بلبل اگر نه مست گل است این ترانه چیست
گر نیست عشق زمزمه ی عاشقانه چیست
ساقی اگر نه پرده فتادی زروی کار
می گفتمت که نغمه ی چنگ و چغانه چیست
پرواز کرد طایر ادراک سالها
معلوم او نشد که ذر این آشیانه چیست
چون در ازل وجود یکی ثابت است و بس
این مبحث وجود و عدم در میانه چیست
ای دل اگر زمانه به کامت نشد چه باک
از بخت خود بنال گناه زمانه چیست
چون در نخست نیک و بد از هم جدا شدند
واعظ به گوشه ای بنشین این فسانه چیست
آدم زسرنوشت برون آمد از بهشت
بسم الله ای فقیه بگو عیب دانه چیست
سلمان اگر نه مهر مهی هست در دلت
برسینه ات زداغ محبت نشانه چیست
بشتاب چو داری هوس کشتن اشرف
ترسم که خبر یابد و از ذوق بمیرد
کسی را لاف عصمت می رسد پیش خردمندان
که وقت دلربایی تو ایمان را نگه دارد
فرخنده شبی بود که آن دلبر مست
آمد زپی غارت دل تیغ بدست
غارت زده ام دید خجل گشت و دمی
با من ز پی رفع خجالت بنشست
دایما غفلت زگستاخی بود
که برو تعظیم ازدیده رود
لاتؤاخذان نسینا شد گواه
که بود نسیان بوجهی هم گناه
زآنکه استکمال تعظیم او نکرد
ورنه نسیان در نیاوردی نبرد
کو تهاون کرد در تعظیمها
تا که نسیان زاد با سهو و خطا
گرچه نسیان لابد و ناچار بود
در سبب ورزیدن او مختار بود
زود چو شمعت فتد از سر کلاه
چند کنی موی سفیدت سیاه
موی سیه گریه صد افسون کنی
قد که دو تا گشت به آن چون کنی
وه که مرا بر چهل افزود پنج
وز پی آن قافیه گردید رنج
من که دو مویم ز سپهر اثیر
پیش حریفان نه جوانم نه پیر
نام نکردند جوانان به من
من نکنم نیز به پیران سخن
آن که در این مرتبه داند مرا
هیچ نداند که چه خواند مرا
عید هر کس را زیار خویش چشم عبدی است
چشم ما پر اشک حسرت دل پر از نومیدی است
تا بود اسباب جوانی به تن
روی چو گل باشد و تن چو سمن
تازه بود مجلس یاران به تو
جلوه کند صف سواران به تو
شیفتگان دیده به رویت نهند
رخت هوس بر سر کویت زند
نازکنی نازکشندت به جان
دل طلبی نیز دهندت روان
نوبت پیری چو زند کوس درد
دل شود از خوشدلی و عیش فرد
موی سفید از اجل آرد پیام
پشت خم از مرگ رساند سلام
خشک شود عمده ی بازو چو کلک
سست شود مهره ی گردون چو سلک
کند شود باد هوا را سنان
میل ز معشوق بتابد عنان
زمانی که بسختی اند را فتادی چونان بزرگواری صبری دوراندیشانه بکارزن
هرگز شکایت به مردمان مبر که در آن صورت گویی شکوه ی مهربانی را به نامهربانی برده باشی
ابن عدوی در تصویر بزمگاهی که در آن جوانی همی خواند و دیگری ساکت است گوید
خواص گفت محبت از میان بردن خواستن هاست و سوزاندن جمیع صفات و نیازها
در کون و مکان فاعل مختار یکی است
آرنده و دارنده ی اطوار یکی است
از روزن عقل اگر برون آری سر
روشن شودت کاین همه انوار یکی است
تا شمع قلندری بهایی افروخت
از رشته ی زنار دو صد خرقه بدوخت
دی پیر مغان گرفت تعلیم از او
و امروز دو صد مسأله مفتی آموخت
ناگاه شنیدم هاتفی می گوید ای سری مخارجی که ترا تا بدینجا رسانیده است از کجاست
پس از این رو برگرداند که برود گفتمش بیشتر گوی گفت تشنه را جرعه ای آب خرسند کند
لامکانی که در او نور خداست
ماضی و مستقبل و حال از کجاست
ماضی و مستقبلش پیش تو است
هر دو یک چیز است پنداری دو است
از باد صبا دلم چو بوی تو گرفت
بگذاشت مرا و جستجوی تو گرفت
اکنون زمن خسته نمی آرد بار
بوی تو گرفته بود خوی تو گرفت
مرحبا ای عشق خوش سودای ما
ای طبیب جمله علت های ما
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالینوس ما
جسم خاک از عشق بر افلاک شد
کوه در رقص آمد و چالاک شد
آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندر می فتاد
عشق و ناموس ای برادر راست نیست
بر در ناموس ای عاشق مایست
هر چه غیر سوزش و دیوانگی است
اندر این ره دوری و بیگانگی است
آتشی از عشق در جان برفروز
سر بسر فکر و عبارت را بسوز
عارفان کز جام حق نوشیده اند
رازها دانسته و پوشیده اند
سرغیب آن را سزد آموختن
کو زگفتن لب تواند دوختن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -