cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
چون کمانت تا پی                                                                      یی بر استخوان دارد تنم
گر کنی صد پی مرا دوتاه پیمان نشکنم
رشته تن گر نبودی غرق خون از تیغ هجر
کس ندانستی مرا از رشته پیراهنم
گر به سوی مهر رخسارت که چشم کس ندید
بنگرد اغیار چشمش را به دندان برکنم
دور اگر سازد سبوی از خاک من باشد هنوز
دختر زر در کنارم دست تو در گردنم
کارم از زهد و ریا می برنیاید بعد از این
خرقه بر آتش نهم سجاده بر آب افکنم
پیر دیرم زان نمی خواند که پندارد مگر
کز درون آتشین بتخانه را آتش زنم
ترک نرگس چشم گندمگون سنبل موی را
گرچه کاهی می نیرزم خوشه چین خرمنم
مستی ناصر غباری بود رفت از پیش دل
دایم این آیینه از عکس تو بادا روشنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تن مانده از جانان جدا با درد و غم یارش کنم
گر جان گرانباری کند در دم سبکبارش کنم
مرغ دلم کز من رمید اندازمش در چاه غم
تا کی گرفتارم کند من هم گرفتارش کنم
این دیده کز نادیدنش  افتاد در بیکاری یی
تا سوی غیری ننگرد از دیده بیکارش کنم
من می روم واو بی خبر نالم مگر آگه شود
گرچه ندارد رحمتی باری خبردارش کنم
زان می نهم لب بر لبش تا چون فتد آتش به من
خود را سپند سوخته بر چشم بیمارش کنم

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
کو قاصدی که راز تو با او بیان کنم
جان را مگر به سوی جنابت روان کنم
گه ناله ای چو مرغ فرستم به پیش تو
گه اسب را دو اسبه به پیشت روان کنم
کی من به صبح وصل تو یابم مجال قرب
از تو شبی بود که کمر در میان کنم
یا جان پاره را بکن از جامه پاره تر
یا تحفه ای فرست که پیوند جان کنم
یادم مکن که کوه بلا شد وجود من
بر هر دلی که بگذرد او را گران کنم
آید خیال تو تن زارم کشم به پیش
یا خویشتن فدای ره میهمان کنم
گویند ناصر از غم تو دوست واقفست
خود را بدین دروغ چرا شادمان کنم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بس که هر دم دیده را پرخون کنم
روی زرد خویش را گلگون کنم
از که آموزم دعایی تا به سحر
زخم مار هجر را افسون کنم
گر بگویم قصه لیلی خود
خلق را چون خویشتن مجنون کنم
چون مرا عشق بتان در نیت است
بی حضور دل نمازی چون کنم
دوست را در دل در آرم بعد ازین
هرچه غیر او بود بیرون کنم
گر کند آن مه به برج ما طلوع
طالع شوریده را میمون کنم
شعر ناصر همچو شعری شد بلند
زانکه وصف آن قد موزون کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
وقت آن آمد که عزم کوی شیدایی کنم
با خیال چشم مستت باده پیمایی کنم
نقد هستی بر در دکان قلاشی نهم
رخت دانش بر سر بازار رسوایی کنم
من چو مرغ بحر گشتم فارغم از خاکیان
اتصال آن به که با مرغان دریایی کنم
زر شوم گر سکه مهر تو یابد گوهرم
در شوم گر پیش تو دعوی لالایی کنم
گفت ماه آسمان من مرغ عیسی نیستم
تا نظر در شاهد شبگرد هرجایی کنم
من عنان پیچیده ام امشب هوس را از جهان
مستعد خدمتم تا هرچه فرمایی کنم
زهر گردانم شکرها در دهان طوطیان
گر چو ناصر با لب لعلت شکر خایی کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از من مکن جدایی ای یار نازنینم
کز دوری تو جانا با درد دل قرینم
دامن چه می فشانی از من که خاک راهم
از من چه می کشی پا من کمتر از زمینم
من ذره ام ولیکن سودای مهر دارم
من فانی ام ولیکن با روح همنشینم
جز لعل تو نگنجد در عقل خرده  دانم
جز قامتت نیاید در چشم راست بینم
چون ماه می گدازم از مهر تو ولیکن
مهر تو تا قیامت نقش است بر جبینم
از ناله سحرگه ایمن مباش ای مه
تا خرمنت نسوزد از آه آتشینم
گفتا رقیب تا کی مستی ز عشق ناصر
من خود چنین نگشتم او ساخت این چنینم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
به پرسشی دل من شاد کن که غمگینم
ببخشم از لب خود بوسه ای که مسکینم
هلاک گشته آن غمزه های خونریزم
به باد رفته آن طره های مشکینم
منه که حیف بود بر لب تو جام شراب
چنان مکن که شود تلخ عیش شیرینم
به خون من چه بری پنجه را به قبضه تیغ
که کشته ای تو به سرپنجه نگارینم
چو نور چشم نه ای یکدم از نظر غایب
ولی چه سود که هرگز تو را نمی بینم
برآیم از دل و دین گر بدین نظر داری
که از قبول تو کاری برآید از این ام
شبی که گفته ناصر همی برم به زبان
مقدسان فلک می کنند آمینم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تو را ای ماه مهرافروز چندانی که می بینم
نخواهد در کنار آمد به جز اشک چو پروینم
مرا مستی بود آیین و آیینه می روشن
مگر آن لعبت ساقی نماید رو در آیینم
گریبان می درم چون گل به بوی سنبل زلفت
ز عالم غنچه وار آن به که دامن تنگ درچینم
به شب های فراقت نیست در تاب و تب هجران
به غیر از شمع دلسوزی که او گرید به بالینم
ز زلفت بسته ام دل را که من مجنون لیلایم
به تلخی می دهم جان را که من فرهاد شیرینم
چو شمع روشنم از جان بگو برخیز تا خیزم
چو عود خام بر آتش بگو بنشین که بنشینم
بهای کفر و زلف تو دل و دین می دهد ناصر
زهی دولت که این سودا برآید از دل و دینم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عنان عزم سبک سوی یار خویش کنم
رکاب حزم گران در دیار خویش کنم
چو گوهر آورم آن رشته میان به کنار
ز گریه چند گوهر در کنار خویش کنم
مرا به بیشه خود پیشه صید دل ها بود
روم چو شیر و دگر ره شکار خویش کنم
گلی ز گلشن بیگانه گر به ما نرسد
چو نخل خشک قناعت به خار خویش کنم
به روز هجر ز ناصر به غیر نام نماند
غلط بود که از این پس شمار خویش کنم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مست عشقم پارسایی چون کنم
محو گشتم خود نمایی چون کنم
عاقلان گفتند برگرد از حبیب
عاشقم من بی وفایی چون کنم
عقل فرماید ز دلبر شو جدا
من ز جان خود جدایی چون کنم
وصل او دیدم ندارم تاب هجر
سلطنت کردم گدایی چون کنم
هست خلق و حسن او با هم غریب
با غریبان آشنایی چون کنم
مرغ جان را چون هوای عشق اوست
من بدین جان هوایی چون کنم
ناصرا هجران هم از حکم خداست
چاره حکم خدایی چون کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
عشق آمد و پر شد همه بیرون و درونم
در سر همه سودا شد و در دل همه خونم
دیرست که دیوانه ام و عاشق و سرمست
اما به خرابی نه بدین سان که کنونم
مویی شدم از بس که بلا بر سرم آمد
من سقف بلا را مگر از موی ستونم
هر سرو که در باغ بلند است عزیز است
من سبزه پستم که چنین خوار و زبونم
افغان من از پرده افلاک گذر کرد
و افتاد همه راز دل از پرده برونم
بر هم مزن ای باد تو آن زلف نگونسار
تا باز پریشان نشود بخت نگونم
ناصر چو به زنجیر سر زلف تو در ماند
آوازه در آفاق بر آمد به جنونم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دهان یار نمود از جواهر منظوم
به روی روشن خورشید اجتماع نجوم
نمود جوهر فردش به نکته ای معقول
میان دایره ماه نقطه ای موهوم
کمر به معنی باریک اگر ندرپیچد
کجا شود سر مویی میان او معلوم
ز حال خال سیاهش سؤال می کردم
جواب داد که از هند آمده است به روم
شدم ز سوز محبت چو شمع مومین دل
ز بهر آنکه نهد یار مهر خود بر موم
مرا به ماه محرم حرام بود سفر
که مانده ام ز حریم وصل او محروم
کمر به خدمت او بند تا ابد ناصر
که ما ز روز ازل خادمیم و او مخدوم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر چه گدای اویم در فقر پادشاهم
چشمم بریزدم خون عرضه دهد سپاهم
این دولتم بسنده است تا روز حشر کامشب
در خانه سعادت آن ماه بود و ما هم
بی جرم ریخت خونم دلدار و دل گواه است
در پیش او قضا را مجروح شد گواهم
روزی که از گل من روید گیاه مهرش
خاصیت وفا را دارا بود گیاهم
ناصر ز خرمن او خواهد که خوشه چیند
باد فراق از وی دور  افکند چو کاهم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
فریاد ز چشم روسیاهم
صد آه ز گریه و ز آهم
هر شب ز غم فراق چون شمع
تا چند بسوزم و بکاهم
از گریه هزار آب شستم
اسپید نشد رخ سیاهم
ازکینه دشمنان چه نقصان
کز عصمت دوست در پناهم
هر کس ز تو بر امید چیزیست
من از تو به جز تو می نخواهم
از پیش خودم مران به خواری
گر چه تو گلی و من گیاهم
ناصر به تو همچو تیر یکتاست
تا کی چو کمان کنی دوتاهم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
همچو دامن روی خود بر خاک هر کویی نهم
تا کجا ناگه سری بر پای مه رویی نهم
می دوم چون آب سرگردان برآسایم اگر
ساعتی سر زیر پای سرو دلجویی نهم
بر میانت دل نهادم باز می گویم به خویش
حیف باشد بار عالم بر سر مویی نهم
من سر مسجد ندارم بعد از این  آن به که دل
بر لب یار و لب جام و لب جویی نهم
ظاهر زهاد در محراب و باطن بر بت است
من همان بهتر که دل بر طاق ابرویی نهم
کمتر از یک ذره باشد قدر ناصر ذره ای
گر متاع هستی او در ترازویی نهم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مهی چو روی تو در آسمان نمی یابم
گلی به بوی تو در بوستان نمی یابم
به جست و جوی تو از من نشان نماند و هنوز
به سوی منزل وصلت نشان نمی یابم
چنین اگر آتش دل مغز استخوانم سوخت
سگ در توام و استخوان نمی یابم
همه تویی و تو را در همه نمی بینم
جهان پر از تو تو را در جهان نمی یابم
اگر چه بحرگنه را کرانه پیدا نیست
محیط لطف تو را هم کران نمی یابم
دهان تنگ تو چون خاتم سلیمان است
ولی چه سود که دستی بر آن نمی یابم
نمی کند طمع قرص مهر و مه ناصر
که از خمیر جهان بوی نان نمی یابم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ما خلاف رسم مردم کرده ایم
ترک اسباب تنعم کرده ایم
رشته تسبیح را از ما مجوی
زانکه ما سررشته را گم  کرده ایم
در میان گریه چون ابر بهار
بر بقای خود تبسم کرده ایم
آن دهان را کس نمی داند یقین
شکل موهومی توهم کرده ایم
همدم وصلت دمی گر بوده ایم
بر قدم آن دم تقدم کرده ایم
هیچ دانی از چه شد معلوم علم
زانکه بسیاری تعلم کرده ایم
تا چو ناصر طالبی یابد ظریف
انجمن ها همچو انجم کرده ایم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
با زلف بی قرار تو آرام کرده ایم
روز حیات خویش بدو شام کرده ایم
هرگه که داد ساقی عشق تو درد درد
دل ها کباب و کاسه سر جام کرده ایم
بر چشم و بر لب تو نهادیم چشم دل
مستیم خو به پسته و بادام کرده ایم
از ما مجوی نام نکو زانکه دیرباز
خود را به کوی عشق تو بدنام کرده ایم
اندام نیست کار جهان را به هیچ روی
زان رو به شاهدان گلندام کرده ایم
گوهر به جای دانه فشاندیم از دو چشم
از بهر صید وصل تو دل رام کرده ایم
ناصر ز تیغ تیز زبان چون جهان گرفت
اکنون نیام تیغ خود از نام کرده ایم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دوش ما همخوابه آن سرو بالا بوده ایم
همچو مشکین سنبل او بی سر و پا بوده ایم
منت ایزد را که یک شب در کنار ما نشاند
آن سعادت را که چندین گاه جویا بوده ایم
از کجا پیدا شد این طالع که بعد از مدتی
عاشق و معشوق امشب هر دو یک جا بوده ایم
ای ملامت گو ز رسوایی چه ترسانی مرا
ما به کوی عشق تا بودیم رسوا بوده ایم
چشمت ار می گفت خواهم خون ناصر ریختن
سال ها از بهر این دولت مهیا بوده ایم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نرفت راه بیابان و خسته شد پایم
اگر به سر نرود راه من به سر آیم
به جست و جوی تو آشفته می روم چون باد
مگر به سایه سروت دمی بیاسایم
تو خود به جای خودی در مقام نعمت و ناز
من فقیر به هر جا غریب و تنهایم
به روز هجر مرا کار اشک پیمایی ست
برفت آنکه به پیمانه باده پیمایم
مرا به روی تو رأی و به رأی تو روی ست
که جز به روی تو روشن نمی شود رایم
کمر نبست میان تو را مگر چون موی
مرا عزیمت آن شد که عقده بگشایم
گهر ز دیده ناصر برون شود بر زر
سخن به صنعت ترصیع اگر بیارایم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
صبحدم یاد تو کردیم و دعایی گفتیم
به خیال تو سلامی و ثنایی گفتیم
نسبت حاجب تو خلق ز ما پرسیدند
ماه یک روزه انگشت نمایی گفتیم
ناوک چشم تو را قاصد جایی خواندیم
طره زلف تو را دام بلایی گفتیم
شرح اسرار تو تقریر نکردیم تمام
مختصر مختصر و جای به جایی گفتیم
همه عشاق به درد دل خود در ماندند
ما ز بدنامی و رندیش دعایی گفتیم
دی به ناصر سخنی رفت ز وصل تو دریغ
راز سلطان جهان پیش گدایی گفتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ما گلی از بوستان جنتیم
قطره دریای موج رحمتیم
گاه هشیاریم و گه مخمور و مست
گاه آگاهیم و گه در غیبتیم
گر چه درویش و اگر چه مفلسیم
جمله سلطانیم و صاحب دولتیم
چون در اول قدر خود نشناختیم
این زمان از بهر آن بی  قیمتیم
سخت آسان است راه او ولیک
ما ز سستی خود اندر زحمتیم
وصل او یابی چو گیری ترک خود
یوسف ارزان است ما بی همتیم
در رهش ناصر به خود نتوان شدن
زانکه اندر وادی پر حیرتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
تا بخندید لبت واقف اسرار شدیم
تا بدیدیم رخت طالب دیدار شدیم
باد بوی تو شبی از خم خمار آورد
ما بدان بوی مقیم در خمار شدیم
در قدح رنگ لبت بود لبش بوسیدم
مطرب از عشق تو نالید بدو یار شدیم
سر ما بار گران بود ز دوش افکندیم
عشق تو راه دراز است سبکبار شدیم
جرعه بر خاک فشاندی تو و ما را نرسید
ما به دور تو به یکبار چرا خوار شدیم
مدعی بیش تو با ما سخن از زهد مگو
که هم از نام خود و ننگ تو بیزار شدیم
چون قلم راست تو بر راه یقین باش که ما
گرد این دایره سرگشته چو پرگار شدیم
گرچه رندیم به هر مدرسه حاضر گشتیم
ور چه مستیم به هر صومعه بسیار شدیم
دوش در میکده می در سر اصحاب افتاد
همچو ناصر همه بی خرقه و دستار شدیم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دوش ما را خبر وصل تو می داد نسیم
جان بدادیم و بکردیم ادای تعظیم
چشم ما جای عزیز است و خیالت یوسف
دل ما نار خلیل است و غمت ابراهیم
چیست فردوس دمی صحبت صاحبنظران
چیست دوزخ نفسی فرقت یاران قدیم
دی به کوی تو صبا آمد و دزدیده گذشت
شکر می گفت که جستم ز خطرهای عظیم
خانه توست مگر تن که شکسته است و نزار
دفتر توست مگر دل که سیاه است و دو نیم
عقل و جان است به سودای غمت نسیه و نقد
رخ و اشک است به بازار وجودم زر و سیم
جان سفر می کند از قالب و حق جانب اوست
در قفس جز به ضرورت نشود صید مقیم
من کی ام گمشده ای آمده از هیچ به هیچ
خاک و خونی که دگرروز شوم عظم رمیم
زندگی از نظر لطف تو یابد ناصر
رحمت آری ز رحیم است و کرامت ز کریم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نسخه سنبل تو پیش گل آورد نسیم
گل به شکرانه او خرده زر داد به سیم
چشم بیمار تو را باد صبا با نرگس
نسبتی کرد و به جایی نرسد فکر سقیم
گل که با سرو چمن داشت قدیمی صحبت
داد بر باد هوا صحبت یاران قدیم
ریخت بر دامن کوه از صدف بحر گهر
دایه ابر ندارد غم درهای یتیم
در دل غنچه اثر کرد دم باد صبا
دل این داشت سلامت دل آن بود سلیم
روز و شب گوش نهد دل به زبان سوسن
سخن واعظ آزاده مفید است عظیم
نوش کن باده گلرنگ که هنگام گل است
لاله ساقی شد و گلبانگ هزار است ندیم
حالیا باغ بهشت است چه غم از دوزخ
باشد امید به هر حال نکوتر از بیم
ناز دلبر بود و نعمت می ناصر را
خوشتر از روضه رضوان به همه ناز و نعیم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر دم چو باد می برد از کوی تو نسیم
خوش می کند مشام من از صحبت قدیم
جزیی نباشد از تن من خالی از غمت
چون دفترم اگر تو سراسر کنی دو نیم
من بر زمین نشسته و بیرون ز نه فلک
کونین خالی از من و من در جهان مقیم
ما و تو و صراحی و راه قلندری
خلق و نعیم دنیی و سودای زر و سیم
ای پیک ره نورد که ره می بری به دوست
پیغام ما بگو چو در آیی در این حریم
مانند قطره شو که به دریا در اوفتد
مردانه رو که فرد بود گوهر یتیم
ناصر قضات سلسله در پای دل ببست
راه نجات کم طلب از زاهد و حکیم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا کی از این لا و لا پیش تو الا شویم
اسم و مسمی دو نیست عین مسمی شویم
حاصل ما گر ز تو وصل بود خود نکو
ور به ستم می کشی ما به تو پیدا شویم
چون به تو پیدا شویم کز همه پنهان تری
اصل نهان ها تویی ما ز تو پیدا شویم
مهر ازل عاقبت خیمه به صحرا زند
همچو طلوع سحر ما به تو پیدا شویم
چون همه هستی تویی نیست حجاب دویی
چون به میان غیر نیست ما تو و تو ما شویم
قطره اگر از هوا صورت کثرت گرفت
اصل عدد چون یکی ست قطره به دریا شویم
هستی ناصر شده ست پرده اسرار غیب
هستی او را بسوز تا همه صحرا شویم

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
آن به که غم دل به حضور تو بگویم
کاسرار دل از گریه فتاد ه ست به رویم
دریاب که بی روی تو ای سرو گلندام
از ناله چو نالی شدم از مویه چو مویم
زانگه که جدا مانده ام از خاک در تو
چون باد صبا در به در و کوی به کویم
خواهم که گیاهی شود اجزای وجودم
تا در قدم سرو بلند تو برویم
دردا که امانم ندهد دشمن کژ طبع
تا یک سخن راست به گوش تو بگویم
بی هیچ گنه جور و جفا می کشم از خلق
عیبم همه آن است که من عاشق اویم
ناصر اگر از چشم تو زین گریه رود آب
از لوح بقا نقش وجود تو بشویم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای چین زلفت شام غریبان
قربت به غربت به بر قریبان
در خنده غنچه دلشاد و خرم
شد با چنارش دست و گریبان
پرداختم دل از کار دشمن
در باختم جان بهر حبیبان
بر خوان خاصان غوغای عام است
خاص الخواصند از بی نصیبان
دانی چرا سربسته است غنچه
دارد صداعی از عندلیبان
شیرینی لب از جان من پرس
رنجور داند قدر طبیبان
شهدت شفا داد با جان ناصر
زلفت سیه کرد روی رقیبان

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
چون همنشین ماه نگردم بر آسمان
آن به که همچو گرد نهم سر بر آستان
با آنکه تیر چرخ ز من سهم می خورد
چون قوس پشت من بود از غم گران
اقرار عشق کردم و انکار عاقلی
کز عشق در یقینم و از عقل در گمان
چون آب دیده نقش خیالت لطیف گشت
چون باد یافت بوی نسیم تو شد روان
ای تن چرا تو غافل و فارغ نشسته ای
نشنیده ای که عزم سفر جزم کرد جان
بیچاره تشنه ای که رسد جان او به لب
دلبر به محمل و دل و جانش به کاروان
ناصر چو گرد در عقبش می رود به سر
با دوست همچو باد اگر نیست هم عنان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من همچو گل در خنده ام گو یار در خونم نشان
من همچو سرو آزاده ام گو یار بی برگم بمان
مو با میانش لاف زد لیکن روان در تاب شد
چون باز دید از نازکی یک موی فرقی در میان
دایم چرا با صورتش آیینه آمد رو به رو
هر دم چرا ساغر نهد با او دهان را با دهان
امروز در کوی مغان خواهیم گشتن در به در
سجاده ها در رهن می دستارها در پا کشان
من گوی عشقم گو بزن چوگان طعنم آن و این
چون کشته گشتم گو بکش تیغ ملامت این و آن
با عشق در پیچیده ام چون نامه خط بر من مکش
بر خط مهرت می روم چون خامه از پیشم مران
ناصر گذشت از رنگ و بو عشق تو دارم در نظر
آن بوی در رنگش ببین آن نقش در رویش بخوان

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
یار همان عهد همان دل همان
آب همان خاک همان گل همان
مؤمن و کافر سوی حق ره برد
زاهد گمره به باطل همان
هر دو جهان کشته عشق تو شد
غمزه خون ریز تو قاتل همان
حاصلم از عشق تو خون دل است
هست خود از عشق تو حاصل همان
ناصر از آمیزش صورت گذشت
صورت آمیخته با دل همان

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
کام دل هر گه که خواهم زان دهان
همچو شمعم آتش افتد در زبان
باد گل را گفته بویش خبر
مهر مه را داده از رویش نشان
باد اگر بویش به جانی می دهد
من دهم جان را به بوی او روان
باغ هردم می کشد تیغ خلاف
زان بود پیراهن گل خون فشان
چشم سوسن غارت جان مرا
ترک مستی است تیرش در کمان
جان ما قطره است در دریای عشق
عشق او دریاست در قطره نهان
در سخن ناصر به وصف زلف او
همچو سوسن می شود رطب اللسان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
لبت در نقطه موهوم چون می در شکر پنهان
میانت می شود چون موی در بند کمر پنهان
چو خورشید رخت یک ذره پیدا نیست در چشم
ضرورت با خیال تو همی بازم نظر پنهان
ز دردت بی خبر گشتم خبر چون گویم از دردت
اگر من بی خبر مانم کجا ماند خبر پنهان
بر آن عزمم که در پایت بیفشانم زر از چهره
سخن در روی می گویم نخواهم داشت زر پنهان
پیاده می روم چون سرو ز آب دیده پا در گل
برهنه مانده ام چون تیغ کی ماند گهر پنهان
به صورت غایبی از تن به معنی حاضری در جان
چه نقصان عشق بازی را اگر گردد صور پنهان
به عیب عاشقی ناصر اگر رد خلایق شد
به پیش مقبلان نبود قبول این هنر پنهان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کام ناکامی روا کن از دهان خویشتن
در میان آور کناری از میان خویشتن
خود تن جان داده را از تاب هجرش مسوز
رحم کن بر جان رنجوری به جان خویشتن
ترسم از دست زبان روزی دهم سر را به باد
شمع وار از بهر آن سوزم زبان خویشتن
من ز دل بیرون نخواهم کرد ابروی تو را
گر مرا قربان کنی بهر کمان خویشتن
از تن خاکی برآمد گرد و گردم بر درت
تا مگر راهم دهی بر آستان خویشتن
چون شب هجران برافروزی چراغ از جان خود
می کشم روغن ز مغز استخوان خویشتن
در هوای مهر تو چون صبح ناصر صادق است
آشکارا میکنم راز نهان خویشتن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر تو نکرده ای جدا دل ز تعلقات تن
بر سر کوی او مبر زحمت جان خویشتن
باد صبا به بوستان بین به چه لطف می وزد
تا ز غبار نشکند خاطر نازک سمن
وحشت خارها اگر چنگ زند به دامنش
گل ز چه غرق خون شده چاک ز دست پیرهن
از من و ما نرسته ای صحبت عاشقان مجو
همره کم بضاعتان چون بشوی بر آ ز من
جان نماند در دلم یک سر مو از آن سبب
یار به نازکی کند در دل و جان ما وطن
گر غم یار می خوری زهر بنوش و غم مخور
ور دم عشق می زنی جور ببین و دم مزن
ناصر اگر به جان و دل محرم دوست گشته ای
در حرم فنا نشین مرده زنده در کفن

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
حالیا خواهم فشاند از دامن جان گرد تن
یوسفم را چند پنهان دارم اندر پیرهن
داده ام آیینه دل را صفا از نقش غیر
تا در آیینه رخت بیند صفای خویشتن
جام می تلخ است هر دم بر لب شیرین منه
هرگزم دیگر نرفتست آن حلاوت از دهن
سرو گل رخسار من چون شد خرامان در سماع
پای در گل ماند از شرم رخش سرو چمن
روی بر رویش نهادم شد ازین در تاب و گفت
گر نه ای پروانه خود را بیش در آتش مزن
می کشیدم زلف او را گفت در سودا مپیچ
خواستم لعلش مکیدن گفت ناصر جان مکن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خواهم چو صبا گرد سر کوی تو گشتن
با باد بر آمیخته و بر بوی تو گشتن
ناکام تر از تیر تو در کیش تو بودن
آشفته تر از زلف تو بر بوی تو گشتن
بر خاک درت خسته و محتاج نشستن
بیچاره و درویش و دعاگوی تو گشتن
ای شاه گدایانه دعا گویمت از دور
چون نیست مرا زهره در اردوی تو گشتن
چون شانه سر اندر سر سودای تو کردم
باشد که توان خم به خم موی تو گشتن
بفرست نصیبی به گدایان خود ای دوست
حاضر نتوانیم چو در طوی تو گشتن
دل می طلبد در ره عشق تو چو ناصر
آزاد شدن از خود و هندوی تو گشتن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سر گشته ام ز بخت نگونسار خویشتن
تر دامنم ز چشم گهربار خویشتن
در خوشاب دیده به دامن همی کشد
صراف عشق بر سر بازار خویشتن
ای جان مرا تو بارگرانی کرانه گیر
بر مرکب ضعیف منه بار خویشتن
واعظ نگر به اهل یقین می کند خلاف
بیچاره گرم گشته به گفتار خویشتن
قاضی چگونه حیله کند درد عشق را
او را بس است زحمت دستار خویشتن
یاری به یاد دارم و چون باد می روم
حیران و خسته در طلب یار خویشتن
مانند حاجب تو طبیبی ندیده ام
دایم نشسته بر سر بیمار خویشتن
ناصر محقرست نیرزد به ضرب تو
اندیشه کن ز خنجر خونخوار خویشتن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من نه آن رندم که بنشینم به جای خویشتن
تا نبینم در کنار خود سزای خویشتن
عود را تسلیم باید بود اگر سوز است و ساز
عاشقان را درد خود باشد دوای خویشتن
من نخواهم گشت روشن ز آتش عشقش چو شمع
تا سر خود را نبینم زیر پای خویشتن
ریختی خون من و دادیم غم ها در عوض
دیر شد تا می خورم از خون بهای خویشتن
گفتمش عمر تو بادا گفت من عمر توام
تا به کی ای مدعی گویی دعای خویشتن
من برای خدمت اویم برای خود نی ام
راه او را کی توان رفتن برای خویشتن
یاد ناصر پیش او کردم ازین در خشم شد
گفت من تا کی کشم ننگ گدای خویشتن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چند چون غنچه به بویی ز تو دل خوش کردن
همچو گل چهره به خونابه منقش کردن
تا کی ای روی تو مجموعه الطاف  اله
حال ما را چو سر زلف مشوش کردن
دست من حیف که گردد به میان تو کمر
نرسد دست کمر را به تو درکش کردن
من به روی تو شدم چون سر زلفت در تاب
که صبوری نتوان بر سر آتش کردن
شیشه می نتوان بی می گلگون دیدن
دیده روشن نتوان بی بت مهوش دیدن
جهت بی جهتش شش جهت کون و مکان
یک جهت شو نتوان قبله خود شش کردن
ناصر اندر هوس عشق کمان ابرویی
گشت قربان و نیارست به ترکش کردن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در جگر سوز تو دارم دم نمی یارم زدن
آه آهی بر سر آن هم نمی یارم زدن
همدم من آه سرد است از غم عشقت ولی
ناله از درد تو با همدم نمی یارم زدن
هر شب از شمع جمالت تا ابد پروانه وار
دم به دم سوزم ولیکن دم نمی یارم زدن
خواب می ترسم که گردد در میان ما حجاب
از خیالت دیده را بر هم نمی یارم زدن
گل ز شادی خنده زد در باغ و من از سوز دل
همچو بلبل یک نفس بی غم نمی یارم زدن
با وجودت سرو را در دل نمی یارم نشاند
بی رخت با گل دم خرم نمی یارم زدن
قصه درد دل ناصر بگفتم با طبیب
گفت دم زین بیش از مرهم نمی یارم زدن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -