cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
پیش آن سرو روان آب رخ من آب جوست
آب خورد سرو ما گویی مگر از آب روست
قاصد خونست ما را آنکه می گوییم یار
دشمن جانست ما را آنکه می داریم دوست
از ضعیفی تار مویی شد وجودم این عجب
کز وجود من میانش کمتر از یک تار موست
میکشد دل سوی خویش و جان خود میخواندش
سالها شد تا میان جان و تن این گفتگوست
گل از آن مشهور آفاق است در تردامنی
کو شده قانع ز رخسار بتم با رنگ و بوست
میکنم هر سو طلبکاری و مطلوبم دل است
می شوم هر چیز را قاصد ولی مقصود اوست
ناصر اندر آب دیده نقش رویش دیده بود
روز و شب گریان مگر آن نقش را در جستجوست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سر امید نهم بر زمین حضرت دوست
به بوی آنکه مشرف شوم به صحبت دوست
نعیم هر دو جهان داده ام بهای غمش
کدام دولت شاهی رسد به دولت دوست
اگر چو شمع ببرند دشمنان سر من
به دوست که نتابم سر از محبت دوست
شکایت از غم دوران کمال بی ادبیست
چو روزگار مطیع است بر ارادت دوست
ز دوستان به جفا ترک عهد نتوان کرد
منافعی چو نهان است در مضرت دوست
ندای غیب شنیدست بارها ناصر
که مرد عشق ننالد ز درد و محبت دوست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
داد باد صبحدم با عاشقان پیغام دوست
برد آرامم به بوی زلف بی آرام دوست
خاک می گفتم شوم تا در قدمهایش روم
باز می گویم نشیند گرد بر اقدام دوست
بارها رفتم به خدمت بر درش بارم نداد
هر گدایی را نباشد دولت خدام دوست
دید چون گل غنچه او را کرد پیراهن قبا
پاره کرد اندام خود از غیرت اندام دوست
روزگاری با چنین زاری و درد و هجر و وصل
در گمان هرگز نبودم خاصه در ایام دوست
زینهار از ذره های خاک ره یاد آوری
گاه و بیگاه ای صبا گر بگذری بر بام دوست
واعظا پندم مده کز دست او خوردم شراب
باده آب زندگانی می شود در جام دوست
نام او وقت شهادت گو چو تیغم می زنی
تا اگر باری بمیرم جان دهم بر نام دوست
من بدین عشق از همه دنیا و عقبی فارغم
غیر دین عاشقان کفرست در اسلام دوست
مدعی چند از جفا تشویش گوشم می دهی
گوش من آسوده است از لذت دشنام دوست
کام ناصر بر نمی آید به کوشش از لبش
چند کام دشمنان بینم به رغم کام دوست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سرو روان چو قد بلندت ظریف نیست
آب حیات چون لب لعلت لطیف نیست
خط دشمن است حسن تو را اندکش مبین
موری که دست شیر بپیچد ضعیف نیست
ما را شرف به پیش جناب تو مردن است
عمری که بی تو می گذرانم شریف نیست
همدرد من نی اند حریفان روزگار
ساقی بیار باده که ما را حریف نیست
در بیت ناصر آی نگارا چو قافیه
زان بیشتر که بند شود چون ردیف نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مسجد و میکده در ملک خدا این همه هست
فسق پنهانی و زهد به ریا این همه هست
از پی شاهد و می سرزنشم چند کنی
برو ای خواجه که در مذهب ما این همه هست
واعظا دفتر بدنامی عشاق مخوان
هیچ شک نیست که بر لوح قضا این همه هست
روی مقصود همه کس نتواند دیدن
در جهان چاه و ره و کور و عصا این همه هست
هر سعادت که کله گوشه شاهان دارد
به سر دوست که در دلق گدا این همه هست
آخر ای مرغ سحر از ستم خار منال
در چمن شاخ گل و برگ گیا این همه هست
ناصرا محنت و راحت متعاقب باشد
غم مخور نیک و بد و درد و دوا این همه هست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نه جز تو اهل دل را دلبری هست
نه از تو در جهان شیرین تری هست
نثار گرد راهت گر دلی بود
فدای خاک پایت گر سری هست
در وصلب به رویم بسته بادا
جز این در دو جهانم گر دری هست
به زلفت بسته نتوان شد همه عمر
که ما را نیز سودا و سری هست
کسی گردد ندیم خلوت خاص
که چون شمعش ز آتش افسری هست
به درویشی مبین ما را که ما را
از آب چشم گلگون گوهری هست
دل از تقلید خالی کن که مقصود
برون از کفر و ایمان دیگری هست
طواف دیر کن دوری که او نیز
ز ملک لایزالی کشوری هست
نکردی یاد از ناصر که ما را
غلامی یا سگی یا چاکری هست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دیوانه گشتم بر رخت  دیوانه را تدبیر چیست
زنجیر بر دستش بنه او را به از زنجیر چیست
گر من نه سرمستم چرا آشفته می گویم سخن
ور من نه لایعقل شدم در عقل من تغییر چیست
چشم تو هر دم می کشد صد عاشق من و زنده ام
گر طالع من نیست بد در کار من تقدیر چیست
چون تیرباران بلا از چشم و ابرو میکنی
بر بسته  ترکش برمیان باز این کمان و تیر چیست
در وقت دیدم ماه را دوشینه رو بر روی خود
جز آنکه بینم روی تو خواب مرا تعبیر چیست
گفتی به جانی می دهم بوسی بده گر می دهی
تأخیر تا کی می کنی موجب در این تأخیر چیست
گر ناصر از زلف و رخت یک روز بردی کام دل
این گریه در وقت سحر وان ناله در شبگیر چیست

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
صبحدم بر آستانش بیدلی خوش می گریست
کس نگفتش کز کجایی خون دل از بهر چیست
دهر چون گل می نشاند هر دمم در خاک و خون
خاک خواری بر سر من این چه عمرست این چه زیست
در شب هجران به شمعی صحبتم افتاده بود
گاه من بر شمع و گاهی شمع بر من میگریست
تا سرم بر جاست سرتاپا فدای نام توست
از سر سر درگذشتن سهل کاری سرسریست
کشت ناصر را کمان ابرویت از تیر چشم
کشته خود را تو باری هیچ می دانی که کیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شیوه لعل شکربار تو شیرین کاریست
عادت نرگس آشفته تو خونخواریست
لازم جعد پریشان تو سرگردانیست
همدم غمزه خنجرکش تو بیماریست
سوره خط تو در مصحف آیات کمال
بهر کوته نظران از تو خط بیزاریست
سر زلف تو دلم برد و نگه میدارد
ظاهرا در سر زلفت هوس دلداریست
گر به مهمانی ما نقش رخت رنجه شود
خانه دیده ما لایق مردم داریست
نی که پیوسته رسد از لب دلدار به کام
بی نوا نیست ندانم که چرا در زاریست
ما نه مستیم و نه هشیار ولی با خبریم
که نه مستیم و نه هشیار هم هشیاریست
زاریم دوش به گوش سگ کوی تو رسید
گفت ما را همه درد سر ازین بازاریست
مدعی گفت که ناصر ز یکی ذره کمست
نسبت عزت عشاق درش از خواریست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باده در عشق بار غمخواریست
با صبا باد هر کجا یاریست
زاهد و زهد و ما و قلاشی
میل هر کس به جانب کاریست
فارغ از جنتم به دیدارت
که از او هم مراد دیداریست
سوزم این خرقه و تا همه بینند
که درین دلق کهنه ناریست
اندک اندک ز حال ناصر پرس
پرسش اندک تو بسیاریست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
هر چه نه عشقست همه کافری ست
سجده که بی صدق بود بتگری ست
این سر اگر در قدم او رود
سلطنت این سری و آن سری ست
ز آتش او هر چه که داری بسوز
چهره چو زر کن چه غم بی زری ست
عاشق او گر تو نباشی مباش
ماه مرا هر دو جهان مشتری ست
عزت باز از پی آن خامشی ست
خواری بلبل ز زبان آوری ست
درد همی باید و نی گفتگوی
عشق نه دربند سخن گستری ست
ناصر اگر اهل دلی جان بده
ور ندهی مذهب تن پروری ست

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
چشمم به یاد لعل تو دوشینه خون گریست
بی سنبل تو نرگس من لاله گون گریست
در یاب ای فزون شده از حد دلبری
کین چشم اشکبار من از حد فزون گریست
پنهان ز دیده یاد تو از خاطرم گذشت
خندید از درون دل و چشم از برون گریست
خندم به گریه  در چو نکوخواه گویدم
نیکو شود هر آینه آن کز جنون گریست
سوزی ست در دل من اگر سینه ام بسوخت
خون در کنار دارم اگر دیده خون گریست
آن آب چشمها که ز پل می برد ستون
از چشم عاشقی ست که در بیستون گریست
ناصر اگر ز عشق تو گرید عجب مدار
دایم ز زخم پنجه غالب زبون گریست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یا رب آن اوج نشین کوکب سیاره کیست
نظر آن مه بی مهر به استاره کیست
اشک سرخ و رخ زرد و دل گرم و دم سرد
شمع سوخته ز آتش رخساره کیست
دل بلبل به جفای گل اگر پاره شده است
دل گل هیچ ندانیم که صد پاره کیست
غرقه خون جگر مانده گل بر سر خار
باز پرسید که خارم ز دل خاره کیست
چین زلف تو که چون شام غریبان تیره ست
در خم هر سر مویش دل آواره کیست
دل خونخواره من تشنه به خون لب توست
لب تو تشنه به خون دل خونخواره کیست
چاره ای گر نکنی درد دل ناصر را
وقت جان دادن او پرس که بیچاره کیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مرا ای ماه روزی بی تو سالی ست
تو را هر دم ز مشتاقان ملالی ست
اگر چه از فراقت در وبالم
مدامم با خیال تو وصالی ست
دل مجروح من گم شد و گر باز
ز خون بر لعل تو خالی ست خالی ست
به کام ما دهانت خوش حدیثی ست
به چشم ما میانت خوش خیالی ست
چو نی می نالم اندر چنگ هجران
تنم زین ناله نالان همچو نالی ست
چرا بلبل نمردی بی رخ گل
تو را از عاشق خود قیل و قالی ست
همه نقصان خود بین همچو ناصر
مشو خودبین که آن عین الکمالی ست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
خانه دیده من رهگذر دریایی ست
که شب و روز در او هندوی مردم زایی ست
روی ما آب روان و گل زردی دارد
به تفرج گذر ای دوست که خوش مأوایی ست
به چه رو ماه به روی تو برابر گردد و نیست
با لبت لؤلؤ اگر لاف زند لالایی ست
از لب لعل تو هر دلشده ای را سوزیست
وز سر زلف تو هر سلسه ای در پایی ست
رشک می آیدم از خاک گلستان که مدام
در کنارش ز گل و سرو سمن بالایی ست
ناصر از چشمه نوش تو به کامی نرسید
گر چه از وصف لبت طوطی شکرخایی  ست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز کفر زلف تو اسلام در پریشانیست
ز چشم کافر تو فتنه در مسلمانیست
هزار کان لطافت نهاده در لب توست
که آن عقیق گهرپوش گوهر کانیست
هر آدمی که نداند کمال حسن تو را
یقین شناس که آن از کمال نادانیست
مسخر تو اگر جن و انس شد چه عجب
دهان تنک تو چون خاتم سلیمانیست
تو را به چاه زنخدان کز آب خضر پر است
هزار یوسف دل اوفتاده زندانیست
هر آن گدای که در کوی خوبرویان رفت
گدا مگوی که او در مقام سلطانیست
گذار تا لب خود بر لبت نهد ناصر
که با دهان تواش رازهای پنهانیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
در شهر یار پخته ما جز کباب نیست
وز همدمان کهنه کسی جز شراب نیست
هم صحبتی که با همه کس خوش سخن بود
بسیار جسته ایم و به غیر از رباب نیست
روی از بساط دهر به شطرنج کرده ایم
کز شاه او وجود کسی را عذاب نیست
با ناز شاهدان که چو کاغذ دو رویه اند
ما را چه کار شاهد ما جز کتاب نیست
ساقی بیار می که نیابد مقام نور
هر کس که همچو چشم تو مست و خراب نیست
گوش من و نوای نی اکنون که در جهان
راهی به غیر راه مغنی صواب نیست
ناصر به کام دل نرسد هرگز از دعا
گویی دعای مست مگر مستجاب نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مردم از غم وین غمم بر سر که غمخوار نیست
شاد بادا غم که جز با وی وفاداریم نیست
مرده ام دیده است پندارد مگر من زنده ام
در حقیقت این تمنا غیر پنداریم نیست
صد هزاران راز دارم در دل پر درد خویش
زار می نالم ولیکن با کس آزاریم نیست
از دو عالم رو به سودای بتی آورده ام
در شب گیسوی او هم روز بازاریم نیست
می کشد ناصر جفای یار و کوشش می کند
جز وفا و مهربانی در جهان کاریم نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عشق پدیدار هست یار پدیدار نیست
پرتو دیدار هست یاری گفتار نیست
در ره او سالها رفتم و سودی نداشت
بر در او بارها آمدم و بار نیست
دعوی یاری او کردم و سودی نبود
یاری ما باطلست یار اگر یار نیست
بر سر بازار عشق یار به جان می خرند
گر چه که سودای عشق بر سر بازار نیست
ترک همه کار و بار کردم و سودای عشق
کار من است و مرا بهتر ازین کار نیست
خواستم از زلف او رشته زنار و گفت
رو که چو تو مشتری لایق زنار نیست
ناصر طوطی شو و عشق چو پروانه باز
میل به شکر مکن جای تو جز نار نیست

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
ناله یادت می دهد کز بیدلانت یاد نیست
لیک او باد است و از وی حاصلی جز باد نیست
در رهت از ناتوانی آب چشمم می برد
دیگرم جز اشک گلگون هیچ استعداد نیست
ز آتش عشق تو سوزد خلوت دل هر زمان
خانه هستی ما ز آن رو قوی بنیاد نیست
دلبر شیرین به عالم صد هزارانند و لیک
عاشق شوریده و شیرین تر از فرهاد نیست
کوی جانان دور و شب تاریک و جان بار گران
قاصد ما باد و آن طاقت که او را باد نیست
گر به گوش او رسد فریاد فریادم رسد
کی رسد چون از ضعیفی طاقت فریاد نیست
ناصرا در راه معنی بیش ازین بیشی مجوی
سعی ما باطل بود چون بخت مادر زاد نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جان ما بی شرف  صحبت جانان خوش نیست
حکم سلطان وصالست که هجران خوش نیست
بی لب و عارض او دیده ندارد نوری
بی وجود گل و مل طرف گلستان خوش نیست
ساقیا باده روشن که جهان تاریک است
مطربا نغمه خوش ساز که دوران خوش نیست
چند پوشیده خورم جام غمش مالامال
آشکارا کنم این راز که پنهان خوش نیست
دلم از خاتم لعلش طلبد آب حیات
ور نه عمر خضر و ملک سلیمان خوش نیست
حسن معنی دل ما برد نه لطف صورت
گر بود مهر منور تن بی جان خوش نیست
ای طبیب از سر بیمار محبت بگذر
تا بمیرد به همین درد که درمان نیست
سر ناصر طلبی به که بجویی سامان
سر سودا زده عشق به سامان خوش نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نبود ز پند فایده آن را که هوش نیست
با من زبان مشو که مرا با تو گوش نیست
بلبل مکن نفیر که پروانه را ز عشق
می سوزد اندرون و زبان خروش نیست
عاشق مگوی مدعی یی را که پیش او
از سوی یار نیش مساوی نوش نیست
دیگ امید شاید اگر سرد و خام شد
آن را که خون ز آتش سودا به جوش نیست
دیریست تا ز پرده تقوی برون شدم
بشنو حکایتی که در او روی پوش نیست
زاهد مکن به روی ترش منع میکده
کان می فروش همچو تو سرکه فروش نیست
ناصر گر از سؤال وصالش شدی خموش
اشک تو سایلی ست که هرگز خموش نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
همچو رخسار تو مه بر گوشه  افلاک نیست
همچو بالای تو سروی در چمن چالاک نیست
مهر حسنی دارد اما نیست ایمن از زوال
گل تو را ماند دریغا دامن گل پاک نیست
یا رب اجزای وجودت از چه درخور کرده اند
کین همه حسن و لطافت حد آب و خاک نیست
باک از آن دارم که از من بر دلت باشد غبار
گر اجل از من برانگیزد غباری باک نیست
غنچه هر شب در هوایت میدهد خود را به باد
بی سبب پیراهن گل هر سحرگه چاک نیست
راه بخشم بر در خود تا در آمیزد به خاک
گر چه این شخص ضعیفم کمتر از خاشاک نیست
ناصرش می گفت چون کشتی به فتراکم ببند
گفت این صید از ضعیفی قابل فتراک نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عاشق سرگشته را پروای ننگ و نام نیست
دستگیر عاشقان خسته دل جز جام نیست
نیست ره در بزم رندان زاهدان خشک را
مجلسی کان جای خاصان است بار عام نیست
مست درد عشق را با دنیای و عقبی چه کار
لاابالی را سر کفر و غم اسلام نیست
خامی جام می از خامان افسرده دل است
در میان عاشقان پخته جای خام نیست
شاد باد آن کس که بر کفت جام می دارد مدام
نیک بخت است آنکه او بی شادی مادام نیست
هر که بهر دانه خال تو در دام اوفتاد
بیش امید خلاصش تا ابد از دام نیست
وقت را دریاب کین لطف جوانی و جمال
خرم ایامی ست لیکن تکیه بر ایام نیست
دی مداوای دل خود باز جستم از طبیب
گفت ما را چاره این درد بی آرام نیست
هر کسی گویند ناصر حال خود با دوست گو
حالتی دارم من اندر دل که آن را نام نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
من دگر دم نزنم گر چه دمم همدم نیست
خود مرا زهره که پیش تو بر آرم دم نیست
مردم دیده برون می کنم از خانه چشم
تا نبیند رخ خوب تو که او محرم نیست
دل سخت تو به هنگام جفا چون سنگ است
این قدر هست که در عهد و وفا محکم نیست
دی به زاری ز بتی مهر  طلب کردم و گفت
طمع از ما مکن آن چیز که در عالم نیست
گفتم از درد تو شب تا به سحر می نالم
گفت می نال که این درد تو را مرهم نیست
چیست ایوان فلک خانه ماتم زدگان
همه را هست چنین یا دل ما خرم نیست
یک زمان بی می و معشوق نباشی ناصر
جون یقین نیست که در دولت شادی غم نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دل مجروح را پروای تن نیست
شهید عشق محتاج کفن نیست
به غیر عشق کاری نیست ور هست
به غیر عشق بازی کار من نیست
چو رویت ماه گردون نباشد
به بالای تو سروی در چمن نیست
مرا دل می کشد جایی که آنجا
صبا را زهره آمد شدن نیست
ز انجم انجمن کرده است گردون
ولی شمعی چو او در انجمن نیست
من از حب وطن رفتم به خمار
که جز میخانه رندان را وطن نیست
به رویت تا نظر کرده است ناصر
دگر او را سر گل یا سمن نیست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عاشق که دور ماند ز معشوق زنده نیست
بر من مخند بخت که این جای خنده نیست
تا غایبی ز چشم من ای پادشاه حسن
بی تو چه محنت است که بر جان بنده نیست
گلگون اشک راندم و در تو نمی رسم
با آنکه هیچ اسب بدینسان دونده نیست
بر من بلا شده است زبانهای دشمنان
ما را بلای عشق تو تنها بسنده نیست
ناصر ز تو جدا نشود گر شود هلاک
جان کنده ام ولی دلم از یار کنده نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کار عشق است اگر پیش تو انکاری نیست
عاشق حسن بتانیم و جز این کاری نیست
دوست نبود که به دل میل ندارد با دوست
یار نبود که به جان در طلب یار نیست
بسکه در عشق تو آزرد مرا طعن رقیب
زار می نالم و در خاطرم آزاری نیست
گر دلم هست ز سودای تو بیماری خوش
خوشتر از نرگس مخمور تو بیماری نیست
گر چو چشم تو من آشفته ام و مست و خراب
عذرم آن است که در دور تو هشیاری نیست
عقل در حلقه گیسوی تو سودایی شد
که چنین گرم که بازار تو بازاری نیست
ناصر از گفته خود گوی به مطرب غزلی
که دلاویزتر از شعر تو گفتاری نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
همچو رخسار تو گل را خط زنگاری نیست
نارون را چو قدت چهره گلناری نیست
ساقیا چون همه رنج دلم از خویشتن است
بده آن باده که مستم سر هشیاری نیست
نبود شمع صفت همنفس مجلس خاص
هر که دلسوخته آتش بیداری نیست
در مقامی که به شاهان نتوان گفت سخن
زهره زاری سرگشته بازاری نیست
دلت آزار دل خسته دلان می جوید
در دل سنگ چنین رسم دل آزاری نیست
چشم بیمار تو ما را صدقاتی ندهد
تا چه هندوست که او را غم بیماری نیست
گر تو در بوته حسرت نگدازی ناصر
درم قلب تو را سکه عیاری نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مرا به بعد مکان از شما جدایی نیست
که هر کجا روم از دام دل رهایی نیست
هر آنچه در نظرم آید از شمایل تو
به جز وظیفه شوخی و دلربایی نیست
در آن حریم که خلوتسرای حضرت اوست
جواز و منع به رندی و پارسایی نیست
رقیب دید مرا مست و گفت ای ناصر
مگر سلوک تو زانرو که می نمایی نیست
من گدای نی ام مرد راه او لیکن
هوای عشق به سلطانی و گدایی نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بیش از این ام سر این خاطر شیدایی نیست
طاقت این دل شوریده سودایی نیست
هر زمان از غم عشقم المی پیش آید
که از او فایده جز حاصل رسوایی نیست
سایه ات بر سر هر بنده که افتاد افتاد
دولت و بخت به بازوی توانایی نیست
مهر با چهره خوب تو چه نسبت دارد
ماه رخسار تو تنها رو و هر جایی نیست
کنه اسرار تو عقلم نتواند دریافت
قصه شوق تو در دفتر دانایی نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چو دید روی تو دیده نظر نگاه نداشت
ز ره برفت دل من که رو به راه نداشت
بریخت خون دلم ترک چشم تو به خطا
وگر نه دل به جز از عاشقی گناه نداشت
ز سهم تیغ تو از خود گریختم در تو
که غیر سایه لطفت دلم پناه نداشت
رخت چو آینه می شد ز آه من در خط
ولی ز ضعف تن من مجال آه نداشت
چو شمع سوز دلم پیش جمع روشن کرد
به باد رفت سرش چون زبان نگاه نداشت
دلم ز زلف زنخدان او فرو چه شد
که مست بود و شب تیره فکر چاه نداشت
گرفت ناصر روی زمین به تیغ زبان
چو آفتاب جهانگیر شد سپاه نداشت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زلف که به هر حلقه مشکین هنری داشت
مانند شب قدر مبارک سحری داشت
هر چند که من ساغر اندوه کشیدم
تا چشم زدم ساقی دوران دگری داشت
گر یار به ما کرد نظر عین وفا بود
نادیده اگر کرد در آن هم نظری داشت
زنار اگر بست اسیری چه کند آه
دل در خم آن زلف خدا بیخبری داشت
در صحن چمن ناصری دل شده امروز
چون غنچه ز اندوه تو پر خون جگری داشت

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عمرم همه آن بود که در کوی تو بگذشت
مردن به ازین عمر که بی روی تو بگذشت
میداد صبا بوی تو دل رفت به آن بوی
از باد دل گمشده بر بوی تو بگذشت
در جادویی از چشم تو زلف به سر آمد
از ترک ختا طره هندوی تو بگذشت
امشب به یقین می گذرد اشک من از دوش
در حسرت مویی که ز زانوی تو بگذشت
هر ناله که من بر زبر چرخ رساندم
تیریست که از سینه بدگوی تو بگذشت
بشکافم اگر موی شود نکته باریک
از بسکه ز پیش نظرم موی تو بگذشت
ناصر دل خود را هدف تیر بلا ساخت
وانگه به کمانخانه ابروی تو بگذشت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
شمع وار از سر گذشتم بشنو از من سرگذشت
آتشم سر تا به پا بگرفت و آب از سر گذشت
رفت دل چون مهر لعل او به جان پنهان نداشت
عین لطف است آنکه رنگ باده از ساغر گذشت
با فراغ بال پروانه وصال شمع را
آن زمان یابد که مردانه ز بال و پر گذشت
از حدیث آتشین من دل کاغذ بسوخت
دود آهم چون به نوک خامه بر دفتر گذشت
از تن خاکی به آب دیده بنشانم غبار
او اگر دامن کشان خواهد به خاکم بر گذشت
ای که نشناسی دل گرم مرا از آه سرد
باز جو یک شمه از سوزی که بر مجمر گذشت
دامن مقصود اگر ناصر نمی آید به چنگ
همچو سیم اشک می باید ز وجه زر گذشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چون صبا در کوی تو آشفته بر خواهم گذشت
بر درت بیمار خواهم رفت و درخواهم گذشت
خاک ره خواهم شدن تا دهر بر بادم دهد
بر سر کوی شما زین رهگذر خواهم گذشت
شب همه شب سوختم چون شمع هان ای باد صبح
بر سرم بگذر که بر بویت ز سر خواهم گذشت
ز آتش دوزخ چه می پرسی خبر از من که من
بر صراط عشق مست و بی خبر خواهم گذشت
مدعی گر بهر زر چون غنچه باشد تنگ دل
من چو گل خندان و خوش از وجه زر خواهم گذشت
بر گذر ای جان ناصر بر سرم خوش همچو گل
زانکه دور از روی تو چون عمر بر خواهم گذشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تا دلی دارم من از دلدار نتوانم گذشت
بگذرم از جان ولی از یار نتوانم گذشت
هر سر مویی حجاب راه من گردد ولی
از سر مویی قلندوار نتوانم گذشت
بگذرم آسان من از هر در که باشد در جهان
از درش آسان اگر دشوار نتوانم گذشت
منکرم من زاهد زراق ازرق پوش را
می کنم اقرار کز انکار نتوانم گذشت
بر امید صافی یی افتاده ام در پای خم
همچو دردی از خم خمار نتوانم گذشت
بارها بگذشته ام از خانقاه و مدرسه
وز در دیر مغان یک بار نتوانم گذشت
کاروان باد می آید ز کویت مشکبار
هست از آن منزل دلم در بار نتوانم گذشت
تا سر زلف چلیپای تو شهد محراب دل
کافرم کز حلقه زنار نتوانم گذشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
من عاشقم که کعبه نمی دانم از کنشت
پروانه را در آتش دوزخ بود بهشت
زاهد تو در حمایت کردار خویش باش
نشنیده ای که گل درود هر که خار کشت
عزت نگاهدار که یک رنگ وحدتیم
در کثرتست این همه تلوین خوب و زشت
بی جنبش قلم قدم ما نمی رود
ما را چه جرم گر قلم خط خطا نوشت
خاک مرا ز رندی و مستی سرشته اند
بردست اش آفرین که مرا این چنین سرشت
ساقی بیار جام می یی را که جم نهاد
مطرب بساز پرده رودی که زهره رشت
ناصر بهشت نسیه نیرزد به نیم جو
آدم که نقد داشت به یک گندمش بهشت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
حسنت همه آشوب و جمالت همه آفت
شوخی به تو منسوب و جفا با تو اضافت
ای باد صبا را ز نسیم تو روانی
وی آب روان را ز خیال تو لطافت
گر پای رود در ره تو خوف عظیم ست
ور سر برود در ره تو نیست مخافت
طبع تو به خود ره ندهد خاطر ما را
هرگز نشود جمع لطافت به کثافت
با عید وصال تو مرا بعد بعید است
هر چند میان من و تو نیست مسافت
ناصر بزن این خرقه  خود چاک چو غنچه
از جامه چو گل چند توان کرد ظرافت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
اگر دوستان را توان باز یافت
توان از پس مرگ جان باز یافت
کسی کز فراقی به وصلی رسید
دوباره حیات جهان باز یافت
شنیدی که آن تشنه در بادیه
همی مرد آب روان باز یافت
دهانش ببوسید و در خانه برد
چو آن تیر رفت و کمان باز یافت
بسی بوسه ها زد صبا در سحر
چو گل را به خنده دهان باز یافت
مرا وصل باید چه سود از خیال
که نتوان یقین از گمان باز یافت
بگوید غم خویش ناصر به دوست
چو گل دید بلبل زبان  باز یافت

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
سلامی برد چون صبح صبا رفت
رسول ره نورد باد پا رفت
ز خون دل نوشتم ماجرایی
که در هجر تو بر ما چه ها رفت
گهی در پای ما خار جفا زد
گهی در خون ما تیر بلا رفت
من از بیگانه آزاری ندیدم
که با ما آنچه از آشنا رفت
از آن ساعت که تو از من جدایی
چنان دانم که جان از تن جدا رفت
تنی کز جان جدا افتاد شد خاک
ندانم جان که از تن شد کجا رفت
اگر چه ناصر آهسته زند آه
ولی فریاد او بسیار جا رفت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -