cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
آهخته چه داری مدام تیغت
ای دوست بگو بر که کینه داری
ماند صنما غمزه و رخت را
تیغ تو به تیزی و آبداری
مریخ شوی چون سلیح پوشی
زهره شوی آنگه که می گساری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ فاعِلاتُنْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | - U - -
ای یار ماهروی طبیبی و حاذقی
در دست توست جان پدر جان هر کسی
فرمان تو روان شده بر هر کسی و باز
بر تو روان نبینم فرمان هر کسی
درمان ما بدانی کز توست درد من
آری طبیب داند درمان هر کسی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای منجم نگاه نجم جبین
راست حکم و درست تقدیری
گر ز شرمت هنوز بر ناید
آفتاب سپهر شبگیری
حکم تو راست آید از تو بتا
طالع از روی خویشتن گیری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای فال گیر کودک فالم ز روی تو
با روشنایی مه و با سعد مشتری
هستت ز نخ بلورین گوی و در آن بلور
پیدا خیال حسن لطیفی و دلبری
دارند صورت پری اندر بلور و تو
گوی بلور داری در صورت پری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دیبا بافی ای بت دیبا رخ
هر پیشه را به دو رخ برهانی
دیبا بافی از همه جنسی تو
چون روی خویش بافت نمی دانی
دیبای روم کس نخرد هرگز
گر نقش روی خویش بگردانی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مَفاعیلُنْ
بحر: مضارع مسدس اخرب مکفوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - -
ای آنکه به رخسار ارغوانی
نوشین لبی و شیرین زبانی
بازار تو همچون آسمانست
زیرا که تو چون ماه آسمانی
برجند دکان ها تو را و چون مه
زین برج بر آن برج تو روانی
فرمان نیکوان همه تو را باشد
زیرا که تو سالار نیکوانی
این را به لطافت همی فروشی
آن را به سیاست همی دوانی
گر طره ز بهر بها نداری
بر تخته سیمین چرا نشانی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ فاعِلاتُنْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | - U - -
نشکفت گر آراسته ای تو به ملاحت
شاهان همه آراسته باشند و تو شاهی
یک بوسه بخواهم ستدن من ز تو زیراک
رسم است ز شاهان ستدن شکر شاهی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خدایگانا رامش گزین و شادی بین
که مژده دادت از بخت ماه فروردین
همی چه گوید که ملک هفت اقلیم
به حکم و امر تو خواهد شدن ز چرخ برین
چنان نهاد ز قسمت خدای عزوجل
که تا به حشر تو باشی خدایگان زمین
خراج و ساو فرستد تو را به طوع و به طبع
گهیت مالک روم و گهیت مالک چین
ابوالملوک ملک ارسلان مسعودی
که نازد از تو همی تاج و تخت و ملک نگین
به باغ ملک همیشه نهال عدل نشان
ز شاخ عدل همیشه نبات دولت چین
به گوش جاه همیشه ندای بخت شنو
به چشم دولت همواره روی شادی بین

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بهشت است گیتی ز اردیبهشت
حلال آمد ای مه می اندر بهشت
به شادی نشین هین و می خواه می
که بی می نشستنت زشتست زشت
به راغ و به باغ و به کوه و به دشت
ز فر گرانمایه اردی بهشت
بخندید گلزار و بگریست ابر
بنالید مرغ و ببالید کشت
بسی کله یابی که رضوانش بافت
بسی حله بینی که حوراش رشت
تو گویی که ملک ملک ارسلان
گل و عنبر و مشک درهم سرشت
جهاندار شاهی که چرخ بلند
به ملکش یکی عهد محکم نبشت

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
زینت باغ ماه خرداد است
گر به باده گرایی از دادست
بت نو شاد گشت گلبن و باغ
گویی از حسن و زیب نو شادست
بلبلان را که خطبه خوان شده اند
منبر از شاخ سرو آزادست
با نشاط است و رامش و شادی
هر چه بنده ست و هر چه آزادست
ملک عالی و عدل ازو عالی
شاه شادست و خلق ازو شادست
شه ملک ارسلان بن مسعود
که ازو دین و دولت آبادست
جاه او ملک باد تا ملک است
کار او داد باد تا دادست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ماه تیرست ای نموده تیره از روی تو ماه
می درین مه لعل روشن گردد ای مه می بخواه
وقت نعمتهاست لیکن نعمتی چون می مدان
جان بدین گفته که من گفتم گواه آید گواه
دل به می تازه ست تازه جان همی شادست شاد
گر گناه من همی جویی همی دارم گناه
ور نبودی می عزیز اکنون که من گویم همی
کی عزیزش داشتی شاه جهان در بزمگاه
آنکه هستش نام شاه و شیر و هستش در جهان
خسته و بسته ازو جان و دل هر شیر و شاه
پایگاه و دستگاه دولتش کرد و گذاشت
چرخ را بی پایگاه و کوه را بی دستگاه
ملک او پاینده باد اندر جهان تا هست ملک
جاهش افزاینده باد اندر شرف تا هست جاه

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مرداد مهست سخت خرم
می نوش پیاپی و دمادم
از گردون طبع خاک پر تف
وز باران چشم ابر پر نم
بر دشت لباسهای رو نیست
بر کوه لباسهای میرم
بنشین و طرب فزای و می خواه
در دولت شهریار اعظم
سلطان ملک ارسلان مسعود
تاج سر خسروان عالم
ای تاج به تو شده مزین
وی تخت تو را شده مسلم
تو شاد نشین که دشمن تو
از هول تو جان داد در غم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
شهریور است و گیتی از عدل شهریار
شادست خیز و مایه شادی بر من آر
باده شناس مایه شادی و خرمی
بی باده هیچ جان نشد از مایه شادخوار
ای کامگار بر دل من خیز و باده ده
بر یاد دولت ملک و شاه کامگار
سلطان تاجدار ملک ارسلان که ملک
مانند او نبیند سلطان تاجدار
ای اختیار کرده سپهر از جهان تو را
هرگز ندید چشم جهان چون تو اختیار
شهریور است و گردون کافور بار شد
بستان ز دوست باده مشکین خوشگوار
در نوبهار ملک قدح گیر و باده نوش
کز ملک تو خزان جهان گشت نوبهار

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای مه مه مهر و مهر ماه است
بی باده نشستن از گناه است
روز و رخ دوستان سپید است
روی و دل دشمنان سیاه است
سلطان ملک ارسلان مسعود
در ملک به کام نیکخواه است
شاهان همه بندگان اویند
امروز چو او کدام شاه است
کعبه است عزیز و پیشگاهش
یارب چه خجسته پیشگاه است
یکتاست به بندگیش گردون
گر چند به خدمتش دو تاه است
ایوانش نه پیشگاه ایوانش
سرمایه عز و اصل جاه است

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
ماه آبان چو آب جوی ببست
آب انگور باید اندر دست
آن نکوتر که شاد باشی شاد
وآن نکوتر که مست خسبی مست
شاد زیست آنکه عقل و دانش داشت
پشت اندوه را به می بشکست
هر که او چشم در خرد بگشاد
حرز و تعویذ باده بر جان بست
شاد بنشین و باده خور کامروز
گیتی از رنج رست و از غم جست
شه ملک ارسلان بن مسعود
خرم و شادمان به باده نشست
پادشاهی که عالم از عدلش
شاه طبع است و جای شادی هست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای ماه رسیده ماه آذر
برخیز و بده می چو آذر
آذر بفروز و خانه خوش کن
ز آذر صنما به ماه آذر
گر باغ بماند ساده بی گل
ور شاخ بماند زود بی بر
ملک ملک ارسلان جهان را
چون باغ بهشت کرد یک سر
ای خلق همه ز عدل و جودت
در گیتی ایمن و توانگر
آنی تو که ملک وقف کرده ست
بر نام تو ایزد گروگر
تا هست سپهر و مهر بادت
رتبت ز مه و سپهر برتر

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
ماه دی آمد که هوا هر زمان
بارد کافور همی بر جهان
از فلک امروز مؤنث کند
لشکر سرما را باد خزان
باده چون آذر برزین بیار
چاره سرما به جز آن را مدان
بنگر کز دست بتان باده خواست
شاه جهاندار ملک ارسلان
آنکه به دی مه نظر عدل او
کرده جهان را همه چون بوستان
ای ملک از ملک تو و عدل تو
زنده شد اسکندر و نوشیروان
تا همی افلاک بپاید به پای
تا همی ایام بماند بمان

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
ماه بهمن نبید باید خورد
ماه بهمن نشاط باید کرد
در جهان هر که هست فرزانه
به پسندد نشاط جان پرورد
ز آنکه امروز مطرب و ساقی
رود و باده به بزم شاه آورد
شه ملک ارسلان بن مسعود
شاد بنشست و باده خواهد خورد
آنک رادی چو او نیارد راد
وآنکه مردی چو او نبیند مرد
خسروا تا جهان ز مهر و ز چرخ
گه شود گرم و گاه گردد سرد
گاه بر دوستان چو مهر بتاب
گاه بر دشمنان چو چرخ بگرد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
سپندارمذماه آخر ز سال
که گشت آخرین ماه هر بدسگال
همی مژده دارد که تا چند روز
پذیرد چمن حسن و زیب و جمال
به هر مرغزاری بتازد تذرو
به هر بوستانی ببالد نهال
کشد ابر بر سایه فرش بهار
دمد مشک بر کوه باد شمال
ز سلطان گیتی ملک ارسلان
شود طالع سال فرخنده فال
جهاندار شاها تویی از ملوک
که گردون محلی و دریا نوال
چو مهر مضی تاب و بر خلق تاب
چو سرو سهی بال و در ملک بال

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
امروز اورمزدست ای یار میگسار
برخیز و تازگی کن و آن جام باده آر
ای اورمزد روی بده روز اورمزد
آن می که شادمان کندم اورمزدوار
تا بر نشاط مجلس سلطان ابوالملوک
باشیم شادمان و نشینیم شاد خوار
آن زینت ملوک ملک ارسلان که ملک
هرگز چو او نبیند یک شاه تاجدار
اندر زمانه نعمت و دولت فزونش باد
تا نعمت خزان بود و لذت بهار

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بهمن روز ای صنم دلستان
بنشین با عاشق در بوستان
شاد نشینیم کزین مملکت
خلق جهان هست همه شادمان
کرد جهان را چو بهشت برین
عدل جهاندار ملک ارسلان
آنکه نبودند یک انگشت او
روستم و حاتم و نوشیروان
تا به جهان ملکی باقی بود
باد بدو باقی ملک جهان

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
اردیبهشت روزست ای ماه دلستان
امروز چون بهشت برینست بوستان
زآن باده ای که خرم ازو گشت عیش و عمر
زآن باده ای که گردد ازو تازه طبع و جان
زیرا رسیده ایم به دولت به کام خویش
در ملک و دولت ملک و شاه کامران
سلطان ابوالملوک ملک ارسلان که یافت
از ملک او زمین شرف از اوج آسمان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای تنت را ز نیکویی زیور
شهره روزیست روز شهریور
می شناس ای نگار جان را قوت
گاه می ده مرا و گه می خور
تا به اقبال شهریار جهان
بگذرانیم جان به لهو و بطر
شه ملک ارسلان بن مسعود
ملک پیل زور پیل شکر
ظفر و فتح تا بود به جهان
باد هر ساعتیش فتح و ظفر

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
سپندارمذ روز خیز ای نگار
سپند آر ما را و جام می آر
می آر از پی آنکه بی می نشد
دلی شادمان و تنی شادخوار
سپند آر پی آنکه چشم بدان
بگرداند ایزد ازین روزگار
که از عدل سلطان ملک ارسلان
خزان گشت خرم تر از روزگار
قوی باد ملکش که از ملک او
شد اندر جهان عدل و جود آشکار

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
خرداد روز داد نباشد که بامداد
از لهو و خرمی بستانی ز باده داد
از باده جوی شادی و از باده باش خوش
بی باده این جهان صنما بادگیر باد
خاصه که عدل شاه جهان چون بهشت کرد
دریای خرمی و بطر بر جهان گشاد
سلطان ابوالملوک ملک ارسلان که چرخ
گوید که تا به حشر ملک ارسلان زیاد
دایم عزیز باد که دین هست ازو عزیز
از ملک شاد باد کزو هست خلق شاد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روز مرداد مژده داد بدان
که جهان شد به طبع باز جوان
عدل بارید بر جهان یک سر
دولت و ملک شهریار جهان
شه ملک ارسلان بن مسعود
آن به حق خسرو و به حق سلطان
آنکه صاحبقران ندید چو او
در جهان هیچ وقت و هیچ قران
هست رایش گذشته از عیوق
باد قدرش رسیده تا کیوان

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
روز دی است خیز و بیار ای نگار می
ای ترک می بیار که ترکی گرفت دی
می ده به رطل و جام که در بزم خسروی
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به می
شاهی که کرد چرخ و فلک را به زیر پای
تا کرد فرش شاهی و دولت به زیر پی
تا ملک را به نام وی اسناد کرد چرخ
کرد از زمانه نام ملوک زمانه طی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای خرامنده سرو تابان ماه
روز آذر می چو آذر خواه
شادمان کن مرا به می که جهان
شادمان شد به فر دولت شاه
شه ملک ارسلان که گردون را
کرد بر ملک او خدای گواه
ملک را جاه اوست یار و معین
عدل را رای اوست پشت و پناه
رای او همچو ماه تابان باد
تا ز گردون همی بتابد ماه

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
آبان روز است روز آبان
خرم گردان به آب رز جان
بنشین به نشاط و دوستان را
ای دوست به عز و ناز بنشان
تا باده خوریم و شاد باشیم
بر یاد خدایگان گیهان
سلطان ملک ارسلان مسعود
کایام چو او ندید سلطان
آن شاه که هست نام عالیش
بر نامه عدل و ملک عنوان

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
روز خورست ای به دو رخ همچو خور
تافت خور از چرخ فلک باده خور
باده خور و نیز مرا باده ده
خوبی احوال زمانه نگر
عدل جهاندار ملک ارسلان
باغ ارم کرد جهان سر به سر
آنکه چو او شاه به جود و به عدل
چشم فلک نیز نبیند دگر
تا بود از تاج سر افراز ملک
باد به گیتی ملک و تاجور

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
ماه روز ای به روی خوب چو ماه
باده لعل مشکبوی بخواه
گشت روشن چو ماه بزم که گشت
نام این روز ماه و روی تو ماه
شاد گردان به باده ما را خیز
که جهان شاد شد به دولت شاه
شه ملک ارسلان بن مسعود
خسرو جود و رز داد پناه
تا بود گاه و افسر آلت ملک
باد ازو افتخار افسر و گاه

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای نگار تیر بالا روز تیر
خیز و جام باده ده بر لحن زیر
عاشقی در پرده عشاق گوی
راههای طبع خواه دلپذیر
شعرهای شهره از من دار گوش
در ثنای شهریار شهر گیر
آنکه هستش نام شاه و شیر مست
زو شده هر شاد و شیر اندر نفیر
تا سریر و تاج باشد در جهان
باد ازو افراخته تاج و سریر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گوش روز ای نگار مشکین خال
گوش بر بط بگیر و نیک بمال
من ز بهر سماع خواهم گوش
بی سماعم مدار در هر حال
من نگنجم ز شادی اندر پوست
زآنکه بینم به کام نیک سگال
از ملک ارسلان بن مسعود
ملک و خسرو ستوده خصال
باد موجود کامهاش ز بخت
باد مسعود روزهاش به فال

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای مرا همچو جان و از جان به
بامدادان نشاط کن برجه
دی به مهرست مهربانی کن
کز همه چیز مهربانی به
سخن از عز ملک سلطان گوی
باده بر یاد ملک سلطان ده
شه ملک ارسلان که عالم را
غرقه کردست در عطای فره
مایه جود او ز دریا بیش
پایه جاه او ز گردون به

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان
مهر بفزای ای نگار ماه چهر مهربان
مهربانی کن به جشن مهرگان و روز مهر
مهربانی به بروز مهر و جشن مهرگان
جام را چون لاله گردان از نبید باده رنگ
واندر آن منگر که لاله نیست اندر بوستان
کاین جهان را ناگهان از خرمی امروز کرد
بوستان نوشکفته عدل سلطان جهان
آنکه هستش نام شاه و شیر و شاه و شیر نیست
اندرین گیتی که از وی نیست ترسیده به جان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
روز سروش است که گوید سروش
باده خور و نغمه مطرب نیوش
سبز شد از سبزه همه بوستان
لعل می آر ای صنم سبزپوش
شاه جهاندار ملک ارسلان
می ز کف نوش لبی کرد نوش
آنکه دهد یاری جاهش فلک
وآنکه کند قوت ملکش سروش
تا به ابد دولت و اقبال را
باد گشاده سوی فرمانش گوش

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
روز رشن است ای نگار دلربای
شاد بنشین و به جام می گرای
تا توانی هیچ یک ساعت مباش
بی می شادی فزای غمزدای
می خور و در ساز گیتی دل مبند
ساز گیتی خود همی سازد خدای
امر سلطان جهان دارد جهان
ملک سلطان را جهان دارد به پای
آنکه هستش نام شاه و شیر و هست
دولت او را پیشکار و رهنمای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
فروردینست و روز فروردین
شادی و طرب را کند تلقین
ای دو لب تو چو می مرا می ده
کآن باشد رسم روز فروردین
بر یاد خدایگان شه عالم
کآراسته زوست ملک داد ودین
سلطان ملک ارسلان دریا دل
کیخسرو رسم و کیقباد آیین
دولت چو دعای ملک او گوید
بر چرخ کند فریشته آمین

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
ای روی تو به خوبی افزون ز مهر و ماه
بهرام روز باده بهرام رنگ خواه
اندوه این جهان مخور ای ماه شاد باش
کامروز شادمانست از تخت و تاج شاه
افروخته ست طبعش و افراخته محل
پیراسته ست ملکش و پیراسته سپاه
گوید سپهر باشد دولت سپید روی
تا هست چتر ملک ملک ارسلان سیاه
تا نیکخواه راه نماید به عقل باد
توفیق رهنمایش و اقبال نیکخواه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
رام روز است بخت و دولت رام
ای دلارام خیز و در ده جام
ز آن قنینه یکی قدح پر کن
همچو کبک دری یکی بخرام
کام ران و جهان به لهو گزار
که خداوند ما رسید به کام
شه ملک ارسلان که فخر کند
آفرینش بدین مبارک نام
تا بود نام و بخت و دولت باد
تخت او رام و دولتش پدرام

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
چون باد روز روز نشاط آمد ای نگار
شادی فزای هین و بده باده و بیار
باده ست شادی دل پیوسته باده خور
بی باده هر چه بینی باد هوا شمار
این باده را اگر نه چنین باشدی بدانک
این منزلت نبودی در بزم شهریار
سلطان ابوالملوک ملک ارسلان که ملک
اندر جهان ملک بدو کرده افتخار
تا هست کوه و چرخ همی ملک و دولتش
چون چرخ باد عالی و چون کوه پایدار

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دیبدین است و دین مرد خرد
آن شناسم که لعل باده خورد
باز دارد خرد تو را ز نبید
مشنو اندر نبید پند خرد
ای شگفتی نبید خواره همی
صد هنر در نبید برشمرد
هنری بهتر آنکه خورد نبید
پیش ایوان شاه سجده برد
شه ملک ارسلان که چشمه مهر
طیره طیره به روی او نگرد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دین روز ای روی تو آگفت دین
می خور و شادی کن و خرم نشین
با می و می خوردن دین را چه کار
می خور و می نوش و قوی دار دین
هر گنهی کز می حاصل شود
محو کند خدمت شاه زمین
شاه جهانگیر ملک ارسلان
آنکه کند ملک بر او آفرین
تا به نگین نازد ملک جهان
ملک جهان بادش زیر نگین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ارد روزست فرخ و میمون
با همه لهو و خرمی مقرون
ای دلارای یار گلگون رخ
خیز و پیش آر باده گلگون
تا به یاد خدایگان زمین
شاد باشیم و می خوریم اکنون
شه ملک ارسلان که او دارد
تاج جمشید و تخت افریدون
باد عدلش همیشه دهر آرای
باد ملکش همیشه روز افزون

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
اشتاد روز و تازه ز گل بوستان
ای دوست می ستان ز کف دوستان
در بوستان نشین و می لعل نوش
زیرا که سبز گشت همه بوستان
بر کام کامگاریم امروز ما
از شاه کامگار ملک ارسلان
ای صاحب قران که نبیند چو تو
چشم سپهر گردون صاحبقران
در دهر تا زمانه بپاید به پای
در ملک تا سپهر بماند بمان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | -
آسمان روز ای چو ماه آسمان
باده نوش و دار دل را شادمان
جان ز باده شاد کن زیرا که عقل
باده را بیند همی شادی جان
هر زمان باده خور ای تازه چو گل
تازه کن شادی به باده هر زمان
شکر جوی از جود خورشید ملوک
مدح خوان در صدر سلطان جهان
تا تو را گردد جهانی شکر گوی
تا تو را باشد جهانی مدح خوان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
چون روز رامیاد نیاری ز می تو یاد
زیرا که خوشتر آید می روز رامیاد
خاصه به یاد شاه ملک ارسلان که چرخ
هرگز نداشتست چو او هیچ شاه یاد
آن آسمان دولت و آن آفتاب ملک
آن پادشاه عادل و آن شهریار راد
بسیار دید ملک چو او عادلی ندید
بسیار داد چرخ چو او خسروی نداد
شادست تخت و تاج ز جاه و جلال او
تا تاج و تخت باشد و با تاج و تخت باد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای دلارام روز مار اسپند
دست بی جام لعل می مپسند
خرمی در جهان خرم بین
شادمانی کن و بناز بخند
ز آنکه عدل خدایگان جهان
بیخ جور و نیاز را برکند
شه ملک ارسلان بن مسعود
شاه گیتی گشای دشمن بند
ملک او را سپند سوز ای دوست
کاین بود رسم روز مار اسپند

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
انیران ز پیران شنیدم چنان
که می خورد باید به رطل گران
بیارای نگار آن می مشکبوی
کزو نافه مشک یابی دهان
دل اندر کم و بیش گیتی مبند
همی دار جان را همی شادمان
که شادست و زو مملکت شاد باد
شهنشاه گیتی ملک ارسلان
به دولت جهان را جوان دارد او
که بختش جوان باد و ملکش جوان

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
یک شنبه است و دارد نسبت به آفتاب
بر روی آفتاب به من ده شراب ناب
ای آفتاب روی بده باده ای که آن
در روشنی حکایت گوید ز آفتاب
بر یاد خسروی که چو می یاد او خورم
آب حیات گردد در دست من شراب
سلطان ابوالملوک ملک ارسلان که هست
او را ز چرخ تاج ملوک جهان خطاب
ای آفتاب ملک جهان از تو نورمند
تا تابد آفتاب تو چون آفتاب تاب

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دوشنبه که دارد مزاج ماه ای ماه
چو ماه مجلس بفروز و جام باده بخواه
چرا نخواهم باده چرا نجویم فخر
که شادمانه ام از عز ملک شاهنشاه
ابوالملوک ملک ارسلان بن مسعود
که فخر و کبر کند زو همیشه افسر و گاه
از آن سپید و سیاهست روز و شب را رنگ
که روی ملک سپیدست و چتر شاه سیاه
همیشه تا بود اقبال و جاه و دولت و عز
فزونش بادا اقبال و عز و دولت و جاه

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
سه شنبه به مریخ دارد نسب
چرا باده ندهی مرا ای عجب
بده باده لعل مریخ رنگ
که مانند مریخ تابد به شب
شود مر مرا باده تلخ نوش
ز دست تو ای دلبر نوش لب
به یاد ملک ارسلان خسروی
که تاج عجم گشت و فخر عرب
نشاط و طرب تا بود در جهان
دلش باد جای نشاط و طرب

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
چهارشنبه بتا نوبت عطارد راست
نشاط باید کرد و نبید باید خواست
بتا عطارد جادو و چشم تو جادو
ازین دو جادوگر مظلمت کنیم رواست
به پیش شاه ملک ارسلان بن مسعود
که پادشاه زمینست خسرو دنیاست
جهان ستانی شاهی که نام او بر ملک
چو مهر بر درم است و چو نقش بر دیباست
بماند خواهد ملک بزرگ او تا حشر
بر این که گفتم گردون و روزگار گواست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
باشد ابروی و موی و خوی تو خوب
پنجشنبه به مشتری منسوب
باده در ده که عمر بی باده
نیست نزدیک بخردان محسوب
خاصه بر یاد آنکه کرد خدای
از پی عدل ملک او منصوب
شه ملک ارسلان که دولت او
غالبست و عدوی او مغلوب
باد تا طالعی برآرد چرخ
طالع ملک او بری ز غروب

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
آدینه مزاج زهره دارد
چون آمد لهو و شادی آرد
ای زهره جمال باده درده
کامروزم باده به گوارد
بر یاد خدایگان عالم
کو ملک جهان به عدل دارد
سلطان ملک ارسلان که جودش
چون چرخ همی زمین نگارد
مهر ار نبود چو مهر تابد
ابر ار نبود چو ابر بارد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
زحل والی شنبه است ای نگار
مرا این چنین روز بی می مدار
زحل تیره رأیست و تاریک جرم
تو خیز و می لعل روشن بیار
که امروز گیتی همه روشن است
ز اقبال و عدل شه کامگار
ملک ارسلان پادشاهی که او
زمانه فروزست و گیتی نگار
بهار و خزان باد روز و شبش
شبش به روز باد و خزانش بهار

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
فخر دانا بدا نش و ادبست
فخر نادان بجامه و سلبست
ادب و دانش از ادیب اکنون
خوار ور چند مرد با ادبست
ناکسان پیشگاه و کامروا
فاضلان دور مانده وین عجبست
سبب این همه نداند کس
جز همان کو مسبب سببست
علی بن اسد چنین گوید
کین جهان سر بسر غم و تعبست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
سخن چرا که چهار ا ست امر وباز ندا
سدیگرش خبرست و چهارم ا ستخبار

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زحال هییت وز خاصه و ز رسم وز حد
خبر چه داری و چه شنیده ای بگوی و بیار

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همه جهان خود را با منی مضاف کنند
ابر چه او فتد این من بگوی وریش مخار
تنست یا جان یا عقل یا روان که من است
و یا چو خلط شده اسب بود و مرد سوار
غلط شمرد کسی کو چنین گمانی برد
بسا سوار که بستن ندانداو شلوار
بسا کسا که همی من شمارد او خود را
به ذره ای نگراید که برکشی به عیار
گر بشد از من منال و مال و ولایت
جود و شجاعت نشد نه فضل و کفایت
شکر خداوند را که مایه بجایست
سود کنم گر کند خدای عنایت
بدهد روزیم اگر ولایت ندهد
باری دادست زاهدیم هدایت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چرا چو تن زغذا پر شود نگنجد نیز
الم رسدش گر فزون کنی تو از مقدار
و گوهری دگر اینجا که پر نگردد هیچ
نه از نبی و نه از بینش و نه از ا شعار
چه چیز آن و چه چیز این واز پی چه چنین
چه چیز آن که بدین هر دو بر بود سالار
نشان آنکه بغایت بود زشاهد چیز
دلیل گیرد و دارد بعا قبت دیدار

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
و هفت نور بتابد چنانک هر یک را
ازو پذیرد با ندازه لطافت نار

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نخست دهر چه چیز است دهر و حق و سرور
و باز برهان آنکه حیات روز گذار
کمال و غیبت وین از همه شریف تر است
که چاره باشد آنجا کجا نیاید چار

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -