cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
چون خود اگر عشوه گری داشتی
از دل زارم خبری داشتی
پا به سر من ننهادی به ناز
گر ز من افتاده تری داشتی
مفت نرفتی زکفم زلف تو
گر شب بختم سحری داشتی
عمر به هجرت گذراندم تمام
کاش به خاکم گذری داشتی
زخمی مژگان تو می شد چو ما
گر دل زاهد جگری داشتی
به شدی از لعل مسیحای تو
دردم اگر چاره گری داشتی
حنظل حرمان نشدی قسمتم
نخل وفاگر ثمری داشتی
قدر دل ما نشدی کم ز خاک
رحم به دل گر قدری داشتی
دیده نمی بود اگر باد دست
هر رگ مژگان گهری داشتی
خوار نگشتی رگ ریحان اگر
غالیه از خاک دری داشتی
داد دلم دادی اگر یار هم
دلبر بیدادگری داشتی
کار شدی بر دل دیوانه تنگ
سینه اگر بام و دری داشتی
فصل چمن غنچه نمی بود دل
در کف اگر مشت زری داشتی
سینه شدی جون جرس افغانکده
مرگ دل ار نوحه گری داشتی
ای دل افسرده چه شد شورشت
آه قیامت اثری داشتی
مطلب پروانه روا شد حزین
کاش تو هم بال و پری داشتی

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
به ناکامی گذشت ای شاخ گل دور از تو ایامی
کسی را چون برآید کام دل از چون تو خودکامی
درین مدت که آهم نامه بود و اشک من قاصد
نه یاد از نامه ام کردی و نه شادم به پیغامی
اگر عیبم به رسوایی کنی داربم معذورت
پی دل هرگز ای نامهربان ننهاده ای گامی
توان افروخت شمع کشته از هر تار موی من
درین محفل که دارد دعوی عشق تو هر خامی
ز نعمتهای الوان محبت لذتی دارم
کباب من نمک سود است از اشک جگر فامی
چو خورشید از دل پر خون خود رطل گران دارم
به دوران ها مگر یابی چو من خون دل آشامی
فراموشی حدی دارد تغافل مدتی دارد
دعاگوی توام دل را تسلی کن به پیغامی
به نارعنایی شمشاد کمتر در جهان دیدم
کنون در سایه سرو تو پیداکرده اندامی
ندارد جای داغی دفتر دل تا قلم گنجد
بحمد الله کتاب عشق را دادیم انجامی
بهشتی روی من دارد به سویم گوشه چشمی
ز نعمتهای جنت قسمتم گردیده بادامی
مرا بخت سیه سرگشته دارد ور نه در کویش
سفیدی می کند در انتظارم دیده دامی
در آن عالم که عشق او مرا دارد نمی باشد
بیاض گردن صبحی سواد طره ی شامی
درین قحط الرجال آوازه دارد خاک خاموشان
به جز سنگ مزار امروز نبود صاحب نامی
حزین از درد تاکی می توان گرداند بالین را
مگر بر بستر خواب عدم گیریم آرامی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کند گردآوری زلفش دل شوریده بسیاری
که زندان را نباشد بهتر از زنجیر دیواری
تغافل می کند تیغ تو تا کی با رگ جانم
ز کفر بی سرانجامم به جا مانده ست زناری
خروشی دلخراش از رخنه های سینه می آید
صفیری می سراید در قفس مرغ گرفتاری
غبار تربتم در چشم شیران خاک می ریزد
خدنگی خورده ام از کیش مژگان ستمکاری
ز خورشید جهان آرای رخسار نگه سوزش
در آتشخانه ى دل هر طرف گرم است بازاری
تپان درخاک و خون چون نیم بسمل جان گسل دارد
دل آزرده را بیماری چشم جگر داری
حزین  آخر زیان عشقبازی سود می گردد
که بازار نگه گرم است با خورشید رخساری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به افسونها شنیدم بوالهوس را شاد می کردی
چه می کردم اگر با او مراهم یاد می کردی
خوشا روزی که هر کس غیر من بودی گرفتارت
به گرد دام می گرداندی و آزاد می کردی
به گلشن رفتم و از نونهالان جلوهها دیدم
اگر می آمدی خون در دل شمشاد می کردی
زرشک امشب نم دردیده سودی خواب شیرین را
مگر من مرده ام کافسانه فرهاد می کردی
چه خاموشی حزین  آن ناله های دلخراشت کو
که در دام و قفس خون در دل صیاد می کردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مست صهبای الستم یللی
از می توحید مستم یللی
حبس تن بر مرغ روحم تنگ بود
این قفس در هم شکستم یللی
کس به من بیگانه تر از من نبود
ز اختلاط غیر رستم یللی
چون دل من خلوت خاص تو بود
در به روی غیر بستم یللی
هیچ نقصانی مرا از مرگ نیست
آنچه بودم باز هستم یللی
از حجاب جسم بیرون آمدم
آخر این سد را شکستم یللی
در سماع عشق محفل گرم بود
چون سپند از جای جستم یللی
در خرابات مغان بیخود حزین
خوش به کام دل نشستم یللی

وزن: مُسْتَفْعِلَتُنْ مُسْتَفْعِلَتُنْ
نشانه‌های عروضی: - - U U - | - - U U -
بدا ما قد بدا فی الحب من بیداء اشواقی
انل کأسا و اسکرلی الا یا ایها الساقی
سرت گردم لب خشک به زهر آغشته ای دارم
فان القلب ملسوع و ماء الدن تریاقی
محبت نامه درد دلم را در بغل دارد
نمی خوانی چرا محبوب من مکتوب مشتاقی
نیم در عشقبازی بی وفا ای سست پیمان ها
بقیٰ ما قد مضی فی حبکم عهدی و میثاقی
حزین از دل به گوشم هر نفس فریاد می آید
ینادی کلما فی الکون فان والهوی باقی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نمی ماند به مصر از پیرهن جز تهمت چاکی
سفیدی می کند در راه شوقش دیده پاکی
به دست کوته همت بلند خویش می نازم
که از دنیا به چشم اهل دنیا زد کف خاکی
در آتش می گرفتم خرمن حسرت نصیبان را
گر از سامان هستی در بساطم بود خاشاکی
غبار از تربت من تا قیامت می کشد بالا
که روزی بودم از افتادگان قد چالاکی
ز بوی خون من می در رگ مخمور می آید
خدنگی خورده ام از باده پیما چشم بی باکی
بیا در کوی عشق و رهن می کن دفتر دل را
که در یونان زمین عقل نبود صاحب ادراکی
ز خورشید قیامت نیست باکی می پرستان را
برد ما را شراب بیخودی تا سایه تاکی
به پای شمع خود چون شعله جواله می رقصد
ز آتش طلعتان پروانه زد جام طربناکی
شکارانداز ما را تاکی افتد رحم در خاطر
رگی داریم و شمشیری سری داریم و فتراکی
به برگ لاله خورشید محشر شبنم افشاند
گل داغی که دارد در نظر روی عرقناکی
فروغ شمع جان شد در تن آلوده ظلمانی
که باید پرتو فانوس را پیراهن پاکی
مقید بیش ازین نتوان به زندان بدن بودن
بکش سر ازگریبان تابهکی چون دانه در خاکی
گر از دل زندگان مشربی در ظلمت شب ها
ز آب زندگانی صلح کن با چشم نمناکی
من آن دریا کشم کز باده سیرابی نمی دانم
قناعت می کند از تاک زاهد گر به مسواکی
حزین از انفعال من نخواهد شد سفید آنجا
گر صبح قیامت را نمایم سینه چاکی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دلا به جبهه در دوست را نشان چه دهی
صداع سجده به آن خاک آستان چه دهی
چو عمر من به سر راه انتظار گذشت
فریب وعده ام ای شوخ سرگران چه دهی
کدام میکده دیگر خمار من شکند
شراب حسرتم از لعل می چکان چه دهی
نگاه خشم تو مخصوص جان خسته چراست
همین به میکده رطل مرا گران چه دهی
به حرف هجر زبان آشنا مساز حزین
کلید باغ به غارتگر خزان چه دهی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
در دیده و دل از دل و از دیده جدایی
بی جایی و چون می نگرم در همه جایی
لب باده چکان جلوه چمان طره پریشان
آشفته چنین بر سر بازار چرایی
گه در جگر گرمی و گه بر مژه تر
گه در شکن آه منی در چه هوایی
هم شیشه و هم ساغر و هم باده و هم مست
هم ساقی و هم نایی و هم نای و نوایی
بر تارک سر هوشی و در پرده دل راز
در دیده سر نوری و در سینه صفایی
نظاره کنان از نظر عشق به حسنی
رخساره نهان در شکن زلف دوتایی
گه معتکف خلوت و گه شاهد محفل
گه بارکش خرقه و گه زیر قبایی
در حد اشارات تو هم مایی و هم من
در محو اضافات برون از من و مایی
مست است حزین  امشب از آن ساقی سرمست
مطرب بزن این پرده به آهنگ رسایی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
فریاد که از عاشق مسکین که تو داری
سر می کشد آن طره مشکین که تو داری
در طاعت عشق تو صنمخانه نشینم
کافرکند این ملت اوا آیین که تو داری
چون شمع فروزنده ز فانوس عیان است
در پیرهن آن ساعد سیمین که تو داری
دشنامی اگر تلخ برآید ز زبانت
شیرین کندش آن لب شیرین که تو داری
در زیر سر خواب گران تو بود زلف
فریاد ازین نرمی بالین که تو داری
تهمت به حنا بسته ای و سختی دوران
افشرده دل آن دست نگارین که تو داری
در می کشد و چاک زند خرقه ما را
چون گل به بر این حله رنگین که تو داری
در هاله خط روی تو از طالع حسن است
سعد است قران مه و پروین که تو داری
چون شمع لبت سوخت حزین  از نفس گرم
ای خسته ندانم چه تن است این که تو داری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای ناله خوشا بخت رسایی که تو داری
ما را نبود راه به جایی که تو داری
خواهی شدن ای دل می صافی به خرابات
با دردکشان صدق و صفایی که تو داری
از کعبه چه حاصل ادب ناصیه سا را
ای بت سر ما و کف پایی که تو داری
بی پرده به هر گوشه کند راز نهان را
ای نی نفس پرده گشایی که تو داری
تا چند لب جام برد بوسه به تاراج
ساقی ز لب بوسه ربایی که تو داری
سنبل کده کرده ست گریبان سمن را
مشکینه خط غالیه سایی که تو داری
طالع نگذارد گره بسته به کارم
گر باز شود بند قبایی که تو داری
چون آینه از دیده حیرت زده شادم
از کف ندهم فیض لقایی که تو داری
در تیرگی آیینه دل را نگذارد
مطرب نفس زنگ زدایی که تو داری
خواهند حریفان مسیحا نفس آموخت
نطق از لب الهام سرایی که تو داری
بی ذوق سماع است حزین  ناله بلبل
شوریده مرا طرز نوایی که تو داری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بردم به لحد زان رخ افروخته داغی
حاجت نبود تربت ما را به چراغی
گر خشک لبم بادهکش ساغر عشقم
دل را به لب از هرگل داغی ست ایاغی
کیفیت صهباست به جام سخن من
ای باده گساران برسانید دماغی
راه سر آن چشمه که گم کرد سکندر
ما تا در میخانه رساندیم سراغی
از تربت ما می گذرد یار سبکبار
ای بارکشان غم دل لابه و لاغی
شمعی که نه در پرتو رخسار تو سوزد
در دیده پروانه نماید پر زاغی
وصل ار نبود راه خیال تو نبسته ست
باز است به روی دل تنگم در باغی
داغ دل ما از نفس گرم شکفته ست
ای لاله تو افروختهای دامن راغی
پرسی چه ز آتشکده عشق حزین را
زاهد تو به راحتکده کنج فراغی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چو فرهاد ار به تیغ بیستون مردانه آویزی
ز بی تابی به برق تیشه چون پروانه آویزی
به جانبازی اگر چون کوهکن شیرین شود کامت
به شیرینی جان خویشکی طفلانه آویزی
سبک روحانه از خویشت برد گر ناله بلبل
چو بوی گل به دامان صبا مستانه آویزی
کنشت و کعبه را قندیل و ناقوس از رواق افتد
دلم را گر به طاق ابروی بتخانه آویزی
برون آر از شمار پاره های دل سری چون من
چرا زاهد به گردن سبحه صد دانه آویزی
درین ره گر می روشن چراغت پیش پا دارد
عصا بگذاری و در لغزش مستانه آویزی
به نقد جان خریدارند درد عشق را مردان
به درمان تا به کی بی درد نامردانه آویزی
دل بی درد اگر خواهی خروش ناله ام بشنو
چو غفلت پیشگان تا کی به هر افسانه آویزی
وصیت با تو ای پیر خرابات مغان دارم
پس از من خرقه ام را بر در میخانه آویزی
مکافاتی ندارد دشمنی از دوستی بهتر
تو بی پروا چرا با دوستان خصمانه آویزی
اگر دانی چه مقدار از غم هجران پریشانم
به آل زلف این دل صد چاک را چون شانه آویزی
ز ناز از چشم شوخت گر نیفتد اشک غلتانم
چو من بر تار مژگان خود این دردانه آویزی
به یادت آید آیا دست دورافتاده عاشق
به دامان خود آن روزی که بی تابانه آویزی
به میدانی که گردد جلوه نازت شکارافکن
سر خورشید بر فتراک بی باکانه آویزی
دلم شوریده زلف پریشان است می باید
که این زنجیر را برگردن دیوانه آویزی
اگر بینی حزین امشب که در ساغر چه می دارم
گذاری سبحه را از دست و در پیمانه آویزی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
راه دل و دین را زدی ای طرفه صنم های
مژگان تو خواباند به ما تیغ ستم های
آواره کوی تو ندانم به چه حال است
یعنی دلم آن کافر گم کرده صنم های
صبر من و تمکین تو ای عهد فراموش
ما را و تو را ساخته بیگانه ز هم های
سرو تو صلایی به شهادت طلبان زد
خود را برسانید به این پای علم های
با فیض کریمان کف محتاج حریف است
محرومی چشمم عجب ای خاک قدم های
افتاده به دل زخم به بالای هم از تو
ای غمزه مبادا شکنی قدر ستم های
امروز به پیچ و خم آزادی خویشم
یاد تو به خیر ای شکن زلف به خم های
تار نفس من به گلو قید اسیریست
از حلقه دامم برهان وحشت رم های
زاهد خبر از ریزش مژگان منت نیست
دامان تری دارم ازین ابر کرم های
فیض عجبی یافتم از پای خم می
ای سایه نشینان گلستان ارم های
دل بتکده ما و ادب سجده بر اوست
ای ناصیه سایان حرمگاه صنم های
ما برهمنان را همه جا طور تجلی ست
از یار نداری خبر ای شیخ حرم های
سامان خودی نیست به کف یک پر کاهم
شرمنده هستی نکنی های عدم های
مرغ دل ما در پی پرواز فراغی ست
تا چند تپد در قفس شادی و غم های
در بزم حزین این همه خاموش چرایی
شوریده نوایی بزن از نای قلم های

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خاطر از دردسر بیهده آزاده کنی
سر اگر در ره رندان دل افتاده کنی
لوحت آخر اجل از نقش خودی ساده کند
حالیا مصلحت آن است که خود ساده کنی
همچو گل می رود از کف به نسیمی هشدار
برگ عیشی که به صد خون دل آماده کنی
صوفی ار می نکشی ساغری از ما بستان
تا مگر آب رخ خرقه و سجاده کنی
ساقی از دست کریم تو چه کم خواهد شد
چون سبو خود به گلوی من اگر باده کنی
تازه شمشاد من از خانه به گلشن بخرام
جلوه ای تا به تذروان چمن زاده کنی
واله حسن بیان تو جهانی ست حزین
زیبد ار ناز به این حسن خداده کنی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
می گرفتیم به جانان سر راهی گاهی
او هم از لطف نهان داشت نگاهی گاهی
چه عجب گر نگهش داشت سر الفت ما
برق را هست نوازش به گیاهی گاهی
دو سه روزیست که دزدید نگه وین عجب است
نه ثوابی زمن آمد نه گناهی گاهی
این قدر هستکه در سختی تاب و تب عشق
درد می داد به دل رخصت آهی گاهی
این گران آمده باشد به دل نازک او
می شود بار به خاطر پرکاهی گاهی
دل مسکین چه کند گر نتپد از دهشت
ریزد از خوی شهان خون سپاهی گاهی
لیک نومید نیم زان نگه بنده نواز
می شود روز شب بخت سیاهی گاهی
سر به خاک قدمش لابه کنان می گفتم
نشود تیره ز آهی چو تو ماهیگاهی
گنهم گرچه عظیم است ببخشای به عشق
شاد گردان دل زارم به نگاهی گاهی
به وفای تو که از هستی خود بی خبرم
در غم عشق بود حال تباهی گاهی
گفت خاموش که محتاج نبوده ست حزین
دعوی عشق به سوگند و گواهی گاهی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
درد دل گفتمی ار همنفسی داشتمی
کردمی شکوه اگر دادرسی داشتمی
رخنه های دلم از گرد کدورت شده پر
یاد آن روز که چاک قفسی داشتمی
چه کنم جور تو خاکستر دل داد به باد
پاس این سوخته عشق بسی داشتمی
تنگ می کرد به من گوشه ی تنهایی را
وای اگر در همه آفاق کسی داشتمی
سخت آزرده ام از خاطر افسرده حزین
کاش اگر عشق نبودی هوسی داشتمی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به صورت هر چه بینی نقش برآب است در معنی
نگاه خرده بینان پرده ی خواب است در معنی
زبون در کارگاه صورت افتد مرد روشندل
کتان می گردد اینجا هر چه مهتاب است در معنی
به دیبای بساط صورت آرایان منه پهلو
که فرش بوریای فقر سنجاب است در معنی
عجب نبود به گوش اهل صورت گر نیامیزد
دهانم درج گوهرهای نایاب است در معنی
چه باک ار خشک خیزد چون گهر لفظی ز بحر دل
حزین از جوی کلکم نکته سیراب است در معنی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گر سینه شود سینا بی تاب و توانستی
تاب من و آن جلوه مهتاب و کتانستی
آسان به قد و عارض عاشق ندهد دل را
آنی ست نکویان را دل داده ازآنستی
آن ماه فلک پیما بنمود شبی سیما
چون اختر از آن شبها چشمم نگرانستی
نگذاشت مرا حسرت با هجر و وصال او
اکنون من مجنون را نه این و نه آنستی
حیرت من بی سامان از مایه دل دارم
در خاک هم از چشمم خونابه روانستی
از مرگ نیندیشم جان گر به تو پیوندد
پیری چه زیان دارد گر عشق جوانستی
لطف تو همی باید تا هجر کران گیرد
از خود شده ام اما دوری به میانستی
جم رفت و فریدون هم زین کاخ دو در بیرون
این کلبه که می بینی میراث کیانستی
با عارف رومی شد هم نغمه حزین  کلکم
این پرده که می سنجم زان جان جهانستی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
کند خون دل من چشم تر را خانه آرایی
که دیگر می کند بهتر ز می پیمانه آرایی
چراغانی ز داغت رخنه های سینه ام دارد
کند شبها دل دیوانه ام ویرانه آرایی
به گوشت در نمی آید حدیث نکته پردازان
کنند از قصه زلفت مگر افسانه آرایی
به اخلاص محبت رونق دل را حوالت کن
نیاز برهمن بهتر کند بتخانه آرایی
حزین  از کلفت دل خاطرم خشنود می باشد
کند گرد یتیمی گوهر یک دانه آرایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به جلوه جامه صبر مرا قبا کردی
به یک نگه من و دل را ز هم جدا کردی
مشام یوسف اگر می شنید بوی تو را
هزار جامه جان در غمت قبا کردی
دلم ز داغ تو ای عشق کام خویش گرفت
ازین گهر صدفم را گرانبها کردی
نماز زاهد افسرده می گذشت ز عرش
اگر به سرو قد یار اقتدا کردی
حزین  به طرز نشید تو آفرین بادا
لبم به زمزمه عشق آشنا کردی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نمی دانم تو بی پروا نگاه از دل چه می خواهی
نثارت کرد جان را دیگر از بسمل چه می خواهی
چه منتها ز تیغ اوست بر گردن شهیدان را
تو ای خون بحل از دامن قاتل چه می خواهی
برون از حیه عقل است کار قبض و بسط دل
شکستی ناخن از این عقده مشکل چه می خواهی
ز کف سرگشتگی مشت غبار جسم نگذارد
ازین ریگ روان آسایش منزل چه می خواهی
شرارآسا برافشان بی تامل خرده جان را
به این کم فرصتی از عمر مستعجل چه می خواهی
به از دل جلوه گاهی در دو عالم نیست لیلی را
تو ای مجنون صحراگرد از محمل چه می خواهی
چه فهمد جان نابینا ز دفترهای لاطایل
ز اوراق پریشان خود ای جاهل چه می خواهی
دل آزاده باید زاد این ره بر میان بستن
اگر مرد حقی از عالم باطل چه می خواهی
در دل ها بود حاجت روای عالمی اما
در دل گفته اند از مهره های گل چه می خواهی
به جز حسرت که خرمن هاست خاک شوره زاران را
ز تخم افشانی دنیای بی حاصل چه می خواهی
دل دنیاپرستان از طمع خالی نمی باشد
به عالم چشم سیر از کاسه سایل چه می خواهی
محیط حرص را سعیت نیارد مرد میدان شد
ز دست و پا زدن در بحر بی ساحل چه می خواهی
چو گرگ افتاده ای در پوستین یوسفان تا کی
ز جان پاک آگاهان تو ای غافل چه می خواهی
دهان شیرین بود آلودگی تا با شکر دارد
به جز کام هوس از لذت عاجل چه می خواهی
حزین از شعله رخساری ست بی تابی سپندت را
به غیر از سوختن زین آتشین محفل چه می خواهی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای دل سپند آتش سودای کیستی
خرمن به باد داده و رسوای کیستی
در محفلی که موج پریزاد می زند
آیینه دار حسن دلارای کیستی
در پوست رستخیز قیامت فکنده ای
ای خون گرم معرکه آرای کیستی
بیمارم و به لعل تو در جان سپاریم
برگو خدای را که مسیحای کیستی
سوزد به دیده خواب و به دل آه حسرتم
آرام ساز جان شکیبای کیستی
زاهد ز دین برآمد و عاشق ز جان گذشت
خوش فرصت تو باد به یغمای کیستی
اشکت به رنگ باده فرو می چکد حزین
مست می شبانه غمهای کیستی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ناله ام را در دلش تأثیر بودی کاشکی
شکوه ام را گاهگاهی می شنودی کاشکی
سیل را بی تابی از ساحل به دریا می برد
بی قراری های ما می داشت سودی کاشکی
گلستان نبود به دستان عندلیبان را چه شد
بلبلی از گلبنی می زد سرودی کاشکی
به ز جام می نباشد صیقلی ساقی کجاست
زنگ تقوا از دل ما می زدودی کاشکی
شبنم از دریای آتش زود زنهاری شود
مرهمی داغ مرا می آزمودی کاشکی
سوخت جان از شوق داد از بی زبانی های ما
آتش پنهان ما می داشت دودی کاشکی
سخت بی ذوق است گلشن ابر آذاری کجاست
بزم مستان را صفایی می فزودی کاشکی
خنجر ناز تو را نبود چرا پروای دل
عقده ای از خاطر ما می گشودی کاشکی
شمع گر سوزد به شبها روز آرامیش هست
چشم آتش بار ما یکدم غنودی کاشکی
رسته در دل از خرد خار و خس اندیشه ها
کشت ما را برق عشقی می درودی کاشکی
کلک خاموشت چمن را بی نوا دارد حزین
نغمه ای با عندلیبان می سرودی کاشکی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چه خوش بود که به دی طرح نوبهار کشی
پیاله بر رخ آن آتشین عذار کشی
رهین دست حمایت شود چراغ دلم
شبی که دست بر آن زلف تابدار کشی
نمی کشی چو نقاب از رخ نهفته چرا
نظاره را به سر راه انتظار کشی
رخت بهشت برین است با بهار چه کار
لبی چو میکده داری چرا خمار کشی
دراز شد شب هجران ز آسمان وقت است
که انتقام من تیره روزگار کشی
دمید صبح بهار خطت سزد که مرا
قلم به دفتر غمهای بی شمار کشی
جواب نکته رنگین اوحدی ست حزین
سزد که بر ورق لاله این نگار کشی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خاصان تمام مستند ساقی صلای عامی
ته جرعه ای کرم کن من راوق الکرامی
خامیم و اوفتاده می ده که باده بخشد
اجساد را قیامی ارواح را قوامی
آواره ام به فرقت از منزل سلامت
یا جار دار سلمی بلغ لها سلامی
مطرب بهل طریقت سرکن ره حقیقت
سنجی اگر مقامی داری اگر پیامی
خواهی حرج نباشد سرکن حدیث دربا
اهلا لما روبنا عن سیدالانامی
دل در شکسته حالی صد ناله در گره داشت
انی رجوت دهرا اشکو عن السقامی
یار آمدم به بالین شد رنجها فراموش
عاد الکرام شکرا فی اوفر السهامی
یا جارتی بوجد قولی حدیث نجد
ذا اجمل الهدایا ها اکمل الکلامی
گوش حزین خاموش مطرب به ناله توست
سرکن رهی خدا را ساقی بیار جامی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
به دلهای دماغ آشفته سنبل می کند کاری
به ما شوریدگان آن زلف و کاکل می کند کاری
دلم را در خروش آورده چون گل نوشخند او
نوازشهای آن رنگین تغافل می کندکاری
شب از وجد نسیم از خود نرفتم گر درین گلشن
به بوی صبحدم گلبانگ بلبل می کند کاری
به غفلت توبه کردم از می و اکنون پشیمانم
خورد افسوس هرکس بی تامل می کند کاری
حزین از بوالفضولان در غمش محروم تر مردم
مگو با ناز او صبر وتحمل می کندکاری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به جان سوزی نی کلک سخن ساز مرا دیدی
به خاموشی نوای سینه پرداز مرا دیدی
پر اندازد ملک آنجا که من پروانگی کردم
به بال دل رسایی های پرواز مرا دیدی
ز بیدادت به چنگ کاوش غم سینه را دادم
به نالش دل خراشی های آواز مرا دیدی
به پای خویشتن می پرورد چون سایه طوبی را
لوای دولت فقر سرافراز مرا دیدی
حزین افسانه ام جادودمان را مهر بر لب زد
به بزم گفتگوی عشق اعجاز مرا دیدی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای از شرار عشق تو هر سینه آتشخانه ای
دل شمع رخسار تو را آتش به جان پروانه ای
اندیشه پیر خرد با کبریای عشق تو
در وادی واماندگی بازیچه طفلانه ای
هرچند مست و بی خودم غافل ز یادت نیستم
ای نغمه تسبیح تو در هر لب پیمانه ای
مجنون صفت با وحشتم دامان صحرا تنگ بود
روزی که من هم داشتم با خود دل دیوانه ای
میخانه ها در جوش تو دیوار و در مدهوش تو
مست از لب خاموش تو ناقوس هر بتخانه ای
عاشق چه سان در دور او دل را نگهداری کند
چشمی که در هر گردشی خالی کند پیمانه ای
ساقی اگر آزرده ای باز از حزین خویشتن
شوید غبار خاطرت از گریه مستانه ای

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ز نقش خط که به رخسار ارغوان زده ای
رقم به خون من ای نازنین جوان زده ای
کنون نهی ز قفس منتم به آزادی
که آتشم به خس و خار آشیان زده ای
تهی کنار دو عالم ز دین و دل گردد
ز طرز دامن نازی که بر میان زده ای
حنای پای تو خونم نشد گناهم چیست
که پا به بخت من ای شوخ سرگران زده ای
شب فراق و وصالم چو شمع یکسان است
کنون که از تب و تاب آتشم به جان زده ای
هلال من شفق از خون خویشتن دارد
به دل خدنگم از ابروی شخ کمان زده ای
به گاه نکته حزین از لبت شکر ریزد
ز بوسه ای که بر آن خاک آستان زده ای

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -