cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
تا به کی عجب و شرک و خود بینی
با خدا باش تا خدا بینی
این همه شوق و عشق و درد و نیاز
در میان هیچ تو همه اینی
شش همی خواهی و یک آمد نقش
آن نکوتر که مهره بر چینی
جان به تلخی چو کوه کن بدهی
بس که مغرور حسن شیرینی
چه محل پیش پاک بازانت
تا تو مشغول جاه و تمکینی
از پراکندگی نباشی جمع
تا تو موقوف نقش پروینی
از خلاف تو فتنه ها خیزد
کی پس کار خویش بنشینی
تا کنند آفرین بدان بر تو
از در سد هزار نفرینی
وربه نیکانت التجا باشد
احسن الله محض تحسینی
صید تو نیست جز کبوتر زار
پس تو شاهی نیی که شاهینی
پس چه دشمن نزاریا و چه دوست
دل پر از مهر و سر پر از کینی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
به لطف تست مرا گر صواب می بینی
توقعی که درآیی دمی و بنشینی
بیا که علت رنجم طبیب می گردد
در آن زمین که تو ام بر فراز بالینی
قدم ز کلبه ی فرهاد خویش باز مگیر
به چشم تلخ که رشک هزار شیرینی
به قول دشمن بد گویم التفات مکن
که دشمن از همه نوعی کند سخن چینی
به روی خلق و برای خدای رحمت کن
که هم طریقه ی دنیایی است و هم دینی
مرا که عاشق زار توم فرو مگذار
به ناتوانی و بی چارگی و مسکینی
به عهدها چو تو صبحی نزاد مادر شب
که نور قبله ی جان سر حسن و تحسینی
نه من به عزت تو شاهد دگر یابم
نه تو به نسبت من عاشق دگر بینی
کم افتدت به قدم چون نزاری مسکین
اگرچه به ز نزاری بود که بگزینی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای زندگی جان ها الا به تو جان حی نی
این جا که منم آری آن جا شی و لا شی نی
صاحب نظران گرچه بی دیده ترا دیدند
اعما چو نمی بیند افتد به سر پی نی
عارف نبود هرگز در زاویه بنشسته
اطباق سماواتش گر زیر قدم طی نی
گر نوش طمع دارد با نیش فرا سازد
تا جوی عسل بیند اما مگس و قی نی
از خویش به در رفته بی تو نبود یک دم
بنیاد برافکنده اوقات کند پی نی
درد تو کسی دارد کز درد نمی نالد
در داغ تو می سوزد اما اثر کی نی
تو حاضر و ما طالب آخر چه حجاب است این
در عین حضوری تو موقوف به جا کی نی
هر چند گدایانت خوارند و زبون اما
شوریده ز جام تو کم تر ز جم و کی نی
در دوستی لیلی وحشی شد و سودایی
مجنون سبک دل را من بعد سر حی نی
یک جرعه نزاری را در کام چکانیدی
سر رفت و هنوز از سر بیرون نشود می نی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
ای بی تو دل مرا قراری نی
هیچم ز میان تو کناری نی
انصاف که عمر می کند ضایع
آن را که به دست چون تو یاری نی
از وصل رقیب بهره می یابد
ما را ز تو بیش انتظاری نی
گر دریابی دمی دل ما را
هرگز به از این سری و کاری نی
گر بار دهی وگرنه بر جانم
بیرون ز محبت تو یاری نی
دریاب نزاری به زاری را
در عشق تو هم چو او نزاری نی
بل تا به کرشمه ای شود خوش دل
از تو به همین قدر که آری  نی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
مرا تا دلی هست جانم تویی
نه خود این جهان کآن جهانم تویی
چه گویم ز دین و دل ای جان من
چو جانم تویی این و آنم تویی
نمی خواهم از تو بریدن به جسم
ازیرا که پیوند جانم تویی
گر از من بپرسند جان تو کیست
روانی بگویم روانم تویی
منم آن که بسیار گویم ولیک
چو اسرار گویم زبانم تویی
ز من هر چه صادر شود آن منم
ترا بی تو من چون ندانم تویی
به هر جا روی در رکابت منم
به هر جا روم هم عنانم تویی
اگرچه ز عشقت بمردم ولیک
حیات دل ناتوانم تویی
مرا نیست با بود و نابود کار
یقینم توی و گمانم تویی
نزاری چه پیدا کند بر تو چون
همه آشکار و نهانم تویی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
مرا چیزهایی نمودند روی
که با کس نگفتند کآن را بگوی
بگفتند و گفتیم و نشنود کس
همین است معنی سنگ و سبوی
به جز روی او نیست رویی دگر
جزاین روی روی دگر نیست روی
همه جان و دل هر چه جز جان و دل
نه جان است و دل بل که سنگ است و روی
مرا مسکراتی ست در وجد عشق
که از من مخواه آن و از من مجوی
مکن عیب بر دل بداده ز دست
که سیلاب ناگه درآید به جوی
درین بحر غسلی به رغبت برآر
برو چرک نفس از طبیعت بشوی
نمی دانی ای تن فرو داده خوار
به چوگان و دوران محنت چو گوی
که عشق نزاری به هر شش جهات
ندا می کند از در و بام و کوی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
من آن نی ام که نی ام با تو یک دل و یک روی
دو روی نیست دلم با تو چون گل خودروی
خیال قامت زیبای تو بر استاده ست
کنار چشمه ی چشمم چو سرو بر لب جوی
خوشا میان تو گر در کنار می آید
ببین که نکته چه باریک می رود چون موی
به دست من سر زلفین هم چو چوگانت
کجا رسد ز چه بیرون برم ز میدان گوی
بر آستان تو خواهم که معتکف باشم
رقیب خود نگذارد گذشتن از سر کوی
گرفته ام چو کمان گوشه ای ز دست حسود
که تیر طعنه روان کرده اند از همه سوی
کسان که غیبت من می کنند نشناسند
که التفات نباشد مرا به بیهده گوی
چرا مصالح خود ننگرد چه می خواهد
ز عیب کردن من حاسد ملامت جوی
ز روح راح نفورند باد پیمایان
نمی برند و لیکن ازین گل ستان بوی
نزاریا اگرت سر چو دل بخواهد رفت
برای دوست مگردان ز تیغ دشمن روی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دلبرا هرچه از بر ما می روی
همچو روح قدس تنها می روی
خضر وقتی ای لبت آب حیات
همچو خور بر بام خضرا می روی
در پیت چون ذره سرگردان منم
تو چنین خورشیدآسا می روی
تا که را خواهی نمودن ماه روی
ماه رویا راست گو تا می روی
می روی از چشم گوهربار من
آفتابی کز ثریا می روی
می روی با مرجع خلوت چو دوش
راستی یا امشب آنجا می روی
من نمی دانم کجا خواهی شدن
با مقام خلوت آیا می روی
گر مرا صفرا کند از عشق تو
تو چرا از من به سودا می روی
زهره از رقص تو در حیرت بماند
هم چو مه گویی به جوزا می روی
همچنین ما را فرو خواهی گذاشت
هیچ درمان نیست جانا می روی
از نزاری می گریزی راست گوی
یا ز بهر مصلحت را می روی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
در دل نشسته ای اگر از دیده می روی
موقوف وقت نیست ملاقات معنوی
بر دوستان مسافت شکلی حجاب نیست
ای دوست جهد کن که از آن دوستان شوی
چندان که ممکن است وفا کن به حسن عهد
زنهار تا به گفت بد آموز نگروی
ترسم خلاف عهد کنی و أسف خوری
هان کوش تا نصیحت یارانه بشنوی
محمود نیست عاقبت ناخدای ترس
گویند ز آن که کاشته ای بیش ندروی
از عقده ی وبال بر اندیش و زخم نیش
هر چند ماه طلعت و خورشید پرتوی
باطل مکن امید نزاری روا مدار
آزار دوستان که گناهی بود قوی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روی مخوانش که می چکد عرق از وی
برگ گل است آن نشسته بر ورقش خوی
هر که چنین صورتی بدید محال است
کاتش تشویش بر دلش ننهد کی
هیأت شیرینش ار مطالعه کردی
سرو کمر بر میان بدی چو شکر نی
ور به سر کشته با چنین قد و قامت
بگذرد این روح قدس باز شود حی
ای که همه کاینات ممکن و موجود
پیش وجود بزرگوار تولا شی
ترسد اگر نه فرو برد به تبرک
زاهد صد ساله با تو در رمضان می
باده بده ساقیا که موسوم نوروز
می گذرد هان و فوت می شود این فی
باغ شد از سبزه هم چو جنت و کردند
فرش چمن اهل ذوق زیر قدم طی
پیر جوان را چه می دهد به ورع دم
آتش ما سرد کی شود به دم دی
سیر نگشتی نزاریا ز ریاضت
صبر تو تا چند و احتمال تو تا کی
بس که تو باطن به خلق باز نمودی
ظاهر واعما نمی برد به سخن پی

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
ای در لبت خلاصه ی اعجاز عیسوی
حیران ز نقش روی تو تمثال مانوی
بی مثلت آفرید خدا کز نوادرست
با صورت نکو حرکت های معنوی
از خانقه کشد به خرابات رخت انس
گر بگذرد خیال تو بر چشم منزوی
صورت پرست را به سر غمزه گو بیا
تا رشک آفتاب ببینی و بگروی
ماهی به روی و سرو به بالا و طرفه آنک
دل می بری ز مردم و آزاد می روی
گه دست در خضابی و گه روی در نگار
در خون دوستان به همه رنگ می شوی
زور و زرم نماند چه تدبیر بعد ازین
گر زاری نزاری بی چاره نشنوی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
صنوبر قامتی دیدم به راهی
رقیبش بر عقب افتاده ماهی
همین تا چشم من بر رویش افتاد
برآمد از دل پر دردم آهی
بدو گفتم برای لله آخر
چه باشد گر کنی درما نگاهی
به چشم مرحمت کن التفاتی
مشو در خون جان بی گناهی
نمی ترسی که فردا در مظالم
بگیرد دامنت فریاد خواهی
به من گفت آخر ای فرسوده ایام
نشد حاصل هنوزت انتباهی
چه می گویی نمی دانی که آخر
ندارد این تمنا سر به راهی
ترا قدر وصال ما نباشد
گدایی را چه حد پادشاهی
نزول ما و کنج کلبه ی تو
دریغ انصاف را یوسف به چاهی
نزاری از کهن سالان نزیبد
طمع کردن چنین در وصل ماهی
مرو در سایه ی زلفم طلب کن
مگر ایمن ترک یابی پناهی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چه خوش بود که به بالین خفته ناگاهی
چو چشم باز گشایم مرا رسد ماهی
فقیر را چه سعادت ورای آن باشد
که سر به کنج خرابش در آورد شاهی
میان ظلمت شب نور طلعتش باشد
چو یوسفی که برآرد سر از بن چاهی
اگر به تیغ زنند ار به تیر من باری
ز کوی دوست فراتر نمی برم راهی
حذر ز درد دلم کآفتاب خیره شود
گر از درون پر آتشم برآورم آهی
به اعتقاد نزاری اگر به غیبت من
همه جهان به جوی ارزد و جوی کاهی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نظرمان تازه می کن هر پگاهی
چه باشد گر کنی در ما نگاهی
کدامین باغ دارد چون تو سروی
کدامین چرخ دارد چون تو ماهی
مکن بیگانگی با آشنایان
عقوبت شرط نبود بی گناهی
اگر بر کشتنم محضر نویسی
ز هر عضوم برون آید گواهی
چنان ساکن شدم بر خاک کویت
که پیر معتکف در خانقاهی
نباشد عاشق آن کز کوی معشوق
فراتر می تواند برد راهی
ترا دارم چه باک ار سیم و زر نیست
چو سر باشد به دست آید کلاهی
خوش است ار با تو در دوزخ کنندم
که با یوسف توان بودن به چاهی
غلط گفتم که با رویت بهشتی
چو در باغ ارم باشد گیاهی
مترس از آتش دوزخ نزاری
که دوزخ بفسرد آتش به آهی
هم از وهم خیال اندیش باشد
گرت در خاطر آید اشتباهی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بر من بگذشت دی پگاهی
سروی و فراز سرو ماهی
زیبا بر و گردن و نغوله
آراسته کاکل و کلاهی
آشوب دلی هلاک جانی
بی چاره کنی  ستیزه خواهی
گفتم که به بندگان مملوک
از کبر نمی کنی نگاهی
گفتا که به جانب گدایان
کم تر کند التفات شاهی
گفتم که اگرچه راستی را
در حسن تو نیست اشتباهی
باشد که به دست مفلس افتد
ناگه گهری ز جایگاهی
گفتا که نه یوسفی بیابی
هر جا که طلب کنی ز چاهی
گفتم که بترس اگر خداوند
بخشید ترا جمال و جاهی
کز آتش اندرون بسوزم
خرمن گه آسمان به آهی
گفت ار همه آسمان بسوزی
بر من به جوی و جو به کاهی
گر اهل حقیقتی نزاری
ساکن بنشین به خانقاهی
یک رنگ شو از برای سالوس
گه سبز مپوش و گه سیاهی
مردان به غرض طمع نکردند
رو توبه کن از چنین گناهی
تسلیم کسی بباش و بر شو
از گوشه ی گلخنی به گاهی
چون کرد به راستی اقامت
بر محضر من چنین گواهی
غیرت به وجود من درافتاد
چون آتش تیز در گیاهی
گفتم به کسی نمای راهم
کو را به خدای هست راهی
مرموز به شیخ کرد اشارت
کالا در او دگر پناهی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
چندان بنالم هر صبحگاهی
کز هر وجودی برخیزد آهی
چند از ملامت ای غافل از من
افتد ازاین ها هم گاه گاهی
وقتی بدانی کاین برق سوزان
در جانت افتد چون در گیاهی
با ماه رویی گر عشق بازم
عاشق توان شد بر حسن ماهی
هندوی او را شد چین مسلم
کی بود چندین حد سیاهی
با روی نیکو محبوب نیکو
افتاده یوسف در قعر چاهی
من ز آستانت رفتن نیارم
هر کس به جایی دارد پناهی
بر در بمیرم ترکت نگیرم
باشد که باشد پیش تو راهی
هر خیل حسنت در غارت دل
بر می نشاند هر دم سپاهی
بر قتل من گر محضر ببندی
هر عضو از من باشد گواهی
از حق نزاری خواهد به زاری
یاری موافق نه مال و جاهی
دنیا و حالش قدری ندارد
بگذشت خواهی بی اشتباهی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
پیام داد به من هاتف سحرگاهی
که نیم شب به حمل رفت شمس از ماهی
هنوز اول شعبان به رسم برغندان
ز دست روی نکو می چرا نمی خواهی
ثواب می کن و از جاده ی صواب مگرد
که در تموج بحرند مخطی و ساهی
ز فضل شامل حق جل ذکره نومید
مباش و باش مجرد ز مالی و جاهی
دمیست حاصل ایام عمر دریابش
مگر هنوز نداری از آن دم آگاهی
گمان مبر که کم و بیش رزق مخلوقات
بود به دست درازی و دست کوتاهی
اگر برین سخن از من دلیل می طلبی
قیاس گیر به هومان و بیژن و چاهی
تو خضر باش که هم چون سکندرند بسی
درین سرادق فیروزه رنگ خرگاهی
ز خنب خانه تحاشی مکن که نتوان کرد
به سعی رنگ رزان رنگ صبغت اللهی
فقیه از آن نبرد گاه گاه دست به جام
که نقره تا نگدازد نمی شود کاهی
گدای کوی خرابات شو اگر خواهی
نزاریا که کنی بر موحدان شاهی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هرگز نکنی به ما نگاهی
دادی ندهی به دادخواهی
تو برده به هر کرشمه جانی
ما سوخته عالمی به آهی
جز علت دوستی ندارم
در گردن من چنین گناهی
الا غم تو دگر مرادی
الا در تو دگر پناهی
خورشید رخ ترا چه گونه
تشبیه کند کسی به ماهی
خورشید خجل شود اگر تو
دزدیده در او کنی نگاهی
دست تو و گردن نزاری
حیف است به هر سری کلاهی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
بتی در خیمه ی دیدم چو ماهی
که بازو کرده بر رخ تکیه گاهی
سهی سروی و بر سرو آفتابی
قبایی در برو بر سر کلاهی
شکر پاسخ لبی کوثر دهانی
نشسته بر لب کوثر سیاهی
سواد زلف دل گیرش همانا
مرا روشن کند رویی و راهی
اگر در قدر درویشی فزاید
چه کم گردد ز حسن پادشاهی
شود حاصل ثوابی بی عظیمش
به رحمت گر کند درمانگاهی
نمی ترسد ز دود سینه ی من
که صد خرمن بسوزانم به آهی
خیال ماه رویش ایستاده
موکل بر سرم چون وام خواهی
نزاری را بخواهد کشت آخر
چه می خواهی ز خون بی گناهی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عشق است نه هر چنان که خواهی
دردست و نیاز صبح گاهی
از خود به درآی تا نباشی
موقوف اوامر و نواهی
گر زآن که گدای کوی اویی
بر ملک وجود پادشاهی
تو هیچ نه ای به خود اگر خود
از ماه تراست تا به ماهی
نوریت بباید ای خردمند
کز ظلمت خود دراو پناهی
بی واسطه ی هدایت خضر
ره نیست به چشمه در سیاهی
دور از قدم محققانی
تا ملتفت سر و کلاهی
این نکته بدان که تا چو اقطاب
واصل نشنوی طفیل راهی
بر محضر نیستان نزاری
بنویس به خط خود گواهی
با هستی خویشتن نگردی
موصوف به هستی الاهی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
من ز می کی توبه کردم این چه بهتان است هی
توبه و من حاش لله توبه کی کردم ز می
ساقیا برخیز و آب معنوی در جام ریز
دیگران را تن به جان زنده ست و ما را جان به وی
پادشاه و ملک و درویش و قناعت ما و عشق
گفته اند آری که هم با اصل گردد کل شی
چون کنم از صحبت اهل دل آخر احتراز
با که پیوندم کزیشان بگسلم با اهل غی
حاش لله توبه بر من کی توان بستن به زور
خیره کی هم صحبت آتش تواند بود نی
ظل طوبا سایة خم است و در خم آفتاب
من ز بهر آفتاب افتاده در پایش چو فی
آفتاب از رشک خورشید قدح گیرد عرق
هم چنان کز قطره ی شبنم عذار لاله خوی
از صفای جوهر می کشف می شد سر غیب
این همه آوازه در دنیا فتاد از جام کی
محتسب گوید مرو بی ره  نزاری گرد شهر
احمق بیهوده گوی این جا غلط کرده ست پی
از پی تحصیل می دم دم بگردم دربه در
هم چو مجنون در هوای وصل لیلی حی به حی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دریغ عمر که بی هوده صرف شد هی هی
من و شبی و زمانی و لحظه  ای بی می
به دست خود که کند با خود این که من کردم
کهای توبه ام آخر ز احمقی تا کی
قسم نخورده و عهدی نکرده ام وانک
گواه قاضی شهرست هان بپرس از وی
وجود من متعلق به جام می بوده ست
چنان که ذره به نور و چنان که نور به فی
به جست و جوی می افتاده بوده ام همه عمر
چو رعد کوی به کوی و چو قیس حی بر حی
گرفته شارع خم خانه پیش دشمن و دوست
زبان گشاده به نفرین و آفرین از پی
چه گونه توبه ز می کردن ای مسلمانان
ز می که قوت روان است و قوت رگ و پی
همه گلاب معنبر چکد ز ابر بهار
گر از ترشح می بر صبا نشیند خوی
همه سعادت می خوارگان که کرده ستند
به دست جود و سخا فرش صیت حاتم طی
نزاریا چو نیی مرد توبه مردانه
می مغانه خور و غم مخور به ادنی شی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
عشق آمد و بر هم زد بنیاد شکیبایی
ای عقل درین منزل من بعد چه می پایی
گر نه سر خود گیری در دست بلا مانی
تقصیر مکن خود را زنهار بننمایی
گر با تو مجازاتی بنیاد نهد خاموش
تسلیم و تسلم کن در گفت نیفزایی
تو آن منگر کاول از ما خلق اللهی
آن امر کزو فایض از اول مبدایی
عشق است و نمی دانی رمزست و اگر دانی
بی خویشتنی باشی از خویش برون آیی
عشق است لقب آن را کز وی شده ای فایض
و او با تو همی گوید فایض شده از مایی
ای عقل ز من بشنو یک نکته اگر خواهی
کاین مسیله را دانی وین مرتبه را شایی
با عشق مکن پنجه وز عشق مشو طیره
باز آی ز خودبینی مفریب به دانایی
دانی پسر مره از حضرت ربانی
محجوب چرا مانده ست از غایت خودرایی
گویند نزاری را از مستی و ناپاکی
هنگام سخن گفتن عادت شده هر جایی
لایجتمع اند آری ضدان چه توان کردن
دورند خردمندان از شیوه ی شیدایی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
به پای مردی عقل از ره شکیبایی
کجا روم که محال است عقل و سودایی
طمع مکن که به تدبیر عقل دست دهد
شکیب هر که برآورد سر به شیدایی
دلی بباید و پیشانی یی که نتوان رفت
طریق عشق به نازک دلی و رعنایی
هنوز عشق ندانی که چیست تا وقتی
که در محافل مردان پاک بازآیی
به جز کمال نبینی چو چشم بربندی
به جز جمال نبینی چو چشم بگشایی
چو باز دیده ز هر دو جهان چو بردوزی
به دوست راه بری چون به خویش بازآیی
نزاریا به سر عشق هیچ ره نبری
به عقل مختصر آن به که درنیفزایی
خلاف عشق به فرمان عقل دانی چیست
همان حکایت ابلیس و خویشتن رایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نه صبر ماند مرا بی تو نه شکیبایی
خدات خصم اگر بر دلم نبخشایی
به گرد کوی تو عمری ست تا همی گردم
به بوی وصل تو چون بلبلان شیدایی
ز بی خودی صنما گرد کوی در به درم
به شکل و شیوه ی دیوانگان هر جایی
خیال روی تو تا هم نشین دل گشته ست
در انتظار تو خو کرده ام به تنهایی
چه گونه عشق تو پنهان کنم ز خلق جهان
که در میان ظریفان دهر پیدایی
همی کنند ملامت مرا که ترکش گیر
به ترک دوست نگویم دگر چه فرمایی
هزار بار پدر پیش ازین نصیحت کرد
نداشت سود همان در سرست رعنایی
در آرزوی تو خواهد رسید جان به لبم
اگر ز لعل لب آب حیات نگشایی
چو من بمیرم با تو وصیتم این است
که گه گهی به زیارت به تربتم آیی
کمر ببست نزاری برای خدمت دوست
چو بندگان دگر بر درش به مولایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نه قرار داده بودی که شبی به خلوت آیی
بگذشت روزگاری و نیامدی کجایی
به وصال وعده کردی و دلی که بود ما را
به امید در تو بستیم و دری نمی گشایی
به سرت که تا به رویت نظری ربوده کردم
ز دو چشم بی قرارم بنرفت روشنایی
به چه خود نگاه دارم که نباشد اختیارم
که تو آدمی به یک بار ز خود نمی ربایی
وگرت ندیده بودم به صفت شنیده بودم
که دل من از تو می داد نشان آشنایی
به خرابه ی فقیران نفسی درآی روزی
بنشین حکایتی کن که حیات می فزایی
به خلاف دوستانی و به زعم دشمنانی
که به حسن بی نظیری و به عهد بی وفایی
تو خود از نزاری خود که ترا رسد نپرسی
نه مکن که عیب باشد که به دوستان نشایی
کم از آن که آشنایی به سلام ما فرستی
اگرت مجال آن نیست که خویشتن بیایی

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
دلم را دیده ام روز جایی و عجب جایی
خوشی بنشسته بر طاق دو ابروی دل آرایی
مثال قوس رنگین بر کنار تخته سیمین
به خط سبز زنگاری کشیده طرفه طغرایی
نباشد در نگارستان چین آن طاق را جفتی
نباشد در همه روی زمین زآن خوب تر جایی
به خود گفتم چه گویم با دل الحق جای آن دارد
ازین خوش تر که را بوده ست ملجایی و مأوایی
ندارد هیچ دل داده چنان آسایش جانی
نبیند هیچ مشاطه چنان آیینه سیمایی
چه خوش باشد کناری از میان لاله رخ ساری
چه خوش باشد میانی از کنار سرو بالایی
دلم را در چنان جایی بدیده ستم ز بس غیرت
چنینم در دماغ افتاد آشوبی و سودایی
ز رشک دل درافتادم به غبن و غصه و حسرت
کدامین دل هوس ناکی بلایی خویشتن رایی
نزاری تا به کی زاری منال از دل نمی دانی
که بار عشق بردن مشکل است از ناتوانایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ندارم محرم رازی که پیغامی برد جایی
درین غم بنگرد رویی برین مشکل زند رایی
چنان شوریده شد بختم که پای از سر نمی دانم
مگر خود محنت ما را پدید آید سر و پایی
نصیحت گوی می کوشد که بفریبد مرا از تو
چه می خواهد نمی دانم ز چون من ناشکیبایی
به قهر ار بند بربندم کند دشمن جدا از هم
به بوی دوست لبیکم برآید از هر اعضایی
محال است آن که سودایش توان کرد از سرم بیرون
هنوزم استخوان در گل نباشد بی تمنایی
نه هر معشوقه چون لیلی وفا کرده ست با یاری
نه هر دیوانه چون مجنون به سر برده ست سودایی
اگر خواهی که لیلی را نباشد چون تو مجنونی
بباید کرد چون مجنون ز جز لیلی تبرایی
به علم من همه عالم مقابل نیست با یک دم
که در خلوت برآوردی به روی عالم آرایی
مرا افسرده می گوید که بر آتش مزن خود را
ولی گفته ست پروانه که کو صبری و پروایی
نزاری را میاموزید از این پس خویشتن داری
محال است این طمع یاران شکیبایی ز شیدایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نوشته یافتم رمزی به خط خوب بر جایی
که صاحب دیده را خاطر فرو ناید به هر جایی
بجز وجه الله ش نبود نظرگاهی و خود نبود
نه مقصود دگر وقتی نه محبوب دگر جایی
مترس از کثرت باطل به عون واحد مطلق
که باطل را وجودی نیست در کویی و در جایی
فتاد از تاب این نکته دلم چون پنبه بر آتش
ندانستم که هم روزی کند این رشته سر جایی
نزول عشق و کنج جان من هیهات ازین خجلت
که سلطان چون فرود آید چنین در مختصر جایی
ز چشم مست او هستم چنان بی خویشتن زآن شب
که از اعضای شخص من نیاید با خبر جایی
چو گل بر خار می خفتم چو بلبل زار می نالم
ازآن شب باز کاوازش شنودم بر گذر جایی
عجب دارم که مجموعی پریشان تر ز من باشد
تنم جایی زبان جایی دلم جایی نظر جایی
وگر مردم بهشت از آفرینش دوست می دارند
نزاری ز آستان او ندارد دوست تر جایی
ملک را آرزو باشد که بپذیرد به مملوکش
پناه جان جزین حضرت نیابی ای پسر جایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خاطرم باز به جایی شد و مشکل جایی
چون کنم شخص به جایی دگر و دل جایی
جان و دل ساکن و اعضای بدن در تک و پو
مرحلم جای دگر آمد و منزل جایی
بلبل از سوختن دل چه خبر می دارد
گل به جای دگر افتاد و عنادل جایی
از سر وجد توان رفت چو مجنون بر نجد
عاشقان را به ازین نیست مقابل جایی
این سخن باورت از من نشود جز وقتی
که فرو بسته شود پای تو در گل جایی
طمع صحبت عشاق و نزاری هیهات
زان که دیوانه بود جایی و عاقل جایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
محرمی کو که پیامی برد از من جایی
خدمتی رفع کند پیش جهان آرایی
عجبی  نادره یی  طرفه کشی  چالاکی
شکرینی  نمکینی  صنمی  زیبایی
امشب ای پیک صبا گر قدمی رنجه کنی
مستغاثی سوی مولا بری از مولایی
به بهشتی صفتی  حوروشی  جان بخشی
از جگر سوخته  ای  دل شده  ای  شیدایی
وحی مطلق بود از روی حقیقت رمزی
که ز مملوک بری سوی ملک سیمایی
گو بر امید ملاقات تو تا چند آرد
هر دم از خیل خیالت به سرم غوغایی
هیچ نقصان نکند مملکت حسن ترا
گر دمی شاد کند خاطر غم فرسایی
قبلة جان من آن جاست که او را دیدم
و او نگوید که ترا دیده ام آخر جایی
آرزو می کندم باز شبی زلفینش
حلقه در گردن خود کرده چو مار افسایی
راست گفتند که با سر به درآید از پای
هرکه در سر چو نزاری رودش سودایی
خوار منگر به عزیزان که نیابی چو منی
خاصه در وصف جمال تو سخن پیرایی
به جز از مستی و دیوانگی و بی خویشی
چه بود حاصل ایام قدح پیمایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبا گر توانی گذر کن به جایی
سلامی به شاهی رسان از گدایی
غریبی ستم دیده ی روزگاری
گرفتار بی چاره ی مبتلایی
سرآسیمه بختی به خون غرقه چشمی
فروبسته دستی  به گل مانده پایی
جگرخواره دل داده  ای نیم جانی
جفا دیده بی حاصلی بی نوایی
به آزاد سروی به سوسن زبانی
به گل برگ رویی ز بلبل نوایی
به شیرین دهانی ز فرهاد مهری
به لیلی صفاتی ز مجنون وفایی
ز لب تشنه جانی به آب حیاتی
ز تن رفته روحی به عیسی صفایی
ز آدم مثالی به باغ بهشتی
ز یعقوب حالی به یوسف لقایی
به یاقوت لعلی به ضحاک خشمی
به خورشید رویی به جمشید رایی
به لاله جبینی به سنبل نسیمی
به نرگس کلاهی به غنچه قبایی
به فربه سرینی به لاغر میانی
به محکم ستیزی به مشکل گشایی
به غمزه گدازی به ابرو نوازی
به بیگانه رویی به چشم آشنایی
بگوی ای صبا کای ز دست تو هر دم
مرا تازه بر سر گذشته بلایی
روانم به بوی تو در اضطرابی
دلم با خیال تو در ماجرایی
نزاری به زاری لگدکوب غربت
نه رویش به راهی نه راهش به جایی
گرش جان به یک دم رسد تا بمیرد
هنوزش به وصل تو باشد رجایی

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
فراق اگر چه مرا می کشد به درد جدایی
خیال دوست تو باری درین میانه کجایی
که می رود که بگوید که گر میان من و تو
وفا و عهد درست است برشکسته چرایی
هزار بار به هم برزدی چو زلف پریشان
ممالک دل و جانم به زخم تیغ جدایی
وصال زهره نه حد چو من کسی ست ولیکن
سعادتست که از مشتری شده ست عطایی
تو آفتابی و من ذره و وجود ضعیفم
نمی نماید تا خویش را به من ننمایی
به دفع مال و منال از غم تو سیر نگردم
که جان برای تو دارم چه جای کرد و کیایی
نزاریا به درآی از خودی که سود ندارد
هزار بار اگر گرد کاینات برآیی
مگر معاینه من عرف نفسه بشناسی
وگرنه باب فقد عرف ربه نگشایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -