cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
روی که جلوه کرده که حیرانم این چنین
زلف که دیده ام که پریشانم این چنین
دست غم که بر زده است آستین ناز
رسوا نبود چاک گریبانم این چنین
مژگان شوخ چشم که دل را فشرده است
رنگین نبوده دیده گریانم این چنین
احسان اشک و دولت مژگان زیاد باد
لخت جگر نبود به دامانم این چنین
بر لب رسید جان و نیامد به پرسشم
جان آنچنان ترحم جانانم این چنین
در دشت وحشت از غم آن شوخ کم نگاه
دنباله گرد چشم غزالانم این چنین
چون ابرگریه ناکم و چون قطره تنگدل
اشک عیان چنان غم پنهانم این چنین
تار نفس کشیده به پرگاله دل است
هرگز غمت نداشت به سامانم این چنین
بنگر سپند و مجمره تا روشنت شود
دل آن چنان و سینه سوزانم این چنین
مصر جهان به یوسف من چاه محنت است
زندانی وفای عزیزانم این چنین
بی جام باده حاصل عمرم ندامت است
از توبه شراب پشیمانم این چنین
از روی یار طوطی ما شد شکرشکن
آیینه کرده است سخندانم این چنین
دارد حزین  جدایی آن نازنین غزال
مجنون صفت به کوه و بیابانم این چنین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نامه ات خواندم و می بایدم افشان کردن
قطره ای چند سرشک از مژه غلتان کردن
بعد ازین شکوه کنم پیشه که معلومم شد
در دلت کرده اثر شکوه هجران کردن
زده ای طعنه به حالم که چرا صبرت نیست
هجر را صبر نیارد به دل آسان کردن
گفته ای پیر شدی دل ز جوانان برگیر
کافر عشق محال است مسلمان کردن
داده ای بیم من از غمزه که خونت هدر است
نرخ جان کس نتواند چو من ارزان کردن
داده ای پند که باید ز کسان راز نهفت
غم دل را نتوانم ز تو پنهان کردن
گفته ای در غم ما ترک مراد خود کن
تو و بخشایش بی حد من و عصیان کردن
کرده ای منع که دیدارپرستی کفر است
عاشق از عشق محال است پشیمان کردن
گفته ای وصل محال است تمنا چه کنی
چه کنم ترک تمنای تو نتوان کردن
کردهای امر که دامان ورع پاک بشوی
از جگر خون شدن و از مژه طوفان کردن
گفته بودی که چه خواهد دلت ای سرگردان
گرد سر گردمت آن طره پریشان کردن
تو و آن جلوه مستانه نظاره فریب
من و جان در سر آن سرو خرامان کردن
من به خونین جگری جان و دل از کف دادن
تو به جادونگهی غارت ایمان کردن
این جواب غزل خواجه سنایی ست حزین
خواهد این تازه غزل ناز به دیوان کردن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای طلعت سیمین بران آیینه رخسار تو
صبح بناگوش بتان یک پرتو از انوار تو
شد ملک دل ها سر به سر از طره ات زیر و زبر
گبر و مسلمان خیره سر در حلقه زنار تو
شبهای هجران شمه ای از بخت ظلمت زای من
صبح قیامت لمعه ای از پرتو دیدار تو
یا رب ندانم چون بود حال دل بیگانگان
باشد نسیم آشنا سرگشته در گلزار تو
ای شمع بزم افروز من جان مظهر زیباییت
ای مهر اختر سوز من دل مشرق انوار تو
اشک دمادم ژاله ای از دامن صحرای من
برق تجلی لاله ای از سینه کهسار تو
با من تویی شب تا سحر من مست خواب و بی خبر
خوش آنکه می آرد به سر با دولت بیدار تو
گر من مسلمان نیستم گبر در خویشم بخوان
عمری ست می بندم میان با رشته زنار تو
گلگشت کویت چون بود یا رب که می آید مرا
خوشتر ز مژگان در نظر خار سر دیوار تو
نقد دل اهل وفا آنجاست قلب ناروا
نوبت کجا افتد به ما در گرمی بازار تو
وصل تو ای آرام جان باشد بهشت عاشقان
هرگز نباشد دوزخی جز دوری از دیدار تو
دل عاشق و شیدا کند چون مذهبش حاشا کند
عاشق چه سان سودا کند با طره طرار تو
دارد حزین خسته جان نام خوشت ورد زبان
سنجد سحر با بلبلان این نغمه درگلزار تو

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
دل در پریدن است چو شبنم ز روی تو
خون مشک می شود به رگ گل ز بوی تو
باید به سینه نیشتر ناله بشکنم
نازکتر است از دل عشاق خوی تو
یک صبح سینه چاک گذشتی ز گلستان
گل پاره کرده است گریبان به بوی تو
خواهد نشست خون من از جوش اضطراب
ساقی اگر چو باده کند در سبوی تو
خلقی به هم نشان مه عید می دهند
انگشت من چو قبله نما مانده سوی تو
از چشم شور خود کندش مشک روزگار
خونی که می کند به دل نافه موی تو
تر شد ز ابر کلک تو مغز خرد حزین
جان تازه میکند رقم مشکبوی تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای آب خضر سایه سرو روان تو
آتش به جان گل از رخ چون ارغوان تو
محو سبک عنان مژه کافرت شوم
رنگین نشد به خون دو عالم سنان تو
باشد به رنگ جوشش پروانه گرد شمع
دلها به دام طره عنبرفشان تو
در عشق تیر بال هما بود بر سرم
هرگز نداشتم غم جان را به جان تو
گرد خط تو برد قرار از دل حزین
این بود جوش فتنه آخر زمان تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بنگر چه می کند مژه های دراز تو
آخر بگو چه شد نگه دلنواز تو
در پرده حباب نگنجد شکوه بحر
افزون بود ز حوصله سینه رازتو
غم نیست جان اگر برود در ره وفا
بادا دراز عمر غم جانگداز تو
افسانه ساز نرگس مست که بوده ای
مطرب کرشمه می چکد از تار ساز تو
از بس نگاه حسرت اندوختی حزین
در خاک هم بود نگران چشم باز تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به طوطی نکته آموزد لب شیرین کلام تو
به طوبی می فروشد جلوه سرو خوش خرام تو
ز سر تا پا نیازم چون هلال از دولت نازت
جبینی کرده ام دیوزه از ماه تمام تو
نمی گنجد خیال دیگری در سینه تنگم
نگین دل ندارد جای نقشی غیر نام تو
بگو کز سعی ناخن برکنم بنیاد هستی را
گر از جان کندن فرهاد شیرین است کام تو
ندانستم به مهری با حزین یا برسر کینی
ز لذت می برد هوش مرا ذوق پیام تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هدف سینه ز من ناوک مژگان از تو
سخت جانی ز من و سستی پیمان ازتو
کرد روزی که قضا شادی و غم را قسمت
چشم خونبار ز ما شد لب خندان از تو
گبر دیرینه عشقم به حرم کارم نیست
دارم آتشکدهای در دل سوزان از تو
سر و سامان نثار تو کدام است مرا
در کفم چیست بگو جان ز تو ایمان از تو
بوبت از غنچه پنهان ندمیده ست ولی
شوری افتاده به مرغان گلستان از تو
تو و مستوری حسن و من و رسوایی عشق
سینه چاک ز من عشوه پنهان از تو
دل ناقوس فغانت چه خروشید حزین 
که خراشید دل گبر و مسلمان از تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من نه حریف وعده ام طاقت انتظار کو
تا به اجل سپارمش جان امیدوار کو
می رسی ای صبا اگر از سرکوی یار من
بویی از آن چمن چه شد برگی از آن بهار کو
در صف منکران کنم دعوی عشق و زنده ام
تلخی حرف حق چه شد آن همه گیر و دار کو
شکر که در حساب هم فارغم از تلافیت
دعوی دل به یک طرف داغ مرا شمار کو
ساقی سرگران من کشت مرا تغافلت
تلخی عیش تا به کی باده خوشگوار کو
خوش در توبه می زند ناصح بی خبر ولی
اشک ندامت ازکجا تهمت اختیارکو
چاره رنگ زرد من باده نمی کند حزین
نیست دلی که خون کنم دیده اشکبار کو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
کام دلی به عالم ناپایدار کو
گیرم که زه کنیم کمان را شکار کو
سودای عشق دست و دل از کار برده است
دستی که واکند گره از زلف یار کو
مست گذاره است درین بزم هر که هست
در دور چشم سرخوش ساقی خمار کو
ساقی کف زمانه پر است از عطای تو
ای ابر فیض قسمت این خاکسار کو
عالم تمام مظهر آن حسن مطلق است
آیینه است عالمی آیینه دار کو
از خواری جهان رخ اقبال تازه دار
بنگر ثبات رنگ گل اعتبار کو
یک نغمه‎ای که از دل عشاق غم برد
در پرده مخالف لیل و نهار کو
یک گرم رو که شعله برین خار و خس زند
از دودمان عشق درین رهگذار کو
این بیستون هزار چو فرهاد دیده است
افتاده کار بر سر هم مرد کار کو
یک سرگذشته ای ز خراباتیان عشق
تا پا زند به دولت ناپایدار کو
دریای عشق چون نفس از دل کشد حزین
موجی که خوبش را نزند برکنارکو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ساقی می عارفانه ات کو
جان داروی جاودانه ات کو
گیرم که نیم سزای احسان
بخشایش بی بهانه ات کو
ما را سر تاج خسروی نیست
پای خم خسروانه ات کو
شب را به امید صبح کردیم
صبح است می شبانه ات کو
شادیم به تشنه کامی اما
ناموس شرابخانه ات کو
زاهد می عشق خام سوز است
مسواک و عصا و شانه ات کو
در دیرخوش آتشی بلند است
دراعه صوفیانه ات کو
نی را اثر عصای موسی ست
سالوسی جاودانه ات کو
افسانه واعظان دراز است
مطرب چنگ و چغانه ات کو
افسرده قیل و قال عقلم
نالیدن عاشقانه ات کو
تا چند زبون عقل باشیم
ای آتش دل زبانه ات کو
بی برگیها بهار کرده ست
ای مرغ قفس ترانه ات کو
تاراجگر خزان به گل زد
خار و خس آشیانه ات کو
دامی از ریش کرده ای پهن
تسبیح هزار دانه ات کو
می بازم به هیچ خود را
ای عشق قمارخانه ات کو
تا چند حزین به دشت گردی
ای خانه خراب خانه ات کو

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
جان را سپند ساز و به آتش نثار شو
با دل قرار عشق ده و بی قرار شو
هر سو چو موج قطره خود را عنان مده
سر را به جیب کش گهر آبدار شو
خواهی ز سنگ حادثه نخل تو وارهد
در گلشن جهان تهی از برگ و بار شو
آسودگی ست پرده غفلت در این سرا
ای دیده موج خون زن و ای دل فگار شو
از درد عشق چهره چو خورشید زرد ساز
زین کان کیمیا زر کامل عیار شو
هرگز نگشته جمع به هم عشق و سرکشی
خواهی که بار عشق کشی بردبار شو
سر سواد نقطه دل کرده ای حزین
بنشین و قطب دایره روزگار شو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دارد ستاره ریز مرا آفتاب تو
عالم خراب چشمم و چشمم خراب تو
هشیاریم غنوده بالین بیخودی ست
هوش از سرم برد نگه نیم خواب تو
چون آمدی به کلبه ما روز کن شبی
اینک دلم کباب تو خونم شراب تو
کردی ورق ورق دل صد پاره مرا
آیا کدام شد ورق انتخاب تو
مشکین خطی به ساغر لعلی فکنده ای
آیا چه بود در قدح این مشک ناب تو
لبریز غم بود دل و این طرفه معجزی ست
کز شیشه شکسته نریزد شراب تو
آتش به جان و دل زده کیستی حزین
دوزخ گریزد از نفس سینه تاب تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
زند بر خرمن شادی و غم برق جمال تو
نباشد عشق را کاری به هجران و وصال تو
قدح پیمای دیدارم نه خون است اینکه می بارم
می آلود است جام دیده ام از رنگ آل تو
چه فیض است این تعالی الله که در دربای می گم شد
سبوی شبنم از خورشید حسن بی زوال تو
ز چشمم دیده خورشید محشر خیره می گردد
چو خوابم شد شبیخون خورده خیل خیال تو
حزین از باده نتوانم شکیبا شد تو خود دانی
شکستم توبه را برگردن زاهد وبال تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هله من جان جهانم تنه ناها یاهو
مظهر آیت شانم تنه ناها یاهو
سرو دلجوی تو تا دیده ام ای نخل مراد
همه در رقص روانم تنه ناها یاهو
چون تو را می نگرم جمله تو را می نگرم
همه بینم همه دانم تنه ناها یاهو
مست سودای تو جانم تنه ناها تنه نا
محو نام تو زبانم تنه ناها یاهو
پرتو روی تو ای مهر جهانتاب گرفت
جمله پیدا و نهانم تنه ناها یاهو
ساغر میکده عشق خرد پرداز است
مست و دیوانه از آنم تنه ناها یاهو
من که از خود خبرم نیست چه دوزخ چه بهشت
فارغ از سود و زیانم تنه ناها یاهو
نرگس عشوه گر مغبچه ای ساغر داد
در خرابات مغانم تنه ناها یاهو
هر کجا می نگرم جانب هر کس بینم
به جمالش نگرانم تنه ناها یاهو
هر طرف می کشدم جلوه مستانه او
رفته از دست عنانم تنه ناها یاهو
بهتر آن است که ساغر سر بازار زنم
من که رسوای جهانم تنه ناها یاهو
مست در آینه خویش نظر می کردم
رخ او گشت عیانم تنه ناها یاهو
آنچنان مست لقا گشته ام امروز حزین
که خود از یار ندانم تنه ناها یاهو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کسی داند که هر بیتش به دیوان می زند پهلو
که این مطلع به آن حسن به سامان می زند پهلو
شب هجران سفید از گریه شد گر دیده خندانم
که چشم من به صبح پاکدامان می زند پهلو
خسک در دیده از محرومی شاخ گلی دارم
که خار رهگذار او به مژگان می زند پهلو
به شهد آمیخت زهر آغشته کام من ز دشنامش
عتاب تلخ او بر شکرستان می زند پهلو
به خون غلتیده شمشیر شوخی های مژگانم
کف خاکم به بازی های طفلان می زند پهلو
کسی کز ذوق دندان بر جگر افشرده می داند
که لخت دل به نعمت های الوان می زند پهلو
قیامت خاست چون بند قبای ناز واکردی
به صبح محشر آن چاک گریبان می زند پهلو
بهار عشق مجنون حسن لیلی در بغل دارد
به گیسوی تو آه سنبل افشان می زند پهلو
حزین  از آن عقیق کم سخن دارم لب خشکی
دهان او به عیش تنگدستان می زند پهلو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در ملک جسم روشنی جان به نیم جو
آیینه در ولایت کوران به نیمجو
عالم به دستگاه قناعت نمی رسد
در چشم مور ملک سلیمان به نیم جو
در دیده ای که جلوه کند کبریای عشق
این طمطراق عالم امکان به نیمجو
جسم فسرده را بر جانان چه اعتبار
دلق گدا به حضرت شاهان به نیمجو
چبود سراب دهر که بگذشتن از دو کون
در پیش پای همت مردان به نیم جو
در کشوری که حکم به زور شکستگی ست
گرز گران و رستم دوران به نیم جو
زاهد زیاده جلوه مده زهد خشک را
اینها به پیش باده پرستان به نیم جو
یک روز یوسفم غم کنعانیان نداشت
در مصر حسن جان عزیزان به نیم جو
گر رفت در رهت به فدای سر تو باد
در کیش عاشقان سر و سامان به نیم جو
ما را متاع لایق بازار عشق نیست
آنجا دل دو نیم اسیران به نیم جو
پیش تو غرق خجلت جانبازی خودم
سر در قمارخانه رندان به نیم جو
زاهد اگر به عشق ندارد سری چه باک
خورشید پیش شب پره طبعان به نیم جو
دارم حزین به زیر نگین ملک فقر را
ایران به نیم حبه و توران به نیم جو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من در میان نبودم دل بود و یار هر دو
از بیخودی به شکرم وز روزگار هر دو
گر پرده سنج عشقی بگشای گوش و بشنو
گویند یک اناالحق منصور و دار هر دو
جرم نکرده ما تا کی عتاب دارد
یکسو کنیم اکنون ماییم و یار هر دو
از سرکشی نکردی یکبار رنجه ما را
تا شد سفید چشمم در انتظار هر دو
آمد ز طرف کویت صبح ازل نسیمی
بوی تو را گرفتیم ما و بهار هر دو
کشتی شکستگانیم در ورطه ای که دارد
طوفان بی قراری بحر و کنار هر دو
زینسان که از تغافل گوش گل است سنگین
یک پرده می سراید زاغ و هزار هر دو
از زلف یار دیگرکی عقده می گشاید
دست و دلی که رفته ما را ز کار هر دو
آگه حزین بیدل از حال حسن و عشق است
دارند بلبل و گل یک خارخار هر دو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
مطلوب در لباس طلبکار آمده
خود را به صد نیاز پرستار آمده
مستور بود چهره ی زیبا نگار ما
مستانه باز بر سر اظهار آمده
جز یار هیچکس سر بازار عشق نیست
یوسف به شیوه های خریدار آمده
از چشم خویش تا نگرد روی خویش را
گردیده دیده طالب دیدار آمده
گاهی به شمع تقوی و زهد آستین فشان
مست و خراب از در خمار آمده
گاهی دریده خرقه ناموس و ننگ را
فارغ ز قید سبحه و زنار آمده
گاهی نموده شیوه اقرار را شعار
گاهی به طنز بر سر انکار آمده
گه آتش چمن شده گه شمع انجمن
هم خانه سوز و خانه نگهدار آمده
ای دیده احولی بگذار و غلط مبین
آن یار بین به کسوت اغیار آمده
ای دل ز دیده پرده پندار دور دار
گوهر فروز دیده بیدار آمده
یار است یارکز لب همچون زلال خویش
درکام تشنه قلزم زخار آمده
یار است یار کز لب مسکین نواز خویش
در دامن صدف در شهوار آمده
یار است یارکز نگه دلفریب خویش
آشوب شهر و فتنه بازار آمده
یک پرتو است کرده جهانی پر از ظلال
یک جلوه است مختلف آثار آمده
عالم سواد نافه آن خال مشکبوست
یک نفخه زان شمیم به تاتار آمده
سنبل به تاب و لاله سیه مست و گل به ناز
یک جلوه ز آن جمال به گلزار آمده
در گوش دل گدای خرابات عشق را
انی اناالله از در و دیوار آمده
آن جلوه ای که کوه نیاورد تاب او
در طور عشق سالک اطوار آمده
عنقای مغربی که زمین زیر بال اوست
از بوالحسن به حضرت عطار آمده
گاهی فتاده مست به پای بت مغان
گاهی به صدر مصطبه هشیار آمده
از فیض اوست کاین دل شوریده حزین
بحر محیط و مخزن اسرار آمده

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا رفته از نظر ز تنم جان برآمده
شرمندهام که در غمش آسان برآمده
از پیچ وتاب عشق ندارم شکایتی
دل در شکنج طره پیچان برآمده
یوسف صفت غمم ز جفای زمانه نیست
گلگونه ام به سیلی اخوان برآمده
از تیغ او مرا تن صدپاره خوش نماست
چون گل تنم به زخم نمایان برآمده
نگذاشته ست در جگرم داغ عشق نم
خونابه ای به کاوش مژگان برآمده
در تنگنای شهر چه سان وا شوم حزین 
دیوانهام به کوه و بیابان برآمده

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دل سیه مست به سودای تو از جا رفته
از نگاه تو چها بر سر تقوا رفته
هرکس از لعل توکام دل ناشادگرفت
چاره ماست که از یاد مسیحا رفته
نتواند که رود از دل فرهاد برون
نقش شیرین اگر از صفحه خارا رفته
گرد راهش بود از نکهت گل مشکینتر
هرکه از جلوه رخسار تو از جا رفته
کشش اوست که ما را برد از خویش حزین
شبنم از جذبه خورشید به بالا رفته

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تیغت از فرق مبتلا رفته
از سرم سایه هما رفته
بس که بیگانه مشربان دیدم
از لبم حرف آشنا رفته
رفته بر پیکرم ز گردش چرخ
آنچه بر دانه ز آسیا رفته
از میان رفته ایم تا من و دل
جم و جام جهان نما رفته
طاق ابروی اوست کعبه ما
دل به آن قبله دعا رفته
نگهم تا به خاک درگه او
به تکاپوی توتیا رفته
مستی افزاست نغمه تو حزین
دل ازین طرز آشنا رفته

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
نسرین بری گلگون قبا از جلوه جانم سوخته
سودای مشکین طره اش سود و زیانم سوخته
برگ سفر روی وطن دیگر ندارم هیچ یک
پرواز بالم ریخته برق آشیانم سوخته
چون شمع سودای کسی می سوزد آتش در سرم
نام محبت برده ام کام و زبانم سوخته
اشک دمادم از نظر بارم به خون ز آن غرقه ام
دریای آتش در جگر دارم از آنم سوخته
نقص عیار من حزین نبود اگر افغان کنم
در بوته هجران او تاب و توانم سوخته

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
از ما نهان ز فرط ظهوری چه فایده
دایم میان جانی و دوری چه فایده
کام و لبی کجاست که نوشد شراب تو
خود مست و خود شراب طهوری چه فایده
کس چون حریف جلوه هر جایی تو نیست
گه نوری و گه آتش طوری چه فایده
گیرم کنند چاره شوریدگان تو
ای نوبهار مایه شوری چه فایده
جانسوز ناله های حزین بی اثر نبود
از جام حسن مست غروری چه فایده

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روضه خلد خدایا به نکوکاران ده
دولت وصل جزای دل مشتاقان ده
تو که از مهر طبیب دل رنجورانی
درد مهجوری ما را به کرم درمان ده
به عصای خرد این راه نشاید طی کرد
گردن شیشه به دست من سرگردان ده
بنشین شب همه شب گوش بر افسانه من
یا حدیث دل مشتاقان مرا پایان ده
نرگس مست تو را میکده خالی نشود
ساقی اندیشه مکن جرعه به میخواران ده
بوی زلفش سر تاراج گلستان دارد
ای صبا مژده به سرو و سمن و ریحان ده
این جواب غزل قاسم انوار که گفت
می به مستان بده و توبه به هشیاران ده

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عشق تو بانگ زد به زمین و زمان همه
جستیم از این خروش ز خوب گران همه
از قول کن به ساغر دل باده ریختی
ای عالم از شراب لبت کامران همه
آیینه دار مهر تو هر جا که ذره ایست
ای پرتو رخ تو به عالم عیان همه
در پیش سرو ناز تو نازک نهالها
بستند دامن از دل و جان بر میان همه
در آرزوی جلوه سرو بلند تو
پر می زند تذرو دل قدسیان همه
کثرت حجاب دیده عارف نمی شود
دارند بوی یوسف ما کاروان همه
بشنو چه خوش سرود حزین  اوحدی ما
ای روشن از رخ تو زمین و زمان همه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سوی محراب شدم با می ناب آلوده
در بغل مصحف و دامن به شراب آلوده
دل سیه مست و خراب از اثر باده دوش
بی صفا می شود آیینه آب آلوده
مجلس موعظه ام گرم نگردیده رسید
از پیم ساقی سرمست شتاب آلوده
رخ برافروخته از غیرت بی باکی من
عرق شرم گلش را به گلاب آلوده
سنبل آشفته دل آزرده نگه تشنه به خون
ابروی تلخ ز کینم به عتاب آلوده
گفت شرمت ز خرابات نشینان ناید
که در او دامن شیخ است چو شاب آلوده
رند میخانه کجا مسجد و محراب کجا
نکنی نامه اعمال ثواب آلوده
با چنین حال گشودم سر طامات و حدیث
همه بیهوده چو افسانه خواب آلوده
بی حجابانه زدم لعل لبش بوسه حزین
بازگشتم به خرابات حجاب آلوده

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
لعل لب او تا به لب جام رسیده
جان بر لبم از رشک به ناکام رسیده
خجلت به گلاب ار دهد اشکش عجبی نیست
چشمی که به آن عارض گلفام رسیده
حیرت کند از قطره آبی که گهر راست
هر کس به غلط بخشی ایام رسیده
زد چاک ز باد سحری جامه جان را
از غنچه بپرسید چه پیغام رسیده
آتش نفسان شمع نهانخانه خاکند
نوبت به من تیره سرانجام رسیده
گر شیوه پرواز ندانم عجبی نیست
بال و پر من درشکن دام رسیده
هر راهروی می رسد انجام به منزل
دل بس که تپیده ست به آرام رسیده
کو صبح نشاطی که دمی شاد برآرم
چون شمع سحر روز مرا شام رسیده
مانده ست نشانی که ز من رنگ پریده ست
خورشید حیاتم به لب بام رسیده
جز سوختنم شمع صفت کار دگر نیست
شادم که مرا کار به انجام رسیده
چیزی که به یادش نرسد دوری خویش است
هر کس به وصال تو دلارام رسیده
پیداست حزین از سخنت گرمی شوقی
جوشیده بسی تا که می خام رسیده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گل را ورقم رونق بازار شکسته
این خامه کله گوشه به گلزار شکسته
صد جا شکن طره آشفته دلیهاست
آهی که مرا بر لب اظهار شکسته
شادیم که زندان غم آباد جهان را
سیلاب حوادث در و دیوار شکسته
صیاد مرا حاجت دام و قفسی نیست
بال و پر مرغان گرفتار شکسته
رسوای خماریم درین کهنه خرابات
پیمانه ما بر سر بازار شکسته
این گریه ز اندازه برون است همانا
دل در بغل دیده خونبار شکسته
سودای رخ و زلف تو در بتکده دل
قدر صنم و قیمت زنار شکسته
با عاشق و معشوق نگاه تو حریف است
نشتر به رگ جان گل و خار شکسته
خون دل صدپاره حزین  از نفست ریخت
غم زخمه کاری به رگ تار شکسته

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سحر آمد ندا ز میخانه
کای خرابات گرد دیوانه
کنج مسجد گرفته ای تا کی
چه زیان داشت طور رندانه
سبحه در کف نشسته ای تا چند
خیز و پیمان نما به پیمانه
زین ندا جستم آنچنان از جا
که ز آتش چنان جهد دانه
چون نهادم درون میکده پا
سرم آمد به چرخ مستانه
نگه گرم آشنا رویان
کرد ما را ز خویش بیگانه
دل و دین را زدند مغبچگان
دو سه ساغر زدیم رندانه
همه بر گرد یکدگر گشتیم
شمع جان را شدیم پروانه
در و دیوار جمله مست و خراب
همه از جلوه های جانانه
از صراحی گرفته تا خم می
همه در های و هوی مستانه
بود چون نخل طور شب همه شب
در انا الله شمع کاشانه
حرم کعبه را ز یاد نبرد
طوف بیت الحرام بتخانه
باده ها جمله صاف مشربها
شیشه ها جملگی پریخانه
در سراپرده وجود حزین
همه عشق است باقی افسانه

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
صبوحی از چمن مستانه پیراهن قبا کرده
چو بوی گل گذشتی تکیه بر دوش صبا کرده
به مغز نوبهار از عطر گیسو عطسه افکنده
دماغ غنچه را از بوی سنبل مشکسا کرده
غزالان حرم را سر به صحرا داده از وحشت
نگاه سرمه سا را آهوی دشت ختا کرده
ز خط عنبرین خورشید را درمشک تر بسته
ز زلف پر شکن صد عقده در کار صبا کرده
دهن را در لطافت موج گرداب بقا گفته
کمر را معنی باریک دیوان ادا کرده
کباب دل ز شور گفتگویت در نمک خفته
تبسم را چو موج نکهت می نشیه زاکرده
به کف تیغ تغافل طرف دامن بر میان بسته
ز خون بی گناهان کوی خود را کربلا کرده
ز ابرو زخمها بر تارک تیغ قدر رانده
به مژگان رخنه ها در سینه تیر قضا کرده
حرامم باد بی لعل تو ذوق میگساریها
به جای باده خون در ساغرم ساقی به جا کرده
زموج می تبسم در لبت رشک شفق گشته
صبوحی زن به رنگ صبح ییراهن قبا کرده
گریبان چاک و سرخوش همچو نرگس جام می در کف
چو گل ته پیرهن بند قبای ناز وا کرده
کمند ناز درگردن ز کاکل مست رعنایی
به تقریب نگه چشم سیه را فتنه زا کرده
حزین از هر سر مویی روان دارد شط خونی
نمی دانی که مژگان تو با جانش چها کرده

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خوش تلخ عتاب آمده ای حرف به جا چه
نوشین لبت اغیار مکیدند به ما چه
منت چه گذاری تو به ما پیش حریفان
شمع دگرانی به مزار شهدا چه
خونم به تو ثابت شده حاشا چه نمایی
چشم تو نزد تیغ گرفتم مژه ها چه
ازشکوه و شکرم به میان فتنه گری چیست
من دانم و دلدار رقیبان به شما چه
زان شبرو طرارگرفتم خبر دل
پیچید به خود زلفش و می گفت کجا چه
من بر سر راه خودم از ناله سرایی
گر قافله را راه شود گم به درا چه
از عزت ناقص نرسد نقص به کامل
بت گر بپرستید جهانی به خدا چه
در خانه همسایه چه ماتم چه عروسی
گر مات شود شه شده باشد به گدا چه
از ساقی و می ای دل افسرده چه نالی
کار اجل است این به طبیب و به دوا چه
طرف از رقم خویش نبندند قلمها
از نافه مشکین به غزالان ختا چه
آسوده حزین است که رهزن سر یغما
با قافله دارد به من بی سر و پا چه

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دوشین چو شفق بودم خون جگر آلوده
کان ماه به شهر آمد گرد سفر آلوده
از خیل تماشایی گردش حشری پویان
آیینه رخسارش نور نظر آلوده
گرد خط مشکینش چون کحل سلیمانی
خال لب نوشینش مور شکر آلوده
گلرنگ ز تاب می رخسار سمن فامش
وز رشح گلاب خوی دامان و بر آلوده
در خون غم آشامان دامن چوگل آغشته
وز صاف می لعلی یاقوت تر آلوده
در نافه هر جعدش چین و ختنی پنهان
در غالیه گیسو سر تا کمر آلوده
بودم ز تب هجران افتاده به راه او
داغم جگر افشرده اشکم شرر آلوده
افراشت به بالینم شمشاد خرامان را
ناگه ز دلم سر زد آهی اثر آلوده
بنشست وگرفت آن مه از مهر در آغوشم
چون نقش قدم بودم خاک گذر آلوده
از اشک فرو شستم اندام غبار آگین
کز من نشود ناگه آن دوش و برآلوده
دید از شب هجر خود چون گریه ی تلخم را
بگشود به دلداری لعل شکر آلوده
گفتا که نظر بگشا بر زلف و بناگوشم
گر زانکه ندیدستی شام سحر آلوده
از شکر جفای ما کام ار نکنی شیرین
از شکوه مکن باری لب را دگر آلوده
گفتم که غمین مپسند امروز حزینت را
فرداست که از خونش دیوار و در آلوده

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -