cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
چون تحمل می کند تن صحبت پیراهنش
چون کند افتاده است آن این زمان در گردنش
دست در گردن گهی ار کرد با او یا که یافت
جز ره پیراهن دولت زهی پیراهنش
سوختم در آتشش چون عود و زانم بیم نیست
بیم آن دارم که دود من بگیرد دامنش
قوت صبرم چو کوهی بود از آن کاهی نماند
بس که عشقش می دهد بر باد جو جو خرمنش
هر دم از شوق تو عارف می دهد جانی چو جام
باز ساقی می کند روشن روانی در تنش
حاجی ار در کوی او یابد مقامی از حرم
روی بر تابد بگردد بعد از آن پیراهنش
جست دل راهی کزان ره پیش باز آید نهان
بر دو چشم انگشت را بنمود راهی روشنش
من غبار راه یارم یار چون آب حیات
شکر ایزد را که بر خاطر نمی آید منش
یار می جویی رفیق توست و اینک می رود
خیز همچون گرد سلمان دست در گردن زنش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نعره زنان آمدم بر در میخانه دوش
نعره مستان شنید باده درآمد به جوش
مدعیی جوش می دید بپیچید سر
زاری چنگش به گوش آمد و بگرفت گوش
رند خراباتیش داد شرابی گران
هر که خورد جرعه ای باز نیاید به هوش
مطرب مجلس بساز پرده ابریشمیت
تا همه بر هم زنیم پنبه پشمینه پوش
هر که به صبح ازل جای می ازین می کشید
در عرصاتش کشند روز قیامت به دوش

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
ماییم به پای تو در افکنده سر خویش
وز غایت تقصیر سرانداخته در پیش
انداخت مرا چشم کماندار تو چون تیر
زان پس که برآورد به دست خودم از کیش
ای بسته به قصد من درویش میان را
زنهار میازار به مویی دل درویش
من شور تو دارم که لبان نمکینت
دارند بسی حق نمک بر جگر ریش
ساقی مکن اندیشه بده می که ندارم
من مصلحتی با خرد مصلحت اندیش
ای جان گذری کن که ز هجران تو مردم
بیجان و جهان خود نتوان زیست ازین بیش
بازا که من افتاده ام و غیر خیالت
کس بر سر من نیست ز بیگانه و از خویش
عشاق سر تاج ندارند که دارند
از خاک کف پای تو تاجی به سر خویش
گفتم که دهی کام دلم گفت لبش نی
سلمان بکش از طالب نوشی ستم نیش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نداشت این دل شوریده تاب سودایش
سرم برفت و نرفت از سرم تمنایش
به نرد درد چو وامق نبود مرد حریف
هزار دست پیاپی ببرد عذرایش
کسی نتافت ازو سر چو زلفش از بن گوش
سیاه روی درآمد فتاد و در پایش
غمش ز جای خودم برد و خود چه جای من است
که گر به کوه رسد برکند دل از جایش
رخ مرا که برو سیم اشک می آید
بیان عشق عیان می شود ز سیمایش
نهفته داشت دلم راز عشق چون غنچه
هوای دوست دمش داد و کرد رسوایش
دل مرا که امروز رنجه داشت چه غم
دلم خوش است که خواهد نواخت فردایش
همه امید به آلا و رحمتش دارد
وجود من که ز سر تا بپاست آلایش
گناهکار و فرومانده ام ببخش مرا
که هست بر من بیچاره جای بخشایش
سواد هستی سلمان ز روی لوح وجود
رود ولیک بماند نشان سودایش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
می کند غارت صبر و دل و دین سودایش
آنکه او هیچ ندارد چه غم از یغمایش
گر دل و جان من دلشده بودی بر جای
کردمی در دل و جان جای چو بودی رایش
رقم هستی من عاقبت از لوح وجود
برود لیک بماند اثر سودایش
لایق ضرب محبت نبود هر قلبی
که ز اخلاص حکایت نکند سیمایش
خواب ما را ز خیالش بنمود اسبابی
بعد از آن روز ندیدیم بخواب آسایش
دست در دامن او می زنم و می کشمش
تا به رغم سر من سر ننهد در پایش
عجب آن است که در بزم ریاحین گل را
زیر شمشاد نشانند و تو بر بالایش
در پی باد صبا چند رود سرگردان
دل به بوی شکن طره عنبر سایش
که خبر یابد از آمد شدن پیک نسیم
که ز بوی سر زلف تو کند رسوایش
غم عشق تو چه خوش می خورد اولی خونم
که به پالوده ام از دیده خون پالایش
هر که امروز به خلوت نفسی با تو نشست
غالبا رغبت جنت نبود فردایش
در شب تیره زلفت دل سلمان گم شد
شمعی از چهره بر افروز و رهی بنمایش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چند گویی با تو یک شب روز گردانم چو شمع
من عجب دارم گر امشب تا سحر مانم چو شمع
رشته عمرم به پایان آمد و تابش نماند
چاره ای اکنون به جز مردن نمی دانم چو شمع
می دهم سررشته خود را به دست دوست باز
گرچه خواهد کشت می دانم به پایانم چو شمع
آبم از سر درگذشت و من به اشک آتشین
سرگذشت خود همه شب باز می دانم چو شمع
دامنت خواهم گرفت امشب چو مجمر ور به من
بر فشانی آستین من جان بر افشانم چو شمع
بند بر پای و رسن در گردن خود کرده ام
گر بخواهی کشتنم برخیز و بنشانم چو شمع
گر سرم برداری از تن سر نگردانم ز حکم
ور نهی بر پای بندم بند فرمانم چو شمع
احتراز از دود من می کن که هر شب تا به روز
در بن محراب ها سوزان و گریانم چو شمع
رحمتی آخر که من می میرم و بر سر مرا
نیست دلسوزی به غیر از دشمن جانم چو شمع
مدعی گوید که سلمان او تو را دم می دهد
گو دمم می ده که من خود مرده آنم چو شمع

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
درد سری می دهد عقل مشوش دماغ
کو ز قدح یک فروغ وز همه عالم فراغ
ای دم مشکین صبح شمع سحر برفروز
تا بنشاند دمی باد دماغ چراغ
مهر توام در دل است مهر توام بر زبان
شور توام در سر است بوی توام در دماغ
ناله رسول دل است گر تو قبولش کنی
ور نکنی حاکمی نیست بر و جز بلاغ
این سخن گرم من هم ز سر حالتی است
ناله نیاید به سوز از دل نادیده داغ
بینظری نیست این دیده نرگس به راه
بی سخنی نیست این غلغل بلبل به باغ
شعر تو سلمان همه قوت دل عارف است
تا ندهی زینهار طعمه طوطی به زاغ

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
ای به دیدار توام دیده گریان مشتاق
ز اشتیاق لب لعلت به لبم جان مشتاق
دل به سوز تو چو پروانه به آتش مایل
جان به درد تو چو بیمار به درمان مشتاق
جان محبوس تن من به تمنای رخت
عندلیبی است مقفس به گلستان مشتاق
چون بود سبزه پژمرده به باران مشتاق
بیش از آنم من مهجور به جانان مشتاق
خسروا بنده به بوسیدن خاک در تو
چون سکندر به لب چشمه حیوان مشتاق
به هوای دل ما حسن رخ خوبان است
چون به انفاس صبا لاله و ریحان مشتاق
تشنه بادیه چون است به زمزم مایل
بیش از آنست به دیدار تو سلمان مشتاق

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به غیر صورت او هر چه آیدم در دل
به جان دوست که باشد تصور باطل
به کوی دوست که خاکش به آب دیده گل است
که برگذشت که پایش فرو نرفت به گل
قتیل تیغ تو خواهیم گشت تا در حشر
بدین بهانه بگیریم دامن قاتل
همی رویم به راهی که نیستش پایان
فتاده ایم به بحری که نیستش ساحل
گرت ارادت پیوند دوست می باشد
برو نخست ز دنیا و آخرت بگسل
بجز دهان توام هیچ آروزیی نیست
ولی چه سود که هیچم نمی شود حاصل
حسود گفت که سلمان چه می روی پی یار
نمی روم پی دلدار می روم پی دل

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به مهر روی تو خواهم رسید ذره مثال
نمی رسد به زمین پایم از نشاط وصال
مه دوهفته درین یک دو روز خواهم دید
که کس نبیند از آن ماه در هزاران سال
سواد زلف توام خواهد آمدن در چشم
که بوی عنبر تو می دهد نسیم شمال
به خاک پای عزیزت که تشنه است لبم
به خاک پای عزیزت چو تشنگان به زلال
چه دم زنم چو رسم با تو آن دمم باشد
مجال آنکه کنم بر تو عرض صورت حال
دلم به پیش تو می خواست جان فرستادن
ولی کبوتر جان را نبود قوت بال
کشیده ام تب هجرت بسی و در شب هجر
نبود بر سر سلمان کسی به غیر حال

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای جان نازنین من ای آرزوی دل
میل من است سوی تو میل تو سوی دل
بر آرزوی روی تو دل جان همی دهد
وا حسرتا اگر ندهی آرزوی دل
چون غنچه بسته ام سر دل را به صد گره
تا بوی راز عشق تو آید ز بوی دل
جان را به یاد تو به صبا می دهم که او
می آورد ز سنبل زلف تو بوی دل
تا دیده دید روی تو را روی دل ندید
با روی دوست خود نتوان دید روی دل
دیگر به دیده دل ندهم من کز آب چشم
هر بار خود درست نیاید سبوی دل
سلمان اگر ز اهل دلی نام دل مبر
جان دادن است کار تو بی گفتگوی دل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ساقی ایام گل آمد حبذا ایام گل
خیز و در ده ساغری یاقوت گون چون جام گل
گوش کن گلبانگ بلبل چشم نه بر بلبله
که اهل دل را می رساند هر یکی پیغام گل
عشق و معشوق و جوانی سبزه و آب روان
خود همه وقتی خوش آید خاصه در ایام گل
نوبت شاهی است گل را زان سبب هر بامداد
نوبت شادی زند مرغ سحر بر بام گل
از دم باد و نم باران کند هر دم خراب
سقف مینا گنبد سبز زمرد فام گل
گل به صد ناز ارچه پروردست چون خوبان ولی
عاقبت در خاک ریزد نازنین اندام گل
گل به شکر خنده لب بگشاد تا باد سحر
زر نهادش در دهن وز زر برآمد کام گل
بر هوا و بوی و رنگ و خنده و شادی نهاد
گل بنای عمر ازان آتش بود فرجام گل

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای بهم برزده زلف تو سراسر کارم 
من چو موی توام آشفته فرو نگذارم 
کرده ام نرم به فرمان تو گردن چون شمع 
چه کنم من که به فرمان تو سر در نارم 
گرچه در راه تو چون خاک رهم رفته به باد 
تو مپندار کزین راه غباری دارم 
نظری کن به من آخر که چو چشم خوش تو 
مدتی شد که به هم برزده ای بنیادم 
مشفقی بر سر من نیست که بر آتش من 
زند آبی به جز از دیده مردم دارم 
نیست جز صبح مرا یک متنفس همدم 
کز سر مهر کند یک نفسی در کارم 
شعله آتش من سوخت جهانی و هنوز 
دم من می دهی و می نهی ای گل خارم 
خام طبعان طبع توبه مدارید زمن 
زان که من سوخته خام خم خمارم 
هست سودای ورع در سر سلمان لیکن 
حلقه زلف بتان می شکند بازارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آرزو دارم ز لعلش تا به لب جام مدام 
وز سرم بیرون نخواهد رفتن این سودای خام 
چون قدح در دل نمی آید مرا الا که می 
چون صراحی سر نمی آرم فرو الا به جام 
باده گر بر کف نهم با یاد او بادم حلال 
باد اگر بر من وزد بی بوی او بادم حرام 
من به بویش گه به مسجد می روم گاهی به دیر 
مست آن بویم ندانم این کدام است آن کدام
گر به دیر اندر نشان دوست یابم از حرم 
رخ به دیر آرم نگردم باز گرد آن مقام 
ساقیا من پخته ام بویی تمام است از میم
خام را ده جام و کار ناتمامان کن تمام 
زاهدان خشک را در مجمع رندان چه کار
خلوت خاص است و اینجا بر نتابد بار عام 
دیگران گر نام و ننگی را رعایت می کنند 
هست پیش عارفان آن نام ننگ و ننگ نام 
دشمنان گفتند کام دوست ناکامی توست 
عاقبت سلمان به رغم دشمنان شد دوستکام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
من هر چه دیده ام ز دل و دیده دیده ام 
گاهی ز دل بود گله گاهی ز دیده ام 
من هر چه دیده ام ز دل و دیده ام کنون 
از دل ندیده ام همه از دیده دیده ام 
آه دهن دریده مرا فاش کرد راز 
او را گناه نیست منش برکشیده ام 
اول کسی که ریخته است آب روی من 
اشک است کش به خون جگر پروریده ام 
عمری بدان امید که روزی رسم به کام 
سودای خام پخته ام و نا رسیده ام 
تا مهر ماه چهره تو در دلم نشست 
از مهر و ماه مهر بکلی بریده ام 
عشقت به جان خریدم و قصدم به جان کند 
بر جان خویش دشمن جان را گزیده ام 
بازا که در غم تو به بازار عاشقان 
جان را بداده و غم عشقت خریده ام 
شیدا صفت شراب غمت خورده ام بسی 
لیکن ز باغ وصل تو یک گل نچیده ام 
گویند بوی زلف تو جان تازه می کند 
سلمان قبول کن که من از جان شنیده ام

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به چشمانت که تا رفتی به چشمم بی خور و خوابم 
به ابرویت که من پیوسته چون زلف تو در تابم 
به جان عاشقان یعنی لبت کامد به لب جانم 
به خاک پای تو یعنی سرم کز سر گذشت آبم 
به خاک کعبه کویت به حق حلقه مویت 
که ممکن نیست کز روی تو هرگز روی بر تابم 
به عناب شکر بارت کزان لب شربتی سازم 
که خود شربت نمی ریزد به غیر از قند و عنابم 
به صبح عاشقان یعنی رخت کز مهر رخسارت 
نه روز آرام می گیرم نه می آید به شب خوابم 
به دیدارت که تا بینم جمال کعبه رویت 
محال است اینکه هرگز سر فرود آید به محرابم 
به جانت کز قفس سلمان بجان آمد درین بندم 
که یابم فرصت بیرون شد اما در نمی یابم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بر زلف تو من بار دگر توبه شکستم 
بس عهد که چون زلف تو بشکستم و بستم 
دریاب که زد کار جهانی همه بر هم 
چشم تو و عذرش همه این است که مستم 
در نامه چو من شرح فراق تو نویسم 
خون گرید و فریاد کند خامه ز دستم 
خورشید بلندی تو و من پست چو سایه 
آنجا که تو باشی نتوان گفت که هستم 
چشم تو به دل گفت که مست منی ای دل 
دل گفت بلی مست تو از روز الستم 
گنجی است روان جام می و توبه طلسمش 
برداشتم آن گنج و طلسمش بشکستم 
بر سوختن و مردن من شمع شب افروز 
خندید بسی امشب و من می نگریستم 
روزش به سر آمد سحری گفت که سلمان 
برخیز که من نیز به روز تو نشستم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هر خدنگی که ز دست تو به جان می رسدم 
من چه گویم که چه راحت به روان می رسدم
خود گرفتم که به من دولت وصلت نرسد 
ناوکی آخر از آن دست و کمان می رسدم 
من که باشم که رسد دیدن روی تو به من 
این قدر بس که به کوی تو فغان می رسدم 
بلبل باغ جمال توام از گلبن وصل
گر به رنگی نرسم بویی از آن می رسدم
ترک سودای تو هرگز نکنم منع چه سود
خود گرفتم نرسم بویی از آن می رسدم
ناله آمد که کند با تو بیان حال دلم
وینک اندر عقبش اشک روان می رسدم
راز سر بسته زلف تو نمی یارم گفت
که زبان می کشند چون به زبان می رسندم
از فراقت نتوانم که زنم دم کان دم
شعله شوق تو از دل به دهان می رسدم
از تو پنهان چه کند حال دل خود سلمان
که حکایت به دل خلق جهان می رسندم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من سرگشته به دست تو کجا افتادم
دست من گیر خدا را که ز پا افتادم 
به کمند سر زلف تو گرفتار شدم 
تا چه کردم که درین دام بلا افتادم 
گلبن عمر مرا هجر تو از بیخ بکند 
تا نگویی که من از باد هوا افتادم 
پیش ازان کز لب و دندان تو یابم کامی 
چون زبان در دهن خلق خدا افتادم 
بود با باد صبا بوی تو بر بوی تو من 
در پی قافله باد صبا افتادم 
ای ملامت گر سلمان سر زلفش را بین 
تا بدانی که درین دام چرا افتادم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بر سر کوی دلارام به جان می گردم 
روز و شب در پی دل گرد جهان می گردم 
غم دوران جهان کرد مرا پیر و چه غم 
بخت اگر یار شود باز جوان می گردم 
دیده ام طلعت زیباش که آنی دارد 
این چنین واله و مست از پی آن می گردم 
تا نسیمی سر زلف تو بیابم چو صبا 
شب همه شب من بیمار به جان می گردم 
ناوک غمزه جادو به من انداز که من 
پیش تیرت ز پی نام و نشان می گردم 
تا مگر نوش لبی چون تو به من باز خورد 
چون قدح گرد لب نوش لبان می گردم 
تو چو گل در تتق غنچه و من چون بلبل 
گرد خرگاه تو فریاد کنان می گردم 
دامن از من مکش ای سرو که در پای تو من 
می دهم بوسه و چون آب روان می گردم 
تو مکان ساخته ای در دل سلمان وانگه
من مسکین ز پیت کون و مکان می گردم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دیشب از خود چون مه سی روزه پنهان آمدم
لاجرم همسایه خورشید تابان آمدم
عقل را دیدم سبک سر یافتم جان را گران
سرو را بگذاشتم در کوی جنان آمدم
پیش ازین پروانه بودم دوش رفتم پیش یار
خدمتی کردم به سر شمع شبستان آمدم
غرقه و محبوس خود بودم ز خود رفتم برون
چون ز ماهی یونس و یوسف ز زندان آمدم
ناتوان بودم به بویش نیم شب برخاستم
تا به کویش چون نسیم افتان و خیزان آمدم
گفت من قصد سرت دارم همه تن سر شدم
پیش او چون گوی من سرگشته غلطان آمدم
تا برون آید به فتح از غنچه آن گل نیم شب
بر درش آرم ز سر تا پای دستان آمدم
بر سر کویش که می رفتم ازین سر من لقب
داشتم سلمان ولی زان سر سلیمان آمدم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چو شمعم در غمت سوزان و اشک از دیده می بارم
به روزم مرده از هجران و شب را زنده می دارم
چو شبنم هستم امروز از هوا افتاده در کویت
الا ای آفتاب من بیا از خاک بردارم
خیال طاق ابروی تو در محراب می بینم
وگرنه من به مشتی خاک هرگز سر فرو نارم
به عکس بخت من پیوسته بیدار است چشم من
دریغ از بخت من بودی به جای چشم بیدارم
مرا جان داد عشق یار و می خواهم که این جان را
ز راه جان سپاری هم به عشق یار بسپارم
سهی سروم که بر کار همه کس سایه می دارد
ز من کاری نمی آید که آرد سایه بر کارم
برش چون سایه سلمان را اگر چه پست شد پایه
مرا این سربلندی بس که من افتاده یارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بی دوست من از باغ ارم یاد نیارم 
ور جنت فردوس بود دوست ندارم 
از دست رقیبان نروم ور برود سر 
من خاک در دوست به دشمن نگذارم 
پرورده به خون جگرش بودم و چون اشک 
از دیده من رفت و نیامد به کنارم 
آن دم که دهم جان و به خاکم بسپارند 
من خاک درش را به دل و جان نسپارم 
بر خاک درش میرم و چون خاک شوم من 
زان در نتوانند برانگیخت غبارم 
در نامه چو نامت نبود نامه نخواهم 
و آن دم که به یادت نزنم دم نشمارم 
کو دولت آنم که شبی با تو نشینم
کو فرصت آنم که دمی با تو برآرم
در نامه همه شرح فراق تو نویسم 
بر دیده همه نقش خیال تو نگارم 
چشمان سیاه تو به اول نظرم مست 
کردند و بکشتند در آخر به خمارم 
یارب چه دلست آن دل سنگین که نشد نرم
از  یارب  دلسوز من و ناله زارم 
گویند که سلمان سر و جان در قدمش باز 
گر کار به سر می رودم بر سر کارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به سر کوی تو سوگند که تا سر دارم
نیست ممکن که من از حکم توسر بردارم
حلقه شد پشت من از بار و من آهن دل
همچنان در هوست روی بدین در دارم
ای که در خواب غروری خبرت نیست که من
هر شب از خاک درت بالش و بستر دارم
ساغرم پر می و می در سر و سر بر کف دست
تو چه دانی که من امروز چه در سر دارم
می رود در لب چون آب حیاتت سخنم
چه عجب باشد اگر من سخنی تر دارم
گفته ای در قدم من گهر انداز به چشم
اینک از بهر قدمهای تو گوهر دارم
کرد سلمان به فدای تو سر و زر بر سر
من غم سر چو ندارم چه غم زر دارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از گلستان رویت در دیده خار دارم
وز رهگذار کویت در دل غبار دارم
روز الست گشتم مست از خمار چشمت
هر دردسر که دارم من زان خمار دارم
بیمارم از دو چشمت آشفته از دو زلفت
این هر دو حالت از تو من یادگار دارم
گفتی وفا ندارم اینم نگو و باقی
هر عیب را که گویی من خاکسار دارم
طاووس باغ قدسم نی بوم این خرابه
آنجاست جلوه گاهم اینجا چه کار دارم
من هیچ اگر ندارم زان هیچ نیست ننگم
بس نیست اینکه در سر سودای یار دارم
در سینه از هوایش گنجی نهان نهادم
در دیده از خیالش باغ بهار دارم
دل را ز دست دادم می ریزم آب دیده
کز دست دیده و دل خون در کنار دارم
فرموده ای که سلمان کمتر سگی است پیشم
یعنی که من به پیشت این اعتبار دارم
از خون من اگر چه دارد نگار دستش
ممکن بود که هرگز دست از نگار دارم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
من حیران نه آن صیدم که از قید تو بگریزم 
به کوشش می کشم خود را که بر فتراکت آویزم 
مرا هر زخم شمشیرت نشان دولتی باشد 
ندانم عاقبت بر سر چه آرد دولت تیزم
پس از من بر سر خاکم اگر روزی گذار افتد 
بیابی در هوایت من چو گرد از خاک برخیزم 
چنان بر صورت شیرین من بیچاره مفتونم 
که در خاطر نمی گنجد خیال ملک پرویزم 
چو آب آشفته جان بر کف روانم تا کجا سروی 
چو قد و قامتت بینم روان در پایش آویزم 
نه جای آنکه در کوی وصال یار بنشینم
نه پای آنکه از دست فراق یار بگریزم 
برو زاهد چه ترسانی مرا از آتش دوزخ 
منم پروانه عاشق که از آتش نپرهیزم 
ز چندین گفته سلمان یکی در گوش کن باری 
نه از گوهر کمست آخر سخنهای دلاویزم 
گهر در گوش بسیاری نماند لیک بعد از من 
بسی در گوشها ماند حدیث گوهر آمیزم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
صبح محشر که من از خواب گران برخیزم 
به جمالت که چو نرگس نگران برخیزم 
در مقامی که شهیدان غمت را طلبند 
من به خون غرقه کفن رقص کنان برخیزم 
گرچه چون گل دگران جامه درند از عشقت 
من چو سوسن به ثنا رطب لسان برخیزم 
چون شوم خاک به خاکم گذری کن چو صبا 
تا به بویت ز زمین رقص کنان برخیزم 
عمر با سوز تو چون شمع به پایان آرم 
نیستم دود که زود از سر آن برخیزم 
تو مپندار که از خاک سر کوی تو من 
به جفای فلک و جور زمان برخیزم 
سرگرانم ز خمار شب دوشین ساقی
قدحی تا من ازین رنج گران برخیزم 
دو سه روز از سر سجاده بر آنم سلمان 
که به عزم سفر کوی مغان برخیزم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تا نفس هست به یاد تو برآید نفسم 
ور به غیر از تو بود هیچکسم هیچکسم 
هر کجا تیر جفای تو من آنجا سپرم 
هر کجا خوان هوای تو من آنجا مگسم 
پس ازین دست من و دامن سودای شما 
چند گردم پی سودای پراکنده بسم 
تو به خوبی و لطافت چو گل و آبی و من 
با گل و آب برآمیخته چون خار و خسم 
کی بود کی که به وصلت رسم ای عمر عزیز
ترسم این عمر به پایان رسد و من نرسم 
سخت بیمارم و غیر از تو هوس نیست مرا 
به عیادت به سرآ تا به سر آید هوسم 
نیست در کوی توام راه خلاص از پس و پیش 
چه کنم چاره ز پیش آمد و دشمن ز پسم 
ای صبا بلبل مستم ز گلستان وصال 
بویی آخر به من آور که اسیر قفسم 
کار سلمان چونی افتاد کنون با نفسی 
بر لبم نه لب و بنواز چونی یک نفسم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
حاشا که من بنالم ور تن شود چو نالم 
من نی نیم که هر دم از دست دوست نالم 
گر خون دل خورندم چون جام می بخندم 
ور سرزنش کنندم چون شاخ رز ننالم 
آسودگان چه دانند احوال دردمندان
آشفته حال داند آشفتگی حالم 
پروانه وار خواهم پرواز کرد لیکن 
کو آن مجال قربم کو آن فراغ بالم 
بوی شما شنیدم کز شوق می دهم جان 
دیر است تا بدان بو دم می دهد شمالم 
گرچه دلم شکستی در زلف خویش بستی 
مرغ شکسته بالم لیکن خجسته فالم 
من صد ورق حکایت از هر نمط چو بلبل 
دارم ولی ندارد گل برگ قیل و قالم 
بیمارم و ندارم بر سر به غیر دیده 
یاری که ریزد آبی بر آتش ملالم 
سلمان مرا همین بس کز پیش دوست هر شب 
بر عادت عبادت آید به سر خیالم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
عزم آن دارم که با پیمانه پیمانی کنم 
وین سبوی زرق را بر سنگ قلاشی کنم 
من خراب مسجد و افتاده سجاده ام 
می روم باشد که خود را در خرابات افکنم 
ساقی دوران هر آن خون کز گلوی شیشه ریخت 
گر بجویی باز یابی خون او در گردنم
زاهدا با من مپیما قصه پیمان که من 
از پی پیمانه ای صد عهد و پیمان بشکنم 
گر به دوزخ بگذرم کوی مغان باشد رهم 
ور به جنت در شوم میخانه باشد مسکنم 
بر نوای ناله مستانه ام هر آفتاب 
زهره همچون ذره رقصد در هوای روزنم 
رشته جانم بسوزاند دمادم عشق و تاب 
من چراغم گوییا عشق آتش و من روغنم 
زنده می گردم به می بی منت آب حیات 
خود چرا باید کشیدن ننگ هر تر دامنم 
من پس از صد عصر کاندر زیر گل باشم چو می 
گردد از یاد قدح خندان روان روشنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
کمترین صید سر زلف کمند تو منم 
چون تو ای دوست به هیچم نگرفتی چه کنم
در درونم به جز از دوست دگر چیزی نیست 
یوسفم دوست من آلوده به خون پیرهنم 
درگذشت از سر من آب ولی گر دهدم 
آشنایی مددی دستی و پایی بزنم 
جان چه دارد که نثار ره جانان سازم
یا که سر چیست که در پای عزیزش فکنم
با خیال تو نگردد دگری در نظرم 
جز حدیث تو نیاید سخنی در دهنم 
شور سودای من و تلخی عیشم بگذار 
بنگر ای خسرو خوبان که چه شیرین سخنم 
قوت کندن سنگ ارچه چو فرهادم نیست 
سنگ جانم روم القصه و جانی بکنم 
ساقیا باده که من بر سر پیمان توام 
در من این نیست که پیمانه و پیمان شکنم 
مطربا راه برون شد بنما سلمان را 
به در دوست که من گمشده در خویشتنم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تو می روی و بر آنم که در پی تو برانم 
ولیک گردش گردون گرفته است عنانم 
مگو که اشک مران در پیم بگو من مسکین 
به غیر اشک چه دارم که در پی تو برانم
تو رفتی و من گریان بمانده ام عجب از من 
بدین طریق که می رانم آب دیده بمانم 
برید ما به جز از آب دیده نیست گر از تو 
اجازه هست بدیده همین دمش بدوانم 
ز جان خویش جدا ماندم ای فلک مددی ده 
مرا به خدمت جانان رسان به جان مرسانم 
مرا ز پای در آورد دستبرد فراقت 
به سر به خدمتت آیم به پای اگر نتوانم 
مرا اگر بخوانی همین بس است که باری 
ز نامه تو سلامی به نام خویش بخوانم 
به مهر روی تو هر دم منورست ضمیرم 
به وصف لعل تو هر دم مرصع است زبانم 
تو گفته ای که ز سلمان فتاده ایست چه آید
من اوفتاده ام اما چو سایه با تو روانم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
بر افشان آستین تا من ز خود دامن برافشانم 
برافکن پرده تا پیدا شود احوال پنهانم 
بسان ذره می رقصند دلها در هوا امشب 
خرامان گرد و در چرخ آی ای جان ماه تابانم 
بزن راهی سبک مطرب ز راه لطف بنوازم 
بده رطل گران ساقی ز دست خویش بستانم 
گر امشب صبحدم سردی کند در مجلس گرمم 
به آه سینه برخیزم چراغ صبح بنشانم 
دل من باز می گردد به گرد لعل دلخواهش 
نمی دانم چه می خواهد دگر بار این دل از جانم 
شکار آن کمان ابرویم اینک داغ او بر دل 
ملامت گو مزن تیرم که من با داغ سلطانم 
برو عاقل مده پندم که من دیوانه و رندم 
نصیحت دیگری را کن که من مدهوش و حیرانم 
اگر تاجم نهد بر سر غلام حلقه در گوشم 
وگر بندم نهد بر پا اسیری بند فرمانم 
اگر بر آستانش پا نهاد از بی خودی سلمان 
مگیر ای مدعی بر من که پا از سر نمی دانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -