سراینده مرغان بستان سرای
ازین گونه گشتند دستان سرای
که چون سام نیرم علم برکشید
می روشن از ساغر زر کشید
رخ آورد چون شاه خاور به چین
علم زد چو گیسوی دلبر به چین
چو بنشست جمشید بر تخت عاج
ز یاقوت رخشنده بر فرق تاج
بفرمود تا موبدان کهن
که گفتند ز افلاک و انجم سخن
برآیند بر بام چرخ برین
بجویند وقت مبارک ترین
که آرند خورشید را سوی سام
رسانند تابنده مه را به بام
سطرلاب داران اخترشناس
گرفتند ز اجرام علوی قیاس
چنین گشت روشن که آن دم که مهر
بتابد رخ از بام نیلی سپهر
عروس فلک کحل شب درکشد
سرانداز زرین ز سر درکشد
بپوشد جهان لاجوردی قبای
مبارک بود کار را روی و رای
سزد کان زمان سام فرخنده نام
رسد از لب لعل دلبر به کام
چو بشنید فرخ رخ نیک پی
به میدان درافکند گلگونه می
پس آنگه سران سپه را بخواند
بدان مژده زر داد و گوهر فشاند
ز بهر عروسی یل کامیاب
بیاراست ایوان به در خوشاب
بفرمود تا شهر و صحرای چین
گرفتند در خز و دیبای چین
هزار اشتر کوه کوهان نر
به دیبای رنگین و خلخال زر
هزار استر خوش رو خاره سم
مرصع ز گوهر ز سر تا به دم
هزار اسب که کوب فولادخای
نهان در جواهر ز سر تا به پای
هزار آتشین روی سیمین بدن
چو طوطی شکرخای و شیرین سخن
فرستاده کان ماه مشکین کمند
به زرینه مهدش به چین آورند
چو شد چین زلف بتان مشکبار
همه خاک چین گشت مشک تتار
سرای تذروان طوطی  سخن
چو کبک دری جلوه گر در چمن
قصب پوش خوبان زرین کلاه
به شکر قصب بسته بر طرف ماه
جنیبت چو کبکان و طاووس نر
روان کرده با طوق و زینهای زر
به هر عرصه ای با سپاهی شهی
به هر برج با آفتابی مهی
چو جمشید با جام گوهرنگار
چو خورشید با گوهر زرنگار
بزرگان طبقهای گوهر به چنگ
شهان شمع های معنبر به چنگ
خطای سواران زابل سوار
برانگیخته بور دریاگذار
زده قبها بر گذرگاه ماه
در آن قبه سیمین بران همچو ماه
شکرپاسخان عود مجمر به دست
معنبرخطان مشک و عنبر به دست
همه کوه زرین حمایل شده
همه دشت مشکین شمایل شده
تبیره زنان کوس بنواخته
جرسها به جنبش درانداخته
هوا شقهای کیانی درفش
مرقع شده دلق چرخ بنفش
از آن طوبی آباد تا قصر شاه
زده صف پری چهرگان همچو ماه
رساندند ماه ختن را به چین
گرفتند بر سام یل آفرین
همه خاک چین نافه مشک بود
همه خشک و تر پر زر خشک بود
تو گفتی ز بس گوهر تابناک
گهر دوز شد نطع کیمخت خاک
بدان رسم و آیین ببستند عهد
در ایوان جمشید بنهاد مهد
بر آن سرو سیمین دامن کشان
شکرریز کردند گوهرفشان
روان ریخت سام از برای نگار
به هرگام گنجی ز بهر نثار
به فیروزه گون مسندش برنشاند
چو فیروزه در خاتم زر نشاند
پس آنگه گرفتش بلورینه دست
به رسم کیامورثی عقد بست
که بی عقد آن گل رخ می پرست
چو عقد ثریا نمی داد دست
همه موبدان در نماز آمدند
همه بخردان مدح ساز آمدند
چو شد بسته کابین آن دلگشای
فرستاد سامش به خلوت سرای
خوشا وقت درویشی از روزگار
که آخر مرادش دهد روزگار
سر تخت شاهنشهی زان اوست
ملوکان عالم به فرمان اوست
هر آن کس که هیچش نباشد به دست
درستیست کش هیچ نبود شکست
نخواهد توانگر ز درویش باج
نجوید شه از ملک ویران خراج
ولی پادشاهی اگر یک دم است
خوشست ارچه سورش همه ماتمست
اگر غم برآرد ز جانت دمار
چو امید شادی بود غم مدار
خوش آن درد کو را دوایی بود
خوش آن یار کو را وفایی بود
خوشا آنکه شد منزلش کوی دوست
که جنات فردوس ماوای اوست
همی سام بر تخت گوهرنگار
گرفته به کف ساغر زرنگار
فتاده در ایوان فیروزه رنگ
خروش مغنی بر آوای چنگ
صنوبر خرامان پرده سرای
چو سرو خرامان ستاده به پای
چو خون صراحی برآمد به جوش
برآورد مرغ صراحی خروش
که ساغر مگر جام گیتی نماست
که بر دست جمشید گیتی گشاست
مغنی چو رعد و مغنی رباب
قدح آسمان و شراب آفتاب
چه در گوش سام آمد آوای جنگ
سروشش فرو کوفت در گوش سنگ
که بی لعل جانان حرامست می
بجز لعل جانان کدامست می
برو شعر از آن زلف مه پوش نوش
می لعل از چشمه نوش نوش
رخ خوب و خال سیاهش نگر
سیه دانه بر طرف ماهش نگر
ز شامش شکن بر شکن می  فکن
سپاه حبش بر ختن می فکن
می از دست یار ترش رو منوش
که از دست زنبور نیشست نوش

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -