cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
گل بین که ز عندلیب بگریخته است 
با دامن با قلی در آمیخته است 
بگذشته ز سبحان سخنی چون بلبل 
وز دامن باقلی در آویخته است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شاها ز تو چشم سلطنت را نور است 
در سایه چتر تو جهان معمور است 
المتنه الله که عدو مقهور است 
بر رغم عدوی تو ولی منصور است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون در سر زلف تو صبا می پیچد 
سودای وی اندر سر ما می پیچد 
چون زلف تو عقل سر پیچید از ما 
دریاب که عمر نیز پا می پیچد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خالت که بر آن عارض مهوش زده اند 
یارب که چه دلگشا و دلکش زده اند 
ای بس که در آرزوی رویت خود را 
چشم و دل من بر آب و آتش زده اند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سیمین ز نخت که جان از آن بنماید 
سییبی است که دانه از میان بنماید 
در خنده بار دانه ماند لب تو 
کز دانه لعلش استخوان بنماید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گل افسری از لعل و گهر می سازد 
زر دارد و این کار به زر می سازد 
یک سفره بر آراست به صد برگ و نوا 
دریاب که سفره سفر می سازد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
این عمر نگر چه محنت افزای آمد 
وین درد نگر چه پای بر جای آمد 
درد از دل و چشم من به تنگ آمده بود 
کارش چو به جان رسید در پای آمد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در وصف لبت نطق زبان بسته بود 
پیش دهنت پسته زبان بسته بود 
ابروی تو آن سیاه پیشانی دار 
پیوسته به قصد سر میان بسته بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن را که می و مطرب دلکش باشد 
در موسم گل چرا مشوش باشد 
گل نیست دمی بی می و مطرب خالی 
ز آنروی همیشه وقت گل خوش باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گل زر به کف و شراب در سر دارد 
در گوش ز بلبل غزلی تر دارد 
خرم دل آنکسی که چون گل به صبوح 
هم مطرب و هم شراب و هم زر دارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چون قسم تو آنچه عدل قسمت فرمود 
یک ذره نه کم شود نه خواهد افزود 
آسوده ز هر چه نیست می باید زیست 
و آزاد ز هر چه هست می باید بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دی سرو به باغ سرفرازی می کرد 
سوسن به چمن زبان درازی می کرد 
در غنچه نسیم صبحدم می پیچید 
با بید و چنار دست بازی می کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زلف سیهت که بر مهت می پوید 
در باغ رخت سنبل و گل می بوید 
بر گوش تو سر نهاده و اندر گوشت 
احوال پریشانی ما می گوید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر لحظه ز من ناله نو می خیزد 
پیری ز تنم خرابه ای انگیزد 
پوسیده شدست خانه آب و گلم 
هر جه که نهم دست فرو می ریزد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جان در طلب رطل گران می گردد 
تن بر سر بازار مغان می گردد 
مسواک به عهدم نرسیده است به کام 
تسبیح به دست من به جان می گردد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زلف تو همه روز مشوش باشد 
خال تو از آن روی بر آتش باشد 
چشم خوش بیمار تو در خواب خوش است 
بیمار که خواب خوش کند خوش باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ترکم که مهش به پیش زانو می زد 
با شاه فلک به حسن پهلو می زد 
دل می طلبید و من بر ابرویش دل 
می بستم و او گره به ابرو می زد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
م که همیشه آب خود می ریزد 
افتاده ز پا وز آن نمی پرهیزد 
بر پای کنش به دست خویش از سر لطف 
ای یار که از دست تو برمی خیزد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سلمان زر و اسب و کار و بارت بردند 
سرمایه روز و روزگارت بردند 
بعد از همه چیز داشتی وقتی خوش 
آن وقت خوشت نیز به غارت بردند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای خواجه دوای درد ما کی باشد
وین وعده و انتظار تا کی باشد
گویند که آخرین دوا کی باشد
راضی شدم آخر آن دوا کی باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از شمع جمال تو دلم تاب کشد 
از جام لبت خرد می ناب کشد 
این مردمک دیده تر دامن من 
تا چند ز چاه زنخت آب کشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
روزی که سمن بر لب جو بر روید 
خرم دل آنکس که لب جو جوید 
از مطرب آب بشنود ناله که او 
بر رود خوشک ترانه ای می گوید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سوز تو جگر کباب می گرداند 
اندوه تو دل خراب می گرداند 
از حسرت مجلس تو ساقی شب و روز 
در چشم پیاله آب می گرداند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دستت چو به کارد کلک را بتراشید 
دانی سر انگشت تو چون بخراشید
چون گوهر مواج کف و گل بودند 
تیغت ز تحیر سر انگشت گزید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دیشب که نگار دلستان می رقصید 
با او به موافقت جهان می رقصید 
هر دم به هوای او دلم بر می جست 
هر لحظه بیاد او زمان می رقصید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر زلف تو چون باد وزیدن گیرد 
از هر طرفی مشک وزیدن گیرد 
چون در لبت اندیشه باریک کنم 
خون از رگ اندیشه چکیدن گیرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل با رخ تو سر تعشق دارد 
چون سوختگان داغ تشوش دارد 
در وجه رخ تو جان نهادیم نه دل 
کان وجه به نازکی تعلق دارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یک زخم غمت هزار مرهم ارزد 
خاک قدمت تاج سر جم ارزد 
چشم تو سواد ملک حسن است از آنک 
یک گوشه به ملک هر دو عالم ارزد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خواهم که مرا مدام آماده بود 
جام و می و شاهدی که آزاده بود 
چندان بخورم باده که چون خاک شوم 
این کاسه سر هنوز پر باده بود

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ز آن رو که هوا بوی خوشت می گیرد 
دی را دمی از باد هوا نگریزد 
بر باد هوا بید به بویت ارزد 
در پای صبا شمع به عشقت میرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن یار که مشک بر قمر می ساید 
از لعل لبش در و گهر می زاید 
هر چند که خاییده سخن می گوید 
شیرین دهنش ولی شکر می خاید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
اسبی که مرا خواجه بر آن اسب نشاند 
هر کس که بدید اسب شطرنجش خواند 
چون راندمش در اولین گام بماند 
بد جانوری بود ندانم به چه ماند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای خواجه فلان الدین که ریشت  باد 
ریشت نفسی نیست ز دندان آزاد 
بر ریش تو یک کورگره خواهم زد 
زآنان که به دندان نتوانیش گشاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ابر است گهر بار و هوا عنبر بیز
عاشق ز هوا چون کند آخر پرهیز
ساقی سپهر بر کف نرگس مست 
بنهاده پیاله ای که کج دار و مریز

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از جام توام بهره خمار آمد و بس 
وز باغ توام نصیب خار آمد و بس 
از هر چه در آید به نظر مردم را 
در ددیده من خیال یار آمد و بس

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
رویت که ازو گرفت نیرو آتش 
از فتنه بر افروخت به هر سو آتش 
با روی تو در ستمگری زد پهلو 
زلف تو و کرد زیر پهلو آتش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دل خواستم از زلف سمن پوش تو دوش 
گفتا که چه دل دل که دل چیست خموش 
زلف تو اگر چه حال ما می ماند 
لیکن طرف دوش تو می دارد گوش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گل بین که دریدند همه پیرهنش 
کردند برهنه بر سر انجمنش 
در چوب شکافتند همه پیرهنش 
کردند به صد پاره میان چمنش

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دذر راه بسر همی پوید شمع 
پروانه ای از حسن تو می جوید شمع 
تا ز آتش لعل تو سخن گوید شمع 
هر لحظه دهان به آب می شوید شمع

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای داده غمت بباد جانم چو شمع 
تا کی ز غمت اشک فشانم چون شمع
گر می کشی ام بکش که خود را همگی 
من با تو نهاده در میانم چون شمع

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از باغ جمالت ار آگه بودی گل 
این راه پر از خار نپیمودی گل 
با این همه خارها که در پا دارد 
چون آمد و چون بدین زودی گل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
امسال مکرر است وقت گل و مل 
وز غم سر و برگ ندارد بلبل 
با آن همه شوکت ز پریشانی وقت 
بی تیغ و سپر برون نمی آید گل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای کارگزاران درت شمس و زحل 
در مملکت تو سایه ای میر اجل 
ای شمه ای از لطف تو درباره نحل 
وی آیتی از صنع تو در شان عسل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
توفیق نمی شود به زاری حاصل 
وز عمر عزیز است چه خواری حاصل 
چون باد ز گردیدن بیهوده چه چیز 
کردیم به غیر جانسپاری حاصل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در باغ بهشت اگر نباشی خوشدل 
می دان به یقین که خوش نیاید منزل 
بی برگ نوای عیش و عشرت چه بود 
از برگ و گل و نوای بلبل حاصل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بیمارم و کس نمی کند درمانم 
خواهم که کنم ناله ولی نتوانم 
از ضعف چنانم که اگر ناله کنم 
با ناله بر آمدن بر آید جانم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شعر تو که هست قوت جان مردم 
آورد به ما رقعه رسان مردم 
بر مردمک دیده نهادم سخنت 
مشهور شد این سخن میان مردم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در وصل نماند بیش ازین تدبیرم 
پیشم بنشین دمی که پیشت میرم
چون اشک ز چشم من جدا خواهی شد 
آخرکم آنکه در کنارت گیرم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سرمایه دین و دل به غارت دادم 
سود دو جهان را به خسارت دادم 
سوگند ز می هزار پی خوردم و باز 
می خوردم و ایمان به کفارت دادم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دوش آن بت شوخ دلربا گفت به چشم
با دل که نیایی بر ما گفت به چشم 
اما به چه رو توانم آمد پیشت 
اول تو به ما رهی نما گفت به چشم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نی دولت آنکه یار غارت بینم 
نی فرصت آنکه در کنارت بینم 
ماهی که همه وقت ز دورت بینم 
عمری که همیشه در گذارت بینم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا کی چو گل از هوا مشوش باشیم
چند از پی آبرو در آتش باشیم
چون جان عزیز ما به دست قدر است 
تن را به قضا دهیم و دلخوش باشیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من باغ ارم بر سر کویت دیدم 
من روز طرب در شب مویت دیدم 
ابروی کج تو راست دیدم چو هلال 
فرخنده هلالی که به رویت دیده ام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از دوست مرا چون نگریزد چه کنم
هر عذر که گویم نپذیرد چه کنم
آهو صفتم گرفت صحرای غمش 
چون دوست مرا به سگ نگیرد چه کنم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در مجلس تو ز گل پراکنده ترم 
وز نرگس مخمور سرافکنده  ترم 
از غنچه گل اگر چه دل زنده ترم 
از غنچه به خون جگر آکنده ترم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
درویش ز تن جامه صروت بر کن 
تا در ندهب به جامه صورت تن 
رو کهنه گلیم فقر بر دوش افکن 
در زیر گلیم طبل سلطانی زن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
دارم عجب از غنچه دل تنگ که چون 
از دل رخ نازنین گل کرد برون 
در خون دل غنچه اگر نیست چراست
گل را همه پره های دامن پر خون

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
خواهم شبکی چنانکه تو دانی و من 
بزمی که در آن بزم تو وامانی و من 
من بر سر بسترت بخوابانم و تو 
آن نرگس مست را بخوابانی و من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زیر و زبر چشم ترا بس موزون 
نقاش ازل سه خال زد غالیه گون 
پندار که در شب فراز عینت 
دو نقطه یا نهاد و یک نقطه نون

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مهمان شماعیم نظر با ما کن 
مهمانی یاران لب چون حلوا کن 
می خواستی و چراغ نی حاجت نیست 
امشب که چراغ وا کنی رو وا کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شاها به خطای اسب اگر شاه ز زین 
گردید و جدا گشت چه افتاد ازین
حاشا که تو افتی و نیفتد هرگز 
مانند تو شهسوار در روی زمین

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا کی پی هر نگار مهوش سلمان 
گردی چو سر زلف مشوش سلمان
گر طلعت شاهد قناعت بینی 
زلفش به کف آر و خوش فروکش سلمان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عمری ز پی کام دل و راحت تن 
گشتیم و ندیدیم جز از رنج و محن 
درد آمد و گفت از بن دندان با من
راحت طلبی به کام دندان بر کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عالم همه سرنگون توانم دیدن 
خود را شده غرق خون توانم دیدن 
جان از تن خود برون توانم دیدن 
من جای تو بی تو چون توانم دیدن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای قبله سعادت و ای کعبه صفا 
جای خوشی و نیست نظیر تو هیچ جا 
هر طاقی از رواق تو چرخی زمین ثبات 
هر خشتی از اساس تو جامی جهان نما 
در ساحت تو مروخه جنبان بود شمال 
در مجلس تو مجمره گردان بود صبا 
از جام ساقیان تو خورشید را فروغ 
وز ساز مطربان تو ناهید را نوا 
دارالسلام را بوجود تو افتخار
ذات العماد را به جناب تو التجا 
بر طایران سدره نشین بانگ می زنند 
در بوستان سرای تو مرغان خوش سرا 
بر گوشه های کنگره ات پاسبان به شب 
صد بار بیش بر سر کیوان نهاده پا 
در مرکز حضیض بماند چنان حقیر 
از اوج تو فلک که بر اوج فلک سها 
بعد از هزار سال به بام زحل رسید 
گر پاسبان ز بام تو سنگی کند رها 
این آن اساس نیست که گردد خلل پذیر 
لودکت الجبال او انشقت السما 
چون روضه بهشت زمین تو روح بخش 
چون چشمه حیات هوای تو جانفزا 
داری تو جای آنکه نشاند بجای جام 
در تابخانه تو فلک آفتاب را 
بیرون و اندرون تو سبز است و نور بخش 
اول خضر لقایی وانگه خضر بقا 
خورشید ذره وار اگر یافتی مجال 
خود را به روزن تو درافکندی از هوا 
از عشق نیم ترک تو بیم است کاسمان 
این طاق لاجوردی اطلس کند قبا 
در زیر طاق صفه ات ارکان دولتمند 
همچون ستون ستاده به یک پای دایما 
خرم تر از خورنقی و خوشتر از سریر 
وانگه برین سخن درو دیوار تو گوا
از رشح برکه تو بود بحر را ذهاب
وز دود مطبخ تو بود ابر را حیا 
رکن مبارکت چو برآورد سر ز آب
بگذشت ز آب و خاک به صد پایه از صفا 
اضداد چارگانه عالم به اتفاق 
گفتند شد پدید صفایی میان ما 
بازار خود ز سایه او سرد در تموز
پشت زمین به پشتی او گرم در شتا 
از شرم این سواد که او جان عالم است 
تبریز در میانه خوی زد مراغه ها 
از آب روی دجله دگر بر جمال مصر 
نیل کشیده را نبود زینت و بها 
در تیره شب ز بس لمعان چراغ و شمع 
بر روی صبح دجله زند خنده از صفا 
بغداد خطه ای است معطر که خاک او 
ارزد به خون نافه مشکین دم خطا 
یا حبذا عراق که از یمن این مقام
امروز شرق و غرب جهان راست ملتجا 
دراج بوم او همه شاهین کند شکار 
و آهوی دشت او همه سنبل کند چرا 
گاهی نسیم بر طرف دجله درع باف 
گاهی شمال بر گذر رقه عطرسا 
ماهی تنان و ماهر خان در میان شط 
چون عکس مه در آب و چو ماهی در آشنا 
روی شط از سفینه سپهریست پر هلال 
در هر هلال زهره نوایی قمر لقا 
شبها که ماهتاب فتد در میان آب 
پیدا شود هزار صفا در میان ما 
بغداد سایه بر سر آفاق ازان فکند 
کافکند سایه بر سر او سایه خدا 
سلطان نشان خسرو اقلیم سلطنت 
بالا نشین منصب ایوان کبریا 
دارای عهد شیخ حسن آفتاب ملک 
نویین خصم بند خدیو جهان گشا 
گر در میان تیر فتد عکس تیغ او 
اعضای توامان شود از یکدگر جدا 
تابان ز پرچم علمش نصرت و ظفر 
کالبدر فی الدجیه کالشمس فی الضحی 
ای نعل بارگیر تو قدر گوشوار 
وی خاک بارگاه تو را فعل کیمیا 
سلطان کبریای تو را روز عرض و بار
بالای گرد بالش خورشید متکا 
خاک در سرای تو کاکسیر دولت است 
در چشم روشنان فلک گشته توتیا 
تو آفتاب ملکی و هر جا که می روی 
دولت تو را چو سایه دوان است در قفا 
رای منور تو سپهری همه قرار 
ذات مبارک تو جهانی همه وفا 
من مادح سرای تو و وین شاه بیت را 
سلمان صفت مدیح سرایی بود سزا 
روز و شب تو ما طلع الشمس و القمر 
صبح و مسات اختلف الصبح و المسا 
بادا همه مبارک و اقبال و شادیت 
پیوسته خواجه تاش و غلامان این سرا 
گردون به لاجورد ابد بر کتابه اش 
تحریر کرده  دام لک العز و البقا 
هجرت گذشته هفتصد و پنجاه و چار سال 
کین بیت شد تمام بر ابیات این بنا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای منزل ماه علمت اوج ثریا
روی ظفر از آیینه تیغ تو پیدا
چون تیغ تو بذل تو گرفته همه عالم
چون صیت تو عدل تو رسیده به همه جا
گر سپهت خال زند بر رخ خورشید
موج کرمت آب کند زهره دریا
در آخر منشور ابد عهد تو تاریخ
در اول احکام ازل نام تو طغرا
ای خان زمان شیخ اویس آنکه ز تعظیم
شاهان جهان را در تو کعبه علیا
یک شمه به ایوان تو خورشید منور
یک خیمه در اردوی تو گردون معلا
که مار سنان تو گزیده دل دشمن
گه شیر لوای تو دریده صف هیجا
در گور به عهد تو بنازد دل بهرام
در عدل به عهدت بفرازد سر دارا
کاووس و کی نوذر و هوشنگ و فریدون
کرده چو سعادت به جناب تو تولا
ای دیده ادراک تو ار منظر امروز
ناظر شده بر کارگه عالم فردا
وی همت والای تو بیرون زده خیمه
از پردهسرای فلک اطلس والا
عقل از روش رای تو آموخته قانون
روح از اثر طلف تو اندوخته احیا
در سجده درگاه تو خواهند که باشند
اجرام به یکسر دو سر از حرص و چو جوزا
چترت به فلک گفت که بالا مرو ای چرخ
زیرا که مرا می رسد این منصب والا
برداشتن تیغ و کمند ار چه گناه است
در عهد تو هست این همه در گردن اعدا
بدخواه سبکسار تو را وعده مرگ است
زان گرز گرانش به سر آمد به تقاضا
انصاف ز شمشیر تو با این همه تیزی
با خصم ستمکار بسی کرد مدارا
آن لحظه که از زخم سر و نیزه پیکار
چون خانه زنبور شود سینه اعدا
از بس که برآید به فلک گرد دو لشگر
چون توده غبرا شود این قبضه خضرا
از زخم صداع فزع کوس و صدایش
فریاد بر آید ز ذل صخره صما
آن روز همه روز زبان و لب شمشیر
باشند به اوصاف ایادی تو گویا
چون دید پراز باد سری خصم تو را تیغ
چون شمع به گردن زندش کرد مدارا
روزی مه رایت اگر آری سوی گردون
رایت بگشاید به مهی قلعه مینا
گر قلعه هفتم نسپارد به تو کیوان
صدبار فرود آری ازین قلعه زحل را
ای مصعد اعلای ملایک گه پرواز
مرغ حرم فکر تو را مهبط ادنا
ای سایه حق پرتو انوار الهی
در ناصیه توست چو خورشید هویدا
بی دردسر نیزه و آمد شد پیکان
بی آنکه لب زیر کند تیغ به بالا
اطراف بلاد تو شد از امن مزین
اسباب مراد تو شد از فتح مهیا
المنه لله که درین فتح نداری
جز منت لله تبارک و تعالی
شاها چو سر گنج لال معانی
بگشوده ضمیرم به ثنای تو در اثنا
ناگاه خیال صنم در نظر آمد
مهر رخ او سر زد ازین مطلع غرا
کای کار مرا زلف تو انداخته در پا
از دور رخت راز دل من شده رسوا
هم لعل تو جامی است لبالب همه گوهر
هم زلف تو دامی است سراسر همه سودا
از باد سحر شام دو زلف تو مشوش
وز شام پریشان تو خورشید مجزا
افتاده به هر حلقه ای از زلف تو آشوب
برخاست به هرگوشه ای از چشم تو غوغا
بنشاند تجلی جمال تو به یکدم
در زیر فلک شمع جهان تاب مسیحا
وز شوق جمال تو دلم خون شد و هر دم
بر منظره چشم من آید به تماشا
درد دل عشاق ترا صبر مداواست
دردا و دریغا که مرا نیست مداوا
آنجا که رخت دل زستم برده به غارت
صد جان لب شیرین تو آورد به یغما
مژگان تو برهم زده هر دم دل احباب
چون قلب عدو تیغ شهنشه گه هیجا
شاها منم آن بحر معانی که به مدحت
شد حلقه به گوش سخنم لولو لالا
نظام گوهر پرور طبعم به ثنایت
در نظم رساند سخنم را به ثریا
تا آب رخ مملکت و آینه عدل
از گرد سپاه و دم تیغ است مصفا
بادا همگی نقش مراد تو مصور
در ناصیه این فلک آیینه سیما
چشم فلک از گرد سپاه تو مکحل
روی ظفر از خون عدوی تو مطرا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای عید رخت کعبه دل اهل صفا را
هر لحظه صفایی دگر از روی تو ما را
تو کعبه حسنی و سر زلف تو حرم روح قدس را
در موقف کون تو مفام اهل صفا را
لبیک زنان بر عرفات سر کویت
صد قافله جان منتظر آواز درآرا
در آرزوی زمزم آتش وش لعلت
جان هر نفسی بر لب خشک آمده ما را
امید طواف حرم وصل تو افکند
در وادی غم طایفه بی سر و پارا
رو در خم محراب دو ابروی تو کردم
گفتم مگر آنجا اثری هست دعا را
در سایه محراب نظر کرد دلم دید
ترکان خطایی نسب حور لقا را
فریاد برآورد که ای قوم که ره داد
سرمست به محراب حرم ترک خطا را
چشمت به کرشمه نظری کرد که تن زن
بر مست همان به که نگیرد خطا را
زایر حرم کعبه گزید از پی فردوس
ما کوی تو آن کعبه فردوس نما را
حاجی به طواف حرم کعبه ملازم
ما طوف کنان بارگاه کعبه بنا را
دلشاد شه آن سایه یزدان که زرایش
خورشید فلک رفعت خورشید لقا را
سلطان قضا رای قدر قدر که چون او
سلطان قدر قدر نبوداست قضا را
در عهد اسکندر عدلش نبود بیم
از رخنه یاجوج اجل سد بقا را
با مهر سلیمان قبولش نبود راه
در دایره خطه دل دیو هوا را
از عفت او می دهد آن بوی که دیگر
در پرده گل ره نبود باد صبا را
مهر نظر تربیت او بدماند
در ماه دی از شور زمین مهر گیا را
ای از شرف سجده درگاه تو حاصل
این تاج مرصع فلک سبز لقا را
گر آینه تیغ تو گوهر بنماید
رخساره به خون لعل کند کاه ربا را
ور صبح ضمیرت تتق از چهره گشاید
از روی جهان برفکند زلف سیا را
در پرده سرای تو کشد زهره به گردن
چنگ طرب مطربه پرده سرا را
آنجا که سحاب کرمت سایه بگسترد
بر باد دهد ابر سیه روی گدا را
گر قیمت خاک کف پای تو کند عقل
از گوهر خود نقد کند وجه بها را
هر جا که دلی جسته خلاص از مرض جهل
بنمود اشارات تو قانون شفا را
چون مهر شود چشم و چراغ همه عالم
گر شمع ضمیر تو دهد نور سها را
تا شعر مرا زیور مدح تو شعارست
بر چرخ سخن شعری شعرم شعرا را
منثور شود گوهر منظوم ثریا
در مدح تو چون نظم دهم ورد ثنا را
تا از نفس باد صبا هر سر سالی
دوران کهن تازه کند عهد صبا را
هر شام و سحر عکس گل و نسترن از باغ
سرخاب و سفید آب کند روی هوا را
بلبل از سر سوز دهد ساز غزل را
قمری به سر سرو کند راست نوا را
بادا چمن جاه شما خرم و سرسبز
زان سان که بران رشک برد صحن سما را
تا عید چو نوروز بود غره شادی
هر روز زنو عید دگر باد شما را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زکان سلطنت لعلی سزای تاج شد پیدا
که لولو با همه لطف از بن گوشش شود لالا
مهی گشت از افق طالع که پیش طالع سعدش
کمر چون توامان بسته است خورشید جهان آرا
قضا تا مهد اطفال فلک را می دهد جنبش
نخوابانید ازین ماهی درین گهواره مینا
قبای اطلس گردون به قد قدرش اربودی
بریدندی قماط او ازین نه شفه والا
همایون مقدم این ماه میون فال فرخ پی
مبارک باد بر سلطان معز الدین و الدنیا
جهان سلطنت سلطان اویس این شاه کو دارد
جهان در سایه فرخ همای چتر گردون سا
شهنشاهی که در تشریح اعضای بداندیشان
به شرح گوهر پاکش زبان تیغ شد گویا
سحاب همت او گرفکندی بر جهان سایه
زمین را بودی از خورشید و گردون نیز استغنا
چو در معراج فکرت رو به منهاج کمال آرد
ملایک دردمند آواز سبحان الذی اسری
ز مهرش صبح دم می زد دم مرا شد صدق او روشن
که صدق اندرونی را توان دانست از سیما
چو در هیجا کمان گیرد چو در مسند قدح خواهد
تو گویی مشتری در قوس و خورشیدست در جوزا
ضمیر پیش بین او روان چون آب می خواند
ز لوح چهره امروز نقش صورت فردا
چنان احکام شرعی بر طریق عقل می داند
که اندر سر نمی آید کمیت خوشرو صهبا
برای او بود پیوسته میل اختران آری
به سوی کل چو در باشد همیشه جنبش اجزا
زدست دست طبع او شب و روز است متواری
گهر در قلعه پولاد و زر در خانه خارا
زرای دین پناه او حربا گر خبر یابد
نسازد قبله از خورشید رخشان بعد ازین حربا
دعای دولتش باشد جهان راورد پنج ارکان
ثنای حضرتش باشد فلک را حرز هفت اعضا
دو سلطانند در ملک مروت دست و طبع او
که داد آن ابر را ادرار و راند این بحر را اجرا
به عهدش داد گل بر باد مستوری خود زان رو
کشندش بر سر سرباز و ریزندش آبرو رسوا
ایا شاهی که تیغ تیز آهن روی رویین تن
نیارد کرد از امر تو سرمویی گذر قطعا
تو عین لطفی و دریای اعظم آب مستعمل 
تو نور محضی و گردون گردون دود مستعلا
سواد سایه چتر تو نور دیده دولت
غبار نعل شبذیر تو نیل چهره حورا
جلالت از گریبان سپهر آورد سر بیرون
مانت دامن آخر زمان را می کشد در پا
گذشته روز و شب آب حسامت از سر دشمن
نشسته سال و مه سهم خدنگ بر دل اعدا
بساط مجلس عدلت جهان را ملجا و مرجع
بسیط عالم قدرت ملک را مولد و منشا
چو خیزد شعله تیغت نشیند آب بر آتش
چو خندد ساغر بزمت بگرید آب بر دریا
کجا خیل بداندیشان چو مور و مار شد جوشان
سنانت آن ید بیضا نمود از چوب اژدرها
خرابی می شود ورنه به عون عدل دیندارت
شریعت چار مادر را جدا کردی ز هفت آبا
الا تا قطه نیسان که از صلب سحاب افتند
کند در یتیمش در صدف دریای گوهرزا
به یمن همت ذات شریفت منتظم بادا
عقود رشته پیوند نسل آدم و حوا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -