cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
هست آرام دل آن را که دلارامی هست 
خرم آن دل که در او صبری و آرامی هست 
بر بنا گوشش اگر دانه در بینی باز 
مشو آشفته که از غالیه هم دامی هست 
تو یقین دان که به جز در دهن تنگ تو نیست 
هیچ اگر یک سر مو در دو جهان کامی هست 
ساقی امشب سر آن جام لبالب دارم 
کاخر اندوه مرا نیز سرانجامی هست 
عود اگر دود کند بر سر آن دامن پوش 
تا ندانند که در مجلس ما خامی هست 
حالم از باد سحر پرس که در صحبت او 
جان تیمار مرا پیش تو پیغامی هست 
شام هجران تو را خود سحری نیست پدید 
صبح امید مرا همنفس شامی هست 
به فدای تن و اندام چو گلبرگ تو باد 
هر کجا در همه آفاق گل اندامی هست 
صبر و آرام ز سلمان چه طمع می داری 
تو برآنی که مرا صبری و آرامی هست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بی وفا می خواندم آن بی وفا پیداست کیست 
من به مهرش می دهم جان بی وفا پیداست کیست
باز بی مهر و وفا می خواندم اما به گل 
مهر نتوان کرد پنهان بی وفا پیداست کیست 
بی وفا آن است کو بر گردد از پیمان و عهد 
ما بر آن عهدیم و پیمان بی وفا پیداست کیست 
جان فدای او شد و او داد جانم را به باد 
در میان جان و جانان بی وفا پیداست کیست 
صبح با گل گفت کای گل نیستت بوی وفا 
گل جوابش داد خندان بی وفا پیداست کیست 
یار گیرم بی وفا می گیردم چون صبحدم 
بر تو چون خورشید تابان بی وفا پیداست کیست 
او عتابی می کند اما وفا می گویدم 
رو تو خوش می باش سلمان بی وفا پیداست کیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یار ما را یار بسیارست تا او یار کیست 
دل بسی دارد ندانم زان میان دلدار کیست 
خاک پایش را تصور می کند در چشم خویش 
هر کسی تا کحل چشم دولت بیدار کیست 
میدهم جان و ستانم عشوه این داد و ستد 
جز که در بازار سودای تو در بازار کیست 
خواستم مردن به پیشش گفت رویش کار خود 
کین نه کار توست ای جان و جهان پس کار کیست 
جان من چون چشم او بیدار شد گیرم که هست 
جان من بیمار چشمش چشم او بیمار کیست 
کاشکی دیدی گل رخسار خود در آینه 
تا بدانستی که در پای دل من خار کیست 
دل ز سلمان برد و خونش خورد و می گوید کنون 
کار عالم بین که چون کار من بیکار کیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سرو خواند با تو خود را راست اما راست نیست 
سرو را این حسن و زیبایی که قدت راست نیست
راستی را سرو بس رعناست اما این که باد 
در سر افکندست یعنی با تو هم بالاست نیست 
قصد جانم می کنی من خود فدایت می کنم 
گر تو پنداری که تقصیری که هست از ماست نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شب فراق تو را روز وصل پیدا نیست 
عجب شبی که در آن شب امید فردا نیست 
تطاول سر زلف تو و شبان دراز 
چه داند آنکه گرفتار بند و سودا نیست 
غم ملامت دشمن ز هر غمی بترست 
مرا ملامت هجران دوست پیدا نیست 
پدر به دست خودم توبه می دهد وین کار 
به دست و پای من رند بی سر و پا نیست 
خدنگ غمزه گذر می کند ز جوشن جان 
اگر تو را سپر صبر هست ما را نیست 
من آن نیم که ز راز تو دم زنم چون نی 
وگر رود سخن از ناله ناله از ما نیست 
تو راست بر سر من جای تا سرم بر جاست 
دریغ عمر عزیزم که پای بر جا نیست 
حدیث شوق چو زلف دراز گشت دراز 
به جان دوست که یک موی زیر بالا نیست 
خیال زلف و رخت روز و شب برابر ماست 
کجاست نقش دهانت که هیچ پیدا نیست 
من از طبیب مداوای عشق پرسیدم
جواب داد که سلمان به جز مدارا نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بیمار غمت را به جز از صبر دوا نیست 
صبرست دوای من و دردا که مرا نیست 
از هیچ طرف راه ندارم که ز زلفت 
بر هیچ طرف نیست که دامی ز بلا نیست 
عشق است میان دل و جان من و بی  عشق 
حقا که میان دل و جان هیچ صفا نیست 
زاهد دهدم توبه ز روی تو زهی روی 
هیچش ز خدا شرم و ز روی تو حیا نیست 
مهری و وفایی که تو را نیست مرا هست 
صبری و قراری که تو را هست مرا نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
داغ سودای تو بر جان رهی تنها نیست
در جهان کیست که شوریده این سودا نیست
هر که گوید که منم فارغ ازین غم غلط است
هیچ کس نیست که او غرقه این دریا نیست
ای که منعم کنی از عشق که فردایی هست
من برآنم که شب عشق مرا فردا نیست
شب هجران ترا هست به غایت اثری
صبح وصل است که هیچش اثری پیدا نیست
مردگان را اثر مرحمتت زنده کند
این نظر با دگران است ترا با ما نیست
خبر من که برد غیر صبا بر در دوست
ای صبا خیز تو را سلسله ای بر پا نیست
دل و دین کرده ای از ما طلب و این سهل است
مشکل این است که دین و دل ما بر جا نیست
آتش آب و دل دیده سلمان دل تو
عاقبت نرم کند سخت تر از خارا نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چشم من گوش خیالت دارد اما خواب نیست 
هست جان را عزم پا بوست ولی اسباب نیست 
دیده را هر شب خیالت می شود مهمان ولی 
دیده را اسباب مهمان در میان جز آب نیست 
رویت آمد قبله دل ابروت محراب جان 
اهل معنی را برون زین قبله و محراب نیست 
با خیالت خواب در چشمم نمی گیرد قرار 
خواب می داند که راه سیل جای خواب نیست 
رشته جانم کی آرد تاب شمع روی تو 
چون چراغ عقل را با شور عشقت تاب نیست 
مجلس ما روشن است از طلعتش مه را بگو 
دیده بر هم نه که امشب حاجت مهتاب نیست 
رسم دین بگذاشت سلمان مذهب رندی گرفت 
ترک این مذهب گرفتن مذهب اصحاب نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عاشق سرمست را با دین و دنیا کار نیست
کعبه صاحب دلان جز خانه خمار نیست
روی زرد عاشقان چون می شود گلگون به می
گر خم خمار را رنگی ز لعل یار نیست
زاهدی گر می خرد عقبی به تقوی گو بخر
لاابالی را سر و سودای این بازار نیست
از سر من باز کن ساقی خرد را کاین زمان
با خیالش خلوتی دارم که جان را بار نیست
طلعتش آیینه صنع است و در آیینه اش
جمله حیرانند و کس را زهره گفتار نیست
شمع ما گر پرده بر می دارد از روی یقین
در حق آتش پرستان بعد از آن انکار نیست
حال بی خوابی چشم من چه می داند کسی
کاو چو اختر هر شبی تا صبحدم بیدار نیست
دامن وصلش به جان از دست دادن مشکل است
ورنه جان دادن به دست عاشقان دشوار نیست
دوش با دل راز عشق دوست گفتم غیرتش
گفت سلمان بس که هر کس محرم اسرار نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
می کشم دردی که درمانیش نیست 
می روم راهی که پایانیش نیست 
هر که در خم خانه عشق تو بار 
یافت برگ هیچ بستانیش نیست 
بندگان دارد بسی سلطان غم 
لیک چون من بند فرمانیش نیست 
هر که جان در راه جانانی نباخت 
یا ز دل دورست یا جانیش نیست 
خود دل مجموع در عالم که دید 
کز عقب آه پریشانیش نیست 
چشم ترکت کو سیه دل کافری است 
هیچ رحمی بر مسلمانیش نیست 
چشم آن انسان که عاشق نیست هست 
راست چون عینی که انسانیش نیست 
هر که چون سلمان به زلف کافرت 
نیستش اقرار ایمانیش نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بهار باغ و گل امروز گوییا خوش نیست 
ندانم این ز بهارست یا مرا خوش نیست 
دلا به عز قناعت بساز و عزت نفس 
که بار منت احسان هر گدا خوش نیست 
برون ز گنج قناعت بسیط روی زمین 
به پای حرص بگشتیم و هیچ جا خوش نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دل می خرد حبیب و مرا این متاع نیست 
گر طالب سرست برین سر نزاع نیست 
کاری است عشق مشکل و حالی است بس غریب 
کس را به هیچ حال بران اطلاع نیست 
دنیا خرند اهل مروت به هیچ وجه 
ارباب عشق را هوس این متاع نیست 
در عاشقی دلا ز ملامت مشو ملول 
کاحوال خستگاه هوا جز صراع نیست 
در سر ز استماع الست است مستیی 
ما را که احتیاج شراب و سماع نیست 
چون زلف اگر به تیغ سرم قطع می کنی 
ما را به مویی از تو سر انقطاع نیست 
هیچ آتشی به حرقت فرقت نمی رسد 
وان نیز دیده ام به سوز و وداع نیست 
سلمان امید مهر از آن ماهرو مدار 
زیرا میان این مه و مهر اجتماع نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
درد عشق تو که جز جان منش منزل نیست 
در دل می زند و جز تو کسی در دل نیست 
این محال است که رویت به همه آیینه روی 
ننمایید مگر آنجا محل قابل نیست 
این چه راهی است که در هر قدمش چاهی است
وین چه بحری است کش از هیچ طرف ساحل نیست 
چه خبر باشد از احوال من بی سر و پا
شمع ما را که هوا در سر و پا در گل نیست 
من تنی دارم و آن همچو میانت هیچ است 
غیر از این هیچ میان من و تو حایل نیست 
ترک جان کردم و تن تا به وصالت برسم 
وآنکه او ترک علایق نکند واصل نیست 
عارفا عمر به باطل رودت تا نرسی 
به مقامی که درو هر چه رود باطل نیست 
مقبل آن است که در چشم تو آید امروز 
بجز از هندوی چشم تو کسی مقبل نیست 
نزد این کالبد خاک چه گردی سلمان 
که به جز دردی و گردیش دگر حاصل نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اگر غمی است مرا بر دل از غمش غم نیست 
مباد شاد بدین غم دلی که خرم نیست 
همه جهان به غمش خرمند و مسکین ما 
کزان صنم به غمی قانعیم و آن هم نیست 
حسد برم که چرا دیگری خورد غم تو 
مرا به دولت عشق تو گرچه غم کم نیست 
مرا که زخم جفا خورده ام دوا فرما 
به ضربتی دگرم کاحتیاج مرهم نیست 
دلم که دست به حبل المتین زلف تو زد 
ز ملک کوته عمرش چه غم که محکم نیست 
مجوی محرم و همدم طلب مکن سلمان 
که در دیار تو محرم نماند و همدم نیست 
مگو به باد غم دل که باد را در دل 
اگرچه آمد و شد هست لیک محرم نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
حاصلی زین دور غم فرجام نیست 
در جهان دوری چو دور جام نیست 
گرچه دورانی خوش است ایام گل 
خوشتر از دوران عشق ایام نیست 
روز حسن دلبران را شام هست 
بامداد عاشقان را شام نیست 
ساقیا جامی که ما را بیش ازین 
برگ نام و ننگ خاص و عام نیست 
کار خام ما لبت سازد نه می 
زانک کار پخته کار خام نیست 
فاسقان بدنام و صالح نیک نام 
عارفان را در میان خود نام نیست 
تا چه خواهد شد مرا فرجام عشق 
ظاهرا عشق مرا فرجام نیست 
ناله می گوید به آواز بلند 
قصه ما حاجت پیغام نیست 
پیش ما باری ندارد هیچ کار 
هر که صاحب درد و درد آشام نیست 
جان سلمان تا نسیم دوست یافت 
از هوایش چون نسیم آرام نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
خسته باد آن دل که از تیر جفایش خسته نیست 
رسته باد از غم دلی کز بند عشقش رسته نیست 
گر دوایی نیست ما را گو به دردی ده مدد 
ما به خار خشک می سازیم اگر گلدسته نیست 
آب خوبی و لطافت تا به جویش می رود 
دفتر حسن فلک را یک ورق ناشسته نیست 
شکل ماه نو خم ابروی او را راستی 
نیک می ماند دریغا ماه نو پیوسته نیست 
گردن شیران به روبه بازی آرد در کمند 
طره اش کز بند و قیدش هیچ صیدی خسته نیست 
مشک را سودای زلفش خون به جوش آورده است 
بی سبب خون جگر در ناف آهو بسته نیست 
راستی از سرو قدش طرفه تر در چشم من 
هیچ شمشادی به طرف جویباری رسته نیست 
زهره در چنگ این غزل از قول سلمان می زند 
خسته باد آن دل که از تیر جفایش خسته نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ما را به جز از عشق تو در خانه کسی نیست 
بنمای رخ از پرده که در خانه کسی نیست 
بردار مه از سلسله تا خلق بدانند 
کز سلسله داران تو دیوانه کسی نیست 
فرزانه تر مردم اگر زاهد و صوفی است 
ای دوست به دوران تو فرزانه کسی نیست 
در خلوت دل ساختمت منزل و آنکس 
گر دل نکند منزل جانانه کسی نیست 
خمار به اغیار مده باده که خام است 
مطرب مزنش در که در آن خانه کسی نیست 
سرگشته بسی اند ولی آنکه چو پرگار 
دارد قدمی ثابت و مردانه کسی نیست 
دلگرمی پروانه ده ای شمع که در عشق 
امروز به جانبازی پروانه کسی نیست 
سلمان مطلب یار که بسیار بجستند 
زین جنس درین منزل ویرانه کسی نیست 
یاری که به کامت برساند ز دل خود 
در دور به جز ساغر و پیمانه کسی نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سرو را پیش قدت منصب بالایی نیست 
ماه را با رخ تو دعوی زیبایی نیست 
هر که بیند گل روی تو و عاشق نشود 
همچو نرگس مگرش دیده بینایی نیست 
امشب از چشم تو مستم مدهم می ساقی 
که مرا طاقت درد سر فردایی نیست 
گرچه آتش دهن و تیز زبانم چون شمع 
در حضور تو مرا قوت گویایی نیست 
سر زلفت به قلم گفتم و این سر به کسی 
بتوان گفت که او را سر سودایی نیست 
از خیالت نشود مردم چشمم خالی 
لایق صحبت تو مردم هر جایی نیست 
گرچه پروانه مسکین رود اندر سر شمع 
هیچ از صحبت او تاب شکیبایی نیست 
بجز از دیدن روی تو ندارم رایی 
بهتر از عادت یکرویی و یکرایی نیست 
گو برو در وصالت مطلب آنکس کو 
که به عشق تو چو سلمان دل دریایی نیست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر که چون سروم گل اندامی نداشت 
در جهان از عیش خوش کامی نداشت 
هر که در راهش نشان را گم نکرد 
در میان عاشقان نامی نداشت 
گفت پیشت می فرستم باد را 
پیشم آمد لیک پیغامی نداشت 
سرو خود را با قدش می کرد راست
چون بدیدم نیک اندامی نداشت 
هر که سر در پای منظوری بتاخت
راستی نیکو سرانجامی نداشت 
دل به زلفت رفت تا صیدست و دام 
هیچ صیدی این چنین دامی نداشت 
کرد زاهد منع من نشنید دل 
پخته بود این دل غم خامی نداشت 
من لبت را دل به رغبت داده ام 
ورنه با سلمان لبت وامی نداشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
تیر خدنگ غمزه ات از جان ما گذشت 
بر ما ز غمزه تو چه گویم چه ها گذشت 
وقت صباح بر سر شمع از ممر باد 
نگذشت آن چه بر سر ما از صبا گذشت 
در حیرتم که باد به زلف تو چون رسید 
فی الجمله چون رسید از آنجا چرا گذشت 
بر ما ز آب دیده شب دوش تا به روز 
باران محتن آمد و سیل بلا گذشت 
یارب چه رفت بر سر ما دوش کان صنم 
بیگانه وش درآمد و بر آشنا گذشت 
چندان گریستیم که من بعد اگر کسی 
آید به سوی ما نتواند ز ما گذشت 
سلمان دوای درد دل از کس طلب مکن 
با درد خود بساز که کار از دوا گذشت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چند گویم در فراقت کابم از سر گذشت
شد بپایان عمر و پایانی ندارد سرگذشت 
چون نویسم کز فراقت بر سر کلکم چه رفت 
باز سودایت چو بر طومار و بر دفتر گذشت 
جانم آمد بر لب و کشتیش بر خشک اوفتاد 
آه من تا بحر نیلی رفت و زان بر تر گذشت 
هر خدنگی کامد از مشکین کمان ابروت 
در دل مسکین من پیمان بماند و سرگذشت 
ناوکی کز دست شستت جست آمد بر دلم 
از نسیم نوبهاری بر دلم خوشتر گذشت 
در دو عالم مقصد و مقصود جان عاشقان 
نیست جز خاک درت چون می توان زان در گذشت 
خاک بر سر می کنم چون باد و می گریم چو ابر 
گرچه ابرت از فراز بام و باد از در گذشت 
شمع را در گیر امشب تا بگوید روشنت 
کز خیالت دوش سلمان را چها بر سر گذشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بر دل من تا خیال آن پری پیکر گذشت 
کافرم گر در خیالم صورتی دیگر گذشت 
ای بسا کز آتش سودای آن مشکین نفس 
دود پیچاپیچ من زین آبگون چنبر گذشت 
از هوا دل گشت لرزان در برم چون برگ بید 
هر کجا بادی بران شمشاد و نسرین بر گذشت 
تن به پیشت شمع سان می سوخت در شب تا بمرد 
دل به کویت چون صبا می داد جان تا درگذشت 
غرقه دریای بی پایان هجران را اگر
دستگیری می کنی دریاب کاب از سر گذشت 
اشکم افتاد از نظر زان رو فرو رفت او به خاک 
برکشیدم ناله را تا از ثریا برگذشت 
آنچه از خیل خیالت بر سر سلمان گذشت
بر سرش بگذر شبی تا با تو گوید سرگذشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از سر دنیا و دین مردانه در خواهم گذشت 
مست و لایعقل به کوی یار بر خواهم گذشت 
جان سپر کردم به پیشش پیش از آن کاندر غمش 
بگذرد تیر از سپر زیر سپر خواهم گذشت 
از هوا باد صبا جان می دهد در کوی دوست 
در هوا داری من از باد سحر خواهم گذشت 
بعد ازین من بر خط سودای خوبان چون قلم 
گر قدم خواهم نهاد اول ز سر خواهم گذشت 
عمر من در کوی او با یک دم افتاد ای رقیب 
چند گویی در گذر یکدم که در خواهم گذشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آب چشمم راز دل یک یک به مردم باز گفت 
عاشقی و مستی و دیوانگی نتوان نهفت 
پرده عشاق را برداشت مطرب در سماع 
گو فرو مگذار تا پیدا شود راز نهفت 
لذت سوز غمش جز سینه بریان نیافت 
گوهر راز دلم جز دیده گریان نسفت 
تا خم ابروی شوخ او به پیشانی است طاق 
در سر زلفش دل من با پریشانی است جفت 
دست هجرانت مرا در سینه خار غم نشاند 
تا ازین خار غمم دیگر چه گل خواهد شکفت 
زینهار از ناله شبهای من بیدار باش
کین زمان شبهاست تا از ناله من کس نخفت 
در صفات عارضت تا نقش می بندد خیال 
کس سخن نازکتر و رنگین تر از سلمان نگفت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هر که با عشق آشنا شد زحمت جان برنتافت 
درد پر ورد محبت بار درمان برنتافت 
هر دماغی کز هوای خاک کویش برد بوی 
از نسیم صبحدم بوی گلستان برنتافت 
پرتو دیدار جانان تافت بر جان در ازل 
دیده جان پرتو دیدار جانان برنتافت 
دل ز غوغای تو و غوغای می آمد به تنگ 
بود ملکی مختصر حکم دو سلطان برنتافت 
عاشق ثابت قدم پروانه را دیدم که او 
باخت جان در عشق و روی از شمع تابان برنتافت 
هر جفا و جور و بیدادی که بود از دست دوست 
دل تحمل کرد لیکن بار هجران برنتافت 
می شوم خاک تو بر من هر چه آید باک نیست 
بر زمین چیزی نیاید آسمان کان برنتافت 
تا دل من حلقه زلف تو را در گوش کرد 
هرچه فرمودی به مویی سر ز فرمان برنتافت 
قصه زلف تو می گفتم رخت بر تاب شد 
بود نازک دل سخنهای پریشان برنتافت 
برنمی تابد دلم برتافتن روی از حبیب 
فی المثل گر دیگری برتافت سلمان برنتافت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دل در برم گرفت و پی یار من برفت 
لب بوسه داد و جان و روان از بدن برفت 
چون دید دل که قافله اشک می رود 
با کاروان روان شد و از چشم من برفت 
بلبل شنید ناله من در فراق یار 
مستانه نعره ای زد و از خویشتن برفت 
آن کس که باز ماند ز جانان برای جان 
یوسف گذاشت در طلب پیرهن برفت 
آن سرو ناز تا ز چمن سایه برگرفت 
بنشست آتش گل و آب سمن برفت 
از زلف جمع کرد پراکنده لشگری 
آمد به قصد خونم و در آمدن برفت 
بشکست قلب لشکر دلها و درپیش 
لشکر برفت و آن بت لشکر شکن برفت 
ناگفتنی است راز دهانش ولی چه سود 
خوردن دریغ بر سخنی کز دهن برفت 
بازا که عمر جز نفسی نیست و آن نفس 
یکبارگی درآمدن و در شدن برفت 
سلمان ز شوق او اگرت جان بشد چه شد 
سودای او نرفت ز جان و ز تن برفت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بر سر کوی غمش بی سروپا باید رفت 
گاه با خویش و گه از خویش جدا باید رفت 
تا به مقصود از این جا که تویی یک قدم است 
قدمی از پی مقصود فرا باید رفت 
رهبری جو که درین بادیه هر سوی رهی است 
مرد سرگشته چه داند که کجا باید رفت 
تا نگویی سفر صوب حجازست صواب 
وقت باشد که تو را راه خطا باید رفت 
عاشقان را چو هوای حرم کعبه بود 
بر سر خار مغیلان به صفا باید رفت 
تا غبار سر کویت نشوم ننشینم 
وگرم خود همه بر باد هوا باید رفت 
خنک آن دم که به بوی سر زلف تو مرا 
به فدای قدم باد صبا باید رفت 
غرض از کعبه و بتخانه تویی سلمان را 
چه کنم خانه پی خانه خدا باید رفت 
نقد گنجینه آن خانه چو در سینه ماست 
به گدایی به در خانه چرا باید رفت

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باز دل سودای آن زنجیر مو از سر گرفت 
آتشم بنشسته بود از شمع رویش در گرفت 
زهد خشک و دامن تر آتش ما می نشاند 
عشقش این بار آتشی در زد که خشک و تر گرفت 
موکب سلطان حسن او عنان عشق تافت 
سوی دارالملک جان و آن مملکت یکسر گرفت 
نیم شب سودای حسنش بر در دل حلقه زد 
حلقه دیوانگی زد عقل و راه در گرفت 
یوسف از بهر دل یعقوب باز آمد به مصر 
جان به استقبال شد دل تنگش اندر بر گرفت 
زلف او جای دل من بود و آمد غیرتم 
کو به جای این دل مسکین دلی دیگر گرفت 
گرچه خورشید جمالش روی مهر از من بتافت 
ورچه روزی چند مهرش سایه از من بر گرفت 
بی لبش چون گل پر از خون باد کام ساغرم 
گر لب من خنده زد یا دست من ساغر گرفت 
تا نپنداری که سلمان دامن از دلبر فشاند 
دامن از دل بر فشاند و دامن دلبر گرفت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سلطان عشق ملک دل و دین فرو گرفت 
او حاکم است نیست کسی را بر او گرفت
ملک مزلزل دل دیوانگان عشق 
آخر قرار بر مه زنجیر مو گرفت 
ای گل به نازکی بنشین بر سریر حسن 
کز حسن طلعت تو جهان رنگ و بو گرفت 
دلها هر آنچه یافت به یک بار جمع کرد 
شهباز ما چو باز پی جست و جو گرفت 
خار درشت خوی بسی تیغ زد ولی 
عالم بحسن خلق گل تازه رو گرفت 
مطرب بساز پرده که خون مخالفان 
ساقی دور در قدح و در سبو گرفت 
گر سرو پیش قد تو زد لاف همسری 
آن را چمن حدیث چنار و کدو گرفت 
بختم ز خواب دیده به روی تو باز کرد 
آن فال را زمانه به غایت نکو گرفت 
سلمان غبار خاک رهش داری آرزو 
مقبل کسی که دامن این آرزو گرفت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سر در رهش نهادم و کاری به سر نرفت 
با او به هیچ حیله مرا دست در نرفت 
پایم ز دست رفت و نیامد رهم به سر 
در راه او برفت سرم پا اگر نرفت 
بیچاره را چو در طلبش پای سست گشت 
برخاست تا به سر برود هم به سر نرفت 
مسکین دلم به کوی تو رفت و مقیم شد 
دیگر از آن مقام به جایی دگر نرفت 
گفتم منش که از سر آن زلف در گذر 
ز آنجا که بود یک سر مو پیشتر نرفت 
دل تا درآورد ز درش با وصال دوست 
از هر دری درآمد و کاری بدر نرفت 
پروردمت به خون جگر سالها چو مشک 
وانگه چه خون که از تو مرا در جگر نرفت 
از آنچه رفت بر سر ما از هوای دوست 
بر شمع شمه ای ز هوای سحر نرفت 
نگرفت در تو قصه سلمان و شب نبود 
کاتش ز سوز او به سر شمع در نرفت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آمد به برج عاشقان ماه مبارک منزلت 
ای ماه مهر افزون من بادا مبارک منزلت 
خلوت سرای چشم و دل این شسته و آن رفته ام 
فرمای و بنشین ای صنم هر جا که می خواهد دلت 
تو سرو باغ جنتی از جوی جان بر خاسته 
یا شاخ طوبی کاسمان بنشاند در آب و گلت 
من هودج عشق تو را در جان و دل جا کرده ام 
کاندر سرای آب و گل دانم نگنجد محملت 
کردیم جان را منزلت باشد که بر ما بگذری
بر ما گذر تا بگذریم از آسمان در منزلت 
ای مایه شادی درا روزی به اقبال از درم
باشد کزین غمها فرج یابم به بخت مقبلت 
دنیا ندارد حاصلی غیر از حضور دوستان 
گر دوست حاصل می شود سلمان بس است این حاصلت

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
هر آن حدیث که از عشق می کنند روایت 
خلاصه سخن است آن و مابقی است حکایت 
جهان عشق ندانم چه عالمی است که آنجا 
نه مهر راست زوال و نه شوق راست نهایت 
بیا بیا که همه چیز راست حدی و ما را 
ز حد گذشت فراق و رسید شوق به غایت 
برفت کار ز دست و رسید عمر به پایان 
بیا و مرحمتی کن که هست وقت رعایت 
ولایت دل و چشمم سیاه شد قدمی نه 
درین سواد ز مردم بپرس حال ولایت 
توام ز چشم فکندی و من فتاده چشمم 
ز چشم خود گله دارم ندارم از تو شکایت 
به رنگ روی همی دانم آب چشم و برآنم 
که رنگ و روی تو در آب دیده کرد سرایت 
بداد جان و بجان در نیافت وصل تو سلمان 
که این معامله موقوف دولت است و هدایت 
تو پادشاهی و ما را که بنده ایم و رعیت 
ز حضرتت نظر همت است و چشم عنایت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ای جهان را چو مه عید مبارک رویت 
عید صاحب نظران طاق خم ابرویت 
گیسوی تو شب قدرست و درو منزل روح 
خود که داند به جهان قدر شب گیسویت 
گوشه ماه ز برقع بنما تا چو هلال
شود انگشت نمای همه عالم رویت

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آن پری چهره که ما را نگران می دارد 
چشم با ما و نظر با دگران می دارد 
زیر لب می دهم وعده که کامت بدهم 
غالب آن است که ما را به زبان می دارد 
دوش گفتم که غمت جان مرا داد به باد 
گفت ای ساده هنوزت غم جان می دارد
رایگان چون سر و زر در قدمش می بازم 
سر چرا بر من شوریده گران می دارد
اغی گل از حال دل بلبل بیچاره بپرس 
تا این همه فریاد و فغان می دارد 
گر به دیدار تو فرسوده ای آسوده شود 
مایه حسن رخت را چه زیان می دارد 
خبرت نیست که در باغ جمالت همه شب 
چشم من آب گل و سرو روان می دارد 
رفته بود از سر قلاشی و رندی سلمان 
چشم سرمست تو اش باز بر آن می دارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بیا که ملک جمال تو را زوال مباد 
به غیر طره پریشانیی بدو مرساد 
ز حضرتت خبری کان به صحت است قرین 
سحرگهان به من آورد دوش قاصد باد 
نسیم  سلمه الله  اگر چه بود سقیم 
به من رسید و من خسته را سلامت داد 
مرا تو جان عزیزی و جان توست عزیز 
هزار جان عزیزم فدای جان تو باد 
مزاج سرو تو را استقامتی است تمام 
ز هیچ باد و هواییش انحراف مباد 
قد بلند تو از بهر جان درازی خویش 
بسی چو سرو سهی کرد بندگان آزاد 
از آنک چشم من از طلعت تو محجوب است 
چو اشک مردم چشم خودم ز چشم افتاد 
همی کند به دعاهای نیمه شب یادت 
به پرسشی چه شود گر کنی ز سلمان یاد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
در ازل عکس می لعل تو در جام افتاد 
عاشق سوخته دل در طمع خام افتاد 
جام نمام ز نقل لب تو نقلی کرد 
راز سر بسته خم در دهن عام افتاد 
خال مشکین تو بر عارض گندم گون دید
آدم آمد ز پی دانه و در دام افتاد 
باد زنار سر زلف تو از هم بگشود 
صد شکست از طرف کفر در اسلام افتاد 
دوش بر کشتن عشاق تفال می کرد 
اولین قرعه که زد بر من بد نام افتاد 
سوسن اندر چمن آزادی قدش می کرد
نارون را ز حسد لرزه بر اندام افتاد 
صنم چین به جمال تو تشبه می کرد 
نام معبودی از آن روی بر اصنام افتاد 
عشقم از روی طبق پرده تقوی برداشت 
طبل پنهان چه زنم طشت من از بام افتاد 
دوش سلمان به قلم شرح دل خود می داد 
آتش اندر ورق و دود بر اقلام افتاد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -