cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ز آن روز که گفتی  پس ازین جور کنم کم 
بسیار بیفزودی و کم هیچ نکردی 
گفتم  نکنم با تو وفا  ترک کنی  زانک 
هر چیز که گفتی  نکنم  هیچ نکردی 
گفتی  چو بمیری بسر خاک تو آیم 
آن نیز بکردیم و تو هم هیچ نکردی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
من نگویم به ابر مانندی 
که نکو ناید از خردمندی 
او همی بخشد و همی گرید 
تو همی بخشی و همی خندی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای گرانمایه تربت میمون 
ای مکان امیر مسعودی 
تازه بادی چو خلد عدن  که تو 
خوابگاه شجاعت و جودی 
از بقاع زمین نه ای  که بدو 
از ریاض بهشت معدودی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بر بدایع نظم تو ای فریدالدین 
طویله های گهر را نماند مقداری 
نه باغ طبع تو را هست جز ادب شجری 
نه شاخ لفظ تو را هست جز هنر باری 
به گرد تو نرسند اهل نظم و نثر امروز 
وگرچه جهد و تکلف کنند بسیاری 
به شعر یار خودم خوانده ای و لیک به فضل 
تو را ندانم اندر همه جهان یاری 
چو من به فضل تو اقرار دارم از سر صدق 
ز کس نیابی در مشرق و غرب انکاری 
تو را فلک به مقام شرف رسانیدست 
فلک نکرده ازین علاقه تر کاری 
به بارگاه خداوند مشرق و مغرب 
متاع فضل تو را خاست روز بازاری 
گران بها گهری و کجا تواند بود
چنین گدا را الا چنان خریداری 
جهان تو داری طوبی لک ای فرید الدین 
به زیر عدل چنان جهانداری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خرد نزدیک دولت رفت و گفتا 
که  می خواهم که با من یار باشی 
جوابش داد دولت  گفت  جایی
که من باشم تو خود ناچار باشی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نگردد رزق خلق افزون بطاعت 
و نه نقصان پذیرد از معاصی 
و لیکن طاعت و عصیان دهد بر 
 در آن روزی که یؤخذ بالنواصی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
قطب دین  گر برفت نصرة دین 
شد بشمشیر ملک را قاضی 
خلد الله دولة الباقی 
قدس الله مهجة الماضی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
چون ز شعبان گذشت بیست  مباش 
بشب و روز بی شراب دمی 
همه جام بزرگ خواه  که خرد 
نکند وقت احتمال همی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
من همان گویم کان لاشه خرک 
گفت و می کند بسختی جانی 
چه کنم  بار کشم  راه روم 
که مرا نیست جزین درمانی 
یا بمیرم من و یا خر بنده 
یا بود راه مرا پایانی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
اجل مجد دین  در بلا و عنا 
ز ناله چو نالم  ز مویه چو موی 
تو دانی که  در حسن رأی ملک 
چه آید ز احداث ما را بروی 
اگر هیچ دانی  شود ممکنت 
فراغ دل من بنوعی بجودی 
بآب شفاعت  که مقبول باد 
ز رخسار من گرد محنت بشوی 
نکو گفتن آیین پیران بود 
تویی پیر دولت  نکویی بگوی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
تاج دین  در بسیط عالم نیست
بی ثنای تو هیچ دانایی
نه چو قدر تو هست گردونی 
نه چو جود تو هست دریایی 
اختران سپهر کی بینند 
همچو رأی تو کار فرمایی
پست باشد بپیش همه تو 
هر کجا چرخ راست بالایی
نیست با دانش و شجاعت تو 
هیچ پیری و هیچ برنایی
گر فرستی بنزد این خادم 
که چنو نیست نظم آرایی
باده ای از شراب خانه خاص 
خوشگواری  نشاط افزایی
مدحتی گویدت  که هر بینش 
باشد آراسته چو دیبایی
چیست به زان ثنا  که خوانندش 
فضلای جهان بهر جایی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
سرای ترا  شهریارا  ز نزهت 
بهر گوشه صد بوستانست گویی
بروزی رسند از در او خلایق 
در او در آسمانست گویی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
ای همت تو تاخته بر گردون اسب 
هر مدح  که گویند  تو را باشد حسب 
تو شاه جهانی و جهان جمله تو راست
یک نیمه به میراث و دگر نیمه به کسب

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن دست زنان و پای کوبان پیوست
زین پیش گذشتن من از کوی تو هست 
آن دست مرا کنون بر آورد از پای 
و آن پای مرا کنون در افگند ز دست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون فندق مهر تو دهانم بربست
بار غم تو چو گوژ پشتم بشکست
هر تیر  که از چشم چو بادام تو جست
در خسته دلم چو مغز در پسته نشست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
معشوقه دلم به تیر اندوه بخست 
حیران شدم و کسم نمی گیرد دست 
مسکین تن من به پای محنت شد پست 
دست غم دوست پشت من خرد شکست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
با عیب خریدی تو مرا روز نخست 
امروز اگر رد کنیم  عیب از تست 
گر دوست همی در خور خود خواهی جست 
پس دست بباید از همه گیتی شست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جدت ورق زمانه از ظلم بشست 
عدل پدرت شکستگی کرد درست 
ای بر تو قبای سلطنت آمده چست 
هان  تا چه کنی  که نوبت دولت تست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شطرنج وزارت تو فرزین طلبست
کمتر کرم تو واری ذهبست
در پیش تو شاه رخ نهادم ببساط 
از اسب پیاده ماندنم زین سببست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن دلبر ماهرخ  که جانان منست
بر من به عزیزی چو دل و جان منست 
اندر دل من نشسته باشد پیوست 
مقبل تر ازین دل نبود کآن منست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عنوان ظفر نام کمال الدین است
مقصود جهان کام کمال الدین است
هر جا که یکی صاحب فضل است امروز 
در سایه انعام کمال الدین است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چشمی دارم  همه پر از صورت دوست 
با دیده مرا خوش است  چون دوست در اوست
از دیده و دوست فرق کردن نه نکوست 
یا اوست بجای دیده یا دیده خود اوست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دشمن چو بدانست که  احوالم چیست 
بر تلخی زندگانی من بگریست 
بدحال تر از من اندرین عالم کیست 
در آرزوی مرگ همی باید زیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون چرخ همیشه رسم تو طنازیست 
کار تو همه فریب و صنعت بازیست 
بس عهد  که همچو زلف خود بشکستی 
در مذهب تو عهد شکستن بازیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یک چند  چو کار من ز تو ساز گرفت
طبع تو ره ملالت و ناز گرفت 
یا دست نبایست به من داد به عهد
یا پای نبایست ز من باز گرفت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل جام وفا به دست اخلاص گرفت 
جان در طلبش گردش رقاص گرفت 
مسکین چه خبر داشت  که سلطان فراق 
اقطاع وصال با زر خاص گرفت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مشک تبتی رنگ ز موی تو گرفت 
خوشبوی بدان گشت که بوی تو گرفت 
گر زانکه ز آفتاب گیرد یاقوت 
یاقوت لبت رنگ ز روی تو گرفت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای فتح و ظفر بنده کوس و علمت 
بیش از عدد ستاره خیل و حشمت 
آراسته ملک و دین به تیغ و قلمت 
و آسوده جهان همه به عدل و کرمت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در محنت این زمانه بی فریاد 
دور از تو چنانم که بداندیش تو باد 
در نسخه اصلی این بیت نوشته نشده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای شه  که به جامت می صافی ست نه درد 
اعدای تو را ز غصه خون باید خورد 
گر دشمنت ای شاه  بود رستم گرد 
یک خر ز هزار اسب نتواند برد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا گرد رخت سنبل تر کاشته اند
عشاق دل از مهر تو برداشته اند
آن چاه ذقن  که دل در او می افتاد 
تا لب به بنفشه تر انباشته اند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سوی در این قوم  که کمتر ز خرند 
دانش چه بری  که از تو دانش نخرند 
سالی یک بار آب جویت ندهند 
روزی صد بار آبرویت ببرند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر کس  که نهاد کار ما می بیند 
دامن ز وفای ما همی در چیند 
روزی  که ز منزل بقا برخیزد 
کس نیست که در ماتم ما بنشیند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ایام بکام رکن دین خواهد بود 
اقبال غلام رکن دین خواهد 
آرایش روزگار و آسایش خلق 
از نامه و نام رکن دین خواهد بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
می رفت و گلاب از سمنش می بارید 
مشک از خط عنبر شکنش می بارید 
از گفته من دوبیتیی در حق خویش 
می خواند و شکر از دهنش می بارید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شاها  فلک از سیاستت می لرزید 
پیش تو بطبع بندگی می ورزید
صاحب نظری کجاست  تا در نگرد 
تا آن همه مملکت بدین می ارزید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
امروز بی رخت  ای سیمین بر 
از رنج تن و درد دل و خون جگر 
عمریست  که گر عوض کنم با مرگش 
چیز دگرم نهاد باید بر سر

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بخشنده نعمت و ستاننده عز 
بندنده دشمن و گشاینده دز 
ایام ازو خیره و گردون عاجز 
خوارزمشه عالم و عادل اتسز

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای طالع تو عهده هر کام فلک 
بر برده سیاست تو آرام فلک 
مأمور اشارت تو اجسام زمین
منقاد ارادت تو اجرام فلک

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آنان  که بقوتند اندازه پیل 
با قوت شیرند و بآوازه پیل
روزی ز سر تیغ تو آویخته گیر 
سرهای همه از سر دروازه پیل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای خواجه  ضیا شود ز روی تو ظلم 
با طلعت تو سور نماید ماتم 
در نسخه اصلی این بیت نوشته نشده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بس شب به دعا دو دست برداشته ام
بس روز به راه تو نظر داشته ام 
از خویشتنم خیر مبادا  همه عمر 
گر بی تو ز خویشتن خبر داشته ام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در دل ز غم عشق تو ناری دارم 
وز آب دو دیده پر کناری دارم 
با این همه همچو باد گاه و بی گاه 
با خاک سر کوی تو کاری دارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بگسست ز صحبت من آن دل گسلم
مالید بزیر پای محنت چو گلم 
هر شب گردد خیال او گرد دلم 
الحق ز مراعات خیالش خجلم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گفتم که به مدحت تو خورشید شوم 
نی آنکه چو گل آیم و چون بید شوم 
نومید دلیر باشد و چیره زبان 
زنهار  چنان مکن  که نومید شوم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بویت شنوم ز باد  بیهوش شوم 
نامت شنوم ز خلق  مدهوش شوم
اول سخنم تویی  چو در حرف آیم 
و اندیشه من تویی چو خاموش شوم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در منزل غم فگنده مفرش ماییم 
وز آب دو دیده دل پر آتش ماییم
عالم چو ستم کند  ستمکش ماییم 
دست خوش روزگار ناخوش ماییم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر یاد تو  بی تو  این جهان گذران 
بگذاشتم  ای ماه و تو از بی خبران 
دست از همه شستم و نشستم به کران
چون بی تو گذشت  بگذرد بی دگران

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای روی تو فردوس برین دل من 
روزان و شبان غمت قرین دل من 
گفتم  مگر از دست غمت بگریزم 
عشق تو گرفت آستین دل من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای من ز غمت وطن در آتش کرده 
چون زلف تو احوال مشوش کرده 
تن زیر پی حادثه مفرش کرده 
با ناخوشی زمانه دل خوش کرده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای دست زمانه بسته از بیدادی 
وز دست گشاده داد بخشش دادی 
تا بنده تو شدم ز غم آزادم 
از بندگی توام مباد آزادی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عدل تو اگر چهره بما بنمودی 
ور چشم عنایتت نظر فرمودی 
این جور  که رفت بر تنم  کی رفتی 
وین رنج  که هست بر دلم  کی بودی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای رکن الدین  ز ابر و دریا بیشی 
وز جمله سرکشان گیتی پیشی 
یک عالم را سخای تو باز خرید 
از رنج نیاز و آفت درویشی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از حسرت رخسار تو  ای زیباروی 
از ناله چو نال گشتم  از مویه چو موی
در نسخه اصلی این بیت نوشته نشده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شاها  بجلال  آسمانی گویی
در دانش و جود بحر و کانی گویی
هجرت کردی  باز گرفتی عالم 
پیغمبر آخر الزمانی گویی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از طره تو غیرت مشک سیاه راست
وز چهره تو حیرت خورشید و ماه راست
عادت ربودن دل و پیشه هلاک جان
آن دو رخ سپید و دو چشم سیاه راست
پوشی همه قبا و کلاه وز حرمتت
این عز و جاه بین که قبا و کلاه راست
دیده گناه کرد که  در تو نگاه کرد
پس چون عقوبت از تو دل بی گناه راست
خوبی ترا و عشق مرا و سریر ملک 
خوارزمشاه اتسز خوارزمشاه راست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دلم در عاشقی زار اوفتادست
به دست رنج و تیمار اوفتادست
ستم کش بایدم بودن به ناکام
که معشوقم ستم گار اوفتادست
نکو رویست و بدخویست و نشگفت
که گل در صحبت خار اوفتادست
بلای جان خلقست و دل من
به صد جانش خریدار اوفتادست
دلم امسال در دام غم عشق
بتر از پار و پیرار اوفتادست
همی شویم به خون این بار چهره
که دست خونم این بار اوفتادست
مرا عشقست و جز من مردمان را
ازین انواع بسیار اوفتادست
دلم برده ست و جان هم برد خواهد
نه خر مرده است و نه بار اوفتادست
ملامت چون کنم خود را نه اول
ز من آیین این کار اوفتادست
ز من بیزار شد معشوق و با منش
ندانم تا چه آزار اوفتادست
حدیث عشق ما و خوبی او
بر شاه جهان دار اوفتادست
علاء دین و دنیا شاه اتسز
که شاهی را سزاوار اوفتادست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای راحت عیش ها وصالت
مقصود همه جهان جمالت
ای محنت عاشقان فراقت
وی نعمت مفلسان وصالت
ای پرده نقش حسن زلفت
وی دانه دام عشق خالت
ماه شب چهارده به خوبی
ناقص بر آیت کمالت
پالوده تن من از فریبت
فرسوده تن من از محالت
ای حال دلم تباه بی تو
چون حال دلم مباد حالت
نی نی  که مراست تازه عیشی
در سایه دولت خیالت

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
با تو در سینه جان نمی گنجد
تو درونی از آن نمی گنجد
عشق در سر برفت و عقل برفت
کین دو در یک مکان نمی گنجد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
جانا  مرا غم تو به غایت همی رسد
اندوه عشق تو به نهایت همی رسد
گویی حکایتی مکن از حال عشق من
خود کی ز عشق تو به حکایت همی رسد
حسن تو ختم گشت نخواهد که هر زمان
در شأن من به حسن صد آیت همی رسد
کم کن جفا که از تو به درگاه تاج دین
گه گه به لطف حال شکایت همی رسد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جانم از عشق تو می بخروشد
دلم از انده تو می جوشد
این همه نامه حسرت خواند
و آن همه جامه محنت پوشد
شخص رنجورم از دست فراق
زهر بر یاد تو چون می نوشد
شادم از عشق تو  هر چند دلم
باغم عشق بجان می کوشد
گر بمانیم ز عشقت  یارا
کس به سیم سره مان نفروشد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
جانا  همه خطاب تو با من جفا بود
وز من جفات را همه پاسخ وفا بود
هرگز مباد با تو جفاکار روزگار
ورچه همیشه کار تو با من جفا بود
ای نزد من ز جان و دل من عزیز تر
قصدت همه بجان و دل من چرا بود
با روی تست عشق روا و بدین سبب
هرچ آن ز تو به روی من آید روا بود
گویند  دل به مهر نگاری دگر سپار
هرگز نکوتر از تو نگاری کجا بود 
خورشید پیش نقش رخ تو هدر شود
یاقوت پیش رنگ لب تو هبا بود
جان مرا همیشه سعادت ز یاد تست
حاشا اگر ز یاد تو جانم جدا بود
بربود عشق تو دل و دیده ز من و لیک
با عشق تو غم دل و دیده کرا بود
تا کی تنم ز عشق تو بار بلا کشد 
تا کی دلم ز جور تو یار عنا بود
در کش ز جور دامن و می دانکه رسم جور
در روزگار خسرو عادل خطا بود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
رفت آن که م بر تو آبی بود
یا سلام مرا جوابی بود
از سر ناز و از سر کشی
هر نفس با منت عتایی بود
در کف من ز دست ساقی وصل
هر زمان ساغر شرابی بود
وعده های خوشم همی دادی
آن همه وعده ها سرابی بود
روزگار وصال جمله گذشت
گویی آن روزگار خوابی بود

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای معجزات موسی بنموده از گریبان
هم چشم تست فرعون  هم زلف تست ثعبان
ای پیش روی خوبت حسن هزار یوسف
داری هزار یعقوب اندر هزار کنعان
ای خاسته بخوبی  صد فتنه خاست از تو
ای خاسته بخوبی  بنشین و فتنه بنشان
با چاه آن زنخدان بر آن لبان زمزم 
گویی که  عاشقان را با کعبه گشت یکسان
چون اصل زندگانی نوش لب تو دیدم 
نام لبت نهادم سلطان آب حیوان
چون در عراق یک دل نگذاشتی مسلم
خورشید نیکوانی  سر برزن از خراسان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
مشکست توده توده نهاده بر ارغوان 
زلفین حلقه حلقه آن ماه دلستان
زان توده تودهتوده مشک آیدم حقیر 
زین حلقه حلقهحلقه تنگ آیدم بجان
چون قطره قطره آب لطیفست عارضش
وز نور شعله شعله نهاده بر ارغوان
زان قطره قطرهقطره آبست چون بخار 
زین شعله شعلهشعله نارست چون دخان
هر روز دجله دجله بر آرم من از سرشک 
کو طرفه طرفه گل شکفاند ببوستان
زان دجله دجلهدجله بغداد را مدد
زین طرفه طرفهطرفه شمشاد شد نوان
تا پشته پشته بار فراقش همی کشم
چون ذره ذره کرد مرا بر هوا هوان
زان پشته پشتهپشته کوه آیدم سبک
زین ذره ذرهذره گرد آیدم گران
هجرانش باره باره زمن برد خواب و خور
من خیره خیره مانده ز دست عنا عیان
زان باره باره باره 
زین خیره خیره خیره 
چون نکته نکته در غزل آرم ز وصف او
بختم ز تحفه تحفه دولت دهد نشان
زان نکته نکتهنکته رنج و جراحتست 
زین تحفه تحفهتحفه قبول خدایگان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گفتار تو پرداخته آیات هنر
کردار تو افراخته رایات ظفر
ایام ز اخبار تو با فخر و شرف
اسلام ز آثار تو با قدر و ظفر
قدر تو هست چو جوزا به جلال و به خطر
صدر تو گشته چو دریا به سخا و به هنر
در حیرت فرزانگیت هر سرور 
در غیرت مردانگیت هر صفدر
پیراسته از خامه تو هر دولت 
آراسته از نامه تو هر کشور
جود تو جسم کرم را چو روان
هنرت چشم کرم را چو بصر
همه اقوال سدید تو مثل 
همه افعال حمید تو سمر
شده گوینده مدحت دلشاد
شده جوینده قدحت غم خور
انعام تو در برج مروت اختر
اکرام تو در درج فتوت گوهر
اوصاف تو پیرایه اشراف جهان
الطاف تو سرمایه اصناف بشر
اصطناع کرمت مانع هر شدت
و ارتفاع هممت دافع هر ظلمت
عاقلان ز بیان تو همه همت
سایلان را ز بنان تو همه نعمت
تا جهان است در او باد ترا لذت 
تا زمان است در او باد ترا حشمت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
لله الحمد قبل کل کلام
بصفات الجلال والاکرام
حمد او تاج تارک سخن است
صدر هر نامه نو و کهن است
خامه چون تاج نامه آراید
درة التاج نام او شاید
الله الله چه طرفه نامست این
ورد دل حرز جان تمامست این
پنج حرف است بس شگرف این اسم
پیش گنج نهان ذات طلسم
از یدالله چو پنجه اند این پنج
زان گرانمایه گنج گوهر سنج
دیو را گو بمالش تو شتافت
جز بدین پنج پنجه نتوان تافت
از پس این حروف فرخ فال
جلوه گر صد هزار نعت کمال
خامه آن را چو مردم دیده
جامه مشک رنگ پوشیده
زیر مشکین شعار یک یک حرف
خفته حوران قاصرات الطرف
دو الف زو به راستی دو گواه
کرده روشن به سر وحدت راه
یکی از فتحه فتح باب فتوح
کرده در منظر مروح روح
وان دگر داده از سکون تسکین
دل و جان را به مکمن تمکین
از دو لامش گرفته قوت و قوت
از یکی ملک از آن دگر ملکوت
لام ساکن به ملک اشارت دان
وان دگر زان دگر عبارت دان
ملک فی نفسه بود ساکن
نیست جنبش در او ازو ممکن
جنبشی کافکند بر او سایه
ملکوتش دهد در آن مایه
شکل تشدیدشان که شانه وش است
عظم الله شأنه چه خوش است
چون یکی زان دو لام شد مدغم
در دگر چون دو گیسوی در هم
بر سر آن شانه سه دندانه
می زند هر دو را به هم شانه
ها که دال است بر هویت ذات
متعاقب بود بر او حرکات
حرکت چون سکون بر او جاری
و او به ذات خود از همه عاری
هیچ وقت از همه مجرد نیست
لیک با هیچ یک مقید نیست
رود این حرف در همه آنات
بر نفس های جمله حیوانات
همه او را بدین نفس ذاکر
گر ازو غایبند و گر حاضر
اسم ذات اولا همینها بود
لام تعریف و اختصاص فزود
چون شد اشباع کرده فتحه لام
با الف شد حروف اسم تمام
چیست تخصیص را سبب یعنی
دو جهان خاص اوست و او مولی
سر تعریف آنکه بشتابی
تا کمال شناخت دریابی
شرح اشباع فتحه آنکه مدام
شد در این اسم درج فتح تمام
کم کسی از زبان به کام رسد
ور رسد زین خجسته نام رسد
هر که زین اسم بهره مند بود
بهره او همین بسند بود
شرح این نی ز دیو مردم پرس
از قل الله ثم ذرهم پرس
بس بود پیش صاحب معنی
حسبی الله گواه این دعوی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
جل من لااله الا هو
لا تقل کیف هو و لا ما هو
کل فی نعت ذاته الالسن
حار فی نور و جهه الأعین
لمعات جمال او ظاهر
سبحات جلال او قاهر
فیض لطفش چو نورپاش شود
تف قهرش چو دور باش شود
هر چه مفهوم عقل و ادراک است
ساحت قدس او ازان پاک است
قدس ذاتش چو برتر از کیف است
کیف هو گفتن اندر او حیف است
چون نه نوع آمد و نه جنس او را
پس چه معنی سیوال ما هو را
ما و هو چیست لا و هو می گوی
راه ازین لا و هو بدو می جوی
لا و هو هر دو نفی و اثباتند
نافی غیر و مثبت ذاتند
چند از این غافلی و گمراهی
لا و هو ورد خود کن ای لاهی
تا دهد لا و هوت قوت و قوت
ببرد تا سرادق لاهوت
به هوا و هوس در او نرسی
تا ز لا نگذری به هو نرسی
هو کفایت ز غیب ذات شناس
مکنش بر دگر ذوات قیاس
هیچ ذاتی به ذات او نرسد
عقل کل در صفات او نرسد
این چه مجد و بهاست سبحانه
وین چه عز ما اعز سلطانه
ای همه قدسیان قدوسی
گرد کوی تو در زمین بوسی
دو جهان جلوه گاه وحدت تو
شهد الله گواه وحدت تو
هم مقر گفته با تو هم جاحد
لمن الملک لله الواحد
پرتو روی توست از همه سو
همه را رو به توست از همه رو
همه در راه و راه می جویند
از غمت آه آه می گویند
مبتدی در ره تو مویه کنان
نعره اهدناالصراط زنان
منتهی در سجود بین یدیک
گفته کیف الطریق رب الیک
بنما ره که طالب راهیم
ره به سوی تو از تو می خواهیم
قطع این ره به راه پیمایی
کی توان کرد دگر تو ننمایی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دوربینان بارگاه الست
بیش ازین پی نبرده اند که هست
ذات پاکش ز چونی و چندی
هستی ساده از نشانمندی
در مکین و مکان چه فوق و چه تحت
وحدتی ساذج است و هستی بحت
وحدتی گشته کثرتش طاری
در همه ساری از همه عاری
از حدود تعلقات برون
وز قیود تعینات مصون
نه به دام قیود صید شده
نه به اطلاق نیز قید شده
هم مقید خود است و هم مطلق
گه ز باطل نموده گاه از حق
قید او سازوار با اطلاق
زهرش آمیزگار با تریاق
اوست مغز جهان جهان همه پوست
خود چه مغز و چه پوست چون همه اوست
بود کل جهان در او مستور
کرد در کل به ذات خویش ظهور
کل در او عین اوست او در کل
عین کل همچو آب اندر گل
آب در گل گل است و گل در آب
عین آب این دقیقه را دریاب
برتر است این سخن ز درک فهوم
کی شود درک جز به ترک رسوم
نرسد کس بدین به بوالهوسی
بگذر از اسم و رسم تا برسی
عقل بگذار کان عقیله توست
دانه مکر و دام حیله توست
عقل جز وی درین نشیمن کسب
بهر آداب بندگیست فحسب
به دلیل علیل و فکر سقیم
کی شناسد صفات و ذات قدیم
بوریا باف اگر چه بشکافد
مو به صنعت حریر چون بافد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
وصف حق حق به خود تواند گفت
این گهر را خرد نداند سفت
شرح اوصاف ذات او ده ازو
کس نداند صفات او به ازو
هر چه خود را به آن کند توصیف
مکنش بر خلاف آن تعریف
وانچه خود را ازان کند تقدیس
تو در اثبات آن مکن تلبیس
نه به تنزیه شو چنان مشغوف
که به نفی صفت شوی موصوف
نه به تشبیه آنچنان مایل
که به جسم و جهت شوی قایل
هر چه تقدیس ذات و تنزیه است
وانچه مشعر به نفی تشبیه است
مرجع آن بود تجرد ذات
از تلبس به مقتضای صفات
هر چه تشبیه باشد و تحدید
وانچه مبنی ز حصر یا تقیید
منشاء آن بود تلبس عین
به ظهور از ملابس کونین
گر تو ز ارباب ذوق و ادراکی
وز تقید به یک طرف پاکی
می کن اینسان که کردمت تنبیه
جمع تنزیه را مع التشبیه
هر یکی را به جای او می دار
چشم بر مقتضای او می دار
در صفت های حق مشو یک چشم
می گشا سوی هر یک اندک چشم
می کن از شر اعور دجال
استعاذت در اکثر احوال
معتدل شو که هر که اهل دل است
در جمیع امور معتدل است
وسط آمد محل عز و شرف
به وسط روی نه ز هر دو طرف
تا رساند تو را به فر و بها
حکم خیرالامور اوسطها

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -