cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
تو می روی و من خسته باز می مانم 
چگونه بی تو بمانم عجب همی مانم 
تو باد پای عزیمت چو باد می رانی 
من آب دیده گلگون چو آب می رانم 
تو آفتاب منیزی که می روی ز سرم 
فتاده بر سر ره من به سایه می مانم
شکسته بسته زلف توام روا داری 
فرو گذاشتن آخر چنین پریشانم
بدست لطف عنان را کشیده دار که من 
ز پای بوس رکاب تو باز می مانم 
نه پای عزم و نه جای نشست در منزل 
بمانده ام ره بیرون شدن نمی دانم 
دریغ روز جوانی که می رود عمرم 
فسوس عمر گرامی که می رود جانم 
تو آن نه ای که کنی گاگاه سلمان را 
به نامه یاد و من این نانوشته می خوانم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به درد دل گرفتارم دوای دل نمی دانم 
دوای درد دل کاری است بس مشکل نمی دانم 
به چشم خویش می بینم که خواهد ریخت خون دل 
ندانم چون کنم با دل من بیدل نمی دانم 
بیابان است و شب تاریک و با من بخت من همره 
ولی بخت است خواب آلود و من منزل نمی دانم 
چه گویم ای که می پرسی ز حال روزگار من 
که ماضی رفت و حال این است و مستقبل نمی دانم 
مرا از دین و از دنیا همین درد تو بس حاصل
که من خود دین و دنیا را جزین حاصل نمی دانم 
از آنت در میان دل چو جان جا کرده ام دایم 
که من جای تو در عالم برون از دل نمی دانم 
مرا گویند عاقل گرد و ترک عشق کن سلمان 
من آن کس را که عاشق نیست خود عاقل نمی دانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ز آب مژگان هر شبی خرقه نمازی می کنم 
سرو قدت را دعای جان درازی می کنم 
در رسنهای دو زلف کافرت پیچیده ام 
غازیم غازی به جان خویش بازی می کنم 
کمترینت بنده ام کت عاقبت محمود باد 
سالها شد تا بدین درگه ایازی می کنم 
خاک پایت شد سر من بر سر من می گذر 
تا چو گرد از رهگذارت سرفرازی می کنم 
رفتن این راه دشوارست و این ره رفتی است 
دیگران رفتند و من هم کارسازی می کنم 
جان قلبم لایق بازار سودای تو نیست 
لاجرم در بوته دل جان گدازی می کنم 
صد رهم راندی و می گردم به گردت چون مگس 
باز خوان یک نوبتم تا شاهبازی می کنم 
غمزه ات می ریخت خونم گفتمش از چیست گفت
بر تو رحم آمد مرا مسکین نوازی می کنم 
گفتمش ناز و عتابت چیست با اهل نظر 
گفت سلمان این ز فرط بی نیازی می کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
همیشه نرگس مست تو را بیمار می بینم 
ولی در عین بیماریش مردم دار می بینم 
جهان می گردد از سودا سیه بر چشم من هر دم 
که چشم نازنینت را چنان بیمار می بینم 
ز شربتخانه لطفت دوایی ده که با دردت 
دل سست ضعیفم را قوی افکار می بینم 
ز باد ار می وزد بر من نسیم دوست می یابم 
به آب ار می رسم در وی خیال یار می بینم 
نشان طاق ابروی تو را پیوسته می پرسم 
خیال سرو بالای تو را بسیار می بینم 
ز باغ حسن خود بر خورد که من در سایه سروت 
جهانی را ز باغ عمر برخوردار می بینم 
رخت آیینه حسن است و حسنت صورت و معنی 
من این صورت که می بینم در آن رخسار می بینم 
حدیث سوزناک دل از آن با شمع می گویم 
که بر بالین خود او را به شب بیدار می بینم 
درون روشن سلمان که هست آیینه عشقت 
بحمدالله که این آیینه بی زنگار می بینم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بیم آن است که در صومعه دیوانه شوم 
به از آن نیست که هم با در میخانه شوم 
من اگر دیر و گر زود بود آخر کار 
با سر خم روم و در سر پیمانه شوم 
وقت کاشانه اصلی است مرا می خواهم 
که ازین مصطبه سرمست به کاشانه شوم 
بوی آن سلسله غالیه بو می شنوم 
باز وقت است که شوریده و دیوانه شوم 
تن و جان را چه کنم مصلحت آن است که من 
ترک این هر دو کنم طالب جانانه شوم 
گرت ای شمع سر سوختن ماست بگو 
تا همین دم به فدای تو چو پروانه شوم 
من سرگشته سراپا همه تن سرگشتم 
تا به سر در طلب موی تو چون شانه شوم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در رکابت می دوم تا گوی چوگانت شوم 
از برایت می کشم خود را که قربانت شوم
بر سر راهت چو خاک افتاده ام یکره بران 
بر سر ما تا غبار نعل یکرانت شوم 
آخر ای ماه جهان تابم چه کم گردد ز تو 
گر شبی پروانه شمع شبستانت شوم 
گر کنی قصد سر من نیستم بر سر سخن 
گردن طاعت نهم محکوم فرمانت شوم 
ای سهی سرو خرامان سایه ای بر من فکن 
تا فدای سایه سرو خرامانت شوم 
در سرم سودای زلف توست و می دانم که من 
عاقبت هم در سر زلف پریشانت شوم 
در مسلمانی روا باشد که خود یکبارگی 
من خراب چشم مست نامسلمانت شوم 
گفتمش تو جان من شو گفت سلمان رو بگو 
ترک جان وانگه بیا تا جان و جانانت شوم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سؤالی می کنم چیزی نه بیش از پیش می خواهم 
فقیرم مرهمی بهر درون ریش می خواهم 
مرا از در چه می رانی نمی خواهم ز تو چیزی 
ولی بستانده ای از من متاع خویش می خواهم 
به تیغ غمزه خون ریزم که من جان و تن خود را 
شده قربان آن ترکان کافر کیش می خواهم 
همه کس را اگر دردی بود خواهد که گردد کم 
به غیر از من که درد عشق هر دم بیش می خواهم
مرا گفتی که چون می ری زیارت خواهمت کردن 
پس از مرگ است این امید و من زان پیش می خواهم 
ز تو هر جا که سلطانست چشم مرحمت دارد 
نپنداری که این تنها من درویش می خواهم 
عزیمت کرده ام سلمان که در راه غمش جان را 
ببازم همت از یاران نیک اندیش می خواهم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ما روی دل به خانه خمار کرده ایم 
محراب جان ز ابروی دلدار کرده ایم 
از بهر یک پیاله دردی هزار بار
خود را گرو به خانه خمار کرده ایم
بر بوی جرعه ای که ز جامش به ما رسد 
خود را چو خاک بر در او خوار کرده ایم 
سرمست رفته ایم و به بازارو جرعه وار 
جانها نثار بر سر بازار کرده ایم 
قندیل را شکسته و پیمانه ساخته 
تسبیح را گسسته و زنار کرده ایم 
زهاد تکیه بر عمل خویش کرده اند 
ما اعتماد بر کرم یار کرده ایم 
صوفی مکن مجادله با ما که پیش ازین 
ما نیز ازین معامله بسیار کرده ایم 
امروز با تو نیست سر و کار ما که ما 
عمر عزیز بر سر این کار کرده ایم 
افکنده ایم بار سر از دوش در رهت 
خود را بدین طریق سبکبار کرده ایم 
ای مدعی برندی سلمان چه می کنی
دعوی که ما به جرم خود اقرار کرده ایم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ما به دور باده در کوی مغان آسوده ایم 
از جفا و جور و دور آسمان آسوده ایم 
در حضور ما نمی گنجد گرانی جز قدح 
راستی ما از حضور این گران آسوده ایم 
زاهدم گوید که فردا خواهم آسود از بهشت 
گو برو زاهد بیاسا ما از آن آسوده ایم 
چرخ در کار زمین است و زمین در بار چرخ 
هر یکی را حالتی ما در میان آسوده ایم 
هر که را می بینم از کار جهان در محنت است 
کار ما داریم کز کار جهان آسوده ایم 
پیش از این از کبر اگر سودیم سر بر آسمان 
بر زمین یکسر نهادیم این زمان آسوده ایم 
صدر جوی بارگاه قرب می گردد به جان 
بر بساط عجز و ما بر آستان آسوده ایم 
زین دو قرص گرم و سرد هفت خوان آسمان 
کس نیاسودست و ما زین هفت خوان آسوده ایم 
دوستان از بوستان جویند سلمان میوه ها 
ما به انفاس نسیم بوستان آسوده ایم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از سر کوی تو ما بی سر و سامان رفتیم 
تشنه و مرده ز سرچشمه حیوان رفتیم 
ما چو یعقوب به مصر از پی دیدار عزیز 
آمدیم اینک و با کلبه احزان رفتیم 
چند گویند رقیبان به غریبان فقیر 
که گدایان بروید از در ما هان رفتیم 
سالها ما به امید نظری سرگردان 
بر سر کوی تو گشتیم و به پایان رفتیم 
چون مگس گر ز سر خوان تو ما را راندند 
تو مپندار که ما از سر این خوان رفتیم 
ما چو آب گذران در قدم سرو سهی 
سر نهادیم خروشنده و گریان رفتیم 
بلبلانیم چو ما را ز بهار تو نبود 
هیچ برگی و نوایی ز گلستان رفتیم
ما نکردیم گناهی حرجی بر ما نیست 
جان سپردیم به عشق تو و بی جان رفتیم 
سر من رفت و نرفتم ز سر پیمانت 
لله الحمد که ما با سر و پیمان رفتیم 
عشق چون بی سر و پایی مرا پیش تو دید 
گفت حیف است که ما بر سر سلمان رفتیم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در راه غمت کرده ز سر پای بپویم 
ور دست دهد ترک سر و پای بگویم 
در بحر غم عشق که پایاب ندارد 
غوصی کنم آن گوهر نایاب بجویم 
در دامن پاک تو نشاید که زنم دست 
تا ز آب و گل خویش به کل دست بشویم 
آشفته زلف تو چنانم که گل من
هر کس که ببوید شود آشفته به بویم 
خون دل من دیده روان کرده بدین روی 
دیدی که چه آمد ز دل و دیده به رویم
ای محتسب از کوی خرابات مرانم 
بگذار که من معتکف این سر و کویم 
بر کهنه سفال قدح می چه زنی سنگ
کان عهد کهن را زده بر سنگ و سبویم 
بر دوش کشد پیر مغان باده به بویش 
وز باده دوشین شده من مست به بویم 
گویند که سلمان ره میخانه چه پویی 
پویم که نسیمی ز خم راز ببویم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دل من زنده می گردد به بوی وصل دلداران 
دماغم تازه می دارد نسیم وعده یاران 
الا ای صبح مشتاقان بگو خورشید خوبان را 
که تا کی ذره سان گردند در کویت هواداران 
شبی احوال بیماران بپرس از شمع مومن دل 
که بیمارست و می سوزد همه شب بحر بیماران 
مرا ای لعبت ساقی ز جام لعل شیرینت 
بده کامی که در تلخی سر آمد عمر میخواران 
به هشیاران مده می را به مستان ده که در مجلس 
قدح خون در جگر دارد مدام از دست هشیاران 
صبا از کوی او بویی بجان گرمی دهد اینک 
نشسته بر سر کویند و جان بر کف خریداران
بهر یک موی چون سلمان گرفتاریست در بندت 
گرفتارت کند ترسم شبی آه گرفتاران

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای آب آتش رنگ تو بر باد داده خاک من 
در آب و آتش هر دم از خاک درت باد ختن 
آب است و آتش جام می خاک است تن با دست جان 
بنشان به آب آتشین این گرد و خاک و باد من 
گردم زند باد از گلت کابست و آتش خاک او 
باد آتش و خاک افکند در آب نسرین و سمن

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
سرو من سنبل تر بر زده بر گل پرچین 
بستده لشکر رومش ز حبش لشکر چین 
رسته و بسته به دست بت من سنبل تر 
وز سرش رسته فرو هشته دو صد سنبل چین 
حلقه در حلقه گره در گره و بند به بند 
پیچ در پیچ و زره در زره و چین در چین 
در خطا و ختن ای خسرو خوبان خطا 
چون تو ترکی نبود در همه چین و ماچین 
خواستم تا که بچینم ز لبش شفتالود 
ابرویش گفت بچین غمزه او گفت مچین 
در چنین چین و مچین مانده اسیرم چه کنم
سر زلف بت من مرهم چین بود و مچین 
حال سلمان به قلم شرح همی دادم و گفت
خار هجرم خور و از باغ وصالم برچین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مسکین تنم به بویت خو کرده است با جان 
ورنه به نسبت از تن دورست راه تا جان 
حیف آیدم بریدن زلفت که آن دو زلفت 
هر مورگی است کان رگ پیوسته است با جان 
بر هر طرف که سروت یک روز می خرامد
می روید از زمین تن می بارد از هوا جان 
باد صبا ز کویت جان می برد به دامن 
در حیرتم کز آنجا چون می برد صبا جان
از شوق وصلت آمد جان عزیز بر لب 
گر می شود میسر سهل است گو بر آ جان 
در گوشه های چشمت جان جای کرد جانا 
زیرا نیافت بهتر زان گوشه هیچ جا جان 
جان و دلم فتادند اندر محیط عشقت 
دل غرقه گشت و تا لب آمد به صد بلا جان 
در خلوت وصالت سلمان چگونه گنجد
سلمان تنست و آنجا جای دلست یا جان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
هر که را مقصود حسن عارض است از دلبران 
عارضی عشق است نتوان نهادن دل بر آن 
حسن دریایی است بی پایان و آبش گوهر است 
عاشق صاحب نظر دارد مراد از دلبران 
دیگرم غیر از تو میل صحبت دیگر نماند 
آنکه مشغول تو شد دارد فراغ از دیگران 
چون نماید روی زیبا فتنه ها بینی درین 
درگشاید چشم جادو پرده ها یابی در آن 
گر به سویش راه بردی هر کسی یک سو شدی 
اختلاف قبله اسلامیان و کافران 
در درون پرده وصل تو کس را نیست بار
بر سر کوی تو می گردند سرگردان سران 
چاکران و بندگان بسیار داری نیک و بد 
گیر سلمان را ز جمع بندگان و چاکران

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای چین سر زلفت ماوای دل سلمان 
ماوای همه دلها چه جای دل سلمان
گر عشق تو با سلمان زین شیوه کند آخر 
ای وای دل سلمان ای وای دل سلمان 
با شمع رخت کانجا پروانه جان سوزد 
خود هیچ کرا باشد پروای دل سلمان 
از رود لبت ما را هم گل شکری فرما 
زیرا که ز حد بگذشت سودای دل سلمان 
جان و خرد و دینم بر بود لب لعلت 
آن روز که می کردی یغمای دل سلمان 
زلفت به سر اندازی در باخت بسی سرها 
یارب سرش آویزان در پای دل سلمان 
بر هر طرفت خلقی سرگشته چو سلمانند 
لیکن تو نمی گیری جز پای دل سلمان

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
من هشیار با مستان ندارم روی بنشستن 
که می گویند بشکن عهد و بی شرمیست بشکستن 
حدیث دوستان در است و نتوانم شکستن در 
ولیکن عهد بتوانم که بازش می توان بستن 
نیم صافی که برخیزم چو صوفی از سر دردی 
چو دردی در بن خمخانه خواهم رفت و بنشستن 
همی خواهم من این نوبت ز تو به توبه کلی 
بدست شاهدان کردن ز دست زاهدان رستن 
من مسکین به سودای پری رویی گرفتارم 
که باد صبح نتواند ز بند زلف او جستن 
به سودای تو صد زنجیر روزی بگسلم از هم 
ولیکن رشته پیوند نتوانیم بگسستن 
مرا پیوند من با من جدایی داده است از تو 
کنون سلمان ز من خواهد بریدن بر تو پیوستن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تا کی آخر خاطر اندر بند هجران داشتن
یوسف جان عزیزان را به زندان داشتن 
تا کی ای نور بصر کردن نظر با دیگران 
همچو چشم از مردم خود روی پنهان داشتن 
چند کردن روی در مشتی پریشان همچو زلف 
زان سبب مجموع را خاطر پریشان داشتن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نخواهم از سر کویش به صد چندین جفا رفتن 
نشاید شیر مردان را به هر زخمی ز جا رفتن 
طریق عاشقان دانی درین ره چیست ای رهرو
غمش را پیروی کردن بلا را پیشوا رفتن 
بساط حضرت جانان به سر باید سپرد ای جان 
که جای سرزنش باشد چنان جایی به پا رفتن 
مقام کعبه وصل تو دور افتاده است از ما 
نه ساز رفتن است آنجا مرانی برگ نارفتن 
ز غیرت خلوت دل را ز غیرت کرده ام خالی 
که غیرت را نمی زیبد درین خلوت سرا رفتن 
به بوی زلف مشکین تو تا جان در تنم باشد 
من بیمار خواهم در پی باد صبا رفتن 
خیالت آشناور شد در آب چشم من گویی 
چه واجب آشنایی را چنین در خون ما رفتن 
ازین در هیچ نگشاید تو را سلمان همی باید 
سر راهی طلب کردن پی کاری فرا رفتن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خجالت دارم از کویت ز بس درد سر آوردن 
به پیشانی و روی سخت خاک پایت آزردن 
چو مجمر گر برآرم زین درون آتشین دودی
ز روی مرحمت باید بر آن دامن بگستردن 
ندارم تاب سودای کمند زلف مه رویان 
ولی اکنون چه تدبیرست چون افتاده در گردن 
اگر کامم نمی بخشی ز لب باری دمی می ده 
که از آب حیاتت من هوس دارم دمی خوردن 
بده زان راه پرورده بیادش ساقیا جامی 
که می خوردن بیاد یار باشد روح پروردن 
چرا در مجلست ره نیست یک شب تا در آموزم 
ستادن شمع سان بر پا برت خدمت به سر بردن 
اگر قصد سرم داری نزاعی نیست سلمان را 
ولیکن شرم می آید مرا سر پیشت آوردن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خیال خود همه باید ز سر به در کردن 
دگر به عالم سودای او گذر کردن 
زمان زمان به جهانی رسیدن عشقش 
وزان جهان به جهانی دگر سفر کردن 
به منزلی که نباشد حبیب اگر باشد 
سودا دیده نباید در آن نظر کردن 
چو شمع در نظر او شبی هوس دارم 
به پا ستادن و خوش خدمتی به سر کردن 
مطولست به غایت حکایت عشقش 
نمی توان به عبارات مختصر کردن 
فرو مکش سخن موی در میان ای دل 
چه لازمست سخن را درازتر کردن 
دل مرا که به بویی است قانع از تو چو مشک 
چه باید این همه خونابه در جگر کردن
درین هوس که تویی باید اول ای سلمان 
هوای دنیی و عقبی ز سر به در کردن 
به باد جان به تمنای دوست بر دادن 
ز خاک سر به تماشای یار بر کردن

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چندان فتاد ما را کار از شراب خوردن 
کز شوق آن ندارم پروای آب خوردن 
بر یاد روی خوبان می می خوریم والحق 
ذوقی تمام دارد بر گل شراب خوردن 
ترکان چشم مستت آورده اند رسمی 
از خون شراب دادن وز دل کباب خوردن 
از مستی صبوحی قطعا نمی توانم 
یک جام می چو عیسی با آفتاب خوردن 
می را حساب فردا خواهند کرد و خواهم 
ز امروز تا به فردا می بی حساب خوردن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
یار ما رندست و با او یار می باید شدن 
غمزه اش مست است هان هوشیار می باید شدن 
تا ز لعل آتشین بر ما فشاند جرعه ای 
سالها خاک در خمار می باید شدن 
بر سر انکار ما گر رفت زاهد باش گو 
عاشقان را در سر این کار می باید شدن 
در صوامع خود پرستان را چه سود از زهد خشک 
پای کوبان بر سر بازار می باید شدن 
نامه چنگت همی باید شنید از گوش سر 
محرم این پرده اسرار می باید شدن 
هفت عضو دیده را می بایدت شستن به آب 
بعد از آنت طالب دیدار می باید شدن 
با تو تا مویی ز هستی هست هستی در حجاب 
بر سر کویش قلندر وار می باید شدن 
من نمی رفتم به کویش دل کشید آنجا مرا 
هر کجا دل می کشد ناچار می باید شدن 
آه من بیدار می دارد همه شب خلق را 
خلق را از آه من بیدار می باید شدن 
گر تو می خواهی که در چشم آیی ای سلمان چو اشک 
اولت در چشم مردم خوار می باید شدن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خواهیم چون زلیخا یوسف رخی گزیدن 
بس دامنش گرفتن وانگه فرو کشیدن 
بی جهد بر نیاید جان عزیز باید 
جان عزیز دادن یوسف به جان خریدن 
گم کرده ایم خود را راهی نمای مطرب 
باشد مگر بدان ره در خود توان رسیدن 
حاجی دگر نبرد قطعا ره بیابان 
مسکین اگر تواند یکره ز خود بریدن 
نی هر دمم ز مسجد خواند به کوی رندی 
قول وی از بن گوش می بایدم شنیدن 
از گفتگوی واعظ مخمور را چه حاصل
می بایدش کشیدن وز درد سر رمیدن 
باد صبا ز زلفش خوش می جهد ندانم 
کز بند او صبا را چون دل دهد جهیدن 
بر هر طرف که تابد خورشید وش عنان را 
چون سایه در رکابش خواهم به سر دویدن 
سلمان بنام و نامه درکش قلم که خواهند 
این نام ها ستردن وین نامه ها دریدن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
سر کویش هوس داری خرد را پشت پایی زن 
در این اندیشه یک رو شو دو عالم را قفایی زن 
طریق عشق می ورزی خرد را الوداعی گو 
بساط قرب می خواهی بلا را مرحبایی زن
چو آراید غمش خوانی که باید خورد خون آنجا 
دلا تنها مخور خون را به زیر لب صلایی زن 
ز بازار خرد سودی نخواهی دید جز سودا 
به کوی عاشقی در شو در عزلت سرایی زن 
صبوح می پرستان است هین ساقی شرابی ده 
سماع بینوایان است هان مطرب نوایی زن 
مرا تیر تو سخت آید که بر بیگانگان آید 
چو زخمی می زنی باری بیا بر آشنایی زن 
غمش دریای بی پایان و ما را دستگیری نه 
گذشت آب از سرت سلمان چه پایی دست و پایی زن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مفتاح فتوح از در میخانه طلب کن 
کام دوجهان از لب جانانه طلب کن 
آن یار که در صومعه جستی و ندیدی 
باشد که توان یافت به میخانه طلب کن 
در کوی خرابات گرم کشته بیابی
رو خون من از ساغر و پیمانه طلب کن 
مقصود درین ره به تصور نتوان یافت 
برخیز و قدم در نه و مردانه طلب کن 
عاشق چو مجرد شد و دل کرد به دریا 
گو در دل دریا رو و دردانه طلب کن 
عشاق طریق ورع و زهد ندانند 
زهد و ورع از مردم فرزانه طلب کن 
ترک غم و شادی جهان غایت عقل است 
سر رشته این کار ز دیوانه طلب کن 
ای دل تو اگر سوخته منصب قربی 
پروانه این شغل ز پروانه طلب کن 
سر سخن عشق تو در سینه سلمان 
گنجی است نهان گشته ز ویرانه طلب کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نو بهار است ای صنم عیش بهار آغاز کن 
ساخت برگ گل صبا برگ صبوحی ساز کن 
غنچه مستور در بستان ورق را باز کرد 
عارفا از نام مستوری ورق را باز کن 
گر شرابی می خوری با نرگس مخمور خور
ور حریفی می کنی با بلبل دمساز کن 
لاله و نرگس به هم جام صبوحی می کشند 
صبح خیزان چمن را مطربا آواز کن 
راستی بستان مقام دلنوازست این زمان 
خوش نوایی در مقام دلنواز آغاز کن 
می دهند آوازه گل بلبلان خیز ای صبا 
از دهان غنچه رو در گوش ساقی راز کن 
باد جان می بازد ای گل در هوایت گر تو نیز 
خرده ای داری نثار عاشق جانباز کن 
از سر نازست مایل بر لب جو قد سرو 
سرو قدا بر لب جو میل سرو ناز کن 
باش فارغ بال اگر چون بلبلی ز ارباب بال 
مست و عاشق در هوای گلرخی پرواز کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جز بند زلفش ای دل دیوانه جا مکن 
بس نازک است جانب رویش رها مکن 
از من دلا منال که دادی مرا به دست 
کاین جور دیده کرد تو بر من جفا مکن 
دیدش نخست دیده و رفتی تو بر اثر 
خود رفته ای و دیده شکایت ز ما مکن 
درد محبتی اگرت در درون بود 
زنهار جز به داغ جبینش دوا مکن 
سودای مشک خالص اگر داری ای صبا
مگذر ز چین زلفش و فکر خطا مکن 
یک روز وعده ای به وفایی بده مرا 
وانگه چنان که عادت توست آن وفا مکن 
ای دوست هر جفا که تو داری بدست خصم 
بر من بکن و لیک ز خویشم جدا مکن
عشاق را کشیدن جور و جفاست خو 
سلمان برو به مهر و وفا خو فرا مکن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جان قتیل توست بر دارش مکن 
چون عزیزش کرده ای خوارش مکن 
چشم مستت را ز خواب خوش ممال 
فتنه بر خوابست بیدارش مکن 
زلف را یکبارگی بر بند دست 
در ستم با خویشتن یارش مکن 
صوفیا صافی کن از غش قلب را 
یا دگر سودای بازارش مکن 
عاشق خود را چرا رسوا کنی
کشته شد بیچاره بر دارش مکن
لاشه سلمان ضعیف افتاده است 
بیش ازین بر دوش غم بارش مکن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای وصالت آرزوی جان غم فرسود من 
خود چه باشد جز تو و دیدار تو مقصود من 
مایه عمرم شد و سود من از عشقت فراق 
این بد از بازارسودایت زیان و سود من 
تو طبیب و من چنین بیمار و شربت خون دل 
با چنین تیمارگی ممکن بود بهبود من
آه دود آلود من روزی خرابیها کند 
هان هذر کن زینهار از آه دود آلود من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بیخ عشق تو نشاندند بتا در دل من 
غم مهر تو فشاندند در آب و گل من 
تیر مژگان تو از جوشن جان می گذرد 
بر دل من مزن ای جان که تویی در دل من 
روز دیوان قیامت که منازل بخشند 
عرصات سر کوی تو بود منزل من 
هر کسی می کند از یار مرادی حاصل 
حاصل من غم یارست و خوشا حاصل من 
نه رفیقی است که باری ز دلم برگیرد 
نه شفیقی است که آسان کند این مشکل من 
دوش در بحر غمت غوطه زنان می گفتم
چیست تدبیر من و واقعه هایل من
می شنیدم ز لب بحر که سلمان مطلب 
راه بیرون شد ازین ورطه بی ساحل من

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای غبار خاک پایت توتیای چشم من
کمترین گردی ز کویت خونبهای چشم من
چشم من جز دیدن رویت ندارد هیچ رای
راستی را روشن و خوبست رای چشم من
مردم چشمی و بی مردم ندارد خانه نور
مردمی فرمای و روشن کن سرای چشم من
من ز چشم خود ملولم کاشکی برخاستی
از درت گردی و بنشستی بجای چشم من
هر کجا دردی است باشد در کمین جان ما
هر کجا گردیست گردد در هوای چشم من
تا خیالت آشنای مردم چشم من است
هر شبی در موج خون است آشنای چشم من
می زند چشمم رهی تر آنچنان کاندر عراق
رودها بربسته اند از پرده های چشم من
گرچه چشمم بسته است اما سرشکم می رود
باز می گوید به مردم ماجرای چشم من
ای صبا گر خاک پای او به دست آید تو را
ذره ای زان کوش داری از برای چشم من
چشم سلمان را منور کن به نور خود که هست
روی تو آیینه گیتی نمای چشم من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای درد عشق دل شکنت آرزوی من 
عشق است عادت تو و دردست خوی من 
جز درد عشق نیست مرا آرزو مباد
آن روز را که کم شود این آرزوی من 
برخاستم ز کوی تو چون گرد عشق گفت
بنشین که نیست راه برون شد ز کوی من 
خون می خورم به جای می و ذوق مستیم 
داند کسی که خورد دمی از سبوی من 
از چشم من برفت چو آب و در آتشم 
کان رفته نیز باز کی آید به جوی من
آن سرو سرکش متمایل که میل او 
باشد به جانب همه الا به سوی من 
سلمان ز جمله خلق گرفتار برد گوی 
فی الجمله تا کجا رسد این گفت و گوی من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
قدم خمیده گشت ز بار بلاست این 
اشکم روان شدست ز عین عناست این
در خویش ره نداد دلم هیچ صورتی 
غیر خیال دوست که گفت آشناست این
عمریست تا نشسته ام ای دوست بر درت
نگذشت بر دلت که برین در چراست این
می گفت کام جان تو از لب روا کنم
این خود نکرد جان به لب آمد رواست این 
بگذشت دوش بر من و انگشت می نهاد 
بر دیده گفتمش صنما بر کجاست این
تهدید می نمود ولی گفت چشم من 
دل می برد ز مردم والحق جفاست این 
او می کند جفا و من انگشت می نهم 
بر حرف عین خویش که عین خطاست این 
عهدی است تا نمی شنوم بویت از صبا 
از توست یا ز سستی باد صباست این
می زد غم تو حلقه و در بسته بود دل 
جان گفت در مبند که دلدار ماست این 
سر در رهش نهادم و گفتم قبول کن 
گفتا چه می کنم که محل بلاست این
پرسیده ای که ناله سلمانت از چه خواست
آیینه را بخواه و ببین کز چه خاست این

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -