cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
آمد نفس بهار ساقی
اکسیر طرب بیار ساقی
بر یاد لب حیات بخشش
در ده می خوشگوار ساقی
بی ساغر می مباش یکدم
در موسم نوبهار ساقی
در وقت بهار عاشقان را
بی باده روا مدار ساقی
در ده می لاله گون که وقت است
در دامن لاله زار ساقی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
ساقی بیار جامی زان باده حقیقی
چون آفتاب رخشان از صافی و رقیقی
این آه و گریه ام را مردم مجاز دانند
دیریست ما جداییم زان دلبر حقیقی
عمرم گذشت و نامد در پیش من رفیقی
یاران فغان و فریاد از رنج بی رفیقی
ما را به خود طریقی بنما چنانکه دانی
ای رهنمای جان ها تو اصل هر طریقی
ناصر چو از دهانش یک نکته شرح دادی
معلوم شد که باری در نکته ای دقیقی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بکشت چشم تو ما را از عین بی باکی
و ما ترحمنی غیر عینی الباکی
کرامت تو کند جنس خاک را عالی
لطافت تو دهد طبع آب را پاکی
اناس ترغب حرصا الی امانیهم
و نحن ننظر شوقا الی محیاکی
رخ تو تیره کند ماه را به زیبایی
قد تو طعنه زند سرو را به چالاکی
خیال صدغک افعی و فوک ضحاک
فکل ذی الم قاصد به ضحاکی
چه صورتی که مصور نمی شود در عقل
ضیاء وجهک سر لعین ادراکی
چو خاک تیره من اندر حضیض ارکانم
تو همچو مهر منور بر اوج افلاکی
اذا هجرت بلبل نسیت صحبتنا
و یوم نحشر بالله لست انساکی
اقول بعدک من کل منزل اسفا
ایا منازل سلما فاین سلماکی
ز نوک خامه ناصر شنو نوای طرب
که صوت زهره نباشد بدین طربناکی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بربود دل ز دستم صنمی ظریف و شنگی
گل از او ربوده بویی مه از او گرفته رنگی
چو به نام عشق فاشم ز هنر چه ننگ دارم
نخورم به شادمانی غم هیچ نام و ننگی
سر جنگ و روی صلحم نبود به هیچ رویی
اگرم به چنگ آید می و یار بانگ چنگی
مکن ای فقیه خشکی که ز سردی تو ما را
نه مجال صلح ماندست و نه احتمال جنگی
همه روبهان بیشه بنهاده روبهی را
نه به رنگ شیرمردان که دو رنگ چون پلنگی
به سواد خال زنگی نظری به حال ما کن
دم سرد کیست یارب که بر آینه است زنگی
به خدا که حیف باشد به لب تو نام ناصر
به چنان زبان شیرین به چنین دهان تنگی

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
رند و قلندر شدم از سر دیوانگی
کمترم از خاک ره بر در دیوانگی
جامه صاحبدلان جمله بپوشید دل
هیچ لباسی نیافت در خور دیوانگی
بگذرد از نیک و بد مست شود تا ابد
هر که دمادم خورد ساغر دیوانگی
کیست که او را رسد در دو جهان درس عشق
آنکه بخواند تمام دفتر دیوانگی
بحر جنون موج زد کشتی هستی ربود
مایه توحید گشت گوهر دیوانگی
در زر و یاقوت شد تاح سر خسروان
خشت سر خم بود افسر دیوانگی
زیور و زینت بود پایه حسن بتان
دلق به هم بر زدست زیور دیوانگی
وصل تو روزی نبود ناصر شوریده را
خاک قدوم تو باد بر سر دیوانگی

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
درمان درد عاشقی پرسیدم از صاحبدلی
گفتا که چاره عشق را صبر است یا آوارگی
چون خاک بودم بر درت عمری ملازم آن زمان
منزل به منزل می روم چون ماه در سیارگی
بی من تو خود با دیگران می نوشی و عشرت کنی
باری منم در هجر تو افتاده در خونخوارگی
دیشت نمودی رخ به مه مه را ز غم دل پاره شد
تا چند خواهد بودنت این شوخی و مه پارگی
گر پرده برداری ز رخ روشن شود عالم ولی
همچون مگس گرد شکر غوغا کند نظارگی
هر بار در موج بلا ناصر همی  زد دست و پا
اکنون نمی داند دوا چون غرقه شد یکبارگی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ای یافته نبوت از ذات تو کمالی
رفته به عرش و کرده با دوست اتصالی
بگرفته ملک و ملت در فقر فخر کرده
چون دیگران نبوده مایل به جاه و مالی
ای گشته میم نامت نور دو چشم عالم
طغرای هفت حامیم بر دولت تو دالی
آنچ از تو گشت صادر ما از خدای دیده
نفس تو مرده ای بود در پیش حق تعالی
پروانه را پر و بال از قرب شمع سوزد
شمعی تو کز تو یابد پروانه پر و بالی
تو مقصدی و آدم در پیش تو طفیلی
تو گوهری و عالم در جنب تو سفالی
ناصر کمینه سایل بر آستانه توست
گر چه تو فیض بخشی بی حاجت سؤالی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
اگر جمال تو نبود فروغ جنت اعلی
درخت نار بر آید به زیر سایه طوبی
نیاورد دل هر کس مجال پرتو رویت
که ذره ذره کند کوه را شعاع تجلی
مشاهدات جمالت به چشم عقل نگنجد
کز آفتاب به جز تف ندیده دیده اعمی
اگر جمال بت چین مشابه تو نبودی
کدام گبر ببستی کمر به خدمت عزی
ز دیر اگر به مشامم رسد نسیم وصالت
شوم به دیر و نگویم حدیث توبه و تقوی
مرا به وعده ز پیشت مران که نیست برابر
نعیم دولت باقی به پنج روزه دنیی
دو چشم هندوی شوخت دو ساحرند ندانم
طناب جادوی بابل نهاده بر کف موسی
هزار فتنه و آشوب اگر چه در عرب افتد
کجا ز خاطر مجنون رود محبت لیلی
اگر به صورت معنی کند بیان تو ناصر
هزار مرتبه آیی ورای صورت و معنی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
تا به چشمم ز خیال تو در آمد خیلی
برق آه از دل من جست و روان شد سیلی
همه سر سبزیت از آه سحرگاه من است
نیست با باد صبا سرو روان را میلی
پسرا از غم هجرت به سر آمد عمرم
غم فرزند کسان چند خورم واویلی
کی به زنجیر سر زلف تو گردد مجنون
هر که در محنت هجران نگذارد لیلی
چند در چنگ فراق تو بسوزم چون عود
پوش بر زلت ناصر به عنایت ذیلی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبح الهدی تجلی من مشرق المدام
فاشرب بلا غرامه کاسا مع الغرام
بی باده مصفا صوفی صفا ندارد
جامی تمام درکش صوفی که ناتمامی
من راحه سکرنا من راحه شکرنا
من روحه یروح روح الی المشام
با طیب نفس باید خوش سوختن بر آتش
گر همچو عود ما را بویی بود ز خامی
یا ساقی الکریم سوقی بماء کرم
هل للتراب حظ من جرعة الکرام
من نقش نام خود را شستم به آب دیده
با نام نامی تو ننگ است نیک نامی
ان الخمار داء خمر له دواء
یا عالجا لداء دور علی المدام
گر دست دوستان را گیری به رغم دشمن
گیریم از دهانت کامی به دوست کامی
ناصر به وصل و هجران آسودگی ندارد
من بعدکم ملالی فی قربکم ملامی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
سالی گذشت و نامد زان ماهرو سلامی
جان کرد عزم رفتن کانجا برد پیامی
دل رفت چون کبوتر کارد ز دوست نامه
در حلقه های زلفش درمانده شد به دامی
دانی چرا دوتا شد در غره ماه گردون
خورشید نیکوان را از ما برد سلامی
این بس که نام ما را او بر زبان رساند
من از دهان تنگش راضی شدم به نامی
بسیار سیر کردم چون می به جام از خم
بسیار جوش بایست تا پخته گشت خامی
همچون هلال بردم هر شب به منزلی راه
گر ناتمام بودم گشتم مه تمامی
گویند زاهدانم ناصر مدام غم خور
غم نیست در خور من لیکن خورم مدامی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
از گلشن رویش اگر یکبارگی گل چیدمی
از جمله گل های چمن دامن به کلی چیدمی
لطفش اگر یک ره مرا از خاک ره برداشتی
چون گرد گرد کوی او دایم به سر گردیدمی
گر دم ندادی دم به دم پنهان به زیر لب مرا
من همچو نی در چنگ او هر دم چرا نالیدمی
گویند ورزد هر کسی چیزی که می ارزد بدان
من نیز می ورزم غمش باری بدان ارزیدمی
چون نیست آن دولت که او گوید به گوش من سخن
کاش از زبانش دیگری گفتی و من نشنیدمی
گر چشم بیدار مرا چون بخت من خواب آمدی
چون دولت بیدار خود روزی به خوابش دیدمی
چون نیست قاصد را محل کز دوست پیغام آورد
باری دمیدی باد تا از وی خبر پرسیدمی
در نامه ناصر خون دل از خامه پیدا می کند
گر هیچ مقدورم شدی آتش به نی پوشیدمی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ای خرده ای ز رشک عقیق تو جام می
جان من است لعل تو جانم فدای وی
قلب شتا در آتش یم کم طلب
عکس می است لیک مناسب به قلب وی
جام جمم بده به سفالین پیاله ای
تا کی حدیث جام جم و کاس لعل کی
ای ترک تندخو جفای تو تا به چند
ای شوخ فتنه جوی جفای تو تا به کی
مجنون به جستجوی تو از خویش بی خبر
شد فاش همچو ناله چنگ و فغان نی
تا کی دمم دمی که ز دست تو راز من
شد فاش همچو طره لیلاست حی به حی
ناصر فراقنامه تو کی شود تمام
روز که روزنامه عالم کنند طی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شب فراق تو دارم به ناله همدمییی
به روز هجر کنم با غم تو محرمییی
تو لذت غم عشق از دل بلاکش پرس
که تا نمرد ز غصه نیافت بی غمییی
چرا به گرد درت ره نمی دهد دل را
که هیچ از سگ کوی تو نیستش کمییی
کسان ز بهر پری بو نهند بر آتش
دل من است بر آتش برای آدمییی
مرا ز عشق تو در دل جراحتی ست کهنه
که درد تو کند آن را مدام مرهمییی
همیشه در خم ابروی توست چشم سیاه
چنانکه هندوی دزدی نشسته در کمییی
به خدمتت برسد گر بقا بود ناصر
بنای عمر ندارد دریغ محکمییی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تو سروی ای صنم یا بوستانی
تو جانی ای پری یا جان جانی
لب لعلت نهفته عقل کل را
همی گوید جواب لن ترانی
ندارم هیچ یاری محرم راز
که گویم پیش او درد نهانی
سحرگه می گذشتم بر در یار
که می جستم ز دلداری نشانی
در میخانه ای دیدم گشاده
درون رفتم چنان خوشدل که دانی
به من دادند جامی چون چشیدم
پدید آمد نشان شادمانی
شراب ناب چون در من اثر کرد
ندیدم هیچ از ناصر نشانی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
کمال معنی انسان و صورت جانی
جهانیان به حقیقت تنند و تو جانی
در آن زمان که غبار تنم حجاب نبود
میان ما و شما بود صحبت جانی
دلم ز ابروی شوخ تو گوشه می گیرد
که پیش می برد آن پیشه را به پیشانی
گهرنمای به تیغ زبان و موی شکاف
گشای از دهنت مشکلی به آسانی
چو خامه بر سر من رانده ای به چون و چرا
چرا ز نامه من حرف بر نمی خوانی
به روی و موی تو شد فرق کفر از اسلام
ز کفر زلف تو مویی ست تا مسلمانی
شکست زلف تو را دل ز زاری ناصر
که عمر خویش به سر برد در پریشانی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مرا چون حلقه زلفت بر آتش چند پیچانی
که از سودای تو عمرم سیه شد در پریشانی
مسوزانم چو عود اول به آخر گر نمی سازی
مکش چون نامه خط بر من به پایان گر نمی خوانی
شب هجرن تو آموخت سوز و گریه شمع از من
ولی چون من کجا باشد به دلسوزی و گریانی
همی خواهم که دوزم دیده را از سوزن مژگان
که تا از چشم من بیرون نیفتد راز پنهانی
سر اندر پایت اندازم اگر تو در سماع آیی
ز جان دامن برافشانم اگر دستی برافشانی
مرا با درد خود بگذار و بگذر ای طبیب من
که در تدبیر درمانم همی ترسم که درمانی
چو آرد باد تو ناصر به آسانی دهد جان را
ولیکن سخت دشوار است جان دادن به آسانی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تا کی چو سگم از نظر خویش برانی
وقت است که چون باز مرا باز بخوانی
صد بار براندی به جفا از در خوبشم
وین بار برآنی که دگر بار برانی
دل را به سر زلف تو رازیست هویدا
جان را به لب لعل تو سریست نهانی
یک باره ز ملک دو جهان دیده ببستم
حقا که به غیر از تو ندارم نگرانی
در نیل زند جامه نبات از لب لعلت
چون چشمه نوش تو کند شهد فشانی
ای باد اگرت سوی بخارا گذر افتد
زنهار که پیغام من آنجا برسانی
کای فتنه برخاسته جانم ز غمت سوخت
شرط است که بنشینی و آتش بنشانی
شاید که دمی یاد من آید به زبانت
آن دم که سلام من سرگشته رسانی
چون نور نشین در حرم دیده ناصر
کای سرو روان لایق این آب روانی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مرا دشوار می آید که با رویت به آسانی
مقابل گردد آیینه به روی سخت و پیشانی
قدح را از لب تو در دهان سریست پوشیده
کمر را با قد تو در میان رازیست پنهانی
چو عود خام دود من نگیرد دامنت هرگز
به روی آتشم چون زلف مشکین گر بپبچانی
مرا سر بر خط حکمت روی از غیر پیچیده
اگر چون خامه میرانی وگر چون نامه می خوانی
اگر این است در صورت به معنی خوشتر از اینی
اگر آن است در معنی به صورت بهتر از آنی
گر از من زلتی آمد به عذری دار معذورم
اگر من قدر اقبالت نمی دانم تو می دانی
مرا با دود خود بگذار و بگذر ای طبیب من
که در تدبیر درمانم همی ترسم که در مانی
چو تو سرچشمه معنی شدی در عاشقی ناصر
سخن با او تر و تازه چو آب از دیده میرانی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
روی دربست به ما ابرویت از پیشانی
ماه را نیست چنان روی و چنین پیشانی
قاصدی نیست که در گوش من از بیم رقیب
برساند ز دهانت سخن پنهانی
نام تو ورد زبان است مرا در همه حال
من تو را خوانم اگر چه تو مرا می رانی
جان به سودای وصال تو متاعی ست گران
می سپاریم روانی که به جان ارزانی
تا تو برخاسته ای آتش ما ننشیند
بنشینی تو مگر آتش ما بنشانی
گر میان تن و جان رسم جدایی باشد
غم نباشد که تو پیوسته میان جانی
من اگر کنه کمال تو ندانم دانم
که تو دانایی و نادانی ما می دانی
در سماعی که به چرخ آیی ای ماه از مهر
آستینی چه شود گر سوی ما افشانی
باد رنگین سخن را چو سلیمان ناصر
خوش همی راند ای مطرب اگر خوش خوانی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای یاد تو غایب ز زبان و دل ما نی
هرگز تو کنی یاد من سوخته یا نی
ماندیم چو بلبل به خزان ای گل صد برگ
دور از رخ تو برگ نداریم و نوا نی
روز آید و شب بگذرد و جمله شبانروز
نزدیک من از هم نفسان غیر صبا نی
ترسم که اگر درد دل خویش بگویم
غمگین شوی و طاقت غم هیچ تو را نی
معذور همی دار که تقدیر همین بود
ما سعی نمودیم به وصل تو قضا نی
بسیار به پاگرد سر کوی تو گشتیم
این بار در آن کو به سر آییم به پا نی
روزی که رسد تیغ اجل بر سر ناصر
تن از تو جدا گردد و دل از تو جدا نی
بسیار بهار آید و گل بردمد از خاک
آیند حریفان به سر سبزه و ما نی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
از روز ناتوانی اندیش تا توانی
می نوش با جوانان در موسم جوانی
با پیر دیر گفتم کز دیر چیست حاصل
گفتا که با دو همدم یکدم به شادمانی
ساقی مسیح باید تا می حلال گردد
کز دست خضر باده هست آب زندگانی
باور مکن که دانی احوال جام جم را
تا از خط پیاله یک حرف بر نخوانی
گر لذتی ز عمرت در کام جان رسیده ست
باید که یک نفس را بی ذوق نگذرانی
چشمم بود به رویی گوشم به راه اما
بر راه ارغنونی بر روی ارغوانی
ناصر اگر فنا شد بادا بقای جانت
باقی ست وجه باقی باقی جهان فانی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
هر چند می شکافی تو موی در معانی
از معنی میانش ای عقل بر کرانی
چون بحر عشق جانان موج گهر بر آرد
جان در میانه آید تو بر کرانه مانی
آنجا که مرغ دریا در آب شد شناور
بر شاخه ها نشیند مرغان بوستانی
چون ماهی از فراقت در خاک می تپد دل
ای بحر بی نهایت وی آب زندگانی
چندین هزار عاشق جان می دهد بر این در
بحر تو کم نگردد آبی اگر چکانی
یک قطره ابر لطفت بر جان هر که بارد
دری شود که در وی بحری شود نهانی
زان بحر شعر خود را سیراب دار و تازه
ناصر سفینه ها را بر خشک چند رانی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
پیک صبا اگر چه رنجور و ناتوانی
پیغام ما بگویی آنجا اگر توانی
یکران باد پا را از پویه در تک آور
روزی مگر بر آن در رمزی دو بازرانی
گر باشدت مجالی بردار نقش از رخ
تا نامه در دل شب از نور شمع خوانی
ترسم که باز گوهر از شرم آب گردد
گر ماجرای چشمم در گوش او رسانی
با زلف او بخوانی پیغام دل مطول
یا مختصر بگویی با لعل او نهانی
بگذر سبک از آن در تا گرد برنخیزد
زیرا که در نگنجد با نازکان گرانی
گر همچو بخت بینی در کوی او دلم را
گوی ای جهان روشن از ما چرا جهانی
شرح فراق ما را چون خامه سرسری کرد
پیچیده روی از وی نامه ز خرده دانی
محرم نگشت نامه با رازم از دو رویی
پنهان نداشت خامه حرفم ز دو زبانی
ناصر هزار نامه از خون دل روان کرد
چون باد از لطافت چون آب از روانی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
ای ماه اگر به روزن او سر فروکنی
آن آفتاب گم شده را جستجو کنی
در پاش اوفتی و نهی روی بر زمین
وانگه نگه به جانب آن ماه رو کنی
چون افکنی نظر سوی آن گوشه های چشم
سر در میان حلقه هر تار مو کنی
بینی دل مرا و سپاری به زلف یار
جمعیتی به حال پریشان او کنی
تا گرد این محال نگردی در این محل
گر باشدت مجال هم این گفتگو کنی
کای سرو نانشسته دمی درکنار ما
هر لحظه آب روی مرا آب جو کنی
دارم امید آنکه لبم بر لبت رسد
روزی که کاسه سر ناصر سبو کنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا چند در ابرو گره هر سو نگاهی می کنی
هر لحظه تا کی عقده را پیوند ماهی می  کنی
از غمزه تیرم می زنی وز طره می بندی کمر
از ترک و هندو هر زمان عرض سپاهی می  کنی
هر دم خیالی می شوی وز دل به چشمم می روی
سیلاب خون را در دلم از دیده راهی می  کنی
گه از زنخدان می کشی خطی ز مشک غالیه
بر قصد خون بیدلان هر لحظه چاهی می  کنی
از تیرگی روی خود شرمنده ام ای آینه
خود را برابر از چه رو با رو سیاهی می  کنی
از بس که از دمهای تو بی تاب گردد آن صنم
ای عاشق بی عاقبت هرگه که آهی می کنی
گر خون ناصر بی گنه ریزان همی خواهد دلت
من عذر خواهم می شود گر تو گناهی می کنی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
من نکنم دیده باز تا ننمایی تو روی
من نگشایم زبان تا تو نگویی بگوی
عشق تو مشاطه وار جلوه گر حسن توست
کرد جهانی خراب وصل تو ننمود روی
بی لب جان بخش تو همچو سفالیم خشک
باده عشق تو را کاسه سرها سبوی
قوت دریاکشی د رخور هر قطره نیست
طاقت می نیستم مست شدستم به بوی
داده دو صد فتنه را جای به هر کنج چشم
بسته هزاران بلا در خم هر تار موی
ناصر اگر می بری گوی ز میدان عشق
زلف چو چوگانش را از سر خود ساز گوی

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
از حیای عارض تو گل برآمد سرخ روی
عارضش حسنی که دارد سر به سر رنگ است و بوی
با فروغ مهر رویت گو مه تابان متاب
با وجود حسن رویت گو گل خودرو مروی
بر کنار جوی روزی می خرامیدی چو سرو
آب را زان روز افتاده  است در سر جست و جوی
چشم ما جوی است و دیدار تو چون آب حیات
باشد آن آب حیات رفته باز آید به جوی
دل چو دریاشد به ابر چشم تر دامن بگفت
آب ما را ریختی دست از امید ما بشوی
زنده می  گردد ز خاک کوی تو باد صبا
روز و شب جان می دهد از حسرت آن خاک کوی
ساقیا بوی گل است و بوی عود و بوی یار
این سه بو داریم باده در قدح ریز از سبوی
موی تو همچون کمر گرد میان پیچیده است
در میان فرقی نبینم از میانت تا به موی
بیش بر گوی زنخدان زلف چون چوگان مزن
ناصر از سر می تراشد پیش چوگان تو گوی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در وفا من بر رهم ای بی وفا بی ره تویی
بی قسم باور نخواهی داشتن بالله تویی
می روی چون ماه جانم تیره می ماند چو شب
بی رخت نور از که یابد جان من چون مه تویی
آنکه بی یادت نیاساید گه و بیگه منم
آنکه نامم را نیارد بر زبان گه گه تویی
همچو زلف یار ای هجران تویی دور و دراز
وی زمان وصل همچون عمر من کوته تویی
آگهش گردان نهانی ای صبا از درد من
زانکه از درد نهانی دایما آگه تویی
تا چه محنت ها که در راهش به پیش آید تو را
در رهم ای بخت سرگردان اگر همره تویی
خیمه هر دم ساروان بر چشم ناصر می زند
کاروان دوست را ای دیده منزلگه تویی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ترک لشکرشکن عشوه گر عربده جوی
بت کافر بچه نوش لب سلسله موی
دوش سرمست به سر وقت حریفان می رفت
با می و مطرب و چنگ و دف و جامی و سبوی
می پرستان سحرخیز چو آگاه شدند
شاد بنشست و روان کرد قدح بر سر کوی
زلف شوریده و گیسوی مسلسل بردوش
چشم آشفته و مرغول پریشان بر روی
بزم بستان شده از چهره او باغ بهشت
شمع مجلس شده از طره او عنبر بوی
می گلرنگ به من داد ز جام سحری
گفت می نوش کن و زنگ غم از سینه بشوی
صورت قامت او در نظرم می آید
راست چون سرو بلندی که بود بر لب جوی
ناصر از عشق بتان توبه نخواهد کردن
چه زیان دارد اگر پند دهد بیهده گوی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
یار عزیز و یوسف کنعان ما تویی
در مصر دل عزیزتر از جان ما تویی
یعقوب وار دیده ز غیر تو بسته ام
چشم و چراغ کلبه احزان ما تویی
دور قمر به روی تو نسبت درست کرد
آشوب دهر و فتنه دوران ما تویی
ای ماه حسن زینت ایوان ما ز توست
ای سرو ناز رونق بستان ما تویی
ما یک دو ناتوان ضعیفیم همچو مور
ای پادشاه ملک سلیمان ما تویی
ما بنده کمینه دیرینه توییم
اقرار می کنیم که سلطان ما تویی
فردوس بر خرابه ما رشک می برد
امشب بدان دلبل که مهمان ما تویی
یکدم اگر چراغ نشیند به گوشه ای
روشن شود که شمع شبستان ما تویی
ای آب زندگانی در جستجوی تو
ناصر از آن فتاده که جویان ما تویی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روزی که برد بادم چون خاک به هر سویی
هر ذره خاکم را باشد ز وفا بویی
دیدن به تو نتوانم زیرا که نمی افتد
این چشم سیه رویم در خورد چنان رویی
تا باد به کوی تو آرد من خاکی را
چون گرد همی گردم سرگشته به هر کویی
رخ جانب محرابی در وقت سجود آرند
من سجده نمی آرم جز در خم ابرویی
تا برکشدم از دل بار غم هجران را
هر تیر تو می گردد در سینه ترازویی
تا سرو قدت خوش بر آب روان سازد
از دیده روان کردم بر خاک درت جویی
ناصر ز غمت مویی گشته ست ولی هرگز
دیدی که گران آید بر هر دو جهان مویی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
راضی نمی شوم ز وصالت به گفت و گوی
برخاستم چو باد درین ره به جستجوی
چون گل وجود من همه برباد می رود
تا همچو غنچه یافت مشام دل از تو بوی
چشمم ز آرزوی تو در آب غرقه شد
باشد خیال تو بنماید در آب روی
من سر همی نهم تو اگر پای می نهی
فرقی نکرده ام ز سر خویش و خاک کوی
هر لحظه خوشترست میانت به چشم من
هر چند نیست خوش که در آید به دیده موی
آن دم که گریم از غم روی تو های های
دوزخ ز سوز سینه در آید به های و هوی
ناصر خیال قامت آن سرو نازنین
از آه دل طلب کن و از آب دیده جوی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به چشمه های دو چشمم در آی چون ماهی
که دام زلف تو بگرفت ماه تا ماهی
صبا به کوی تو می رفت و جان در آن تدبیر
که چون موافقت او کند به همراهی
دلم ربودی و دیگر اگر بخواهی دل
روان به جای دلت جان دهم که دل خواهی
ز شام تا به سحر دیده خون دل ریزد
ز دل عجب نبود ناله سحرگاهی
رقیب اگر چه فرشته است در نمی گنجد
میان ما و تو در وقت لی مع اللهی
بپوش زلت و نقصان من به دامن عفو
من از کمال تو آگه نی ام تو آگاهی
ز وصل دانه خالش طمع ببر ناصر
که عمر رفت به باد و چو کاه می کاهی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای حسن تو آیینه انوار الهی
اوصاف جمال تو ندانند کماهی
خوبان جهان جمله چراغند و تو نوری
غلمان جنان جمله غلامند و تو شاهی
در دیده من راز تو پوشیده نماند
چون مردمک دیده به خون داد گواهی
گر سوی توام دست دهد نامه نوشتن
ز انگشت قلم سازم و از دیده سیاهی
چشمم به تو روشن شد و مجلس ز تو گلشن
با شمع بگو تا بنشیند که تو ماهی
از کوی تو من باز نیایم به ملامت
دردی کش عشق تو نترسد ز مناهی
گر جور کنی از تو به سوی تو گریزم
غیر از تو کسی نیست مرا هم تو پناهی
از دیده ناصر نشود نقش تو غایب
خوش چشمه آبی ست که دارد چو تو ماهی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سپهر حسن را دانم که ماهی
ندانم حد ماهی ات کماهی
تو چون ماهی و گردد عکس رویت
بگرد چشمه چشمم چو ماهی
اگر راز تو دل پوشیده دارد
به خون دل دهد چشمم گواهی
جدا از دانه خال تو چون کاه
تنم برباد رفت از عمر کاهی
قدت همچو قلم بر مه خط آرد
مرکب شد سپیدی و سیاهی
مرا آبی ده از چاه زنخدان
همین باشد غرض آبی و چاهی
سپه بر دل کشد چشمت ز مژگان
سیه چشمند ترکان سپاهی
ببین در وقت کشتن رقت شمع
دلیل روشن است از بی گناهی
ز ناصر گر بود دلخواه تو جان
فدای جان تو باد آنچه خواهی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شرفی باشد اگر چون تو مبارک ماهی
به سوی منزل ما میل کند ناگاهی
ترسم از آه من آیینه تو تیره شود
تیرها خوردم و از سهم نکردم آهی
گر ز غم روی به دیوار عدم آوردم
خرمن گل نخورد غصه برگ کاهی
پیش اسب تو از آن پیل نهد رخ بر خاک
که چو تو عرصه آفاق ندارد شاهی
اگر از صحبت ما یار کراهت دارد
یاری آن است که ما را نبود اکراهی
می رود باد صبا بر سر کویش گستاخ
برو ای جان که نیابی به از این همراهی
ناصر آگاه شو از غفلت اگر داری عشق
عاشقی ره نبرد جز به دل  آگاهی
پایان غزلیات

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -