cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
گل اندر دیده ام بی نقش رویت خار می آید
ز هر برگ گلی بر دل مرا صد بار می آید
خیال ابرویت در چشم من پیوسته می گردد
کمان از دیده های راست بین طیار می آید
نخواهم رفت از کویت به دشنام رقیب اما
سماع طعنه های دشمنان دشوار می آید
بدان در روی نیکویت همی بینند و می دانم
که از چشم بد آسیبی در آن رخسار می آید
به غیر باده در دستم همه با باد می ماند
به غیر یار در چشمم همه اغیار می آید
به مه دارم نظر کانجا نشان دوست می یابم
به گل بر عاشقم کز وی نسیم یار می آید
به جز چشم تو ناصر را کس دیگر نمی پرسد
همان بیمار را رحمی بر این بیمار می آید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تن سرگشته ز هجر تو به جان می آید
همچو شمع آتشم از دل به زبان می آید
گر بگویم سخنی همچو میانت باریک
عقده ای چون کمر تو به میان می آید
می کشد بار فراق تو دلم بار دگر
گر چه بر جان من این بار گران می آید
راز من با دهنت صحبت تنگی دارد
به زبان می برم آن را به زبان می آید
دیده پرده نشین  در نتوان بستن
بر خیال تو که در دیده نهان می آید
هر توقع نتوان داشتن از سرو قدش
زانکه نوخاسته ای نو به جهان می آید
تا سخن می رود از قامت تو ناصر را
چون همی خواندش از لطف روان می آید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تو را در گوشه  خاطر غم یاری نمی آید
تو در خوابی به گوشت ناله  زاری نمی آید
صفات عارضت در گوش بیهوشی نمی گنجد
صفای چهره ات در چشم اغیاری نمی آید
ز اشک خود همی دیدم که سیم قلب عالم را
به چشم همتم قدری و مقداری نمی آید
به بازار وفاداران گشادم بار رسوایی
دلم در بار شد کاینجا خریداری نمی آید
هوای مهر من در سر خلاف عهد تو در دل
مرا باری نمی افتد تو را باری نمی آید
شوم از بخت بگریزم  به دام زلفت آویزم
ازین یاری به دست آرم کز آن کاری نمی آید
غبار کوی تو گردم به هر بادی نبرخیزم
اگر ذرات کویت را زمن عاری نمی آید
زبان عشق می گوید به اهل دل که چون ناصر
دگر از مادر گیتی وفاداری نمی آید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دوش بر گرد سمن باد سحر می پیچید
بر گل تازه تو سنبل تر می پیچید
جان نیارد که به سوی تو رود یک سر موی
ای خوشا باد که با موی تو در می پیچید
گل به هر لحظه دگر روی نمود و بلبل
هر زمان در سخن از وجه دگر می پیچید
دوش بر دوش تو یکدم چو قبا پیچیدم
دست من گرد میانت چو کمر می پیچید
چون صبا بر سرکویم بگذشتی و تو را
گرد بر دامن ازین راهگذر می پیچید
دل در افتاد به گیسوی تو از دانه خال
تا چه مرغی ست که در دام خطر می پیچید
خامه دود دل ناصر به زبان می آورد
نامه از حرف من سوخته سر می پیچید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چه مطرب است که امشب بدین مقام رسید
بساخت پرده عشاق و پرده ها بدرید
به یک ترانه چنان گرم کرد مجلس را
که می به جوش در آمد ز گل عرق بچکید
اگر به قول مخالف دلم ز ره می رفت
به راه راست در آمد چو صوت او بشنید
رباب نغمه او را ادا نکرد درست
مگر ز راه ادب گوش او همی مالید
به زیر لب دهن او چو نای را دم داد
ز ناله نال شد و از لبش به کام رسید
مهی به چرخ در آمد که چرخ عالم گرد
رخی به خوبی او با هزار دیده ندید
بخواند گفته ناصر چو گوهر منظوم
شنید زهره و در گوش خویشتن کشید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دل سوخت در فراق تو نوبت به جان رسید
مردم ز هجر کی به وصالت توان رسید
بر عندلیب آنچه ز باد خزان رسد
روز جدایی از دم سردم همان رسید
زد غمزه  تو بر من از آن می کنم فغان
صبرم نماند کارد چو بر استخوان رسید
زلف تو عاقبت ز جفا سر به باد داد
یارب کدام تیر دعا بر نشان رسید
رازی که با میان تو حق در میان نهاد
از نازکی کسی نتواند بدان رسید
جانم کجا ز زلف تو یاد بدن کند
طوطی قفس شکست و به هندوستان رسید
شب نعره می زدم به درت چون سگ غریب
تشریف سنگ بر سرم از پاسبان رسید
ای دل به دیده می گذرد چشم و ابروش
ای مرغ هوش دار که تیر و کمان رسید
ناصر عجب که آن مه ما را خبر نشد
هر شب که ناله های تو بر آسمان رسید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
زلفت مرا به حلقه دام بلا کشید
بخت سیاه بین که به آخر کجا کشید
بودم مثال قطره شبنم قرین خاک
مهر تو رخ نمود و مرا بر هوا کشید
گل وقت صبح خرقه فیروزه چاک زد
تا آن نگار نازک رعنا قبا کشید
بگریست زار وقت سحر شمع و جان بداد
بیچاره دوش شب همه شب تا چه ها کشید
ناصر اگر ز دوست جفا می کشی چه باک
از عاشقان غریب نباشد جفا کشید

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آه من یک روز بر گردون علم خواهد کشید
صفحه دل را به درد و غم رقم خواهد کشید
می کشم دردی و می دانم که از شهر وجود
ناگهان رختم به صحرای عدم خواهد کشید
همچو نقطه گردش پرگار غم تا کی مرا
در میان حلقه رنج الم خواهد کشید
دل غمت را می کشد روزی شود زین غم هلاک
حد دل پیداست گو تا چند غم خواهد کشید
عاقبت از سوز دل چون شمع سر خواهد نهاد
تا چه غایت جان من جور و ستم خواهد کشید
امشب آسودم به کویت من ولی خاک درت
ز آه من دردسری تا صبحدم خواهد کشید
… …………………………ولی…
تا قیامت بار منت زان کرم خواهد کشید

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آنچه از رهگذر دیده به رویم برسید
ماجرایی ست که آن را نتوان گفت و شنید
گفتم از خون جگر نامه نویسم جایی
که به گرد در او باد نیارد گردید
چون به سوداست مرکب همه خون در تن من
بر ورق از قلمم نقطه  سودا بچکید
خامه را ز آتش من دود همی رفت بر سر
نامه بر خویشتن از درد دلم می پیچید
نکنم قصه دل عرض که طولی دارد
از صبا پرس که از زلف تو شب ها چه کشید
آه سرد از دل من جست و به گردش نرسید
اشک من گرچه بسی در پی او گرم دوید
ناصرا قصه شیرین تو قند مصر است
از سمرقند شد و تا به بخارا برسید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر تو داری به عاشقان اقرار
هر چه جز عاشقی ست هیچ انگار
دل که از درد دوست خالی ماند
پیش سگ افگنش که شد مردار
هر که اندر شمار جانان نیست
سبحه در دست او بود زنار
سر اگر پیش بت سجود کند
نیست نقصان چو دل بود با یار
بد بود روی کرده در مسجد
وز درون گشته ساکن خمار
هرکه بر وصل دوست عشق آرد
ز آن چنان عشق گو کن استغفار
غرض ما مراد جانان است
عاشقان را به وصل و هجر چه کار
نیست عشق آنچه در بیان آید
فرق باشد ز دیده تا گفتار
گر چه اظهار عشق از عشق است
عشق ظاهر نگردد از اظهار
گر همه عمر وصف عشق کنیم
گفته باشیم قطره ای ز بحار
زان دهان است گفته ناصر
سایه گوید ز نور خود ناچار

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
گر شود با من ز لطف آن مه رخ عیار یار
نخل امید من آرد در جهان این بار بار
مرد عشقش تا نهاده پای در مصر وجود
گشته صد جان عزیز از دست آن خونخوار خوار
تا به بستان جمالش لاله و نسرین شکفت
دارد از گلزار رویش دایما گل خار خار
باده را خون جگر از لعل نوشینش مدام
لاله  زار افکنده در دل از رخ گلنار نار
بر امید لاله رخسار او سودا زده
می نوازد همچو بلبل ناله در گلزار زار
داده تا ساز مخالف پرده عشاق خویش
چنگ زلفش را به عالم خالق ستار تار
کرد ناصر افتخار از وصف حسنش دایما
گر چه دارد دایما از گفتن اشعار عار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دیده باغ است و لاله صورت یار
دل خراب است و گنج حضرت یار
طلبی می کنم به یاری دوست
قدمی می زنم به قوت یار
لاف یاری بسی زنند ولیک
کس ندانست حقیقت یار
بود و نابود من خاک ره است
عاجزم از ادای قیمت یار
خرقه بفروش و جام باده بنوش
یک زمان گوش کن نصیحت یار
شیخ در مسجد و ما به کنشت
او به سالوس و من به خدمت یار
کیست ناصر که لاف عشق زند
ذره ای ز آفتاب طلعت یار

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
مرا یکدم وصال او ز عمر جاودان خوشتر
غبار کوی او در چشمم از ملک جهان خوشتر
تویی در اوج حسن و من شده با خاک ره یکسان
زمین افتاده نیکوتر قمر بر آسمان خوشتر
نشین ای نازنین در چشم من چون مردم دیده
که تو سرو روانی سرو بر آب روان خوشتر
مرا جانی ست بر لب آمده از درد هجرانت
بده یک بوسه و بستان که این لذت ز جان خوشتر
به جان تو که در هر دو جهان از جان خود سیرم
اگر خوشتر بود چیزی تو بتوانی از آن خوشتر
چو می با یار می نوشم قدح را پر کن ای ساقی
که در بزم سبک روحان بود رطل گران خوشتر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عاشقان را که بود باده احمر در سر
نبود یک نفس اندیشه کوثر در سر
که بود جام با یار نهد لب بر لب
که بود شانه که با دوست کند سر در سر
روز محشر که چو لاله ز زمین برخیزم
باشدم داغ بتان در دل و ساغر در سر
جان بدادیم و همان غصه جانان در دل
سر فشاندیم و همان آتش دلبر در سر
در سرم سر غم توست و کسی را به جهان
در نیفتاد ازین فکر نکوتر در سر
چشم بازش ندهد دور فلک چون نرگس
هر که را هست به عالم هوس زر در سر
ناصر و کوی مغان زاهد و سودای بهشت
جامه بردوش نکو باشد و افسر در سر

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
زان لب و دندان چون لعل و گهر
اشک چون سیمم رود بر روی زر
گر چو سوسن تیغ بر من می کشد
من چو گل از سینه می سازم سپر
سر ببازم بر سر تیغ قضا
گر قبول افتد قضا را این  قدر
جان فشاندم تا نماند بار دل
سر نهادم تا نباشد درد سر
چشمه در کویش روان کردم ز چشم
تا کند سرو روان بر ما گذر
می دهد چون غنچه ناصر دل به باد
گر بیابد بویش از باد سحر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
آتش افروزی کنی بر سوخته عودم دگر
در غمت چیزی به جز آتش نیفزودم دگر
دم زدم دودی برآمد زود بربستم دهان
تا کجا سر بر زند این آتشین دودم دگر
همچو آب آسوده بودم تا به سر باز آمدم
پیش سرو قامتت هرگز نیاسودم دگر
گر چه بودم ذره سان تا خود گشادی ابر زلف
نور مهرت در ربودم هیچ ننمودم دگر
گر به مسجد در صف زهاد آیی در نماز
پیش محرابم تو باشی نیست معبودم دگر
بر تو افشاندم دل و جان همچو صبرم نیست یاد
گر جز این چیزی بود در بود و نابودم دگر
سوده ام چون حلقه سر بر هر در و دیده زیان
نیست از سودای مهرویان جز این سودم دگر
باده ده ساقی و عذری گوی با واعظ که من
تا شنیدم صوت مطرب هیچ نشنودم دگر
دوش می گفتی تو با ناصر که مقصود تو چیست
گفت مقصود آنکه جز تو نیست مقصودم دگر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ساقی سبک  آن رطل گران را به من آور
قوت دل و یاقوت روان را به من آور
گر زانچه به ما می نرسد باده صافی
دردی که رسد دردکشان را به من آور
بیدار کن از درد کهن بخت جوان را
یک بار دگر بخت جوان را به من آور
ای باد صبا جان جهان باد فدایت
لطفی کن و آن جان جهان را به من آور
آرام دل و راحت جان رفت چو او رفت
آرام دل و راحت جان را به من آور
گر نامه و سوغات نمی آری و پیغام
نک بیلک آن سخت کمان را به من آور
گر مرهم وصلی دهد آن با دگران ده
ور داغ فراقی بود آن را به من آور
آن دل که ازو نام نشان نیست بجویش
حال دل بی نام و نشان را به من آور
آشفته چو زلفش برسان قصه ناصر
وز لعل لبش راز نهان را به من آور

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آسان شود به صبر همه کار غم مخور
تو یار باش اگر نبود یار غم مخور
دل بد مکن ز رفته و از نامده مپرس
حل کردم این دقیقه دشوار غم مخور
دل پاک دار و جمله نکو بین و راست گو
این پند عاشقانه نگهدار غم مخور
شادی گذشت و غم گذرد لامحال نیز
ما آزموده ایم تو زنهار غم مخور
ساقی به غیر چهره من گر زری بماند
تا می دهند باده به دست آر غم مخور
از باده گر شود لبت آلوده باک نیست
پاکش کنم به بوسه دگر بار غم مخور
ای بلبل حزین که فتادی به خار غم
صد گل شکفته گردد از این خار غم مخور
درهم مشو که نوبت شادی چرا گذشت
این  است شکل گنبد دوار غم مخور
شادی کم است و عمر کم است و رفیق کم
ناصر بساز با کم و بسیار غم مخور

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چشمان تو کشیده کمان و گشاده تیر
دل را کنند غارت و جان را برند اسیر
تیره است بی تو چشم من ای ماه رخ گشای
در پا فتاد کار من ای دوست دست گیر
چشمم بس است بیش مبین رو در آینه
تا حسن بی نظیر تو را ناورد نظیر
مژگان تو ز جوشن پرهیز و درع صبر
می بگذرد چو سوزن پولاد از حریر
از زاهدان گریخته چون روغنم ز آب
آمیخته به عشق بتان همچو شهد و شیر
ما را به بوی زلف تو مجلس معطر است
مجمر ببر که در سر ما باشد آن عبیر
واعظ مگو که ناصر از آن سو نظر مکن
کاو دیده بر ندارد اگر دوزی اش به تیر

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عاشقان در دو جهان ذکر شما باد به خیر
یار در صومعه ها نیست علیکم بالدیر
سالکی نیست که راهی به خدا بنماید
من و رندی که کند تا به در میکده سیر
مرد اگر اهل بود از رخ ساقی و رباب
رنگ گل بنگرد و گوش کند نغمه طیر
یار شو تا نظرت هیچ نبیند جز یار
نقش یار است که اغیار همی بیند غیر
چه عجب ناصر اگر ساکن میخانه شود
که بشر میل نماید به شر و گاه به خیر

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای به خوبی بر همه خوبان امیر
ملک دلها را به حسن خلق گیر
ترک چشمت گر به غارت برد دل
کرد زلف هندویت جان را اسیر
تا کمان ابروانت دیده است
در دهان جز زه نیاورده است تیر
جام لعلت جرعه ای بر خاک ریخت
آهوی چشم بتان شد شیرگیر
در تن من نیست یک رگ هوشیار
من مگر می خورده ام بر جای شیر
بنده در خدمت اگر تقصیر کرد
از خداوندی تو عذرش درپذیر
من جوانم پیر گردم در رهت
گر بود بخت جوان و عقل پیر
گر چه تو خورشیدی و ما ذره ایم
از بزرگی خرده بر خردان مگیر
برکشد ناصر نفیر از چنگ غم
گر تو را نبود نفوری از نفیر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
از چهره چه رنگی ست که آمیخته ای باز
وز طره چه شوری ست که انگیخته ای باز
تا باز به هم برزده ای نرگس خونریز
بس خون که تو با خاک برآمیخته ای باز
از طره زره در بر و از غمزه سنان کش
تا قلب که بشکسته و خون ریخته ای باز
با زلف کمند افگن و ابروی  کماندار
راه که زدی با که در آویخته ای باز
چون زلف دل آویز دل از ما ببریدی
تا در سر سودای که آویخته ای باز
شهبازی و بگریخته ای باز نیایی
بازت به کف آریم که بگریخته ای باز
شد خاک رهت ناصر خاکی و دگر ره
آن خاک به غربال فنا بیخته ای باز

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
پیش ما خاک آستان نیاز
بهترست از چهار بالش ناز
همت ما چو قد توست بلند
قصه  ما چو زلف توست دراز
یار روشندلان از آن شد شمع
که به سر برده راه سوز و گداز
منشانم چو عود بر آتش
تا به کی سوزی ام زمانی ساز
ساعتی در کنار خویشم گیر
یک زمانم به دست خود بنواز
چون سگم دایم از نظر مفگن
گاه گاهم به لطف خویش نواز
همه در روی دشمنان منگر
یک نظر سوی دوستان انداز
از کرم های خویش یاد آور
به گدایان خویشتن پرداز
هر کسی واقف جمال تو نیست
خام طبعان نی اند محرم راز
قبله ما خیال ابروی توست
ما بدان قبله می کنیم نماز
نغمه  چنگ سوی میخانه
عاشقان را همی دهد آواز
شعر ناصر نگر که در بستان
بلبلان را نباشد این آواز
صوت مطرب ز دیر می گوید
که از اینجا رهی ست هم به حجاز

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
شراب خواره ام و رند و مست و شاهد باز
به جرم خویش مقرم می آر و شاهد باز
چو کعبتین همه میل من سوی نرد است
قمار باز مرا گفته اند زرق مباز
در این طریقه که ماییم عیب ها هنر است
که در شریعت عاشق حقیقت است مجاز
همان که پرده عشاق نی نوا بر داشت
تو را به راه مخالف برد مرا به حجاز
چو سر پاک نداری سر سجود چه سود
چو دل شکسته نباشد درست نیست نماز
چو بلبلت ز نوا دم زدن روا نبود
به خون خلق اگر دم همی زنی چون باز
بیار در لگن جام شمع می ساقی
که مرغ روح چو پروانه می کند پرواز
در این دمی که منم جام می  بود همدم
بدین می یی که خورم بانگ نی شود دمساز
ز رد خلق قبول خدا طلب ناصر
که غیر خدمت محمود نیست کار ایاز

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نباشم بی تو یکدم زنده هرگز
به رغبت هیچ کس جان کنده هرگز
صبا تا گفت پیغام تو با گل
به هم نامد لبش از خنده هرگز
سمن رنگی ز تو دارد ولی نیست
سمن باقی و گل پاینده هرگز
از آن بر روز خود گریم شب و روز
که از رویت نشد فرخنده هرگز
مرا کشتی به غمزه هیچ یاری
به روی یار تیر افکنده هرگز
جدا از تو مرا بیم هلاک است
که تن بی جان نباشد زنده هرگز
تو گفتی سرمکش ناصر ز فرمان
نیاید آن گنه از بنده هرگز

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
از تو هزار فتنه شود در جهان هنوز
نشکفته است یک گلت از گلستان هنوز
دستی نبرده ام چو کمر با تو در میان
کامی ندیده ام چو قدح زان دهان هنوز
تا چون خیال در نظر آمد میان تو
خلقی ست در میان یقین و گمان هنوز
آب حیات داری و تا رفته ای ز چشم
از چشم ما همی رود آب روان هنوز
من نیز قد خود ز وفا کرده ام کمان
چشمت نهاده تیر جفا بر کمان هنوز
افتاده است همچو زبان در دهان خلق
راز تو ناشنیده دهان از زبان هنوز
روز ازل به زلف تو جان برفشانده ام
آشفته است و تیره دل سرگران هنوز
با آنکه رازدار میان تو شد کمر
ننهاده است راز خود اندر میان هنوز
زانگه که ابروی چو کمان درکشیده ای
بر دل ز تیر چشم تو دارم نشان هنوز
گر جان ناصر از غم هجران شود جدا
دل را امید وصل تو باشد به جان هنوز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مرحبا ای نگار روح افروز
شکرلله که دیدمت امروز
برکشیده تو را خدای جهان
بر سر سرو سروران پیروز
گر تو یاد من گدا نکنی
من بنالم به یاد تو شب و روز
جامه جان که داشتم در دست
چاک کردی به ناوک دلدوز
ناصرا کار عاشقی این است
یاد می کن ز یار و خوش می سوز

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
لعل میگون تو در خون دل ماست هنوز
یارب اندر سر زلف تو چه سوداست هنوز
عالمی سوخت ز عشق تو به مشاطه حسن
به تمامی رخ خوب تو بیاراست هنوز
گر چه من غنچه صفت نقش تو دارم در دل
کارم از سرو بلند تو نشد راست هنوز
چون هلال از نظر خلق نهانم لیکن
در رخ من اثر مهر تو پیداست هنوز
گفتمش روز جزا دست من و دامن تو
گفت عاشق مگر اندر غم فرداست هنوز
چون کمان تو قدم صد ره اگر گشت دوتا
با تو چون تیر دل غمزده یکتاست هنوز
بر سر هر دو جهان دست فشاند ناصر
گر چه کارش چو سر زلف تو در پاست هنوز

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
رخت را نور بخشیدن میاموز
لبت را باده نوشیدن میاموز
چو راندی از مژه بر حلق من تیر
مرا بر خاک غلتیدن میاموز
مده فرمان ز غمزه چشم خود را
به ترکان تیر باریدن میاموز
مپیچان زلف را گر می بری سر
به مار خسته پیچیدن میاموز
مکن تحسین شب بیداری من
به پیکان خورده نالیدن میاموز
مگو سر نه به خواری زیر پایم
شمن را بت پرستیدن میاموز
رسان از خاک پایش بر من ای باد
ولی بر دیده مالیدن میاموز
اگر چه من خطاها می کنم لیک
تو چشمت را خطا دیدن میاموز
سوی ناصر مکن با لب اشارت
مگس را شهد لیسیدن میاموز

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ورای رندی و مستی مجو ز گوهر ناس
که عشق در یتیم است و جام می الماس
جمال سبزه و گل بین میان صحن چمن
چنان که خضر نشیند به صحبت الیاس
بیا به بزم گدایان و ملک ایشان بین
که ساقی و دف و چنگ است و جام می اجناس
به ما حکایت بیهوده کم کن ای زاهد
که در طریقت ما نیست مستقیم قیاس
چو عنکبوت تو دامی نهاده ای از زرق
سرای شرع محمد چنین نداشت اساس
در آمد از در مسجد مقلد از پی حشو
چو گربه ای که در آمد به خانه رواس
نشسته واعظ جاهل به جامه صد رنگ
میان تخته منبر چو رحلک وسواس
نی یی تو آنچه نمایی خدای می داند
به عقل قدر بریشم توان شناخت زلاس
به گرد کوی ضلالت همیشه سرگردان
ببسته دیده معنی به شکل گاو خراس
برو دوای دل از عشق جوی چون ناصر
هوای دولت شاهی و خواجه را افلاس

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ماییم و یک دل کاندر او داریم دلداری و بس
اغیار رفت از دل برون دل ماند با یاری و بس
کاری نماند از هیچ روی ما را به کس کس را به ما
داریم در هر دو جهان با یار خود کاری و بس
هرگز نبود این دولتم ای سرکه در پایش روی
بوده ست از تو سال ها بر گردنم باری و بس
بر پای بت سر می نهم باشد که گیرم زلف او
ما را ز باب کافری مانده ست زناری و بس
من با جفا خو کرده ام می کن وفا با دیگران
خرما رقیبان را رسد عشاق را خاری و بس
چون چنگم از غم سرنگون خواهی نواز و خواه زن
از من نیاید خصلتی جز ناله و زاری و بس
ناصر در آتش نه قدم پروانه وار ار عاشقی
تا کی چو بلبل مانده ای مشغول گفتاری و بس

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
این مرا بس که تمنای تو می ورزم و بس
همه دارم به وصال تو نمی ارزم و بس
چون سپیدار اگر میوه ندارم ای گل
بر تو آخر نه همه سال همی لرزم و بس
پسته زد خنده که در پوست مرا هم مغز است
من شکستم دهنش را که همین مغزم و بس
بسکه گل شد سر کوی تو ز خونابه چشم
کس نیامد که نیفتاد نه من لغزم و بس
ناصر از هجر تو گر مرد بمر گو غم نیست
یک جواب از دهن خویش نمی ارزم و بس

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
همی دارم از لطف تو ملتمس
که بر ما به ترکی نتازی فرس
به آزار کس ملک دنیا مگیر
که دنیا نیرزد به آزار کس
صبا طیب الله انفاسه
سحرگه ز زلف تو می زد نفس
چنان با هوایت هوس کرده ام
که گر سر نماند بماند هوس
مرا دست کوتاه و قدت بلند
بدان پایه چون باشدم دسترس
کنارم بود چون میان فرات
که از چشم من رفت رود ارس
کشیدند صد بحر دریاکشان
به یکدم که یکدم نگفتند بس
بسی کاروان شد درین بادیه
که یکدم نیامد صدای جرس
چو فریاد ناصر به گوشت رسید
تو روزی هم او را به فریادرس

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
من هوس دارم که با او خوش برآرم یک نفس
زین هوس گر سر رود از سر نخواهد شد هوس
گر مرا خورشید رویی سر همی برد به تیغ
من به مهرش می زنم چون صبح تا دارم نفس
در شب تاریک هجران با خیال روی یار
جز می روشن نیامد بر سر ما هیچ کس
من به جنت می روم از بهر خیال روی یار
از همه عالم مرا مقصود روی توست و بس
از شبستان سر زلفت که ماوأی دل است
می کشم دل را و بازم می کشد دل باز پس
می دهد سررشته  خود را به دست شاه باز
تا نگردد باز گرد خوان هرکس چون مگس
تا گشاید در هوای شکرستان تو بال
مرغ جان پر می زند مانند طوطی در قفس
طالبان در جستجوی و مدعی در گفتگو
بار بر پشت هیون و زار می نالد جرس
فکر رویت در دل ناصر چراغی برفروخت
شمع عالم تاب موسی شد ز نورش مقتبس

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
غنیمت دار دور گل که بر باد است بنیادش
همین می گویدت بلبل نه ای واقف ز فریادش
چو سرو از همت عالی به دست آور گل اندامی
وگر دستت دهد جامی چو نرگس گیر بر یادش
بهشت  آسا شده بستان شراب از حور می بستان
که باشد قامت طوبی غلام سرو آزادش
چرا چون غنچه از امساک باید بست دل در زر
که بهر برگ یک روزه سر و زر رفت بر بادش
مبین در کوه سنگین دل که روید لاله بر چشمه
که چشمه اشک شیرین است و لاله خون فرهادش
نمی دانم چرا بلبل سحرگه در خروش آمد
مگر گل بر زبان باد پیغامی فرستادش
چو بلبل از گل روی تو رنگی نیست ناصر را
اگر باد آورد بویی هزاران جان فدا بادش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چو خیال گشتی ای تن خبری ده از میانش
چو غبار گشتی ای سر بنشین بر آستانش
چو در آتشی تو ای جان ز لبش حکایتی گو
چو عدم گشتی ای دل صفتی کن از دهانش
منم و کمینه جانی  که ز غم به لب رسانم
چو رسیدن است باری به لب شکر فشانش
اگرم خیال قدش گذرد به پیش دیده
دل ریش من نشاند چو الف میان جانش
اگر اوست شمع مجلس به چراغ نیست حاجت
چو تو با قمر نشینی به فراغ دل  نشانش
غم خویش عرضه کردم بگریست شمع بر من
چو حدیث من نیوشد ببرم سر زبانش
چو وفا و عهد و یاری بب رد به خاک ناصر
گل دوستی بروید ز غبار استخوانش

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
آنکه در سایه مهراند همه آفاقش
بر قمر جفت هلال است به خوبی طاقش
آنکه پیش رخ او شمع چو پروانه بسوخت
نیست پروای من سوخته مشتاقش
چهره روشن او آینه صنع خداست
چه تفاوت کند از آه دل عشاقش
عهد با من چو سر زلف بسی بست و شکست
وقت آن است که دیگر نکنم میثاقش
من مقید شده ام در سر زلفش مطلق
به همه قید رسد حکم علی الاطلاقش
ناصرا دفتر شعر تو چو گل رنگین شد
بسکه شستند به خوناب جگر اوراقش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
غم دنیا چه خوری تا خوردت رنج و غمش
جام جم نوش و فراموش بکن ملک جمش
خاک شو بر در میخانه که باب کرم است
آب کرمست که خوانند کلید کرمش
بنده پیر مغانم که چو ما رندان را
آبرویی است در آن کوی ز خاک قدمش
خدمت دختر رز به که ردان داشته اند
که چو تو زاهد هشیار بود صد خدمش
در شگفتم ز مغنی که به نی ساخته است
مار را همدم خود کرده به افسون دمش
تا پس پرده دل ما نخورد غصه دهر
پرده دل بگشاید ز دم زیر و بمش
ناصر آن نیست که از فتنه سپر اندازد
عاشق آن است که سازند به رندی علمش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به دندان مزد افشاندیم جان بر لعل خندانش
دریغا این نواله نیست اندر خورد دندانش
نیارد کرد سر از جیب مشرق تا ابد بیرون
اگر خورشید بیند تکمه زر بر گریبانش
به زیر گرد از آن نم جان مشتاقان شود تازه
گر افتد قطره ای خوی بر زمین از ماه تابانش
زدی هر شب صبا آن سرو گلرخ را بسی بوسه
اگر دایم نبودی نرگس جادو نگهبانش
خیالش را ز هر چشمی ملالت می شود پیدا
از آن می دارم اندر پرده های دیده پنهانش
سر من گر رسد بر عرش از عزت خورد حسرت
بر آن خاکی که بر وی بگذرد سرو خرامانش
چه غم گر جان به زحمت می دهد ناصر در این سودا
هر آنکو این چنین جان داد رحمت باد بر جانش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -