ای شده سوخته آتش نفسانی
سال ها کرده تباهی و هوس رانی
دزد ایام گرفتست گریبانت
بس کن این بی خودی و سربگریبانی
صبح رحمت نگشاید همه تاریکی
یوسف مصر نگردد همه زندانی
راه پر خار مغیلان و تو بی موزه
سفره بی توشه و شب تیره و بارانی
ای به خود دیده چو شداد خدابین شو
جز خدا را نسزد رتبت یزدانی
تو سلیمان شدن آموزی اگر دیوان_
نتوانند زدن لاف سلیمانی
تا به کی کودنی و مستی و خودرایی
تا به کی کودکی و بازی و نادانی
تو در این خاک سیه زر دل افروزی
تو در این دشت و چمن لاله نعمانی
پیش دیوان مبر اندوه دل و مگری
که بخندند چو بینند که گریانی
عقل آموخت به هر کارگری کاری
او چو استاد شد و ما چو دبستانی
خود نمیدانی و از خلق نمی پرسی
فارغ از مشکل و بیگانه ز آسانی
که برد بار تو امروز که مسکینی
که تو را نان دهد امروز که بی نانی
دست تقوی بگشا پای هوی بربند
تا ببینند که از کرده پشیمانی
گهری های حقیقت گهر خود را_
نفروشند بدین هیچی و ارزانی
دیده خویش نهان بین کن و بین آنگه
دام هایی که نهادند به پنهانی
حیوان گشتن و تن پروری آسان است
روح پرورده کن از لقمه روحانی
با خرد جان خود آن به که بیارایی
با هنر عیب خود آن به که بپوشانی
با خبر باش که بی مصلحت و قصدی_
آدمی را نبرد دیو به مهمانی
نفس جو داد که گندم ز تو بستاند
به که هرگز ندهی رشوت و نستانی
دشمنانند تو را زرق و فساد اما
به گمان تو که در حلقه یارانی
تا زبون طمعی هیچ نمی ارزی
تا اسیر هوسی هیچ نمیدانی
خوش تر از دولت جم دولت درویشی
بهتر از قصر شهی کلبه دهقانی
خانگی باشد اگر دزد به صد تدبیر
نتوان کرد از آن خانه نگهبانی
برو از ماه فراگیر دل افروزی
برو از مهر بیاموز درخشانی
پیش زاغان مفکن گوهر یکدانه
پیش خربنده مبر لعل بدخشانی
گر که هم صحبت تو دیو نبودستی
ز که آموختی این شیوه شیطانی
صفتی جوی که گویند نکوکاری
سخنی گوی که گویند سخن دانی
بگذر از بحر و ز فرعون هوی مندیش
دهر دریا و تو چون موسی عمرانی
اژدهای طمع و گرگ طبیعت را
گر بترسی نتوانی که بترسانی
بفکن این لاشه خونین تو نه ناهاری
برکن این جامه چرکین تو نه عریانی
گر توانی به دلی توش و توانی ده
که مبادا رسد آنروز که نتوانی
خون دل چند خوری در دل سنگ ای لعل
مشتری هاست برای گهر کانی
گرچه یونان وطن بس حکما بودست
نیست آگاه ز حکمت همه یونانی
کلبه ای را که نه فرشی و نه کالاییست
بر درش می نبود حاجت دربانی
زنده با گفتن پندم نتوانی کرد
که تو خود نیز چو من کشته عصیانی
کینه می ورزی و در دایره صدقی
رهزنی می کنی و در ره ایمانی
تا کی این خام فریبی تو نه یاجوجی
چند بلعیدن مردم تو نه ثعبانی
مقصد عافیت از گمشدگان پرسی
رو که بر گمشدگان خویش تو برهانی
گوسفندان تو ایمن ز تو چون باشند
که شبانگاه تو در مکمن گرگانی
گاه از رنگرزان خم تزویری
گاه بر پشت خر وسوسه پالانی
تشنه خون خورد و تو خودبین به لب جویی
گرسنه مرد و تو گمره به سر خوانی
دود آه است بنایی که تو می سازی
چاه راه است کتابی که تو می خوانی
دیده بگشای نه این است جهان بینی
کفر بس کن نه چنین است مسلمانی
چو نهالی ست روان و تو کشاورزی
چو جهانی ست وجود و تو جهانبانی
تو چراغی ز چه رو هم نفس بادی
تو امیدی ز چه هم خانه حرمانی
تو در این بزم چو افروخته قندیلی
تو در این قصر چو آراسته ایوانی
تو ز خود رفته و وادی شده پر آفت
تو به خواب اندر و کشتی شده طوفانی
تو رسیدن نتوانی به سبکباران
که به رفتار نه ماننده ایشانی
فکر فردا نتوانی که کنی دیگر
مگر امروز که در کشور امکانی
عاقبت کشته شمشیر مه و سالی
آخر کار شکار دی و آبانی
هوشیاری و شب و روز به میخانه_
همدم دردکشان همسر مستانی
همچو برزیگر آفت زده محصولی
همچو رزم آور غارت شده خفتانی
مار در لانه ولی مور به افسونی
گرد در خانه ولی گرد به میدانی
دل بیچاره و مسکین مخراش امروز
رسد آنروز که بی ناخن و دندانی
داستانت کند این چرخ کهن هر چند_
نام جوینده تر از رستم دستانی
روز بر مسند پاکیزه انصافی
شام در خلوت آلوده دیوانی
دست مسکین نگرفتی و توانایی
میوه ای گرد نکردی و به بستانی
ظاهرست این که بد افتی چو شوی بدخواه
روشنست این که برنجی چو برنجانی
دیو بسیار بود در ره دل پروین
کوش تا سر ز ره راست نپیچانی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | -