رییس دهی با پسر در رهی
گذشتند بر قلب شاهنشهی
پسر چاوشان دید و تیغ و تبر
قباهای اطلس کمرهای زر
یلانی کماندار و شمشیر زن
غلامان ترکش کش تیر زن
یکی در برش پرنیانی قبا
یکی بر سرش خسروانی کلا
پسر کان همه شوکت و پایه دید
پدر را به غایت فرومایه دید
که حالش بگردید و رنگش بریخت
زهیبت به بیغوله ای درگریخت
پسر گفتش آخر بزرگی دهی
به سرداری از سر بزرگان مهی
چه بودت که ببریدی از جان امید
بلرزیدی از باد هیبت چو بید
بلی گفت سالار و فرمان هم
ولی عزتم هست تا در دهم
بزرگان از آن دهشت آسوده اند
که در بارگاه ملک بوده اند
تو ای بیخبر همچنان در دهی
که برخویشتن منصبی میدهی
ای حسن توبه آن گهی کردی
که ترا قوت گناه نماند
با دل گفتم توبه باید کردن
دل گفت بلی چو خیر را مایه نماند
ببین با یک انگشت از چند بند
به صنع الهی به هم در فکند
پس آشفتگی باید و ابلهی
که انگشت بر حرف صفش نهی
ای وصل تو برتر از تمنای امید
تا پخته ماند با تو سودای امید
من در تو کجا رسم که آنجا که تویی
نه دست هوس رسید و نه پای امید
دی کز تو گذشت هیچ از او یاد مکن
فردا که نیامده است فریاد مکن
بر رفته و بر نامانده بنیاد مکن
حالی دریاب و عمر بر باد مکن
ای بی خبر این نفس مجسم هیچ است
وین دایره و سطح مخیم هیچ است
دریاب که در نشیمن کون و فساد
وابسته ی یک دمی و آن هم هیچ است
آن که گفتم با تو خواهم دلبر دیگر گرفت
هم تویی و با تو خواهم عاشقی از سر گرفت
افلاطون در الهیات نه
ابرخس و بطلمیوس در رصد ستارگان هیات و هندسه
بقراط و جالینوس در طب
ارشمیدس و اقلیدس و ابلینوس در فنون ریاضی
ارسطو در طبیعی و منطق
سقراط و فیثاغورس در اخلاق
چو گوهر پاک دارد مردم پاک
کی آلوده شود در دامن خاک
گل سرشوی از این معنی که پاک است
به سر بر میکنندش گرچه خاک است
به مردم درآویز اگر مردمی
که با آدمی خو گر است آدمی
اگر کان و گنجی چونایی بدست
بسی گنج زاینگونه در خاک هست
چو دوران ملکی بپایان رسد
بدو دست جوینده آسان رسد
اگر ماهی از سنگ خارا بود
شکار نهنگان دریا بود
زباغی که پیشینگان کاشتند
بس آیندگان میوه برداشتند
چو کشته شد ازبهر ما چند چیز
ز بهر کسان ما بکاریم نیز
هر شب به هوای خاک پایت
دیده به ره صباست ما را
شب های هجر را گذراندیم و زنده ایم
ما را به سخت جانی خود این گمان نبود
عاشقم بر لطف و بر قهرش به جد
ای عجب من عاشق این هر دو ضد
یک امروز است ما را نقد ایام
برآن هم اعتمادی نیست تا شام
از سخنان عیسی ع است حکمت را با غیر اهل در میان منه که به حکمت ستم کرده باشی
کریم آن است که نیکی سخن را نیز شکر گزارد و حق یک لحظه آشنایی را نیز داند
ما بی تو دمی شاد به عالم نزدیم
خوردیم بسی خون دل و دم نزدیم
بی شعله ی آه لب زهم نگشودیم
بی قطره ی اشک چشم بر هم نزدیم
ندانی که شوریده حالان مست
چرا بر فشانند بر رقص دست
که شاید دری بر دل از واردات
فشاند سر دست بر کاینات
حلالش بود رقص بر یاد دوست
که هر آستینش جانی در اوست
گیرم به نقاب در کشی رخسارت
یا پست کنی به رغم من گفتارت
دانم نتوانی به نهفتن باری
چستی قد و چابکی رفتارت
شاها دل آگاه گدایان دارند
سر رشته ی عشق بینوایان دارند
گنجی که زمین و آسمان طالب اوست
گر درنگری برهنه پایان دارند
در کافی نقل کرده است که آدم از آن رو حج گذارد که توبه اش پذیرفته شد
خداوند کسی را آمرزد که آنچه در کف دارد رها کند و آنچه در دو فک دارد نگهدارد
هستی برای ثبت ثنایت صحیفه ای است
کآغاز آن ازل بود انجام آن ابد
در جنب آن صحیفه چه باشد اگر به فرض
صدنامه در ثنای تو انشا کند خرد
نتوان صفات تو زطلسم جهان شناخت
احکام آن نجوم نگنجد در این رصد
هرگونه اعتقاد کنندت نیی چنان
ما را در این قضیه جز این نیست معتقد
قرب ترا نبود سبب جز فنا و فقر
طوبی لمن تهیاء للقرب و استعد
لبیک گفت لطف تو هرجا برهمنی
بر جای یا صنم به خطا گفت یا صمد
جاهل بود نعو زر نور حضور تو
آری ز آفتاب رمد صاحب رمد

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -