اصحاب گفتند این سیادت به چه یافت
گفت بدانکه دایم به خدمت خداوند مشغول بود و ما به خدمت تن های خود مشغول 
گفت آشناست اشتری گم کرده ام بر این بام طلب می کنم 
گفت ای جاهل اشتر بر بام می جویی
گفت ای غافل تو خدای را در جامه اطلس خفته بر تخته زرین می طلبی 
گفت در این رباط فرو می آیم 
گفت این رباط نیست سرای من است تو دیوانه ای 
گفت این سرای پیش از این از آن که بود
گفت از آن پدرم 
گفت پیش از آن
گفت از آن پدر پدرم 
گفت پیش از آن
گفت از آن فلان کس 
گفت پیش از آن
گفت از آن پدر فلان کس 
گفت همه کجا شدند
گفت برفتند و بمردند 
گفت پس نه رباط این بود که یکی می آید و یکی می گذرد
ابراهیم گفت آیا این چه حالی است
در حال اژدها برفت و دو سه بار پیش او روی در زمین مالید و ناپدید گشت 
این بگفت و او نیز جان بداد 
خونریز بود همیشه در کشور ما
جان عود بود همیشه در مجمر ما
داری سر ما و گرنه دور از بر ما
ما دوست کشیم و تو نداری سر ما
ابراهیم گفت چه می خواهید از آن زندیق
گفت من می گویم زندیق اوست 
چون به مکه درآمدند به در مسجد حرام مرقع داران بودند پرسید ایشان را که ابراهیم ادهم را شناسید
گفتند یار ماست ما را میزبانی کرده است و به طلب طعام رفته 
همه قبول کردند چون حاجیان در مکه آمدند و خانه را طواف کردند 
گفت شما دیدیت
گفتند دیدیم 
گفت چون از بلخ بیامدم پسری شیرخواره رها کردم چنین دانم که این غلام آن پسر است 
گفت من از بلخم 
گفت پسر کیستی
گفت بر دین اسلام 
گفت الحمدلله 
دیگر پرسید که قرآن می دانی
گفت دانم 
گفت الحمدالله 
گفت علم آموخته ای
گفت آموخته ام 
گفت الحمدلله 
اگر کسی را از این حال عجب آید گویم که ابراهیم پسر قربان کرد عجب نیست 
نقل است که از او پرسیدند که تو را چه رسید که آن مملکت را بماندی
گفتند چرا از خراسان بگریختی گفت آنجا بسی می شنیدم که دوش چون بودی و امروز چگونه
گفتند چرا زنی نمی خواهی
گفت هیچ زن شویی کند تا شوهر گرسنه و برهنه داردش
گفتند نه 
گفت نی 
گفت نیک نیک است 
درویش گفت چگونه
گفت آن درویش که زن کرد در کشتی نشست و چون فرزند آمد غرق شد
نقل است که یک روز درویشی را دید که می نالید گفت پنداریم که درویشی را رایگان خریده ای 
گفت درویشی را خرند
گفت باری من به ملک بلخ خریدم هنوز به ارزد 
نقل است که کسی ابراهیم را هزار دینار آورد که بگیر
گفت من از درویشان نستانم 
گفت من توانگرم 
گفت از آنکه داری زیادت بایدت
گفت باید 
گفت برگیر که سر همه درویشان تویی خود این درویشی نمی بود گدایی بود 
و گفت ما درویشی جستیم توانگری پیش آمد مردمان دیگر توانگری جستند ایشان را درویشی پیش آمد 
و گفت صادق نیست هرکه شهوت طلب کند 
و گفت اخلاص صدق نیت است با خدای تعالی 
و گفت سنگی دیدم در راهی افگنده و بر وی نبشته که اقلب و اقرأ برگردان و برخوان 
و گفت در این طریق هیچ چیز بر من سخت تر از مفارقت کتاب نبود که فرمودند مطالعه نکن 
و گفت گرانترین اعمال در ترازو آن خواهد بود فردا که امروز بر تو گرانتر است 
نقل است که یکی را گفت خواهی که از اولیا باشی
گفت بلی 
گفتند جوانی است صاحب وجد و حالتی دارد و ریاضتی شگرف می کند 
ابراهیم گفت مرا آنجا برید تا او را ببینم 
ببردند جوان گفت مهمان من باش 
پس با خود گفت آنچه اساس کار است تفحص باید کرد 
پس جوان را گفت من سه روز مهمان تو بودم باز تو بیا و چهل روز مهمان من باش 
جوان گفت چنان کنم 
نقل است که سفیان را گفت هرکه شناسد آنچه می طلبد خوار گردد در چشم او آنچه بذل باید کرد 
و سفیان را گفت تو محتاجی به اندک یقین اگر چه علم بسیار داری 
نقل است که یک روز ابراهیم و شقیق هر دو به هم بودند شقیق گفت چرا از خلق می گریزی
گفت زیرا که یک ساعت از گریستن نمی آسایم چون بدین صفت باشم خواب مرا چگونه جایز بود
چون نماز بگزاردی دست به روی خود باز نهادی گفتی می ترسم که نباید که به رویم باز زنند 
نقل است که یک روز هیچ نیافت گفت الهی اگرم هیچ ندهی به شکرانه چهارصد رکعت نماز زیادت کنم 
در حال جوانی بیامد گفتش به قوتی حاجت هست
گفت هست 
او را به خانه برد چون در روی او نگریست نعره بزد 
گفتند چه بود
من غلام توام و هرچه دارم از آن توست 
گفت آزادت کردم و هرچه در دست تو است به تو بخشیدم مرا دستوری ده تا بروم 
گفت هوا عظیم سرد بود و باد سرد خویشتن را به جای درکردم تا شما را رنج کمتر بود 
گفت بفروختم 
گفتم بر کجا نشینم
گفت یا برادر بر گردن من نشین 
سه منزل مرا بر گردن نهاد و ببرد 
و از بهر آن نخورد که لشکریان بعضی از آن زمینهای مکه خریده بودند 
نقل است که چندین حج پیاده بکرد از چاه زمزم آب برنکشید 
گفت زیرا که دلو و رسن آن از مال سلطان خریده بودند 
ایشان گفتند بنگرید که او با ما در چه اندیشه است و ما با او در چه اندیشه بودیم 
وقتی مردی گفت من طاقت این ندارم 
ابراهیم گفت من در عجبم از صدق تو 
نقل است که معتصم پرسید از ابراهیم که چه پیشه داری
دیگری از او پرسید پیشه تو چیست
گفت تو ندانسته ای که کارکنان خدای را به پیشه حاجت نیست 
نقل است که یکی ابراهیم را گفت ای بخیل
گفت من در ولادت بلخ مانده ام و ترک ملکی گرفتم من بخیل باشم
تا روزی مزینی موی او راست می کرد مریدی از آن او آنجا بگذشت گفت چیزی داری
همیانی زر آنجا بنهاد وی به مزین داد سایلی برسید از مزین چیزی بخواست مزین گفت برگیر
ابراهیم گفت در همیان زر است 
گفت می دانم ای بخیل الغنا غنی القلب لا غنی المال 
گفت زر است 
گفت ای بطال به آنکس می دهم که می داند که چیست 
ابراهیم گفت هرگز آن شرم را با هیچ مقابله نتوانم کرد و نفس را به مراد خویش آنجا دیدم 
وی را گفتند تا در این راه آمدی هیچ شادی به تو رسیده است
گفتم چرا
و گفت وقتی زاهدی متوکل را دیدم پرسیدم که تو از کجا خوری
گفت این علم به نزدیک من نیست از روزی دهنده پرس مرا با این چه کار
و گفت وقتی غلامی خریدم گفتم چه نامی
گفت تا چه خوانی
گفتم چه خوری
گفت تا چه دهی
گفتم چه پوشی
گفت تا چه پوشانی
گفتم چه می کنی
گفت تا چه فرمایی 
گفتم چه خواهی
گفت بنده را با خواست چه کار 
و هرگز او را کسی ندید - مربع نشسته - او را پرسیدند چرا هرگز مربع ننشینی
او را گفتند چرا اول جواب ندادی
نقل است که از او پرسیدند روزگار چون می گذاری
با آن کردار او را این گویند تا دیگران را چه گویند 
نقل است که از او پرسیدند چرا دلها از حق محجوب است
نقل است که یکی گفت مرا وصیتی بکن 
گفت خداوند را یاد دار و خلق را بگذار 
دیگری را وصیت کرد گفت بسته بگشای و گشاده ببند 
گفت مرا این معلوم نمی شود 
گفت کیسه بسته بگشای و زبان گشاده ببند 
گفت هرچه در عالم است رزق اوست من از کجا خورم 
گفت این سخن مشکلتر بود که از مشرق تا به مغرب بلاد الله است من کجا روم
گفت این چگونه تواند بود او عالم الاسرار است و داننده ضمایر است 
چهارم گفت چون ملک الموت به نزدیک تو آید بگوی مهلتم ده تا توبه کنم 
گفت او این سخن از من قبول نکند 
گفت نتوانم 
گفت تمام است آنچه تو بگفتی
و در حال توبه کرد و بر توبه بود شش سال تا از دنیا رحلت کرد 
نقل است که پرسیدند مرد را چون گرسنه شود و چیزی ندارد چه کند
گفت صبر کنید یک روز و دو روز و سه روز 
گفتند تا ده روز صبر کرد چه کند
گفت ماهی برآید 
گفتند آخر هیچ نخواهد 
گفت صبر کند 
گفتند تا کی
گفت تا بمیرد که دیت برکشنده بود 
نقل است که گفتند گوشت گران است 
گفت ما ارزان کنیم 
گفتند چگونه
گفت نخریم و نخوریم 
نقل است که یک روزش به دعوتی خوانده بودند مگر منتظر کسی بودند دیر می آمد 
یکی از جمع گفت او مردی تیزرو بود 
در حال برخاست که غیبت کردن گوشت مردمان خودن است 
نقل است که قصد حمامی کرد و جامه خلق داشت راه ندادش حلتی بر او پدید آمد 
گفت با دست تهی به خانه دیو راه نمی دهند بی طاعت در خانه رحمان چون راه دهند
آواز آمد که یا ابراهیم آنچه در جیب داری بیرون انداز تا آنچه در غیب است ما بیرون آوریم 
گفت من باغ تو را نگاه دارم طعم انار ندانم که نچشیده ام 
مرد گفت بدین زاهدی که تویی گمان برم که ابراهیم ادهمی 
چون این بشنیدم از آنجا برفتم 
گفت نام دوستان حق می نویسم 
گفتم نام من بنویس 
گفت از ایشان نیی 
گفتم دوست دوستان حقم 
نقل است که ابراهیم روزی به صحرا رفته بود لشکری پیش آمد گفت تو چه کسی
گفت بنده ای 
گفت آبادانی از کدام طرف است
اشارت به گورستان کرد آن مرد گفت بر من استخفاف می کنی
گفت کیست که او بنده نیست
گفت من سر تو بشکستم تو مرا دعایی کردی 
گفت چرا اشارت به گورستان کردی و من آبادانی خواستم
گفت از آنکه هر روز گورستان معمورتر است و شهر خرابتر 
یکی از اولیای حق گفت بهشتیان را به خواب دیدم هر یکی دامنی پر کرده گفتم این چه حالت است 
چون این مرد بیدار شد او را گفتند زاهد خراسان دهانت را بشست 
آن مرد گفت من نیز توبه کردم 
پس از آن ابراهیم به خواب دید که گفتند تو از برای ما دهنی شستی ما دل تو را بشستیم 
گفتم یا با اسحاق می شنوی
گفت آری چنین کنم 
آوازی از هوادرآمد که از غرقه شدن کشتی مترسید که ابراهیم ادهم با شماست 
در ساعت باد بنشست و جهان تاریک روشن شد 
در ساعت باد بیارامید آواز آمد که لاافعل 
نقل است که وی در کشتی خواست نشستن و سیم نداشت گفتند هر کسی را دیناری بباید داد 
اشارت کرد به دریا که سوزنم باز دهید 
هزار ماهی از دریا برآمد هر یکی سوزنی زرین به دهان گرفته ابراهیم گفت سوزن خویش خواهم 
نقل است که وقتی به حج می رفت دیگران با وی بودند گفتند از ما هیچکس زاد و راحله ندارد 
ابراهیم گفت خدایرا استوار دارید در رزق 
آنگاه گفت در درخت نگرید اگر زر طمع دارید زر گردد
همه درختان مغیلان زر شده بودند -به قدرت خدای تعالی 
ابراهیم نماز سلام داد و گفت خداوند قادر است که شما را گوشت حلال دهد 

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -