چه پیکرست ز تیر سپهر یافته تیر
به شکل تیر و بدو ملک راست گشته چو تیر
کجا بگرید در کالبد بخندد جان
کجا ببارد بر آسمان بتازد تیر
ز نادرات جواهر نشان دهد به سرشک
ز مشکلات ضمایر خبر دهد به صریر
هر آنچه طبع براندیشد او کند تأ لیف
هر آنچه وهم فراز آرد او کند تفسیر
محررست ز حکم خدای و امر رسول
چه در انامل مفتی چه در بنان دبیر
بدو محرر و کاتب همیشه محتاجند
که آیتی است ز بهرکتابت و تحریر
بساط و خوابگه او بود ز سیم و ادیم
کلاه و پیرهن او بود ز مشک و عبیر
همی ندانم تا عاشق است یا معشوق
که گه به گونه لاله است و گه به رنگ زریر
گهی به چشمه چو ماهی گل سیاه خورد
گهی چو مرغ  زند برگل سفید صفیر
به کودکی همه با شیر باشدش صحبت
از آن پرستش پیران  کند چو گردد پیر
به شیر خویش بپرورده است و این عجب است
که او به شیر هم اکنون همی فشاند قیر
اگر نه تارک او شد شکنج زلف بتان
چرا ز قیر همی  نقشها کند بر شیر
ز حلق خویش زبان ساخته است گاه سخن
ز فرق خویش قدم ساخته است  گاه مسیر
به  جسم هست مریض و به عقل هست صحیح
به چشم هست ضریر و به  فهم هست بصیر
ندیده ام به  جهان پیکری عجب تر از او
که هم صحیح مریض است و هم بصیر ضریر
به خیزران و صدف ماند او به دست کفات
اگر بود صدف و خیزران به بحر و غدیر
به ذات خویش مر او را شرف نبود و خطر
به خدمت شرف الدین شریف گشت و خطیر
وجیه ملک جمال کفات بو طاهر
که یافت در نظر از عین جوهر تطهیر
ستوده سعد علی مهتری که سعد و علو
نصیب دولت او کرد کردگار نصیر
بزرگوار جهان است و پیش همت او
بود هزار جهان بزرگوار حقیر
صفای صورت او را طراز قدرت کرد
کجاکشید به مقدور بر خط تقدیر
بود به قدرت او ذات قادری به کمال
مصوری که مر او را چنین بود تصویر
به حل و عقد چو بگشاد دست قدرت خویش
عدو به قدرت او شد به دست عجز اسیر
به بدر ماند لیکن منازلش عجب است
که گاه زین بود و گاه صدر و گاه سریر
اگرچه بدر منیر اختری درفشان است
چنین منازل هرگز ندید بدر منیر
ایا گرفته به  کلک تو کار ملک قرار
وز آن قرار شده چشم روزگار قریر
نه هیچ میر در اسلام یافت چون تو قرین
نه هیچ شاه در آفاق یافت چون تو مشیر
خدایگان عجم را و صدر عالم را
به فرخی و سعادت لقای توست مشیر
ز شه سه فایده محتوم حاصل است تو را
رضای مجلس خاتون و شکر شاه و وزیر
گهی نثار فرستد سوی ضمیر تو چرخ
گهی تو هدیه دهی چرخ را ضیاء ضمیر
مگر فریشته ای از فرشتگان خدای
میان چرخ و ضمیر تو واسطه است و سفیر
طراز دفتر تاریخ ساختی سیرت
اگر به  عصر تو بودی محمد بن جریر
اگرچه دست اجل را طویل کرد خدای
اجل ز دامن تو دست خویش  کرد قصیر
فضایل تو نگردد به وهم ما معدود
که وهم ماست قلیل و فضایل تو کثیر
همی دلیل کند با عنایت وکرمت
که در زمانه نه غمناک ماند و نه فقیر
هر آن زمین که بر آن مرکب تو پای نهد
در آن زمین نکند شیر دست زی نخجیر
اگر زمانه به قنطار در نهد پیشت
بود به چشم تو قنطار کمتر از قطمیر
اگر سعیر به فکرت  کنی  گشاده شود
دری ز رحمت فردوس بر عذاب سعیر
وگر کنی ز دمن وز طلل به همت  تو
دمن شود چو خورنق طلل شود چو سدیر
جماعتی  که ز امر تو سرکشی کردند
شدند سخره مامور تو صغیر و کبیر
ز بهر خواستن حاجت آن جماعت را
به بارگاه تو امروز حاجت است و مسیر
بود به مدح تو افزون مدیح را رونق
بود به عید زیادت نماز را تکبیر
اگرچه بر دل مردم خرد امیر شدست
ضمیر روشن تو بر خرد شدست امیر
منم که آرزوی من همیشه خدمت توست
چنانکه آرزوی کیمیاگران اکسیر
هر آن شبی که خیال تو بینم اندر خواب
هزار نیکویی آن خواب را کنم تعبیر
همه رکاب تو بوسد که در دماغ من است
غبار اسب تو خوشبوی تر ز بوی عبیر
نیامدست ز من در وجود هیچ گناه
کز آن گناه همی خورد بایدم تشویر
ز خویشتن نشناسم همی جز آن گنهی
که در پرستش و مدح توکرده ام تقصیر
مرا بپرور و بپذیر عذر من ز کرم
که تو کریم رهی پروری و عذر پذیر
همیشه تاکه خلایق هنرکنند به جهد
ز بهر مرتبه و فایده شب و شبگیر
هنر ز رای رفیع تو باد مرتبه جوی
خرد ز لفظ شریف تو باد فایده گیر
چو نوبهار به هر بقعتی تورا اثار
چو آفتاب به  هر کشوری تو را تاثیر
عدو و خصم تو و حاسد و مخالف تو
عدیل رنج و عنا و بدیل گرم و زحیر
یکی ز ناله چو نای و یک ز مویه چو موی
یکی  به زردی زر و یکی به زاری زیر

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -