ای در اسباب جهان پای تو بند
مانده از راه بدین سلسله چند
بگسل از پای خود این سلسله را
باشد از پی برسی قافله را
قافله پی به مسبب برده
تو در اسباب قدم افشرده
عنکبوت ار نیی از طبع دنی
تار اسباب به هم چند تنی
تا کند روز جهان افروزی
هیچ روزی نبود بی روزی
یاد میکن که چسان مادر تو
بود عمری صدف گوهر تو
داشت بی خواست مهیا خورشت
داد از خون جگر پرورشت
از شکم جا به کنارش کردی
شیر صافیش ز پستان خوردی
چون توانا شدی از قوه ی شیر
گشتی از کاسه و خوان قوت پذیر
خوردی از مایده ی بهروزی
سال ها بی غم روزی روزی
غم روزیت چو در جان آویخت
آبت از دیده و از دل خون ریخت
دست تا چون به میان آوردی
کار خود را به زیان آوردی
زنده دلی از صف افسردگان
رفت به همسایگی مردگان
حرف فنا خوانده ز هر لوح خاک
روح بقا جست ز هر روح پاک
کارشناسی پی تفتیش حال
کرد از او بر سر راهی سؤال
کاین همه از زنده رمیدن چراست
رخت سوی مرده کشیدن چراست
گفت بلندان به مغاک اندرند
پاک نهادان ته خاک اندرند
مرده دلانند بروی زمین
بهر چه با مرده شوم همنشین
همدمی مرده دهد مردگی
صحبت افسرده دل افسردگی
زیر گل آنان که پراکنده اند
گرچه به تن مرده به دل زنده اند
مرده دلی بود مرا پیش از این
بسته ی هر چون و چرا پیش از این
زنده شدم از نظر پاکشان
آب حیات است مرا خاکشان
ذکر گنج است گنج پنهان به
جهد کن داد ذکر پنهان ده
به زبان گنگ شو به لب خاموش
نیست محرم بدین معامله گوش
به دل و جان نهفته گوی که دیو
نبرد پی بدان به حیله و ریو
هیچ کس مطلع مساز بدان
تا نیفتد ز عجب رخنه در آن
گر تأمل کنی در این کلمه
بنگری حال حرفهاش همه
بی گمان دایمت بآن گروی
که یکی نیست زان میان شنوی
وین اشارت بدان بود که مدام
بایدش در حریم سر مقام
این سبق پیشه کن چه روز و چه شب
بی فغان زبان و جنبش لب
در اشارات سخنان خوش زیر اشعاری به سر وحدت و ظهورش در مظاهر کثرت با تقدیس آن از آلودگی است
نیست در لااله الا الله
در حقیقت به جز سه حرف اله
جمله اجزای این خجسته کلام
شد ز تکرار این حروف تمام
گر بجویی در این کلام شگرف
غیر از این حرف ها نیابی حرف
این سه حرفند کاختلاف جهات
کرده آن را به صورت کلمات
کلماتی که گشت از آن حاصل
زان میان شد مرکب کامل
پس در این جمله لفظها میپیچ
غیر از اسم اله نبود هیچ
همچنین معنیش که اصل اصول
اوست در اصطلاح اهل وصول
در همه بطن های امکانی
چه مجرد چه جسم و جسمانی
سریان دارد و ظهور اما
سریانی برون زگردش ما
زاختلاف تنوعات و شؤون
می نماید جمال گوناگون
می کند در همه مراتب سیر
مختفی در حجاب صورت غیر
بلکه محو است صورت اغیار
لیس فی الدار غیره دیار
صلای باده زد پیر خرابات
بیا ساقی که فی التأخیر آفات
سلوک راه عشق از خود رهایی است
نه قطع منزل و طی مقامات
جهان مرآت حسن شاهد ما است
فشاهد وجهه فی کل مرآت
مزن بیهوده لاف عشق جامی
فان العاشقین لهم علامات
خواهم اندر عقبش رفت به یاران عزیز
شخصم ار باز نیاید خبرم باز آید
ناز پرورد تنعم نبرد راه به دوست
عاشقی شیوه ی رندان بلاکش باشد
ز مرغ صبح ندانم که سوسن آزاد
چه گوش کرد که باده زبان خموش آمد
چه جای صحبت نامحرم است مجلس انس
سر پیاله بپوشان که خرقه پوش آمد
زخانقاه به میخانه می رود حافظ
مگر زمستی زهد و ریا به هوش آمد
زاهدی بر خانه ای بگذشت که ابو نواس در آن بود و وی را شنید که همی خواند
بی تردید توبه ی من بزهکاری مرا زایل سازد ای آن که شایسته ی عفوی عفوم کن
خداوندا برآنچه جوانی مخمور که هنگام هشیاری نیز خردش نیست همی گوید مگیر
زاهد دستان خود به آسمان برد و گفت خداوندا هدایتش فرما
دیروز چنان وصال جان افروزی
امروز چنین فراق عالم سوزی
افسوس که در دفتر عمرم ایام
آن را روزی نویسد این را روزی
طاعت ناقص من موجب غفران نشود
راضیم گر مدد علت عصیان نشود
مرحبا ای عشق خوش سودای ما
ای طبیب جمله علتهای ما
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالینوس ما
هر آنچه دور کند مر تو را زدوست بد است
بهر چه روی نهی بی وی ارنکوست بد است
فراق یار اگر اندک است اندک نیست
درون دیده اگر نیم تار موست بد است
خدمت مولوی چه صبح و چه شام
کرده اندر کتابخانه مقام
متعلق دلش به هر ورقی
در خیالش زهر ورق سبقی
نه شبش را فروغی از مصباح
نه دلش را گشادی از مفتاح
نه بجانش طوالع انوار
تافته از مطالع اسرار
کرده کشاف بر دلش مستور
نور کشف و شهود و ذوق حضور
از مقاصد ندیده کسب نجات
بی خبر از مواقف عرصات
از هدایت فتاده در خزلان
وز بدایت نهایتش حرمان
بی فروغ وصول تیره و تار
از فروغ واصول کرده شعار
گرد خانه کتاب های سره
از خری همچو خشت کرده خره
سوی هر خشت ازاو چو رو کرده
در فیضی به رخ برآورده
قصر شرع نبی و حکم نبی
جز به آن خشتها نکرده بنی
زان به مجلس زبان چه بگشاید
سخنش جمله قالبی آمد
صد مجلد کتاب بگشاده
در عذاب مخلد افتاده
سر بر اندیشه های گوناگون
لب پر افسانه دل پر از افسون
این بود سیرت خواص انام
چون بود حال عام کالانعام
عام را خود ز شام تا به سحر
نیست جز خواب و خورد کار دگر
صلح و جنگش برای این باشد
نام و ننگش برای این باشد
سخن از دخل و خرج خواند و بس
شهوت بطن و فرج راند و بس
همتش نگذرد زفرج و گلو
داند از امر فانکحوا وکلوا
این همان نوع فقری است که پیامبرص از آن استعاذه کرده است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -