cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
مهر تو بمهر خاتم جم ندهم
وصلت بدم مسیح مریم ندهم 
عشقت بهزار باغ خرم ندهم
یک دم غم تو بهر دو عالم ندهم
إن فی السماوات و الأرض لآیات للمؤمنین اندرین آیت کمال قدرت خود بخلق مینماید در آفرینش آسمان و زمین
گر فرق کنم که نیک کردی یابد
مشغول بفرق باشم آن گه نه بتو
مکن در جسم و جان منزل که این دونست و آن والا
قدم زین هر دو بیرون نه نه اینجا باش و نه آنجا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
قوله تعالی و یوم یعرض الذین کفروا علی النار أذهبتم طیباتکم
ای بسا در حقه جان غیورانت که هست
نعره های سر بمهر از درد بی فریاد تو
حسن را بنیادی افکندی چنان محکم که نیست
جز و یبقی  وجه ربک نقش بر بنیاد تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شراب از خون و جام از کاسه سر
بجای بانگ رود آواز اسپان
بجای دسته گل دسته تیغ
بجای قرطه بر تن درع و خفتان 
اندوه این جهان بسر آید جز آن من
معروف شد بگیتی نام و نشان من 
هم تو مگر سامان کنی راهم به خود آسان کنی 
وین درد را درمان کنی زان مرهم احسان تو
قال النبی لی مع الله وقت لا یسعنی فیه ملک مقرب و لا نبی مرسل
وصل آمد و ز بیم جدایی رستم
با دلبر خود بکام دل بنشستم
همچنین از درگاه نبوت و صدر رسالت هر یکی بر وفق سعی و بر قدر سبقت خلعتی و مرتبتی یافتند
فقال ص ارحم امتی ابو بکر و اشدهم فی امر الله عمر و اصدقهم حیاء عثمان و اقضاهم علی
و بر عموم ایشان را باین رفعت و اقبال و دولت مخصوص کرد که

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بنده خاص ملک باش که با داغ ملک
روزها ایمنی از شحنه و شبها ز عسس
هر که او نام کسی یافت از این درگه یافت
ای برادر کس او باش و میندیش ز کس 
موی او مشک بویا
قیمت عطار و مشک اندر جهان کاسد شود
چون بر افشاند صبا زلفین عنبرسای تو
شب هست و شراب هست و چاکر تنهاست
برخیز و بیا جانا کامشب شب ماست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
داند که آدمی از عیب خالی نیست و بی عیبی و پاکی جز صفت خداوند قدوس نیست
مکن در جسم و جان منزل که این دونست و آن والا
قدم زین هر دو بیرون نه نه اینجا باش و نه آنجا
بهستی محبوب هستی خود در باخته بصفات محبوب از صفات خود بیزار شده
ایها السایل عن قصتنا
لو ترانا لم تفرق بیننا
فاذا ابصرتنی ابصرته
و اذا ابصرته ابصرتنا
در عشق تو گر کشته شوم باکی نیست
کو دامن عشقی که برو چاکی نیست 
ذو النون مصری گفت آن زن را پرسیدم که من این اقبلت و این تریدین
تاریکتر است هر زمانی شب من
یا رب شب من سحر ندارد گویی 
ای خداوندان مال الاعتبار الاعتبار
و ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
پیش از آن کین جان عذر آور فرو ماند ز نطق
بیش از آن کین چشم عبرت بین فرو ماند ز کار

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عشق آمد و جان و دل فراجانان داد
معشوق ز جان خویش ما را جان داد
ز آن گونه شرابها که او پنهان داد
یک ذره بصد هزار جان نتوان داد
دیگر خواص در گاه را بخصایص بر و شواهد لطف کقوله و نحن أقرب إلیه
رأیت حبی بعین قلبی
فقال من انت قلت انتا
انت الذی حزت کل حد
بمحو این فاین انتا
این همه چیست نتیجه یک حکم که در ازل کرد که سبقت رحمتی غضبی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بگاه قبض همه فترت بیند و هیبت بگاه بسط همه لطف بیند و رحمت
بگاه قبض بعظمت نگرد همه درد و گداز بیند بگاه بسط بقرب نگرد همه انس و ناز بیند
و انی لاستهدی الریاح نسیمکم
اذا اقبلت من نحوکم بهبوب 
و اسیلها حمل السلام الیکم
فان هی یوما بلغت فاجیبی 
فالحاملات وقرا فالجاریات یسرا فالمقسمات أمرا إنما توعدون لصادق و إن الدین لواقع
شبی که وصفش اینست لیل هادی و قمر بادی و رب ینادی عبادی عبادی
در عشق تو من کیم که در منزل من
از وصل رخت گلی دمد بر گل من 
یا رجال اللیل ما احسنکم
بابی انتم و ما اجملکم 
اقرعوا الباب علی سیدکم
و لعل الباب مفتوح لکم 

وزن: فَعَلاتُ فَعَلُنْ فَعَلاتُ فَعَلُنْ
نشانه‌های عروضی: U U - U | U U - | U U - U | U U -
قوله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان
و الطور ۱ بآن کوه که الله در آن با موسی سخن گفت
و کتاب مسطور ۲ و بنامه نوشته
فی رق منشور ۳ در ورقی گشاده
و البیت المعمور ۴ و بآن خانه با فراوانی آمدندگان بآن و گروندگان گرد آن
و السقف المرفوع ۵ و باین کاز برداشته آسمان افراشته
إن عذاب ربک لواقع ۷ که عذاب خداوند تو بودنی است
و البحر المسجور ۶ و بآن دریا از آب پر کرده
ما له من دافع ۸ آن را باز دارنده نیست
یوم تمور السماء مورا ۹ آن روز که در هم شورد و درهم گردد آسمان درهم گشتنی
و تسیر الجبال سیرا ۱۰ و فرا رفتن آید کوه ها در هوا رفتنی
فویل یومیذ للمکذبین ۱۱ ویل آن روز دروغ زن گیران را
الذین هم فی خوض یلعبون ۱۲ ایشان که در دروغ و نابکاری و باطل می بازی کنند
یوم یدعون إلی  نار جهنم دعا ۱۳ آن روز که ایشان را و می رانند راندنی بآتش دوزخ
هذه النار التی کنتم بها تکذبون ۱۴ این آن آتش است که شما می آن را دروغ خواندید
أ فسحر هذا جادوی است این و دروغی أم أنتم لا تبصرون ۱۵ یا شما نمی بینید
إن المتقین فی جنات و نعیم ۱۷ پرهیزگاران در بهشتهااند با ناز وزید
فاکهین شادان و نازان نیک روزان و میوه خواران
بما آتاهم ربهم بآنچه الله داد ایشان را و وقاهم ربهم عذاب الجحیم ۱۸ و بازداشت از ایشان عذاب آتش
کلوا و اشربوا می خورید و می آشامید
هنییا گوارنده و نوش بما کنتم تعملون ۱۹ بآنچه میکردید
متکیین تکیه زدگان و باز خفتگان علی  سرر مصفوفة بر تختها بر کنار
و زوجناهم بحور عین ۲۰ و با ایشان جفت کنیم سیاه چشمان فراخ چشمان
و أقبل بعضهم علی  بعض روی فرا یک دیگر گردانند یتساءلون ۲۵ یک دیگر را از گذشته ها می پرسند
فمن الله علینا سپاس نهاد الله بر ما و وقانا عذاب السموم ۲۷ و بازداشت از ما عذاب آتش
فلیأتوا بحدیث مثله إن کانوا صادقین ۳۴ گوی تا سخنی آرند همچون این سخن اگر می راست گویند
أم خلقوا من غیر شی ء آفریده گشتند بی هیچ آفریدگار أم هم الخالقون ۳۵ یا خود را خود آوردند
أم لهم سلم یستمعون فیه یا ایشان را نردوانیست که بآسمان نیوشند بر آن
فلیأت مستمعهم بسلطان مبین ۳۸ گوی تا نیوشنده ایشان بآسمان حجتی دارد آشکارا
أم له البنات و لکم البنون ۳۹ یا او را دختران و شما را پسران
أم تسیلهم أجرا یا از ایشان مزدی میخواهی فهم من مغرم مثقلون ۴۰ که ایشان از تاوان مزد گران بارند
أم یریدون کیدا یا دستانی میسازند و ساز بدنهانی
فالذین کفروا هم المکیدون ۴۲ ایشان که ناگرویدگان اند زیر ساز الله اند و درمانده ساز نهانی او

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | - U U -
با دو قبله در ره توحید نتوان رفت راست
یا رضاء دوست باید یا هواء خویشتن 
این جهان و آن جهانت را بیک دم در کشد
گر نهنگ درد دین ناگاه بگشاید دهن 
هیچ دردزده بطلب او برخاست
آری هر که در آرزوی عیان بود پیوسته دوست را نشان پرسان بود
ان آثارنا تدل علینا
فانظروا بعدنا الی الآثار
گریستن از حسرت بهره یتیم است و گریستن شمع بهره ناز از ناز گریستن چون بود آن قصه ایست دراز
بروز نظاره صنایع کنند و شب در مشاهده صانع باشند
و البیت المعمور اشارة الی قلوب العارفین المعمورة بالمعرفة و المحبة
یوم یدعون إلی  نار جهنم دعا این آیت موجب خوف است
إن المتقین فی جنات و نعیم فاکهین بما آتاهم ربهم موجب رجا است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
فالعارف شهد جلاله فطاش و الصفی شهد جماله فعاش و الولی شهد اقباله فارتاش
می نداند که این نام کهسار را بلاله آرد و دل بیداران را بناله آرد
نام تو بصد معنی نقاش نگارند
بر یاد تو و نام تو می جان بسپارند
رستم از جحیم رسیدم بدار النعیم از برکات این نام عظیم و یاد کردیم بسم الله الرحمن الرحیم
از جمله خلایق در عالم حقایق کسی بزرگوارتر از محمد مصطفی نبود
مراد اصلی از حکم الهی بر وفق علم ازلی ابداع حالت و اظهار جلالت آن مهتر بود
اول جوهری که از امر کن خلعت یافت و آفتاب لطف حق برو تافت جان پاک آن مهتر بود
چون دانستی که نیست مهر تو درست
چند نیت هواء ما نبایستی جست 
ای محمد یاران خود را گوی از حلاوت حلوا وصال کسی خبر دارد که تلخی حنظل فراق چشیده باشد
چنانک آن پیر طریقت گفته الهی بر امید وصل چندان اشک باریدم که بر آب چشم خویش تخم درد بکاریدم
ور سعادت ازلی دریابم
این درد پسندیدم 
ور دیده من روزی بر تو آید
آن محنت همه دولت انگاریدم
این معنی نقل کرده اند لکن ناقل معتمد نیست و این جواب درست نیست جواب درست آنست که اول گفتم
بر بندم چشم خویش نگشایم نیز
تا روز زیارت تو ای یار عزیز
همه تنم دل گردد چو با تو راز کنم
همه جمال تو بینم چو دیده باز کنم 
ان تذکرته فکلی قلوب
و ان تأملته فکلی عیون
آن مقام اهل تلوین است و این مقام ارباب تمکین
قوله تعالی فأوحی  إلی  عبده ما أوحی 
یا محمد عمل فردا امروز ازیشان نمی خواهم و ایشان رزق فردا امروز می جویند از من
یا محمد نعمت از ماست و دیگری را شکر می کنند
یا محمد با این همه اطلب العلل لغفران امتک بهانه جویم تا ایشان را بآن بهانه بیامرزم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
طربت اسرار الموحدین فی ذکر صفاته و اسمایه
او که نه وی را خواند خاسر کسی که اوست و کارش تباه
آنست که رب العالمین فرمود ضل من تدعون إلا إیاه
آنست که رب العزه میفرماید إنا کل شی ء خلقناه بقدر
یکی گفت حشمت و جاه و تبع ندارد یتیم و دلریش است درمانده و سرگشته در کار خویش است
شرق و غرب مملکت گاه اوست آفرینش آسمان و زمین طفیل قدم اوست
قوله و کل أمر مستقر فالتقی الماء علی  أمر قد قدر إنا کل شی ء خلقناه بقدر
و این مذهب ثنویان است و این سه آیت رد ایشان است
و قال تعالی و تقدس إنا کل شی ء خلقناه بقدر
یکی را روز اول در عهد ازل داغ عدل بر نهاده و از درگاه خود برانده
عذاب او از معصیت وی بیش عقوبت او از جرم وی بیش
ترا گذاشته دیدم بپذیرفتم
آن صفت که بآن برگرفتم برجاست برداشته خود بیفکنم بعز عز خود نیفکنم
و فی معناه انشدوا شعرا
و لکن من یحل بها حبیب
و ما عهدی بحب تراب ارض
مقصود رهی ز کوی تو روی تو بود
کلمه عند رقم تقریب و تخصیص دارد
همین خلعت و رتبت بر قدر روش مؤمنان فردا در کنار ایشان نهیم که فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر
ثم ینصرفون الی رحالهم ناعمین قریرة اعینهم الی مثلها من الغد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
این یک آیت بقول ابن عباس و قتاده مدنی است و باقی سورة مکی
مقاتل گفت سورة همه در مدینه فرود آمد و قول اول درست تر است و الله اعلم
رب العالمین بجواب ایشان فرمود الرحمن علم القرآن ای الرحمن الذی کفر به اهل مکه هو الذی علم القرآن
و قیل علم کل قوم لسانهم الذی یتکلمون به هذا قول ابی العالیة و ابن زید و الحسن
و قیل لها اجل و حساب کآجال الناس فاذا جاء اجلهما هلکا
و قیل لمدة نهایتهما اجل مضروب و حساب معدود لا یزید و لا ینقص
و قیل یعرف من جریهما حساب عدد الشهور و الاعوام کقوله لتعلموا عدد السنین و الحساب
و أقیموا الوزن ای اقیموا لسان المیزان بالقسط ای بالعدل
و قرأ حمزة و الکسایی و الریحان بالجر عطفا علی العصف تقدیره و الحب ذو علف الانعام و طعام الانام
و قال الحسین بن الفضل التکرار لطرد الغفلة و تأکید الحجة
و اعلم ان فی بعض هذه السورة ذکر الشداید و العذاب و النار و النعمة فیها من وجهین
احدهما فی صرفها من المؤمنین الی الکفار و تلک نعمة عظیمة تقتضی شکرا عظیما
و قیل احد المشرقین للشمس و الثانی للقمر و کذلک المغربان
فبأی آلاء ربکما تکذبان فتزعمان انهما لیست من عند الله
فبأی آلاء ربکما تکذبان ا بالعذب ام بالملح
فبأی آلاء ربکما تکذبان أ البحر تکذبان ام بالسفن
کل من علیها فان ای کل من علی وجه الارض یموت
و یبقی  وجه ربک تأویله و یبقی ربک بوجهه و العرب تضع الصفات موضع الذوات 
جزی الله خیرا من امیر و بارکت
ید الله فی ذاک الادیم الممزق 
قال ابن عباس لما نزلت هذه الآیة قالت الملایکة هلک اهل الارض
ذو الجلال و الإکرام جلال الله سبحانه عظمته و استحقاقه لاوصاف الکمال
و فی الخبر الصحیح عن رسول الله ص قال المیزان بید الله یرفع اقواما و یضع آخرین
و قیل کل یوم هو فی شأن یبدیه لا فی شأن یبتدیه
و الآخر یوم القیامة فی الآخرة فالشأن فیه الجزاء و الحساب و الثواب و العقاب
قال مقاتل نزلت فی الیهود حین قالوا ان الله لا یقضی یوم السبت شییا
فبأی آلاء ربکما تکذبان بسیوال اهل السماء ام بسیوال اهل الارض
سنفرغ لکم قرء حمزة و الکسایی سیفرغ بالیاء لقوله یسیله من فی السماوات و یبقی  وجه ربک و له الجوار
و فی الخبر قددنا من الله فراغ لخلقه
و الثقلان الانس و الجن اثقل بهما الارض احیاء و امواتا قال الله تعالی و أخرجت الأرض أثقالها
فبأی آلاء ربکما تکذبان بقصدنا الی انجاز ما وعدناکم او بایصال الوعید الیکم
ای حیث ما توجهتم کنتم فی ملکی و سلطانی و لا یمکنکم الهرب من الجزاء
فبأی آلاء ربکما تکذبان بملکه فی السماء ام بملکه فی الارض
فبأی آلاء ربکما تکذبان بارسال الشواظ او النحاس وجه النعمة فی هذا دلالته ایانا علی ما ینجینا من ذلک
فإذا انشقت السماء ای انفرجت فتصیر ابوابا لنزول الملایکة کقوله و یوم تشقق السماء بالغمام و نزل الملایکة تنزیلا
و قال الکلبی کالدهان ای کالادیم الاحمر و جمعه ادهنة
فبأی آلاء ربکما تکذبان بانشقاق السماء ام بتلونها و وجه النعمة فیه التخویف و الزجر بما اخبرنا من ذلک
فبأی آلاء ربکما تکذبان بسیوال الانس ام بسؤال الجن و وجه النعمة فیه ما ذکرنا من التخویف

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
قوله و لمن خاف مقام ربه جنتان
خوف و خشیت چراغ دل است و زمام نفس و ریاضت روح و تازیانه حق و حصار دین
تخم خوف صبر است و آب آن ورع و ثمره آن نجات
یقول الله تعالی و خافون إن کنتم مؤمنین
بو القاسم حکیم گفته که ترس از خالق دیگر است و ترس از مخلوق دیگر
هر که از مخلوق ترسد از وی بگریزد و هر که از خالق ترسد با به وی گریزد
یقول الله تعالی ففروا إلی الله
یحیی گفت از خدای عز و جل پذیرفتم و با وی عهد بستم که هرگز طعام سیر نخورم
عالمیان قدر اندوه ندانستند اندوه بگذاشتند و به راه نفس بیرون شدند و شادی و طرب اختیار کردند
چهره ترس و صورت اندوه فردا پیدا آید که قیامت بازار خویش برسازد
اندوه غریبان بسر آید روزی
در کار غریبان نظر آید روزی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
روز سیاست و هیبت است روز تغابن و حسرت است یوم الأزفة و الغاشیة یوم القارعة و الواقعة
رجت الأرض رجا کوه ها را از بیخ برکنند بست الجبال بسا تا همچون دودی و گردی شود بر هوا
بسا پیر مناجاتی که بی مرکب فرو ماند
بسا رند خراباتی که زین بر شیر نر بندد
همان تقسیم است که در آخر سورة فرمود فأما إن کان من المقربین فروح و ریحان و جنة نعیم
بهشت خلد زینت و جمال خود بریشان عرضه میکند و ایشان یقین و معرفت خود برو جلوه میکنند
بهشت درختان میوه دار با ازهار و انوار بریشان عرضه میکند و ایشان نهالهای درد و حیرت برو جلوه میکنند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
فضایح زلات را غفار و قبایح علات را ستار است عاصیان را آمرزگار و با مفلسان نیکوکار است
آرنده ظلمات و برآورنده انوار است بیننده احوال و داننده اسرارست
آن را صنما که با وصالت کار است
با رنگ رخ تو لاله بی مقدار است
با بوی سر زلف تو عنبر خوارست 
از جان و تن و دیده و دل بیزارست 
نیکو گفت آن جوانمردی که گفت
جز بدست دل محمد نیست
راه توحید را بعقل مجوی
دیده روح را بخار مخار
بخدای ار کسی تواند بود
بی خدای از خدای برخوردار
سایق و قاید صراط الدین
به ز قرآن مدان و به ز اخبار
حل و عقد خزینه اسرار
له ملک السماوات و الأرض هفت آسمان و هفت زمین ملک و ملک اوست جل جلاله
داشت آن بعون او نافذ در آن مشیت او روان بر آن حکم او
خلق همه عاجزاند قادر و قدیر او ضعیف اند قاهر و قوی او همه جاهل اند عالم و علیم او
اول است بازلیت آخرست بابدیت ظاهر باحدیت باطن بصمدیت
اول بعطا آخر بجزا ظاهر بثنا باطن بوفا
اول بهیبت آخر برحمت ظاهر بحجت باطن بنعمت
اول بهدایت آخر بکفایت ظاهر بولایت باطن برعایت
اول هر نعمت آخر هر محنت ظاهر هر حجت باطن هر حکمت
گروهی در آخر عمر و ضعف پیری ترا بکار آیند ایشان فرزندان اند
سوم گروه دوستان و برادران و جمله مسلمانان که در ظاهر با تو باشند و شفقت نمایند
چهارم گروه عیال و زنان اند که در باطن و اندرون تو باشند و ترا بکار آیند
اول منم که دلهای عاشقان بمواثیق ازل محکم ببستم
ظاهرم که ظواهر را با خود در قید شریعت آوردم
آخر منم که جانهای صادقان بمواعید خود صید کردم
باطنم که سرایر بحکم خود در مهد عهد حقیقت نهادم
بیچاره آدمی میان دو صفت مدهوش گشته میان دو نام بیهوش شده
حضرتش عز و جلال و بی نیازی فرش او
حیرت اندر حیرتست و تشنگی در تشنگی
گه گمان گردد یقین و گه یقین گردد گمان 
منقطع گشته درین ره صد هزاران کاروان 
در آیت دیگر فضل و کرم بیفزود گفت و هو معکم أین ما کنتم
بندگان من رهیگان من هر جا که باشید من بعنایت و رحمت و عنایت با شماام
هر جا که در عالم درویشی است خسته جرمی درمانده در دست خصمی من مولی او ام
هر جای که خراب عمریست مفلس روزگاری من جویای اوام
هر جا که سوخته ایست اندوه زده ای من شادی جان اوام
هر جا که زارنده ایست از خجلی سرگذارنده ای از بی کسی من برهان اوام
از رأفت و رحمت اوست که بنده در کتم عدم و او جل جلاله سازنده کار او
بکمال فضل و کرم بنده در کتم عدم و او وی را برگزیده بر کل عالم
از رحمت اوست که بنده را توفیق دهد تا از خفا یا شرک و دقایق ریا تحرز کند
گفت من رءوف و رحیم ام تا عاصیان نومید نگردند و اومید بفضل و کرم وی قوی دارند
یحیی معاذ گفت تلطفت لاولیایک فعرفوک و لو تلطفت لاعدایک ما جحدوک
و لکن قومی بفلک رسیده و قومی بمغاک فریاد ز تهدید تو با مشتی خاک
قومی را از این تاج کرامت بر فرق نهاده که یسعی  نورهم بین أیدیهم و بأیمانهم
شیخ ابو سعید بو الخیر گفت هر که بار از بوستان عنایت برگیرد بمیدان ولایت فرو نهد
هر کرا چاشت آشنایی دادند اومید داریم که شام آمرزش بوی رسانند و الله الموفق

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دور باش از صحبت خودپرور عادت پرست
بوسه بر خاک کف پای ز خود بیزار زن 
خورشید تویی بذره من مانندم
چون ذره بخورشید همی بینندم 
من بجای رحمتم ببخشای بر من اسیر بند هواء خویشم بگشای مرا از این بند
ما أصاب من مصیبة فی الأرض و لا فی أنفسکم إلا فی کتاب
سابقه رانده چنانک خود دانسته عاقبتی نهاده چنانک خود خواسته
مؤمن چون این اعتقاد کرد و درین بیایید از حضرت عزت سه کرامت یافت یکی عاقبت دیگر دولت سیم سعادت
طوبی کسی را که این سه کرامت با نهاد او موافقت نماید
عافیت بهره تن است دولت اقطاع روزگار سعادت نصیب دل و دین
عافیت بجای دیده سعادت بجای دل دولت بجای جان
این هر سه جمع باید همیشه تا کار دل و دین بر نظام بود
از اینجا گفت مصطفی ص اللهم انی اسیلک العفو و العافیة و المعافاة فی الدنیا و الآخرة
و یروی اللهم انی اسألک الیقین و العافیة
و روی اللهم ارزقنی الفقر و العافیة و المعافاة فی الدین
چون این پنج معنی مرد را مسلم گردد نعمت دین و دنیا بر وی تمام گردد
اما دولت بزرگان گفته اند که الدولة اتفاقات حسنة یکی از دلایل دولة اتفاقهای نیکوست
رسول دولت بر سر خود بیند لباس دولت بر تن خود بیند
پیر طریقت اینجا سخنی نغز گفته الهی دانی بچه شادم بآنکه نه بخویشتن بتو افتادم
الهی تو خواستی نه من خواستم دوست بر بالین دیدم چو از خواب برخاستم
اتانی هواها قبل ان اعرف الهوی
فصادف قلبا فارغا فتمکنا
آن دولتی بود که ناگاه بدر دل بلال حبشی آمد آن بی دولتی بود که بو طالب قریشی را دریافت
ان السعادة امر لیس یدرکها
اهل السعادة الا بالمقادیر
مکتوبة عن اناس طالبین لها
و قد تساق الی قوم بتقدیر
نشانش آنست که گفته اند الطاعة بعد الطاعة علامة السعادة و المعصیة بعد المعصیة علامة الشقاوة
فر کو نه بدی باشه آن را که سها بود
عاشق بهمه جایی انگشت نما بود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چون تو نمودی جمال عشق بتان شد هوس
رو که ازین دلبران کار تو داری و بس
این درویشان ز وصل بویی دارند
گویی ز شراب مهر جویی دارند
در مجلس ذکر های و هویی دارند
می نعره زنان کز و چنویی دارند

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
بسیار خلایق اند جویان رهت
کشته شده عالمی بهول سپهت 
تا برمه چارده نهادی کلهت
بینم کله ملوک در خاک رهت
باش تا خاربن کوی ترا نرگس وار
دسته بندند و سوی مجلس سلطان آرند
عاشقانت سوی تو تحفه اگر جان آرند
عرق سنگ سوی چشمه حیوان آرند
در عشق تو صد هزار جانند بسر
رفتند و ندیدند ز وصل تو اثر
هو الذی أخرج الذین کفروا من أهل الکتاب من دیارهم الآیة
راستکاری پیشه کن کاندر مصاف رستخیز
نیستند از خشم حق جز راست کاران رستگار

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جانی دارم بعشق تو کرده رقم
خواهیش بشادی کش و خواهیش بغم 
بعینیک ما یلقی الفؤاد و ما لقی
و للحب ما لم یبق منه و ما بقی 
بر دل ز کرامتش نثار است مرا
وز فقر لباس اختیار است مرا
دینار درم خود چه بکارست مرا
با حق همه کار چون نگارست مرا
و دیگر آنست که رسول خدا گفته الفقر فخری
اما آن فقر که گفت الفقر فخری
آنست که مرد از دنیا برهنه گردد و درین برهنگی بدین نزدیک گردد
و فی الخبر الایمان عریان و لباسه التقوی
سلاطین راه اند در لباس درویشان ملکی صفت اند بصورت آدمیان روندگان در راه فناء خویش خرامان
خیز یارا تا بمیخانه زمانی دم زنیم
آتش اندر ملکت آل بنی آدم زنیم 
هر چه اسبابست جمع آییم و پس جمع آوریم
پس بحکم حال بیزاری همه برهم زنیم
هم کالمطر حیث ما وقع نفع
یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله و لتنظر نفس ما قدمت لغد و اتقوا الله
در یک آیه دو بار ذکر تقوی کرد اول تقوای عام است از محرمات پرهیز کردن
دل را اثر روی تو گل پوش کند
جان را سخن خوب تو مدهوش کند
آتش که شراب وصل تو نوش کند
از لطف تو سوختن فراموش کند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گفتم که چو زیرم و بدست تو اسیر
بنواز مرا مزن تو ای بدر منیر
گفتا که ز زخم من تو آزار مگیر
در زخمه بود همه نوازیدن زیر

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یک روزه جمال خویش اگر بنمایی
پر نور شود زماه بر تا ماهی
آن کس که هزار عالم از رنگ نگاشت
رنگ من و تو کجا خرد ای ناداشت
لا تنه عن خلق و تأتی مثله
عار علیک اذا فعلت عظیم 
و اوحی الله الی عیسی ع یا بن مریم عظ نفسک فان اتعظت فعظ الناس و الا فاستحی منی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون یاد تو آرم از غمان آزادم
جز یاد تو هر چه بود رفت از یادم 
و من قصد البحر استقل السواقیا
من عرف الله لم یحتمل دلال الخلق 
جان پاکان گرسنه عدل تو بود از دیر باز
سفره اندر سد ره بنهادی و در دادی صلا
ای یتیمی دیده اکنون با یتیمان لطف کن
و ای غریبی کرده اکنون با غریبان کن سخا
این درویشان ز وصل بویی دارند
گویی ز شراب مهر جویی دارند
در مجلس ذکرهای و هویی دارند
می نعره زنند کز و چنویی دارند
مصطفی ص گفت اذا اتی احدکم الجمعة فلیغتسل
و قال صلی الله علیه و سلم غسل یوم الجمعة واجب علی کل مسلم
اما سواک رسول گفت صلی الله علیه و سلم رکعة بسواک خیر من سبعین رکعة بغیر سواک
و قال صلی الله علیه و سلم ما علی احدکم ان وجد ان یتخذ ثوبین لیوم الجمعة سوی ثوبی مهنته

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تو چنان باش که بخت تو چنان آمد
من چنین ام که مرا فال چنین آمد
مسکین دل من گرچه فراوان داند
در دانش عاقبت فرو می ماند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | -
امروز که ماه من مرا مهمانست
بخشیدن جان و دل مرا پیمانست 
دل را خطری نیست سخن در جانست
جان افشانم که روز جان افشانست
ای خداوندی که خرد را بتو راه نیست و هیچکس از حقیقت تو آگاه نیست
گر پای من از عجز طلبکار تو نیست
تا ظن نبری که دل گرفتار تو نیست 
نه زان نایم که جان خریدار تو نیست
خود دیده ما محرم دیدار تو نیست
یا سایلی کیف کنت بعدی
لقیت ما ساءنی و سره 
ما زلت اختال فی وصال
حتی امنت الزمان مکره 
صال علی الصدور حتی
لم یبق مما شهدت ذره
من لم یکن للوصال اهلا
فکل احسانه ذنوب 

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
این سوره سیزده آیت است دویست و چهل و شش کلمه هزار و صد و شصت حرف
و کان التحریم موجبا لکفارة الیمین قال المفسرون قصة العسل اسند و قصة ماریة اشبه
تبتغی مرضات أزواجک ای تبتغی بتحریمها مراد ازواجک و الله غفور رحیم غفر لک ما فعلت من التحریم
ای من اخبرک بانی افشیت السر
قال النبی ص نبأنی العلیم بسرایر عباده و ضمایر قلوبهم
الخبیر بجمیع الامور لا یخفی علیه شی ء
قوله ص حجر الله علی کل صاحب بدعة ان یتوب
یا أیها النبی جاهد الکفار بالسیف و المنافقین باللسان و اظهار الحجة
و کانت من القانتین المطیعین لربها و قیل یرید بالقانتین رهطها و عشیرتها فانهم کانوا اهل صلاح مطیعین لله 

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تبسطنا علی الآثام لما
رأینا العفو من اثر الذنوب 
چون عفو تو راه جرم من پاک ببست
زین پس همه در معصیت آویزم دست
اینست که رب العالمین گفت فأولیک یبدل الله سییاتهم حسنات و کان الله غفورا رحیما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
فقال یا رب و ما اکتب قال اکتب القدر قال فجری القلم فی تلک الساعة بما هو کاین الی الابد
یقال اجر النبی مثل اجر الامة قاطبة غیر منقوص
قال صلی الله علیه و سلم ان الله بعثنی لتمام مکارم الاخلاق و تمام محاسن الافعال
عن عایشة رض قالت سمعت رسول الله ص یقول ان المؤمن لیدرک بحسن خلقه درجة قایم اللیل و صایم النهار
ودوا لو تدهن فیدهنون داهن و ادهن واحد و اصل المداهنه المداجاة
و المعنی ودوا لو توافق معهم و تترک مناصحتهم و تلین لهم فیلینون لک و یقاربون لک
قال ابن قتیبة ارادوا ان یعبد آلهتهم مدة و یعبد الله مدة و قیل الفاء هاهنا للعطف لا للجواب
هماز یغتاب الناس و یعیبهم بما لیس فیهم و یقع فیهم من ورایهم
مناع للخیر بخیل بالمال و قیل یمنع الناس عن الایمان قیل کان له مال
عتل هو الغلیظ الجافی اکول شروب فاحش الخلق سی ء الخلق
زنیم لیس یعرف من ابوه
بغی الام ذو حسب لییم 
و قال صلی الله علیه و سلم ان اولاد الزنا یحشرون یوم القیامة فی صورة القردة و الخنازیر
و قال عکرمة اذا کثر اولاد الزنا قل المطر
أن لا یدخلنها الیوم علیکم مسکین و یخفون انفسهم و کلامهم من الناس
أم لکم کتاب نزل من عند الله فیه تدرسون ای تقرؤن ما فیه
و أملی لهم اطیل لهم المدة إن کیدی متین ای ان اخذی بالعذاب شدید
و یقال هذا العراء عرصة الساعة العراء فی الآیة الأخری فنبذناه بالعراء هی ارض الموصل
و یروی العین حق تدخل الرجل القبر و الجمل القدر و لو کان شی ء یسبق القدر لسبقته العین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
بین الصبابة و الهجران مطروح
قلب بحد سنان الشوق مجروح 
اندر همه عمر من شبی وقت صبوح
آمد بر من خیال آن راحت روح 
پرسید ز من که چون شدی ای مجروح
گفتم که ز عشق تو همین بود فتوح
زنجیر معنبر تو دام دل ماست
عنبر ز نسیم او غلام دل ماست 
در عشق تو چون خطی بنام دل ماست
گویی که همه جهان بکام دل ماست 
کی باشد کین قفص بپردازم
در باغ الهی آشیان سازم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -