cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
زبان خرده بینان را حکایت زان دهن باشد
چو شکر می خورد طوطی از آن شیرین سخن باشد
نی ام در بند جان گر می گشاید کار من از جان
که ما در بند جانانیم و جان در بند تن باشد
چو من با خویش می آیم ز من بیگانه می گردد
همان به مست و عاشق را که او بی خویشتن باشد
خوش آن ساعت که از مستی نقاب از رخ براندازد
همه او بینم و با او نه من ماند نه من باشد
تواند دل که بیرون آید از چاه زنخدانش
اگر سررشته ای با او از آن مشکین رسن باشد
به گرد خاتم لعلت خط پیروزه پیدا شد
چرا باید که آن خاتم به دست اهرمن باشد
چو ناصر را تویی در دل ز شعرش بوی عشق آید
گواه خوبی یوسف نسیم پیرهن باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مرا که جام جم و گنج قباد نباشد
حدیث ملک سلیمان به جز باد نباشد
به سوز هجر بسازم اگر وصال نیابم
که نامراد توان بود اگر مراد نباشد
رقیب بست به رویم در امید خدا را
دری گشای که در بستگی گشاد نباشد
ز اهل دور صفای عقیدتم به سزاست
مرا به صوفی مغشوش اعتقاد نباشد
دریغ رفتن پروانه دوش بر سر شمع
که عهد صحبت او تا به بامداد نباشد
خبر که باد رساند به من همه باد است
که بر رسالت غماز اعتبار نباشد
خیال تو چو شبیخون برد به دیده ناصر
بسی بماند که مردم درین سواد نباشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
هرکس که مقیم در خمار نباشد
در مذهب ما عاقل و هشیار نباشد
گر علم یقین است تو را عین یقین جو
کان طایفه را کبر به خروار نباشد
داری هوس صحبت او ترک هوس گیر
کان یار به هر بوالهوسی یار نباشد
سر دفتر اصحاب یقین بود محمد
شاهی که چو او قافله سالار نباشد
بنگر ز کجا آمد و چون بود و کجا رفت
باریت بدین زهره انکار نباشد
گویی که مرا مرتبه علم چو موسی است
آخر هم ازین قول خودت عار نباشد
حرص و حسد و بخل طمع داری از این ها
هم خوش بود ار بر سر بازار نباشد
انفاس معطر چه زنی بیهده ناصر
هر بیخبری محرم اسرار نباشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
در پایش افکنم سر تا دردسر نباشد
با زلف او دهم دل تا دل دگر نباشد
روزی به یاد زلفش گر شب به روز آرم
باید که جز رخ او شب را سحر نباشد
هرکس که در ره او بنهاد پای چون شمع
آن به که پای دارد در بند سر نباشد
آن را که در دو عالم باشد نظر به قدش
همت بلند دارد کوته نظر نباشد
پر سوخته ای ز آتش پروانه هم ز پر شد
او را ز ابتدای خود آن به که پر نباشد
گفتم که در میانت دستی کمر توان بست
گفتا میان ما را تاب کمر نباشد
گفتم که بی خبر شد ناصر ز درد عشقش
گفتا که عاشقان را از خود خبر نباشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
عشاق تو را درد سر عام نباشد
در دایره سوختگان خام نباشد
در بارگه عشق خرد را نبود راه
کان مجلس خاص است و ره عام نباشد
آنجا که زند یار سراپرده غیرت
بر دست صبا زهره پیغام نباشد
کام از دهن یار طلب زان که درین دور
جز در لب شیرین بتان کام نباشد
ماهی تو ولی ماه قصب   پوش ندیدم
سروی تو ولی سرو گل اندام نباشد
آن شیفته گیرد به سر زلف تو آرام
کو را به سر زلف تو آرام نباشد
باید که بود نام تو تسبیح زبانم
ننگی نبود زانکه مرا نام نباشد
در عشق چو ناصر نتوان یافت به ایام
کان نادره باشد که به ایام نباشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ما را سر کفر و غم اسلام نباشد
جایی که همه ننگ بود نام نباشد
در مجلس خاصان دف و چنگ و می صافی
خوش باشد اگر درد سر عام نباشد
ای مدعی بر من مفشان خرقه سالوس
مرغ دل ما بسته هر دام نباشد
از باده تو کار دل ما خام مینداز
عاشق که می پخته خورد خام نباشد
زین هم نفسان هیچ ندانیم که گیرد
دست من شوریده اگر جام نباشد
هرگز سر من خاک ره باد مبادا
گر رهگذرش گوشه  آن بام نباشد
ای مهر اگر از مطلع اقبال برآیی
تا روز ابد صبح مرا شام نباشد
هرچند که دل می ببرد نرگس رعنا
چون نرگس جادوی تو بادام نباشد
اوراق بسوزد همه از گفته ناصر
مانع اگر از گریه اقلام نباشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
صدرگه عشق غیر سینه نباشد
نقد بلا را جز این خزینه نباشد
عشق بتان در دلم نهفته نماند
باده نهان اندر آبگینه نباشد
نوش کن امروز می که اهل خرد را
غصه فردا و فکر دینه نباشد
حرز شفای غمش به سینه ما جوی
چاره توفان به جز سفینه نباشد
خنجر کینه مزن به سینه ناصر
سینه عاشق مقام کینه نباشد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
کسی کز عشق فانی شد چنین باشد چنین باشد
نشان موج از دریا همین باشد همین باشد
دلی کو جمله جان گردد نه آن گردد نه این گردد
چو سنگ لعل کان گردد نگین باشد نگین باشد
یقین اندر فنا باشد گمان از هستی آن خیزد
چو آن شد از گمان خالی یقین باشد یقین باشد
چو عشق آمد چو عشق آمد نه زهد آمد نه فسق آمد
نه شرک آمد نه کفر آمد نه دین باشد نه دین باشد
برو جان مجرد شو به توحید آی و مفرد شو
که مفرد هر چه می خواهی درین باشد درین باشد
غبار از سینه بیرون کن که مردان موحد را
نه دل باشد نه دل باشد نه کین باشد نه کین باشد
اگر ناصر بود محرم قفس را بشکند درهم
به طاووسان فردوسی قرین باشد قرین باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گدای دولت آنم که او گدای تو باشد
به دیده درکشم آن را که خاک پای تو باشد
حیات چون بود آن را که در غم تو نمیرد
صبور چون بود آنکس که مبتلای تو باشد
اگر به حشر برآرند نامه  عمل من
به خون نوشته بر او جمله ماجرای تو باشد
هوس به رهگذری می کنم که بر سر خاکم
امید سایه بالای دلگشای تو باشد
گر از وفای تو خاکم به هر دیار برد باد
منم فدای تو بازآ که جان برای تو باشد
تو را به خلوت چشمم گر اتفاق نباشد
میان دیده خیال رخت به جای تو باشد
هزار بار بسازم دهان به مشک معطر
به جای ورد زبانم اگر دعای تو باشد
اگر به خون محبان بود توجه خاطر
رضاست از طرف ما اگر رضای تو باشد
گذر به تربت ناصر که ذره های وجودش
به زیر خاک بر امید مرحبای تو باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
به دستم گر چو تو گلدسته باشد
دلم از خار غم کی خسته باشد
ز مستی دسته شد در باغ نرگس
چنان مستی به هر جا دسته باشد
دهان پسته خندان است و شیرین
که شوری از لبت در پسته باشد
تشبه با دهانت کرد لیکن
دهانت صد رهش بشکسته باشد
خطت پیرامن لب آن چنان است
که بر شکر نباتی رسته باشد
اگر چه همدم گل باد صبح است
ولی هر دم ز صحبت خسته باشد
اگر چه ناصر از چشم تو افتاد
دلش با ابرویت پیوسته باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سجاده چه کار آید و دستار چه باشد
زر در چه شمار آید و دینار چه باشد
مندیل چه قدر آرد و تسبیح چه قیمت
ساغر چه زیان دارد و زنار چه باشد
من خود ز غم هجر تو آزرده ام ای دوست
دیگر به من سوخته آزار چه باشد
گر مه بخورد غصه دوران چه جنایت
ور گل بکشد سرزنش خار چه باشد
گر دوست نهد لب به لب دوست چه نقصان
ور یار خورد می به رخ یار چه باشد
مغرور مشو زاهد از آن روی ریایی
طاعت که غرور آرد و پندار چه باشد
در می گذرد ناصر و بر می گذری تو
گر رنجه شوی بر سر بیمار چه باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
صراط ما ره میخانه باشد
بهشت ما رخ جانانه باشد
نه طوبی خوشتر از بالای دلبر
نه کوثر بهتر از پیمانه باشد
مرا ای زاهد از دوزخ مترسان
که آتش راحت پروانه باشد
اگر صد تیغ بارد مرد عاشق
نتابد روی چون مردانه باشد
مگو واعظ به ما از کفر و ایمان
که طامات شما افسانه باشد
به پند عاقلان هر کو نهد گوش
به نزد عاشقان دیوانه باشد
نیابی در دل ناصر به جز عشق
مقام گنج در ویرانه باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ز شاه اگر به رعیت رعایتی باشد
معین است که عین عنایتی باشد
چو ذره نام بر آریم در هواداری
اگر ز سایه مهرت حمایتی باشد
من این طریقه که دارم به منزلت نرسم
مگر هدیه وقت از هدایتی باشد
هر آن غریب که ره برد در ولایت دوست
مگو غریب که صاحب ولایتی باشد
مسلسل است ز زلفت بلا به دور قمر
گمان مبر که جفا را نهایتی باشد
ورای شکر به روی شما نخواهم خورد
اگر ز دست رقیبان شکایتی باشد
ز ده زبانی سوسن صبا خبر دارد
میان بلبل و گل اگر حکایتی باشد
دلت بسوزد از آه من که در آهن
زگرمی دم آتش سرایتی باشد
چنین که چشم تو بی جرم خون ناصر ریخت
نعوذ بالله اگر خود جنایتی باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دیده باید که در او صورت یاری باشد
ور نه بی ورد رخش هر مژه خاری باشد
ما صبوریم تو هر جور که می خواهی کن
عاقبت روز شمار است و شماری باشد
زار نالم چو نی از دست فراقت یارا
زر و زوری نبود ناله زاری باشد
نقش بالای تو در دیده نشاندیم دریغ
نه درختی ست کز او فایده باری باشد
با تو بودیم شبی صبح جدایی بدمید
دور مستی به کران رفت و خماری باشد
جان گران است به کویش مبر ای باد صبا
که تو را بر دل از این سوخته باری باشد
از خم زلف تو ناصر نکشد سر ز خطت
هر کجا گنج بود زحمت ماری باشد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
روزم از غصه سیه گشت و شبم پیدا شد
عجبم رفت کنون بلعجبم پیدا شد
من خود از دردسر هجر به افغان بودم
گرمی دل اثری کرد و تبم پیدا شد
بودم از بی ادبی همدم مستان چو رباب
گوش مالی ز تو خوردم ادبم پیدا شد
یاد تو کردم و کام دهنم شیرین شد
جام می  خوردم و در دل طربم پیدا شد
همچو بلبل ز گل وصل تو بودم غافل
باد آورد نسیم و طلبم پیدا شد
پدر و مادر من عشق و محبت بوده ست
دیر باز است که اصل و نسبم پیدا شد
تا لب خویش نهاده  است بر آن لب ناصر
اثر چشمه حیوان ز لبم پیدا شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
غنچه بر احوال عالم خنده زد دلشاد شد
دل به زر در بست گل دوران او بر باد شد
اهل دنیا همچو سبزه پایمال انجم اند
سرو بستان آنکه از بند جهان آزاد شد
در جهان بی خون دل سیمی نیاید در کنار
این  قدر ما  را ز آب دیده پیش افتاد شد
رفته باشم من ز یاد خلق و در یادم بود
این سخن کامروز از پیر مغانم یاد شد
عقد ما با دختر زر تازه گردان ساقیا
کاین قضای سرنوشت از بخت مادرزاد شد
می نهد زلف سیه پوش تو سر بر روی خاک
آن شکسته دل مگر در حلقه زهاد شد
عاقبت طرفی نبندد همچو خنجر زان میان
هر که اندر آتش عهد تو چون پولاد شد
باد می گویند بویی دارد از خاک درت
خاک راه باد خواهم هر چه بادا باد شد
آتش پنهان ناصر ناله پیدا می کند
راز بلبل در جهان مشهور از فریاد شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هر که بر ابروی و چشمت نگران خواهد شد
عاقبت کشته آن تیر و کمان خواهد شد
اگر آن روی دلارای نخواهی پوشید
فتنه عالم و آشوب جهان خواهد شد
حلقه ای گر ز سر زلف سیه بگشایی
در شب تیره مه و مهر نهان خواهد شد
هر که پیشت سر تسلیم نهد همچون چنگ
در خرابات مغان موی کشان خواهد شد
همچو خاکم به درت خوار ولی بعد از من
خاک من سرمه صاحب نظران خواهد شد
گر چه معشوق نیارد سخن من در گوش
عاشقان را سخنم ورد زبان خواهد شد
بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد شد
ناصر از راه عراق ار نرود سوی حجاز
چون نی از دست مخالف به فغان خواهد شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
حسنش خط دیوانگی بر دفتر ما می کشد
ما را ز خط سبز او خاطر به صحرا می کشد
شکل صنوبر شد دلم مایل سوی بالای او
زان رو که سرو قامتش دل را به بالا می کشد
لعلش ز آب چشم من اظهار گوهر می کند
چشمم به یاد لعل تو یاقوت حمرا می کشد
انسان عینم بارها غواص بحر هند شد
زین سان به دامن چشم من لؤلؤی لالا می کشد
هر گه که جنباند صبا از زلف لیلی سلسله
مجنون شیدا می رود هر سوی تا پا می کشد
ساقی چو جام خون فشان در دور آبم می برد
مطرب چو چنگم مو کشان در شهر رسوا می کشد
از طاعت بی درد خود صوفی نمی یابد صفا
خوش وقت رندی کز قدح درد مصفا می کشد
ساقی مجلس را ببین دریا به کشتی می دهد
ملاح املح دیده ای کشتی به دریا می کشد
ناصر به غربت تا به کی تنها به مأوا می روی
تنهای دورافتاده را خاطر به مأوا می کشد

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ماه من چون سرو بالا می کشد
آه من سر بر ثریا می کشد
همچو خاک افتاده ام بر خاک پست
سرو من از بس که بالا می کشد
یار تنها عاشقانش عالمی
جان شیرین بار تن ها می کشد
شمع روی او به خط عنبرین
صورت پروانه بر پا می کشد
جزع من هر دم به یاد لعل او
جرعه یاقوت حمرا می کشد
زاهدان را از درون صومعه
بر در میخانه رسوا می کشد
چست می بندد میان را همچو نی
زلف او چون چنگ در پا می کشد
حبذا رندی که در دفع خمار
همچو ناصر جام صهبا می کشد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گر اشارت می کنی چشم تو مردم می کشد
ور همی گویی که بخشیدم تکلم می کشد
در فراقت می کنم جان ور بیایی جان دهم
روز بدبختی گدایان را تنعم می کشد
لعل تو بر من تبسم کرد چون تیغم زدی
من ز تیغ تو نمی میرم تبسم می کشد
در خرامیدن مکن آلوده دامن را به خاک
گر چه تو پاکی ولی ما را توهم می کشد
حلقه  زلف کژت را می برد مشاطه سر
آفرین بر دست او بادا که کژدم می کشد
کشته آن می  فروشم من که بهر جرعه ای
صد هزاران مست را در پای هر خم می کشد
حال ناصر بین که می میرد به زاری بی سماع
ور به مطرب گوش می دارد ترنم می کشد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دیده بی روی تو تا کی رنج بینایی کشد
جان ما تا چند بی تو درد تنهایی کشد
در دماغم فکر زلف توست هر شب تا مرا
در چه سوداهای فاسد عقل سودایی کشد
باد می پیمایم اندر زهد نوعی کن مگر
چشم مست توام در باده پیمایی کشد
ز آب چشمم راز پنهان تو بر روی اوفتاد
عاقبت خود عشق بازی سر به رسوایی کشد
ناصر از شاخ رعونت هیچ سرسبزی مجوی
پای گل خار جفا از دست رعنایی کشد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هر کس که پیش تیر ملامت سپر نشد
هرگز میان حلقه عشاق سر نشد
ذوق جفا و لذت پیکان غم نیافت
هر دل که زخم تیر بلا را سپر نشد
هر کو غمی ندید و فراقی نیازمود
نزد مقربان بلا معتبر نشد
صد روز را شب آمد و صد شام را سحر
یارب چه شد که این شب ما را سحر نشد
پیکی نبرد نامه و بادی خبر نداد
او را به هیچ حال ز حالم خبر نشد
مرغی نمی پرد که برد سوی گل پیام
کان بلبل اسیر تو را بال و پر نشد
با ما دو دل مباش که ما با تو یک دلیم
تو دل دگر مکن که دل ما دگر نشد
زان دردسر کشم که شوم بر در تو خاک
ای خاک بر سری که ورا دردسر نشد
ای پندگو ملامت ناصر چه می کنی
مجنون به حال خویش به پند پدر نشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای که از چشم خوشت رنج دلم افزون شد
دل بیمار مرا هیچ نپرسی چون شد
گل صدبرگ تویی در چمن حسن امروز
ورق چهره ز خوناب جگر گلگون شد
از سر کوی تو بیرون نتوانیم شدن
بس که جوییم ز هر باب ره بیرون شد
عاقل دور که پیوسته زدی لاف از عقل
دید ماه نو ابروی تو و مجنون شد
دل که سرفتنه مستان خرابات بلاست
شیوه  نرگس فتان تو را مفتون شد
چسم من خون جگر همچو صراحی می ریخت
دل صافی قدح از غمزه تو پر خون شد
شعر ناصر که دهد نور به شعری ز علو
همچو ناهید به میزان هنر موزون شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
سخن زلف تو گفتم نفسم مشکین شد
صفت لعل تو کردم دهنم شیرین شد
ذوق فرهاد کم از لذت پرویز نبود
که همه تلخی کامش ز لب شیرین شد
پیش ازین راهبر اهل سعادت بودم
رهزنم صوت مغنی و می رنگین شد
نتوان داشت ز عهد تو دگر چشم وفا
که به عهد تو جفا رسم و ستم آیین شد
ماه بر گرد خود از طره شب پرچین بست
چون سر زلف تو از باد صبا پر چین شد
بر بساط تو پیاده بنهادم رخ زرد
بار گیر هنرم اسب سعادت زین شد
دل ناصر که کشیدی سر رفعت بر چرخ
رفت در طره مشکین تو و مسکین شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در کوی ماه رویی پایم به گل فرو شد
سر خیل نیکنامان رسوای شهر و کو شد
ای صبر پای برجا منزل به کوی او کن
کان دل که بود وقتی اکنون از آن او شد
عقلم ز دور بینی جان گفت لعل او را
با عقل خرده دانم بسیار گفت و گو شد
هستی ما ز مهرش چون ذره شد هوایی
خاک وجود عاشق بر باد آرزو شد
در دیده عکس رویش عکس گلی در آب است
در دل خیال لعلش چون باده در سبو شد
گفتم نکو شود دل از درد عشق روزی
این هم که سوخت کلی از درد آن نکو شد
تنها نگشت ناصر در راه عشق گمره
در وادی محبت صد کاروان فرو شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
چشمت به خواب چون به سحرگه گشاده شد
صد فتنه را به جانب ما ره گشاده شد
گیسوی مشکبوی چو برداشتی ز روی
ابر سیاه رفت و رخ مه گشاده شد
بر بسته بودم از مژه سیلاب اشک را
خاشاک سست بود به ناگه گشاده شد
پوشیده بود چاه زنخدان تو به زلف
چندان نداشت رشته کوته گشاده شد
ناصر طناب عمر به زلف تو بسته بود
دل چون قدم نهاد سر چه گشاده شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از رشک خنده تو دل غنچه پاره شد
این راز سرنهفته او آشکاره شد
در باغ دید شکل خرامیدن تو کبک
یک نک زد از کنار چمن کناره شد
از قطره عرق خط سبز تو آب یافت
بارید سیل و طفل گیا شیرخواره شد
چون بر سمند عزم نشستی تو گوییا
بر اسب باد سرو پیاده سواره شد
بشکفته بود لاله و ریحان هزار بیش
گل بر سر آمد از همه میر هزاره شد
هر چند آب گشت زره پوش از صبا
پیکان غنچه از زره او گذاره شد
از سبزه یافت روی زمین رنگ آسمان
شاخ درخت برج و شکوفه ستاره شد
سربسته بود غنچه که در شب صداع داشت
شبنم گلاب گشت و بر آن درد چاره شد
ناصر نوشت بر ورق گل حدیث تو
نرگس تمام دیده ز بهر نظاره شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یوسف دل ز زنخدان تو در چه شد
خضر جان در ظلمات خط تو گمره شد
دی اگر سرو بد امروز قدت طوبیٰ گشت
پار استاره بد امسال جمالت مه شد
دوش در گلشن روی تو صبا گل می چید
نرگس مست تو در خواب خمار آگه شد
تا تو بنیاد نهادی به جهان خوی پلنگ
پیش سرپنجه تو شیر فلک روبه شد
گر ببیند خم ابروی تو را ترک سپهر
قوس از سهم بیندازد و در خرگه شد
زلف از روی برافکن که جهان شد تاریک
مهر از جیب برون آر که شب بیگه شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عقلی که زیرک می نمود از عشق تو دیوانه شد
از آشنا و خویش و کس یکبارگی بیگانه شد
درد تو هر سو رخنه ای می کرد در بنیاد دل
ویرانه کردش این زمان چون گنج در ویرانه شد
بگریزد از شکر مگس چون برفشاند آستین
در راه و رسم عاشقی ثابت قدم پروانه شد
از خان و مان آواره ام زین غم که دایم روز و شب
با مردم چشمم چرا نقش رخت همخانه شد
ای پند گو گفتم تو را افسون ما از غم مکن
می میرم از زاری کنون افسون تو افسانه شد
جانی ست ناصر را که او  می دارد از جانان جدا
گر جان سبکباری کند جان بدهد و جانانه شد

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
از خیال خوبرویان چشم ما بتخانه شد
وز غم زنجیر مویان عقل ما دیوانه شد
هیچ می دانی چرا سرگشته گردد آفتاب
زانکه او بر گرد شمع روی تو پروانه شد
نقطه  خال تو را تا خط مشکین دایره است
مور پنداری مگر مایل به سوی دانه شد
می شود از غم دل من همچو شانه صد شکاف
تا چرا سر رشته  زلفت به دست شانه شد
من به مجنونی شدم مشهور در هر کشوری
تا به خوبی همچو لیلی حسن او افسانه شد
ز انتظار شمع رویت چشم من تاریک شد
بر امید گنج وصل تو دلم ویرانه شد
گر به عشق یار ناصر آشنایی می کنی
بایدت اول ز عقل خویشتن بیگانه شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شبی خیال تو در خون چشم ما آمد
چه آشناست که در خون آشنا آمد
خیال روی تو نقشی بر آب زد پر آب
ز نقش روی تو آبی به چشم ما آمد
صبا به کوی تو می رفت و جان من همراه
ز راه دور به همراهی صبا آمد
شبی به پیش تو گویم سوز دل تا روز
چو شمع بر سر ما آنچه از هوا آمد
قضاست هجر تو بر ما همین دانم
که جز رضا نبود چون قضا آمد
به گرد کوی تو ناصر مثال باد صباست
چه گرد خیزد از او گر برفت یا آمد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از عشق چه گویم که مرا پیش نیامد
وز غم چه نمک ماند که بر ریش نیامد
یک روز دلم رفت به چین سر زلفش
عمری شد و آن خسته درویش نیامد
تیری که توان بر هدف وصل تو انداخت
در شست چه گیریم که در کیش نیامد
هر کس بگرفت از لب شیرین تو کامی
زان نوش مرا بهره به جز نیش نیامد
گفتی که زنم تیغ جفا بر سر عشاق
ای خاک بر آن سر که به سر پیش نیامد
با درد تو خوش بود دل غمزده آن نیز
رنجیده ز ما رفت و دگر پیش نیامد
بیگانه چنان شد که ز بیماری ناصر
واقف شد و روزی به سر خویش نیامد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مه نو شد و آن یار سفر کرده نیامد
معشوق جگرخواره دل برده نیامد
آزاد کنیم از پی کفارت او جان
کان دلبر بد عهد قسم خورده نیامد
آزرده شد از تیغ جدایی دل و جانم
و آن مرهم جان و دل  آزرده نیامد
بیمار شدیم و قدمی رنجه نفرمود
مردیم و زیارت به سر مرده نیامد
آمد به چمن بار دگر آن همه گل ها
و آن سرو  به صد ناز برآورده نیامد
افغان من از پرده افلاک گذر کرد
وان گل که نهان گشت به صد پرده نیامد
رنجید که ناصر دهنم گفت چو ذره است
هر چند که خرد است ز من این خرده نیامد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نتواند که ز خط تو سوادی خواند
هرکه یک حرف سپیدی ز سیاهی داند
من سرگشته چو سر بر خط حکمت دارم
خامه وارم خط تو چند به سر گرداند
آتشی در دلم از روی تو افروخته است
آب چشمم برود آتش دل بنشاند
همه دردسرم از دست خود است ای ساقی
بده آن باده که از دست خودم بستاند
گل به روی تو نماند که ندارد نوری
ماه می ماند و چیزیش بدان می ماند
آیتی ام شده در شأن محبت نازل
چه عجب زانکه براندست مرا می خواند
دل ناصر که ز سوز غم تو دریا شد
در خروش آمد و چون آب سخن می راند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خواهد که خامه راهی در منزلی رساند
بر مرکب مرکب بنشست تا براند
برخاست همچو ابری بی واسطه ز واسط
وز بحر هند گوهر بر روم می فشاند
از سوز سینه دودی چون شمع بر سر آید
پوشیده آتش دل در پی نمی تواند
گلگون و شست مانده دور از وصال شیرین
شبدیز آب دیده هر سو همی دواند
با کاغذ دو رویه در عین بی زبانی
حرف عیان ما را هر دم عیان بخواند
نون والقلم محقق در حق اوست منزل
از مشک حکم ریحان تعلیق نسخ خواند
در روم خط مشکین بر مهر می نویسد
از شام عقد پروین بر ماه می نشاند
هرگه که تیر تازد در فارسی و تازی
با تازیان دواند وز فارسان نماند
در بحر شعر ناصر بهر مداد و خامه
در وجه سیم کاغذ درها همی چکاند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
با وصل گل رسیدن بلبل نمی تواند
لطفی کند مگر باد بویی به او رساند
بر هر ورق چمن را بی حرف ماجرایی ست
کو عاشقی چو بلبل تا ننوشته خواند
خواهم که جامه بر تن  چون غنچه چاک سازم
باشد که آن صنوبر حال دلم بداند
دردا که تشنه مردم وان یار کو طبیب  است
رحمی نمی نماید شربت نمی چشاند
گفتار گرم ناصر چون تیر آتشین است
بر هر دلی که آید از دیده خون چکاند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
اینجا که منم نامه  دلبر که رساند
در دوزخ سوزان نم کوثر که رساند
گیرم که دل من چو کبوتر پرد آنجا
این نامه میمون به کبوتر که رساند
چون باد خزان آمد و گلها همه رفتند
با مرغ سحر بوی گل تر که رساند
از ما که برد پیش دلارام سلامی
از ذره تحیت به سوی خور که رساند
مشتاقی پروانه بر شمع که گوید
پیغام مگس جانب شکر که رساند
با سرو که تبلیغ کند شوق گیاهی
وز سبزه زمین بوس صنوبر که رساند
می گفت که ناصر به درم خاک شود زود
من خود شده ام خاک بر آن در که رساند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
یار رفت از دیده و در دل بماند
دل به زیر بار چون محمل بماند
دولت بیدار من چون درگذشت
بخت خواب آلود را غافل بماند
ماه چون منزل به منزل سیر کرد
مشتری در اولین منزل بماند
دل بدو دادیم و دلداری نکرد
دل نماند او را و ما را دل بماند
عقده ابروی او نگشود عقل
رفت عمر و همچنان مشکل بماند
سرو خندان در هوای قامتش
دست بر سر زد که پا در گل بماند
هرکه یک دم دردی دردش کشید
همچو ناصر مست و لایعقل بماند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
هر دیده رخ خوب تو دیدن نتواند
هرکس سر زلف تو کشیدن نتواند
خسرو لب شیرین بگزد همچو شکر  لیک
فرهاد جز از انگشت گزیدن نتواند
خون گشت دلم غنچه صفت از غم هجران
از ضعف ولی جامه دریدن نتواند
امروز که بر شربت وصل تو رسد دست
بیمار چنان شد که چشیدن نتواند
افغان من از پرده  افلاک گذر کرد
در گوش تو ای ماه رسیدن نتواند
هر چند که دشمن ز زبان تیغ بلا ساخت
ما را ز تو ای دوست بریدن نتواند
بی همت عالی نتوان رفت ره عشق
بی پر به هوا مرغ پریدن نتواند
گلگون سرشکم ز پی ات گشت بسی رود
استاد کنون خشک و دویدن نتواند
در دام سر زلف تو مرغ دل ناصر
در عین هلاک است و تپیدن نتواند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زبان اشک رنگینم سخن از دیده می راند
معمای ضمیر روشنم چون آب می خواند
کجا شبدیز زلف سرکشت را دیده دریابد
اگر چه اشک گلگون را در این ره گرم می راند
جنون اندر سر مجنون نخواهد جنبشی کردن
مگر لیلی ز زلف خویش زنجیری بجنباند
نقاب ابر می خواهد که روی مهر در پوشد
مزاج بحر می جوشد که دل از او بگرداند
هوا از رهگذار باد گردی داشت بر خاطر
به آب دیده می خواهد که گرد از راه بنشاند
رقیب از مهر می گوید که از یارت جدا سازم
به لطفت دارم امیدی که گوید لیک نتواند
دمی از روز وصل تو به عمر جاودان ندهم
تو خود داناتری دانی که ناصر این  قدر داند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -