cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
طره ناز را دو تا کرد که کرد یار کرد
دل به دو عالم آشنا کرد که کرد یار کرد
قهر به لطف آشتی داد که داد یار داد
عجز به ناز آشنا کرد که کرد یار کرد
مهر به ما وفا به ما داشت که داشت یار داشت
جور به ما جفا به ما کرد که کرد یار کرد
خیل کرشمه از قفا غارت شاه و بی نوا
جان دو عالمش فدا کرد که کرد یار کرد
برق به خرمن آشنا ابر به گلشن آشنا
اشک به دامن آشنا کرد که کرد یار کرد
کعبه و دیر و میکده ساخت که ساخت یار ساخت
کافر و رند و پارسا کرد که کرد یار کرد
در دل شیخ و برهمن هست که هست یار هست
جلوه به خویش و آشنا کرد که کرد یار کرد
نایی نای عاشقان بود که بود یار بود
ساز مرا به این نوا کرد که کرد یار کرد
از نگهی که سر زد از گوشه چشم پر فنش
طی هزار مدعا کرد که کرد یار کرد
رندی و عشق و میکشی در گل ما سرشته است
دیر مغان دل بنا کرد که کرد یار کرد
جلوه ناز قامتی کرد چنین قیامتی
این همه فتنه را به پا کرد که کرد یار کرد
خلعت عشق بر قدم دوخت که دوخت یار دوخت
خرقه زهد را قبا کرد که کرد یار کرد
عقل و شکیب و دین و دل برد که برد یار برد
جان ز طلسم تن رها کرد که کرد یار کرد
دل به کمند صد بلا بست که بست یار بست
ناخن غم گره گشا کرد که کرد یار کرد
باده عشق در گلم ریخت که ریخت یار ریخت
جام جهان نما مرا کرد که کرد یار کرد
نرد وفا به عاشقان باخت که باخت یار باخت
دین وصال را ادا کرد که کرد یار کرد
رفت حزین محو را هر چه ز دیده یار رفت
زار و فگار و مبتلا کرد که کرد یار کرد

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
بلبل به گلستان سخن از روی تو می کرد
در جیب سمن باد صبا بوی تو می کرد
ازکاوش ایام خبردار نبودیم
هرجور که می کرد به ما خوی تو می کرد
می بود به بازار تو گر یوسف مصری
نقد دو جهان را به ترازوی تو می کرد
غیر از تو مرا شکوه ز دست دگری نیست
هرکس ستمی کرد به بازوی تو می کرد
کوکو زدنش بی طلب گمشده ای نیست
قمری هوس قامت دلجوی تو می کرد
گر عیسی سجاده نشین روی تو می دید
محراب دعا را خم ابروی تو می کرد
فریاد حزین  از دم گرمت که خروشی
ناقوس صنم خانه به یاهوی تو می کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چند پرسی نگهش با دل افگار چه کرد
برق بی باک عیان است که با خار چه کرد
در بساطم اثری از دل و دین نیست به جا
به من ساده دل آن طره طرار چه کرد
گر بگویم دل سنگین صدف گردد آب
که به روشن گهران چرخ جفاکار چه کرد
جلوه در خانه آیینه به خود ننمایی
گر بدانی که به دل حسرت دیدار چه کرد
گر بگویم رگ خوابت بگدازد چون شمع
که شب هجر تو با دیده بیدار چه کرد
زآنچه جز مذهب عشق است بپردازی دل
گر بدانی که به من سبحه و زنار چه کرد
کرد داغم نگه زاهد خاموش حزین
چه بگویم به من این صورت دیوار چه کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دلم از زمزمه عشق پریشان می کرد
مرغ بی بال و پری یاد گلستان می کرد
گرچه می داد لب تلخ عتابش زهرم
دل تسلی به شکرخنده پنهان می کرد
رخنه دام به رویم در فیضی می بود
گر شکارافکن من یاد اسیران می کرد
کرده بود از سر نو مصر وفا را معمور
ماه کنعان من ار یاد عزیزان می کرد
در غبار خط مشکین لب لعل تو همان
خون حسرت به دل چشمه حیوان می کرد
دل همین داند و من چشم تو هم آگه نیست
که چه ها کاوش مژگان تو با جان می کرد
شورش عشق و جنون فیض رسان بود حزین
سینه چاک مرا گل به گریبان می کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از وصل دل بی سر و پا را که خبر کرد
در خلوت خورشید سها را که خبر کرد
من بودم و او فارغ از اندیشه غیری
اینجا ادب ناصیه سا را که خبر کرد
شاد است به جان دادنم از محنت هجران
از حال من آن شوخ بلا را که خبر کرد
شوری عجب افکنده به دلهای پریشان
در پرده زلف تو صبا را که خبر کرد
کس نیست حزین  پرسد از احوال غریبان
در ماتم ما مهر و وفا را که خبر کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بار غم عشق تو مرا پشت دوتا کرد
در شهر چو ماه نوم انگشت نما کرد
مسکین چه کند طاقت دیدارش اگر نیست
زبن جرم به عاشق نتوان منع جفا کرد
نفرین دگر در خور این جور ندارم
عاشق نشود هر که مرا از تو جدا کرد
بوی گل و سنبل خردآشوب نبوده ست
این غالیه را بوی تو در جیب صبا کرد
یک نکته بود گوشزد مخلص و منکر
در دیر و حرم عشق به یک صوت صلا کرد
چون صبح مصفا دلم از ناله شبهاست
صیقل گری آه من آیینه جلا کرد
ای گل بشنو راز نی کلک حزین را
این بلبل مستی ست کزین شاخ نوا کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
کف چون تهی ست جوهر انسان چه می کند
خاتم چو نیست دست سلیمان چه می کند
آتش زدی ز جلوه به خاشاک هستیم
این برق را ببین به نیستان چه می کند
از پرده حجاب برآ آفتاب من
این دور باش حسن نگهبان چه می کند
بیهوده است بر سر کویت فغان ما
گلبانگ بلبلان به گلستان چه می کند
زاهد چه فیض می برد از شعر من حزین 
با این سفال صحبت ریحان چه می کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سر زلفی به عالم دام کردند
دل رم خوردگان را رام کردند
چه جانها سوختند از داغ حسرت
که تیغ غمزه خون آشام کردند
دلم را داد ساقی باده عشق
دربن بزم آتشم در جام کردند
سحر خیزان صفای صبح محشر
از آن چاک گریبان وام کردند
کجا پیش که یارب می توان گفت
که خود کامان مرا ناکام کردند
دلم را گلرخان کشور پناهان
خرابات محبت نام کردند
حزین یک رشحه از فیض عراقی ست
نخستین باده کاندر جام کردند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اشکم نمک به دامن ناسور می کند
دربا ز رشک حوصله ام شور می کند
بیداد ناوک مژه زهراب دادهای
هرجا دلی ست خانه زنبور می کند
ما را تن ضعیف چه باشد که کوه را
غم ناتوان تر از کمر مور می کند
نبود حریف رطل گران عقل شیشه دل
بی جا ستیزه با می پر زور می کند
پیداست در میانه که سود و زیان کیست
خفاش اگر چه عربده با نور می کند
تا همسری به دل نکند هر سبک سری
حسن امتحان حوصله طور می کند
پاس ادب بدار که طبع غیور عشق
بازی به خون ناحق منصور می کند
در زیر پای همت ما پایمال بود
چرخ دنی به ماتم ما سور می کند
دارد گدای میکده ما شکوه جم
ساغر ز کاسه سر فغفور می کند
سیرم ز جان که بی نمکی های روزگار
آب حیات را به لبم شور می کند
منت پذیر عشقم اگر هجر و گر وصال
یادت تسلی دل مهجور می کند
مژگان به دور او نبود چون سیاه مست
چشم تو باده در رک مخمور می کند
بیند سواد کلک تو رضوان اگر حزین
هر نقطه خال کنج لب حور می کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آنها که خاک راه تو را توتیا کنند
بی پرده گر به دیده درآیی چه ها کنند
می بینم از تطاول سیمین تنان شهر
پیراهن صبوری ما را قبا کنند
گردی نمی شود ز نمکدان عشق کم
بر خوان او اگر دو جهان را صلا کنند
رازی که پیر میکده با خلوتی نگفت
می ترسمش به میکده ها برملا کنند
خاک سیه به کاسه کند نافه را ز رشک
خونی که در دل از نگه آشنا کنند
در کیش ما چو سجده کافر قبول نیست
شکری که منکران محبت ادا کنند
دردی که در دل است ز خلق جهان مرا
باشد مگر به گوشه عزلت دوا کنند
آنها که باختند به عشق تو نقد جان
یک جلوه تو را دو جهان رونما کنند
جز حرف آشنای لب لعل یار نیست
درسی که کودکان محبت هجا کنند
وقت است بشکنیم دکان شیخ شهر را
بت قبله گان به ما همگی اقتدا کنند
آنها که می پرد دلشان در هوای تو
جان را نثار مقدم باد صبا کنند
شکر صریر خامه جان پرورت حزین
آیا بود که پرده شناسان ادا کنند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
لبت به پیرهن تنگ غنچه خار کند
عبیر خط تو خون در دل بهار کند
خراب نرگس شوخت شدم که از نگهی
سراسر دو جهان را کرشمه زار کند
رود چو موج ز دستش عنان خودداری
خرام ناز تو آن را که بی قرار کند
گسست در خم زلفت کمند تدبیرم
تو را به من کشش دل مگر دچار کند
گیاه خشک بهار و خزان چه می داند
دگر چه با من افسرده روزگار کند
هنوز کوتهی دست آرزو باقیست
ز خون کشته من تیغش ار نگار کند
ز خار خار گلی آشیان من قفس است
زمانه با دل تنگم دگر چکار کند
خوش آن خزان زده بلبل که در فراق چمن
ز چاک سینه خود گشت لاله زار کند
سپهر با همه سامان ترکتاز حزین
حذر ز ناوک آن طفل نی سوار کند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
میگساران چو هوای گل و شمشاد کنید
لختی از خون جگر خوردن ما یاد کنید
خوش قدان خسرو وقت اید به اقبال بلند
ملک دل زآن شما شد ستم آباد کنید
به وفا خاطر عشاق توان داشت نگاه
به جفا گر نتوانید دلی شاد کنید
من تنک ظرف ستم نیستم و غمزه بخیل
سینه ام را هدف ناوک بیداد کنید
عندلیبان چمن سیر از آن باغ و بهار
به نسیمی من دلسوخته را یاد کنید
سر چه باشد که دل و جان بفشانید به ذوق
هر چه دارید نثار ره صیاد کنید
می زند جوش حزین از دل آزرده سخن
شیشه بر خاره زدم صید پریزاد کنید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شامی که مست صبح امیدش نمی کنند
بخت سیاه ماست سفیدش نمی کنند
صیدی نمی کشند بتان در کمند عشق
تا سایه پرور گل و بیدش نمی کنند
معجز نگر که کشته شمشیر عشق را
صد غمزه می زنند و شهیدش نمی کنند
نازم به رسم دیر که دربند غیر را
صد خرقه گر دریده مریدش نمی کنند
هر بسته دل که سینه به برق فنا نداد
حاصل نصیب کشت امیدش نمی کنند
غمگین نمی رود کسی از خاک میکده
تا هم پیاله مه عیدش نمی کنند
شرح غم من است حزین در حریم دوست
افسانه ای که گفت و شنیدش نمی کنند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
لب لعلت به پیامی دل ما شاد نکرد
کلک مشکین تو از غمزدگان یاد نکرد
می کند آنچه جگرکاو نگاه تو به دل
به رگ جان کسی نشتر فولاد نکرد
سرو ناز تو که عمر ابدی سایه اوست
یک ره از لطف خرابی چو من آباد نکرد
کافر بتکده جز مهر رخت قبله نداشت
صوفی صومعه جز ذکر تو اوراد نکرد
کاوش ناخن غم با جگرم کرد حزین
آنچه در کوهکنی تیشه فرهاد نکرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شیرین لبان چو بزم می لاله گون کنند
خون مرا به جرعه برای شگون کنند
بیرون خرام در صف نازک نهالها
کز شرم جلوه تو علمها نگون کنند
بشتاب کآهوان حرم از هجوم رشک
نزدیک شد که بر سر تیغ تو خون کنند
جوش بهار خط تو آفاق را گرفت
شیدا دلان چگونه علاج جنون کنند
روز مصاف عرض کرم سرگذشتگان
الماس سوده در کف داغ درون کنند
آزادگان به شوق سر آرند در کمند
زندانیان چو سلسله ها ارغنون کنند
شبها به شوق دولت وصل تو عاشقان
کان نمک به دیده بخت زبون کنند
همچون حزین خسته هزارت اسیر هست
ظالم بگو که در غم عشق تو چون کنند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ساقی بگو چکیده دل در سبو کنند
تا صاف مشربان به خرابات رو کنند
رو از هوس بتاب که مردان راه عشق
محراب طاعت از دل بی آرزو کنند
در کارگاه عشق حریفان سینه چاک
از تار ماهتاب کتان را رفو کنند
دفع خمار نرگس خوبان نمی شود
خون مرا چو باده اگر در سبو کنند
سازند مشکبو دهن زخم را حزین
حسرت کشان اگر گل داغ تو بو کنند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کاش خضری به من بادیه پیما برسد
که سراغ حرمم تا در ترسا برسد
دل و دین را چه کنم عرضه به جولانگه تو
مشکل این جنس فرومایه به یغما برسد
ناله تا کی شکند در جگر خویش سپند
آتشی کاش به فریاد دل ما برسد
از تو نومید نیم تا تپش دل باقیست
عاقبت سیل سفرکرده به دربا برسد
دوستان در صف هنگامه ی مرگم جمعند
کاش آن دشمن جان هم به تماشا برسد
تلخ کامم لب شیرین شکرخا بگشا
که به دادم دم جان بخش مسیحا برسد
دیده محروم ز خونابه دل نیست حزین
باده از خم به دل آسایی مینا برسد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نبود عجب که دیده به دیدار می رسد
فیض چمن به رخنه دیوار می رسد
گردد قبول عذر گریبان پاره ام
دستم اگر به دامن دلدار می رسد
عیبم مکن که حوصله سوز است مستیم
پیمانه نگاه تو سرشار می رسد
آزادگی گزین که ازین دشت پرفریب
گر می رسد به جای سبکبار می رسد
دلتنگی از فغان من ای غنچه لب چرا
یک ناله هم به مرغ گرفتار می رسد
دارد امیدوار مرا بخت سبز خویش
آخر به وصل آینه زنگار می رسد
هرگز ندیده است ز دشمن کسی حزین
آن ها که بر من از ستم یار می رسد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به کف شاخ ز گل جام رسید
شاهد باغ می آشام رسید
خاک را خلعت خضرا دادند
غنچه را حله گلفام رسید
ابر با چتر فریدون آمد
لاله را از کف جم جام رسید
رعد هم کوس ز کاووس گرفت
برق با خنجر بهرام رسید
کج نهاد افسر داراب سخن
زلف سنبل به سرانجام رسید
موکب گل به صد آیین آمد
سرو هم با علم سام رسید
موج را درع نریمان دادند
سیل با دبدبه عام رسید
ارغوان آتش زردشت افروخت
شحنه بوالهوس خام رسید
باغبان تخت سلیمان آراست
خسرو گل به صد اکرام رسید
قسمت فیض بهاران می کرد
یک شکر خواب به بادام رسید
زهدا را خشکی اعصاب فشرد
توبه را علت سرسام رسید
نوبت بلبل رامشگر شد
دل بی تاب به آرام رسید
به دل شاد کشیدیم حزین
هر چه از ساقی ایام رسید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
خفته بودم به سرم دولت بیدار رسید
لله الحمد مرا دیده به دیدار رسید
بگریز ای خرد خام که عشق آمد مست
برو ای عربده جو حیدر کرار رسید
یار پنهانی ما چشم جهان روشن ساخت
ماه کنعانی ما بر سر بازار رسید
راز مستی بسرایم پس ازین با دف و چنگ
محتسب رقص کنان از در خمار رسید
نتوانم من بی تاب و توان شرح دهم
که چها بر دل از آن نرگس بیمار رسید
سر زد از طرف رخ یار بهار خط سبز
می بیارید که دور گل و گلزار رسید
کند از وسوسه عقل فراموش حزین
هر که را ساغری از ساقی ابرار رسید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کار رسوایی ما حیف به پایان نرسید
نارسا طالع چاکی که به دامان نرسید
دل بر آن شبنم لب تشنه مرا می سوزد
که به سرچشمه خورشید درخشان نرسید
تا به پای علم دار نیاوردش عشق
سر شوریده منصور به سامان نرسید
شمع بالین من خسته شد آن گاه رخش
کز ضعیفی نگهم تا سر مژگان نرسید
چشم دارم که رسد گریه مستانه به داد
گر به سرمنزل ما سیل بهاران نرسید
دیده دیری ست که در راه غبار در توست
نکهت مصر سفر کرد و به کنعان نرسید
من گرفتم به قفس تن زنم از دوری گل
چون ننالم که فغانم به گلستان نرسید
نگه عجز عجب قوت تقریری داشت
این ستم شد که به آن چشم سخندان نرسید
نفس صبح قیامت علم افراشت حزین
شب افسانه ما خوش که به پایان نرسید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بود آیا که ره مهر و وفا بگشایند
در فیضی به دل از مصر لقا بگشایند
ای خوش آن وقت که در دامن شب های دراز
شب نشینان گره از زلف دوتا بگشایند
دیدن حسن دل افروز تو را دیده کم است
دل به روی تو جدا دیده جدا بگشایند
صرف شیرازه اوراق پر و بال شود
گر اسیران تو را بند ز پا بگشایند
کفر و دین را ز میان نقش دویی برخیزد
گر نقاب از رخ آن ماه لقا بگشایند
لب گشا خود به ثنا ور نه سخن پردازان
نتوانند زبان را به سزا بگشایند
راز مستان تو از پرده نیفتد بیرون
لب چو پیمانه پر کی به صدا بگشایند
حلقه بیهوده مزن بر در دل ای خودبین
در دل را مگر از بهر خدا بگشایند
رهروان گر سخن از دوری این راه کنند
جوی خون از جگر آبله ها بگشایند
می کساد آمده محراب نشینان ترسم
در دکانچه تزویر و ریا بگشایند
توتیا شد به ره خوش نگهان پیکر ما
بود آیا نظر لطف و عطا بگشایند
کعبه در میکده از مغ بچگان گر طلبی
بر رخ دل در این دورنما بگشایند
سر رازی که بد از صومعه داران محجوب
در ته میکده مستان به ملا بگشایند
فیض همت طلب از صحبت بی پا و سران
غنچه خسبان گره از کار صبا بگشایند
هرکجا ساز کنی زمزمه عشق حزین
همه نازک بدنان بند قبا بگشایند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
پای بستند و ره سعی نشانم دادند
دست و بازو بشکستند و کمانم دادند
جان سختم حذر از دوزخ جاوید نداشت
خانه در کوچه آسوده دلانم دادند
العطش زاست درین وادی تفسیده دلم
جگری گرمتر از ریگ روانم دادند
بر رخ خرقه کشان هم در رحمت باز است
بار در انجمن باده کشانم دادند
شمعها برده ام از صدق به خاک شهدا
تا دل و دیده خونابه چکانم دادند
اجر صبری که به حرمان گلستان کردم
چمن آرایی آن سرو روانم دادند
همت از ابر نمی گشت طلبکار حزین
رگ ابر قلم ژاله فشانم دادند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عذر این بنده پذیرای دل و هوشش باد
هر غباری ست ز آیینه فراموشش باد
دامن مرحمت دولت ساقیست فراخ
جرم من پردگی خلق خطاپوشش باد
یا رب آشفته مکن طرهاش از زاری دل
آه دوشینه من خواب فراموشش باد
از سر زلف دل خام طمع در تاب است
سر شوریده دلان محرم آغوشش باد
چشم دل پرده گشای گل مستورش شد
گوش جان نکته نیوش لب خاموشش باد
کشد از خونم اگر باده حلالش باشد
زند از شیره جان ساغر اگر نوشش باد
بلبل کلک حزین کز سخن آهنگان است
نغمه سنج سمن صبح بناگوشش باد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بیان روشنی چون شمع دارم خصم جان خود
من آتش نفس در زیر تیغم از زبان خود
شراب غم ندارد جلوه ای در تنگنای دل
خمارآلودم از کم ظرفی رطل گران خود
جنون تر دماغم ناز گلشن بر نمی تابد
بهاری در نظر دارم ز چشم خون فشان خود
تپیدنهای دل در راه شوقم مضطرب دارد
بیابان مرگم از بانگ درای کاروان خود
خیال دام می کردم شکنج زلف سنبل را
به دل فال اسیری می زدم در آشیان خود
مروت نیست کز زخم دلم پهلو کند خالی
چه منتها که از تیغ تو ننهادم به جان خود
چو شمع از ناب غیرت می گدازم مغزجان خود
همای من قناعت می کند با استخوان خود
حزین اسلام و کفر افتاد مدهوش از نوای دل
بنازم ناله ناقوسی لبیک خوان خود

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شور سودای تو در کودکی استادم بود
کوه و صحرا همه جا عرصه فریادم بود
سختی هجر نزد شیشه ناموس به سنگ
قاف تا قاف جهان بزم پریزادم بود
رم آهوی ختن پیش دلم زانو زد
سینه تا جلوه گه شوخی صیادم بود
ترک یادآوریش دفتر نسیانم داد
آه اگر عهد فراموشی او یادم بود
نعل وارون من از حلقه گیسوی کسی ست
که سری با شکن طره شمشادم بود
پیر شوریده سر صومعه قدس منم
یاد آن سلسله مو حلقه اورادم بود
چشم بیدادگری جرعه به خونم می زد
مژه در قبضه او خنجر فولادم بود
چاره عقده خاطر نتوانستی کرد
چون جرس در کف اگر پنجه فولادم بود
شب که این تازه غزل نقش حزین  می بستم
قلمی سوخته از خامه بهزادم بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من کشته زخمی که اجل را خجل آرد
جان بنده آن تیغ که چاکی به دل آرد
زلف تو شبیخون به بتان چگل آرد
سیلی که رسد از سر کوی تو دل آرد
بستیم ز خجلت ره قاصد که مبادا
پیغام وفایی ز تو پیمان گسل آرد
در محفلت از آتش دل غیرت شمعم
از بس که مرا ناله به لب متصل آرد
خالیست کنارم ز گل آن گریه کجا رفت
کز دیده آغشته به خون لخت دل آرد
آلوده حزین  از تن خاکی ست روانم
سیلی که به ویران فتدش راهگل آرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تن دیده اند از من و جانم ندیده اند
نامم شنیده اند و نشانم ندیده اند
آنها که آورند سبک در نظر مرا
بیچارگان به کوی مغانم ندیده اند
قومی که سرکشند ز نخوت بر آسمان
بر آستان میکده شانم ندیده اند
ز آوارگان دهر شمارندم ابلهان
در لامکان قدس مکانم ندیده اند
جمعی که شک به شان سلیمانیم کنند
زیر نگین زمین و زمانم ندیده اند
لب تشنگان بادیه شوق سلسبیل
آب حیات شعر روانم ندیده اند
تنها زنند لاف به میدان گفتگو
آنان که ذوالفقار زبانم ندیده اند
گر مانده اند در صف دعوی گران رکاب
چالاکیی ز دست و عنانم ندیده اند
پوشیده است دیده نادیدگان حزین
عنقای مغربم که نشانم ندیده اند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نگه رنگین تر از گل می کند رویی که او دارد
ز دل صد پرده نازک تر بود خویی که او دارد
سیه روز و دماغ آشفته و خاطرپریشانم
چنین می پرورد بخت مرا مویی که او دارد
رم وحشی نگاه او به وحشت داده آرامم
غبارم را به شور آورده آهویی که او دارد
جبین کعبه و دیر است بر خاک نیاز او
چه محراب است یارب طاق ابرویی که او دارد
ندارد گر نظر بر ما تغافل نیست کارافزا
نگه را می فریبد چشم جادویی که او دارد
نسیم پیرهن سر در گریبان دزدد از خجلت
به کنعان می فشاند آستین بویی که او دارد
حزین آشفته حالم آه از آن دامن فشانی ها
به طوفان می دهد خاک مرا کویی که او دارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خدا در ماتم آسودگی شادم نگه دارد
ز قید هر دو عالم عشق آزادم نگه دارد
ز تاثیر محبت در قفس چشم اینقدر دارم
که از درد فراموشی صیادم نگه دارد
به اندک التفاتی زآن تغافل پیشه دلشادم
اگر می افکند از دیده در یادم نگه دارد
غبار آشوب تعمیر است دست رفته از کارم
جنون پیر خرابات است آبادم نگه دارد
حزین آن کودک شوریده حالم این دبستان را
که با زنجیر هم نتواند استادم نگه دارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دل در شکن زلفت صبح طربی دارد
مهتاب بناگوشت فرخنده شبی دارد
در عربده می باشد چون ترک تقاضایی
مژگان تو پنداری از ما طلبی دارد
در میکده خاکم را پیمانه کنی یا رب
شاید دل حسرت کش لب را به لبی دارد
ای دل نشوی غافل از فیض بناگوشش
در پرده سواد خط صبح عجبی دارد
افسانه کند خوابش آشوب قیامت را
دل بیهده در کویش شور و شغبی دارد
بی رنج نشد حاصل نه کفر نه ایمانم
از بتکده تا کعبه هر جا ادبی دارد
بگشای حزین چشمی کان مهر جهان آرا
در محمل هر ذره لیلی نسبی دارد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
سرگرم فنا فکر دگر هیچ ندارد
شمع سحری برگ سفر هیچ ندارد
جز شورش آفاق به عالم خبری نیست
آسوده دل ما که خبر هیچ ندارد
بیهوده بود زیر فلک بال فشانی
این تنگ قفس روزن و در هیچ ندارد
بیرون نتوان کرد سر از جیب صلاحم
این خرقه به جز دامن تر هیچ ندارد
جایی که برآید ز کمین تیغ تغافل
جز داغ دل ریش سپر هیچ ندارد
یک ذره تهیدست نرفت از در قسمت
نالیدن از آن نیکه شکر هیچ ندارد
آنجا که نظرباز بود دیده دلها
یعقوب غم هجر پسر هیچ ندارد
آسوده گر از سنگ شد از اره جدا نیست
نخلی که درین باغ ثمر هیچ ندارد
تا هست دلم بی قفس و بند اسیر است
زندان وفا راه به در هیچ ندارد
آن لعل می آلود کبابی نمکین تر
در آتش ازین لخت جگر هیچ ندارد
ساقی به می ناب فکن کشتی ما را
این لجه پرشور خطر هیچ ندارد
آن کیسه که بر مهر و وفا دوخته بودم
غیر از زر داغ تو دگر هیچ ندارد
در معرکه عشق تو پا پس نگذارم
مشتاق شهادت غم سر هیچ ندارد
تا ساحل پیمانه رسیدیم و نشستیم
این آب تنک مایه گذر هیچ ندارد
محروم مهل چشم حزین نگران را
بی خاک رهت نور نظر هیچ ندارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چشمت چرا حریف شرابم نمی کند
اریک دو جرعه مست و خرابم نمی کند
آن ماهیم که از تف عشق تو سینه ام
دریای آتش است و کبابم نمی کند
آسوده فسانه شوریده مغزیم
غوغای حشر چاره خوابم نمی کند
مهرم که باد را به چراغم گذار نیست
چرخم که سیل فتنه خرابم نمی کند
غافل چراست این همه ساقی ز کار من
افشرده است و باده ی نابم نمی کند
محرومتر مباد کس از من به عاشقی
رنجیده آن نگاه و عتابم نمی کند
نه خار رهگذار و نه خاک قدم حزین
آن سرگران به هیچ حسابم نمی کند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
صباح وصل به بختم اثر چه خواهدکرد
به تیره روزی شامم سحر چه خواهد کرد
مرا که جام تغافل دهی به بزم وصال
فراق کامم ازین تلختر چه خواهد کرد
شراب مهر نجوشد تو را ز زاری ما
به کام خشک لبان چشم تر چه خواهدکرد
اسیر عشق نخواهد سر فراغت خویش
به مرغ بسمل ما بال و پر چه خواهد کرد
ز مرگ تفرقه نبود دل شکیبا را
به آرمیدگی ما سفر چه خواهد کرد
کسی به سرمه تقلید خیره چشم مباد
بصیرتی چو نباشد بصر چه خواهد کرد
ز سنگ حادثه دهر ایمنیم حزین
دل شکسته ما را دگر چه خواهد کرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مطرب ره مستی زد هشیار نباید شد
افسانه چو خوش باشد بیدار نباید شد
چون کوه تراشیدم بر فرق زنم تیشه
درکارگه صورت بیکار نباید شد
اندام درشتان را درکار بود سوهان
انگاره چو بد بینی هموار نباید شد
گر حق نتوانی شد یکباره مشو باطل
چون سبحه نگردیدی زنار نباید شد
بیکار خمش باشد از یاوه درا بهتر
کردار چو نتوانی گفتار نباید شد
از عجز و تن آسایی از دوش کسی باری
برداشت چو نتوانی خود بار نباید شد
سر مستی دولت را سخت است خمار آخر
زین ساغر مردافکن سرشار نباید شد
با آبله نگذارد یک عقده ی نگشوده
در راه وفا کمتر از خار نباید شد
از میکده تا کعبه از کعبه به میخانه
آسان نتوان رفتن دشوار نباید شد
موزون نیی و داری دعوای سخن سنجی
نا سخته عیاری تو معیار نباید شد
آسایش منزل را دنباله روی دارد
چون راه نمی دانی سالار نباید شد
ترسم به اجل میرد بی غمزه او زاهد
قربانگه عشق است این مردار نباید شد
چون مهر نیفزودی ای ناله مرنجانش
بی درد میان ما دیوار نباید شد
گل می شنود خندان نالیدن بلبل را
از زاری ما جانان بیزار نباید شد
می گویم و می گریم می گریم و می گویم
بی یار نباید شد بی یار نباید شد
از هجر چو می ترسی باید نشوی عاشق
از مرگ هراسانی بیمار نباید شد
از یاد حزین ندهی مصراع سنایی را
از یار به هر زخمی افگار نباید شد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -