cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ای روضه ی رضوان ز سر کوی تو بابی
وی چشمه ی کوثر ز لب لعل تو آبی
شبهاست که از حسرت روی تو نیاید
در دیده ی بیدار من دلشده خوابی
مرغ دلم افتاد بدام سر زلفت
مانند تذروی که بود صید عقابی
مردم همه گویند که خورشید برآمد
گر برفکنی در شب تاریک نقابی
گر کارم از آن سرو خرامنده کنی راست
دریاب که بالاتر از این نیست ثوابی
هر روز کشی بر من دلسوخته کینی
هر لحظه کنی با من بیچاره عتابی
در میکده گردیده مرا دست نگیرد
کس نشنود از همنفسان بوی کبابی
برخوان غمت تا نزنم آه جگر سوز
بر کف ننهد هیچکسم جام شرابی
هم مردم چشمست که از روی ترحم
بر رخ زندم دمبدم از دیده گلابی
در نرگس عاشق کش میگون نظری کن
تا بنگری از هر طرفی مست و خرابی
فریاد که آن ماه مغنی دل خواجو
از چنگ برون برد بآواز ربابی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زهی اشکم ز شوق لعل میگون تو عنابی
مرا دریاب و آب چشم خون افشان که دریابی
تو گویی لعبت چشمم برون خواهد شد از خانه
که بر نیل و نمک پوشد قبای موج سیمابی
اگر عناب دفع خون کند از روی خاصیت
کنارم از چه رو گردد ز خون دیده عنابی
ز شوق سیب سیمینت سرشکم بر رخ چون زر
بدان ماند که در آبان نشنید ژاله بر آبی
چرا هر لحظه چون طاوس در بوم دگر گردی
چرا هر روز چون خورشید بر بامی دگر تابی
ترا ای نرگس دلبر چو عین فتنه می بینم
چگونه فتنه بیدارست و چون بختم تو در خوابی
تو نیز ای ابر آب خویشتن ریزی اگر هردم
دم از گوهر زنی با چشم در بارم ز بی آبی
برو خواجو که تا هستی نباشی خالی از مستی
اگر پیوسته چون چشم بتان در طاق محرابی
بگردان جام و در چرخ آر سرمستان مهوش را
که جز بر خون هشیاران نگردد چرخ دولابی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گل سوری دگر بجلوه گری
می کند صید بلبل سحری
بطراوت سمن رخان چمن
می برند آب لاله برگ طری
بوی گیسوی یار می شنوم
یا نسیم بنفشه ی طبری
گل بستان فروز دم نزند
پیش رخسار او ز خوش نظری
بر درش بسکه دوست می خوانم
دوست می خواندم بکبک دری
چون نویسم حدیث لعل لبش
قصب جامه ام شود شکری
پیش چشمش حدیث نرگس مست
بود آهو و عین بی بصری
مردم چشمم افکند بر زر
دمبدم لعل پاره ی جگری
روزم از شب نمی شود روشن
بی رخ و زلف او ز بیخبری
دیو در اعتقاد من آنست
که مرا منع می کند ز پری
عمر خواجو بزخم تیر فراق
گشت دور از جمال او سپری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای نفس مشک بیز باد بهاری
غالیه بویی مگر نسیم نگاری
بر سر زلفش گذشته یی که بدینسان
نافه گشایی کنی و مشک نثاری
جان گرامی فدای خاک رهت باد
کز من مسکین قدم دریغ مداری
گر گذری با شدت بمنزل آن ماه
لطف بود گر پیام من بگذاری
گو چه شود گر خلاف قول بد اندیش
کام دل ریش این شکسته برآری
ای ز سر زلف مشکسای معنبر
بر سر آتش نهاده عود قماری
چون بزبان قلم حدیث تورانم
آیدم از خامه بوی مشک تتاری
غاب إذا غبت فی الصبابة صبری
بان إذا بنت فی العباد قراری
من چو برون از تو دستگیر ندارم
چون سر زلفم مگر فرو نگذاری
زور ورزم با تو چون ز دست نخیزد
چاره چه باشد برون ز ناله و زاری
هر نفس از شاخسار شوق برآید
غلغل خواجو چه جای نغمه سازی

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
باز هرچند که در دست شهان دارد جای
نیست در سایه اش آن یمن که در پر همای
هرکه زین گنبد گردنده کناری نگرفت
چون مه نو به همه شهر شد انگشت نمای
ای که امروز ممالک به تو آراسته است
ملک را چون تو به یاد است بسی ملک آرای
هر کفی خاک که بر عرصه ی دشتی بینی
رخ ماهی بود و فرق شهی عالی رآی
بشد و ملکت باقی به خدا بازگذاشت
آن که می گفت منم بر ملکان بارخدای
گر تو خواهی که شهان تاج سرت گردانند
کار درویش چو خلخال میفکن در پای
تا مقیمان فلک شادی روی تو خورند
ای می مهر جهان هم چو قمر سیر برآی
پنجه ی نفس به بازوی ریاضت بشکن
گوی مقصود به چوگان قناعت بربای
چنگ ازآن روی نوازندش و در بر گیرند
که به هر باد هوایی نخروشد چون نای
بوی عود از دم جان پرور خواجو بشنو
زآن که باشد نفس سوختگان روح افزای

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
یاد باد آنک دلم را مدد جان بودی
درد دلسوز مرا مایه ی درمان بودی
برخ خوش نظر و عارض بستان افروز
رشک برگ سمن و لاله ی نعمان بودی
بخط سبز و سر زلف سیاه و لب لعل
خضر و ظلمت و سرچشمه ی حیوان بودی
پای سرو از قد رعنای تو در گل می رفت
خاصه آنوقت که بر طرف گلستان بودی
همچو پروانه دلم سوخته ی عشق تو بود
زانک در تیره شبم شمع شبستان بودی
در هوای تو چو بلبل ز دمی نعره ی شوق
که بگلزار لطافت گل خندان بودی
جان بآواز دلاویز تو دادم برباد
که بوقت سحرم مرغ خوش الحان بودی
با تو پرداخته بودم دل حیران لیکن
خانه پرداز من بیدل حیران بودی
همچو خواجو سرو سامان من از دست برفت
زانک در قصد من بی سر و سامان بودی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در باز جان گر آرزوی جان طلب کنی
بگذر ز سرا گر سرو سامان طلب کنی
در تنگنای کفر فرو مانده یی هنوز
وانگه فضای عالم ایمان طلب کنی
زخمی نخوردی از چه کنی مرهم التماس
دردی نیافتی ز چه درمان طلب کنی
در مرتبت بپایه ی دربان نمی رسی
وین طرفه تر که ملک سلطان طلب کنی
خرمن بباد بر دهی از بهر گندمی
وینم عجب که روضه ی رضوان طلب کنی
یکشب بکنج کلبه ی احزان نکرده روز
از باد بوی یوسف کنعان طلب کنی
هر چوب کان ز دست شبانی در اوفتد
زان معجزات موسی عمران طلب کنی
آیی بدیر و روی بگردانی از حرم
و انفاس عیسی از دم رهبان طلب کنی
همچون خضر ز تیرگی نفس در گذر
گر زانک آب چشمه ی حیوان طلب کنی
خواجو چو وصل یار پریچهره یافتی
دیوی مگر که ملک سلیمان طلب کنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دوش برطرف چمن گلبانک می زد بلبلی
می فکند از ناله هر دم در گلستان غلغلی
کانک زیر گنبد نیلوفری دارد وطن
از گلندامی ندارد چاره و ما از گلی
محمل ما را درین وادی کجا باشد نزول
زانک در راه محبت کس نیابد منزلی
هیچ بادی بر نمی آید در این طوفان و موج
کافکند از کشتی ما تخته یی بر ساحلی
منکر مستان نباشد هر که باشد هوشیار
زانک باشد بی جنون هر جا که باشد عاقلی
عالمی کو در خرابات فنا ساغر کشید
پیش ما فاضلتر از صد ساله زهد جاهلی
هیچ دل بر کشتگان ضربت عشقت نسوخت
زانک زلف دلکشت نگذاشت در عالم دلی
حاصلی در عشق ممکن نیست جز بی حاصلی
چون توان کردن چو ما را نیست زین به حاصلی
خیز خواجو چون ز زهد و توبه کارت مشکلست
باده پیش آور که بی می حل نگردد مشکلی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خوشا وقتی که از بستانسرایی
بر آید نغمه ی دستانسرایی
بده ی ساقی که صوفی را درین راه
نباشد بی می صافی صفایی
اگر زر می زنی در ملک معنی
به از مستی نیابی کیمیایی
سحاب از بی حیایی بین که هر دم
کند با دیده ی ما ماجرایی
چه باشد گر ز عشرتگاه سلطان
بدرویشی رسد بانگ نوایی
درین آرامگه چندانک بینم
نبینم بیریایی بوریایی
وگر خود نافه ی مشک تتارست
نیابم اصل او را بی خطایی
سریر کیقباد و تاج کسری
نیرزد گرد نعلین گدایی
اگر خواهی که خود را بر سر آری
بباید زد بسختی دست و پایی
درین وادی فرو رفتند بسیار
که نشنیدند آواز درایی
ندارم چشم در دریای اندوه
که گیرد دست خواجو آشنایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
راه بی پایان عشقت را نیابم منزلی
قلزم پر شور شوقت را نبینیم ساحلی
نیست در دهر این زمان بی گفت و گویت مجمعی
نیست در شهر این نفس بی جست و جویت محفلی
مهر رویت می نهد هر روز مهری بر لبی
چشم مستت می زند هر لحظه تیغی بر دلی
چون کنم قطع منازل بی گل رخسار تو
لاله زاری گردد از خون دلم هر منزلی
بر سر کوی غمت هر جا که پایی می نهم
بینم از دست سرشک دیده پایی در گلی
رنگ رخسارت نمی بینم ببرگ لاله یی
بوی گیسویت نمی یابم ز شاخ سنبلی
کی بدست آید گلی چون آن رخ بستانفروز
یا سراید در چمن مانند خواجو بلبلی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چان پرورم گهی که تو جانان من شوی
جاوید زنده مانم اگر جان من شوی
رنجم شفا بود چو تو باشی طبیب من
دردم دوا شود چو تو درمان من شوی
پروانه وار سوزم و سازم بدین امید
کاید شبی که شمع شبستان من شوی
دور از تو گرچه زاتش دل در جهنمم
دارم طمع که روضه ی رضوان من شوی
مرغ دلم تذرو گلستان عشق شد
بر بوی آنک لاله و ریحان من شوی
اکنون که خضر ظلمت زلف تو شد دلم
بگشای لب که چشمه ی حیوان من شوی
چشمم فتاد بر تو و آبم ز سرگذشت
و اندیشه ام نبود که طوفان من شوی
چون شمع پیش روی تو میرم ز سوز دل
هر صبحدم که مهر درفشان من شوی
زلف بخواب بینم و خواهم که هر شبی
تعبیر خوابهای پریشان من شوی
می گفت دوش با دل خواجو خیال تو
کاندم رسی بگنج که ویران من شوی
وان ساعتت رسد که برابنای روزگار
فرمان دهی که بنده ی فرمان من شوی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
خوشا شراب محبت ز ساغر ازلی
قدح به روی صبوحی کشان لم یزلی
ز دست ساقی تحقیق اگر خوری جامی
شراب را ابدی دان و جام را ازلی
بزیر جامه چو زنار بینمت چون شمع
چو سود راندن مقراض و خرقه ی عسلی
مشو بحسن عمل غره و بزهد مناز
که خواندت خرد پیر زاهد عملی
ز آب و گل نشود چون تو لعبتی پیدا
ندانم از چه گلی دانمت که از چگلی
چگونه از سر کویت کنم جلای وطن
که هست سوز درونم خفی و گریه جلی
کجا ز زلف تو پیوند بگسلد دل من
که کار زلف تو دل بندیست و دل گسلی
محب روی توام در جواب دعوی عشق
دل شکسته وکیلست و جان خسته ولی
متاب روی ز خواجو که زلف هندویت
بخورد خون دل ریشش از سیاه دلی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تو چون قربان نمی گردی کجا همکیش ما باشی
بترک خویش و بیگانه بگو تا خویش ما باشی
اگر دردت شود درمان علاج رنج ما گردی
وگر زخمت شود مرهم روان ریش ما باشی
حیات جاودان یابی اگر در راه ما میری
برآری نام سلطانی اگر درویش ما باشی
تو چون جانی همان بهتر که از ما سیر برنایی
تو چون شمعی چنان خوشتر کزین پس پیش ما باشی
اگر خون دل از مژگان بریزی آب خود ریزی
وگر زهر از لب خنجر ننوشی نیش ما باشی
جهانداران نهندت عید اگر قربان ما گردی
کمانداران کنندت زه اگر در کیش ما باشی
برو خواجو که بدنامان ز نیک و بد نیندیشند
تو بدنامی عجب دارم که نیک اندیش ما باشی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تشنه ام تا به کی آخر بده آبی ساقی
فی حشای أضطرمت نایرة إلا شواق
عمر باقی بر صاحب نظران دانی چیست
آنچ از باده دوشینه بماند باقی
عنت الورق علی قلقلة الاقداح
و لنا القرقف فی بلبلة الاحداق
گر گل از گل بدمد بیدل جان افشان را
صحف تکتب بالدمع علی الاوراق
ای که هستی ز نظر غایب و حاضر در دل
فی الکری طیفک ما غاب عن الآماق
تو اگر فتنه دور قمری نادر نیست
که به رخسار چو مه نادره آفاقی
گرچه روزی به نهایت رسد ایام بقا
فی الهوی لا تتنا هی طرق العشاق
سر برای تو که هم دردی و هم درمانی
جان فدای تو که هم زهری و هم تریاقی
إن للمغرم فی النشوة صحوا رفقا
لا تلوموا و اعینوا زمرا لفساق
لق از رق به می لعل گرو کن خواجو
که مناسب نبود عاشقی و زراقی
جام می گیر که بر بام سماوات زنیم
عالم مرشدی و نوبت بواسحاقی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
زر أرض دار سعدی یا بارق الغوادی
طف حول ربع سلمی یا دارع البوادی
غافل مشو ز سوزم چون آه سینه دیدی
و اندیشه کن ز آتش چون دود گشت بادی
نار الهموم هاجت من قلبی اشتغالا
ماه الغرام تجری من مدمعی کواد
کس را مبادا زینسان حاصل ز درد هجران
بی خویشی و غریبی رندی و نامرادی
فی اضلعی حللتم کالسر فی الجنان
فی مقلتی نزلتم کالنور فی السواد
هرچند بی هدایت واصل نمی توان شد
در عشق سالکان را جز عشق نیست هادی
یا مولعا بهجری لا یمکن اصطباری
یا زایر الغیری ما غبت عن فؤادی
خواجو چو نیک نامی در راه عشق تنگست
تا در پی صلاحی میدان که در فسادی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
یا ملولا عن سلامی أنت فی الدنیا مرا می
کلما أعرضت عنی زدت شوقا فی غرامی
گرچه مه در عالم آرایی ز گیتی بر سر آمد
کی تواند شد مقابل با رخت از ناتمامی
طوطی دستانسرا شد مطرب از بلبل نوایی
مطرب بستانرا شد طوطی از شیرن کلامی
پخته یی کو تا بگوید واعظ افسرده دلرا
کی ندیده دود از آتش ترک گرمی کن که خامی
صید گیسویی نگشتی زان سبب ایمن ز قیدی
دانه ی خالی ندیدی لاجرم فارغ ز دامی
درس تقوی چند خوانی خاصه بر مستان عاشق
وز فضیلت چند گویی خاصه با رندان عامی
گر ببدنامی برآید نام ما ننگی نباشد
زانک بدنامی درین ره نیست الا نیک نامی
عارضش بین خورده خون لاله در بستانفروزی
قامتش بین برده دست از نارون در خوش خرامی
تاجداری نیست الا بر در خوبان گدایی
پادشاهی نیست الا پیش مهرویان غلامی
ساکن دیر مغانرا از ملامت غم نباشد
زانک در بیت الحرام اندیشه نبود از حرامی
بت پرستان صورتش را سجده می آرند و شاید
گر کند خواجو بمعنی آن جماعت را امامی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U - -
یا من الیک میلی قف ساعة قبیلی
بالدمع بل ذیلی هذا نصیب لیلی
هر شب که باده نوشم وز تاب سینه جوشم
تا صبحدم خروشم هذا نصیب لیلی
از اشک دل گدازم پیدا شدست رازم
لیکن چه چاره سازم هذا نصیب لیلی
از بند باز کن خو وز دوست کام دل جو
زلفش بگیر و میگو هذا نصیب لیلی
هر شب بجست و جویش گردم بگرد کویش
گریم در آرزویش هدا نصیب لیلی
بلبل ز شاخساران یا ناله ی هزاران
گوید بنو بهاران هذا نصیب لیلی
تا روز از دل و جان چون بلبل سحر خوان
گویم دعای سلطان هذا نصیب لیلی
خواجو مگر فسانه درکش می شبانه
بر گوی این ترانه هذا نصیب لیلی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
یا من قریرة مقلتی لقیاک غایة منیتی
تذ کار و صلک بهجتی هذا نصیبی لیلتی
از تاب دل شب تا سحر لب خشک دارم دیده تر
آری چه تدبیر ای پسر هذا نصیبی لیلتی
گر همچو شمع انجمن آتش زنم در جان و تن
عیبم مکن ای سیمتن هذا نصیبی لیلتی
قلبی غریق فی الحوی روحی حریق فی النوی
قد ذبت فی نار الهوی هذا نصیبی لیلتی
در مدح سلطان جهان باشم چو شمع آتش زبان
زیرا که از دوز زمان هذا نصیبی لیلتی
باشد دعایش کار من سودای او بازار من
مکتوب بر طومار من هذا نصیبی لیلتی
هر شب که خواجو راز غم گرینده یابی چون قلم
بر دفترش بینی رقم هذا نصیبی لیلتی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
از زلف تو سودایی و شیدا دل ما
در کوی غمت ساخته مأوا دل ما
چون غرقه دریای حقیقت گشتیم
عالم همه قطره گشت و دریا دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای خیل غمت برده به یغما دل ما
مهر تو سپهرست و ثریا دل ما
بستیم دل شکسته در زلف کژت
تا خود چه کند زلف کژت با دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای روز جهان تاب تو همسایه شب
پروین قمرسای تو پیرایه شب
عقرب که شنیده است بر خرمن ماه
خورشید که دیده است همسایه شب

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا مایه سودای تو سرمایه ماست
خورشید جهان فروز در سایه ماست
در سایه مهر ما گرفتیم وطن
هم سایه ماست آن که همسایه ماست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یاری اگرت تیغ زند راحت ماست
هم خلوت ما و خالی از خلوت ماست
در حضرت او حضور ما ممکن نیست
کآن جا که بود حضور او غیبت ماست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر گردش چرخ چون نمی باشد دست
دل در بد و نیک دهر چون باید بست
این محنت و غم که هست پندار که نیست
وین عیش و طرب که نیست انگار که هست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن لعل که گنج شایگان ست کجاست
وان آب که آتش روان ست کجاست
تا چهره جان در آن ببینم روشن
آن جام که آیینه جان ست کجاست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زین سان که به زیر پای غم گشتم پست
جز جام می ام کسی کجا گیرد دست
آن لحظه که بر جنازه گردد سر من
از گردش کاسه سرم بینی مست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
اکنون که ز سبزه آسمانی شد دشت
وز سنبل ترناف زمین مشگین گشت
بر طارم پیروزه گویی نرگس
طاسی ست ز زر نهاده در سیمین طشت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون خسرو گل به جای جمشید نشست
دیدم به صبوح نرگس باده پرست
بر کرسی پیروزه سر انداخته پیش
از نقره و زر تبشی و منقر در دست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نرگس که مدام خوش دل و سرمست است
زان ست که دست از قدح زر شست است
در سوسن و سرو بین که معلوم کنی
کآزاده زبان دراز و کوته دست است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مه ذره ای از مهر رخ مهوش ماست
در پیش تو نیست روشن اینک پیداست
سرو چمن از نشاط آن می نالد
کو را گفتم بقامتش مانی راست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر سرو سهی به قد او ماند راست
چوبین و دراز و ناتراشیده چراست
ور قامت من نه ابرویش را همتاست
پیوسته بگو راست که بهر چه دوتاست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای آن که شبت جیب ثریا بگرفت
آهم ز غمت دامن جوزا بگرفت
از آتش رویت جگر لاله بسوخت
از قد تو کار سرو بالا بگرفت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای چشم تو مخمور و من از چشم تو مست
وی جان من از جام لبت باده پرست
بنشین که نسیم نوبهاری برخاست
برخیز که شمع صبحگاهی بنشست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر چند که یک موی نیرزم بر دوست
فرق از تن من تا به میانش یک موست
کس بر رخ ما قطره آبی نچکاند
جز دیده که آبروی ما جمله ازوست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر خاک درت غم ست کو محرم ماست
بیرون ز غم تو کیست کو را غم ماست
کس نیست که ما را نفسی خوش دارد
جز بلبل خوش نفس که او همدم ماست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون زلف تو بر مه سر چوگان بشکست
گوی دل من بر سر میدان بشکست
از موی تو کار مشک در پا افتاد
از روی تو پشت ماه تابان بشکست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای سرو سهی که قد و بالات خوش ست
آن درج پر از لؤلؤی لالات خوش ست
گیسوی دراز را میفکن بر دوش
کآن شعر سیه بر قد و بالات خوش ست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
می گفت مگر ملامت از ما بگرفت
چون لاله دلت زآتش سواد بگرفت
از جزع یمن لؤلؤ لالا بفشاند
اطراف مهش عقد ثریا بگرفت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از چشم تو هر که می پرستی آموخت
ملک دو جهان به جرعه ای می بفروخت
چون آتش عشق در دل تنگ افتاد
هر چیز که بود در میان جمله بسوخت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
رو نیست شو ای خواجو که هستت خوانند
هشیار چنان باش که مستت خوانند
زنهار ز بهر آن خدا را مپرست
کابنای زمان خدا پرستت خوانند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
با اشک و رخ ار سیم و زرت گردانند
شاهان جهان تاج سرت گردانند
ور ترک جهاز چار مادر گویی
میراث برنه پدرت گردانند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن کو به سوی کعبه مرا راه نمود
دیدم که ره کعبه همی می پیمود
رفتیم به کعبه و چو کردیم نظر
خود کعبه جز او نبود و او کعبه نبود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر یار نه آن بود که ره می پیمود
آن کس که طواف کعبه می کرد که بود
ور زآنک در کعبه نه او بر تو گشود
از رفتن و باز آمدن کعبه چه سود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دیدیم که در کعبه به جز یار نبود
وین طرفه که از کعبه خود آثار نبود
آن دم که ز دیر خیمه بر کعبه زدیم
در کعبه و دیر هیچ دیار نبود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن ها که دوای دل افگار کنند
پیوسته کنند کار و در کار کنند
چون پشت به دیوار کنی یاد آور
زآن روز که از خاک تو دیوار کنند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مستان چو هوای در میخانه کنند
پیمان شکنند و عزم بتخانه کنند
کاشانه به آب چشم ساغر گل کن
زان پیش که از گل تو کاشانه کنند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر کو لب جام لا یزالی بوسد
خاک در این درگه عالی بوسد
شاه فلک از بام درافتد هر روز
تا قبر فقیر ابوالمعالی بوسد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای آنک دل از مهر رخت جان نبرد
دانی که چه بر من از غمت می گذرد
من نیستم آن که ناظر روی توام
در دیده من کسی ست کو می نگرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن یار که درد از دل ما می چیند
باید که کسی بر سر ما نگزیند
در دیده ما آمد و بگشود نظر
تا چهره خود به دیده خود بیند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از دیده من چو دم به دم خون آید
مانند تو در دیده من چون آید
هر خار که سر برزند از تربت من
زو رایحه باده گلگون آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در ماتم من مرغ صراحی مؤید
غسال به آب چشم جامم شوید
از خاک من آن خار که بیرون آید
زو تا به قیامت گل حمری روید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مخمورم و از کسی شرابم نرسید
بیرون ز دلم بوی کبابی نرسید
گفتم صدره با تو حدیث دل ریش
لیکن ز توام هیچ جوابی نرسید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نرگس بنگر نشسته در سایه بید
وز مهر نهاده بر فلک چشم امید
چون زهره برآورد سر از بدر منیر
یا شمس طلوع کرد از روز سپید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون گل رخ ما پرده ز عارض بگشاد
شد لاله دل سوخته از مهر چه شاد
سوسن چو به بندگیش اقرار آورد
سلطان بهارش خط آزادی داد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون باد صبا زرویت آگاهی داد
گل کرد قبا پیرهن و داد به باد
نرگس چو بدید چشم خواب آلودت
دیدم که سرش ز شرم در پیش افتاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مانند رخت صبا هر آن لاله که دید
برخواند دعایی و بر آن لاله دمید
چون نسبت غنچه با دهانت کردم
دیدم که ز خرمی دلش می خندید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شب هندوی آن طره مه فرسا شد
لؤلؤ لب یاقوت تو را لالا شد
تا خط تو شد زطرف خورشید پدید
بس فتنه که در دور قمر پیدا شد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چشمم که مدام آن حسرت بارد
پیوسته کنار من چو دریا دارد
هر دم بنظاره رخت تشنه ترست
آری نمک آب تشنگی بیش آرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون طره ز پای یار سر برگیرد
در حال دگر سرکشی از سر گیرد
آن رخ که بود برو نشان در دوست
هر دم فلکش ز مهر در زر گیرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر دم ز دلم آتش عشق افروزد
وآتش ز من سوخته سوز آموزد
می سوزم از آنک در وجودم نم نیست
شک نیست که خون خشک بهتر سوزد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر آه که از دلم بدر می آید
بشنو که ازو بوی جگر می آید
امشب نفس صبح چرا چون جانم
از آتش مهر دیر بر می آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
کس نیست که در درد و غمم می پرسد
از زخم سنان ستمم می پرسد
جز آه که او هر نفسم می آید
یا اشک که او دم به دمم می پرسد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای کرده دلم به چین گیسو در بند
به سرا و زبان مرغ خوش گو در بند
بگشا گره از سلسله طره که هست
کار دل دیوانه به یک مو دربند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
لعل تو به خاتم سلیمان بخرند
خاک قدمت به آب حیوان بخرند
هر در که ز بحر عشقت آید ز برون
اهل خردش به جوهر جان بخرند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مگذار که هر کس خط و خالت بیند
وآن عارض خورشید مثالت بیند
هم گوش تو باید که حدیثت شنود
هم چشم تو باید که جمالت بیند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون شاهد مه غره غرا بنمود
مشگین خط شام چین ز گیسو بشود
دفتر به کفم بود و سرشکم ناگاه
موجی بزد و سفینه از من بربود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر کس که دلش ز عشق فرسوده شود
وز خون جگر دامنش آلوده شود
از قند شکرریز لبش مشکل او
حلوا نشود چو اشک پالوده شود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن شب که ز زلفت گرهم بگشاید
گردون سر رشته از کفم برباید
آن روز که رخسار تو بینم به مراد
ناگاه شب از کناره بیرون آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون سوز غم تو از جهان برخیزد
از هستی ما نام و نشان برخیزد
بر خاک سر کوی تو رفتیم به باد
تا خود چه غبار ازین میان برخیزد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چشمم که ز خون رخم منقش بیند
در خواب اگر آن دو زلف سرکش بیند
عیبی نبود چرا که شب های دراز
مخمور همه خواب مشوش بیند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مقبول تو عمر جاودانی یابد
محزون تو ملک شادمانی یابد
بر کشته تیغ عشق اگر بر گذری
از رهگذر تو زندگانی یابد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -