اگر زان رگ ابر برقی جهد
بقا را هلاکی تخلص دهد
به گیتی جز این تیغ گوهرنگار
که دیده رگ ابر یاقوت بار
که از پا درآمد ز مردان جنگ
که نگرفت دستی به پایش خدنگ
کله خودها چون فلک سرنگون
جهان در تلاطم ز دریای خون
یلان جامه تار در تن کشند
که خود را به سوراخ سوزن کشند
ز بس خون روان گشت از فرق مرد
زمین را سر از خون درآمد به درد
ز بس کشته افتاد بر روی هم
ز جای فتادن برآمد علم
چو تسبیح زاهد در آن گیر و بند
کم از صد نبودند در یک کمند
نیابد کسی بر گرفتار دست
کمند از برای اسیرست شست
بکاوند اگر استخوان یلان
نیابند بی رگ چو شمع استخوان
ازین قصه دل پیچ و تاب آورد
گذشت آن که افسانه خواب آورد
ندارند فتح و ظفر قبله گاه
به جز طاق ابروی شمشیر شاه
چو در غمزه ابرو تنک می کند
سپاه گران را سبک می کند
اجل بود نامش چو انگاره بود
پلارک لقب یافت چون رخ نمود
ازان فتنه در عهد ما خفته است
که این تیغش از بادها رفته است
بود فتح از نسبتش محترم
ظفر را به این قبضه باشد قسم
کند زخم این تیغ از بخیه عار
رفو کی پذیرد لب جویبار
زبانش به گوش اجل گفته راز
که زخمم به مرهم ندارد نیاز
خیالش جگر خسته بیداد را
چه نسبت به الماس فولاد را
به هر جلوه او جهانی اسیر
یک ابرو ولی غمزه آفاق گیر
نیابد فرو جز به دشمن سرش
بود زهر چشم اجل جوهرش
یراق غلافش ازان رو طلاست
که الماس را خانه زر سزاست
ز برقش هوا را جهان گشته صاف
میا گو برون تیغ برق از غلاف
شود بر سر تربتی گر چراغ
کند در کفن مرده را خون دماغ
جز آن پیکر اندر غلاف سیاه
لبالب کس از آب کم دیده چاه
ز برق دمش شعله در اضطراب
بنامش چه اما لبالب ز آب
به خاطر که دارد درین عرصه گاه
که برنده باشد چنین آب چاه
اجل جوید از ضربتش زینهار
ز یادش به دل ها نفس زخم دار
ز اقبال این قبضه تا کرد یاد
قضا بوسه بر قبضه خویش داد
ازان کس نزد بوسه بر قبضه اش
که گوهر شد الماس در قبضه اش
سرانگشت او بر سران در نبرد
گذشته ست چون سبحه بر فردفرد
خیالش به دل چون برابر شود
دل از زخم بار صنوبر شود
چو حرفش کند بر زبان ها گذار
دهن ها ز خون پر شود لاله وار
کند از دل سخت دشمن غلاف
همین است و بس تیغ آهن شکاف
گر این شعله را شیر بیند به خواب
خورد بیشه از زهره شیر آب
به وصفش قلم را که شد رهنمون
که می آید از حرف آن بوی خون
ز سعیش بود ملک را برگ و ساز
زبانش به طعن مخالف دراز
چو خواهد کند خامه نامش رقم
شکافد بنان چون زبان قلم
به تیزی چنان کز ملاقات وی
رگ سنگ شد ریشه ریشه چو نی
چو بی نقطه زخمش نگارد قلم
دو پیکر شود نطفه ها در رقم
بود فتح پروانه این چراغ
ز بادش ظفر بشکفد باغ باغ
کشیده ست این قبضه از اقتدار
ز فولاد بر گرد عالم حصار
حصاری که مثلش ندیده ست کس
بود قلعه دولت آباد و بس
در چرخ را رقعتی یاد نیست
که در قلعه دولت آباد نیست
بلندیش خورشید را بسته دست
ز خمخانه رفعتش چرخ مست
ز دیوار او محکمی در حصار
بلندی ز بالای او چیره دار
خرد سنگ ازو کیمیا گر به جان
که دارد ز گوگرد احمر نشان
ز بالای او ماند تا در شگفت
بلندی ز همت کناری گرفت
جهان را ضرورست خمیازه ای
که از سایه اش گیرد اندازه ای
بود از تب رشک در اضطراب
ز گل میخ دروازه اش آفتاب
فلک را گزیده به دروانگی
کند کنگرش زهره را شانگی
ز رفعت برد با دل چاک چاک
زمین حسرت سایه اش را به خاک
فلک را رخ از رفعت پایه اش
کبودست از سیلی سایه اش
فضای جهان بر فراخیش تنگ
ز دیوار او چرخ یک پاره سنگ
مدد جوید اول ز چندین طناب
که تا خاکریزش رسد آفتاب
که گفتش کزین قلعه داری نشان
که بالیده بر خویشتن آسمان
چنان سنگ هایش به هم درز تنگ
که گویی بنا شد ز یک پاره سنگ
ندارد گر این قلعه را در خیال
حکیم از چه داند خلا را محال
شده رفعت از رفعتش سربلند
ز بالاش کوته خیال کمند
فلک گشته بی رونق از رونقش
چراگاه گاو زمین خندقش
ز دیوارش افتاده تا بر زمین
رخ آفتاب است زرد این چنین
درش را کند پاسبان چون فراز
ملایک در عرش بینند باز
سر کنگر از چرخ بیرون شده
پل خندقش طاق گردون شده
به دروازه اش گر دهد تن در آن
شود تخته پل کرسی آسمان
عطارد ز دستم ستاند قلم
که فصلی کند از فصیلش رقم
شد از کنگر خود به چندین زبان
ستایش گر رفعتش آسمان
ز کار فلک عمرهای دراز
به ناخن کند کنگرش عقده باز
به سختی همه سنگش آهن وش است
ز توپ و تفک منقل آتش است
پی طعنه برجش به چندین زبان
چها گفته درباره آسمان
لب خندقش بسته از سحر دم
طلسمی میان وجود و عدم
خرد را بود خندقش در نظر
ز غور خردمند ته دارتر
ندیده فلک خندقی این چنین
همین است معراج پستی همین
ازین خندق و قلعه باشکوه
به هم گشته مربوط دریا و کوه
که دیده حصاری ز یک پاره سنگ
که با برج چرخ است برجش به جنگ
درین کار چون تیشه صد کوهکن
ز حیرت سرانگشت ها در دهن
کسی در تراشیدن این حصار
نزد تیشه جز قدرت کردگار
که را بود یا رب درین کار چنگ
مگر پیش ازین موم بوده ست سنگ
رهش چون منار از نظرها نهان
یکی نقب در سنگ تا آسمان
منالید از سستی روزگار
که شد محکمی هاش اینجا به کار
فلک از سر مهر با اخترش
چون پروانه گردد به گرد سرش
شبی نگذرد بر سپهر بلند
که بر وی ز اختر نسوزد سپند
به خوبی بود دیده روزگار
بود مردم آن دیده را شهریار
نخوابیده شب حارسش بر فراز
ز بیداری اش چشم سیاره باز
فضای جهان بر فراخیش تنگ
ازو کوه البرز یک پاره سنگ
رسیده ست برجش به ایوان چرخ
مگر دسته می خواست چوگان چرخ
سوی خاکریزش رود چون شمال
نخست آسمان را کند پایمال
ندیده فلک از فرازش اثر
زمین چون دهد از نشیبش خبر
عروسی بود ملک را این حصار
که پایش بود از شفق در نگار
به دروازه اش چرخ پرداخته
ز نه تخته یک لخت در ساخته
ندیده ست تا شد بنا روزگار
چنین قلعه ای چشم این نه حصار
به گفتن نمی آید این حرف راست
بیا و ببین تا ببینی چه جاست
اگر عمرها قد کشد کوه قاف
نیارد زدن با بلندیش لاف
ز برجش ندارد جز این کس خبر
که برکرده از جیب افلاک سر
ز بالای دروازه اش آسمان
نگون چون سر خصم شاه جهان
نشاید گرفتن به توپ و تفنگ
جهد آتش از جنگ فولاد و سنگ
دری دارد این عرش پیکر حصار
چو عهد اسیران عشق استوار
به جان می خرد گر فروشد به جان
ستبری ز دیوار او آسمان
نتابیده بر خندقش آفتاب
چو فکر مهندس عمیق و پرآب

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -