cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
سری کجاست که تیغ اجل بدو نرسید
تنی که راست که حکم ازل بدو نرسید
خزانه ایست خلل یافته سرای حدوث
قدم سراست که هرگز خلل بدو نرسید
حدوث صاحب حکم دو مملکت نشود
محال باشد هر دو محل بدو نرسید
صفای گلبن اقبال دیده یی بیند
که همچو دیده ی عبهر سبل بدو نرسید
چنان ز آب و گل طبع دامن اندر چین
کزین مرقعه لوث اجل بدو نرسید
چو نار خون دلت مقصد چرا گردد
اگر چو آبی گرد امل بدو نرسید
تنت مشاهده زرق نزد ما باشد
که هیچ رفق دگر زین عمل بدو نرسید
سرت ز نقد هوس کیسه گر بپردازد
برای یک سر پنجه دغل بدو نرسید
بفخر صدر اجل گردنی توان افراخت
که زخم سیلی دست اجل بدو نرسید
به بین بصدر اجل برده بالش اقبال
کسی که جزوی صدر اجل بدو نرسید
به نم چگونه رسد کشت چون سحاب نماند
ز دیو چون برهد ملک چون شهاب نماند
کدام طبع کزین می خراب می نشود
کدام بحر کزین تف سراب می نشود
سپید کرد هزاران هزار دیده فلک
کزین نهیب یکی جفت خواب می نشود
پرنده تیغ اجل بر نشان نمی آید
برنده تیغ اجل در قراب می نشود
مهی کجاست که رویش بر آب می تابد
سهی که دید که زلفش بتاب می نشود
خطاب قهر عدم کل من علیها فان
دل تو مستمع این خطاب می نشود
بکاهدان فنا چون خران فریفته یی
بزیر کاه چه دانی که آب می نشود
میان باد که آباد طبع ملکی نیست
کزین هزار هزار اضطراب می نشود
چگونه ذره مسلم شود زریزه خاک
که با جلالت خویش آفتاب می نشود
نصاب عمر ز سرمایه فنا مطلب
کم از کم است فنا با نصاب می نشود
شهاب چرخ وزارت شد او که میگوید
که ماه صدر نشین چون شهاب می نشود
بخلوت عدم از بارگاه عز وجود
گرفت عاقبتی همچو نام خود محمود
نه این دم است که خود را خموش باید داشت
زناله کوش فلک پر خروش باید داشت
امان زرازق رزاق پای باید خواست
فغان ز اغبر دستان فروش باید داشت
زمانه سخت رکابی همی کند به جفا
عنان آه چرا سست کوش باید داشت
پیاله بر سر ساقی شکستن اولیتر
فداق را چو همی زهر نوش باید داشت
فلک به تعزیت ما کبود پیرهن است
برش بآه جگر لعل پوش باید داشت
قضا اگر بزند ره بر امشب و فردا
بدل همان سمر دی ودوش باید داشت
ز چرخ جانی عبرت پذیر باید جست
ز دهر سمعی عبرت نیوش باید داشت
بهاء دین را این رمز کوش باید کرد
جمال دین را این نکته کوش باید داشت
بوقت حادثه در ارتکاب صبر و جزع
هر آنچه جانب شرع است کوش باید داشت
مدار تعبیه ملک نطع خالی کرد
پی ولای امیر الجیوش باید داشت
گذشت در کنف عصمت خدا بادا
حسام دولت و دین را بسی بقا بادا
فلک متابع فرمان الب غازی باد
طریق شعله تیغش عدو گدازی باد
فلک چو مهره ی اجرام را فرو بازد
عدوش پاکزن رهن عمر بازی باد
مدام سلسله جاه او بر غم عدو
چوزلف دوست همه کشی ودرازی باد
گرفته ملک سلیمان و این خجسته وزیر
هزار آصف هنگام کار سازی باد
بر آستینش طراز سعادت فلک است
چو سعد پیشه رایش جهان طرازی باد
خدایکانا از عشق نام میمونت
طراز سکه خورشید مهر رازی باد
ز چشمه تیغ یمانی آب داده ی تو
نم حدیقه ی شرع رسول تازی باد
سلاله کان وزارت در تو را رهی اند
همیشه پیشه و خلقت رهی نوازی باد
به لطف پرورشان با روان صدر سعید
همیشه گوید اقبال لب غازی باد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای دل بی رحم تو را مایه شادی غم ما
این چه بلا بود قضا من ز کجا تو ز کجا
تا که ز من جور و جفا شرم نداری ز خدا
اینت بلایی که تویی یارب زنهار تورا
یا رب زنهار ز تو سخت بلایی که تویی
نگار جادو سخنی سوار لشکرشکنی
آفت هر جان و تنی فتنه دور ز منی
غمزه چو بر غمزه زنی کشته بهم برفکنی
اینت بلایی که تویی یا رب زنهار ز تو
یارب زنهار ز تو سخت بلایی که تویی
گرچه تویی سرو سهی بچهره خورشید و مهی
چوپای در مهد نهی ز دور نادیده رهی
دل بربایی ز رهی برزنی و عشوه دهی
اینت بلایی که تویی یارب زنهار ز تو
یارب زنهار ز تو سخت بلایی که تویی
برکنی از عشوه سرم خون کنی از غم جگرم
شبی چو باران بگرم ور نخرامی زدرم
غصه ز تو چند خورم محنت تو چند برم
اینت بلایی که تویی یارب زنهار ز تو
یارب زنهار ز تو سخت بلایی که تویی
شیفته زار توام عاشق رخسار توام
گشته و بیمار توام بدل گرفتار توام
بجان خریدار توام بیا که در کار توام
اینت بلایی که تویی یارب زنهار ز تو
یارب زنهار ز تو سخت بلایی که تویی
باشد شرمیت یقین از من رنجور حزین
زغمزه بگشای کمین مگر از این غمزه کین
اثیر خود را به از این ز دوستداران بگزین
اینت بلایی که تویی یارب زنهار زتو
یارب زنهار ز تو سخت بلایی که تویی

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | - U U -
گر رشک برد فرشته بر پاکی ما
گر دیو کند ننگ ز بی باکی ما
ایمان بسلامت به در مرگ بریم
احسنت زهی چستی و چالاکی ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سالی است که پای در گلی نیست مرا
در سر هوس رخ گلی نیست مرا
از عشق بتان پار زیان کرد دلم
هر سال بتازگی دلی نیست مرا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
محکوم قضا که بنده خوانند او را
بر بالش حکم کی نشانند او را
گر چرخ نمیرود به کام تو مرنج
کو نیز چنان رود که رانند او را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زان شب که نهاد روی بر بالش ما
هر شب به فلک همی رسد نالش ما
ای یک شبه وصل از پی یکساله فراق
باز آی اگر تمام شد لایش ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا دورم از آن دو زلف مشکین بتاب
از آتش دل ز دیده می ریزم آب
اکنون چه کنم که بخت برگشته من
گفتار به نامه کرد و دیدار بخواب

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای داروی جان خستگانت در لب
گردون ز تو سرگشته و خورشید به تب
روز از رخ تو چو شعله ای وام کند
تا حشر شود دریده پیراهن شب

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر ما رقم خطا پرستی همه هست
ناکامی عشق و تنگدستی همه هست
با این همه در میانه مقصود تویی
جای گله نیست چون تو هستی همه هست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تن دردادم به درد عاشق فکنت
دل بنهادم بفرقت دل شکنت
یا دور فلک باز رهاند ز خودم
یا آه سحر باز رساند به منت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر عرض تو گر عارضه یی چیر شدست
صحت برسد کنون که بس دیر شدست
تو جان جهانی و جهان زنده به تو
آخر نه جهان ز جان خود سیر شدست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا عاقله ما دل دیوانه ماست
یک درد نشان ده که نه هم خانه ماست
هر درد که ساغر جهان حصه کند
چون درنگری نصیب پیمانه ماست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گردون بلندقدر همتای تو نیست
دریای گزاف بخش همپای تو نیست
چندانکه نگه کنیم این جای تو نیست
پیراهن ملک جز به بالای تو نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
پیراهن دل محنت و اندوه بس است
غم های بسی گرانتر از کوه بس است
دل تاب یک اندوه تو دارد لیکن
اندوه در آن است که اندوه بس است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون دایره ی لب تو  در هم پیوست
بنگر که چه تنگ عرصه یی داشت به دست
کان نقطه ی عنبرین  که نه نیست نه هست
در دایره جا نیافت در گوشه نشست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر چند ز تو به ما رسد فریاد است
در توست که ملک چشم و جان آباد است
بادی که به قهر تو وزد  طوفان است
طوفان که عنایت تو باشد باد است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا شربت عاشقی چشیدم ز غمت
هر بد که گمان بری کشیدم ز غمت
قصه چه کنم به جان رسیدم ز غمت
آن به که نگویم آنچه دیدم ز غمت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در نامه ی تو  قلم چو گردن بفراشت
گفتم بنویسمت سرشکم نگذاشت
حال دل مشتاق نه آن صورت داشت
کان را به سر قلم  توانست نگاشت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در رهگذر باد چراغی که توراست
ترسم که بمیرد از فراغی که توراست
بوی جگر سوخته عالم بگرفت
گر نشنیدی زهی دماغی که توراست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تقدیر هر آنچه کردنی بود بکرد
خواهی به طرب نشین و خواهی که به درد
دیگر نشود حکمت دارنده فرد
ما را غم بیهوده چرا باید خورد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یکدل چه کند هزار جانبازی کرد
خون گشت ز درد تو و دمسازی کرد
بسیار بکوشید نهان داشت غمت
بوی جگر سوخته غمازی کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل دوش دم از هوای دلبر می زد
هرجا که رسید حلقه بر در می زد
همچون مگس از حسرت آن تنگ شکر
فریاد کنان دو دست بر سر می زد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چندانکه مجال وهم انسان باشد
بر بنده سخن گذاری آسان باشد
با این همه چون به بارگاه تو رسد
ران ملخ و خوان سلیمان باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دردا که ز عمر مایه ی سود نماند
یک دوست کزو دلی بیاسود نماند
چون کیسه ی ایام بجستم در او
یا نقد وفا نبود یا بود نماند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تقدیر هر آنچه کردنی بود بکرد
خواهی به طرب باش از او خواه به درد
دیگر نگشود چشم داننده خرد
بیهوده چرا غم جهان باید خورد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
حاشا که ز دل مهر تو آسان برود
وان عشق گران خریده ارزان برود
ای از بر من نرفته مهر تو مرا
با شیر فرو شده ست با جان برود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خاک قدم تو آب خورشید برد
باد سخطت کلاه جمشید برد
هر دست که چوگان قبول تو گرفت
از کل وجود  گوی امید برد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
این بس که ز چشم من گهر خواهد چید
آن کز قدمت نثار برخواهد چید
یک خنده ز دست لب شیرین روزی
تا حشر هنوز جان شکر خواهد چید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دست تو کزو گنج گهر می زاید
بحری است که یک دم از سخا ناساید
وز باد سماع اگر بجنبد شاید
کز جنبش باد بحر در موج آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در بند تو بی وفا ست دل  چه توان کرد 
بر روی تو مبتلا ست دل  چه توان کرد 
اقبال دو کون عرض کردیم بر او
جز محنت دل نخواست دل  چه توان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
صد پاره وجود را فرو بیخته اند
تا مثل تو صورتی برانگیخته اند
سبحان الله ز فرق سر تا پایت
در قالب آرزوی من ریخته اند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
امشب منم و وصال آن سرو بلند
می را ز لبش چاشنی  یی داده به قند
ای شب اگرت هزار کار است مرو
وی صبح گرت هزار شادی است مخند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ایزد دلکی مهر فزایت بدهاد
به زین نظری باین گدایت بدهاد
خوبی و خوشی و دلفریبی و جمال
داری همه  جز وفا  خدایت بدهاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن سرو خرامان به چمن بازرسید
و آن جان سفر کرده به تن بازرسید
ضایع نشد این آه شب و گریه روز
دولت نظری کرد و بمن بازرسید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ما را خط تو داد وفاداری داد
سودای سر زلف تو بیداری داد
و آن خواب بماند نیز گرد لب او
در هجر تو دوشم خط بیزاری داد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر شاخ شکر  لعل تو درها پرورد
بر چهره ی من مهر تو زر ها پرورد
عمان عقیق موج  یعنی چشمم
از بهر نثار تو  گهر ها پرورد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر من چو فراق آن بهشتی گذرد
روزم به فغان شبم به زشتی گذرد
دور از تو چنان اشک ز چشمم خیزد
کز تارکم آسمان به کشتی گذرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون بی رخ دلبر است ایام بهار
عیشم به چه دل باید و شادی به چه کار
در باغ بجای سبزه گو خار برآ
از ابر بجای قطره گو سنگ ببار

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
امروز میی در کف و یاری در پیش
دستی بزن از حدیث فردا مندیش
وآن روز که چشم تر کنی ای درویش
در رحمت او نگر نه در کرده خویش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
روزم همه چون شب آمد از درد فراق
لفظم همه یارب آمد از درد فراق
و آن جان که لبالب آمد از درد فراق
دریاب که بر لب آمد از درد فراق

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر شب ز دل و چشم خود ای شمع چگل
چون شمع کنم در آب و آتش منزل
در آرزوی روی تو ای مهر گسل
دل را سر جان نماند و جان را منزل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در خواب شبی هم نفس یار شدم
با وی نفسی محرم اسرار شدم
رویی که بدان روی نهادم به طرب
بر روی زمین بود چو بیدار شدم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آنم که برد رشک بر امروز دی ام
جانم خردم دلم ندانم که چی ام
چون پرسیدی با تو بگویم که کی ام
سلطان سخن اثیر اخسیکتی ام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا دست به چشم شوخ و تنگش داریم
کفری سر زلف مشک رنگش داریم
ماییم دلی و نیم جانی ز غمش
و آن نیز برای صلح و جنگش داریم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جوینده آن خاطر عاطر ماییم
دیوانه ی آن دو چشم ساحر ماییم
در خاطر ما همه تویی لیک تو را
چیزی که نمی رسد به خاطر ماییم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل بر تو بدل نمی گزیند چه کنم
جز با غم تو نمی نشیند چه کنم
وین دیده که امروز تو را می بیند
فردا که مبادا که نبیند چه کنم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
غمگین دلکی ز راه دور آوردم
او می نامد منش به زور آوردم
آنجاش ز دست کافری بربودم
وین جاش به پای خود به گور آوردم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بنشین و ز دل هوای خوبان بنشان
کاین قوم ز مردمی ندارند نشان
یاری که در او وفا نبینی مطلب
شاخی که در او میوه نباشد منشان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عشق تو کزو چاک زدم پیراهن
بگرفت مرا چو پیرهن پیرامن
تا سر ز گریبانش برآوردم من
من باز ندانم ز گریبان دامن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من بودم و دوش یار سیمین تن من
جمعی ز نشاط و عیش پیرامن من
آنها همه صبحدم پراکنده شدند
جز خون جگر که ماند در دامن من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سودای میان تهی ز دل بیرون کن
از ناز بکاه و بر نیاز افزون کن
استاد تو عشق است چو آنجا برسی
او خود بزبان حال گوید چون کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
حسن نباید که بود بیش از این
عشق نباید که بود پیش بین
آن لب و خط بین تو که گویی فتاد
رهگذر مورچه بر انگبین

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
چشمم که همیشه جوی خون آید از او
همواره مرا بخت نگون آید از او
زان ترس بگریم که خیال رخ تو
با اشک مبادا که برون آید از او

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل بسته اوست چون جدا مانده از او
جان زنده بماناد که وامانده از او
دل ماند مرا از او غلط می گویم
آن دل بنمانده ست که جا مانده از او

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
لطفی است ز لعل دلستان آخر تو
یا طاق بقای بر زبان آخر تو
گر نیست تمیزی که ببینی ما را
روزی به غلط بگوی کان آخر تو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا از بر من برفتی ای بینایی
ز اندیشه هجر تو شدم شیدایی
تا تو بسلامت ای صنم باز آیی
ما و غم و کنج خانه و تنهایی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر دل ندهی از تو شکایت کنمی
دانم که شکایت به چه غایت کنمی
گر پرده دری نباشد اندر حق تو
زآنها که تو کرده ای حکایت کنمی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر با من دردخواره داری سر می
قارون شوی امشب چو من از گوهر می
دل یک تنه و لشکر غم بیعدد است
لابد مددی بیابد از ساغر می

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نی گفت که پای در گلم بود بسی
با آنکه بریدند سرم در هوسی
نی دم که از آن بخود دمم زعشق کسی
معذورم دار اگر بنالم نفسی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای خالق ذوالجلال وای بار خدای
بیشم مدوان در بدر و جای بجای
یا خانه امید مرا در دربند
یا قفل مهمات مرا در بگشای

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گه طعمه  مور اژدهایی سازی
گه از پر پشه ای همایی سازی
در هم شکنی کاسه صد کسرا را
تا دسته کوزه گدایی سازی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شبها ز تو من دور و تو یار دگری
من در غم تو تو غمگسار دگری
سودای تو تا به روز هم خوابه ی من
تو خفته به ناز در کنار دگری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از جان که نداشت هیچ سودم تو بهی
در دل که فرو گذاشت زودم تو بهی
از دیده که نقش تو نمودم تو بهی
دیدم همه را و آزمودم تو بهی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
با صحبت جان بوصل جانان نرسی
بر مور نشسته بر سلیمان نرسی
این قصه بپایان نرسد از محنت
تا پیشتر از قصه بپایان نرسی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای خاک چو کان دل توانگر داری
تا در شکم آن عزیز گوهر داری
ترسم که بحشر هم ز دستش ندهی
گر هیچ ندانی که چه در بر داری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چو از سوگ من باز گردند قومی
نهاده به خاک اندر اخسیکتی را
بیامرز یارب مر آن را که گوید
بیامرز یارب مر اخسیکتی را

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
در امثال عجم گویند خسرو هم نکو داند
که روز اول و آخر نکو دارند مهمان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در انتظار عراقی لطایف خوش تو
بسا لطایف رازی که داد غصه مرا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از کف ترکی چو ماه باده خور و باده خواه
چشمه لب بی گیاه گوشه خور بی حجاب
جان بستاند ز دل جزع وی اندر جفا
دل برباید ز جان لعل وی اندر عتاب

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
شادم به غم تو گرچه شادی
در مذهب عاشقان حرام است

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
گرچه سوگند آن خوری کاکنون نکوتر دارمت
من نیم ز آن ها بحمدالله که باور دارمت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
توحید چو آفتاب عریان شدنست
وز شبپره طبعان نه هراسان شدنست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
فصل بهار وصل بتان اصل خرمی است
هرکس که زین دو شاد نباشد نه آدمی است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
با دوستان وجود کنی آنچه می کنند
ور بوستان به تو بت نو در بهار داد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جز کف رادت به یک قرابه تلخ
مشکل او را کسی جواب نداد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
به دانه ایست خالت افتاده در زنخدان
باید که گوش داری ز آسیب روزگارش

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
از زلف تو صد هزار منزل
تا روی تو وسمه خطرناک

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
یاد لب تو در شب تاریک میکنم
اندیشه بین که باز چه باریک میکنم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ز نان و آب که اصل حیات آدمی اند
ملال گیرد چون بگذرد ز اندازه

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
کس چه داند که میانی و دهانی داری
گر نبندی کمر ای دلبر و لب نگشایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای صورت تو آیت زیبایی و خوشی
وی قامت تو غایت رعنایی و کشی
صورت نیافت عقل تو عقل مصوری
گر نقش جان ندید تو جان منقشی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
طنز کنی هر زمان که از تو چه دارم
آه از آن شوخ دیدگان که تو داری

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
سوزی است مرا در دل اما نه چنان سوزی
سوزی که وجود من بر باد دهد روزی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
زهی ز روی زمین برگزیده شاه ترا
بر آسمان شرف داده پایگاه ترا
امیر عادل تغری تغان دریا دل
که جان سپارد از دل همه سپاه ترا
خدای داند و بس تا چگونه می زیبد
جلال و دولت و اقبال عز و جاه ترا
بسا مصاف که راه ظفر در او گم بود
ستاره وار خدنگت نموده راه ترا
سزد که تیغ تو آب و گیاه را ماند
کزو همیشه هم آب است و هم گیاه ترا
در آن زمان که قبای سیاه پوشیدی
یکی به گوی چه ماند دو هفته ماه ترا
بسان مردم چشمی عزیز در دولت
از آن به آید مر جامه سیاه ترا
عدو ز آینه دل که سخت پر زنگ است
کنون نماید هر دم هزار آه ترا
از آن که مرتبه تو چو دید عقلش گفت
بود به نور جبین خیرها پگاه ترا
زبان تیغ تو آن صبح صادق دگر است
به گاه دعوی تو بس بود گواه ترا
چه حاجت است بتیه خیال خویش مرا
که چون ستاره طبع است انتباه ترا
چو بنگری همه را نیک خواه دولت تست
که دولت ابدی باد نیک خواه ترا
کلاه دولت بادا همیشه برسر تو
که تاج شاه جهان را سزد کلاه ترا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چو عزم کردم سوی سفر برأی صواب
بریده گشت امیدم ز صحبت احباب
بدان امید که بهتر شود مگر کارم
به من رسید هزاران هزار رنج و عذاب
گهی چو مور بکوشیدم از پی اخوان
گهی چو مار بپیچیدم از غم اصحاب
دراین تفکر بودم که آن بت سرکش
بر من آمد بی التماس من بشتاب
همی فروخت رخش چون بر آسمان مریخ
همی طپید دلم چون بر آینه سیماب
گهی فکندی مشک از دو سنبل پر چین
گهی فشاندی در از دو نرگس سیراب
ز روی شرم به من گفت آخر ای بد عهد
مکن چنین و دلم را به وصل اندریاب
مگر به خواب دری زان همی نمیدانی
که بیش اگر چه بکوشی نبینیم در خواب
چه کرده ام که چنین بر گرفتی از من دل
چه شد که خانه مهرم همی کنی تو خراب
مگر که عهد مرا پاک داده ای بر باد
مگر که نام مرا نقش کرده ای بر آب
جواب دادم و گفتم که ای دو دیده من
نکو شنو سخنم زانکه ناطق است جواب
اگر چه هست خطا رفتن من از پیشت
شدن به پیش خداوند خویش هست صواب
اگر چه رفت خطایی ز عفو شادم کن
چرا که هستم منقاد شاه عرش جناب
جهان جود و کرم نجم دین و کافی ملک
که دین و ملک ازو ثابت است در هر باب
نصیر ملت و دین ناصر حسین کز او
همی بزرگ شود نام کنیت و القاب
سپهر قدری دریا دلی که با قدرش
سپهر و دریا باشد کم از دخان و حباب
پدید باشد اسرار غیب بر طبعش
چنانکه شکل نجوم فلک در اصطرلاب
بسالها نرسد در همای همت او
اگر چه چرخ فلک پر بر آورد چو عقاب
حساب علم نداند ز علم عالم و بس
اگر چه داند از هر علوم و علم حساب
بزرگوارا دانی که پیش طبع و کفت
نیند هر دو به جز زفت و دون به حار و سحاب
موافق تو چو باغ است و لطف تو چو بهار
مخالف تو چو دیو است و عزم تو چو شهاب
ز رشک روی تو هر شب نهان شود خورشید
ز شرم روی تو از وی عرق چکد چو گلاب
حقیر باشد در چشم همتت بی شک
گرت ز چرخ بود خیمه وز شهاب طناب
که در زمانه تویی باز گونه محراب
ز بهر آن شده محراب سایلان در تاب
همیشه تا که نباشد صواب همچو خطا
هماره تا که نباشد نبات همچو سراب

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -