cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
یار ما گر میل صحرا میکند صحرا خوش است
میل دریا گر کند در چشم ما دریا خوش است 
گر نماید روی او خود رفتن دلها نکوست 
وربپوشد رخ زحسرت شور در سرها خوش است 
در وصالش چون نوازد مستی ما خوش بود 
در فراقش گر گدازد نالهای ما خوش است 
هر چه خواهد خاطرش ما آن شویم و آن کنیم 
هر کجا ما را دهد جا جای ما آنجا خوش است 
زاهدانرا زهد و تقوی عاقلانرا ننگ و نام 
عاشقانرا غمزهای یار بی پروا خوش است 
عاشقانرا باغ و بستان عارض جانان بود 
داغ سوداشان بجای لاله حمرا خوش است 
ای که خواهی شور دریا آب چشم ما به بین 
درو لعل از خون دل در قعر این دریا خوش است 
ای که هستی میفروشی در جهان جای تو خوش 
بی سر و پایان کوی نیستی را جا خوش است
هر کرا چون فیض وحشت باشد از ابنای دهر 
گوش بسته لب خموش و چشم نابینا خوش است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دل بوفای تو نهادن خوش است 
جان بتمنای تو دادن خوش است 
گر سرعاشق برود رفته باش 
بر قدم عشق ستادن خوش است
پای کشیدن زهمه کارها 
سربسر عشق نهادن خوش است 
یکسره بر خواستن از هر دو کون 
بر قدم دوست فتادن خوش است 
دل زجهان کندن جان کندنست 
روز ازل دل ننهادن خوش است 
پای برین توده غبرا زدن 
روسوی فردوس نهادن خوش است 
نیست خوشی فیض درین خاکدان 
از عدم آباد نزادن خوش است

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
مرا زجام خیالش شراب در پیش است 
بهر کجا نگرم آفتاب در پیش است 
زتوبه دم نتوان زد مدام زان لب لعل 
بهر کجا که نشستم شراب در پیش است 
مرا که سینه کبابست و لعل یار شراب 
زخوان حق نعم بی حساب در پیش است 
اصول دین چکنم با فروع آن چه مرا 
زخط و خال بتان صد کتاب در پیش است 
اگرنه دل بسر زلف او گرفت قرار 
چرا همیشه مرا اضطراب در پیش است 
زعشق مستم و ناصح فتاده در پی من 
بلاست در پس و حال خراب در پیش است 
بهر بتی که به بینم سبک زجای روم 
گر آن بروز برم انقلاب در پیش است 
کجا روم که بدورم محیط گشت سرشک 
بهر کجا که کنم روی آب در پیش است 
گذشتی از چه زتقوی و علم و زهد و ادب 
هنوز فیض تراصد حجاب در پیش است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
منوش ساغر دنیا که درد ناب نماست 
درونش خون دلست از برون شراب نماست 
هر آنچه در نظر آید ز زینت دنیا 
بنزد اهل بصیرت سراب آب نماست 
ببر مگیر عروس جهان که غدار است 
مرو بجامه خوابش که پیر شاب نماست 
مدوز کیسه نفعش که نفع او ضرر است 
مخور فریب خطایش جهان صواب نماست 
درونش تیره و تنگ از برون بود روشن 
ز ذره کمتر و در دیده آفتاب نماست
برونش عیش و طرب وز درون غم و محنت
درون فسرده و بیرونش آب و تاب نماست 
غمزه اش کند اندوه جلوه راحت 
زعشوه اش دل ناکام کامیاب نماست 
رین سرا دل اشکسته بیت معمور است 
اگرچه در نظر بی بصر خراب نماست 
جهانست خواب پریشان گهی شوی بیدار 
که زیر خاک نخسبی اگر چه خواب نماست 
نظر بصورت دنیاست آنچه گفتی فیض 
بمعنی ارنگری سوی حق شتاب نماست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
رازها با اهل گفتن ز اهل عرفان خوش نماست
یار یکدیگر شدن از قوم و خویشان خوش نماست
نصرت دین حق و در درد بودن متفق
ز اهل علم و پیشوایان و فقیهان خوش نماست
این فقیهان مجادل از کجا حکمت کجا
درس و بحث و علم و حکمت از حکیمان خوش نماست
خواندن قرآن و فهمیدن به آواز حزین
با خضوع جان و تن از اهل قرآن خوش نماست
چون نمازی در جماعت میشود کوته بهست
ترک تطویل و ریا از مقتدیان خوش نماست
گز مزاحی میکند مومن بحق نیکوست آن
تقوی از باطل نمودن ز اهل ایمان خوش نماست
مرد چون بالغ شود باید بحق رو آورد
خنده و بازی و خوش طبعی ز طفلان خوش نماست
ژنده پاکیزه بر بالای درویشان نکو
و آن قبای تار در بر قد خوبان خوش نماست
سهل باشد گر کنند افتادگان افتادگی
مهربانی و تواضع از بزرگان خوش نماست
اقتصار سایلان بر قوت از روی سکوت
بخشش بی من و ایذا از کریمان خوش نماست
هر کسی را حق تعالی بهر کاری آفرید
هر که کار خویش را نیکو کند آن خوش نماست
عاقلان را عاقلی خوش عاشقان را عاشقی
مستی و شوریدگی از می پرستان خوش نماست
زاهد ار از زهد گوید عابد از صوم و صلوه
عاشقان را حرف وصل یار و هجران خوش نماست
واعظ ار آرد حدیثی از کلام انبیا
عارفان را سیر در اسرار قرآن خوش نماست
فیض میکن جهد تا سنجیده تر آید سخن
گفتن شعر از دم سنجیده گویان خوش نماست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بر رخ مه طلعتان زلف پریشان خوش نماست 
دلبری و ناز و استغنا از اینان خوش نماست 
عاشقان را زاری و مسکینی و افتادگی 
دلبران را پرسش احوال ایشان خوش نماست 
خوبرویان را پریشان اختلاطی خوب نیست 
امتناع و شرم و تمکین از نکویان خوش نماست 
هر جفایی کز نکو رویان رسد باید کشید 
صبر بر آزار یار از مهرکیشان خوش نماست 
از لب شیرین عتاب تلخ شیرینست و خوش 
تیر زهرآلوده از مژگان خوبان خوش نماست 
هر چه با هر کس کنند این قوم ایشان را رسد 
از نگاهی عالمی سازند ویران خوش نماست 
تا نظر افکنده چندین عابد از ره برده اند 
دلربایی این چنین از دلربایان خوش  نماست 
بر درت افتاده ام خواهی بکش خواهی ببخش 
هرچه با عاشق کنی در کیش عشق آن خوش نماست
هر چه می خواهی بگو کآید سخن زان لب نکو 
تلخ و دشنام از لب شیرین دهانان خوش نماست 
ساعتی برخیز و بخرام و قیامت راست کن 
جلوه های قامت سرو خرامان خوش نماست 
عاقلان گر چشم پوشند از نکویان عیب نیست 
 از خردمند این و از صاحب نظر آن خوش نماست 
فیض ازین پس گر نگویی شعر در طور مجاز 
نسپری الا طریق اهل عرفان خوش نماست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گنجیست معرفت که طلسمش نهفتن است
راهش غبار شرکت ز ادراک رفتن است
گر بحر معرفت بکف آید بکش سخن 
کان موسم جواهر اسرار شفتن است 
خشگی اگر دوچار شود خشک شو مگو 
اهل دلی چو بینی آن جای گفتن است 
بیمار دل زمعرفت از شمه برد 
بیماریش فزون شود اولی نهفتن است 
درهم کشیده روی ور آید چو غنچه باش
با گفتگو بگوی که هنگام خفتن است 
 خونین دلی چو غنچه به بینی صباش باش
گل گل شگفته شو که محل شگفتن است 
 گربرخوری بسوخته جان دل شکستة
غم از دلش بروب که محراب رفتن است 
دانایی ار بدست تو افتد کند حدیث
رو جمله گوش باش که جای شنفتن است 
 چون با کجی بمجلسی افتی مزن نفس
کان خامشی سرای زاغیار رفتن است 
 بدگویی راز وصف نگویی زبان به بند
پرگوی را علاج بترک شنفتن است 
شبها چو از عشا و عشا یافتی فراغ 
لب از سمر به بند که آن وقت خفتن است
اشعار فیض حکمت محض است شعر نیست 
کی لایق طریقه او شعر گفتن است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عرصه لامکان سرای من است 
این کهن خاکدان چه جای من است 
دلم از غصه خون شدی گر نه 
مونس جان من خدای من است 
آنکه او خسته داردم شب و روز 
خود هم او مرهم و شفای من است
هر که زو بوی درد می آید 
صحبتش مایه دوای من است 
هر که او از دو کون بیگانه است 
در ره دوست آشنای من است 
مقصدم حق و مرکبم عشقست 
شعر من ناله درای من است 
هست با من کسی همیشه کزو 
تار و پود من و بقای من است 
سازدم هر چه قابل آنم 
دهدم هر چه آن سزای من است 
خوبی من همه ز پرتو اوست 
گر بدی هست مقتضای من است 
من اگر هستم اوست هستی من 
ور شوم نیست او بجای من است 
از خود ار بگذرم رسم بخدا 
بخدایی که منتهای من است 
بقضا فیض اگر شود راضی 
هر دو عالم بمدعای من است

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
باده عشق در کدوی من است 
مستی چرخ از سبوی من است 
هفت دریا اگر شود پر می 
کمترین جرعه گلوی من است 
ماه بهر منست لاغر و زرد 
مهر هم گرم جست و جوی من است 
بهر من میدود سپهر برین 
انجمش هم نثار کوی من است 
الف قامتم چو برخیزد 
تا شود ظاهر آنچه خوی من است 
شق شود آسمان زتنگی جا 
ریزد انجم که روز طوی من است 
هر چه جز حق بمن بود محتاج 
گر محبست و گر عدوی من است 
نفس کلی و عقل اول را
گردش آسیا زجوی من است 
عشق مشاطه است حسنم را 
کون آینه دار روی من است 
پاسبانیست عقل بر در من 
و هم مسکین گدای کوی من است 
هست چو گان عشق در دستم 
هم نه و هم چهار کوی من است 
بهر من ساختند هشت بهشت 
نار هم بهر شست و شوی من است 
کون را فی الحقیقه قبله منم 
روی هر دو جهان بسوی من است 
دم رحمانم آمده زیمن 
همه عالم گرفته بوی من است 
هر حدیثی که بوی درد کند 
تو یقین دان که گفتگوی من است 
خوش در آغوش آورم روزی 
قامت آنکه آرزوی من است 
فیض بالا روی بس است ارچه 
شعر معراج های هوی من است

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
مرا سودای عشق آیین دین است 
همیشه عاشقم کار من این است 
دلم شاد است اگر دارم غم عشق 
غم عشق ارندارم دل غمین است 
بود عشقم بجای جان شیرین 
چو عشق از سر رود مرگم همین است 
سرم میخانه صهبای عشقست 
دلم دیوانه عقل آفرین است 
زدولتهای عشق این بس که دلرا 
زهر سو دلربایی در کمین است 
مرا گر عاقلان دیوانه خوانند 
یکی را تا زحشر عشق این است 
مرا در عشق باید مرد و جان برد 
نجات جان و دل فیض اندرین است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عاشقی در بندگیهاسر براهم کرده است 
بی نیاز از بندگان لطف الهم کرده است 
تا مرا از خود رباید زرد و لاغر داردم 
کهربای عشق ایزد برگ کاهم کرده است 
نوری ار بر جبهه ام بینی زداغ عشق دان 
سینه ام گر صاف بینی اشک و آهم کرده است 
بر نماز و طاعتم دانی که می بندد مدام 
آنکه روی خویشتن را قبله گاهم کرده است 
هیچ دانی کز سحاب کیست آب روی من 
آنکه او بر درگه خود خاک راهم کرده است 
ایمنم از فتنه آخر زمان دانی که کرد 
آنکه از ریب المنون خود را پناهم کرده است 
نیست مدح خود که میگویم ثنای ایزدست 
آنکه خوار او شدن عزت پناهم کرده است 
پایمال سفله دارد شهرت بیجا مرا 
رنجة سنگ حوادث دست جاهم کرده است
فیض اگر دعوی عرفان میکند بس دور نیست 
معرفت از پوست پشمی در کلاهم کرده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چنین رخسار زیبایی که دیده است 
چنین قد دل آرایی که دیده است 
چنین زلف دلاویز و کمندی 
فتاده بر سراپایی که دیده است 
کمانی را که تیرانداز باشد 
نگاه چشم شهلایی که دیده است 
چنین چشمی که خلقی بیخود و مست 
فکنده هر یکی جایی که دیده است 
بدشنامی برد چندین دل از کار 
چنین لعل شکر خایی که دیده است 
لبش مرجان دهان پر در و گوهر 
بغایت تنگ دریایی که دیده است 
قیامت میشود چون میخرامد 
چنین رفتار و بالایی که دیده است 
دو عالم میشود روشن ز رویش
چنین خورشید سیمایی که دیده است
 بغیر از فیض در پروانه دل 
چنین آشوب و غوغایی که دیده است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
در سرم فتنه ای و سوداییست 
در سرم شورشی و غوغایی است 
هر دم از ترک چشم غمازی 
در دلم غارتی و یغماییست 
پس این پرده دلربایی هست 
دل زجا رفتن من از جاییست 
ساقیی هست زیر پرده غیب 
که بهر گوشه مست و شیداییست 
در درون هست خمر و خماری 
کز برون مستیی و هیهاییست 
از تو ای آرزوی دل شدگان
در دل هر کسی تمناییست 
 عالمی پر زدر و گوهر شد 
مگر این طبع فیض دریاییست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
هر جا معشوق تازه رویی است 
از میکده خدا سبویی است 
زان چشمه جانفزا روان است 
هر جا از حسن آبرویی است 
زلف همه دلبران عالم 
از طره یار تار مویی است 
هر جا مشگی و عنبری هست 
از گیسوی آن نگار بویی است 
در هر که جمال با کمالیست 
از بحر محیط دوست جویی است 
از ره نروی که اوست مقصود 
هر جا در هر دل آرزویی است 
غافل نشوی که اوست مطلوب 
هر جا طلبی و جستجویی است 
این طرفه که قبله جز یکی نیست
روی دل هر کسی بسویی است 
 ای فیض به جز حدیث او نیست 
هر جا سخنی و گفت و گویی است

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
هر چه تو میکنی همه خوبست 
هر چه محبوب کرد محبوبست 
رغبت دل نبست در مرغوب 
جلوه تست هر چه مرغوبست 
رهبت دل زتست در مرهوب 
سطوت تست هر چه مرهوبست 
دوست دارم تمام عالم را 
بتو عالم تمام منسوبست 
همه را از همه تویی مطلوب 
هر کسی را زهر چه مطلوبست 
در حقیقت تویی حبیب او را 
گرچه یوسف حبیب یعقوبست 
زتو توفق یابد و خذلان
هر که مسعود هر که منکوبست 
همه سوی تو میشود مجرور
هر که مرفوع هر که منسوبست 
همه مشغول ذکر و تسبیحند 
گر کلو خست و سنگ و گر چوبست 
همه در کار تو و بهر تست 
عمر و صبر ار زنوح و ایوبست 
هر چه مصنوع تست بی عیبست
هر چه ما میکنیم معیوبست
 بنده سرفکنده در تست 
هر چه با فیض میکنی خوبست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
جان روشندلان که مظهر تست 
پرتوی از جمال ازهر تست 
مستی عاشقان شیدایی 
از لب لعل روح پرور تست 
دل ما بیدلان سودایی 
خسته غمزه ستمگر تست 
مست و مخمور از شراب توایم 
غم و شادی ما زساغر تست 
باعث اختلاف لیل و نهار 
زلف مشکین وروی انور تست 
سبب انقلاب بدر و هلال 
روی خوب و میان لاغر تست 
همه سرگشتگان کوی توایم 
همه را روی عجز بر در تست 
هرچه در عالم کبیر بود 
همه شرح کتاب اکبر تست 
تو زمن حال دی چه میپرسی 
من چگویم زدل چو دل برتست 
لطف و رحمت زبنده باز مگیر 
فیض از جان کمینه چاکرتست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دگر آزار مادر دل گرفتست 
دگر آسان ما مشکل گرفتست 
مباد آندست گردد رنجه دلرا 
غم جان نه غم قاتل گرفتست
دلم ناید که دست از جان بدارم 
که در وی عشق او منزل گرفتست 
کنم اظهار اگر شور محبت 
خرد گوید ره باطل گرفتست 
اگر پنهان کنم غم سینه گوید 
که بر من کار را مشکل گرفتست
چه مشکل بوده کار عشقبازی 
ره آسودگی عاقل گرفتست 
پریشان گر بگوید فیض عجب نیست 
ز وضع روزگار سر گرفتست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
جنونی در سرم ماوا گرفتست
سرم را سر بسر سودا گرفتست 
خردگر این بود کاین عاقلانراست 
خوش آنسرکش جنون مأوا گرفتست
ندارد چشم مجنون کس و گرنه
دو عالم را رخ لیلا گرفتست 
بچشم خلق چون طفلان نمایند 
که باز یشان زسرتا پا گرفتست
مسلمانان ره عقبی کدامست 
دلم از وحشت دنیا گرفتست
بپای جان زغفلت هست بندی 
و گرنه ره سوی عقبا گرفتست 
مشو ای فیض بابیگانه همراز 
چو وابینی ترا ازما گرفتست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دلم دیگر جنون از سرگرفته است
خیال شاهدی در بر گرفتست 
زسوز آتش عشق نگاری 
سراپای وجودم در گرفتست
زآه آتشینم در حذر باش 
که دودش در همه کشور گرفتست
سوی میخانه ام راهی نمایید 
که دل از مسجد و منبر گرفتست 
اگر شیخم خبر پرسد بگویید 
که آن شیدا ره دیگر گرفتست
صلاح و زهد و تقوی و ورع سوخت 
زسر تا پایم آتش درگرفتست 
غلامت همت آنم که چون فیض
بیک پیمانه نرک سرگرفتست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دلم با گلرخان تا خو گرفتست 
ز گلزار حقیقت بو گرفتست
زمهرویی کتابی پیش دارد 
بمعنی انس و با خط خو گرفتست 
زحسن بیوفا میخواند آیات 
رهی از لا بالا هو گرفتست 
بهنگام نمازش رو بحق است
ولیکن قبله زان ابرو گرفتست 
برای سنت عطرش نسیمی 
از آن زلفان عنبر بو گرفتست
گهی زان لب گرفته ساغرمی 
گهی زان نرگس جادو گرفتست 
سیه چشمی که بهر قتل عشاق 
هزاران دشنه از هر سو گرفتست 
بمن یکذره از من نیست باقی 
سرا پای وجودم او گرفتست 
سر قتل من بیمار دارد 
بنازم شیوه نیکو گرفتست 
کمان و تیر بهر صید دلها 
از آن چشم و از آن ابرو گرفتست 
خط سبزش خبر آورد ناگه 
که ملک روم را هندو گرفتست 
بیا تا رخت بر بندیم ای فیض
که دل زین گنبد نه تو گرفتست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نه فلک چرخ زنان سودایی تست 
بیخود افتاده زمین یکتن شیدایی تست 
جز تماشای جمال تو تماشایی نیست 
هر که حیران جمالیست تماشایی تست 
هر که افراخت بدعوایی نکویی کردن 
گر بود راست همان سایة زیبایی تست 
سروقدان که زبالایی بالا بالند 
آن زبالای برازندة بالایی تست 
هر گلی را که بود رنگ درینگلشن و بوی 
شمة از گل خود رستة زیبایی تست 
از ازل تاباند بینش هر بینایی 
همه یک بینش در پردة بینایی تست 
هر چه را دردو جهان نور هویدایی هست 
همه یک ذره خورشید هویدایی تست 
سر پنهان شدن روح نهان بودن تو 
رمز پیدا شدن قالب پیدایی تست 
هر کجا رسم توانایی و دانایی هست
نور دانایی تو زور توانایی تست
بنده خود کیست که خود رأی بود در کاری 
لاف خودرایی ما پرتو خود رایی تست 
بسزای تو نکردیم دمی بندگیت
آنچه هست سزاوار تو آقایی تست
فیض خود را تو بکردار خوش آراسته کن 
حسن گفتار نه در خورد خود آرایی تست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از غم هستی چو رستم غمگسار آمد بدست 
چون گسستم رشته اغیار یار آمد بدست 
خود چو رفتم از میان دیدم هم او را در کنار 
نقش خود چون شستم آن زیبا نگار آمد بدست 
بهر آن جان جهان دادم جهانی جان بجان 
جان چو دادم در رهش جان بیشمار امد بدست 
در دلم جا کرد عشقش اختیار از من گرفت 
چون مرا از من برون کرد اختیار آمد بدست 
سرنهادم بر سرعشق از جهان پرداختم 
پا زهرکاری کشیدم تا که کار آمد بدست 
عاقبت بین گشتم و از پیش کردم کار خویش 
آنچه در امسال میبایست پار آمد بدست 
جانم از عشق جوانی تازه شد پیرانه سر 
در خزان عمر بازم نوبهار آمد بدست 
نیش مژگان در دلم چندی بحسرت میشکست 
خار در دل کاشتم تا گلعذار آمد بدست 
آنچه میجویید یاران در کتاب فلسفه 
فیض را از سنت هشت و چهار آمد بدست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
پای تا سر همه ام در غمت اندیشه شدست 
زدن تیشه بر این کوه مرا پیشه شدست 
خواهش من دگر و آنچه تو خواهی دگرست 
نخل امید مرا غیرت تو تیشه شدست 
هر نهالی که خیال قد و بالای تو گشت 
ریشه شد بدل اکنون همه دل ریشه شدست 
دم بدم در دلم از غصه نهالی کارم
از درخت غم تو باغ دلم بیشه شدست 
بیش ازین تاب جفای تو ندارم جانا 
بس که بگداخت سراپای دلم شیشه شدست 
متصل میکندش تا که در آرد از پای 
غم هجران تو بنیاد مرا تیشه شدست 
ناله ام مطرب و خون باده و چشمم ساغر 
یادتو ساقی این بزم و دلم شیشه شدست 
گل سرخست رخت یاشده از می گلگون 
زعفرانیست رخم یا گل کافیشه شدست 
بس که در حسن سراپای تو اندیشه نمود 
پای تا سر دل حیرت زده اندیشه شدست
 فیض هر روز بنظم غزلی پردازد 
سفتن گوهر معنیش مگر پیشه شدست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
الهی بکامم شرابی فرست 
شرابی زجام خطابی فرست 
مرا کشت رنج خمار الست 
دگر باره از نو شرابی فرست 
دلم تا صفا یابد از زنگ غم 
بدردی کشانت که تابی فرست 
شد افسرده جانم درین خاکدان 
زمهرت بدل آب و تابی فرست 
زسر جوش خمخانه حب خویش 
بجام شرابم حبابی فرست 
بلب تشنه چشمه معرفت 
بساقی کوثر که آبی فرست
بعصیان سرا پای آلوده ام 
زجام طهورم شرابی فرست 
بمعمار میکن حوالت مرا 
امیری بملک خرابی فرست 
بدل تخم امیدگشتم بسی 
بدین کشتزارم سحابی فرست 
زدریای غفران و ابر کرم 
مرا رحمت بی حسابی فرست 
برای براتم ز آتشکده
ز سوی یمینم کتابی فرست 
ز قشر سخن فیض دلگیر شد 
ز معنای بکرم لبابی فرست

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
عشق بیچون تو یارب در دل من چون نشست 
گوهر روحی پاکی بین چه سان در خون نشست 
گشت عالم را سراپا جای گنجایش نیافت 
غیرصحرای دل من زان درین هامون نشست 
اینقدر دانم که جا کرده است در ویرانه ام 
می ندانم چون درآمد از کجا و چون نشست 
پادشاه عشق بر ملک خرد تا دست یافت 
ملک را بگرفت سرتا سر خرد بیرون نشست 
هر خردمندی که بویی از می عشقش شنید 
سر بصحرا داد عقل و پهلوی مجنون نشست 
جویها از چشم خونبارم روان شد هر طرف 
هر که نزدیک من آمد لاجرم در خون نشست 
اشک تا سر کرد از چشمم بدورم شد محیط 
تیره آه از سینه ام برخواست برگردون نشست 
چرخ هر چند از ترحم مهربانی بیش کرد 
گرد محنت بر سر و روی دلم افزون نشست 
در غزل فکری نباید کرد چندان فیض را 
معنی برخاست تا از خاطرش موزون نشست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مگو که چهره او را نقاب در پیشست 
ترا زهستی و همی حجاب در پیشست 
حجاب دیدن آن روی شرک و خودبینی است 
زهستی تو رخش را نقاب در پیشست 
وجود او بمثل همچو آب و تو ماهی 
خبر زآب نداری و آب در پیشست 
گهی به پرده دنیی دری گهی عقبی 
بسی زظلمت و نورت حجاب در پیشست 
نماید آنکه بود او نه اوست غره مشو
تو تا به آب رسی بس سراب در پیشست 
نظر باو نتوان کرد چون زعکس رخش 
بدور باش هزار آفتاب در پیشست 
نگه باو نتواند رسید چون برهش 
زتار زلف بسی پیچ و تاب در پیشست 
کتاب حسن بتان صورت است و او معنی 
بهوش باش گرت این کتاب در پیشست 
چو هوش ماند چون جلوه کرد اینمعنی 
اگر محیط شوی اضطراب در پیشست
بس است فیض زاین فن سخن که سامع را 
ز شبهه صد سخن بیحساب در پیشست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
باز آمدم با نقل و می سرمست از جام الست 
باز آمدم با چنگ و نی سرمست از جام الست 
باز آمدم طوفان کنم کونین را ویران کنم 
میخانه را عمران کنم سرمست از جام الست 
باز آمدم جولان کنم جولان درین میدان کنم 
سرها چوکوغلطان کنم سرمست ازجام الست 
بی باده مستیها کنم بیخویش هستیها کنم 
در اوج پستیها کنم سرمست از جام الست 
درپیش او رقصان شوم در کیش او قربان شوم 
درخون خودغلطان شوم سرمست ازجام الست 
خود را زخود غافل کنم نقش خودی زایل کنم
لوح سوی باطل کنم سرمست از جام الست 
افسانها را طی کنم اسب خرد را پی کنم 
تجدید عهد وی کنم سرمست از جام الست 
دلرا فدای جان کنم جان در ره جانان کنم 
این قطره را عمان کنم سرمست از جام الست
در بحر عشق بیکران چون فیض گردم بی نشان 
خود را نه بینم در میان سرمست از جام الست

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
زاهدا قدح بردار این چه غیرت خام است 
زهد خشک را بگذار رحمت خدا عامست 
خویش را چه میسوزی زهد را بر آتش ریز 
کیسها چه میدوزی نقدها ترا رامست 
ذوق می چه نشناسی شعله گر شوی خامی 
آنکه مست جانان نیست عارف اربود عامست 
عشق کهنه صیادیست ما چو مرغ نو پرواز 
خال مهوشان دانه  زلف دلبران دامست
جوش باده مارانه خم فلک تنگست 
پیش ناله مستان غلغل فلک خامست 
هرزه پوید اسکندر در میان تاریکی 
آب زندگی باده چشمه خضر جامست 
چون چشیدی این باده عیشهاست آماده 
جان چو محو جانان شد در بهشت آرامست 
پای برسر خود نه دوست را در آغوش آر 
تا بکعبه وصلش دوری تو یک گامست 
چون زخویشتن رستی با حبیب پیوستی 
ورنه تا ابد میسوز کار و بار تو خامست 
مستی من شیدا نیست کار امروزی 
تا الست شد ساقی فیض دردی آشامست

وزن: فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: مقتضب مثمن مطوی مقطوع
نشانه‌های عروضی: - U - | U - - - | - U - | U - - -
آن ملاحت که تو داری گهر حسن آنست 
ببهایش نرسد هیچ متاع ار همه جانست 
ما نداریم متاعی که بود در خور وصلت 
تو گران قیمتی و هر چه ترا هست گرانست 
با تو سودا نتوانیم مگر لطف کنی تو 
کانچه ما رابه ازآن نه همه چیزت به از آنست 
بوسه گر برباید زلبت سوخته جانی 
شود او زنده و جاوید و لب لعل همانست 
سهل باشد ز تو سودی ببرد عاشق مسکین 
کز عطای تو ترا هیچ نه نقصان نه زیانست 
میزند بر لب من دست ادب قفل خموشی 
ورنه بسیار سخن هست که محتاج بیانست
حرف سودا سخن سود و زیان هیچ مگو فیض
کاین سخن چون سر سودا زده گوید هذیانست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عشق در راه طلب راهبر مردانست 
وقت مستی و طرب بال و پر مردانست 
سفر آن نیست که از مصر ببغداد روی 
رفتن از جان سوی جانان سفر مردانست 
ظفر آن نیست که در معرکه غالب گردی 
از سرخویش گذشتن ظفر مردانست 
هنر آن نیست که در کسب و فضایل گوشی 
به پر عشق پریدن هنر مردانست 
همه دلهاست فسرده همه جانها تیره 
گرم و افروخته آه سحر مردانست 
چشمه کوثر و سرسبزی بستان بهشت 
خبری از اثر چشم تر مردانست 
گهر اشک ندامت بقیامت ریزد 
هر که در فکر شکست گهر مردانست 
فیض اگر آب حیات از گهر نظم چکاند 
هم از آنروست که او خاک در مردانست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
یار را روی دل بسوی منست 
منبع لطف رو بروی منست 
نظر لطف هر کجا فکند 
گوشه چشم او بسوی منست 
چشم او ساغر و نگاهش می 
لطف و قهرش می و سبوی منست 
در لبش آب و شیر و خمر و عسل 
آندهان اصل چارجوی منست 
وصل او منتهای مقصد ما 
جلوه حسنش آرزوی منست 
کار من جست جوی او دایم 
کار او نیز جستجوی منست 
سخنم گفتگوی اوست مدام 
سخنش نیز گفتگوی منست 
هر کجا فتنه و آشوبیست 
شرح احوال تو بتوی منست 
ناله گر زخسته شنوی
آن صدایی زهای و هوی منست 
 هر کجا هر چه هر که میگوید 
بیگمان فیض گفتگوی منست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
هر چه در عالم بود او راست مغز و پوست
مغز او معلای او صورت او پوست پوست 
صورت ار چه شد هویدا لیک سر تا پا قفاست 
معنی ارچه شد نهان لیکن سراسر روست روست 
معنی هر چیز تسبیح خدا و حمد او 
صورت آن پردة او سر معنی اوست اوست 
با زبان فطرت اصلی است تسبیح همه 
نیست تکلیفی برایشان طبعشانرا خوست خوست
عارفانند اهل معنی مغز می بینند مغز 
جاهلانند اهل صورت ناظران پوست پوست 
من نیم از عارفان و نیستم از جاهلان 
از کف بحر معانی روزی من جوست جوست 
چون ندارم ره بدریا کرده ام با جوی خوی 
چون ندارم ره بمجلس مسکن من کوست کوست
فیض را دیدم بگلزار حقیقت در طواف 
گفتمش ره یافتی گفتا نصیبم بوست بوست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در صدف جان دردی نیست به جز دوست دوست 
آنکه دل از عشق او زنده بود اوست اوست 
نغز درین نه طبق نیست به جز عشق حق 
هر چه به جز عشق او نیست به جز پوست پوست 
قدسهی قامتان زان چمن آراست راست 
روی پری پیکران زان گل رو روست روست 
عشق مرا پیشه شد در رک و در ریشه شد 
نیست منی در میان من نه منم اوست اوست 
مهر رخ دوست را سینه من جاست جاست 
بر سرخاک رهش دیده من جوست جوست 
چون رخ مه طلعتان جان من افروختند 
چون کمر دلبران این تن من موست موست 
اوست همه عز و نازما همه دل و نیاز 
خواری ما بهر ما عزت ما زوست زوست 
او همه احسان وجود ما همه جرم و جحود 
اوست چنان ما چنین کس چکند خوست خوست
بوی خدا میوزد از نفس اهل دل 
نیست سخن شعرفیض عطر از آن بوست بوست

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -