cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
دل با تو نظر دارد اما نظری پنهان
ای مایه شادیها ای دولت جاویدان
در جمله جهان گشتم خوبان جهان دیدم
آنیست ترا ای جان برگوی چه چیزست آن
می پویم و می مویم پیوسته همی گویم 
یا رب تو کرم فرما این درد مرا درمان
این توبه و زهد ما دانی بچه می ماند
دشوار بود بستن بشکستن آن آسان
در عقل تمناها در عشق تو لاها
ای دوست بیابنشین جامی بده و بستان
دوری منما از ما رو دیده دل بگشا
تا نور یقین بینی در عین همه اعیان
آنجا که خدا باشد صد عیش و ولا باشد
حیران بچه می مانی ای قاسم سرگردان

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
دوست در مجلسست و جان در جان
این جرس از چه می کند افغان
ساقیا رطل می گران تر کن
سرمستان شنو هم از مستان
این شراب خدا ز یک جامست
باده یک نشأیه صد هزار جهان
هله ای عشق هادی و مهدی
که تویی اصل جوهر انسان
دو سه جام دگر تصدق کن
کز خمار آمدم بجان ای جان
تا بگویم ز ملک و از ملکت
تا بگویم ز واجب و امکان
گفت قاسم بیا عنان درکش
کس نداند زبان این مرغان
سرمگو کاحمقان فراوانند
که ندانند حجت و برهان
دو سه روزی دگر تحمل کن
که ندارد حدیث ما پایان

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ز خوبان عربده خوش باشد ای جان
بیا با عربده در بزم مستان
ز جام حسن خود صد باده خورده
وزان زلفین مشکینش پریشان
پیاله برکف و تسبیح همراه
می و تسبیح در یک دور گردان
من از می و مست و زاهد مست تسبیح
بسی راهست از واجب با مکان
مرا گویند سامانی طلب کن
من از سر فارغم چه جای سامان
اگر چشمت شود روشن ببینی
بسی راه از خدا خوان تا خدا دان
خدا خوان گر خدا دان شد بتحقیق
بموری داد حق ملک سلیمان
بجان و دل شود تسلیم این راه
اگر بوذر ببیند نور سلمان
غنی شد قاسمی آخر سبب چیست
گدایی کردن از کوی کریمان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ساقی چو تو باشی همه جا باده پرستان
مطرب چو تو باشی چه غم از نعره مستان
ای جان و جهان وصف تو گفتن نتوانم
زلف تو شب و روز رخت شمع شبستان
در کوی غمت با سر و سامان نتوان رفت
صد جان بفدای تو چه جای سر و سامان
جان طالب درد تو زهی صفوت آدم
دل غرقه شوق تو زهی ملک سلیمان
هر چند غمت سوخت فراوان دل ما را
دارد دل ازین قصه بسی شکر فراوان
با آنکه خدا با همه ذرات محیطست
از مشرب بوجهل مجو صفوت سلمان
قاسم سر تسلیم بنه صید فنا باش
درمان غم عشق ندیدیمچه درمان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سرگشته ایم و حیران در کوی مهرورزان
زان زلفهای میگون زان چشمهای فتان
زان شیوه و ملاحت زان حسن و زان صباحت
واله شدیم واله حیران شدیم حیران
هر کس بروی و راهی رفتند پیش شاهی
عاشق بکل فنا شد در عشق روی جانان
سر رشته مان شد از دست حیران شدیم و سرمست
باشد بدست آید سررشته مان بدستان
در مذهب حقیقت صد بار بهتر ارزد
این خاک می پرستان از خون خودپرستان
آن خواجه معظم خوشحال و شاد و خرم
لیکن خبر ندارد از حال درد نوشان
از عشق چون نترسم کین عشق اژدها وش
قعریست پر ز آتش بحریست پر ز توفان
از ناله همچو نالم ریزید پر و بالم
در حالت محالم مسکین دل غریبان
هرکس بعشق یاری آشفته است باری
آشفته است قاسم زان طره پریشان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
عشق و معشوق و عاشق حیران
هر سه یکیست در طریق عنان
هر سه یکیست در طریقت عشق
عشق و معشوق و عاشقی همه دان
چشم بینا کجاست تا بیند
عین آن یار در همه اعیان
یک سخن را قبول کن از من
هوشیاری مرو بر مستان
گر گذاری کنی بدان مجلس
همه جا روح و راحت و ریحان
فتنه قایم شدست در عالم
بنشین دوست فتنه را بنشان
توسن قاسمی عجب تندست
لاجرم در کشیده ایم عنان

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
فوز النجات  می طلبی جام می ستان
بستان و خوش بنوش بشادی دوستان
فوز النجات  گم شد و گمره شد آن فقیه
فوز النجات  باده قدسست جاودان
ای دل نگاه دار ادب در طریق عشق
تا بی صفا نمانی از ذوق صوفیان
در مسکن عجیب که جای نشست نیست
بر بند بار خود که برفتند کاروان
این کاروان عشق که خوش میرود بشوق
با دوست می روند عنان در پی عنان
ما گم شدیم در صفت حی لایموت 
از بی خبر خبر طلب از بی نشان نشان
یک شعله زد محبت و عشاق را بسوخت
کردند ترک خویشتن و ترک خان و مان
اسرار عشق را که نگویند با کسی
رمزیست بر کناره و سریست در میان
جور حبیب و طعن رقیب و جفای چرخ
زین قصه دوستان همه گویند داستان
جورم مکن رقیب که از حد گذشت جور
دل جور هیچ کس نکشد غیر دلستان
قاسمکجا رسی بوصالش عجب مدار
او شاه بی نشان و تو با نام و با نشان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کن فکان  جان را خبر گوید ز کان 
قطرها دارد خبر از بحر جان
کان  حدیث مجمل سربسته است
ظاهر و پیداست نشأتهای شان 
بازگشت کان بشان امر خفیست
بازگشت شان بکان امر عیان
قصه کان در نیاید در حدیث
قصه شان از زمین تا آسمان
گر شوی آگه ز سر ذره ای
ذره را بینی جهان اندر جهان
تا حجاب خود نسوزی آشکار
کی توانی دید اسرار نهان
دل که نگذشت از حیات مستعار
بی خبر ماند از حیات جاودان
هر کرا بویی ازین اسرار نیست
دور ماندست از صفای صوفیان
قاسمی غایب مشو در هیچ حال
از حضور حضرت صاحبدلان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
کل یوم هو فی شان  چه نشانست و چه شان
گرنه با ما سخنی دارد پیدا و نهان
هر ظهوری که کند عز تعالی  یومیست
جمله ذرات جهان مظهر این شأن و چه شان
من چه گویم سخن حضرت حق با قومی
که شب از روز ندانند و زمین را ز زمان
ثمری با شجری و شجری با ثمری
امر ساریست معین همه جا در اعیان
قیمت خویش بدان حاضر این دم می باش
ملک عالم همه جسمند تویی جان جهان
زاهدا گر بیقین خوانده این درگاهی
پیش این زنده دلان قصه و افسانه مخوان
صوفی ما که نشد واقف اسرار درون
باده ناب ننوشید ز عین عرفان
گر نشانی ز خدا یافته ای وقت تو خوش
گم کنی در صفت صفوت جانان دل و جان
یار هم خانه خانه است عجایب حالیست
قاسمی در طلبش دربدر و سرگردان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کل یوم هو فی شان  ز چه کردند بیان
یعنی اوصاف کمال تو ندارد پایان
جلوه حسن ترا غایت و پایانی نیست
هر زمان صورت دیگر شود از پرده عیان
خیره گشتند درین طلعت و حیران ماندند
در تماشاگه عین تو عیون اعیان
الله الله  ازان منطق موزون لطیف
الله الله  ازان لطف معانی و بیان
باده یک جام یکی شیوه هریک نوعی
مگر این مشکل ما کشف کند پیر مغان
سید ملک ابد واقف اسرار ازل
کیست درملک و ملک حضرت انسان انسان
طالب راه خدا کیست درین بحر عمیق
آنکه معطوف کند جانب مقصود عنان
تا سبک روح شوم تازه حیاتی یابم
هله ای ساقی جانهابده آن رطل گران
قاسم از عین یقین گوهر خود را بشناس
عارف سر قدم منبع عین عرفان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر ره به تو هست چیست فرمان
ور ره به تو نیست چیست درمان
گر شوق تو نیست در خرابات
پس چیست خروش و ذوق مستان
گر سوز تو نیست در صوامع
این سوز و نیاز چیست ای جان
گر نیست صفات لایزالی
بر صدق کمال چیست برهان
جان را به مراد دل رساندن
بر ما دشوار و بر تو آسان
دردم به کرم زیاده فرمای
ای مرهم ریش دردمندان
یک جرعه به جان قاسمی ریز
ای بحر کمال و عین عرفان

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
گر شیر نه ای بگذر ازین بیشه شیران
کاغشته بخونند درین کوچه دلیران
ای خواجه قدم در حرم عترت ما نه
تا رای تو روشن شود و روی تو تابان
در بادیه عشق تو حیرت زدگانیم
حیران تر از آنیم که گویند که حیران
زاهد چه خبر داری از احوال دل ما
در لجه بحریم و تو در ساحل عمان
ما با غم خویشیم و تو با غصه خویشی
این بخش قلندر بود و راه بیابان
هم مرکب مقصود بمنزل برسانند
آنها که ندارند درین راه غم جان
زاهد برو از کوچه رندان بسلامت
ما مرد وصالیم مگو قصه هجران
در کوچه عشاق چو آیی بادب باش
مستان خرابند مگو از سر و سامان
گفتم که غریبم پس ازان پیر و فقیرم
گفتند که برنا شوی از همت پیران
در کوی تو سیلاب سرشکم مددی کرد
تا لاله و ریحان دمد از جودت باران
ما ره بتو داریم بهرحال که هستیم
ما بنده روی تو ز ما روی مگردان
ای قاسم اگر کعبه مقصود مرادست
در راه حریرست همه خار مغیلان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گفت حق کل من علیها فان 
بفنا راضیم برغبت جان
مشکل کان  ز شان  شود روشن
مشکل شان  ز جان الله خوان
مست شوقم ز عشق شورانگیز
چو برقصست ازو زمین و زمان
گفت طیفور اعظم الشانی 
که چنینست شأن سرمستان
جمله ذرات کون می گویند
داستان ترا بصد دستان
گر بود دل عیان توان دیدن
نور حق را ز ظلمت حدثان
زاهد و روزه و نماز و بهشت
ما و معشوق و عشق جان در جان
ره بتوحید چون توانی برد
عین او را ندیده در اعیان
پرده بردار تا شود فی الحال
در چنین عید قاسمی قربان

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ما که مستان خرابیم درین دیر مغان
غیر ازین دیر ندیدیم دگر دار امان
عقل از قصه مستان بشکایت آمد
گفتم ای جان جهان قصه مستان مستان
گر نکو بنگری از دیده عرفان بینی
عشق و معشوقه و عاشق همه جان اندر جان
در توفیق و هدایت همه عشق آمد عشق
لیک کس را نگذارند درین در آسان
مفلسان ره عشقیم که یک سر داریم
سر ببازیم بسودای تو ای جان جهان
باده ای بخش بعشاق که سرمستانند
همه در نعره و فریاد که ای ساقی هان
قاسمی قصه درمان طلبی را بگذار
غیر ازین درد ندیدیم بعالم درمان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مقررست و معین بحجت و برهان
که غیر دوست کسی نیست در مکین و مکان
هزار بار بگفتم هزار بار هزار
که قدر خود بشناس ای خلاصه دوران
نخست منزلت الله  گوی و خوش می باش
بگو به منزل ثانی که علم القرآن 
بجان دوست که یک قصه را مسلم دار
محمدست امین و خداست دار امان
بدان ز مشرب عرفان حیات مگو جان یابی
که عین آب حیاتست مشرب عرفان
دگر ز عقل حکایت مگو در این مجلس
هزار عقل بیک جو بمجلس مستان
بیا بگوش دل عاشقانه خوش بشنو
که شوق و شورش عشقست در زمین و زمان
بقدر عشق بود جاه هر کجا باشد
چه جای حشمت جمشید و ملکت خاقان
بآشکار و نهان قاسمی گوید
که عشق دوست بورزید آشکار و نهان

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
میان باطن جانی و جان تویی ای جان
همه تویی بهمه حال آشکار و نهان
مرا که دل بخرابات می کشد چه کنم
حدیث توبه و تقوی بیان امن و امان
فلان که معدن فضلست و مقتدای بشر
چو ذوق عشق ندارد نگویمش انسان
که گفت پیر جعل را که قاید راهست
نه قایدست ولی هست رهزن پنهان
تو دیده باز گشا تا جمال جان بینی
که نیست خالی ازو هیچ ذره از اعیان
بجذبه دو جهان طی کند بیک ساعت
بطور عشق رسیدست سیر موسی جان
چه حکمتست درین قصه کس نمی داند
تو در میان حجابی و عالمی نگران
نقاب را بگشا و فغان مستان بین
خوشست وقت تجلی خروش سرمستان
بگو که قاسم بیچاره کلب کوچه ماست
چه کم شود که ز جودت گدا شود سلطان

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همه بودند که گفتند بپیدا و نهان
که بپیدا و نهان غیر خدا هیچ مدان
این که گفتیم و شنیدیم مسلم داریم
سخنی بود که گفتند هم از عین عیان
یار گفتست منم خسرو خوبان جهان
نیک گفتست ببینید زهی لطف بیان
جان من بنده عشقست که لاتسأل  ازو
جان چه باشد بچه ارزد بر آن جان جهان
جان اگر می طلبد بنده فرمان ویم
جان ببازیم بیاییم برش جامه دران
دوش می گفت دل من بیقین اوست همه
فرق بسیار شد از هیچ مدان تا همه دان
قاسمی را ز غم عشق برون آوردی
بنده رای توام هرچه که باشد فرمان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
همه جا اوست شاه جاویدان
همه جا اوست شاه شاه نشان
همه گویند مر محمد را
همه آمد محمد همه دان
کس نباشد بغیر پیغمبر
نور حق هم طراوت ملوان
چون یقینست خود تواند دید
نور خود را بدیده اعیان
همه را دیده ایم و دانسته
همه جا اوست در بسیط جهان
همه جا اوست مقصد و مقصود
همه جا اوست غایت امکان
همه جا اوست مقبل و مقبول
همه جا اوست سرور مردان
ظل حقست و جان جانان اوست
این سخن را یقین ببین و بدان
صلوات خدای بر جانش
قاسمی بنده ایست جاویدان

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
جگر پردرد و دل پر خونم ای جان
بآب دیده گلگونم ای جان
ندارم طاقت ایان فرقت
چه گویم من که بی تو چونم ای جان
چه سازم چاره دردم چه باشد
بران زلف و رخت مفتونم ای جان
ندانم داروی دردم چه سازم
که در هجران تو مغبونم ای جان
بهر حالی نمی دانم شب از روز
چنان واله چنان مجنونم ای جان
همیشه قامت من چون الف بود
ز سودایت کنون چون نونم ای جان
اگر قاسم نبیند روی آن یار
بجان تو که بس محزونم ای جان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
یار همان درد همان دل همان
غصه همان قصه مشکل همان
ناز همان حسن و جلالت همان
شوق همان گریه و حالت همان
عشوه همان شیوه همان خو همان
غمزه همان نرگس جادو همان
عشق همان زار و نزاری همان
چشم مرا گریه و زاری همان
سوز همان داغ جدایی همان
مسکنت و فقر و گدایی همان
دوست همان حسن و ملاحت همان
بر دل و جان سوز و جراحت همان
هجر همان درد مودت همان
قاسمی و داغ محبت همان

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
حصل ما فی الصدور لذت جان یافتن
بعثر ما فی القبور گنج نهان یافتن
یافت عطای خداست یافت سبیل هداست
یافت طریق فناست گر بتوان یافتن
دولت جاوید چیست غایت امید چیست
درد ترا هر زمان در دل و جان یافتن
جلسه تو قم  شود بحر چو قلزم شود
نور جمال ازل وقت عیان یافتن
کار تو نیکو کند یار بتو خو کند
جمله صفات کمال در همگان یافتن
لذت جام ازل در همه جانها رسید
لیک کجا هرکسی رطل گران یافتن
قاسم هجران زده لذت دیدار یافت
همچو مه عید را در رمضان یافتن

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
در دل از شوق تو شوریست که نتوان گفتن
با خیال تو حضوریست که نتوان گفتن
با وجود سر کویت هوس حور و قصور
هر کراهست قصوریست که نتوان گفتن
گرچه از عالم و از خود خبرم نیست ولی
در دل از دوست شعوریست که نتوان گفتن
پیش ما قصه اغیار مگویید که یار
در ره عشق غیوریست که نتوان گفتن
عشق عارست درین دور و تسلسل ناموس
آه ازین قصه که زوریست که نتوان گفتن
شادم از دولت وصل تو ولیکن چه کنم
در دل از هجر نفوریست که نتوان گفتن
می رسد تیر ملامت ز چپ و راست ولی
قاسم خسته صبوریست که نتوان گفتن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چه باشد شیوه عاشق به معشوقان نظر کردن
چه باشد کار معشوقان دل عاشق سپر کردن
در آن وادی که طاوس ملایک پر بیندازد
مگس را اندران میدان چه فکر بال و پر کردن
نگویم از سر و از جان به پیش روی آن جانان
مسلم نیست عاشق را حدیث مختصر کردن
اگر تو عاشق راهی ز نزدیکان درگاهی
به پیش زخم شمشیرش نشاید فکر سر کردن
نشان عاشقان چبود درین کوی جگرخواران
وداع نیک و بد گفتن به ترک خیر و شر کردن
حکایت از لب جان کن حدیث گوهرافشان کن
اگر خواهی به شیرینی حدیثی چون شکر کردن
محمدوار قاسم را شجر مطلوب جان آمد
ولیکن مذهب موسی نظر اندر شجر کردن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مرا از زخم شمشیرت نمی شاید حذر کردن
بپیش زخم شمشیر تو باید جان سپرکردن
اگرچه سر نهم بر خاک پیش رهروان تو
ولی با منکران ره نخواهم سربسر کردن
نگویم از دل و از جان بپیش روی آن جانان
که عاشق را نمی شاید حدیث مختصر کردن
بسر گردان چو پرگارم ولی امید می دارم
میان زلف و رخسارت شبانروزی بسر کردن
بپیش شمع رخسارت چو پروانه برقص آیم
ببازم جان شیرین را توانم این قدر کردن
نشان عاشقی چبود اگر دانی یقین دانی
وداع جان و دل گفتن بترک پا و سر کردن
وداع آرزوها کن پس آنگه رو سوی ما کن
ز شهر تن بملک جان اگر خواهی سفر کردن
جوانمردی چه میباشد بآیین طلب کاران
درخت باغ عرفان را بحکمت بارور کردن
اگر عاشق شدی قاسم نشان عاشقی چبود
به یک دم ملک هستی را همه زیر و زبر کردن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خواهی بجهان شوری بنیاد قیامت کن
بگشای رخ فرخ عرض قد و قامت کن
ای در دو جهان موزون شد هر دو جهان مأمون
در صدف مکنون برخیز و امامت کن
تو محرم جانهایی تو مرهم دلهایی
بنشین بکرم یک دم جامی دو کرامت کن
ای عاشق شیدایی از مرگ مترسان دل
ای زاهد رعنایی رخ سوی ندامت کن
دایم بسفر می رو ای رهبر وای رهرو
ماهی چو ببینی تو آن جای اقامت کن
ای زاد رعنایی تا چند ز رسوایی
اول تو ببین رویش آنگاه ملامت کن
قاسم اگر از جانان یک لحظه جدا مانی
زان قصه پشیمان شو بنیاد قیامت کن

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
نیم مستان ترا سرگشته چون پرگار کن
آخر ای جان و جهان جامی دگر در کار کن
فتنه در خواب قیامت خفته است ای جان دگر
زلف مشکین برفشان و فتنه را بیدار کن
هوشیاران را ز جام شوق خود سرمست ساز
هر کرا بد مست بینی ساعتی هشیار کن
عقل جز وی رهزن راهست ازو غافل مشو
یا بترک عقل گیر و یا بترک یار کن
هان و هان تا هستی خود را نبینی در میان
گر ببینی خود گناهی از خود استغفار کن
گر خدا خوانی مکن اسرار عرفان فاش فاش
ور خدا دانی بیا اسرار حق اظهار کن
قاسمی جای مدارا نیست با کوران راه
گر ببینی منکر حق را تو هم انکار کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بیتی همی سرایم و زاریست کار من
تا یک نظر کند بمن آن یار غار من
منصوروار بر سر دار ملامتم
وین دار گشت قصه دار العیار من
در آرزوی روی خودم بیش ازین مدار
کز حد گذشت واقعه انتظار من
ای جان غم رسیده ز دلدار شرم دار
چون اختیار ازوست مگو اختیار من
وصل تو جنتست و دو عالم طفیل اوست
هجر تو دوزخ آمد و دارالبوار من
ای جان و دل حکایت هجران ز حد گذشت
افزون شدست درد دل بی قرار من
بر جان قاسمی نظری کن روا مدار
کین عنکبوت چشم شود پرده دار من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ناوک غمزه می زند بر دل من نگار من
صد پی اگر جفا کند صدق و صفاست کار من
خسرو بی نظیر من حاکم من امیر من
دلبر ناگزیر من باغ من و بهار من
نور من و سرور من حاضر من حضور من
مایه شکر و سور من صبر من و قرار من
اول من اخیر من ناظر من ظهیر من
یار و مرید و پیر من مونس و غمگسار من
ناصر من نصیر من ناظر بی نظیر من
دلبر دستگیر من از همه اختیار من
رافع من رفیع من سمع من و سمیع من
جامع من جمیع من حاصل کار و بار من
عاشق من حبیب من طب من و طبیب من
ناصب من نصیب من طالب انکسار من
جمله تو داده ای مرا مرهم و محنت و شفا
جان من و جهان من مخفی و آشکار من
گم شده ام بدرد و غم در طلب تو عمرها
هیچ نگفته ای که کو قاسم دل فگار من

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
بسامان آمد احوال دل من
بدیدار تو حل شد مشکل من
بیاری سعادت یار مایی
زهی یاری بخت مقبل من
جنون و عشق و مستی پیشه کردم
زهی سودای طبع عاقل من
مرا عشق تو رسوای جهان کرد
همین بود از دو عالم حاصل من
طریق عاشقی و آنگه سلامت
معاذلله ز فکر باطل من
شدم دریای بی پایان که هرگز
نبیند هیچ کشتی ساحل من
دلم در جعد مشکین تو گم شد
نمی یابم دل من وا دل من
تلالالا تلا تن تن تنن تن
منم در هر دو عالم واصل من
چو قاسم از میان برخاست گفتم
که ای انعام عامت شامل من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بسودایت سرشت آب و گل من
بدیدار تو حل شد مشکل من
من از آیات مجدم کس نداند
چه معنی خواهد از من قایل من
عنایت های بی علت مدد شد
بسامان آمد احوال دل من
ز رویت پرتوی بر جانم افتاد
بدیدار تو حل شد مشکل من
طلب کردم بسی تا گشت روشن
بفیض حق ز اشک سایل من
پس از من در هوات ای سر و سیراب
گل سوری برآید از گل من
بهر جانب که جویی قاسمی را
بکوی عشق یابی منزل من

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
عید و بر قندان تویی ای جان جان جان من
صد هزاران جان فدای عید و بر قندان من
من در آن حسن جهانگیر تو حیران مانده ام
وز جنون من جهانی مرد و زن حیران من
همچو ذره در سماع آیند پیش آفتاب
گر به کوی عاشقان آیی که کو مستان من
از وصالت جان فنا شد دل به کام خود رسید
زان کرامت ها چه کم ای گنج بی پایان من
نیک مهجورم مگر وصلت به فریادم رسد
تا حیاتی یابد از تو جان سرگردان من
ای سرور جان من از آتش سودای تو
ای کمال دین من وی رونق ایمان من
پای تا سر قاسمی مستغرق احسان تست
کان احسان ها تویی شاباش ای سلطان من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جگر گرمست و آهم سرد و دل خون
خرد آشفته و جان مست و مجنون
بدور دوست خوش حالیم و فارغ
ز ملک خسرو و گنج فریدون
بهرجا در جهان جان و دلی هست
بران زلف پریشانست مفتون
ز حضرت قابلیت جوی و دانش
که هرچند روز افزون روزی افزون
از آن زاهد نگوید قصه عشق
که ابله را نباشد طبع موزون
شدم در وصف او حیران چه گویم
که هر دم جلوه ای دارد دگرگون
همیشه جان قاسم میل دارد
بدان زلف سیاه و چشم میگون

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل آشفته دارم چشم پر خون
تنم عورست و جانم گنج قارون
بجانان آشنا شو تا ببینی
میان گنج جان گنج فریدون
ز عالم فتنه برخیزد بیک بار
چو بر دوش افگنی آن زلف میگون
دلم آشفته گردد عقل حیران
بدامانم بریزد اشک گلگون
مراد عاشقان آن روی نیکوست
که هرچند روز افزون روزی افزون
کسی کو مست آن دیدار باشد
چه جای باده نابست و افیون
دعای قاسمی دیدار یارست
بتشریف اجابت باد مقرون

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ما را هوای باده نابست در درون
این خاطر از درونه ما کی شود برون
ساقی بیار باده خوش رنگ خوش گوار
در جام لعل ریز بگل بانگ ارغنون
زان باده ای که عقل بدو چاره ساز شد
زان باده ای که عقل ازو گشت ذوفنون
زان باده ای که علم ازو سربلند شد
زان باده ای که جهل ازو گشت سرنگون
زان باده ای که اصل فنونست کار او
زان باده ای که جمله جنونست در جنون
گر عشق نیستی و غم عشق نیستی
در تنگنای دهر چه حاصل ز کاف و نون
قاسم همیشه بنده فرمان عشق باش
همراه عشق شو که فزونست در فزون

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از عیان گر واقفی بگذر ز عین
این تمشی این تمشی این این 
نحن اقرب  گفت من حبل الورید
مقصد عالم تویی در نشأتین
گر تو زینی دور باش از شین نفس
هر دو با هم راست ناید زین و شین
تا ترا جهل جبلی غالبست
وا ندانی شین را هرگز ز زین
سخت محرومی و بس بی بهره ای
چون مسلط شد یزیدت بر حسین
شارب شرب خدا جان و دلست
پیش خواجه سبلتست و شاریین
قاسمی را کی توانی دید راست
چونکه غالب گشت بر عین تو غین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
الا ای نفس خودکامی و خودبین
از آن گشتی اسیر سجن سجین
چه چین در ابرو آوردی که گشتی
اسیر لعبتان چین و ما چین
جهان اندر جهان آواره گشتم
فویل ثم ویل للمساکین 
دلم را زنده گردانیده وصلت
چو باد صبح دم بر برگ نسرین
بیا ای ساقی جانها فرو ریز
شراب ارغوان در جام زرین
فدای ماه رویت جان و دلها
اسیر زلف مشکین جان مسکین
بیا در باغ و بستان تا ببینی
بساتینست در صحن بساتین
خدایا از بلای خود نگه دار
بحق حرمت طاها و یاسین
خدا بین باش قاسم تا توانی
که خودبینی نشاید در خدابین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
ای یار ندانم که چه رسمست و چه آیین
گه ساقی جانهایی و گه محتسب دین
عکسی بدل انداز از آن روی دل افروز
روی تو چو ماهست و دلم آینه چین
المنة الله که رسیدیم و چشیدیم
از فاتحه فتح شما لذت آمین
بی تو نروم جانب جنت بتکلف
با صحبت تو فارغم از باغ و ریاحین
ای باد مکن از سر زلفش سخن آغاز
زنهار نجنبانی زنجیر مجانین
چشمت بگشایند شوی واقف اسرار
تا عین خدا بینی در عین خدا بین
قاسم دل و دین باخت بیاد تو و جان هم
زین بیش چه باشد صفت عاشق مسکین

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بجان آمد ز هجران جان مسکین
اغثنی یاغیاث المستغیثین 
مکن تعبیر مستان طریقت
اگر شب شب روند از فرط تلوین
بصحرا دزد و در خانه برادر
بدان از ماجرای ابن یامین
اگر زلفین مشکین برفشاند
نماند کافری در چین و ماچین
تو باغ جان عاشق را ندیدی
بساتینست در صحن بساتین
شراب عاشقان از درد دردست
نه خمرارغوان نی جام زرین
مراد از شاهد جان نور معنیست
چه جای لعبتان خطه چین
خوش آید زخم تیغش بر دل و جان
چو باد صبح دم بر برگ نسرین
ز هجران جان قاسم را نگه دار
بحق حرمت طاها و یاسین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
پیر مغان کجاست که آن مرد دوربین
چون فکر در دل آمد و چون شیر در کمین
هرجا که هست پیر مغان با هزار جان
ما را همیشه روی نیازست بر زمین
وصفش چگونه گویم و شرحش چسان دهم
آنرا که آفتاب عیانست بر جبین
هرچا که بینمش همه جانم جهان شود
زان مهر ذره پرور و زان ماه نازنین
با روی او حکایت ایاک نعبد است
با خوی او شفاعت ایاک نستعین 
عالم بشیوه های ملاحت گرفته است
آن ماه دل فروز من آن شاه راستین
پیر مغانه گفت و غلط گفت قاسمی
پیر مغان مگوی که نوریست راست بین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جعل را چند ازین تحسین و تمکین
جعل اماره راهست و بد دین
جعل را گفتم از سرگین گذر کن
بساتینست در صحن بساتین
جعل گفتا که چون سرگین ببویم
مرا خوشتر ز تشمیم ریاحین
چنانم بوی سرگین تازه دارد
که شبنم در سحر بر برگ نسرین
جعل خود راست می گوید چه گویم
که خود اصلش ز سرگینست و چامین
جعل در اصل خودضالست اما
ندارد آدمی این رسم و آیین
جعل گر آدمی بودی نبودی
ز طبع خویشتن در سجن سجین
جعل در اصل ذاتش کور بهتر
که کوری بهتر است از چشم کژبین
ریز ای ساقی جان بهر قاسم
شراب ارغوان در جام زرین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -