cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ز پس افتادگان عرض نیازی پیشوایان را
که دشوارست قطع وادی این فرسوده پایان را
که می گوید نوابخشان این کو را که یک ساعت
به طرف دامنی گیرند دست این بینوایان را
چه خواهد شد نگاهی گر نباشد گوشة چشمی
بدین بیگانگی تا کی توان دید آشنایان را
غنای سلطنت کم مایه تر از مسکنت دیدم
مگر غالب شریکی هست با شاهان گدایان را
فریب رهبران شرع بیش از رهزنان باشد
نمی دانم که از ره برده باشد رهنمایان را
دماغ دوربینی های عقل از عاشقان ناید
دلیل دیگری می باید این آشفته رایان را
به من گفتی چرا فیاض ترک زهدورزی کرد
چه دانم من به وی تقریر کن این بخت آیان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ز من منت بود سرو و سمن را
به خون دیده پروردم چمن را
به جرم دوستی از دولت دل
چه ها بر سر نیامد کوهکن را
ندارم کاو کاو ناخن غم
لباس نو کنم داغ کهن را
زکات نیکویی ضبط نگاه است
به یاد از من نگهدار این سخن را
حرامت باد نام عشق فیاض
به هفت آب ار نمی شویی دهن را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نمی دانم چه آیین است کافر کج کلاهان را
که شیر دایه پندارند خون بی گناهان را
ز حاکم غافلی ظالم نمی دانی که می باید
غم امیدواران بیشتر امیدکاهان را
به شوخی های انصاف تو نازم در صف محشر
که دامن می دهد در دست مشتی دادخواهان را
ز اقبال بلند عشق بی طالع گمان دارم
که تسخیر سیه بختان کند مژگان سیاهان را
تو ای سرخیل خوبان چون به خال و خط کنم وصفت
به تعریف دگر باید ستودن پادشاهان را
به ما بسیار ای بدخو جفا کردی و بد کردی
ازین بدتر جفا بایست کردن نیکخواهان را
رمیدن های عاشق در حقیقت دام معشوقست
به وحشت الفت دیگر بود جادونگاهان را
نگاه سرکشش را التفاتی با اسیران است
رعیت پروری لازم بود شوکت پناهان را
به جهد خویش باید دست در دامان رهبر زد
چه می داند جرس درد دل گم کرده راهان را
به این بیچارگی ها دل همان در چاره می بندم
امید ساحل از دل کی رود کشتی تباهان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گر کشم بر رخ دریا مژة پرخون را
غوطه ها در عرق شرم دهم جیحون را
عجب از جاذبة عشق که از یکرنگی
طوق لیلی نکند سلسلة مجنون را
رتبة کوهکن این بس که کشیدست بدوش
در وفا یک دو قدم غاشیة گلگون را
بلد راه جنون نقش پی مجنون است
خضر از ره نبرد گمشدة هامون را
خونبها یافت کسی کاب دم تیغ تو خورد
این هوس تشنه به خون کرده دل پر خون را
همچو پروانه به گرد سر خود گرداند
شعلة آه دل سوخته ام گردون را
ظاهرم آینه صورت باطن شده است
شاهد حال درون ساخته ام بیرون را
طرفه نعم البدلی یافته خم جا دارد
که فراموش کند صحبت افلاطون را
این همه نکتة سر بسته که در نامة تست
هم تو فیاض مگر فهم کنی مضمون را

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نمی پوشد چو خورشید آن پری از هیچ کس رو را
نگه دارد خدا از فتنه های چشم بد او را
نظر بر نرگس مستانة جادووشی دارم
که چشمش سرمه دان ناز سازد چشم آهو را
برورویش مسلمان را به مصحف سوختن خواند
سر زلفش به آتش می نماید راه هندو را
به خشم و ناز ازو یک ذره روی دل نگردانم
بگردم گرد آن وقتی که گرداند زمن رو را
دل آتش مزاج من به هیچ از جوش ننشیند
مگر آب دم خنجر نشاند آتش او را
به زور این عقده از پیش دل او برنمی خیزد
ندانم کوهکن تا چند دارد رنجه بازو را
به راهی بایدم با همرهان بد موافق شد
که انگشتان پا از هم تهی سازند پهلو را
مرا از فضل سرشاری که دارم این پسند آمد
که در بزم ادب ته می توانم کرد زانو را
به چوگان که بازی می کند گردون بالادست
که یک ضربت ز مشرق تا به مغرب می برد گورا
به آن رعنا بت آتش طبیعت کس نمی گوید
که از چشم بدان پوشیده دارد روی نیکو را
اگر داری هوای خدمت مردان ره فیاض
به آب حلم باید روی شستن آتشین خو را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بستم ز چارگوشة عالم نگاه را
تا دیدم آن دو گوشة چشم سیاه را
فرقی میان روز و شب خود نکرده ایم
تا فرق کرده ایم سپید و سیاه را
پیچیده دود در جگر ای گریه مهلتی
چندان که از شکنجه برآریم آه را
آن را رواست دعوی اعجاز چون کلیم
کز آستین خود به در آرد گواه را
فیاض عمرهاست که در چشم خونفشان
دارم ذخیره سرمة آن خاک راه را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از بیم دریا کی کنم ترک این ره کوتاه را
من خود به امید خطر خوش کرده ام این راه را
در وادی عشق و جنون منت مکش از رهنمون
ره می نماید بوی خون گم کردگان راه را
پست و بلند این سفر هموار شد بر بی خبر
دیو طبیعت می زند در هر قدم این راه را
در سینه تا کی حفظ غم در دیده تا کی ضبط نم
چون باد و باران سر بهم دادیم اشک و آه را
یعقوب را دل پر ز خون بخت زلیخا سرنگون
یوسف به آغوش اندرون با تیره بختی چاه را
از عکس ساقی تاب می وآنگه من و دوری ز وی
در آب بیند تا به کی دیوانه روی ماه را
فیاض اگر افتاده ام خوارم مبین آزاده ام
بر بام گردون می زند تجرید من خرگاه را

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
سایه زلفت به سر شمشاد سازد شانه را
سبز در آتش کند اقبال خالت دانه را
مستیم چون بوی گل پنهان نمی ماند به کس
من که بر سر همچو شاخ گل زدم پیمانه را
حال ما از ما چه می پرسی که پامال توییم
سیل داند سرگذشتی هست اگر ویرانه را
وضع دنیا گرنه با انجام باشد غم مدار
خاصه از بهر خرابی ساختند این خانه را
چارة غم در محبت تن به غم دردانست
سوختن آبی بر آتش می زند پروانه را
تا به راه افتادم از بیراه شوقم مانده شد
جاده کی زنجیر بر پا می نهد دیوانه را
عیش دنیا عاقلان را سخت غافل کرده است
از برای خواب پیدا کرده اند افسانه را
گم نخواهد گشت در خاک این گرامی تخم پاک
سبز خواهد کرد دهقان عاقبت این دانه را
در میان کفر و دین بیگانگی فیاض چیست
صلح باید داد با هم کعبه و بتخانه را

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر نهان سازم غم عشقت چه سازم ناله را
تب اگر پوشیده ماند چون کنم تب خاله را
دست افشاندی ز گلشن ریختی اوراق گل
روی گرداندی ز صحرا داغ کردی لاله را
یک گل از زخم خدنگت تازه بر من نشکفد
من به ناخن تازه دارم داغ چندین ساله را
وقت آیین بندی بازار مژگان منست
گریه بر دوش آورد از لخت دل پرگاله را
شب که شیون پیچ و تابم در نفس افکنده بود
از خراش سینه کردم شانه زلف ناله را
من هلاک گوشة چشمی که پنهان دیدنش
گلة آهو به دنبال افکند دنباله را
گرد آن عارض ببین فیاض دور چتر خط
گر ندیدستی به دور خرمن مه هاله را

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای کرده سرمه از ناز چشم غزاله ها را
عکست برشته در حسن رخسار لاله ها را
مهر بتان نوشته در سینه های عشاق
وز داغ عشق کرده مهر این قباله ها را
از درد کرده درمان دل های دردمندان
وز ضعف داده قوت پرواز ناله ها را
هنگامه ساز عشقست هر جا که مجلس آراست
کرد از نگاه ساقی پر می پیاله ها را
تا از کتاب عشقت کردم سواد روشن
هم در خوی خجالت شستم رساله ها را
در مغز سنبلستان پیچیده دود سودا
یارب که شانه کرده مشکین کلاله ها را
تا چهره های سبزان خوی کرده دید از شرم
نیلوفر فلک ریخت بر خاک ژاله ها را
حسن از که نشیه دارد یارب که دست پیچد
یک طفل هفت ساله هفتاد ساله ها را
با بوی دوست فیاض امشب به باغ و صحرا
از رشک داغ کردم گل ها و لاله ها را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بیا ساقی و آتش در زن این زهد ریایی را
چو زاهد تا به کی سازم بت خود پارسایی را
به کاه عشق کوهی برنیاید زور بازو بین
که چون با ناتوانی می کند خیبر گشایی را
سبک پروازتر در اوج همت هر که فارغ تر
به جای بال و پر دارند مردان بی نوایی را
به لاف دانش از کشف حقایق عقل می نازد
گلی بر سر به است از صد گلستان روستایی را
به استغنا ز مردم دست مزد عشوه می خواهد
به نام پادشاهی می کند زاهد گدایی را
نجات عشق در سرگشتگی باشد نمی داند
درین دریا به جز باد مخالف ناخدایی را
به تن بی جاست نام آدمیت کار جان دارد
زنی آوازه و باشد نفس در رنج نایی را
ترا گر شیوه غیر از بندگی باشد خدا داند
که بر ذات تو تهمت می توان کردن خدایی را
نزاکت چون شکر فیاض جوشد از نی کلکم
رسانیدم به جای نازکی نازک ادایی را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
جدا از دوستان در مرگ می بینم رهایی را
براندازد خدا بنیاد ایام جدایی را
درین کشور رواج س ست عهدی از تو پیدا شد
به نام خویش کردی سکه نقد بیوفایی را
دم سرد غرض گویان ز صرصر باج می گیرد
خدا روشن نگهدارد چراغ آشنایی را
تو خود پامال کردی لیک ترسم تا ابد ماند
ز خونم تهمتی در گردن آن دست حنایی را
به آسانی نیاید شاهد عصمت در آغوشم
دو عالم داده ام کابین عروس پارسایی را
بلا باشد بلا شهرت گرت در دیده جا سازند
از آن بر توتیایی برگزیدم خاک پایی را
بدین زودی عجب گر وصل او گردد نصیب من
که من از راه دوری دیده ام این آشنایی را
نمی سازی به من تنها نیاید خود وفا از تو
نگهدار از برای دیگران هم بی وفایی را
خدا روزی کند فیاض چندی صحبت صایب
که بستانیم از هم داد ایام جدایی را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عشق چو پرده بر درد حسن کرشمه زای را
پر کند از شکوه شه آینة گدای را
خیز و بیا و جلوه ده قامت جلوه زای را
حسرت استخوان من طعمه دهد همای را
نیست ز مهر من عجب گر به دل تو جا کند
گرم کند شراره ای در دل سنگ جای را
عشق تو شعله می خورد پردة ناله می درد
بر دم تیغ می برد شوق برهنه پای را
هیچ کسی کند به من آنکه بود همه کسم
دشمن خانه می کند عشق تو آشنای را
پیش رخ تو برگ گل لاف زند ز نازکی
رنگ حیا دهد خدا چهرة بی خدای را
عشق چه خواهد از هنر پنجة سعی بی اثر
عقده شود کلید در عقل گره گشای را
روی نکو نمی شود مبتذل از نگاه کس
دیدن جنس قیمتی کم نکند بهای را
سیر ندیده می رود روی تو فیاض کنون
بهر نگاه واپسین رخ بنما خدای را

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
مصورگونه از رویت دهد حسن مثالی را
مهندس نسخه زابرویت برد شکل هلالی را
اگر پای نگاهت در میان نبود که خواهد کرد
به حسن لم یزل پیوند عشق لایزالی را
من از نازی که با مه داشت ابروی تو می گفتم
که بر طاق بلندی می نهد صاحب کمالی را
رمد مضمون بکری بود در دیوان هجرانش
نوشتم بر بیاض چشم خود این بیت عالی را
من و خمیازه پردازی به آغوشی که شب یادش
کند در پهلوی من خار گل های نهالی را
چسان فکر برون رفتن کند عاشق ز بزم او
که بر پا دام بیند حلقه های نقش قالی را
به یاد طالب آمل چو چشمی تر کنم فیاض
به یاران رسم گردانم هوای برشکالی را را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کردند پردة رخ دلدار شیشه را
افتاده است کار و عجب کار شیشه را
ساقی به ناز خویش که مگذار شیشه را
همچون دل شکسته به دست آر شیشه را
دیگر نماند منت پروای ساقیم
پر کرده ام ز بوی می این بار شیشه را
این تلخ باده به که به یکبار درکشیم
خود را گران کنیم و سبکبار شیشه را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از گریه خلاصی نبود چشم ترم را
کردند بحل بر مژه خون جگرم را
شمشیر تو از جیب برآورد سرم را
دام تو به پرواز درآورد پرم را
پرواز هوایش نه باندازة بالست
بیچارگی از بهر همین کند پرم را
ادراک کمالات تو بر طاق بلندست
کوته نفکندند کمند نظرم را
گر زانکه لباس ورعم چاک گنه داشت
بر پرتو خورشید گشودند درم را
با داغ تو بر گبر و مسلمان شرفم هست
این سکه در ایام روا کرد زرم را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
این قدر آب هوس بستن به جوی دل چرا
می کنی ای دانه استعداد را باطل چرا
دل ازین منزل به جای زاد بردار و برو
کار آسانست بر خود می کنی مشکل چرا
چون دلم خون کرد منع گریه از یاری نبود
سر بریدن جای خود بستن رگ بسمل چرا
میل ابروی تو با شمشیر بازی می کند
تهمت خون کس نهد بر دامن قاتل چرا
جنگ با او کن که ننگ از وی نیابی در گریز
با من دیوانه می کاوی تو ای عاقل چرا
ترک من کردی چه گویم یار دشمن هم شدی
قدر خود را هم نمی دانی تو ای جاهل چرا
صدق اگر داری ز کذب مردمان آسوده باش
گر نمی رنجی ز حق رنجیدن از باطل چرا
پاکی دامن کجا و تهمت آلودگی
آفتاب اندودن ای دشمن به مشت گل چرا
دامن دریا نگردد تهمت آلود غبار
می دهی بر باد گرد دامن ساحل چرا
قطره گر در خود نگنجد جای استبعاد نیست
این قدر کم ظرفی از یاران دریادل چرا
عاقلان را هوش اگر در سر نباشد دور نیست
این قدر بیهوشی از رندان لایعقل چرا
اندر آن وادی که مجنونست این آوازه نیست
می فزایی ای جرس بار دل محمل چرا
کعبه می خواهی درین وادی بیابان مرگ شو
تا توان فیاض در ره مرد در منزل چرا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
رویش که هست رنگ ز رخسار مه ربا
ما را ازوست چهرة رنگین چو کهربا
تا چند دردسر کشم از افسر خرد
ای بوی گل کجاست جنون کله ربا
ما اهل مصر صرفه به کنعان نمی دهیم
با ماست زور جذبة یوسف ز چه ربا
در چنبر خمش دل ما را چه اعتبار
چوگان زلف او که بود گوی مه ربا
فیاض اوج عزت جاویدت آرزوست
هان گوهر مراد خود از خاک ره ربا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من و کویی که کس را نیست جز عشرت به یاد آنجا
توان در خاکبازی یافت اکسیر مراد آنجا
گشاد فیض خواهی چشم عبرت در چمن بگشا
که خط سبزه بلبل را کند صاحب سواد آنجا
ز بزم عقل افکندم به کوی عشق رخت آخر
هر آن خرمن که اینجا داشتم دادم به باد آنجا
کسی از سیر گلزاری چه طرف آرزو بندد
که گل هر چند می چینی شود حسرت ز یاد آنجا
رقیب دیو سیرت را نگهبان کرده بر گنجی
که نتوان کرد یک دم بر ملک هم اعتماد آنجا
مرا بیگانه در بیرون نمود آن حسن در پرده
ندیدم چون درون رفتم به غیر از اتحاد آنجا
چه می پرسی سراغ بزم عشرت از من ای فیاض
گذشت آن هم اگر گاهی گذاری می فتاد آنجا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
رواج بیدلان از مهر دلداران شود پیدا
که قدر و قیمت یاران هم از یاران شود پیدا
من و کنج فراق ای گریة حسرت کجایی تو
که در روز چنین قدر هواداران شود پیدا
اگر از گریة بسیار من درهم شود شاید
که گاهی آفتی از کثرت باران شود پیدا
از آن ترسیم که زاهد هرگز از مستی نیاساید
اگر احوال بیهوشان به هشیاران شود پیدا
ندیدی فتنه آسیب گرانباری چه می دانی
چو کشتی بشکند حال سبکاران شود پیدا
ز خاک سبحه سازد پیر ما پیمانه و ترسم
که ناگه رخنه ای در کار می خواران شود پیدا
بلای جان فیاض است هر جا دلربایی هست
که دایم فتنه بهر سینه افگاران شود پیدا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
جنون تکلیف کوه و دشت و صحرا می کند ما را
اگر تن دردهیم آخر که پیدا می کند ما را
محبت شمع فانوس است کی پوشیده می ماند
غم او عاقبت در پرده رسوا می کند ما را
قمار عشق نقد صرفه را در باختن دارد
تمنای زیان سرگرم سودا می کند ما را
پس از کشتن نگاه گوشة چشمش به جان دادن
برای کشتن دیگر مهیا می کند ما را
ز سیل اشک ما تر می شود ابرو نمی داند
که رفته رفته غم همچشم دریا می کند ما را
ز حرمان میل دل افزون شود زان در وصال او
خلاف وعده سرگرم تمنا می کند ما را
بیایید ای هواداران یک امشب شاد بنشینیم
که فردا می رود فیاض و تنها می کند ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نه سامان سفر باشد نه سودای حضر ما را
تو ای باد صبا هر جا که می خواهی ببر ما را
درین کشور کسی ما را به چیزی برنمی گیرد
به یک مشت غباری از در جانان بخر ما را
چجو شمشیریم و بر اندام ما جوهر سپر باشد
به جنگ ما میا دشمن چو بینی بی سپر ما را
تو زاغی زاغ قدر ما نمی دانی ولی طوطی
اگر دیدی نمی دادی به صد تنگ شکر ما را
صبا از کوی او فیاض پنداری خبر دارد
که تا در جلوه آمد کرد از خود بی خبر ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تا حلقه نبد زلف بت مهوش ما را
زنجیر چه می کرد دل سرکش ما را
بی جوهر تیغ تو دل از پا ننشیند
آب تو نشاند مگر این آتش ما را
ماییم و همین فکر سر زلف و دگر هیچ
عشق که تهی کرد چنین ترکش ما را
گامی دو توان تاخت به دنبال شکاری
گر پی نکند تیغ اجل ابرش ما را
فیاض بیا خوب رسیدی که خوشت باد
دیدار تو بایست دماغ خوش ما را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
الهی آب و رنگ شعله ده مشت گل ما را
نمکزار تبسم کن لب زخم دل ما را
مباد آسیب تدبیر گشایش ره درو یابد
به چین جبهة خوبان گره کن مشکل ما را
مکرر شد به یک عادت تپیدن بیم آرامست
نوید اضطراب تازه ای ده بسمل ما را
دل دانش فریب ما هنوز از عقل می لافد
ازین یک پرده هم دیوانه تر کن عاقل ما را
گیاه ماتم از سرچشمه ای امیدها دیدست
به برق ناامیدی ها سوزان حاصل ما را
به خون خود رقم در محضر شمشیر او کردیم
که کس روز جزا دامن نگیرد قاتل ما را
شفاعت خواه ما فیاض اگر مهر بتان باشد
تواند در نظر حق وانمودن باطل ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تو ای بلبل گهی از نالة خود شاد کن ما را
اگر از ناله وامانی دمی فریاد کن ما را
فراغت هر سر مو را به بند صد هوس دارد
کجایی ای گرفتاری بیا آزاد کن ما را
به یاد ما نمی گوییم خاطر رنجه کن دایم
فراموشت اگر کردیم گاهی یاد کن ما را
دل از کی مجاز افسرده شد بزم حقیقت کو
بس است ای عشق شاگردی کنون استاد کن ما را
سبکروحی سر معراج دارد ناتوانی هم
به بال تست پرواز ای نفس امداد کن ما را
به حرمان دل نهادن شوخی حسن طلب دارد
خرابی ها بس است ای آرزو آباد کن ما را
سر آسوده ای دارم من و فیاض من یارب
نصیب زلف فتراک غم صیاد کن ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مستی مدام جام هوس می دهد مرا
گر دم زنم به دست عسس می دهد مرا
صیاد را چو نالة زارم اثر کند
از قید دام سر به قفس می دهد مرا
شان و شکوه عهد سلیمانیم گذشت
موری کنون به باد نفس می دهد مرا
ناز زمانه بهر غمی تا به کی کشم
این جام آرزو همه کس می دهد مرا
سیمرغ پر شکستة اوج قناعتم
گردون فریب بال مگس می دهد مرا
من آن نیم که گرد پی کاروان خورم
گاهی فریب ناله جرس می دهد مرا
فیاض اگر عنان نکشم طبع شوخ من
چون شعله سر به خار و به خس می دهد مرا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چو کرد خاک ره یار روزگار مرا
به چشم عالمیان داد اعتبار مرا
دماغ بوی گل و برگ گلستانم نیست
مگر به باغ برد نالة هزار مرا
به کف نه جام میی در نظر نه روی مهی
گلی شکفته نگردید ازین بهار مرا
ز طرز دیدن پنهانت این چنین پیداست
که راز دل زتو خواهد شد آشکار مرا
مرا ز گردش چشم تو حال می گردد
به گردش مه و مهر فلک چه کار مرا
ز نارسایی اقبالم ای فلک خوش باش
به دامنی نرسم گر کنی غبار مرا
چنین که زار و ضعیفم ز هجر او فیاض
مگر صبا برساند به کوی یار مرا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بی تپش آرام کی باشد دل زار مرا
ذوق جستن زنده دارد نبض بیمار مرا
من کجا و این قدر تاب تزلزل های عشق
عطسة گل می کند اشفته دستار مرا
شکوة نازکدلان از برگ گل نازک ترست
می توان در یک نفس طی کرد طومار مرا
کرده ام کوته به خود راه دراز آرزو
یک گره درهم نوردد رشتة کار مرا
نغمه روحانیست زاهد پنبه ای در گوش نه
بو که بتوانی شنیدن نالة زار مرا
گلبنم را ناامیدی از بهار فیض نیست
یک گلستان گل در آغوش است هر خار مرا
در فروغ آفتاب عشق منزل کرده ام
نیست دست سایه دامن گیر دیوار مرا
خون دل بی خواست می جوشد ز شریان نفس
نیش مضرابی نمی باید رگ تار مرا
تا زبان عشق دارم در دهان فیاض وار
سرخط کردار می سازند گفتار مرا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از ناتوانی می کشد دوش نفس بار مرا
هر شب نسیمی می برد آشفته دستار مرا
صیتم پس از من می کشد صوتی به گوش آسمان
جز در گسستن ناله ای قسمت نشد تار مرا
یارست با من سرگردان یاران همه نامهربان
کو مرگ تا هم در زمان آسان کند کار مرا
کو دل که غمخواری کند کو گریه تا زاری کند
کو ناله کز یاری کند از من خبر یار مرا
من مرد عشرت نیستم درخورد صحبت نیستم
جز باب حسرت نیستم ها مژده دلدار مرا
حسرت کشیده در برم محنت گرفته بر سرم
عشقت رواج طرفه ای دادست بازار مرا
بختم چه دلسوزی کند ماتم چه نوروزی کند
خواهم خدا روزی کند صبحی شب تار مرا
هرگز نگشتم بهره ور نه از کلاه و نه کمر
ژولیده مویی تا ز سر افکنده دستار مرا
آخر ز آه سرد من بر باد دادی گرد من
خواهم به روز درد من بنشانی اغیار مرا
گر دل ز زلف آن نکو بی بهره شد از آرزو
فیض بهار خط او گل می کند خار مرا
فیاض تا کی این چنین حسرت برم بر آن و این
کو مرگ کز دوش زمین بردارد این بار مرا

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
دل می کشد به لالة راغ دگر مرا
دیوانه می کند گل باغ دگر مرا
بی داغ عشق شمع خرد را فروغ نیست
در دست بهترست چراغ دگر مرا
خاطر ز نکته های حکیمانه ام گرفت
دل می کشد به لابه و لاغ دگر مرا
فارغ شدم ز عقل و همان می دهد هنوز
دیوانگی نوید فراغ دگر مرا
ساغر ز خون لبالب و لبریز ناله دل
امشب شکفته است دماغ دگر مرا
ممنون جام بادة لبریز نیستم
این نشیه می رسد ز ایاغ دگر مرا
فیاض عقل گمشده در جستجوی من
ترسم که پی برد به سراغ دگر مرا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
باز دارد عشق در آغوش بیهوشی مرا
غم مهیا می کند اسباب مدهوشی مرا
با زبان بی زبانی می کنم تقریر شوق
کرده ذوق گفتگو سرگرم خاموشی مرا
مدتی شد تا ز معراج قبول افکنده است
طرة او در سیه چاه فراموشی مرا
خلعت سر تا به پایی دوختم از داغ عشق
چشم مستش کرد تکلیف سیه پوشی مرا
دیده ام تا حلقه های زلف چین بر چین او
می شود فیاض ذوق حلقه در گوشی مرا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دل به زلفش می کشد آشفته سامانی مرا
می ند تکلیف هندستان پریشانی مرا
رتبة لیلی چو دادش حسن دانستم که عشق
همچو مجنون می کند آخر بیابانی مرا
شسته ام تا دفتر تعلیم را آسوده ام
هست دانش آفتاب و سایه نادانی مرا
کثرت و خلوت ندانم بس که مدهوش توام
از وجود غیر فارغ کرده عریانی مرا
در لباس ابر بهتر می توان دید آفتاب
در نظر پوشیده تر کر دست عریانی مرا
دشمنی با اهل اسلامم نه کافر دوستی است
ننگ می آید عزیزان زین مسلمانی مرا
نه ز طاعت بر توانم خورد نه از معصیت
هر چه کشتم بار می آرد پشیمانی مرا
ما اسیران غم از یک جیب سر بر کرده ایم
کرد طوق فاخته آخر گریبانی مرا
آرزوی وصل پیش و بیم هجران در قفا
از دو جانب می کند عشقت نگهبانی مرا
دهر اگر باشد زلیخا من چو یوسف نیستم
پس چرا بی جرم عصمت کرده زندانی مرا
خودنمایی ها حجاب چهرة مقصود بود
صد در دانش گشاد اظهار نادانی مرا
خدمت مخدوم اصفاهانی ای فیاض کاش
در هوای خود کند چندی صفاهانی مرا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ها مژده که جانانه خرامید به صحرا
با شیشه و پیمانه خرامید به صحرا
از خواب دگر وا نشود چشم غزالان
کان لعل پر افسانه خرامید به صحرا
در دشت که زد آتش رخساره که دیگر
هر شمع چو پروانه خرامید به صحرا
محمل شده میخانه ز عکس لب لیلی
ناقه ست که مستانه خرامید به صحرا
هر برگ درین دشت ترا آینه دارست
گویی که پریخانه خرامید به صحرا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چهرة صاف بلا زلف سیه فام بلا
کی کند عیش کسی صبح بلا شام بلا
گهی آشفتة خطم گهی آزردة خال
به چه دل شاد کنم دانه بلا دام بلا
خواهدم کشت نهان عشوة شوخی که منش
گر نگویم که ستم ور ببرم نام بلا
نگهش عربده و غمزه فسون عشوه فریب
جلوه آشوب و روش آفت و اندام بلا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چو دادند اختیار کل قضا را
غم دوران حوالت کرد ما را
کواکب را به گردون کرد تقدیر
به خاکستر نشاند این دانه ها را
ز دست آسمان چندین چه نالی
که گرداننده ای هست آسیا را
چه اقبالست یارب در کمینم
که تأثیری نمی بینم دعا را
ترا گر درد دیدارست فیاض
به جز حسرت که دارد این دوا را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ز روح باده صد ره گرچه خالی شد تن مینا
ولی دست هوس کوته نشد از گردن مینا
چرا دود از دماغ می پرستان برنمی آرد
که برق باده آتش می زند در خرمن مینا
نوای بی غلط زن امشب ای مطرب که مستان را
چراغ باده پنهانست زیر دامن مینا
ندارد بلبلان گر پای نسبت در میان آید
قبای غنچه اندام تن پیراهن مینا
بهار می پرستان شد نسیم لطف ساقی کو
گل صد نشیه را در غنچه دارد گلشن مینا
از آن می از گلوی شیشه بالاتر نمی آید
که ماند جای خون تو به اندر گردن مینا
به بزم باده فیاض این ادا جا کرده در طبعم
که ساغر گوش می گردد به وقت گفتن مینا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به گلستان چو روی گل شود از روی تو آب
برفروزی چو رخ آتش شود از خوی تو آب
تو به این مایه حیا باز مکن جیب مباد
که ز نامحرمی باد شود بوی تو آب
بر لب جو مخرام ای بت رعنا ترسم
که بدزدد روش از قامت دلجوی تو آب
در کفت آینه نبود که پی شیشة دل
سنگ برداشتی و شد به کف از خوی تو آب
بس که در کشتن فیاض شدی گرم شتاب
شده شمشیر ز بیم تو به پهلوی تو آب

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بنشین که بی رخ تو ندارم قرار و تاب
عمر عزیز من چه به رفتن کنی شتاب
صد نکته هست در تو که در آفتاب نیست
حسن تو احتیاج ندارد به آب و تاب
معشوق اگر نجیب بود حسن شرط نیست
رنگ شکسته کم نکند قدر آفتاب
از بس خجل شود ز نسیم تو دور نیست
گر در دماغ غنچه شود بوی گل گلاب
ترسم ز چشم فتنه گزندی به او رسد
طفل نگاه خیره و روی تو بی نقاب
ترسم که رنگ بر رخ تو شرم بشکند
زلفت فکنده است کتانی به ماهتاب
فیاض بر رخش نظری چون کنم ز دور
صد غوطه می خورد نگهم در خوی حجاب

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -