cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
تشنه خود را دمی لعل تو آبی نداد 
خلوت ما را شبی شمع تو تابی نداد 
خواست که از گوشه خواب باز درآید به چشم 
خانه خیال تو داشت مدخل خوابی نداد 
مست شدم بر درش باز به یک جرعه می 
حرمت مستی نداشت داد خرابی نداد 
آمدمش تشنه لب بر لب دریای وصل
بر لب دریا مرا شربت آبی نداد 
بر سر خوانش شبی رفتم و کردم سوال 
هیچ صلایی نزد هیچ جوابی نداد 
هیچ دلی در نیافت نعمت روز وصال
تا به فراقش نخست تاب عذابی نداد 
نیست متمع کسی کانچه بدست آمدش
در ره شاهد نباخت یا به شرابی نداد 
آنکه سر کوی اوست عین روان را سراب 
وعده سلمان چرا جز به سرابی نداد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
تحریر شرح شوقت طومار بر نتابد 
تقریر وصف حالم گفتار بر نتابد 
من بارها کشیدم بار فراق بر دل 
ترسم که دل ضعیف است این بار بر نتابد 
یاران مهربان را رسم است جور یاران
بر تافتن ولیکن این بار بر نتابد 
ای یار بشنو از من گر می کنی جفایی
با یار خویشتن کن کاغیار بر نتابد 
از های و هوی رندان زاهد چه ذوق یابد 
این نکته مست داند هوشیار بر نتابد 
کی در دماغ عاشق سودای عقل گنجد 
آری سر قلندر دستار بر نتابد 
آنکس رخ تو بیند کز خود نظر بدوزد 
هر چشم خویشتن بین دیدار بر نتابد 
در روی یار سلمان کم کن سخن که نازک 
درد سر حکایت بسیار بر نتابد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
اگر روزی نگارم را سوی بستان گذار افتد
همانا بر گل رویش چو من عاشق هزار افتد 
بخندد غنچه بر لاله چو لعلش در کلام آید 
بپیچد بر سمن سنبل چو زلفش بر عذار افتد 
زرشک لاله رویش سمن بر خاک بنشیند 
ز شرم سنبل زلفش بنفشه سوگوار افتد 
به گرد دیده می گردد که تا روی و لبش بیند 
دل من زان میان ترسم که نا گه بر کنار افتد 
هرآنکس کان لب و دندان چو یاقوت و چو در بیند 
ز چشمش بی گمان لولو و لعل آبدار افتد 
ور از چین لب زلفش صبا بویی به باغ آرد 
چمن از نکهتش بر لادن و مشک تتار افتد 
بیفتد بار اندوه فراقش از دل سلمان 
ورا گر نزد آن تنگ شکر یک لحظه بار افتد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نه تنها بر سر کوی تو ما را کار می افتد 
که هر روی در آن منزل ازین صد بار می افتد 
به بویت باد شبگیری چنان مست است در بستان 
که چون زلفت ز مستی بر گل و گلزار می افتد 
به خون مردم چشمم شماتت کم کن ای دشمن 
چه شاید کرد مردم را ازین بسیار می افتد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
من امروز از میی مستم که در ساغر نمی گنجد 
چنان شادم که از شادی دلم در بر نمی گنجد 
ز سودایت برون کردم کلاه خواجگی از سر 
به سودایت که این افسر مرا در سر نمی گنجد 
بران بودم که بنویسم مطول قصه شوقت 
چه بنویسم که در طومار و در دفتر نمی گنجد 
به عشق چنبر زلفت چه باک از چنبر چرخم 
سرم تا دارد این سودا در آن چنبر نمی گنجد 
همه شب دوست می گردد به گرد گوشه دلها 
که جز تو در دل تنگم کسی دیگر نمی گنجد 
حدیثی زان دهن گفتم رقیبم گفت زیر لب 
برو سلمان که هیچ اینجا حکایت در نمی گنجد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هر دمم چهره به خون مژه تر می گردد 
حالم از عشق تو هر روز بتر می گردد 
بر مگرد از من و گر زانکه تو بر می گردی 
دین و دنیا و سعادت همه بر می گردد
روی پنهان مکن از من که پری رویان را 
کار حسن از نظر اهل نظر می گردد 
فکر در راه هوای تو ز پا می افتد 
عقل در کوی خیال تو به سر می گردد 
رحم کن بر دلم ای ماه که از آه دلم 
خانه ماه فلک زیر و زبر می گردد 
آب و سنگم همه بردی و کنون دیده من 
آسیایی است که بر خون جگر می گردد 
تا کجا باد صبا بوی تو در یوزه کند 
روز و شب بی سروپا بر همه در می گردد 
تیغ از دست تو عمر ابدی می بخشد 
زهر بر یاد تو جلاب و شکر می گردد 
رفت بر بوک و مگر عمر تو سلمان چه کنم 
کار دنیا همه بر بوک و مگر می گردد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ترک چشم تو که با تیر و کمان می گردد
بنشان کرده دلی از پی آن می گردد 
هر که سر گشته چوگان سر زلف تو شد 
به سر کوی تو چون گوی بجان می گردد 
آنکه پرسید نشان تو و نام تو شنید 
در پی وصل تو بی نام و نشان می گردد 
ما کجا در تو توانیم رسیدن که فلک 
در پیت بی سر و پا گرد جهان می گردد 
بار شست سر زلف تو بدوش از بن گوش 
می کشم دایم و پشتم چو کمان می گردد
نیست محتاج بیان قصه که چون سر درون 
همه بر صفحه احوال عیان می گردد 
ساقیا رطل گران خیز و سبک می گردان 
هین که کار طرب از رطل گران می گردد 
زایر کعبه او گرد حرم می گردید 
این زمان گرد خرابات مغان می گردد 
شعر پاک سره خالص سلمان نقدی است 
که به نام تو در آفاق روان می گردد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
روی تو آب چشمه خورشید می برد
لعلت به خنده پرده یاقوت می درد
گر بنگرد عروس جمالت در آینه
خودبین شود هر آینه آن به که ننگرد
گر لاله با عذار تو شوخی کند و را
معذور دار کز سبکی باد می برد
چون مجمر از درون نفس گرم می زنم
بر بوی آنکه لطف تو دامن بگسترد
بگریست زار مردم چشم من از غمش
لیکن چه سود که غم مردم نمی خورد
دین می کنم فدای سر زلف کافرت
گر زلف کافر تو بدین سر در آورد
گفتم به خون دل به کف آرم وصال تو
بسیار ازین بگفتم و او دم نمی خورد
سلمان تواند از سر دنیا و آخرت
بگذشت لیکن از سر کوی تو نگذرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به حضرت تو که یارد که قصه ای ز من آرد
به غیر باد و برآنم که باد نیز نیارد
اگر نسیم نماید کسالتی به رسالت
سلام من که رساند پیام من که گزارد
نسیمی از سر زلف تو می خرم به دو عالم
وگرچه خود همه عالم نسیم زلف تو دارد
خیال روی تو در چشم ما و ما متحیر
در آن قلم که چنین صورتی بر آب نگارد
لبم چو یاد کند ذوق خاکبوس درت را
ز شوق مردم چشم من آب در دهن آرد
گرم وصال تو بگذاشت پیش از این دو سه روزی
مرا فراق تو دایم که پیش ازین نگذارد
بروز وصل خودم وعده داده بودی سلمان
درین هوس همه شبهای تیره روز شمارد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
مسپار دل به هر کس که رخ چو ماه دارد 
به کسی سپار دل را که دلت نگاه دارد 
بر چشم یار شد دل که ز دیده داد خواهد 
عجب ار سیه دلان را غم داد خواه دارد 
تو مرا مگوی واعظ که مریز آب دیده 
بگذار تا بریزم که بسی گناه دارد 
خبر خرابی من ز کسی توان شنیدن 
که دلی خراب و حالی ز غمش تباه دارد 
من بی نوا بر گل ره دم زدن ندارم 
حسدست بر هزارم که هزار راه دارد 
تو به حسن پادشاهی دل عاشقت رعیت 
خنکا رعیتی کو چو تو پادشاه دارد 
به عذار و شاهد و خط بستد رخت دل از من 
چه دهم جواب آن کس که خط و گواه دارد 
نتوان دل جهانی همه وقف خویش کردن 
به همین قدر که لعل تو خطی سیاه دارد 
به طریق لطف می کن نظری به حال سلمان 
که همین قدر توقع به تو گاه گاه دارد

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
گر از تن جان شود معزول عشقت جای آن دارد
که در ملک دلم عشقت همان حکم روان دارد
مرا هم نیمه جانی بود و در جان محنت عشقت 
به محنت داد جان لیکن محبت ها چنان دارد
دل از من بستد ابرویت که چون چشم خودش دارد 
ازین معنیش پیوسته سیاه و ناتوان دارد
مرا گویند در کویش مرو کانجاست هم جانان 
کسی در منزل جانان چرا تشویش جان دارد
صبا تا پرده نگشاید زروی غنچه ننشیند 
اگر گل می درد جامه و گر بلبل فغان دارد
ازین پس کرده ام نیت که خاک درگهت باشم 
همه همت برین دارم گرم دولت برآن دارد 
قلم را سرزنش کردم که ظاهر کرد راز دل
چه جای سرزنش بود این نی آتش چون نهان دارد 
اگر چون شمع قصد سر کنی بی جرم سلمان را 
نزاعی نیستش بر سر سر و جان در میان دارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هر ذره که عکسی ز رخ یار ندارد
با طلعت خورشید بقا کار ندارد
کوه و کمر و دشت پر از نور تجلی است 
لیکن همه کس طاقت دیدار ندارد 
در دل تویی و راز تو غیر از تو و رازت 
کس راه درین پرده اسرار ندارد 
دامن مکش از من که رفیق گل نازک 
خارست و گل از صحبت او عار ندارد 
بلبل همه شب در غم گل بر سر خار است 
گو گل مطلب هر که سر خار ندارد 
در آینه اش جمله خلایق نگرانند 
فی الجمله یکی زهره گفتار ندارد 
هر آینه دارد طرف روی تو زنگار 
آن آینه کیست که زنگار ندارد 
دریاب که افتاد زناگه به دیارت 
بیمار و غریب این دل و تیمار ندارد 
در چشم تو زهاد نمایند که چشمت 
مست است و غم مردم هشیار ندارد 
دارم غم جان و دل بیمار و در این حال 
آنکس کندم عیب که بیمار ندارد 
آورد به کفر شکن زلف تو سلمان 
اقرار و بدین کیش کس انکار ندارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جان زندگی از چشمه پرنوش تو دارد 
دل بستگی از سنبل خاموش تو دارد 
ای دانه و دام دل ما حلقه کویت 
باز آی که دل منتظر گوش تو دارد 
دوشت همه قصد طرف خاطر ما بود 
امشب سر زلفت طرف دوش تو دارد 
رنگی که سمن یابد از اقدام تو یابد 
بویی که صبا دارد از آغوش تو دارد 
در شرح پراکندگی ماست وگرنه 
زلف این همه سر بهر چه در دوش تو دارد
از نیش نیندیشد و از زهر نترسد 
هر کس که هوای لب چون نوش تو دارد 
این جوشش خون جگر و غلغل سلمان 
زان است که دیگ هوسش جوش تو دارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
این یار که من دارم ازین یار که دارد
وین کار که من دارم از این کار که دارد 
خلقی است همه بر در امید نشسته 
تا یار کرا خواهد و تا یار که دارد
با این همه غم گر غم من با تو بگویند 
کاری بود آیا غم این کار که دارد
من بر سر بازار مغان می روم امشب 
این زهد فروشان سر بازار که دارد 
برخاسته ام از سر سجاده به کلی 
یاران هوس خانه خمار که دارد
خورشید رخش کرد بر آفاق تجلی 
ای دیده وران طاقت دیدار که دارد
در زیر فلک راست بگویید که امروز 
بالاتر ازین قامت و رفتار که دارد
تا روی ببینند و ببینید کزین روی 
در دور قمر عارض و رخسار که دارد
بر راه خیالت همه شب منتظرانند 
با این همه تا دولت بیدار که دارد
دل برد ز سلمان و کجا می برد این دل
با آن همه دلهای گرفتار که دارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دام زلف تو به هر حلقه طنابی دارد 
چشم مست تو به هر گوشه خرابی دارد 
نرگس مست خوشت گرچه چو من بیمار است 
ای خوشا نرگس مست تو که خوابی دارد 
رسن زلف تو در رشته جان من و شمع 
هر یک از آتش رخسار تو تابی دارد 
خونم ازدیده از آن ریخت که تا ظن نبری 
که برش مردم صاحب نظر آبی دارد 
حال ضعف دل سودازده خود به طبیب 
گفت سلمان و تمنای جوابی دارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دل نصیب از گل رخسار تو خاری دارد 
خاطر از رهگذرت بهره غباری دارد 
دیده در خلوت وصل تو ندارد راهی 
کار کار دل تنگ است که باری دارد 
غم ایام خورم یا غم خود یا غم دوست
غم من نیست از آن غم که شماری دارد 
دوش صد بار به تیغ مژه ام زد چشمت 
که به هر گوشه چو من کشته هزاری دارد 
گله کردم دهنت گفت مگو هیچ که او 
مست بود امشب و امروز خماری دارد 
عالمی غرقه دریای هوا و هوسند 
هر کسی خاطر یاری و دیاری دارد 
زین میان خاطر آسوده کسی راست که او 
دامن دوست گرفتست و کناری دارد 
بحر می جوشد و جز باد ندارد در کف 
صدف آورده به کف در و قراری دارد 
پای باد از پی آن هر نفسی می بوسم 
که به خاک سر کوی تو گذاری دارد 
نیست در کوی تو کاری دگران را لیکن 
با سر کوی تو سلمان سروکاری دارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باد هوای کویت گرد از جهان برآرد 
آب جمال رویت ز آتش فغان برآرد 
آبی بر آتشم زن زان پیشتر که ناگه 
خاک مرا هوایت باد از میان برآرد 
بر هر زمین که افتد از قامت تو سایه 
تا دامن قیامت آن خاک جان برآرد 
مثلث فلک نبیند با صد هزار دیده 
چند آنچه دیده ها را گرد جهان برآرد 
سلمان سری و جانی یک دم اشارتی کن 
تا آن سبک ببازد تا این روان برآرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
نه قاصدی که پیامی به نزد یار برد
نه محرمی که سلامی بدان دیار برد
چو باد راهروی صبح خیز می خواهم
که ناله سحر به گوش یار برد
صبا اگر چه رسول من است بیمار است
بدین بهانه مبادا که روزگار برد
فتاده ایم به شهری غریب و یاری نیست
که قصه ای ز فقیری به شهریار برد
من آن نیم که توانم بدان دیار شدن
صبا مگر ز سر خاک من غبار برد
تو اختیار منی از جهانیان و جهان
در آن هوس که ز دست من اختیار برد
غلام ساقی لعل توام که چاره من
به جرعه می نوشین خوشگوار برد
بیار ساقی از آن می که می پرستان را
دمی به کار بدارد دمی ز کار برد
می میار که درد سر و خمار آرد
از آن می آرد که هوش آرد و خمار برد
هزار بار دلم هست و در میان دل نیست
در این میان دل سلمان کدام بار برد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
کیست که قصه مرا پیش نگار من برد
باد به گوش او مگر ناله زار من برد
نامه نوشته ام بسی نیست کبوتری چرا
کو بر من بیاید و نامه به یار من برد
بار دل و بلای جان من به کدام تن کشم
لاشه ناتوان از آن نیست که بار من برد
کار زدست شد کسی چاره من نمی برد
هم نظر عنایتش چاره کار من برد

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
چشمت به خواب چشم مرا خواب می برد
زلفت به تاب جان مرا تاب می برد
من غرقه خجالت اشکم که پیش خلق
چندان همی بود که مرا آب می برد
سودای ابروی تو مغان راز مصطبه
چون غمزه تو مست به محراب می برد
امشب به دوش مجلسیان را یکان یکان
بردند مست و ترک مرا خواب می برد
بنمای رخ که درشب تاریک طره ات
دل گم شده ست و راه به مهتاب می برد
دل زد در وصال تو دانم که ضایع است
رنجی که آن ضعیف درین باب می برد
سلمان کجا و قصه زلف تو از کجا
بیچاره روزگار با طناب می برد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ز کویش نسیم صبا بوی برد
به بویش دلم پی بدان کوی برد
دل از چنبر زلف او چون جهد
که باد سحر جان به یک سوی  برد
خیال کنارش بسی داشتند
ز هی پیرهن کز میان گوی برد
به پشتی رویش قوی گشت زلف
دل عالمی را از آن روی برد
سهی سرو من تا ز چشمم برفت
به یکبارگی آبم از جوی برد
که راز پریشان ما فاش کرد
که چون زلف او باد هر سوی برد
مگر زلف او گفت در گوش او
صبا در گذر بود از آن بوی برد
دلی داشت سلمان شد آن نیز گم
چرا گم شد آن لعل دلجوی برد

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
خاک آن بادم که از خاک درت بویی برد
گرد آن خاکم که باد از کوی مهرویی برد
از هواداری به جان جویم نسیم صبح را
تا سلامی از من بیدل به دلجویی برد
چون ز هر سویی نشانی می دهندش می دهم
خاک خود بر باد تا هر ذره ای سویی برد
با سر زلفت مرا سربسته رازی هست از آن
دم نمی یارم زدن ترسم صبا بویی برد
بر سرت چندان پریشان جمع می بینم که گر
بر فشانی عقد گیسو هر دلی مویی برد
تاب مویت نیست رویت را ز پیشش دور کن
حیف باشد نازنینی بار هندویی برد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یارم به وفا وعده بسی داد و جفا کرد
هر وعده که آنم به جفا داد وفا کرد
مهر تو بر آیینه دل پرتوی انداخت
ماننده ماه نوم انگشت نما کرد
هر جور که دیدم ز جهان جمله جفا بود
این بود جفایش که مرا از تو جدا کرد
مسکین سر زلفت که صبا رفت و کشیدش
بر بویش اگر مست نگشت از چه رها کرد
بر زلف تو تا این دل یکتا بنهادم
بار دل من زلف تو را پشت دوتا کرد
هرچند که چشم تو خدنگ مژه آراست
زد بر هدف سینه بر آنم که خطا کرد
شد باد صبا بر دل من سرد از آن روز
کو رفت و حدیث سر زلفت همه جا کرد
سلمان اگر از عشق بنالد مکنش عیب
با او غم عشق تو چه گویم که چها کرد
بلبل مکن از گل گله بسیار که آورد
صد برگ برای تو و کارت به نوا کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آخرت روزی ز سلمان یاد می بایست کرد
خاطر غمگین او را شاد می بایست کرد
عهدها کردی که آخر هیچ بنیادی نداشت
روز اول کار بر بنیاد می بایست کرد
داد من یک روز می بایست دادن بعد از آن
هرچه می شایست از بیداد می بایست کرد
اشک من از مردم چشمم بزاد آخر تو را
رحمتی بر اشک مردم زاد می بایست کرد
ای دل ای دل گفتمت گر وصل یارت آرزوست
جان فدا کن هر چه بادا باد می بایست کرد
صحبتش چون آینه گر روبرو می خواستی
پشت بر زر روی بر پولاد می بایست کرد
گر تو شاهی جهان در روز و شب می خواستی
بندگی حضرت دلشاد می بایست کرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سحرگه بلبلی آواز می کرد
همی نالید و با گل راز می کرد
نیاز خویش با معشوقه می گفت
نیازش می شنید و ناز می کرد
به هر آهی که می زد در غم یار
مرا با خویشتن دمساز می کرد
نسیم صبح دلبر می شنیدم
دلم دیوانگی آغاز می کرد
خیال آب رکناباد می پخت
هوای خطه شیراز می کرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عذارت خط به بخت ما درآورد
سیه بختی است ما را ما درآورد
عذرات بود بر حسن تو شاهد
جمالت رفت و خطی دیگر آورد
چو زلفت پای در دامن کشیدست
چرا خط سیاهت سر بر آورد
خیال لعل نوشینت به شب دوش
مرا صد پی شبیخون بر سر آورد
مرا از گلبن حسن تو ناگاه
گلی بشکفت و خاری نو برآورد
گلت بر نسترن رسمی زد از مشک
گل رویت عجب رسمی برآورد
چه صنعت کرد خط عنبرینت
که خورشیدش سر اندر چنبر آورد
خنک باد صبا کامد ز زلفت
نسیمی صد ره از جان خوشتر آورد
دماغ جان سلمان را سحرگاه
به راه آورد و مشک و عنبر آورد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ناتوان چشم توام گرچه به زنهار آورد
ناتوان دردسری بر سر بیمار آورد
چشم مخمور تو را یک نظر از گوشه خویش
مست و سودا زده ام بر در خمار آورد
عقل را بوی سر زلف تو از کار ببرد
عشق را شور می لعل تو در کار آورد
صفت صورت روی تو به چین می کردند
صورت چین ز حسد روی به دیوار آورد
منکر باده پرستان لب لعلت چو بدید
هم به کفر خود و ایمان من اقرار آورد
خار سودای تو در دل به هوای گل وصل
بنشاندیم و همه خون جگر بار آورد
با رخ و زلف تو گفتم که به روز آرم شب
عاقبت هجر تو روزم به شب تار آورد
گوییا دود کدامین دل آشفته مرا
به کمند سر زلف تو گرفتار آورد
رخ ز دیدار تو یک ذره نتابد سلمان
که مرا مهر تو چون ذره پدیدار آورد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
لطف جانبخش تو جانم ز عدم باز آورد
دل آزرده ما را به کرم باز آورد
خاک آن پیک مبارک دم صاحب قدمم
که دلم هم به دم و هم به قدم باز آورد
هر سیاهی که شبان خط و خالت با من
کرد انصاف که لطفت بقلم باز آورد
می کنم خون جگر نوش به شادی لبت
که به یک جرعه مرا از همه غم باز آورد
مدتی گردش این دایره ما را از هم
همچو پرگار جدا کرد و به هم باز آورد
خواستم رفت به حسرت ز جهان باز مرا
کشش موی تو از کوی عدم باز آورد
خط به خون خواست نوشتن به تو سلمان ننوشت
تا نگویی که فلان عشوده و دم باز آورد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باد سحر از کوی تو بویی به من آورد
جانهاش فدا باد که جان را به تن آورد
دلهای ز خود رفته ما را که غمت داشت
آمد سحری بوی تو با خویشتن آورد
دلها شده  بودند به یک بارگی از جان
لطفت به سلامت همه شان با وطن آورد
شد دیده یعقوب منور به نسیمی
کز یوسف مصرش خبر پیرهن آورد
این رایحه مشک ز دشت ختن آمد
یا بوی اویس است که باد از یمن آورد
در باغ مگر بزم صبوح است که گل را
عطار سحرگاه به دوش از چمن آورد
آن قطره عرق نیست که بر عارضت افتاد
آبی است که با روی گل یاسمن آورد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جز نقش صورتت دل نقشی نمی پذیرد
تو جان نازنینی و ز جان نمی گزیرد
ما غرق آب و زاهد دم می زند ز آتش
گو دم مزن که این دم با ماش در نگیرد
پروانه وار خواهم در پای شمع مردن
کو هر سحر به بویش پیش صبا بمیرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
گرچه در عهد تو عاشق به جفا می میرد
لله الحمد که بر عهد وفا می میرد
هر که میرد به حقیقت بود آن کشته دوست
سخن است اینکه به شمشیر قضا می میرد
هر که در راه تو شد کشته نباشد مرده
زنده آنست که در کوی شما می میرد
مرغ در دام تو از روی هوا می افتد
شمع بر بوی تو در پای صبا می میرد
مرده بودم ز می جام تو من زنده شدم
وانکه زین جام دمی خورد چرا می میرد
ای گل تازه برین بلبل نالنده خویش
رحم کن رحم که بی برگ و نوا می میرد
دل من طره طرار تو را می خواهد
جان من غمزه بیمار تو را می میرد
می شوم زنده من از درد تو ای دوست دوا
به کسی بخش که از بهر دوا می میرد
می کند راه خرد در شب سودای تو گم
که چراغ خرد از باد هوا می میرد
به سر کوی غمت خاک دوایند مرا
نفس بیچاره چه داند که چرا می میرد
نفسی ماند ز سلمان مکنیدش درمان
همچنینش بگذارید که تا می میرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دل برد دلبر و در دام بلاش اندازد
دل ما برد ندانم به کجاش اندازد
هرکجا مرغ دلی بال گشاید فی الحال
به کمان مهره ابرو ز هواش اندازد
خوش کمندی است سر زلف شکن بر شکنش
وه چه خوش باشد اگر بخت بماش اندازد
چشم فتان تو هر جا که بلا انگیزد
ای بسا سر که در آن عرصه بلاش اندازد
عاقل آن است که در پای تو اندازد سر
پیشتر زانک فراق تو زپاش اندازد
بوی گیسوی تو هر جا که جگر سوخته ایست
در پی قافله باد صباش اندازد
هر که را درد بینداخت دوا چاره برد
که برد چاره سلمان که دواش اندازد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر وقت سحر بادی از کوی تو برخیزد
هر جا که دلی باشد در دامنش آویزد
آن شعله که دل سوزد از مهر تو افروزد
وان باد که جان بخشد از زلف تو برخیزد
هر دل که برد چشمت در دست غم اندازد
هر می که دهد لعلت با خون دل آمیزد
کو طاقت آن جان را کز وصل تو بکشیبد
کو قوت آن دل را کز جور تو بگریزد
دل می طلبی جانا آن زلف بر افشان تا
دل بر سر جان بارد جان بر سر جان ریزد
تیغ غم عشقت را ازجان سپری کردم
هر کش سپری باشد از تیغ بنگریزد
حاشا که بود گردی بر دل ز تو سلمان را
گر عشق تو خاکش را صدبار فرو ریزد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
آخر این درد دل من به دوایی برسد
عاقبت ناله شبگیر بجایی برسد
آخر این سینه دلگیر غم آباد مرا
روزی از روزنه غیب صفایی برسد
بر درت شب همه شب یاوه در آنم چو جرس
تا بگوشم مگر آواز درآیی برسد
بجز از عمر چه شاید که نثار تو کنم
که به عمری چو تو شاهی به گدایی برسد
پای را باز مگیر از سرم ای دوست که دست
گر به هیچم نرسد خود به دعایی برسد
عمر بر باد هوا داده ام و می ترسم
که به گلزار تو آسیب هوایی برسد
سر پابوس تو دارم من و هیهات کجا
به چنان پایه چنین بی سر و پایی برسد
رویم از دیده به خون تر شد و می دانستم
که به روی من ازین دیده بلایی برسد
با جفا خو کن و با درد بساز ای سلمان
کین نه دردی است که هرگز به دوایی برسد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گل فردوس چه باشد که به روی تو رسد
یا نسیمش که به خاک سر کوی تو رسد
از خط سبز تو در آتشم ای آب حیات
رشکم آید که خضر بر لب جوی تو رسد
ز آفتابم شده در تاب که در روی تو تافت
تاب خورشید چه باشد که به روی تو رسد
چشم بد دور ز روی تو و خود چشم بدان
حیف باشد که بدان روی نکوی تو رسد
کار شد بر دل من تنگ و بلی تنگ بود
کار هرگه که به بخت من و خوی تو رسد
نرسد هر سر شوریده به پای چو تویی
گر به پای تو رسد هم سر موی تو رسد
من به بوی توام ای دوست هواخواه بهار
کز نسیمش به دماغم همه بوی تو رسد
ساقی از درد سبو در تن من جانی کن
جان چه باشد که به دردی سبوی تو رسد
منع می خوردن سلمان نکنی ای صوفی
اگر این شربت صافی به گلوی تو رسد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جانم رسید از غم به جان گویی به جانان کی رسد
وز حد گذشت وین سر گذشت آخر به پایان کی رسد
حالم صبا گر بشنود حالی رسول من شود
لیکن چنین کو می رود افتان و خیزان کی رسد
من دور از آن جان و جهان همچون تنی ام بی روان
وز غم رسید این تن به جان گویی به جانان کی رسد
کردم غمش بر جان گزین بادش فدا صدجان ازین
جان گرچه باشد نازنین هرگز به جانان کی رسد
سرو از صبا گردد چمان تا چون قدش باشد روان
ور نیز بخرامد بران سرو خرامان کی رسد
مه رویم آن رشک قمر وز گل به صد رو تازه تر
رفت و که داند تا دگر گل با گلستان کی رسد
ای دل به داغت مفتخر درد ترا درمان مضر
جانها بر آتش منتظر تا نوبت آن کی رسد
سودای وصل او مرا اندیشه ای باشد خطا
سلمان به دست هر گدا ملک سلیمان کی رسد

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
دلی که شیفته یار دلربا باشد
همیشه زار و پریشان و مبتلا باشد
بلی عجب نبود گر بود پریشان حال
گدا که در طلب وصل پادشا باشد
بهانه تو رقیب است و نیست این مسموع
رقیب را چه محل گر تو را رضا باشد
جفای دشمن و جور رقیب و طعنه خلق
خوش است بر دل اگر دوست را وفا باشد
اگر تو را گذری بر من غریب افتد
و یا تو را نظری بر من گدا باشد
از آن طرف نپذیرد کمال او نقصان
وزین طرف شرف روزگار ما باشد
فگار گشت به خون جگر دل سلمان
بترس از آنکه بد و نیک را جزا باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بر منت ناز و ستم گرچه به غایت باشد
حاش لله که مرا از تو شکایت باشد
جور معشوق همه وقت نباشد ز عتاب
وقت باشد که خود از عین عنایت باشد
من نه آنم که شکایت کنم از دست کسی
خاصه از دست تو حاشا چه شکایت باشد
پادشاهی چه عجب گر ز تو درویشان را
نظر مرحمت و چشم رعایت باشد
چاره ای کن که مرا صبر به غایت برسید
صبر پیداست که خود تا به چه غایت باشد
روز مهر تو نهایت نپذیرد که مرا
مطلع هر غزلی صبح بدایت باشد
خاک پای تو بجان می خرم ار دست دهد
اثر دولت و آثار کفایت باشد
در بیابان تمنا همه سر گردانند
تا که را سوی تو توفیق و هدایت باشد
نیست این بادیه را حد و درین ره سلمان
این چنین بادیه بی حد و نهایت باشد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -