cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
خجل شد از سرشکم خاطر افسرده اخگر
گل اشکم کجا و غنچه پژمرده اخگر
من آن دل زنده عشقم که با این تیره روزی ها
کند خاکسترم روشن چراغ مرده اخگر
اثر جوید ز آه سر من برچیده آتش
گرو بازد به اشک گرم من افشرده اخگر
لباس خودنمایی شعله از بالای خس دارد
نمی پوشد کفن جز از تن خود مرده اخگر
دل فیاض زا آسان تسلی می توان دادن
به خاکستر شود خوش خاطر آزرده اخگر

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای در سر از داغ توام هر لحظه سودای دگر
در دل ز سودای توام هر دم سویدای دگر
گفتم مگر اندوه دل کم گردد از سودای تو
انگیخت هر سودای تو در سینه سودای دگر
من این سویدای کثیف از دل به ناخن برکنم
کز بهر مهر آن لطیف آرم سویدای دگر
با این تن خاکی چه سان در خلوت جان جا کنم
تبدیل اعضا بایدم کردن به اعضای دگر
تا نشکنی این دست و پا در عشق دست و پا مزن
در کار هست این کار را دست دگر پای دگر

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
بیا به مجلس و کام دل از شراب برآور
پیاله گیر و سر از جیب آفتاب برآور
درین محیط فنا محو همچو قطره چرایی
به فکر خود سر ازین بحر چون حباب برآور
ز صیدگاه تغافل رمیده کبک دل من
نگاه یار کجایی پر عقاب برآور
در انتظار تو هر صبح چشم بر ره شامم
بیا و دیده ام از گرد آفتاب برآور
خرابی دل عاشق به یاد دوست ندانی
کتان خویش زمانی به ماهتاب برآور
متاع وقت به تاراج فوت می رود ای دل
چه غفلت است بهوش آ  سری ز خواب برآور
مباد دل ز تنک رویی تو خام بماند
بتاب چهره و دودی ازین کباب برآور
ترا حیا نگذارد چو آفتاب بر آیی
پیاله ای کش و خود را ازین حجاب برآور
خراب گریة شادی توان شدن ز وصالت
بیا و خانة چشم مرا به آب برآور
وجودم از تو پرست ای گل ار قبول نداری
تو برفروز و ز پیشانیم گلاب برآور
حریف دفتر لافند همسران تو فیاض
بیا تو هم ورقی چند از کتاب برآور

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ای دل طریق نیستی از من به یاد گیر
وین طمطراق هر دو جهان را به باد گیر
عمر ابد نصیب کسی در جهان مباد
این عمر یک دو ساعته را هم زیاد گیر
شاگردی جنون کن و درس دلی بخوان
آنگه هزار نکته به هر اوستاد گیر
تا چند مشق غمزه کنی ای ستیزه کار
گاهی سواد خوانی دل نیز یاد گیر
فیاض شادی و غم دنیا چو رفتنی است
خود را اگر همیشه غمینی به شادگیر

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سایه ای ساقی به جرم توبه از ما وامگیر
تکیه بر لطف تو دارم جرم ما بر ما مگیر
انتقام توبه محتاج شفاعت کردن است
تا به پای خم نمی افتیم دست ما مگیر
از جنون بی بهره ای بر گرد هامون پر مگرد
پی به اصلی تا نباشد خانه در صحرا مگیر
قدر ناموس خود و عرض شریعت می برد
محتسب گو دست ما در گردن مینا مگیر
تر دماغی نیست با بوی گل داغ جنون
این گلاب هوش پرور از گل سودا مگیر
موج طوفان بلا راهی به ساحل می برد
گو خطر بر کشتی ما ره درین دریا مگیر
خویش را نادان گرفتن مایة آسودگی ست
گر زنادانان نباشی خویش را دانا مگیر
دوستان با هم نشینند و غیار از جا شوند
گر تو این فرصت نداری در دل ما جا مگیر
لذت دنیا همین فیاض امیدش خوش است
از فلک کام دل خود می طلب اما مگیر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
حرفم از فکر سر زلرفی پریشانست باز
دتر میان معنی و لفظم بیابانست باز
مایه می بندد دلم ز آشفتگی های دماغ
در سر شوریده ام سودای سامانست باز
گشت شاخ غنچه هر یک تار مژگانم ز اشک
در بهار ناله ام بلبل غزل خوانست باز
عندلیبان بر غزل هایم غزل خوانی کنند
دفترم از حرف رخساری گلستانست باز
مصرعم را گلرخان سر مشق رعنایی کنند
خامه ام در وصف قدی سرو بستانست باز
شیون من گیسوی لیلی وشان را شانه شد
ناله ام بر یاد زلفی کاکل افشانست باز
نارسایی های طالع سرگرانی های یار
شکر غم اسباب حرمانم فراوانست باز
ناله ام گویی به معراج اثر خواهد رسید
در شبستان اجابت خوش چراغانست باز
شوق در پرواز آوردست فیاض مرا
ظاهرا در خاطرش میل صفاهانست باز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
فانوس شمع کشتة دل شو نهان بسوز
خاموش چون شرار دل سنگ جان بسوز
تا سایة غرور نیفتد ترا به سر
بال هما به مجمرة آشیان بسوز
پایی سبک رکاب کن از خاک جان برآر
بنمای یک کرشمه و هفت آسمان بسوز
پرتو ز شمع مهر نیفتد بخاک ما
بر کشتگان خویش گذر کن روان بسوز
بر هم زن از غبار عدم عرصة وجود
آتش برآر از دل و هر دو جهان بسوز
شب ها که در سراغ خودی در خیال ها
از من نشان خویش بگیر و نشان بسوز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گم شدم از عالم اما گم نشد نامم هنوز
گشت معلومم که با این پختگی خامم هنوز
توبه از میخوارگی کردم ولی از یاد می
می زند تبخالة حسرت لب جامم هنوز
یک نگه کردی و در بی تابیم عمری گذشت
می رمد از سایة من صبر و آرامم هنوز
خاک هم گردیدم و از خجلت شمشیر تو
آب آید بر دهان چون می بری نامم هنوز
عمرها شد کز چمن در بند صیادم ولی
چشم بر گلزار دارد حلقة دامم هنوز
از می خواهش کشیدم دست و لب صد ره به آب
تلخی این باده باقی هست در کامم هنوز
همتم بر عرش شهباز تجرد می زند
با چنین آزادگی در بند ایامم هنوز
تا ابد هم ابروانش ناز بر من می کند
زهر چشمش می دهد تلخی بادامم هنوز
گرچه از بالای خود چندین گره دزدیده ام
جامة دنیا نمی افتد به اندامم هنوز
پیر گشتم لیک سودای جوانی در سرست
خنده ها بر صبح دارد گریة شامم هنوز
گرچه می داند که فیاض نصیحت نشنوم
از نصیحت می کشد زاهد به ابرامم هنوز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گرچه پیرم هست در دل ذوق تأثیرم هنوز
چون کمانم پشت و من با شوخی تیرم هنوز
با وجود آنکه چندین چشمه خونم در گلوست
همچو طفل غنچه شبنم می دهد شیرم هنوز
یک چمن گل ریخت هر شاخ تمنا بر زمین
من درین گلشن چرا چون غنچه دلگیرم هنوز
صفحة صحرا ز حرف نقش پای من پرست
گرچه در مشق جنون چون سطر زنجیرم هنوز
عمر بگذشت و هوای زلف جانان در سرم
روز آخر گشت و من در فکر شبگیرم هنوز
گرچه جانداروی صحبت ها دم گرم من است
بر در و دیوار حسرت نقش تصویرم هنوز
گرچه مویی گشتم اما موی زلف دلبرم
پای تا سر پیچ و تاب میل تسخیرم هنوز
گرچه چون خواب پریشان سر به سر آشفته ام
می توان کردن به زلف یار تعبیرم هنوز
عمر شد فیاض و از بیداد او لب بسته ام
می چکد چون شیشة می خون ز تقریرم هنوز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نگشتم ایمن ازین چرخ کینه خواه هنوز
دو اسبه بر سر کین اند مهر و ماه هنوز
هزار مرحله از خویشتن سفر کردم
به این نشان که نیفتاده ام به راه هنوز
گل امید برآمد ز شاخ خشک و مرا
به ناز بالش یأس است تکیه گاه هنوز
چه وقت آنکه نگارم به سینه داغ وداع
نکرده بر رخ او شرم من نگاه هنوز
ثبوت دعوی مهرم به مهر یأس رسید
کرشمه می طلبد از دلم گواه هنوز
هزار طول امل کرد صرف قامت و نیست
رسا به دامن تأثیر دست آه هنوز
نیم ز حاصل خود آگه این قدر دانم
که چشم در ره برقست این گیاه هنوز
امید عافیت دوست این نویدم داد
که نیست در خود رحمت ترا گناه هنوز
گدایی است به زور این شهنشهی فیاض
ولی مباد رسانی به گوش شاه هنوز

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ویران دل و تو در دل ویرانه ای هنوز
این خانه شد خراب و تو در خانه ای هنوز
ما را به آشناییت امید طرفه بود
بیگانه هم شدیم و تو بیگانه ای هنوز
آخر گمان صبر ز ما از دلت نرفت
معلوم می شود که چه جانانه ای هنوز
یک سوختن جزای محبت نمی شود
ای شعله در تلافی پروانه ای هنوز
در غارت نظاره چه از حسن کم شود
عالم به جرعه مست و تو خمخانه ای هنوز
ای سبزة دیار محبت چه آفت است
عالم تمام سبز و تو دردانه ای هنوز
فیاض حرف وصل دلیرانه می زنی
معلوم می شود که تو دیوانه ای هنوز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
قدر درویشی نمی دانی به سلطانی گریز
ذوق جمعیت نداری در پریشانی گریز
در سلوک فقر وحشت را به الفت جنگ نیست
ظاهر آمیزش طلب می باش و پنهانی گریز
غایت هر شیوه در آمیزش ضدست و بس
کفر را آماده باش و در مسلمانی گریز
بهر صید خلق دامی چون گشاد جبهه نیست
گر ز صیادان نیی در چین پیشانی گریز
ذوق تحسین خلایق زهر شکر می کند
زاهدی بگذار اگر مردی به رهبانی گریز
از تنعم های جسمانی گذشتن کار نیست
گر توانی از تلذذهای نفسانی گریز
جامه و عمامه و مسواک و ریش و شانه چیست
هان و هان از دام تسویلات شیطانی گریز
حفظ ظاهر موجب اهمال باطن بیش نیست
این ادب بگذار و در آداب روحانی گریز
سایة خلق آب رو را آفتاب دشمنی است
جهد کن در سایة الطاف ربانی گریز
دانشت سرمایة مغروری جهل است و بس
مردی از دانایی افزون تر ز نادانی گریز
عقده ریزی های حسرت را گشاد دیگرست
قدر دشواری چه می دانی در آسانی گریز
تا عزیزی از نفاق آسمانت چاره نیست
یوسفی بگذار و پس از مکر اخوانی گریز
دردسر هر کس به قدر سر بزرگی می کشد
گر جهانی غم نداری از جهانبانی گریز
گر سبکروحی هوس داری گرانی کش ز خلق
با تن آسانی نشاید از گرانجا نی گریز
امتزاج نازکان را لطف طبعی لازمست
گر نیی شبنم ز گلگشت گلستانی گریز
عافیت خواهی مده دامان تنهایی ز کف
با جز از خود در میامیز از پشیمانی گریز
جز به خود فیاض آمیزش مکن تا ممکن است
بلکه از خود نیز چندانی که بتوانی گریز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هستی دنیا و بال جان غمناکست و بس
نعمت آسودگی در خلوت خاکست و بس
موج دریای فنا سیلی به گردون می زند
پیش این سیلاب عالم مشت خاشاکست و بس
هیچ کس را در جهان جز دامن آلوده نیست
دامن پاکی که دیدم دامن خاکست و بس
ما شهادت دوستان در بند کاکل نیستیم
آنچه از ما می برد دل زلف فتراکست و بس
منتی بر ما ندارد سایة ابر بهار
کشت ما پروردة مژگان نمناکست و بس
هر صفایی حسن نبود هر هوایی عشق نیست
عشق چشم پاک و خوبی دامن پاکست و بس
یک سخن فیاض گفتم عشق فانی گشتن است
لیک فهم این سخن در بند ادراکست و بس

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بس که نالیدم نه قوت ماند در من نه نفس
مردم ای فریادرس آخر به فریادم برس
نارسا جان بر لبم از نارسایی های اوست
یک سر مژگان رساتر کن نگاه نیم رس
نه حریف رفتن و نه قابل برگشتنم
حیرت این راه بر من بسته راه پیش و پس
می رسانیدم به جایی خویش را هر نوع بود
گر به بال ناله ای بودی نفس را دست رس
نه معین گله بانم نه مهیای شکار
تا به کی هر سو دویدن چون سگ هرزه مرس
غیرت صیاد گو زین تنگ ترکن بند را
ورنه زور بال و پر خواهد شکستن این قفس
من درین مستی خدا داند چه آید بر سرم
محتسب گر بی خبر باشد خبر دارد عسس
همت ار یاری کند راه فنا پر دور نیست
می توان این راه را رفتن به پرواز نفس
پرورش تا کی دهم در سینه این تخم امل
تربیت تا کی کمنم بر چهره این رنگ هوس
می توانم کرد فریادی ولی از نارسی
شرمم از فریاد می آید هم از فریاد رس
عمرها شد بر سر کوی تو می نالم چنین
گر نمی گویی چرا یکدم بگو آخر که بس
می توانم گشت بر گرد سرش اما چه شد
هر نفس صد ره به گرد شهد می گردد مگس
نورسی ای طفل و باشد در مذاق عاشقان
جلوه های نو رسان چون میوه های پیش رس
من دمی فیاض صد ره گشتمی گرد رهی
اختیار کس اگر می بود اندر دست کس

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عاشق یاریم اما نام یار ما مپرس
بی نصیبان دیاریم از دیار ما مپرس
بحر مالامال دردیم و ز ساحل بی نصیب
ما که پا تا سر میانیم از کنار ما مپرس
عشق ما را خاک کرد و خاک ما بر باد داد
بر مزار ما بیا اما مزار ما مپرس
ما ز تاب افتاده ایم از آب و تاب ما مگو
ما ز کار افتاده ایم از کار و بار ما مپرس
در تنزل زیر بار سایة خود مانده ایم
اعتبار ما ببین و ز اعتبار ما مپرس
سایه پروردان زلف شاهد بخت خودیم
روز ما را دیده ای از روزگار ما مپرس
عمرها فیاض گرد کوی جانان بوده ایم
خاک ما را سرمه ساز و از غبار ما مپرس

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
رحمش نمی آید به من چندانکه می سوزم نفس
من تنگ تر سازم نفس او تنگ تر سازد قفس
من خود فتادم از نفس یکم دم نگفتی ناله بس
مردم من ای فریادرس فریادرس فریادرس
در هجر آن روی چو مه و زیاد آن زلف سیه
در دیده می غلتد نگه در سینه می پیچد نفس
کس خود نمی داند کیم حیران چنین بهر چیم
من آنکه بودم خودنیم چون من مبادا هیچ کس
من رهروی ام ناتوان وامانده ای از کاروان
افتاده دور از همرهان گم کرده آواز جرس
آن چین زلف مشک بیز آن کاکل مرغوله ریز
بسته است بر من در گریز این راه پیش آن راه پس
در وادی عشق و جنون در من نمی گیرد فسون
از خانه کی آید برون ترسد اگر دزد از عسس
هر چند در فقر و فنا هستم غریب و بی نوا
با کس ندارم التجاوز کس ندارم ملتمس
از بس که نالیدی چونی و ز بس که جوشیدی چو می
کشتی تو ما را تا به کی فیاض بس فیاض بس

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
بلهوس گر نیستی دور از کنار یار باش
گر نه گلچینی برو خار سر دیوار باش
در نظر چون خفتگان آیند بیداران عشق
مستی یی گر می کنی در بزم ما هشیار باش
هر چه باشی آن چنان کن کز تو آسایش برند
در گلستان گل نباشی رخنه دیوار باش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
کوی عشق است درین بیشه بداندیشه مباش
خواهی از سر بگذر ورنه درین بیشه مباش
راز عشقست به هر جام نریزی این می
اندرین بزم تنک حوصله چون شیشه مباش
تو نیاز غمی ای دل نروی زود از جا
در زمین ستمش بی رگ و بی ریشه مباش
یار شیرین و منم کوهکن و حسرت کوه
در مددگاریم ای ناله کم از تیشه مباش
خلق عالم دد و دامند به سیرت فیاض
پنجة شیر نداری تو درین بیشه مباش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نگردید آشنای می لب از خویشتن مستش
دل پیمانه خون شد ز انتظار بوسة دستش
به ناخن تازه دارم زخم تیرش را که می خواهم
در ایام جدایی یادگاری باشد از شستش
پریشان کردن دل چون صبا آواره ام دارد
کمند طره ای کو تا کند یک باره پا بستش
نه تنها می پرستانند از زاهد دل آزرده
دل تسبیح هم سوراخ سوراخست از دستش
مرنج از طعنة دشمن گر افتادی ز پا فیاض
که باشد سربلند آن سر که عشق او کند پستش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خرد گو بیم کمتر ده که آزادم ز تأییدش
به فتوای جنون دیگر نخواهم کرد تقلیدش
جنون در لجه ای آواره دارد کشتی شوقم
که بیم صد خطر می جوشد از هر موج امیدش
من و سیر گلستانی که هنگام خزان در وی
توانم میوة خورشید چید از سایة بیدش
به خون عیش شستم دست خواهش اندر آن کشور
که ماتم می برد گلگونه از رخساره عیدش
صفای باطن صافی دلان باده از ما پرس
که با خشت سر خم فارغم از جام جمشیدش
فلک گر در غبار خاطر ما دامن آلاید
به آب صبح نتوان شست گرد از روی خورشیدش
ز آباد دو عالم کرده خوش ویرانه غم را
بنازم همت فیاض و این اندازه دیدش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به گوش درد دلم گاه گاه می رسدش
پیام ناله و تقریر آه می رسدش
نکرده فرق ز می خون عاشقان طفلی است
فرشته گر ننویسد گناه می رسدش
ترانه ریزی لعلش به باده جا دارد
کنایه سنجی عارض به ماه می رسدش
هر آنکه درد دلی خواند از رسالة عشق
به هر چه حکم کند بی گواه می رسدش
تغافلی که به فیاض می کند نگهش
به سوی ما نکند گر نگاه می رسدش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شرابم عشوة یارست و ساغر چشم مخمورش
محبت نشیة سرشارش و دیوانگی شورش
کدامین باده ساقی در قدح دارد دگر امشب
که با هر قطره می جوشد به دعوی خون منصورش
دلم در محفلی پروانة شمع تجلی شد
که در معمورة ایمن نه موسی بود و نه طورش
دل از پای ملخ عرض تجمل در نظر دارد
در آن وادی که از وحشت سلیمانی است هر مورش
دلی کز چین زلفی گوشة آسایشی دارد
تواند ناز کردن تا ابد بر چین و فغفورش
ظفر در ناتوانی هاست مردان ره دل را
چرا فرهاد می نازد بدین بازوی پر زورش
ز روح حافظم فیاض این فیض است ارزانی
که تربت تا ابد از فیض معنی باد پر نورش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ترحم از نظر افتادگان چشم مخمورش
تبسم از نمک پروردگان لعل پر شورش
چه اهمالست ساقی را نمی داند  نمی بیند
که مستی در خمار افتاده است از چشم مخمورش
چه رسم احتیاط است این نگهبانان نازش را
که در صد پرده از رنگ حیا دارند مستورش
ز بس پیشش نیاز عالمی بر خاک می غلتد
چرا بی باک و بی پروا نباشد ناز مغرورش
به دل ها آن گل نورسته پر نزدیک می گردد
خدایا در دل نیکان تودار از چشم بد دورش
چه قانونیست یارب مطرب بزم محبت را
که خون آغشته خیزد نغمة شادی ز طنبورش
هزاران فیض در رندیست مردان مجرد را
اگر زاهد نفهمیدست باید داشت معذورش
فروغ بی زوال آفتاب عشق را نازم
که دایم در لباس سایه جولان می کند نورش
ترا گر نیست تاب صحبت فیاض شوریده
به من بگذار این دیوانه را من دانم و شورش
چمن گر نسخه خواهد می کند آن چهره تحریرش
بهار ار گم شود زان خط توان برداشت تصویرش
چرا حکم قضا نافذ نباشد در جگر کاوی
به بال ناوک مژگان خوبان می پرد تیرش
به دل کاوی چه شوخی هاست پیکان های نازش را
که می گرید به حال زخم داران زخم زهگیرش
نهان با من خیال کنج چشمش حرف ها دارد
که بوی خون صد اندیشه می آید ز تقریرش
خرابی های عشقم آن قدر سرمایه بخشیدست
که گر عالم شود ویران توانم کرد تعمیرش
مزاج عشوه کام خویش می خواهد چه غم دارد
که خون کوهکن می جوشد از سرچشمة شیرش
به غفلت خفتگان عزت از خواری خطر دارند
فراموش ار شود خواب عدم مرگست تعبیرش
به زندان خانة زلفش مگر روشن تواند شد
به خورشید قیامت چشم روزن های زنجیرش
کباب مصرع صایب توان فیاض گردیدن
که از بوی کباب افتد به فکر زخم نخجیرش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
این روضه که وقفست بر اغیار نعیمش
بر کشتة عشاق سمومست نسیمش
یک عمر نفس سوختم و نرم نکردم
آن دل که به یک ناله توان کرد رحیمش
آن مایده عشقست که صد قرن نیابی
یک دست و زبان سوخته ای همچو کلیمش
آن مزرع عشقست که پیوسته روانست
بر کشت امید آب ز سرچشمة میمش
فیاض چه دانی تو غم دل که نداری
در سینة بیداد یکی دل چه که نیمش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
کمر به کشتن من بسته خال گوشة چشمش
که باد خون اسیران حلال گوشة چشمش
گذشت آنکه دگر وصل او به خواب بینم
که برده خواب ز چشمم خیال گوشة چشمش
همیشه بخت سیاهم در آرزوی همین است
که همچو سرمه شود پایمال گوشه چشمش
نوشته بر ورق پرده های چشم غزالان
به کلک نور قضا وصف خال گوشة چشمش
چرا به نامة اعمال عاشقان ننویسد
اگر فرشته نویسد و بال گوشة چشمش
گذشت عمر و تماشای خط یار نکردم
که چشم دوخته بودم به خال گوشة چشمش
عجب عجب که برم جان به در ز مهلکه فیاض
که خط نوشت به خونم مثال گوشة چشمش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آن غنچه که کس هیچ ندیدست دهانش
جز تاب کمر نیست کمربند میانش
ما سرو ندیدیم که گل بار برآرد
از چشمة گل آب خورد سرو روانش
نشکسته طلسم غضبش غیر تبسم
نگشوده به جز خنده معمای دهانش
صد نکتة باریک تر از موی برآید
چون مو به زبان قلم از وصف میانش
حرمان ابد قسمت ما گشت وگرنه
بوسید تبسم دهن و خنده لبانش
خون دو جهان ریخته وین طرفه که هرگز
دستی نگرفتست سر راه عنانش
رسوا نگه ماست و گرنه نتوان یافت
در شهر نگاهی که نباشد نگرانش
بار ستم بوسه محبت نپذیرد
بر چهرة نازی که نگاهست گرانش
از کثرت ره حیرت رهرو شود افزون
گم گشته ز بس پر شده در دهر نشانش
فیاض چه مرغیست ندانم که نکردست
جز گوشة ابروی کسی فهم زبانش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
باز با عشق تو محکم می کنم پیمان خویش
آتشی می افکنم در دین و در ایمان خویش
منتی دارم که درد من نمی داند کسی
ورنه می کشتند بی دردانم از درمان خویش
زین پریشانی که از زلف تو در جان منست
تا قیامت کرده ام فکر سر و سامان خویش
وصل اگر با غیر باشد کنج تنهایی گزین
از بهشت دیگران به گوشة زندان خویش
حیرتی دارم که درد دل چرا ناگفته ماند
من که در هر ناله پیدا می کنم پنهان خویش
ملک عشقست این و در وی بندگی فرمانرواست
می کند اینجا رعیت ناز بر سلطان خویش
غربتش گاهی به چاه و گه به زندان می برد
ورنه یوسف هم عزیزی بود در کنعان خویش
یوسفیم و خویش را در چاه می رانیم ما
ما نمی بینیم کس را غیر خود اخوان خویش
دل نمی سازد به ما بی وعدة دیدار دوست
ورنه می سازیم ما و دیده با حرمان خویش
زین سفر این مایه حسرت ها که ما را سود شد
تا قیامت پای ما و گوشة دامان خویش
حسرت عالم ز دل بیرون رود فیاض را
گر رسد یک دم به یاد خان عالیشان خویش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چمن جلوه گری از قد رعنای تو خوش
دل آشفتگی از زلف چلیپای تو خوش
مو به موی تو جدا بر دل من داغ نهست
به سراپای دلم داغ سراپای تو خوش
خون ما بی گنهان در قدمت رنگ نداشت
عیش جاوید حنا را به کف پای تو خوش
با تمنای تو از هر دو جهان آزادیم
نا امیدی دو عالم به تمنای تو خوش
هر زمان دست دهد وعدة وصل تو خوشست
لطف امروز تو خوش وعدة فردای تو خوش
سرمه را کس نرسد گوشه نشینی به ازین
گوشة چشم بتان یافته ای جای تو خوش
سر میدان هوس جای تو نبود فیاض
به سر کوی بلا منزل و مأوای تو خوش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
قدر سنبل بشکند چون واکند گیسوی خویش
نرخ جان بندد چو آرایش نماید موی خویش
سر به گردون از چه رو ساید ز خوبی آفتاب
گرنه در آیینة روی تو بیند روی خویش
موج عنبر از سر نسرین و سنبل می گذشت
شب که نکهت بر چمن می بیخت از گیسوی خویش
داشت در بیهوشی عشقش سرم را در کنار
برندارم سر از آن از سجدة زانوی خویش
در محبت یک سر مو عجز و صد عالم هنر
کوهکن شد رنجه از سرپنجة بازوی خویش
در حریم نکهتت کی باد هم ره می برد
غنچه سان در شیشه می داری گلاب بوی خویش
همنشین چون تویی فیاض کی خواهد شدن
من که در مجلس به تنگم دایم از پهلوی خویش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هوا خوش است و حریفان باغ دوشادوش
خوش است خوردن می با نوای نوشانوش
به جیب غنچه فشاند دم صبا پیغام
به گوش گل رسد از عالم نسیم سروش
نسیم گل نتواند قدم به راه نهاد
ز بس که می برد آواز بلبلان از هوش
حواس گشته لطیف آن قدر که در گلزار
صدای خندة گل تند می خورد بر گوش
که کرده است معطر مشام غنچه به باغ
که نوعروس چمن باز کرده است آغوش
به نیش ناله کند عندلیب فصادی
که هست در رگ گلزار خون گل در جوش
نمی ز روغن گل تا به جام گلشن هست
چراغ نالة بلبل نمی شود خاموش
چو گل گشاده گریبان نمی توان بودن
همان بهست که باشی چو غنچه چسبان پوش
گذشت فصل بهار و نماند گل فیاض
بیا که در غم بلبل برآوریم خروش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دلی در سینه دارم مست و مدهوش
به جز یاد تو از یادش فراموش
اگر زاهد بمیرد من نگیرم
به جز حرف خط پیمانه در گوش
زند همچون رگ نشتر گشوده
ز هر تار مژه خون دلم جوش
ندانم چند باشد تار آن زلف
حساب عمر خود کردم فراموش
مرا با این دل پر هست فیاض
لبی همچون لب پیمانه خاموش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بر دوخته نرگس نظر از شرم نگاهش
گل سایه نینداخته بر طرف کلاهش
تا شاهد بی جرمی قاتل شود ای کاش
با خون شهیدان بنویسند گناهش
سخت است که تا دامن محشر بنشیند
این گرد که برخاسته از دامن راهش
این روز سیه قسمت امروزی من نیست
عمری است نظر کرده مرا چشم سیاهش
مهر تو که سر از دل من روز ازل زد
در خاک ابد ریشه دوانیده گیاهش
رفت از ستم چشم تو رم کردن دل ها
خون می شود اکنون به سر تیر نگاهش
تا خورد لبش بادة خون دل فیاض
بر عارض گل طعنه زند چهرة ماهش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای مشرب خوشت به جهان یادگار عیش
عهد تو روزنامچة روزگار عیش
کس در بهشت بزم تو غم چون خورد که هست
لعلت شراب عشرت و خطت بهار عیش
محروم فیض تربیت ابر چشم ماست
نخل غمی که سر نزد از جویبار عیش

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به این شوخی که دارد پی بهار جلوه رنگینش
متانت کو که بی تابانه گردد گرد تمکینش
به داغ بیکسی هرگز نمی سوزد کسی را دل
به بیماری که یاد دوست باشد شمع بالینش
به جرم لاغری فتراکش از من سر نمی پیچد
هنوز از مشت خونی می توانم کرد رنگینش
چه دارد مهربانی ها بجز نامهربانی ها
دعاگوی ویم آخر که می ترسم زنفرینش
چه شوخی های فهم است اینکه چون بر وی غزل خوانم
به مدح گوشة ابرو کند نشنیده تحسینش
چه پروای شکار چون منی آن چین ابرو را
پری در دام دارد موج های زلف پرچینش
چه می خواهد ز جان من سر زلف سمن سایش
چه می گوید به خون من کف دست نگارینش
غبارم در کمین اضطرابی خفته می خواهم
که شوخی ها کند تکلیف دولتخانة زینش
رهی را بنده شد فیاض از بس فیض خدمت ها
در اندک مدتی گردید خدمتگار دیرینش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای به درگاه تو واله هم عوام و هم خواص
گشته با تشریف گرد بارگاهت عام و خاص
در نفس از لاف مهرت صبح ابیض را اثر
در کف از خاک درت کبریت احمر را خواص
لطف عامت را نه فرقی در میان نیک و بد
هم ذهب فیض از درت در یوزه دارد هم رصاص
پاسبانت را نه رو در کار باشد نه ریا
خاکساران رابرت بیش از عزیزان اختصاص
تربیت یکدست دارد رحمتت بر خاص و عام
نیست در خلوتگه بار تو رسم عام و خاص
بسمل تیغ ترا بر خون خود باشد دیت
کشتة تیغ ترا بر خویشتن باشد قصاص
در دلت فیاض مشکل گر بود بویی ز عشق
مطلبت زین گفتگوها نیست غیر از اقتصاص

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای جهانی به عبودیت خاصت مختص
پیش لطف تو مساوی چه اعم و چه اخص
عقل کل تا ابدت حصر فضایل نکند
کاین حسابی ست که هرگز نشود مستخلص
گنج تنزیل که شد مجمع اخلاص و کمال
صفت خلق ترا راوی اخبار و قصص
صفت جود تو جنسی است که دارد ز عموم
در همه نوع سرایت چو در افراد خصص
جبر نقصان تو فیاض تمامیت اوست
دراتم درج بود هر چه کم آرد انقص

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -