cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
بریخت صاف و نشاط از خم غدیر به جام
صلای سرخوشی ای صوفیان دردآشام
دمید نیرة الله از چه طور این نور
که برد ز آینه روزگار زنگ ظلام
چه خوش نسیم است الله که از تبسم او
شکوفه طرب از هر کنار شد بسام
مشام شیران شد زین نسیم عطرآمیز
چه باک از اینکه سگان را فرو گرفت ز کام
غلام روی کسی ام که بر هوای بهشت
ز جای خیزد خیز ای بهشت روی غلام
بریز خون کبوتر ز حلق بط به نشاط
به ساغر ای بت طاووس چهر کبک خرام
می کهن به چنین روز نو به فتوی عقل
بخور حلال کزین پس محرم است و حرام
نه پای عشرت باید به بام گردون کوفت
ز سدره صد ره برتر نهاد باید گام
همین همایون روز است آنکه ختم رسل
محمد عربیص شاه دین رسول انام
شعاع یثرب و بطحا فروغ خیف و منی
چراغ سعی و صفا آفتاب رکن و مقام
فرو کشید ز بیت الحرام رخت برون
به اتفاق کرام عرب پس از احرام
طواف خانه حق کرده کادمی و ملک
یسبحون له ذوالجلال و الاکرام
ز بعد قطع منازل در این همایون روز
عنان کشیده به خم غدیر ساخت مقام
رسول شد ز خدا زی رسول روح القدس
که ای رسول به حق حق ترا رساند سلام
که ای به خلق من از من خلیفه منصوب
بکوش کامد نصب خلیفه را هنگام
از این زیاده منه آفتاب را به کسوف
از این زیاده منه ماهتاب را به غمام
بس است سر حقیقت نهفته در صندوق
درش گشا که ز گلرنگ خوش ز عنبر فام
یکیست همدم ساز تو دیگران غماز
یکیست محرم راز تو دیگران نمام
بلند ساز تو تا دیده های بی آهو
دهند فرق سگ و خوک و روبه از ضرغام
بساخت سید دین منبر از جهاز شتر
که تا پدید کند هر چه شد به او الهام
بر آن برآمد و اسرار حق هویدا ساخت
بلند کرد علیع را بدین بلند کلام
که من نبی شمایم علیع امام شماست
زدند نعره که نعم النبی نعم الامام
تبارک الله از این رتبه کز شرافت آن
مدام آب درآید به دیده اوهام
گر او نه حامی شرع نبی شدی به سنان
ور او نه هادی دین خدا شدی به حسام
که باز جستی مسجد کجا و دیر کجا
که فرق کردی مصحف کدام و زند کدام
گر او ز روی صمد پرده باز نگرفتی
هنوز کعبه حق بد مدینة الاصنام
علیستع آنکه عصا زد به آب و دریا را
شکافت از هم و زد در میان دریا گام
علیستع آنکه نشست اندر آتش نمرود
علیستع آنکه به آتش سرود برد و سلام
علیستع آنکه به طوفان نشست در کشتی
معاشران را از بیم غرق داد آرام
غرض که آدم و ادریس و شیث و صالح و هود
شعیب و یونس و لوط و دگر رسل به تمام
به وحدتند علیع کز برای رونق دین
ظهور کرده به هر دوره یی به دیگر نام
از این زیاده به جرأت مزن رکاب ای طبع
بکش عنانکه عوامند خلق کالانعام
زبان به کام کش ای خیره سر که می ترسم
به کشتن تو برآرند تیغها ز نیام
تو آینه به کف اندر محله کوران
ندا کنی که ببینید خویش را اندام
زهی امام همام ای امیر پاک ضمیر
که با خدایی همراز و همدم و همنام
به خرگه تو فلک را همی سجود و رکوع
به درگه تو ملک را همی قعود و قیام
به یمن حکم تو ساریست نور در ابصار
به فر امر تو جاریست روح در اجسام
تفقدی ز کرامت به سوی عمان  کن
که از ولای تو بیرون نمی گذارد گام
به جز مدیح تو کاریش نی به سال و به ماه
به جز ثنای تو شغلیش نی به صبح و به شام
محب راه تو ترا شهد عشرت اندر کاس
عدوی جاه ترا زهر حسرت اندر جام

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بس فشرد از پنجه بیداد گردون نای من
بسته شد راه نفس بر منطق گویای من
گر هجوم اشک را مانع نبودی آستین
غرق خون کردی جهان را چشم خونپالای من
مایه رفت از دست و ماند انگشت حیرت بر دهان
مدعی کو تا گشاید لب به استهزای من
هر چه از گردون مروت جستم از مردم وفا
در وجود آن کیمیای من شد این عنقای من
شد به پایان عمر و امروزم نشد بهتر ز دی
باز گویم به شود ز امروز من فردای من
نور چشم و زور تن تا مایه بودندی به دست
گرم بد بازار هر سوداگر از سودای من
تا چو کورانم فریبد چون عروسان این عجوز
زی من آید غافل است از دیده بینای من
معرفت کالا و عقلم پاسبان و نفس دزد
در کمین تا کی کند فرصت برد کالای من
خواستم در مدح او همراهی از دل گفت رو
من علی اللهیم ترسم شوی رسوای من
سر به گوش عقل بردم گفت دست از من بدار
کاندر این ره قدرت رفتن ندارد پای من
کافری بین کاندر اسفل پایه تعریف او
می رود تا نه فلک بانگ اناالاعلای من
امتحان را زلف لیلی را به جنبان سلسله
پس ببین دیوانگی های دل شیدای من
کی خبر دارند زاغان جگرخوار مجاز
از حقیقت گویی طوطی شکرخای من
گرچه استحقاق دارم لیکن از انصاف نیست
در دل من جای او باشد در آتش جای من
راه باریک است و شب تاریک و چاه از حد فزون
دستگیری کن خدا را تا نلغزد پای من
من کی ام عمان  و پهنای سخن را موج زن
گر گواهی خواهی اینک طبع گوهر زای من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دو هفته ماه من ای لعبت بهشتی رو
دگر چه شد که ز من کرده ای تهی پهلو
تو سرو نازی و بر چشم منت باید جای
که جای سرو بسی خوشتر است بر لب جو
تراست نازش کبک و چمیدن طاووس
تراست صولت شیر و رمیدن آهو
به زلف پیچان بنهاده ای دو صد نیرنگ
به چشم فتان بنهفته ای دو صد جادو
گهی سراغ کنی از دلم گهی از تن
به جان خود که تو واقف ترستی از هر دو
مراست یک تن و آن هم هلاک آن رخسار
مراست یک دل و آن هم اسیر آن گیسو
تو در خرامش و نازی و من ز فرقت تو
ز ناله همچون نالم ز مویه همچون مو
خوش آن که آیی مخمور چشم و تافته زلف
به ناز پرده برافکنده ز آن رخ نیکو
برای دلها زنجیر هشته از طره
به قصد جان ها خنجر کشیده از ابرو
چنان به تازی بر من که شیر بر نخجیر
چنان بگیری بر دل که باز بر تیهو
ز در و گوهر مملو کنی مرا کلبه
ز مشک و عنبر مشحون کنی مرا مشکو
همی به بالی بر خود به تابش رخسار
همی به نازی بر من به پیچش گیسو
گهی بگویی کولاله را بدینسان رنگ
گهی بگویی کو مشک را بدینسان بو
مرا بگویی گر منصفی بیا و ببین
مرا به گویی گر منکری بگیر و به بو
گهی بگویی جامی شراب ناب بیار
گهی بگویی مدحی ز بوتراب ع بگو
علیع امیر عرب پادشاه کشور دین
که هست در خم چوگان او فلک چون گو
مروتش را زین نغزتر کجا برهان
فتوتش را زین خوبتر دلیلی کو
که داده در ره حق گاه جوع نان به فقیر
که داد در سر دین روز فتح سر به عدو
گرفت کشور دین را به ضربت شمشیر
شکست پشت عدو را به قوت بازو
به دست قدرت در بر گرفت از خیبر
چنین بباید دست خدای را نیرو
به او اعادی گر کینه ور شدند چه غم
کجا ز بانگ سگان شیر را رسد آهو
غلام درگه او گر غلام و گر خواجه
کنیز مطبخ او گر کنیز و گر بانو
زهی به رأفت و الطاف بی کسان را یار
خهی به رحمت و انصاف بیوگان را شو
ز روی مدح تو امروز پرده برگیرم
اگر چه نسبت کفرم دهند از هر سو
تو آن عدیم عدیلی که بهر معرفتت
هنوز آدم را سر به حیرت است فرو
یکیت خواند از صدق اولین مخلوق
یکیت گوید نی لا اله الا هو
خدات خوانده ولی مصطفات گفته وصی
تو هم گزیده اویی و هم خلیفه او
هوا نبارد گر گوییش به خشم نبار
زمین نروید گر گوییش به قهر نرو
من و مدیح تو وین عقل بینوا حاشا
ز وضع خانه چه گوید که نیست ره در کو
ز مهر جانب عمان  ببین و شعر ترش
که طعنه ها زده بر شعر خواجه و خواجو
ثنا و مدح ترا حد و حصر نیست ولیک
ندید قافیه زین پیش طبع قافیه جو
همیشه تا که به سنگ و سبو زنند مثل
هماره تا ز نفاق و وفاق آید بو
موافقان تو دایم گرانبها چون سنگ
منافقان تو دایم شکسته دل چو سبو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بزرگ مایه ایجاد قادر ازلی
ز نور پاک جمال محمد است و علی
ز نور پاک جمال محمدص است و علیع
بزرگ مایه ایجاد قادر ازلی
دو دست کار کنند این دو دستیار وجود
از این دو دست قوی دستگاه لم یزلی
به صورتند دو لیکن به معنی اند یکی
مبینشان دو که باشد دو بینی از حولی
بکوب حلقه طاعت در مدینه علم
کننده در خیبر به بازوان یلی
چو در گشوده شد آنگه به شهر یابی راه
بلی بری به نبی راه با ولای ولی
نبی کند ز ولی قصه چون گلاب ز گل
ببو به صدق و رها کن طبیعت جعلی
زمانه گرچه سر ابتذال دین دارد
چگونه غیرت حق تن دهد به مبتذلی
گرفتم آنکه شود در زمانه منکر نور
عنان دل سوی ظلمت کشاند از دغلی
چو آفتاب فروزان ز شرق کرد طلوع
شود چه عاید خفاش غیر منفعلی
بود محال کزین بادها فرو میرد
چراغ طلعت حق با کمال مشتعلی
خدیو آیین یعسوب دین که چرخ برین
بر رهیش ز خورشید دوخته حللی
نسیم تربیت او بود که در مه و سال
کند به باغ گهی عقربی گهی حملی
شراب تقویت او بود که در شب و روز
کند به کام گهی حنظلی گهی عسلی
چو بندگی طلبید از فلک دو دست قبول
به سینه زد که لک الحکم والا طاعة لی
کنند هر دو ز یاقوتی ادعا لیکن
چه مایه فرق که از اصلی است تا بدلی
دو کوکبند فروزنده لیک چندین فرق
میان عالم برجیسی است با زحلی
به جز ولایت او قصد حق نبد ز الست
به کاینات که گفتند در جواب بلی
شها مدیح تو واجب شده است عمان  را
ز جان و دل نه به ذکر خفی و بانگ جلی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دایم به یاد قامت آن سرو کشمری
ما را چو بید لرزد قلب صنوبری
الله که قامت الف آسای آن نگار
مانند دال پشت مرا کرده چنبری
بهرام و تیر و کیوان در رتبه کیستند
ای زهره ترا مه و خورشید مشتری
جامی بده که خاطر توحیدزای من
شیر آورد ز شوق به پستان مادری
طوطی فکرتم ز دراری طرازها
مقدار بشکند به سخن گفتن دری
بگشاید از نشاط سر نافه مرا
و آفاق را بتوفد مغز از معطری
سر برزند ز گلشن تحقیق من گلی
الفرع بالثریا والاصل بالثری
منگر به خاکساری و بی دست و پایی ام
آبی فراهم آور و بنگر شناوری
عشقم ز سدره صد ره بالا کشید و ماند
عقل از روش که کردی دعوی صرصری
خفض الجناح روح الامین گر کند رواست
با همرهی عشق من از سست شهپری
بی رهبری عشق به سرچشمه مراد
کی رهبری هم ار کندت خضر رهبری
هم آسمان نتیجه عشق است و هم زمین
هم آدمی ملازم عشق است و هم پری
الله که عمر بیش بهاتر ز ممکنات
از دست شد به هرزه درایی و خودسری
گامی به راه عشق نگشتیم رهسپار
آوخ که گشت عمر گرانمایه اسپری
بالله که ننگری به جهان از سر نشاط
ای نفس اگر به دیده تحقیق بنگری 
وردانی آنکه عزت و ذلت کدام راست
درویشی اختیار کنی بر توانگری 
طاووس باغ جنتی ای از خبر تهی
طوطی شاخ سدره ای ای از خرد بری
در سنگلاخ صفحه بومان چه می چری
در تنگنای عرصه زاغان چه می پری
عرشی هژبر باره گرگان چه می روی
قدسی غزال در صف خوکان چه می چری
بانگ هم آشیانان از هر طرف بلند
تو خوش عبور داده به سر کوچه کری
موسی ز آدمیت محو لقای حق
تو سرخوش پرستش گوساله از خری
چوگانی از ارادت اگر نبودت به دست
کی مردوار گوی سعادت به در بری
بی صدق و بی خلوص به درگاه مصطفیص
سلمانی از کجا دهدت دست و بوذری
عارف کسی بود که کند گاه اتفاق
در آب ماهیی و در آتش سمندری
همسنگی ار نماید محنت به کوه قاف
یک جو به حکم او نتواند برابری
صد ره ز موج خیز حوادث به چابکی
بیرون کشیده رخت بری دامن از تری
سر گر نهد به خشت ز روی بلاکشی
تن گر دهد به خاک ز راه قلندری
بهتر ز قاقمش کند آن خشت بالشی
خوشتر ز سندسش کند آن خاک بستری
در سر هوای حق و بجان شور احمدی
در تن نوای دین و به دل مهر حیدری
دارای دین که از پی بوسیدن درش
صد بار بیش خورد سلیمان سکندری
قدرش به ملک امکان بس نامناسبست
آن در بزرگواری و این از محقری
پیشی گرفته ذات شریفش به ممکنات
وز هر جوان جوانتر تا این معمری
هرگز نداشت صیقل شمشیرش ار نبود
آیینه مکدر دین این منوری
تا شخص مصطفیص را شهری بود ز علم
او را بود بدان شهر از مرتبت دری
من کرده ام طلا به ولایش مس وجود
ای مدعی بیا و ببین کیمیاگری
مدحش نوشته می نشود تا به حشر اگر
اغصان کنند کلکی و اوراق دفتری
ای صادر نخست که در رتبه خلق را
مشتقی است و ذات ترا هست مصدری
امروز پرده از رخ مدحت برافکنم
نسبت گر این و آن ندهندم به کافری
الله اکبر از تو که هرکس ترا شناخت
از دل کشید نعره الله اکبری
مقصود حق به خلق شناساندن تو بود
بر هر که داد خلعت خاص پیمبری
کشتی نوح غرفه بدی گر نکردی اش
عون تو بادبانی و حفظ تو لنگری
یوسف به دامن کرمت دستزد دمی
کز دست رفت دامن مهر برادری
از پرتو اشارت برد و سلام تو
آذر به پور آزر ننمود آذری
آنجا که مهر تست به مستوجب عذاب
دوزخ کند بهشتی و زقوم کوثری
بس در قرار چار محالم گرفت دل
یا من هوالمجاور بالساحة الغری
هرکس که این قصیده شیوا شنید گفت
امروز ختم گشته به عمان  سخنوری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کسی که گفت به گل نسبتی است روی تو را
فزود قدر گل و برد آبروی تو را
از آن به هر چمنی جست وجو کنیم تو را
که تا مگر ز گلی بشنویم بوی تو را
بهل که شیخ به طاعت خرد بهشت که ما
به عالمی نفروشیم خاک کوی تو را
به هر طرف دل جمعیتی پریشان خواست
به حکمت آن که پریشان نمود موی تو را
خدای را دل ما را مکدر از چه کنی
که گاه جلوه خودش آینه است روی تو را
ز خاک کوی خرابات پا مکش عمان
که آب رفته نیاید دوباره جوی تو را

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای که جز انکارت اندر کار صاحبکار نیست
گر به چشم عقل بینی هرگزت انکار نیست
گاه می گویی به مجلس دل چرا بی درد نی
گاه می گویی به گلشن گل چرا بی خار نیست
با فضولی ها که این جبر است یا آن اختیار
یا که این زشت است یا آن جبر ما را کار نیست
صورت صرفیم و با نقاشمان نبود نزاع
دستی محضیم و با استادمان پیکار نیست
رشته را باری کشش شرط است گر خوش بنگری
چیست اندر سبحه زاهد که در زنار نیست
راه را باری کشش شرط است گر خوش بنگری
چیست اندر برنس راهب که در دستار نیست
از خیانتها که آمد وز جنایتها که رفت
آزمودستیم چیزی بدتر از آزار نیست
باری ار باری کشی سنجیده ام من بارها
روبکش رطل گران کز این سبک تر بار نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آن را که به سر شور و به دل کیفیتی نیست
گر هست هزارش هنر انسانیتی نیست
آن لب که تر از باده نشد هیزم خشگ است
آتش بزنیدش که در او خاصیتی نیست
دل جمله مسخر شده عشق شد ای عقل
زین ملک برون رو که در آن تمشیتی نیست
جز عشق میاموز به اطفال طریقت
بس تجربه کردم به از این تربیتی نیست
مشکن قدح اهل دل ای شیخ ریایی
در مذهب ما بدتر از این معصیتی نیست
فرخنده عروس است نکو گفته عمان 
کز زیور همسایه بدو عاریتی نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
برون نمی کنم از سر هوای صحبت دوست
در این هوا اگر از تن برون کنندم پوست
بنه به چشم من ای سرو دلنشین پایی
که دل نشینی سرو از ستادن لب جوست
مبین به چشم کم ای مدعی به طره یار
کمند جان من است این اگر به چشم تو موست
مبال این همه زاهد به ورد یارب خویش
نظر نمای که ذکر قلندران یاهوست
به تیغ ناز کشد کاش یار عمان  را
که زندگی ابد یافت هر که کشته اوست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
امشب در این بساط به ما عشرت شهی است
کاقبالمان موافق و توفیق همرهی است
جمعیم دوستان و حکایاتمان دراز
این شب عدوی ماست که میلش به کوتهی است
تا نغمه های چنگ شبانان به گوش ماست
کی اعتنا به بانگ خروس سحرگهی است
از دهرمان موافقت از کوکب اتفاق
از چرخمان موافقت از بخت همرهی است
گر عاقلی به حلقه دیوانگان درآی
کاین حلقه را نهادن و رفتن ز آگهی است
ما را اگر چه بی خبری عادت آمده است
لیکن به معنی همه اسرار آگهی است
گوشی به صحبت همه از اشتیاق صبح
گوش دگر همی به اذان سحرگهی است
شیر آن کسی بود که سگ نفس را کشد
ورنه اسیر نفس شدن عین روبهی است
بحر است طبع من عمان  طبع ها چو جوی
هر جوی عاقبت به سوی بحر منتهی است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گر سیر کعبه و دیر ور خانقاه کردم
غیر از تو کس ندیدم هرجا نگاه کردم
قصد و مرادم از سیر روی تو بود لاغیر
گر سیر کعبه و دیر ور خانقاه کردم
دیدم که بود کوهی اندر برابر کاه
عفو ترا مطابق با هر گناه کردم
جز دعوی اناالحق  نشنیدم از زبانش
گوش دل از حقیقت بر هر گیاه کردم
اثبات گشت بر من از یک نفس به الا
تا نفی ماسوی را با لااله  کردم
گر شد نمد کلاهم مسکین مخوان که شاهم
در فقر پادشاهی با این کلاه کردم
بیخود نیافتم من بر آب زندگی دست
روشن ضمیر پیری هادی راه کردم
نی نی که هادی ام بود خضر زمانه نی نی
خود آب زندگی بود من اشتباه کردم
در هر قضا که رو داد او را معین گرفتم
در هر بلا که آمد او را پناه کردم
عمان  اگر کلاهم شاهانه شد عجب نیست
دیریست با گدایی خدمت به شاه کردم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
چو دست شانه گشاید ز زلف یار گره
به پای دل زند از غصه بیشمار گره
به غیر رشته زلفش که دل بدو بستم
کسی ندید به یک رشته صد هزار گره
دمی برای خدا از جبین گره بگشای
از این زیاده به دل ها روا مدار گره
گره گشای جهان چون علیع بود عمان 
امید هست که بگشایدت ز کار گره
یگانه حضرت حبل المتین که غیرت او
گشود کشور دین را ز ذوالفقار گره

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آتشی دوش ز رخساره برافروخته بود
دیده گر آب نمی ریخت مرا سوخته بود
گفت عمان  ز چه رو دم نزنی ز آتش عشق
گفتم آن کس که دلم سوخت لبم دوخته بود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تاری از طره تارت چو به تاتار افتاد
روز بر مشک فروشان خطا تار افتاد
سر پنهان ترا فاش نسازم زین رو
شایدم بار دگر با تو سر و کار افتاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا به کف تاری از آن طره طرار افتاد
طالع بخت مرا همچو شب تار افتاد
گرچه رخسار تو زد آتش حرمان بر دل
قسمت ما ز گلستان رخت خار افتاد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
عمان  چه نثار شعرهای تو کند
جز آن که ز جان و دل ثنای تو کند
هر گوهر معرفت که اندوخته است
خواهد که نثار خاک پای تو کند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زآن دم که ملازم رکابم کردی
معروف تمام شیخ و شابم کردی
من قطره بدم توام نمودی عمان 
من ذره بدم تو آفتابم کردی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای که از هستی ترا آثار نیست
عاقل از هستیت در انکار نیست
نیست محروم از ظهور یک گیاه
خالی از انوار تو یک پر کاه
با وجود آنکه اندر پرده ای
سر ز هر پرده برون آورده ای
کوهها پاشید از توحید تو
زهره ها بدرید از تمجید تو
طالبانت رب ارنی  گو همه
لن ترانی  پاسخ از هر سو همه
گه وجودت مخفی از فرط ظهور
بر مثال آفتاب از فرط نور
زان سبب تمثیل کردم آفتاب
تا بیابد نکته فهم دیر یاب
ورنه بیرونی تو از ادراک ما
کی بروید این گیاه از خاک ما
اندر اینجا شاهدی گیرم قوی
از کتاب مستطاب مثنوی
ای برون از فهم قال و قیل من
خاک بر فرق من و تمثیل من 
عارفانت در ثنا مبهوت و مات
وز ثنایت جمله عاجز در صفات
جمله محتاجند و ذات تو غنی
بر تو زیبد کبریایی و منی
مایه مجموع هستی ها تویی
خالق بالا و پستی ها تویی
ظاهر از بود تو بوده کاینات
ما به تو قایم تو چه قایم به ذات
نیستی و کس نداند چیستی
هستی اما در ردای نیستی
چشم و گوشی ده که بی گفت و شنفت
یا زبانی ده که نتوانیم گفت
ورنه بیرونی تو از فهم عقول
ای منزه ذات تو عمایقول
یا بگیر این لغوهای خام ما
یا زبان خود بنه در کام ما
گر که تنزیهت کنم آن فهم نیست
گر که تشبیهت کنم از کافریست
وانکه وصفت بر مذاق خاص و عام
این همه گفتند و مطلب ناتمام
معذرت را پیش ارباب کظیم
خوش بگو واستغفر الله العظیم 
کی دهد صورت ز صورتگر خبر
آن بود مبهوت صورتگر صور
وان که باشد عارف صاحبنظر
بیندت در هر گیاهی جلوه گر
مور را فر سلیمانی دهد
خاک را تشریف سلطانی دهد
خوش نباشد وصف سیمرغ از مگس
ای تو کمتر از مگس این حرف بس
ملک تو باشد قدیم و تازه نیست
کبریایی ترا اندازه نیست
از خیال تو برون در هیچ حال
ما نباشیم ای تو بیرون از خیال
از دل و جانت بیارای کارساز
هر شب آریم ای تو از ما بی نیاز
ای ز اسمت مانده اندر پرده در
پرده ما روسیاهان را مدر
کافران عشق تو ای بی قرین
جمله را نسبت خداوندان دین
می کشی عشاق هیچت نیست غم
نیستت اندر ترازو سنگ کم
در ره عشق تو سرها ریخته
خونشان با خاک ره آمیخته
نه به تعریفت حدی نه غایت است
ماعرفناک  رسولت آیت است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گفت آن بینای ما زاغ البصر
این عبارت را به طرزی مختصر
کاندر آن شب چون دلم شد منجلی
هر کجا دیدم علی دیدم علیع
با خدا در لامکان سرگرم راز
با ملک در آسمان اندر نماز
در یکی صف در رکوع و در سجود
در دگر صف در قیام و در قعود
در زمین اصحاب را مهمان به خوان
مر مرا در عرش اعظم میزبان
بر فراز عرش با من با شتاب
بر زمین بربسته زهرا را به خواب
جا گرفته بر سر هر محتضر
گشته هر مولود را حاضر به سر
بر فلک می دیدمش موجود بس
در زمین موجد به هر صاحب نفس
بی رضای او عبادتهاست خام
بی ولای او اطاعت ناتمام
گه گه آوازی به گوش انباز بود
ابن عمم صاحب آواز بود
احمدص آن دیباچه دیوان کل
احمدص آن سر دفتر ختم رسل
مطلع التوحید سلطان ازل
مقطع العنوان حی لم یزل
اولین نقش تجلیات ذات
آخرین نقش تمام کاینات
صادر اول ز مصدر در الست
اولین مصدر به هر صادر که هست
اولین صبح از بروز و از ظهور
آخرین صبح از تجلیات نور
اولین جمله اشیا به اسم
آخرین جمله اشیا به جسم
آن خرامان سرو باغ فاستقم 
منزل وحی و ندای قم اقم
آنکه عالم را شفای علت است
آنکه آدم را شفیع ذلت است
صفحه ایجاد را بنوشت و خواند
نی بخواند و نی قلم بر صفحه راند
حامل مهر نبوت پشت او
گشته است ماه سما انگشت او
مصطفیص آن مظهر ذات اله
از طفیلش خلق ماهی تا به ماه

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای جمال بی مثالت در الست
عالمی را کرده در خود بت پرست
با خیال خود خدایی ساختند
سجده بردند و ترا نشناختند
هر چه را طاعت کنم آن غیر تست
پس در اینجا بت پرستی شد درست
جمله گویان قل هو الله احد
کلهم مشرک الی حین لحد
خواهی ار بینی رخ آن بی نشان
رو ببین از چشم صاحب بی نشان
چشم صاحب بی نشان بینا بود
شش جهتشان صفحه سینا بود
دیده یی کو را نبیند ای کیا
میل کش خواهی و خواهی توتیا
کور رعنایی شدی ای سرگران
وسمه جو کاین سرمه می باشد گران
هر که امروز آن رخ رعنا ندید
غالبا فرداش باشد ناامید
نیست پنهان آن پدیدارش نگر
پرده بردار و به دیدارش نگر
گرچه رعنایی ترا کور آیدت
پرده از چشمت برون نور آیدت
ای نگارین پا بترس از رمزمان
گه بود پای نگارین از زبان
پای مردان را نمی باشد نگار
بلکه باشد غرق خون از نیش خار
خون مردم خورده ای نه خون دل
بر تو این مشکل کجا گردد سهل
مال مردم برده ای نی مال خویش
کی ترا این پرده برخیزد ز پیش
حمل رعنایی مکن کم کن نزاع
بر خروش ناله اهل سماع
حال او را خوب دانند اهل درد
آنکه تا زخمی نخورد آهی نکرد
ای به باطن عمر ضایع کردگان
داستان عمرو و زید آوردگان
نیست این افسانه تا خواب آورد
بل برد خواب و به چشم آب آورد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
صاحب بحرالمعارف شرح داد
آنکه از حق تربتش پرنور باد
نیمشب شاهی ز بستر شد به پای
رفت و خاتون را به بستر کرد جای
در میان خوابگاه او را نیافت
جست او را و سراغ اصلا نیافت
سر کشید این خانه و آن خانه را
تا مگر جوید نشان جانانه را
بر گرفت این پرده و آن پرده را
تا مگر یابد اثر گم کرده را
در میان مطبخی با درد و جوش
آمد آوازی ضعیف او را به گوش
دید در مطبخ یکی با حال زار
در مناجات است کای پروردگار
با محبتها که باشد با منت
کاین دعا گردد قبول از این زنت
غافلان خسته را بیدار کن
همچون منشان طالب دیدار کن
شاه از آن پس کاستراق سمع کرد
شمس خود را جستجو با شمع کرد
بانوی خود را به مطبخ خانه دید
گنج خود را اندر آن ویرانه دید
دید آن تابنده چون بدرالدجی
کرده در خاکستری گون جامه جا
گشته چون خورشید خاکسترنشین
گنج سان گشته در آن ویران مکین
شاه گفت ای جان وای جانان من
شمع ایوان و گل بستان من
بازگو کاندر مناجات ای نگار
باز می گفتی تو با پروردگار
که به حق آن محبت های تو
هم به آن لطف و شفقت های تو
چیست با تو لطف صحبت های او
وان عنایتها که گفتی باز گو
گفت چبود ای شه عالی نسب
زین محبت هر که در این نیمه شب
مر ترا خوابانده در بستر به ناز
داده فرصت مر مرا بهر نماز
آخر ای ایمان به غیب آوردگان
عقل را در جیب پنهان کردگان
سر فرود آرید در شب ها به جیب
تا به دست افتد شما را سر غیب
عارفی گوید که در شبهای تار
بارها من پوست بفکندم چو مار
بار دیگر عارفی اهل نیاز
گفت این مطلب به سر با اهل راز
آنکه تا من نکته یی فهمیده ام
در ریاضت بارها را دیده ام
یعنی آن وقتی که بود از شیخ و شاب
نفس مشغول و ظلام مست خواب
خانه با جاروب لا می روفتم
حلقه دل را به جد می کوفتم
تا بدارم بر طلسم لا شکست
گنج الا را بیاوردم به دست
خواجه اندر خدمت صاحبدلی
دارد آن پیری بزرگی کاملی
تا ترا از خواب بیداری دهد
سر غیبت را پدیداری دهد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای شما را سایه پروردی هما
آمدم در سایه لطف شما
غایب و حاضر ز اعمال شفیع
با ندای الشفیع و الشفیع
ما که مشتی واله و دیوانه ایم
محرمان این سرا را خانه ایم
سرخوشیم از عشق جام ذوالجلال
ایمن از خوفیم و فارغ از زوال
تابع شرع خداییم و رسول
تا بقاییم از فروع و از اصول
زاهد آن سرحلقه افسرده ها
که به ما از جهل گیرد خرده ها
چونکه او را آگهی از حال نیست
شور مشتاقان به یک منوال نیست
آن یکی گرید به ذکر آه آه
وین یکی خندان به بانگ قاه قاه
آن یک از مستی نداند پا ز سر
وین یک از راز دو عالم باخبر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -