cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
گر چه دورم نه صبورم ز تو ای بدر منیر
دور بادا که کند صبر ز یاد تو ضمیر
دلم آخر ز تو چون صبر تواند کاول
گلم از خاک سر کوی تو کردند خمیر
چشم ازان غمزه و رخسار بنتوانم دوخت
اگرم غمزه و چشم تو بدوزند به تیر
سر فدا کردم و جان می دهم و دل بر تست
جگرم نیز مکن خون که نکردم تقصیر
نکنم قصه زلفتکه حدیثیست دراز
نبرم نام فراقت که گناهیست کبیر
بارها پیش تو این نامه فرستادم لیک
دیرها شد که جواب تو نیاورد بشیر
چون رسد نامه وصل تو به من چونکه ز کبر
نام من خود ننویسی و نگویی به دبیر
گوش بر ناله من دار و ببین حال دلم
تا ننالم به خدایی که سمیعست و بصیر
ناگزیرست که با خولی تو سازد دل
که ندارد نظر از دیدن روی تو گزیر
فاش کرد اوحدی این واقعه بر پیر و جوان
که تو معشوق جوانی و منت عاشق پیر

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صنما بی تو مرا کار به جان آمده گیر
دلم از درد فراقت به فغان آمده گیر
دل شوریده ز هجر تو به جان می آید
جان سرگشته ز هجرت به دهان آمده گیر
زان زنخدان چو سیب تو بده یک بوسه
وآنگه از باغ تو سیبی به زیان آمده گیر
خلق گویند که حال تو بر دوست بگوی
حال خود گفته و بر دوست گران آمده گیر
آرزوی تو گر آنست که من کشته شوم
آن چنان کارزوی تست چنان آمده گیر
گفته ای اوحدی آن به که ز پیشم برود
رفته از پیش تو و باز دوان آمده گیر

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
پاکبازان را چه خارا و چه خز
گر به رنگی قانعی در خرقه خز
جامه گه ازرق کنی گاهی سیاه
جامه خود دانی تو مردم را مرز
آخرت زندان تن خواهد شدن
این که بر خود می تنی چون کرم قز
گر تو ایزد را بدین خواهی شناخت
نیک دور افتاده ای سودا مپز
چون نخواهی فهم کردن زان چه سود
گر منت مشروح گویم یا لغز
محتسب گو در پی رندان مرو
کین جماعت را نباشد سنگ و گز
عیب مستان کم کن و در مجلس آی
گر ننوشی باده ای سیبی بگز
باده خوردن در بهار ار ظلم بود
در زمستان خود نمی جوشید رز
گوش داری گفتهای اوحدی
تا که لؤلؤ را بدانی از خرز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
صاحب روی خوب و زلف دراز
نه عجب گر به عشوه کوشد و ناز
آنکه زلفش به بردن دل خلق
دام سازد کجا شود دمساز
خفته در خواب خوش کجا داند
که شب ما چه تیره بود و دراز
آتش دل که من بپوشیدم
فاش کرد آب دیده غماز
دل سوزان اگر چه صبر کند
اشک ریزان به خلق گوید راز
هر که او گفت دل به خوبان ده
گفته باشد که دل به چاه انداز
چه دل نازنین بدین ره رفت
که ازیشان یکی نیامد باز
ای که جمعی ترا چه سوز بود
شمع داند حدیث گرم و گداز
صنما قبله منی به درست
دلبرا عاشق توام به نیاز
زان ما شو که درد دل باشد
هجر تنها و وصل با انباز
زاغ ما در چمن شود مشنو
که برآید ز بلبلی آواز
نیست جز آتش دل محمود
گذر باد بر وجود ایاز
گر تو محراب هر کسی باشی
ما به جای دگر بریم نماز
ناتوان توایم و می دانی
ساعتی گر توان بما پرداز
دولتی چند روزه باشد حسن
تو بدین حسن چند روزه مناز
دل ما را به وصل خود خوش کن
اوحدی را به لطف خود بنواز

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
من بدین خواری و این غربت از آن راه دراز
به تمنای تو افتاده ام ای شمع طراز
آمدم تا به در خانه سلامت گویم
به ملامت ز سر کوچه کجا گردم باز
گر چه در شهر ترا هم نفسان بسیارند
نفسی نیز به احوال غریبان پرداز
آز بسیار به دیدار تو دارد دل ما
تا بر ما ننشینی ننشیند آن آز
نازنینا رخ خوبت به دعا خواسته ام
می نمای آن رخ آراسته و می کن ناز
سر مپیچان که به رخسار تو داریم امید
رخ مپوشان که به دیدار تو داریم نیاز
در نماز همه گر زانکه حضوری شرطست
بی حضور تو نشاید که گزارند نماز
مشکل اینست که هر موی تو در دست دلیست
ورنه چون موی تو این کار نمی گشت دراز
راز شبهات بکس چون بتوان گفت که ما
روزها شد که بخود نیز نگفتیم این راز
من خود از دام تو دل را برهانم روزی
گر تو در دام من افتی نرهانندت باز
مردمان گر چه درین شهر فراوان داری
اوحدی را به خداوندی خود هم بنواز

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
منم غریب دیار تو ای غریب نواز
دمی به حال غریب دیار خود پرداز
به هر کمند که خواهی بگیر و بازم بند
به شرط آنکه ز کارم نظر نگیری باز
گرم چو خاک زمین خوار می کنی سهلست
چو خاک می کن و بر خاک سایه می انداز
درون سینه دلم چون کبوتران بتپد
چه آتشست که در جان من نهادی باز
هوای قد بلند تو می کند دل من
تو دست کوته من بین و آرزوی دراز
بر آستین خیالت همی دهم بوسه
بر آستان وصالت مرا چو نیست جواز
هزار دیده به روی تو ناظرند و تو خود
نظر به روی کسی بر نمی کنی از ناز
اگر بسوزدت ای دل ز درد ناله مکن
دم از محبت او می زنی بسوز و بساز
حدیث درد من ای مدعی نه امروزست
که اوحدی ز ازل بود رند و شاهد باز

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آن سست عهد سخت کمان اوفتاد باز
گفتم که عاشقم به گمان اوفتاد باز
گفتم ز پرده روی نماید نمود لیک
اندر درون پرده جان اوفتاد باز
چون بوسه خواهمش به زبان قصد سر کند
سر در بلا ز دست زبان اوفتاد باز
خالی نمی شود دلم از درد ساعتی
دل در غمش ببین به چه سان اوفتاد باز
نشگفت سر عشق من ار آشکار شد
کان صورتم ز دیده نهان اوفتاد باز
چشمش بسوخت جان و رخ او ببرد دل
غارت ببین که در دل و جان اوفتاد باز
از شوق زلف و قامت و رویش زبان من
در ناله و نفیر و فغان اوفتاد باز
او می رود سوار و سراسیمه در پیش
دل می رود پیاده ازان اوفتاد باز
گویند کاوحدی ز غم او چنین بسوز
بیچاره اوحدی نه چنان اوفتاد باز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یار ار نمی کند به حدیث تو گوش باز
عیبی نباشد ای دل مسکین بکوش باز
چون پیش او ز جور بنالی و نشنود
درمانت آن بود که بر آری خروش باز
هر گه که پیش دوست مجال سخن بود
رمزی سبک در افکن و می شو خموش باز
ای باد صبح اگر بر آن بت گذر کنی
گو آتشم منه که در آیم به جوش باز
حیران از آن جمال چنانم که بعد ازین
گر زهر می دهی نشناسم ز نوش باز
گفتی به دل که صبر کن او بی قرار شد
دل را خوشست با سخنانت به گوش باز
خواهم بر آستان تو یک شب نهاد سر
آن امشبست گر نبرندم به دوش باز
چون سعی ما به صومعه سودی نمی کند
زین پس طواف ما و در می فروش باز
گر اوحدی به هوش نیاید شگفت نیست
مست غم تو دیرتر آید به هوش باز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ما در به روی خلق فرو بسته ایم باز
در شاهد خیال تو پیوسته ایم باز
دل جوش می زند ز تمنای وصل تو
ما را مبین که ساکن و آهسته ایم باز
با هجر و درد و محنت و اندوه عشق تو
یک اتفاق کرده و نگسسته ایم باز
رنگ ریا و زنگ نفاق و نشان کبر
از خود به خون دیده فرو شسته ایم باز
ای سنگدل که تیغ جفا بر کشیده ای
رو مرهمی بساز که دل خسته ایم باز
گفتی به راستی دلت از ما شکسته شد
خود کی درست بود که بشکسته ایم باز
ما را تویی ر هر دو جهان و بیاد تو
چون اوحدی ز هر دو جهان رسته ایم باز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
اگر نوبهاری ببینیم باز
که بر سبزه زاری نشینیم باز
به شادی بسی می بنوشیم خوش
به مستی بسی گل بچینیم باز
سر از پوست چون گل برون آوریم
که چون غنچه در پوستینیم باز
زمستان هجران به پایان بریم
بهار وصالی ببینیم باز
چو دیوانگان رخ به عشق آوریم
پری چهره ای بر گزینیم باز
بگو محتسب را که بر نام ما
قلم کش که بی عقل و دینیم باز
نبودست ما را ز عشقی گزیر
برین بوده ایم و برینیم باز
که آن بی قرین را خبر می برد
که با درد عشقت قرینیم باز
بسی آفرین بر من و اوحدی
که نیکو حدیث آفرینیم باز

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
عنایتیست خدا را به حال ما امروز
که شد خجسته از آن چهره فال ما امروز
شبی چو سال ببینم و گرنه نتوان گفت
حکایت شب هجر چو سال ما امروز
فراقنامه که دی دل به خون دیده نوشت
سپرده ایم به باد شمال ما امروز
کجا خلاص شوند از وبال ما فردا
جماعتی که شکستند بال ما امروز
از آن لب و رخ حاضر جواب شرط آنست
که بوسه بیش نباشد سؤال ما امروز
ز سیم اشک و زر چهره وجه آن بنهیم
گر التفات نماید به حال ما امروز
خیال را بفرستد دگر به شب جایی
گرش وقوف دهند از خیال ما امروز
به زلف او دهم این نیم جان که من دارم
و گرنه دل ننهد بر وصال ما امروز
به خواب شب مگر آن روی را توان دیدن
که پیش دوست نباشد مجال ما امروز
چو باد صبح کنون قابلی نمی یابد
که بشنود سخنی از مقال ما امروز
صبا برابر رخسار آن غزال بهشت
اداکن این غزل از حسب حال ما امروز
اگر کند طلب اوحدی ز لطف بگوی
که بیش ازین نکنی احتمال ما امروز

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر تو گل چهره در آیی به چمن مست امروز
ما بدانیم که در باغ گلی هست امروز
گفته ای بر سر آنم که بگیرم دستت
نقد را باش که من می روم از دست امروز
با چنان دانه خالی که تو بر لب زده ای
من بر آنم که ز دامت نتوان جست امروز
رخ گل رنگ تو بس خون که بریزد فردا
دهن تنگ تو بس توبه که بشکست امروز
چشم ترکت همه بر سینه من خواهد زد
هر خدنگی که رها می کنی از شست امروز
دل من گر به گلستان نرود معذورست
که بسی خار جفا در جگرم خست امروز
دی چو زلف تو گر آشفته شدم نیست عجب
عجب این است  که چون چشم  توام مست امروز
گر بدانم که تو بر من گذری خواهی کرد
بر سر راه تو چون خاک شوم پست امروز
اوحدی گر به سخن دست فصیحان بربست
شد به زنجیر سر زلف تو پابست امروز

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
هر چه گویم من ای دبیر امروز
نه به هوشم ز من مگیر امروز
قلم نیستی به من در کش
که گرفتارم و اسیر امروز
سالها در کمین نشستم تا
در کمانم کشد چو تیر امروز
رو بشارت زنان که گشت یکی
با غلام خود آن امیر امروز
پرده بر من مدر که نتوان دوخت
نظر از یار بی نظیر امروز
میل یار قدیم دارد دل
تن ازین غصه گو بمیر امروز
اوحدی جز حدیث دوست مگوی
که جزو نیست در ضمیر امروز

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
کام دلم نشد ز دهانت روا هنوز
و آن درد را که بود نکردم دوا هنوز
بیگانه گشتم از همه خوبان به مهر تو
وآن ماه شوخ دیده نگشت آشنا هنوز
عالم ز ماجرای دل ریش من پرست
با هیچ کس نگفته من این ماجرا هنوز
ای دل منال در قدم اول از گزند
از راه عشق او تو چه دیدی بیا هنوز
ما را خدای در ازل از مهر او سرشت
ناکرده هیچ نسبت حسی بما هنوز
هر شب وصال او به دعا خواهم از خدا
دردا که مستجاب نگشت این دعا هنوز
او گر قفا زنان ز در خود براندم
چشمم به راه باشد و رو از قفا هنوز
روزی نسیم بر سر زلفش گذار کرد
زان روز بوی غالیه دارد صبا هنوز
یک ذره مهر او به دل آسمان رسید
چون ذره رقص می کند اندر هوا هنوز
چشمم بر آستان در او شبی گریست
خون می دمد ز خاک در آن سرا هنوز
ای اوحدی تو حال دل من ز من مپرس
کان دل برفت و باز نیامد بجا هنوز

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گلت بنده گردید و شمشاد نیز
غلام تو شد سرو آزاد نیز
که صد رحمت ایزدی بر رخت
هزار آفرین بر لبت باد نیز
ز مهر تو بگریست چشمم به خون
ز عشقت به نالم به فریاد نیز
چو دیدی که چشم تو آبم ببرد
کنون می دهی زلف را باد نیز
نباشد ترا بعد ازین برگ من
که بیخم بکندی و بنیاد نیز
به لطف و نوازش بده داد ما
که جور تو دیدیم و بیداد نیز
نه مثل تو آمد ز پشت پدر
نه مانندت از مادری زاد نیز
پریر از لبت بوسه ای خواستیم
نداد آن و دشنامها داد نیز
نبود اوحدی را توقع ز تو
که او را کنی در جهان یاد نیز

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
در وفا داری نکردی آنچه می گفتی تو نیز
تا به نوک ناوک هجران دلم سفتی تو نیز
یاد می داری که در خوبی چو دوران تو بود
همچو دوران با من مسکین برآشفتی تو نیز
چون دل ما از دو گیتی روی در روی تو کرد
پشت بر کردی و از ما روی بنهفتی تو نیز
در چنین وقتی که شد بیدار هر جا فتنه ای
اعتمادم بر تو بود ای بخت چون خفتی تو نیز
ای که می گویی ز خوبان جهان طاقم به مهر
این کجا گویم که با بدخواه ما جفتی تو نیز
می کنی دعوی که در باغ لطافت گل منم
راست می گویی ولی بی خار نشکفتی تو نیز
چون به کین اوحدی دیدی که دشمن چیره شد
خانه دل را ز مهر او فرو رفتی تو نیز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در ضمیر ما نمیگنجد بغیر از دوست کس
هر دو عالم را به دشمن ده که ما را دوست بس
یاد میدار آنکه هستی هر نفس با دیگری
ای که بی یاد تو هرگز بر نیاوردم نفس
میروی چون شمع و خلقی از پس و پیشت روان
نی غلط گفتم نباشد شمع را خود پیش و پس
غافلست آنکو به شمشیر از تو می پیچد عنان
قندرا لذت مگر نیکو نمیداند مگس
کویت از اشکم چو دریا گشت و میترسم از آنک
بر سر ایند این رقیبان سبکبارت چو خس
یار گندم گون بما گر میل کردی نیم جو
هر دو عالم پیش چشم ما نمودی یک عدس
خاطرم وقتی هوس کردی که بیند چیزها
تا ترا دیدم نکردم جز به دیدارت هوس
دیگران را از عسس گر شب خیالی در سرست
من چنانم کز خیالم باز نشناسد عسس
اوحدی راهش به پای لاشه لنگ تو نیست
بعد ازین بنشین که گردی بر نخیزد زین فرس

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بیا که صفه ما بوریای میکده بس
به خورخانه نسیم هوای میکده بس
ز میر و خواجه ملولیم بعد ازین همه عمر
حضور و صحبت رند و گدای میکده بس
به منعمان بهل آواز چنگ رندان را
ترانه سبک از جار تای میکده بس
ز قلیه های بزرگان سر که پیشانی
مرا سه جرعه بر ناشتای میکده بس
گرم به صفه صدر ملک نباشد بار
نشستنم به میان سرای میکده بس
مرا به صومعه گو شیخ شهریار مده
سر مرا به جهان خشت های میکده بس
گر اوحدی دگری را دعا کند گو کن
مرا دعای مغان و ثنای میکده بس

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به رخ شمع شبستانم تویی بس
به قامت سرو بستانم تویی بس
نهان بودی زما پیداستی باز
کنون پیدا و پنهانم تویی بس
من و ما و دل و جان و سر و مال
همه کفرست ایمانم تویی بس
اگر در دل کسی بود آن ندانم
میان نقطه جانم تویی بس
گر از خود دیگری گوید من از تو
همی گویم که برهانم تویی بس
مرا پرسند کز دانش چه دانی
چه دانم هر چه میدانم تویی بس
ز گل رویان این عالم که هستند
من آن می جویم و آنم تویی بس
نمیدانم که دردم را سبب چیست
همی دانم که درمانم تویی بس
درین راه اوحدی را رهبری نیست
دلیل این بیابانم تویی بس

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای صبا یار مرا از من بی یار بپرس
زارم او را ز من شیفته زار بپرس
پرسش دل چو به زلفش برسانی پس از آن
پیش آن نرگس جادو رو و بیمار بپرس
چشم او را نبود با تو سر گفت و شنید
حال او یکسر از آن لعل گهر بار بپرس
چون بدان قامت نازک رسی آهسته ز دور
خدمتی کن سخن وصل به هنجار بپرس
در میان سخن ار حال دل من پرسد
عرضه کن حال دلم اندک و بسیار بپرس
و گرش قصه سرمستی من باور نیست
گو بیا و خبر از مردم هشیار بپرس
اوحدی گم شد اگر منزل او می پرسی
به خرابات رو و خانه خمار بپرس

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای صبا از من آشفته فلان را می پرس
می نشان جان و دل و آن دل و جان را می پرس
در جهان هم نفسی جز تو ندارد جانم
هر نفس می رو و آن جان جهان را می پرس
زلف او را ز رخ او به کناری می کش
غافلش می کن و آن چشم و دهان را می پرس
در چمن می شو و بر یاد گلش می می نوش
وز چمن می رو و آن سرو روان را می پرس
گرچه او را سر مویی خبر از حالم نیست
هردم آن بی خبر موی میان را می پرس
گرچه من پیر شدم در هوس دیدن او
تو گذر می کن و آن بخت جوان را می پرس
اوحدی عاشق آن عارض و زلفست تو نیز
از سر لطف همین را و همان را می پرس

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عشرت بهار کن که شود روزگار خوش
می در بهار خور که بود بی غبار و غش
گفتی به روز شش همه گیتی تمام شد
می به که او تمام نشد جز به ماه شش
بر خیز و زین قیاس دو شش ساله ای ببین
کز حسن او کند دل ماه دو هفته غش
دست ار به وصل موی میانی رسد به روز
اندر میانش آر و شب اندر کنار کش
زان پیش کت کشد لحد گور در کنار
خالی نباید از تن خوبان کنار و کش
اینجا که نقل بوسه بود زان دهان و لب
دندان کس به میوه نیالاید و نمش
چون دستگاه و مکنت آن هست می بنوش
با مطربان فاخر و با شاهدان کش
کز روی همچو ماه و جبینی چو مشتری
جام آفتاب رخ شود و باده زهره وش
ور نیست دسترس سر دستار پاره کن
دستار رند میکده را گو مدار فش
ریزنده کرد جنبش باد مسیح دم
برگ گل از درخت چو موسی به چوب هش
وقت سحر ز شاخ چمن گل چو بشکفد
گویی به سحر ماه بر آمد ز چاه کش
مانند آنکه بر رخ زیبا عرق چکد
بر روی سرخ لاله ز شبنم فتاده رش
آشفته ایم و دلشده یا مطرب السماع
آتش دلیم و غمزده یا ساقی العطش
می صیقلیست در کف رندان که میبرد
از سینه ها کدورت و از دیده ها غمش
صوفی بیا و در می صافی نگاه کن
ور جام اوحدی نخوری قطره ای بچش
بر طور بزم ما دل و جانها ببین بلاش
وز برق نور باده بهم بر فتاده بش

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دمشق فتنه شد بغداد و توفان بلا آبش
به چشم من ز هجر آنکه بی ما میبرد خوابش
مگر باد صبا گوید نشان آتشین رویی
که گه در خاک میجویم نشان و گاه در آبش
کسی را گر به اسبابی و ملکی دسترس باشد
چو دور از دوستان باشد نه ملکست آن نه اسبابش
نمیگفتی که پایانیست هر موج بلایی را
چه توفان بلا بود اینکه پیدا نیست پایابش
شبی بوسیدم آن لبها نخفتم بعد از آن شبها
نگریم تا نپنداری که بی زهرست جلابش
گر این شبهای تاریکم دعایی مستجاب افتد
شبی بنشانم آن مه را و می بینم به مهتابش
گذشت آن کز شبستانش نمی بودم شبی خالی
که نتوانم گذشت اکنون به روز از پیش بوابش
تنم عزم سفر دارد ولی از خاک کوی او
دلم بیرون نخواهد شد که در جانست قلابش
اگر مهدی به عهد او فرود آید نپندارم
که ما را رخ بگرداند ز ابروی چو محرابش
به محروران آتش دل نبایست آن شکر دادن
طبیبی را که خون ما همی جوشد ز عنابش
نباید پند گویان را برین دل رنج بر بودن
که نزدیکان به خلوتها بسی گفتند ازین بابش
خلاص از صحبت این درد پنهانم کجا باشد
چو حسن عهد نگذارد که بنمایم به اصحابش
صبا گر بگذری روزی به آن ترک ختا ناگه
بیاور نامه ما را ز چین زلف پرتابش
ور آن دلدار سنگین دل ز حال اوحدی پرسد
بگو ار دست میگیری کنون وقتست در یابش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نسپردم از خرابی دل خود به چشم مستش
ور زانکه می سپردم در حال می شکستش
نقاش دوربین را از دست بر نیاید
نقش دگر نهادن پیش نگار دستش
کی در کنارم آید چو زان میان لاغر
در چشم من نیاید غیر از کمر که بستش
هر کس که دید روزی از دور صورت او
نزدیک دوربینان دورست باز رستش
در سالها نیاید روزی به پرسش ما
ور ساعتی بیاید یک دم بود نشستش
جز روی او نباشد قندیل شب نشینان
جز کوی او نباشد محراب بت پرستش
نی پای بر نیاورد از دامش اوحدی کو
سر نیز بر نیاورد از نیستی که هستش

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
سخت زیبا دلبرست او چشم بد دور از رخش
ماه را ماند که می تابد همی نور از رخش
این پریوش را اگر فردا به فردوس آورند
رخ چو بنماید خجل گردد بسی حور از رخش
گر به بستان آید آن گل چهر با این غنج و ناز
گل بماند در حجاب و غنچه مستور از رخش
آیت نصرة بسی خوانم که از راه وصال
باز گردد لشکر امید منصور از رخش
همچو من در هجر جانان دور باد از کام دل
آنکه می دارد مرا بی موجبی دور از رخش
آنچه مقدور من بیچاره بود از جان و دل
رفت بر باد و نشد یک بوسه مقدور از رخش
دست گیرد اوحدی را بی شک ار دستان او
داستانی باز گوید پیش دستور از رخش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جفت شادیست بعید آنکه تو داری شادش
مقبل آنست که آیی به مبار کبادش
دلم از شوق تو شب تا به سحر نعره زنان
تو چنان خفته که واقف نه ای از فریادش
از من خسته لب لعل تو دل خواسته بود
کام دل تا ندهد دل نتوانم دادش
آدمی باید و حوای دگر دوران را
که دگر مثل تو فرزند بباید زادش
تن من شد ز تمنای سر کوت چو خاک
وقت آنست که همراه کنم با بادش
دوستی را که مه وصال به اندیشه تست
کی توان گفت که یک روز می آور یادش
در دل آن خانه که کردم به وفای تو بنا
موج توفان قیامت نکند بنیادش
اوحدی با غم شیرین دهنان زور مکن
کین نه کوهیست که سوراخ کند فرهادش
آهنین پنجه اگر کوه ز جا برگیرد
نکند فایده بر سنگدلان پولادش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چنین که بسته شدم باز من به زلف چو بندش
خلاص من متصور کجا شود ز کمندش
به رنگ چهره او گر نگه کند گل سوری
ز شرم سرخ برآید ز خوی گلاب برندش
چه آب در دهن آید نبات را ز لب او
اگر به کام رسد ذوق آن لبان چو قندش
ز بهر چشم بدانش به نیک خواه بگویم
که بامداد بخوری کن ز عود و سپندش
ستمگرا دل هر کس که مبتلای تو گردد
به عقل باز نیارد دگر نصیحت و پندش
فکنده ام دل خود را چو خاک بر سر راهت
که بگذری و مشرف کنی به نعل سمندش
ز دور می نگر ای اوحدی که دیرتر افتد
به دست کوته ماه میوه درخت بلندش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
درین همسایه شمعی هست و جمعی عاشق از دورش
که ما صد بار گم گشتیم همچون سایه در نورش
وجود بیدلان پست از سواد چین زلف او
روان عاشقان مست از فریب چشم مخمورش
به ایامی نمی شاید ز بامی روی او دیدن
خنک چشمی که می بیند دمادم روی منظورش
بهشتی را که میگویند باور میکنم لیکن
دلم باور نمی دارد کزو بهتر بود حورش
سرایی کین چنین یاری درو یابند صد جنت
غلام سقف مرفوعست و خاک بیت معمورش
به جور حاسدان نتوان حذر کردن ز عشق او
کسی کو انگبین جوید چه باک از بیم زنبورش
ز عشق آن پری بر من چو رحمت میبری زین پس
گرت حلوا به دست افتد بیاور پیش محرورش
کلام اوحدی سریست روحانی که در عالم
بخواهد ماند جاویدان سواد رق منشورش
ز راز عاشقی دورند و رمز عاشقی غافل
گروهی کندرین معنی نمی دارند معذورش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چو نام او همی گویی به نام خود قلم در کش
ورش دانسته ای زنهار خامش باش و دم درکش
ازآن بی چون و چند ار تو نشانی یافتی این جا
ز کوی چند و چون بگذر زبان از بیش و کم در کش
فراغی گر همی خواهی چراغی از وفا بر کن
به باغ آن پری نه روی و داغ آن صنم در کش
چو با زنار عشق او صبوحی کرد روح تو
دلت را خاجها بر رخ ز نیل درد و غم در کش
ز دست عشق شهر آشوب اگر دادی همیخواهی
سر آشفته خود را به پای آن علم درکش
چو در وصل می جویی در صحبت ببند اول
پس آنگه کشتی حاجت به دریای کرم درکش
ترا وقتی که او خواند به راهی رو که او داند
چو رفتی دامن اخفا به آثار قدم درکش
از آن و این چه می لافی طلب کن شربت شافی
ز کفر و دین می صافی بیامیز و بهم در کش
به بوی جام یکرنگی چو شد دور از تو دلتنگی
ازل را با ابد ضم کن حدث را با قدم درکش
ز تلخ یار شیرین لب نشاید رخ ترش کردن
گرت جام شفا بخشند و کرکاس الم در کش
اگر گوش تو می خواهد نوای خسروانیها
به بزم اوحدی آی و شراب از جام جم در کش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دلا دگر قدم از کوی دوست بازمکش
کنون که قبله گرفتی سر از نماز مکش
بر آستانه معشوق اگر دهندت بار
طواف خانه کن و زحمت حجاز مکش
ز ناز کردن او ناله چیست شرمت باد
ترا که گفت کزو کام جوی و ناز مکش
نسیم باد بده بوی آن نگار و دگر
مرا در آتش اندوه در گداز مکش
ز من به حلقه آن قبله طراز بگوی
که بیش بر رخم از خون دل تراز مکش
چو بوسه نمی دهی رخ به عاشقان منمای
چو دانه نیست درین عرصه دام باز مکش
ازین سپس که ببینم بخواهمش گفتن
که پرده بر رخت ای یار دلنواز مکش
کشیدم آن سر زلف دراز را روزی
به طیره گفت که اوحدی دراز مکش
گرت خزینه محمود نیست درست طمع
دلیر در شکن طره ایاز مکش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
که میبرد خبر عاشقان شیفته حالش
ز سجده گاه عبادت به پیش صدر جلالش
هزار دیده بر آن چهره ناظرند ولیکن
نمی رسد نظر هیچکس به کنه کمالش
مرا دلیست به حال از فراق صورت آن بت
که هیچ چاره ندانم به جز نهفتن حالش
سیاه شد چو شب تیره روز روشن بختم
ز محنت شب هجران دیر باز چو سالش
چه جای وصل که بر آسمان رسم ز تفاخر
گرم به خواب میسر شود حضور خیالش
هزار فال گرفتم من از صحیفه ایام
چو نام دوست نیامد نداشتیم به فالش
به یاد دوست قناعت کن اوحدی که دل تو
به روز وصل ندیدیم و نیست مرد وصالش

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
دیده گر لایق آن نیست که منزل کنمش
چاره ای نیست به جز جای که در دل کنمش
ساربانا شتر دوست کدامست بدار
تا زمین بوس رخ و سجده محمل کنمش
آفتاب ار چه به رخسار جهانگیری کرد
نتوانم که بدان چهره مقابل کنمش
می زنم بر سر خود دست به خون آلوده
چون مدد نیست که در گردن قاتل کنمش
دلبرا مهر تو چون در دل من مهر گرفت
چون توانم که بر اندازم و باطل کنمش
مشکلاتی که ز زلف تو مرا پیش آمد
تو مپندار که تا حل نکنی حل کنمش
دست خود میگزم از حیف و ببوسم بسیار
گر شبی در بر و دوش تو حمایل کنمش
دل که دیوانه زنجیر سر زلف تو شد
ای پریچهره نگویی به چه عاقل کنمش
اوحدی گر ز تو رنجی بکشد باکی نیست
تا ریاضت نکشد چون به تو واصل کنمش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر دستها چو زلف در آرم به گردنش
کس را بدین قدر نتوان کرد سرزنش
دیگر بر آتش غم او گرم شد دلم
آن کو خبر ندارد ازین غم خنک تنش
دستم نمی رسد که کنم دستبوس او
ای باد صبحدم برسان خدمت منش
آن کو دلیل گشت دلم را به عشق او
خون من شکسته بیدل به گردنش
گر خون دیدها به گریبان رسد مرا
آن نیستم که دست بدارم ز دامنش
دانم که باد را بر او خود گذار نیست
ترسم که آفتاب ببیند ز روزنش
گر جز به دوست باز کند دیده اوحدی
چون دیدهای باز بدوزم به سوزنش

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -