cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
دل از جفای محرم و بیگانه پر نشد
صد دل تهی شد و دل دیوانه پر نشد
چون شیشه سر به سجده نبردم که از غمش
سجاده ام ز اشک چو پیمانه پر نشد
عمریست تا فسانة غم گوش می کنم
گوش دلم هنوز ز افسانه پر نشد
داغ فراخ حوصلگی های مشربم
صد خانقه تهی شد و خمخانه پر نشد
ناید به تنگ سینة فیاض از غمت
از گنج هیچگه دل ویرانه پر نشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
پای دل تا به ره عشق تو فرسوده نشد
از تردد نفسی در برم آسوده نشد
تا گل ساغر می لب به شکر خنده گشاد
بلبل شیشه ز شیون دمی آسوده نشد
تا به سودای تو ما را طمع خام افتاد
چه زیان بود که بر بوده و نابوده نشد
کس ندیدیم که در دام فریبی نفتاد
دامن همت ما بود که آلوده نشد
این چه حال است که از حال نکویان فیاض
هیچ چیزی به جز از حسرتم افزوده نشد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
که گفت غنچة خندان به آن دهان ماند
چه تهمت است که گویند این به آن ماند
دل مرا همه در چین زلف او دیدن
چراغ در شب تاریک کی نهان ماند
مرا غریب وطن کرد و رو به باغ نهاد
که بلبلی نگذارد در آشیان ماند
شبی که وصف رخ او به آب و تاب کنم
چو شمع تا سحرم شعله بر زبان ماند
چو وصف آن لب خندان رقم کنم فیاض
قلم ز حیرت انگشت بر دهان ماند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بهشت عدن به حسن رسیده می ماند
بهار خلد به خط دمیده می ماند
بهوش تر ز حبابی به مجلس تو چرا
حدیث شکوة ما ناشنیده می ماند
حیا ز شرم تو خوی گشت و در بهار خطت
به شبنم به بنفشه چکیده می ماند
ضعیف نالی من آنقدر سرایت کرد
که خنده بر لب او نارسیده می ماند
به بزم عیش ز بیم خلاف وعدة تو
شکفتگی به حنای پریده می ماند
ز دست سنگدلی های گوش ناله شنو
خراش سینه به جیب دریده می ماند
ز کیست نشیه دگر صحبت ترا فیاض
که بزم ما به دماغ رسیده می ماند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بیا که بی تو نه ساغر نه شیشه می ماند
تو چون نباشی مجلس به بیشه می ماند
تو رفتی از دل و در سینه آرزوت به جاست
که چون نهال شود کنده ریشه می ماند
ستم زیاده ز حد می کنی و پنداری
که ملک دل به تو بیداد پیشه می ماند
از آن به سیر گلستان نمی رود زاهد
که شکل غنچه سراپا به شیشه می ماند
دگر به یاد که در کوه کندنی فیاض
که نالة تو به آواز تیشه می ماند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بسکه کردم داد از آن بت قوت دادم نماند
آنقدر فریاد ازو کردم که فریادم نماند
هر چه جز یاد دهان او فراموش منست
بسکه یاد هیچ کردم هیچ در یادم نماند
گریه ام در آب راند و ناله در آتش نشاند
لاجرم جز مشت خاکی در کف بادم نماند
غصه را شیرین خود کردم بلا را بیستون
حسرتی بر خسرو و رشکی به فرهادم نماند
هر چه بر من منتی از غیر بود از من برفت
هیچ جز آزادی طبع خدادادم نماند
عشق تاراج عجب بر خرمن من رانده است
خاطر خوش جان آزاد و دل شادم نماند
رفت فیاض از سرم اندیشة چین و ختن
این زمان در دل به غیر از فکر بغدادم نماند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U - -
رسم سرایت نفس ناتوان نماند
تأثیر در قلمرو آه و فغان نماند
عمریست نام اهل وفا کس نمی برد
دردا که آتشی هم ازین کاروان نماند
عرض نفس چه می بری ای عندلیب زار
گوشی که ناله ای شنود در جهان نماند
دودی برآور از خس و خاشاکم ای اجل
کاین مرغ را علاقه در این آشیان نماند
ای تشنه آب عزت خود بر زمین مریز
کآب گهر درین صدف آسمان نماند
در باغ عمر حاصل نخل امید ما
چیزی جز آبله به کف باغبان نماند
فیاض پیش اهل وفا یادگار ما
جز نام مهربانی ما بر زبان نماند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هر کس به عارض تو خط مشک فام خواند
مضمون تیره بختی ما را تمام خواند
من طفل مشربم ز فنون هنر مرا
چندان سواد بس که توان خط جام خواند
در داد جمله را به سر گرد خوان غم
گردون صلای عامی و ما را به نام خواند
قسمت به روزنامة احوال من به سهو
صبحی نوشته بود ولی بخت شام خواند
فیاض تا زمن سبق خامشی گرفت
مشکل دگر تواند درس کلام خواند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جدا از کوی او شوقم گل و گلشن نمی داند
دلم ذوق تپیدن دیده ام دیدن نمی داند
نیارم گفت حال خویش پنداری درین کشور
کسی درد دل ناگفته فهمیدن نمی داند
گهی در دیده جا دارد گهی در سینة تنگم
ولی آن خرمن گل جای در دامن نمی داند
تو ای شاخ گل ایمن باش اگر در دامنم باشی
که دست خوبه حسرت کرده گل چیدن نمی داند
ادای کنج چشم از من کسی بهتر نمی فهمد
زبان گوشة ابرو کسی چون من نمی داند
در آب دیده خواهد مرد یا در آتش سینه
دل عاشق به مرگ خویشتن مردن نمی داند
به بویی قانعم فیاض از گلزار وصل او
که این مور از ضعیفی دانه از خرمن نمی داند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بیوفا و بد و بیدادگرت ساخته اند
خوب بودی و دگر خوبترت ساخته اند
رحم اگر بر دل زارم نکنی جرم تو نیست
که ز حال دل من بی خبرت ساخته اند
دی به از هر به و امروز ز هر بد بترم
چه توان کرد چنین در نظرت ساخته اند
به چه رنگ از تو شکبید دل بی طاقت من
تو که هر لحظه به رنگ دگرت ساخته اند
چون ز غیرت نگدازیم که این بلهوسان
راه چون مور به تنگ شکرت ساخته اند
دور از آغوش رقیبان نشوی پنداری
دست این طایفه را در کمرت ساخته اند
راز من هم ز زبان تو به من می گویند
این حریفان که چنین پرده درت ساخته اند
از سموم نفس بلهوسان می ترسم
که سراپای چو گلبرگ ترت ساخته اند
این لطافت که تو داری و صفایی که تراست
از نسیم گل و آب گهرت ساخته اند
ناز بر تخت کی و مملکت جم دارند
بیدلان تو که با خاک درت ساخته اند
خبر از خویش نداری به چه کاری فیاض
چه دمیدند که بی پا و سرت ساخته اند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کج ابروان که چهره به می تاب داده اند
از رشک خم به قامت محراب داده اند
کس جان ز زخم خنجر مژگان نمی برد
این تیغ را به زهر نگه آب داده اند
می می چکد ز نغمة مطرب چه آفتند
این ساقیان که باده به مضراب داده اند
ما را که در غم تو کتان پوش طاقتیم
گشت تبسم گل مهتاب داده اند
دل را ز خار خار تمنای وصل خویش
خوبان فریب بستر سنجاب داده اند
کنج لب پیاله به بوسی نمی خرند
آنان که خط به خون می ناب داده اند
آنان که پی به راه توکل فشرده اند
از دل برون کرشمة اسباب داده اند
طوفان فتنه دامنشان تر نمی کند
دریا دلان که رخت به سیلاب داده اند
جرمش چه زین که بر مژه یک دم قرار نیست
اشک مرا که جلوة سیماب داده اند
ما را ز عکس طرة رخسار گلرخان
شب داده اند و گوهر شب تاب داده اند
فیاض از تغافل چشم بتان مرنج
مستند و دل به ذوق شکر خواب داده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عشاق دل به چین جبینی سپرده اند
این قلبگاه را به کمینی سپرده اند
دریاب این اشاره که شاهان نامجو
نام بلند خود به نگینی سپرده اند
جز مشت خاک قابل این عشق پاک نیست
مشکل امانتی به امینی سپرده اند
در آدمی به صورت خاکی نظر مکن
نقد نه آسمان به زمینی سپرده اند
از انقلاب دهر چه مقدار غافلند
آنان که دل به آن و به اینی سپرده اند
مسجد ز شیخ و ابروی جانان من ز من
هر یگوشه را به گوشه نشینی سپرده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آنانکه پی به راه توکل فشرده اند
صاف رضا ز درد تحمل فشرده اند
غافل مشو ز ساغر سرشار التفات
کاین جرعه را ز تیغ تغافل فشرده اند
سودای مغزکاو دماغ دل مرا
از پیچ و تاب طرة کاکل فشرده اند
نازک ترست شکوه ام از بوی گل مگر
این ناله را ز نالة بلبل فشرده اند
تا داده اند طبع مرا آب و رنگ فکر
خون از رگ هزار تأمل فشرده اند
سوداییان فکر به تشبیه زلف یار
خوناب حسرت از دل سنبل فشرده اند
تا چهره اش به آب نزاکت سرشته شد
از لاله رنگ و نازکی از گل فشرده اند
در عهد زلفش از رگ اندیشه اهل فکر
سودای امتناع تسلسل فشرده اند
دلدادگان عشق ز شریان آرزو
خون فساد عرض تجمل فشرده اند
مردان عشق در گذر سیل حادثات
پای ثبات سخت تر از پل فشرده اند
فیاض آبروی دو عالم مجردان
از گوشة ردای توکل فشرده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چشم دلم به عالم بالا گشاده اند
در خلوتم دریچه به صحرا گشاده اند
طول امل فراخور عرض جمال تست
آغوش موج در خور دریا گشاده اند
گلگشت شهر و کوی نیاید ز پای عشق
این گام را به دامن صحرا گشاده اند
ای ماه من برآ که به راهت ستارگان
چشم امید بهر تماشا گشاده اند
زاندم که جلوه قسمت نخل بلندتست
خمیازه را بغل به تمنا گشاده اند
بر ما گذر به خاطر پاک تو بسته است
راهی که از دلت به دل ما گشاده اند
ز آسیب فتنه بی خبران را فراغت است
سیلی است این که بر دل دانا گشاده اند
طفل دیار عشق نداند بلوغ چیست
در کودکی زبان مسیحا گشاده اند
تا بهر صید عصمت یوسف کنند دام
صد حلقه از کمند زلیخا گشاده اند
اینجا گشاد قفل به دست کلید نیست
بر اهل دل دری به مدارا گشاده اند
فیاض جا بر اهل طرب تنگ شد بس است
در بزم غم برای تو صد جا گشاده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از پی قتلم دگر درد و غم آماده اند
همچو دو ابروی یار پشت به هم داده اند
پای گریزم نماند وای که در خون من
لشکر مژگان ناز صف به صف استاده اند
جسته ام از دام زلف لیک به تسخیر من
لشکر آشوب خط دست به هم داده اند
طبع من و منع عشق آنگه ازین زاهدان
در عجبم کاین گروه از چه چنین ساده اند
از ره مستی و عشق باز نگردم اگر
خلق چو نقش قدم در پیم افتاده اند
کس نبرد ره به عشق شکر که این زاهدان
در گرو سبحه و در غم سجاده اند
این همه علم و عمل آن همه مکر و حیل
شکر که آزادگان از همه آزاده اند
هیچ نگیرند انس هیچ نگردند رام
وه که پری چهرگان جمله پریزاده اند
بهر تو فیاض بود کوشش رنج و بلا
بی تو چنین درد و غم در به در افتاده اند

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
خوبان که شوخی مژه از تیر برده اند
طرح نگاه از دم شمشیر برده اند
صد ره شکست رنگ و نیامد به رو ز بیم
این قوم رنگ از گل تعبیر برده اند
صبح از جبین طالع ما تیرگی نبرد
خاصیت اثر ز دم پیر برده اند
هر شب فغان به داد دلم زود می رسید
امشب ز من به ناله خبر دیر برده اند
چشم حیا مدار که این شوخ دیدگان
شرم از نگاه شاهد تصویر برده اند
آهن دلی چه باکت از آسیب خستگان
طرح دلت ز جوهر شمشیر برده اند
آبادی سرای تعلق طمع مدار
زین کارخانه رونق تعمیر برده اند
زهاد در نصیحت سوداییان عشق
مغز دماغ حلقة زنجیر برده اند
فیاض شاد باد روان ملک که گفت
سردی ز استخوان تباشیر برده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چون خوی دلبران ز عتابم سرشته اند
همچون تبسم از شکرابم سرشته اند
شیخم ولیک شوخی طفلانه می کنم
کز رنگ و بوی عهد شبابم سرشته اند
تا نالة حزین مرا گوش کرده اند
مرغان چراغ زمزمه خاموش کرده اند
کبکان ز نازکی سبق جلوة ترا
صد بار خوانده اند و فراموش کرده اند
اطفال گل چو گوهر شبنم ز نازکی
حرف ترا خریده و در گوش کرده اند
خوبان که گرد چهره برآورده اند خط
این شعله را خوشند که خس پوش کرده اند
فیاض از بتان نتوان چشم خیر داشت
آیینه را ببین که چه مدهوش کرده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عندلیب گلشنم گلخن نصیبم کرده اند
بخت بد بنگر چنان بودم چنینم کرده آند
در ازل چون طرح دریا ریختند از اشک من
موج این دریا ز چین آستینم کرده اند
دست بر دستم نکویان پرورش ها داده اند
تا چو داغ عشق خوبان دلنشینم کرده اند
در شکنج زلفم و دل سوی خطم می کشد
کاردانان محبت پیش بینم کرده اند
چین ابرو وا خرید از اختلاط مردمم
این گره دانسته در کار جبینم کرده اند
یا شکار عشق خواهم گشت آخر یا جنون
این دو شیرافکن دگر خوش در کمینم کرده اند
در گلستان قمم فیاض فارغ از بهشت
گل فروشان بلبل این سرزمینم کرده اند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
زرشک خال که سوزد بر آن عذار سپند
چو لاله سر زند از خاک داغدار سپند
ز چشم زخم خزان نیست آفتی ممکن
که هست بر گل روی تو نوبهار سپند
به راه وصل توام وعده آتشی افروخت
که شد به شعلة آن چشم انتظار سپند
ز شوق شعله چنان چهره برفروخته است
که در نظر نکند فرقی از شرار سپند
چه لازمست ز من منع بیقراری من
در اضطراب کجا دارد اختیار سپند
سرشک شعله وشم گر به چشمه سار افتد
همیشه سر زند ازطرف جویبار سپند
به غیر سوختنم چاره نیست در غم دوست
که شعله شوخ مزاجست و بیقرار سپند
چنین که کوکب داغم فروغ بخش افتاد
سزد که چرخ بسوزد بر او هزار سپند
میان آتش غیرت ز رشک خال رخت
اگر چه سوخت ولی سوخت شرمسار سپند
تمام عمر توان سوخت از تپیدن دل
چرا نهاد بر آتش چنین مدار سپند
ز طبع دفع گزندم ضرر شد فیاض
به جان نکته شناسان برو بیار سپند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هر کاروان که راه به کوی تو ساختند
بازارها به مصر ز بوی تو ساختند
در بند دین نماند کس از کفر زلف تو
زنجیرها گسست چو موی تو ساختند
رشک آیدم چه چاره کنم عاشقی بلاست
زان محرمان که راه به کوی تو ساختند
چرخ و ستاره با دل ما بر نیامدند
تا اتفاق کرده به خوی تو ساختند
گل بویی از تو دارد و باغ از تو نکهتی
بیچاره بلبلان که به بوی تو ساختند
غافل بنوش باده که گیتی به جم نماند
صد جام خاک شد که سبوی تو ساختند
شهری ز غمزة تو چو فیاض بیدلند
تنها مرا نه عاشق روی تو ساختند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نقشبندانی که طرح روی جانان ریختند
طرح دل ها را چو زلف او پریشان ریختند
شهسوار عشق در معموره منزل کی کند
طرح این ویرانه را دانسته ویران ریختند
گلرخان بهر زکات گل فشانی های عشق
تا به لب آورده صد بار آب حیوان ریختند
تشنگان لعل او با آنکه ساقی خضر بود
بود خالی عرصه و چابک سواران ریختند
ملک صبرم پایمال ترکتاز غمزه شد
در حقیقت گویی این بگداختند آن ریختند
بی خرابی نقش آبادی مزن کاشفتگان
گرد کفر انگیختند و رنگ ایمان ریختند
زلف سنبل چهره گل ساعد سمن شمشاد قد
وه که طرح این گلستان خوش بسامان ریختند
تا کمر نظاره را در بحر سیمابست جای
بیقراری بس که بر خاک درش جان ریختند
در دیار عشق آسایش نه دین دارد نه کفر
خاک این غم بر سر گبر و مسلمان ریختند
از شراب خوشدلی در ساغر فیاض ما
جرعه واری ریختند اما پشیمان ریختند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یک بار نکردیم در آن دل اثری چند
شرمندة آزردن آه سحری چند
گر دامن پاکت نبود روز قیامت
چون عذر توان خواست ز دامان تری چند
اسباب جهانگیری عشق است مهیا
از آتش سودای تو در دل شرری چند
خونین گله ام زان مژه ها جوش برآورد
چند از رگ طاقت هوس نیشتری چند
ننمود اثر چهره و زنگار برآورد
آیینة دل در کف آه سحری چند
از دل به سوی دیده شد از دیده به دامن
پروردگی یی یافت سرشک از سفری چند
فیاض به خون مژه افسانة غم را
رفتیم و نوشتیم به دیوار و دری چند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بی تو یارانم کشان سوی گلستان می برند
با چنان حسرت که پنداری به زندان می برند
عکس رخسار تو بر هر قطره خون افتاده است
از رخت طفلان اشکم گل به دامان می برند
بلبلان را عشرت گل های خندان شد نصیب
بی نصیبان لذت از چاک گریبان می برند
در سر کویی که دارم درد بی درمان نصیب
درد را بی طاقتان آنجا به درمان می برند
خاک کاشان توتیای چشم فیاض است باز
سرمه را هر چند مردم از صفاهان می برند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بیدلان دور از لبش چون جام گلگون می خورند
چون به یاد آرند آن لب ساغر خون می خورند
راضی از فرهاد شیرینش به جوی شیر بود
وای کاین شیرین لبان در عهد ما خون می خورند
دودمان عشق از هم کم فراموشی کنند
بیدلان تا حشر خون بر یاد مجنون می خورند
حیف واقف نیستی کاشفتگان شوق دوست
ساغر لبریز زهر غصه را چون می خورند
با تو فیاض ار حریفان دم زنند از جام فکر
عرض معنی می برند و خون مضمون می خورند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
صبح خیزان چو به کف جام مصفا گیرند
باج روشندلی از عالم بالا گیرند
زهد خشک است متاع سرة خلوتیان
بار این قافله آن به که به دریا گیرند
بیخودان می عشق تو فشانند به خاک
جام خورشید گر از دست مسیحا گیرند
داغداران تو چون لاله بدان نزدیکند
که شوند آتش و در دامن صحرا گیرند
به نسیم سر زلفت چو نفس گرم کنند
عرق فتنه ز بوی گل سودا گیرند
ای تو پوشیده خیال تو چرا برهنه روست
ترسمش تنگ در آغوش تمنا گیرند
جلوة حسن تو زان پرده نشین شد که مباد
بیقراران سر راهی به تماشا گیرند
بنشینیم و دمی شاد برآریم به هم
پیش از آن کاین نفس عاریت از ما گیرند
خنک آنان که به حسن عمل امروز به کف
دامن دولت جاویدی فردا گیرند
روح در قالب آدم ز پی معرفت است
کرده اند این تله در خاک که عنقا گیرند
آستین بر مژة تر چه نهادی فیاض
دست بردار که مردم کم دریا گیرند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اسیران پرده از حال دل خود بر نمی گیرند
چو تب در پوست می سوزند لیکن در نمی گیرند
برو پیمانه در خون زن که صافی مشربان عشق
نمی تا در جگر باقی بود ساغر نمی گیرند
فلک بر بیقراران آب می بندد نمی داند
که این لب تشنگان کام خود از کوثر نمی گیرند
به گوش عیش زن از داستان عمر حرفی چند
که این افسانه را بار دگر از سر نمی گیرند
نگه دار آبروی خویش و از هر فتنه ایمن شو
که گر عالم شود خشک آب از گوهر نمی گیرند
فلک گر خون من ریزد دلش جمعست میداند
که خون شعله را تاوان ز خاکستر نمی گیرند
چه طوفان جلوه دادی بر سر مژگان دگر فیاض
که اهل عالم از دریا حسابی برنمی گیرند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به چمن روی نهی سرو و سمن می سوزند
برفروزی همه اطفال چمن می سوزند
چه شوی گرم زبان بازی سوسن در باغ
بی زبانان جوانان چمن می سوزند
برمیفروز به قتل دگران چهره به ناز
که شهیدان تو در خاک کفن می سوزند
از دیار تو کسی را نرود پای برون
این غریبان همه در یاد وطن می سوزند
لقمة سفرة رو گرمی او نتوان خورد
عبث این گرسنگان دست و دهن می سوزند
شد به تاب از من و در بزم به کس حرف نزد
اهل مجلس همه در آتش من می سوزند
این چه گرمی است به گفتار تو امشب فیاض
که معانی همه در باب سخن می سوزند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کو غم که ناله را به اثر آشنا کند
الماس را به داغ جگر آشنا کند
ما و فریب گوشة چشمی که از فسون
بیگانه را به نیم نظر آشنا کند
نگذاشت شرم دوست که دل با هزار شوق
خونابه را به دیدة تر آشنا کند
شیون مکرر است بگویید عندلیب
این نغمه را به طرز دگر آشنا کند
ترسم که رفته رفته هوادار زلف تو
دست هوس ترا به کمر آشنا کند
تا شرم هست پردة بیگانگی بجاست
ما را شراب با تو مگر آشنا کند
فیاض را چو تیغ به سر می زند رقیب
دستی که از غم تو به سر آشنا کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عاشق چوبی مضایقه جان را فدا کند
خنجر زبان گشاید و صد مرحبا کند
پیشت هجوم گریه امان اینقدر نداد
مرغ نگاه را که پر و بال وا کند
هر کس که زخم کاری ما را نظاره کرد
تا حشر دست و بازوی او را دعا کند
از انفعال روز قیامت چه ها کشیم
گر عشق خون ناحق ما را بها کند
از وعده وصال تو خود را شهید کرد
فیاض اگر رخ تو ببیند چه ها کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گر آتش تو چو شمع استخوانم آب کند
عجب که رشتة عمر مرا به تاب کند
همیشه جوهر تیغ تو همچو مرغابی
برای صید دلم دانه ای در آب کند
به حیله چشم تو خود را به خواب می دارد
بدین فسانه مگر صید را به خواب کند
فلک به نسخة تقدیر سال ها گردید
که بهر من همه روز بد انتخاب کند
به دور خود رخ آن مه ز مشک تر فیاض
خطی کشیده که تسخیر آفتاب کند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گریة خونین نداند هر که چشمی تر کمند
بایدت خون خورد تا اشک تو رنگی بر کند
کی نهد لب بر لب ما از غرور حسن و ناز
آنکه بهر بوسه ای خون در دل ساغر کند
کوثرم خونابه شد بی او ولی در کام من
قطرة خونابه را یاد لبش کوثر کند
طفل شوخ من کش از لب شیرة جان می چکد
فرصتش بادا که نی در ناخن شکر کند
وادی دل پر خطرناک است کو فیاض کو
نقش پای شیر دل مردی که این ره سر کند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
مطربی کو که نوای غم او ساز کند
تا ز دل شادی نا آمده پرواز کند
عیش ناساز بود زنگ درون می خواهم
صیقل موج غم این آینه پرداز کند
راست تا کنگرة عرش نگیرد آرام
ناله را چون نفس خسته سبکتاز کند
یک دم ار سایه کنی بر سر ما جا دارد
که به خورشید فلک سایة ما ناز کند
عندلیبان نفس سوخته را در گلزار
هر سحر نالة بیدار من آواز کند
حسرت تنگدلان منت قاصد نکشد
نامه خود بال گشادست که پرواز کند
جرأت عشق گرت بال دماند فیاض
آشیان مرغ تو در چنگل شهباز کند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دل مست خواب غفلت و کس نیست بیدارش کند
نیشی سیه مار اجل ترسم که در کارش کند
راهی است ناهموار و من با پای چوبی گام زن
سیل سرشک کوهکن خواهم که هموارش کند
فرهاد مسکین را به جان باری است کوه بیکران
هم تیشه زین بار گران شاید سبکبارش کند
ای سینه تا کی روز و شب سوزی نفس در تاب و تب
این دل که او دارد عجب کاین ناله ها کارش کند
قاصد پیامی زان دهن هرگز نیارد سوی من
از بس که آن شیرین دهن مدهوش گفتارش کند
چشم تو در خوابست خوش از ناز و ترسم گرد رخ
آواز پای مور خط از خواب بیدارش کند
فیاض اگر گیرد ز کس درسی به غیر از درس عشق
ناخوانده از یادش رود هر چند تکرارش کند

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
سهل است اگر رقیب به خود مایلش کند
مهرست کینه نیست که جا در دلش کند
ساغر به جرم اینکه لبی بر لبش نهاد
شیشه به سرزنش همه خون در دلش کند
آتش زند به بال و پر از شعله های شوق
پروانه ای که آرزوی محفلش کند
حسرت ببین که خنجر بیداد او همان
بعد از هلاک خون به دل بسملش کند
فیاض در فریب تو چشمان جادوش
سحری نکرده اند که کس باطلش کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عقل گو کمتر نظر بر حسن تدبیرم کند
من از آن ویران ترم کاندیشه تعمیرم کند
من که از موج نفس بال و پری دارم به دام
شرم بادم گر فریب دیو تسخیرم کند
من که عمری تشنة لب تشنه مردان بوده ام
خضر می خواهد به آب زندگی سیرم کند
من که چون خواب اجل هرگز نمی آیم بخویش
شور رستاخیز می باید که تعبیرم کند
معنی پیچیدة در مصرع خاموشیم
بی زبانی همچو من باید که تقریرم کند
یک سر تیر از سر مژگان او دوری کنم
آن قدر انداز شاید بوتة تیرم کند
سر به صحرا داد سودای سر زلفش مرا
می کنم دیوانگی چندان که زنجیرم کند
خندة شیرین آن لب طعم دشنامم نداد
من به این طالع شکر هم آب در شیرم کند
باز می باید که چون پروانه گردد گرد یار
من که از آتش چنین دورم چه تأثیرم کند
عشق نه در وصل کامم می دهد نه در فراق
من که درد بی دوا دارم چه تدبیرم کند
تازه از دام فریبی جسته ام فیاض وار
کو سر زنجیر در دستی که نخجیرم کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شاه اجل به حکم تو فرمان روان کند
سر خیل فتنه هر چه تو گویی چنان کند
تاب نگه ندارم و داغم کزین ادا
آن بدگمان مباد تغافل گمان کند
چون زه کند کمان تغافل نگاه ناز
هر جا که هست سینة ما را نشان کند
فردا که ناتوانی ما را کنند وزن
میزان خدنگ قامت خود را کمان کند
چون عرض پیچ و تاب دهد جلوة قدش
فیاض را تصور موی میان کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چه خوش آنکه ناوک غمزة تو به سینه میل وطن کند
دل خسته را ز شکفتگی تر و تازه تر ز چمن کند
دل غنچه خون شود از حسد سحری که از ره امتحان
به چمن نسیم سحر گهی صفت تو غنچه دهن کند
چه گره که از دل پر گره بگشاید و فتدت به زلف
لب گفتگوی مرا اگر نگه تو گرم سخن کند
تو به هر طرف که به رغم من فکنی خدنگ ستیزه را
همه جا به بال و پر ستم کششی به جانب من کند
ز نزاکت تن نازکت فکند به پیرهن تو خار
به مثل نسیم صبا به دامنت ار چه برگ سمن کند
ز نسیم طرة حور عین نشود شکفته دماغ او
ز غبار رهگذر تو هر که عبیر جیب کفن کند
دل فیاض ز غم لب تو چه شد که غوطه به خون زند
که جفای لعل لب تو خون به دل عقیق یمن کند

وزن: مُتَفاعِلُنْ مُتَفاعِلُنْ مُتَفاعِلُنْ مُتَفاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: U U - U - | U U - U - | U U - U - | U U - U -
ز قال رفته ام از دست حال تا چه کند
خیال برد ز کارم وصال تا چه کند
نشاط عیش جدا می کشد ملال جدا
کنون شهید نشاطم ملال تا چه کند
هزار حسرت ممکن شکسته در دل ماند
به جان خسته خیال محال تا چه کند
طلوع صبح جمال تو عالمی همه سوخت
فروغ مهر تو وقت زوال تا چه کند
دمیدن سمن از زیر زلف خونم ریخت
بنفشه سر زدن از روی خال تا چه کند
شکسته رنگی ما را بهار حسرت کرد
طلوع باده به آن رنگ آل تا چه کند
میی به بزم ازل ریخت عشق در کامم
عروج نشیة آن لایزال تا چه کند
غرور ساغر زر کرد آنچه کرد هنوز
تکلفی که ندارد سفال تا چه کند
تو یک نفس که گریبان چو غنچه کردی باز
صبا چه ها که نکرد و شمال تا چه کند
نهال عشق تو در دانه بود و خون می خورد
کنون که ریشه دواند این نهال تا چه کند
به استمالتم افکند عشق در دوزخ
چنین اگر دهدم گوشمال تا چه کند
نکردنی همه کردم درین جهان فیاض
در آن جهان کرم ذوالجلال تا چه کند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -