد
به خواب داریوش آمد پریشان شد خیالاتش
نه هشت آسوده اش تا تاجدار کشور جم شد
قرین در قرن دارا شد به ذوالقرنین اسکندر
ره دارایی دارا زد و دارای عالم شد
هم آن در شد به نوشروان و نوشین شد روان او
شد آن تسلیم سلمان تا مسلمانی مسلم شد
سپس برد از حریم یزدگردی حرمت شاهی
چو او با محرم بیت الحرام کعبه محرم شد
فتاد اندر سر پرشور برخی جنگجویان زان
گهی همدوش قارون گشت و گه هم دست رستم شد
چو ظاهر گشت بر نادر جهانا گشت از او ظاهر
چنان کان یل ز چوپانی به سلطانی مصمم شد
همین روح الغرض با هرکه در هر کار شد همره
ز تأییدات وی بر همگنان خود مقدم شد
به هر ملت که پیدا گشت از آن بیم فنا گم شد
ز هر جمعیتی کم گشت از آن بخت بقا گم شد
کنون قرنی ست ز ایران گم شدست این روح کاین گونه
بنای ملک در هم گشت و نظم قوم بر هم شد
مر ایزد را سپاس از بعد از آن کز غیبتش ایران
همه اندوهگین صحنه سراسر پرده غم شد
پی تجدید فیروزی نسل پاک ساسانی
مهین سید ضیاء الدین خجسته صدر اعظم شد
شد او اندر شجاعت آن کزو درمانده ضیغم شد
شد او اندر سخاوت آن کزو شرمنده حاتم شد
ندانم این طبیب اجتماعی را چه درمان شد
کزو صد ساله زخم مهلک این قوم مرهم شد
من اضمحلال ایران را به چشم خویش می دیدم
کنون در مغز استقلال این کشور مجسم شد
ملک محکم سزد قدر تو محکم رای را داند
کش از احکام تو بنیان سست ملک محکم شد
تو فوق العاده مافوقی به فوق العادگان یکسر
ز فوق العادگی ات فوق فوق العادگان خم شد
چنان تاریخ ایران شد ز تاریخ تو تاریخی
که این تاریخ تاریخی ترین تاریخ عالم شد
که می پنداشت ایران را منظم سازد ایرانی
به نام ایزد کنون با دست ایرانی منظم شد
ببین عشقی که هر کابینه را نفرین نمود اینک
چسان در مدح این کابینه قدرت مصمم شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نام دژخیم وطن دل بشنود خون می کند
پس بدین خون خوار اگر شد روبه رو چون می کند
آن که گفتی محو قرآن را همی باید نمود
عن قریب این گفته با سرنیزه مقرون می کند
وای از این مهمان که پا در خانه ننهاده هنوز
پای صاحب خانه را از خانه بیرون می کند
داستان موش و گربه است عهد ما و انگلیس
موش را گر گربه برگیرد رها چون می کند
شیر هم باشیم گر ما روبه دهر است او
شیر را روباه معروف است مغبون می کند
هیچ می دانی حریف ما چه دارد در نظر
این همه خرج گزافی را که اکنون می کند
انگلیس آخر دلش بهر من و تو سوخته
آن  که بهر یک وجب خاک این قدر خون می کند
آن قدر می دانم امروز ار که بر ما داده پنج
غاز فردا دعوی پنجاه میلیون می کند
دانم آخر جمله ما را به ملک خویشتن
بی نصیب از آب و خاک و دشت و هامون می کند
آن که در افریک بر ریگ بیابان چشم داشت
چشم پوشی از دیار گنج قارون می کند
دزد رهزن دزد نادان است راحت پشت میز
دزد دانا دزدی از مجرای قانون می کند
گوش آوخ ندهد این ملت بدین ها ور دهد
گوش از این گوش از آن گوش بیرون می کند
طبع من مسیول تاریخ است و ساکت مانم ار
هان به وجدانم مرا تاریخ مدیون می کند
ورنه می دانم در احساسات این بی حس نژاد
گفته های من نه چیزی کم نه افزون می کند
ملتی کاو مرده در تاریخ و اینش امتیاز
نعش خود با دست خود این مرده مدفون می کند
ملتی کز دادن تن با کمال امتنان
بر اسارت خصم را از خویش ممنون می کند
ملتی کاو باز قرن بیستم بر درد خود
چاره با ختم و دعا و ذکر و افسون می کند
ملتی کآلوده تریاک باشد صبح و شام
دایم آگنده دماغ از گند افیون می کند
ملتی کاو با چو من پور عزیز این وطن
آنچه با یوسف نمود از بخل شمعون می کند
ملتی کاو روز و شب بر خون خود شد تشنه لب
دشمنان را دعوت از بهر شبیخون می کند
ملتی کز هر جهت بهر زوال آماده است
صرف احساسات من احیا ورا چون می کند
خود نه تنها خلق دنیا جملگی در حیرت اند
حیرت از اوضاع ما خلاق بی چون می کند
ز آسمان نارد ملک ناچار یک مشت دنی
ز اهل این ملک آمر این ملت دون می کند
گشته است اسباب خنده گریه بر حال وطن
بیشم از حال وطن این نکته محزون می کند
ای خدا جای تشکر چشم زخمم می زنند
چشم من هم چشمی ار با رود جیحون می کند
آن خیانت ها که با ایران وزیران می کنند
بارها بدتر به من این سفله گردون می کند
یأس من زین قوم تا اندازه ای باشد به جا
طبع من بی جاست کز اندازه بیرون می کند
عشقی از عشق وطن آن سان مجرب شد که این
کهنه دیوانه جنون تعلیم مجنون می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خلقت من در جهان یک وصله ناجور بود
من که خود راضی به این خلقت نبودم زور بود
خلق از من در عذاب و من خود از اخلاق خویش
از عذاب خلق و من یارب چه ات منظور بود
حاصلی ای دهر از من غیر شر و شور نیست
مقصدت از خلقت من سیر شر و شور بود
ذات من معلوم بودت نیست مرغوب از چه ام
آفریدستی زبانم لال چشمت کور بود
ای چه خوش بود چشم می پوشیدی از تکوین من
فرض می کردی که ناقص خلقت یک مور بود
ای طبیعت گر نبودم من جهانت نقص داشت
ای فلک گر من نمی زادی اجاقت کور بود
قصد تو از خلق عشقی من یقین دارم فقط
دیدن هر روز یک گون رنج جوراجور بود
گر نبودی تابش استاره من در سپهر
تیر و بهرام و خور و کیوان و مه بی نور بود
گر بدم من در عدم استاره عورت نبود
آسمانت خالی از استارگان عور بود
راست گویم نیست جز این علت تکوین من
قالبی لازم برای ساخت یک گور بود
آفریدن مردمی را بهر گور اندر عذاب
گر خدایی هست ز انصاف خدایی دور بود
مقصد زارع ز کشت و زرع مشتی غله است
مقصد تو زآفرینش مبلغی قاذور بود
گر من اندر جای تو بودم امیر کاینات
هر کسی از بهر کار بهتری مأمور بود
آن که نتواند به نیکی پاس هر مخلوق داد
از چه کرد این آفرینش را مگر مجبور بود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ز اظهار درد درد مداوا نمی شود
شیرین دهان به گفتن حلوا نمی شود
درمان نما نه درد که با پا زمین زدن
این بستری ز بستر خود پا نمی شود
می دانم ار که سر خط آزادگی ما
با خون نشد نگاشته خوانا نمی شود
باید چنین نمود و چنان کرد چاره جست
لیکن چه چاره با من تنها نمی شود
تنها منم که گر نشود حکم قتل من
حاشا چنین معاهده امضا نمی شود
گر سیل سیل خون ز در و دشت ملک هم
جاری شود معاهده اجرا نمی شود
مرگی که سر زده به در خلق سر زند
من دربه در پی وی و پیدا نمی شود
ایرانی ار به سان اروپاییان نشد
ایران زمین به سان اروپا نمی شود
زحمت برای خود کش که خود به خود
اسباب راحت تو مهیا نمی شود
کم گو که کاوه کیست تو خود فکر خود نما
با نام مرده مملکت احیا نمی شود
من روی پاک سجده نهادم تو روی خاک
زاهد برو معامله ما نمی شود
ضایع مساز رنج و دوای خود ای طبیب
دردی ست درد ما که مداوا نمی شود
مرغی که آشیانه به گلشن گرفته است
او را دگر به بادیه مأوا نمی شود
جانا فراز دیده عشقی است جای تو
هرجا مرو ترا همه جا جا نمی شود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای بلهوس تراست به سر گر هوای لر
یا آن که گشته تنگ دلت از برای لر
رو کن دمی به سوی شهر بروجرد از صفا
بنگر به کوه و دشت و بیابان جفای لر
منعم به کوه و دشت و بیابان غریب نیست
جز آن دمی که خانه کند در سرای لر
من خود شدم به شهر بروجرد در بهار
وقتی که بود موسم نشو و نمای لر
یک دم نشد که بی سر خر زندگی کنم
در بوستان ز اول شب از صدای لر
گر سر چو عوج بن عنق  ایدون زنی به چرخ
دستت نمی رسد که بگیری تو پای لر
پشم تمام گله ایران و هند و چین
مشکل کند کفاف کلاه و قبای لر
از دست مال خویش دهد لرد یکسره
در لندن ار که بشنود آواز نای لر
کرد ار هزار مرتبه غارتگری کند
خواهد درآورد کمکی از ادای لر
دزد عراقی و عرب و کرد و بختیار
باید به دیده سرمه کند خاک پای لر
مشکل که خلق زنده ز لر جان به در برند
رحمی مگر به خلق نماید خدای لر
لر بی گناه شهره به غارتگری ست ز آنک
غارتگران ملک شده پیشوای لر
آنکو خورد به نام وزارت حقوق خلق
یارب تو مبتلاش نما بر بلای لر
آنکو برد به اسم وکالت حقوق مفت
زین ملت فقیر کنش مبتلای لر
یک بنده خدای بماندی به جای اگر
بودند این وزیر و وکیلان به جای لر
می نشنوند ناله این ملت فقیر
یارب به گوششان برسان پس صدای لر
شاید که سر ز خواب تنعم برآورند
بدهند بلکه خاتمه بر پرده های لر
شاید نظر به خاک لرستان کنند باز
بینند حال مردم زار از جفای لر
هرگز لر تمام عیاری ندیده کس
جز یک نمونه ای ز نماینده های لر

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گرسنه چون شیرم و برهنه چو شمشیر
برهنه ای شیر گیر و گرسنه ای شیر
برهنه ام دستگیری ام نکند کس
دست نگیرد کسی به برهنه شمشیر
من دم شیرم به بازی ام نگرفتند
کس نه به بازی گرفته است دم شیر
گرسنه از درد دلش همچو تهی طبل
شهر خبر سازد ار نماید تقدیر
طبل تهی را بلند آید آواز
گرسنه را ناله بیش باشد تأثیر
عزت نفسم نگر که هست خوراکم
خون دل و اشک چشم و چشم دلم سیر
مرده شو این مرده دوست مردم ببرد
گشته فقط حب مرده درشان تخمیر
بی سر و وضعم چو اغلبی ز حکیمان
گرسنه ماندم چو اکثری ز مشاهیر

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
در سر پیری برهنه پا بد مولییر
گاو بدزدید در شباب شکسپیر
زنده در آتش برونو را بفکندند
مرده وی را کنند این همه تکبیر
بن جبرول آن همه ز خلق ستم دید
شد روسو در عهد خویش آن همه تحقیر
از پی تجلیل نامشان نک میلیون
میلیون اصراف می کنندی و تبذیر
من نیز آنگه که می بمیرم و ماند
شهرت من همچو خسروان جهانگیر
آنگه بینند صد کنایه ز هر حرف
سنجند از هر سخن هزاران تعبیر
آن یک اشعار من نماید تخمیس
وین یک گفتار من نماید تفسیر
همچو سگان بینشان پی ستخوانم
جنگ بیفتد فتم من آنگه عجب گیر
ترک سراید که ترک بودست او ترک
شاهد من شرح نظم وقعه ازمیر
هندو گوید که هندوست او هندو
دفتر اشعارش کشف گشته به کشمیر
ژرمن گوید که از من است او از من
هست به برلن از او هزاران تصویر
تاریخ آنگه گوید افسوس افسوس
سود نبرد آن ادیب از این همه تحریر
پستی این عصر گوید ار نه به تاریخ
هیچ ندارند سیر و گرسنه توفیر

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
باری ازین عمر سفله سیر شدم سیر
تازه جوانم ز غصه پیر شدم پیر
پیر پسند ای عروس مرگ چرایی
من که جوانم چه عیب دارم بی پیر
زود به من هر چه می کنی بکن ای دهر
آنچه ز دست آید مباد کنی دیر
از چه بر اوضاع کاینات نخندم
مسخره بازی ست این جهان زبر و زیر
آخر انصاف برده ای فلک انصاف
اندک وجدان ای آسمان مه و تیر
گرسنه من نجل نان مدام خورد خر
برهنه من پوستین خز تن خنزیر

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
سزد ای شام چرخ تیره وش وقتی سحر گردی
نه هر شام و سحر ای تیره گردون تیره تر گردی
چه ظلم است این مدام آسایش آسودگان خواهی
پی آزردن آزردگان شام و سحر گردی
چه عدل است این به کام نیک بختان نوش آشامی
سپس اندر به جان زشت اختران را نیشتر گردی
چه لازم خلقت خوش طلعان و تیره اقبالان
که بی خود باعث ترجیح این بر آن دگر گردی
همانا تا رهم زاندوه وضع زشت این گیتی
سزد ای چشم نابینا شوی ای گوش کر گردی
گناهت ای کبوتر چیست زین رو آفرینندت
که بهر قوت بازی خیره در خون غوطه ور گردی
تو هم جان داری و حیوان حی این گوسفند آخر
چه باعث گشته قوت جان حیوان دگر گردی
چه نیکو گرده طاوس افسر شاهان شدش شهپر
تو ای حیوان چه بد کردی که زیر بار خر گردی
به پاداش چه ای منعم به عشرت در سرابستان
ز غم وارسته در دریای نعمت غوطه ور گردی
به جرم چیست ای مفلس برای لقمه روزی
سحر از در درآیی و بهر سو در بدر گردی
تو ای طفل دو ساله مرده گردون با مشقت ها
چه مقصد داشت آوردت که ناآورده برگردی
به جز رنج ز مادر زادن و رنجوری و مردن
نه خیری از جهان بینی نه از عالم خبر گردی
چه انصاف است این ای دهخدا دهقان به صد زحمت
به پا شد تخم و در آخر تو ارباب ثمر گردی
چه نازی ای توانگر بر خود و بر ضرب دست خود
به زور بازوی مزدوریانارباب زر گردی
بریزی خون سرخ فوجی ای سردار سربازان
که خود در سینه شامل وصله سرخ هنر گردی
کنی پاک از زمین نام و نشان فوجی از انسان
که خود نامی شوی یا از نشانی مفتخر گردی
بپا از گردش چرخ است این دنیای نازیبا
سزد زین ناستوده گردشت ای چرخ برگردی
از این زیر و زبر گردی و بنیان و بن ای گردون
من آن خواهم که از بنیان و پی زیر و زبر گردی
چرا ای بی سر و پا چرخ و دهر بی پدر مادر
ز مادر مهربان تر دایه بر هر بی پدر گردی
تو خود شرمنده گردی ای زمانه از شبانروزت
شب و روز ار که واقف از جنایات بشر گردی
بشر یک لکه ننگی است اندر صفحه گیتی
سزد پاک ای زمین زین دم بریده جانور گردی
تو هم با عنصری  شک نیست از یک عنصری عشقی
چرا او گرد زر گردید و تو گرد ضرر گردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عاشقی را شرط تنها ناله و فریاد نیست
تا کسی از جان شیرین نگذرد فرهاد نیست
تا نشد رسوای عالم کس نشد استاد عشق
نیم رسوا عاشق اندر فن خود استاد نیست
ای دل از حال من و بلبل چه می پرسی برو
ما دو تن شوریده را کاری به جز فریاد نیست
به به از این مجلس ملی و آزادی فکر
من چه بنویسم قلم در دست کس آزاد نیست
رأی من اینست کاندید از برای انتخاب
اندرین دوره مناسب تر کس از شداد نیست
حرف های تازه را فرعون هم ناگفته بود
بلکه از چنگیز هم تاریخ را در یاد نیست
ای خدا این مهر استبداد را ویران نما
گرچه در سرتاسرش یک گوشه ای آباد نیست
گر که جمهوری است این اوضاع برگیر و به بند
هیچ آزادی طلب بر ضد استبداد نیست
قلب عشقی بین که چون سرتاسر ایران زمین
از جفای گلرخان یک گوشه اش آباد نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جهان را دایما این رسم و این آیین نمی ماند
اگر چندی چنین ماندست بیش از این نمی ماند
به چندین سال عمر این نکته را هر سال سنجیدی
که آن اوضاع دی در فصل فروردین نمی ماند
همان گونه که آن اوضاع دیروزی نماند امروز
به فردا نیز این اوضاع امروزین نمی ماند
ببین امروز مردم را به خون یکدگر تشنه
که دیری نگذرد کاین عادت دیرین نمی ماند
بباید روزگار صافی و صلح و صفا روزی
به جان دوستان آن روز دیگر کین نمی ماند
همانا خوی حیوانی ست این آیین خودخواهی
اگر انسان شوند این خلق این آیین نمی ماند
مگو یاسین بود در گوش این خلق خر آوازم
که گر آدم شوند از اصل این یاسین نمی ماند
تو در این خلق عامی عارفی گر زانکه اینان را
تمیزی شد حنایت نزد کس رنگین نمی ماند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در هفت آسمانم الا یک ستاره نیست
نامی ز من به پرسنل این اداره نیست
بی اعتنا به هییت کابینه فلک
گردیده ام که پارتی ام یک ستاره نیست
بر بی شمار مهر فلک پشت پا زدم
خصم چو من فلک زده ای را شماره نیست
عار آیدم من ار به فلک اعتنا کنم
از من به چرخ جز به حقارت نظاره نیست
کشتی ما فتاده به گرداب ای خدا
یک ناخدا که تا بردش بر کناره نیست
بیچاره نیستم من و در فکر چاره ام
بیچاره آن کسیست که در فکر چاره نیست
من طفل انقلابم و جز در دهان من
پستان خون دایه این گاهواره نیست
ای گول شیخ خورده قضا و قدر مطیع
بر طاق و جفت و خوب و بد استخاره نیست
احوال من نموده دل سنگ خاره آب
آخر دل تو سنگتر از سنگ خاره نیست
من عاشقم گواه من این قلب چاک چاک
در دست من جز این سند پاره پاره نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شب به سرم نوبه تاخت روز تب آمد
هر چه در این روزگار روز و شب آمد
رفته ام از دست دسته دسته بس امسال
دست طبیبم به روی نبض تب آمد
هر چه به من می رسد ز دست زبانست
جان من از دست این زبان به لب آمد
کس ز عزیزان عیادتم ننماید
نوبه و تب زنده باد روز و شب آمد
هیچ تعجب ز بی وفایی دنیا
می ننما ای که دایمت عجب آمد
بی سببت کرد عزیز بی سببت خوار
بی سببی رفت آنچه بی سبب آمد
ملت مغلوب حق ندارد هرگز
حق طلبد زآنکه حق لمن غلب  آمد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
بتا نظام دگر ناز و عشوه سازی نیست
که این معامله سربازی است بازی نیست
مکن مداخله در این کار مملکت ای شیخ
که این مباحثه غسل بی نمازی نیست
کلاه خویش نما قاضی این همه قاضی
چه لازم است که اندر خزانه غازی نیست
فریب مهر مخور ای عروس کاین داماد
به جز پی به کف آوردن جهازی نیست
اگر به فکر خرابی خانه شد مهمان
وظیفه تو دگر میهمان نوازی نیست
خود این فضاحت اعمال روز عاشورا
قسم به ذات خدا جزء دین تازی نیست
تو نعش دشمن دین آر مردی ار ورنه
تو خویش نعشی حاجت به نعش سازی نیست
زیاد از آنچه ببایست گفتم و دایم
که جز ضرر ثمری زین زبان درازی نیست
سرم ز سر زبانم فراز دار رود
خوشم که بهتر از این هیچ سرفرازی نیست
تو چون سیاست بازیچه کار دل عشقی 
مگیر ز آنکه دگر عشق بچه بازی نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
امشب آماده یار و بزم و شرابست
گو که همین امشبم ز عمر حسابست
هر شبم از هجر آب دیده روان بود
امشبم از شوق وصل دیده پرآبست
لب به لب میگسارش نازده مستم
آنچه زیادست این میانه شرابست
نقش گل سرخ بر حباب چراغست
خوبی این منظر نکو ز دو بابست
روی فروزان یار و گونه سرخش
حقه آن سرخ گل به روی حبابست
عمر پر از یادگار جور به جور است
عشق فقط یادگار عهد شبابست
بیست و دو سالست تند می روی ای عمر
اندکی امشب تأمل این چه شتابست
روز خراب من از خرابی بختم
نیست که از اصل روزگار خرابست

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
ای دوست ببین بی سر و سامانی ایران
بدبختی ایران و پریشانی ایران
از قبر برون آی و ببین ذلت ما را
این ذلت ایرانی و ویرانی ایران
آوخ که لحد جای تو شد تا به قیامت
رفتی و ندیدی تو پریشانی ایران
از وضع کنونی و ز بدبختی ملت
زین فقر و پریشانی و ویرانی ایران
گردیده جهان تیره و گشته ست دلم تنگ
گویی که شدم حبسی و زندانی ایران
بگرفته دلم سخت ز اوضاع کنونی
بیچارگی و محنت و حیرانی ایران
عشقی بود ار نوحه گر امروز عجب نیست
خون می چکد از دیده ایرانی ایران

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
من چو یک غنچه بشکفته گریبان چاکم
گر چو گل باشم در چشم خسان خاشاکم
داده فتوای به ناپاکی من مفتی شهر
کز چه بر ساحت پاکیزه دین هتاکم
شکر یزدان که خود این عیب نکردند مرا
که بر دیده ناپاک کسان ناپاکم
گر در آیینه ناپاک ببینی رخ پاک
نقص رخ نیست چنین حکم کند ادراکم
باری آرای حکیمانه خود را همه گاه
فاش می گویم و یک ذره نباشد باکم
منکرم من که جهانی به جز این بازآید
چه کنم درک نموده است چنین ادراکم
قصه آدم و حوای دروغ است دروغ
نسل میمونم و افسانه بود از خاکم
کاش همچون پدران لخت به جنگل بودم
که نه خود غصه مسکن بد و نی پوشاکم
من همان دانه بی قیمت و قدرم که روم
در دل خاک درون تا که بر آید تاکم
دلبرا هیچ کس از پاکی من نشناسد
توشناسی که بر عشق تو چون بی باکم
آتش مهر تو بگداخته قلبم زآن روی
تا که مهرت بنشیند به دل چون لاکم
نقش مهر تو چه لازم که به قلبم باشد
از ازل مهر تو کنده است به دل حکاکم
نه گمان دار پس از مردنم از من برهی
باد هر روزه فشاند به قدومت خاکم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دلم ای دوست تو دانی که هوای تو کند
لب من خدمت خاک کف پای تو کند
رایگان مشک فروشی نکند هیچ کسی
ور کند هیچ کسی زلف دوتای تو کند
چه دعا کردی جانا که چنین خوب شدی
تا چو تو چاکر تو نیز دعای تو کند
دل من در قفس عشق هوای تو کند
چشم من آرزوی خدمت پای تو کند
بین درین شهر کسی مشک فروشی نکند
گر کند شانه به زلفان دوتای تو کند
قدرت عشق ببین ای بت شیرین گفتار
شیخ در موقع تسبیح دعای تو کند
دوش با ساغر می درد دل خود گفتم
گفت وصلش به جهان نیز دوای تو کند
گفتمش خرمن هستی من آتش بگرفت
گفت تن ده به بلا چون که خدای تو کند
گفتمش صبر چه حاصل که رفیقان بروند
گفت اینست ولی کار وفای تو کند
گفتمش گریه عاشق نکند هیچ اثر
گفت لیکن سخن عشق دعای تو کند
چه دعا کردی جانا که چنین خوب شدی
دل عشقی چه کند گر که هوای تو کند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای صدرنشینان که همه مصدر دینید
صدر ار ز میان رفت شما صدر نشینید
امروز نشینید و بر این مسند و فرداست
کز ذیل گرفته همه با صدر قرینید
عمر این دو سه روز است که هر روز به آن روز
گویید نه عمر است و پی روز پسینید
سنجید که عمر این دو سه روز است ولی کی
آن روز کز آن بعد دگرروز نبینید
ای زمره انگشت نما گشته به تقوی
در حلقه مردان خدا همچو نگینید
امروز که بنشسته بصدرید به دنیا
فرداست که در صفحه فردوس برینید
ای رتبه شما راست به دنیا و به عقبی
زیرا که شما حافظ این دین مبینید
از پرتو دین هر دو جهانست شما را
دین گر ز میان رفت نه آنید و نه اینید
بنشسته همی دشمن آیین به کمینتان
پرسم ز شما هیچ شما هم به کمینید
من مردم عشقم ز چه رو غمخور دینم
این غصه شماراست شما حافظ دینید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هزار بار مرا مرگ به از این سختی است
برای مردم بدبخت مرگ خوشبختی است
گذشت عمر به جان کندن ای خدا مردم
ز دست این همه جان کندن این چه جان سختی است
رسید جان به لبم هر چه دست و پا کردم
برون نشد دگر این منتهای بدبختی است
رجال ما همه دزدند و دزد بدنام است
که دزد گردنه بدنام دزد پاتختی است
رجال صالح ما این رجال خنثی اند
که از رجال دگر امتیازشان لختی است
زنان کشور ما زنده اند و در کفنند
که این اصول سیه بختی از سیه رختی است
بمیر عشقی  ار آسایش آرزو داری
که هر که مرد شد آسوده زنده در سختی است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای دختران ترک خدا را حیا کنید
باری در این معامله شرم از خدا کنید
یا رخ نهان کنید که دل نابرید یا
با عاشقان دلشده کمتر جفا کنید
یا وعده نادهید که با ما وفا کنید
یا برقرار وعده خودتان وفا کنید
یغما نموده اید دل و دین ما بلی
کی عادت قدیمی خود رها کنید
ترک ختا همیشه به یغما به نام بود
یک چندهم رواست که ترک خطا کنید
جایی کشید کار ز یغما که این زمان
یغمای شت پیمبر پیشین ما کنید
زرتشت دل نبود که آن را توان ربود
حاشا قیاس دل ز چه با انبیا کنید
زرتشت بردنی نبود این طمع چه سود
تنها همان ببردن دل اکتفا کنید
امروز قصد بردن پیغمبران کنید
فردا بعید نیست که قصد خدا کنید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مگو که غنچه چرا چاکچاک و دل خون است
که این نمایشی از زخم قلب مجنون است
نمونه دل آزادگان بود گل سرخ
چو این کلیشه  اوراق سرخ دل خون است
زبان عشقی شاگرد انقلاب است این
زبان سرخ زبان نیست بیرق خون است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دلبرا ای که ترا طبع سخن پرور من
مهربان کرد که دستی بکشی بر سر من
سکه ای را که پری لطف نمودی برسید
ای پری روی و پری خوی و پری پیکر من
تو خودت نیز پری هستی و بهتر زیرا
عوض این پری آن به که خودآیی بر من
از پری بودنت آنقدر به من معلومست
که مرا بینی و خود غایبی از منظر من
گرچه من سایه تو نیز ندیدم لیکن
باز هم کم نشود سایه تو از سر من

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من که خندم نه بر اوضاع کنون می خندم
من بدین گنبد بی سقف و ستون می خندم
تو به فرمانده اوضاع کنون می خندی
من به فرماندهی کن فیکون می خندم
همه کس بر بشر بوقلمونی خندد
من به حزب فلک بوقلمون می خندم
خلق خندند به هر آبله رخساری و من
به رخ این فلک آبله گون می خندم
هرکس ایدون به جنون من مجنون خندد
من بر آن کس که بخندد به جنون می خندم
آنچه بایست به تاریخ گذشته خندم
کرده ام خنده بر آینده کنون می خندم
هرکه چون من ثمر علم فلاکت دیدی
مردی از گریه من دلشده خون می خندم
بعد از این من زنم از علم و فنون دم حاشا
من به هرچه بتر علم و فنون می خندم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خاکم به سر ز غصه به سر خاک اگر کنم
خاک وطن که رفت چه خاکی به سر کنم
آوخ کلاه نیست وطن تا که از سرم
برداشتند فکر کلاهی دگر کنم
مرد آن بود که این کلهش بر سر است و من
نامردم ار که بی کله آنی بسر کنم
من آن نیم که یکسره تدبیر مملکت
تسلیم هرزه گرد قضا و قدر کنم
زیر و زبر اگر نکنی خاک خصم ما
ای چرخ زیر و روی تو زیر و زبر کنم
جاییست آرزوی من ار من به آن رسم
از روی نعش لشکر دشمن گذر کنم
هر آنچه می کنی بکن ای دشمن قوی
من نیز اگر قوی شدم از تو بتر کنم
من آن نیم که به مرگ طبیعی شوم هلاک
وین کاسه خون به بستر راحت هدر کنم
معشوق عشقی  ای وطن ای مهد عشق پاک
ای آن که ذکر عشق تو شام و سحر کنم
عشقت نه سرسری است که از سر به در شود
مهرت نه عارضیست که جای دگر کنم 
عشق تو در وجودم و مهر تو در دلم 
با شیر اندرون شد و با جان به در کنم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یاران عبث نصیحت بی حاصلم کنید
دیوانه ام من عقل ندارم ولم کنید
ممنون این نصایحم اما من آنچنان
دیوانه ای نیم که شما عاقلم کنید
مجنونم آنچنان که مجانین ز من رمند
وای ار به مجلس عقلا داخلم کنید
من مطلع نیم که چه با من نموده عشق
خوب است این قضیه سوال از دلم کنید
یک ذره غیر عشق و جنون ننگرید هیچ
در من اگر که تجزیه آب و گلم کنید
کم طعنه ام زنید که غرقی به بحر بهت
مردید اگر هدایت بر ساحلم کنید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -