cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
می کشد آن حبیب فرزانه
چشم را سرمه زلف را شانه
می رود در فضای ملک وجود
اینما کان  و حیث ما کانه 
مست و طناز و سرفراز و ملیح
هر کرا دید داد پیمانه
گر نه از جام اوست مستی جان
چیست این نعرهای مستانه
زاهدان را صوامع و تسبیح
عاشقان را شراب و می خانه
بهوای تو دایم این دل مست
گاه شمعست و گاه پروانه
قوت هرکس بقدر همت اوست
طفل را شیر و مرغ را دانه
سخن از دوست گو ز غیر مگوی
بگذر از قصهای افسانه
گر نقاب از جمال بردارد
قاسمی جان دهد بشکرانه

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
آیینه تیره شد ز چه تیره است آینه
چون رو به روی دوست ندارد هرآینه
مرآت دل به مصقله ذکر پاک کن
تا روی دوست را بنماید معاینه
جف القلم بما هو کاین تمام شد
تفصیل یافت صورت اجمال کاینه
دوشینه شب که اول شب بود و عید بود
آن غازی من آمد یاریم سراینه
کردم سلام گرم و زدم بوسه بر رکاب
هیچ التفات قلمادی اول شه گداینه
هرکس ز کوه کون صدایی شنیده اند
آواز یار غار شنیدم صداینه
خوشدل شدم ز مغلطه آن مراد دل
جانم نجات یافت ز هجران باینه
می خواستم به کوی تو آیم به پای بوس
ره نیک دور بود و مرا زور پای نه
گفتم که قاسمی به جمال تو یافت راه
در خنده رفت یار گرامی کههای نه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا گرد ماه  سنبل مشکین نهاده ای
بس داغ ها که بر دل مسکین نهاده ای
بر عارض تو زلف سمن سا چه حکمت است
یعنی به جنب فاتحه آمین نهاده ای
از بهر غارت دل و دین شکستگان
بر سیم تر کلاله زرین نهاده ای
کحلی ست نوربخش خیال جمال تو
در پرده های چشم خدا بین نهاده ای
جان ها حیات یافت ز حسن کلام تو
در زیر لب چه شیوه شیرین نهاده ای
آن جان نازنین تو بر روی دل فروز
طغرای مشک بر گل و نسرین نهاده ای
فریاد جان قاسمی از آسمان گذشت
زین جورها که پیشه و آیین نهاده ای

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
همه لذت همه شهوت همگی رد شده ای
پیش ازین نیک بدی خواجه ولی بد شده ای
چه فتادت که درین چاه بلا افتادی
آدمی زاده ای اما بصفت دد شده ای
پیش ازین ساده و صافی بدی اکنون شیخی
که بدین رقعه خیالات مشعبد شده ای
غالبا گر صفت عشق ترا همراهست
همه بر زر زده ای جمله مزرد شده ای
پیش ازین شربت شیرین مهنا بودی
این زمان تیغ جگر سوز مهند شده ای
هیچ شک نیست که ناگه بوصالش برسی
چون تو از هر دو جهان پاک و مجرد شده ای
قاسمی عشق طلب از حق و سرمستان باش
چونکه در قاعده عشق مسرمد شده ای

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
این شناسی که از آن شهر و دیار آمده ای
لیک هرگز نشناسی بچه کار آمده ای
تو از آن منصب بیچون بمقام چه و چون
شاهبازی مگر از بهر شکار آمده ای
جوهر جان ترا نقد عیاری کم بود
بدرم خانه جان بهر عیار آمده ای
هله ای غنچه پیکان صفت خضر لباس
جانب گل شو و گل کز ره خار آمده ای
همچو مردان بدمی هر دو جهان را در باز
چون درین دیر فنا بهر قمار آمده ای
سر و کار دو جهان در گرو کار تو شد
الله الله که چه خوش بر سر کار آمده ای
آخر ای جان گرامی بچه نامت خوانم
صدر اعیانی و در صفه ما آمده ای
تو بمعنی دو جهانی و جهانی دیگر
در ره صورت اگر زار و نزار آمده ای
آن تمنای جهان عاشق توقیع تو شد
قاسمی نیک بتمکین و وقار آمده ای

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خطاب لن ترانی  چیست یعنی
که مولی را نبیند غیر مولی
حقیقت گر تنزل کرد در عشق
بصورت ملتبس شد حرف معنی
بصورت گر ز معنی باز مانی
بتره داده باشی من و سلوی
علی الله  از حجاب ملک صورت
تبرا از سجود لات و عزی
اسیر درد تو شیرین و خسرو
غلام عشق تو مجنون و لیلی
سراسر غرق دریای حیاتست
ز انوار تجلی جان موسی
بجان قاسمی کز نور قاسم
ندارد هیچ حاصل چشم اعمی

وزن: مُسْتَفْعِلَتُنْ مُسْتَفْعِلَتُنْ
نشانه‌های عروضی: - - U U - | - - U U -
هدی للمتقین  گفتند یعنی
بصورت وا ممان از صرف معنی
بگو تقوی چه باشد راه پاکان
هدایت رفتن از مولی بمولی
حیات از حق بود هرجا که باشد
ولیکن مظهری باید چو عیسی
قمر شق گردد از انگشت احمد
عصا ثعبان شود در دست موسی
چو مظهر بی ظهوری نیست می بین
میان جام جان نور تجلی
حقیقت عاشق و معشوق و عشقست
منه دل بر مجازات طفیلی
بیادش قاسمی رطب اللسانست
که مجنون دوست دارد ذکر لیلی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
هر لحظه مرا میرسد انوار تجلی
با نور تجلی چه زند معجز عیسی
یاران طریقت همه دلشاد بمانید
کز طور برآمد دولت موسی
گر دیده جانت بگشایند ببینی
صد موسی حیرت زده بر طور تجلی
گر زانکه رسد بوی حقیقت بمشامت
حقا که بیک جو نخری ملکت کسری
از جام محبت همه مستان خرابند
ما از دل و از جان شده دردی کش لیلی
دلها همه آشفته و شوریده و شیدا
بر جان چو رسد بوی تو از عالم معنی
ای جان و جهان وصف تو پاکست و معلی
از قاسم بی دل مطلب توبه و تقوی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به جان تو که خمارم به غایت ای چلبی
بریز باده حمرا به شیشه حلبی
چو مست جام اناالحق  شوم چنانکه مپرس
هم از تو در تو گریزم ز شرم بی ادبی
همیشه حسن سبب را بجان خریدارم
بدان سبب که تو ای جان مسبب سببی
اگر بعشق شوی آشنا عیان بینی
هزار شیوه شیرین هزار بوالعجبی
مگو حبیب عجم را که غافل از عربیست
زبان او عجم آمد روان او عربی
هزار درد درون داشتم چو رو بنمود
فزال لی تعبی  و و زاد لی طربی 
نسب حقیقت عشقست اگر خبر داری
مگو بمجلس مستان فسانه نسبی
چو آفتاب برقصیم و مست و خوش حالیم
برو تو ناصح ازین جا که عقده ذنبی
نیاز قاسم بیچاره از کرم بپذیر
حبیبی انت رجایی و انت منقلبی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دل ز من برداشت یار مهربان واحسرتی
دشمنی کردند با من دوستان واحسرتی
عهد من بشکست جانم سوخت مهر از من برید
با من این کرد او بقول دشمنان واحسرتی
آستین بر من فشاند آن دلبر پیمان شکن
رخت ما را مینهد بر آستان واحسرتی
درد آن دارم که چون دلبر کند از ما کنار
با که خواهد کرد دست اندر میان واحسرتی
راست میگویم چو با من شیوه کج می رود
راستش ناید بحق راستان واحسرتی
دشمنی کردند با من دوستان از بخت بد
این حکایت در جهان شد داستان واحسرتی
قاسمی را آه سرد از دل برآمد کان نگار
میل دل دارد بمهر دیگران واحسرتی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
با یاد خدا باش به هر جای که هستی
بی یار نگویم به تو هشیار که مستی
در صومعه رفتی به صفا وقت تو خوش باد
زنهار که در صومعه خود را نپرستی
آخر چه فتادت که درین راه خطرناک
جامی نچشیدی و دو صد جام شکستی
ای دوست بگو راست که احوال تو چونست
در مکتب شادی ز چه رو در عبسستی
باری چه رسیدت که درین غایت مقصود
عشاق رسیدند و تو در بار نشستی
مرغان همه بر ذروه کهسار رسیدند
احوال تو چون شد که میان قفسستی
ای محتسب آخر دل ما بیش میازار
تو محتسب راه نه میر عسستی
در بادیه هجر بماندم شب تاریک
فریاد رس ای دوست که فریاد رسستی
قاسم همه در حال تو حیران شده تا کی
در نعره و آشوب به سان جرسستی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چو با تست مقصود هرجا که هستی
گرش باز دانی ز هجران برستی
درین جست و جو دور رفتی وگر نی
چو خود را بدانی ازین جو بجستی
ز تحصیل عرفان محصل همین شد
که حاصل تویی زین بلندی و پستی
ازان منتظم شد بتو نظم عالم
که شد بیت لطفی ز دیوان هستی
زهیساقی جان که از لطف و احسان
ز بد مستی ما سر خم نبستی
ز جام خدا باده ناب بستان
که این می پرستی به از خود پرستی
بده یک دو جام دگر قاسمی را
که وقت خمارست و پایان مستی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
چه ذوق نیستی یابی که هستی
ببالا کی توانی شد که پستی
بدان صوفی صاف این مسیلت را
ز ما دوری اگر از خود نرستی
بسی با عاقلان همراه بودی
ولی با عاشقان کمتر نشستی
اگر مردی از این عهد برون آی
که اندر عهده روز الستی
همه یاران بمنزلگه رسیدند
تو غافل مانده ای در بت پرستی
چه بودت چیست آخر راست برگوی
چو دیگ عاشقان در غلغلستی
بیاقاسم دل از اغیار بردار
توجه کن بحق هرجا که هستی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
السلام علیک یا سندی
انتموا سیدی و مستندی 
در تو دل عاشقست و حیرانست
قد تحیرت فیک خذ بیدی 
از ازل در تو مست و حیرانند
جمله جانها که شاهد ابدی
گرچه دل خرده دان و زیرک بود
گنگ شد پیش صدمت صمدی
همه ذرات شاهدند که تو
شاهد جان و واهب خردی
هله ای منکر طریقت عشق
عاشقان زبده اند و تو زبدی
منکر راه شیر مردانی
سگ به از تو اگر درین عددی
گفت حق صد عن سبیل الله 
تو ازان زمره ای ازان صددی
قاسمی در فنای محض رسید
از تجلی حضرت احدی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای دل عشاق را بروی تو شادی
غایت مقصود و منتهای مرادی
در دلم آتش نهاده ای چه توان گفت
هرچه نهادی بجای خویش نهادی
آتش عشق تو بود بادی دولت
باد روانم فدای آتش بادی
دولت وصل ارچه بس عظیم بلندست
از تو توان خواستن که شاه جوادی
جمله ذرات مست نور تجلیست
تا تو ز خورشید حسن پرده گشادی
زلف ترا هر که یافت ضال و مضل شد
روی ترا هر که دید مهدی و هادی
قاسم ازین می بخود میا که دریغست
جانب محنت شدن ز معدن شادی

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
دلم از غصه هجران تو دارد دردی
خسته ای سوخته ای عاشق غم پروردی
آن چنانم ز فراقت که میان خونم
غور این قصه نداند دل هر نامردی
عشق را خسته دلی باید و جان محزون
عشق وارد نشود بر دل هر بی دردی
عاشقم عاشق و پیدا نتوانم گفتن
که بر آن خاطر نازک بنشیند گردی
قسمی دارم ای دوست بجان باور کن
که ببستان جهان چون تو ندیدم وردی
کیست زاهد که درین مجلس ازو باید گفت
هرکه گرمست نگوید سخن از دلسردی
بشنو از قاسم اگر با تو سخن می گوید
سخن پاکدلی عاشق فردیمردی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر گلی از گلشن حسنش ببازار آمدی
هر دکانی را نسیم مشک تاتار آمدی
گر حجابی در میان بنده و حق نیستی
قسمت ارباب ظن کی محض پندار آمدی
از تجلی هدایت گر نبودی پرتوی
جمله اعیان جهان در عقد زنار آمدی
گر نبودی سر جانان تعبیه در تعبیه
لن ترانی  در حقیقت عین دیدار آمدی
پرتو رویش اگر در چین و ما چین سر زدی
کافر صد ساله در تسلیم و اقرار آمدی
گر عنایت را ظهوری بیشتر بودی از آن
زمره اشرار در اطوار ابرار آمدی
کوه سنگین گر ز درد قاسمی واقف شدی
کوه را دل خون شدی با ناله زار آمدی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر نسیم رحمتی از کوی جانان آمدی
قعر بحر لم یزل در موج احسان آمدی
گر نمی جستی بلای جان سرگردان ما
کار دل از سایه زلفش بسامان آمدی
گر نبودی در طریق یار حفظ مرتبت
هم سلیمان مور و هم موری سلیمان آمدی
گرنه آنستی که حق با جمله عالم همرهست
ذره چون در معرض خورشید تابان آمدی
عام گشتی فر شاهی در میان خاص و عام
گر گلی چون روی او در هر گلستان آمدی
گرنه خود احببت ان اعرف  بدی مقصود یار
این ظهورات فراوان عین کتمان آمدی
گر ید بیضا بوجه عام گشتی منجلی
در جهان هر ذره ای موسی عمران آمدی
اسم هادی گر تجلی کردی اندر سومنات
کفر و مشرک همه در سلک ایمان آمدی
گرنه آن بودی که آن خورشید ملک یم یزل
برتر از جانست هم در حیطه جان آمدی
گر تجلی جمالش عام گشتی در جهان
هرکجا سنگی بدی لعل بدخشان آمدی
از حرم گر یک نظر کردی بهر نامحرمی
هر گدایی محرم اسرار سلطان آمدی
گر صبا از چین زلفش حلقه ای برداشتی
پرتو رویش چو شمعی در شبستان آمدی
گر نبودی حب ساری در ذراری لایزال
بلبل آشفته کی بر گل ثنا خوان آمدی
عشق اگر بی پرده ای ظاهر شدی در آب و گل
همچو قاسم ذره ها در رقص عرفان آمدی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
فرودی باشد و ننگ و جودی
که نبود پیش جودت در سجودی
مراگویی چه میگویی چه گویم
ثنای شاهد فرد ودودی
همه ذرات در رقصند ازین حال
نباشد این رواقص بی سرودی
سرود از عالم غیبست هش دار
سرود اعتدالی با شهودی
سرود اولیا اینست ای دوست
نه این جا نغمه چنگی نه عودی
نی و دف هر دو همرازان عشقند
که باشدشان بهم گفت و شنودی
کسی کو منکر عشقست در راه
چه باشد جاحدی کور و کبودی
ز بود خود بفریادیم زنهار
چه خوش بودی که بود ما نبودی
ز قول قاسمی هر روزکی چند
روان می سازم از دیده دو رودی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گر جان بهوای تو گرفتار نبودی
جان و دل ما طالب دیدار نبودی
گر زانکه بحق واقف اسرار شدی خلق
منصور اناالحق  گو بردار نبودی
تکفیر نکردی سخن اعظم شان  را
گر مفتی ما بر سر انکار نبودی
گر جانب عاشق نشدی میل حبیبان
عشاق ترا گرمی بازار نبودی
از نقش دو عالم نبدی حاصل و محصول
گر زانکه دلی واقف اسرار نبودی
گر زانکه پس پرده ندیدی رخ خود را
خود را ز پس پرده خریدار نبودی
گر دور و تسلسل ننمودی رخ و زلفت
عشاق تو سرگشته چو پرگار نبودی
گر عشق نبودی و غم عشق نبودی
یک جان بجهان عارف و هشیار نبودی
قاسم اگر این جان نبدی آینه حق
جان را بر او پایه و مقدار نبودی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جان نوروز و جان صد عیدی
عیدی عاشقان بده عیدی
راحت روح و نور اعیانی
انتموا سیدی و مستندی 
هر کسی رو بمقصدی دارد
ما و صهبا و جام جمشیدی
من بهر جام سر فرو نارم
خاصه بر جام تلخ نومیدی
باده خوردی حلال و نوشت باد
جور بود این که جام دزدیدی
عاشق بی ریای بی تزویر
بهتر از زاهدان تقلیدی
بر سردار عشق اناالحق  گوی
گر ز مستان جام توحیدی
عاقبت بر فغان و گریه ما
رحم کردی اگرچه خندیدی
قاسم از کشتگان غمزه تست
قلب و روحی فداک یا سندی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
ای آفتاب روی ترا ماه مشتری
جانش مباد هرکه کند از تو دل بری
ای جام اگر ز باده نداری تو چاشنی
من بر کفت نگیرم اگر کاسه زری
این راه عشق شیوه انسست و هیبتست
مأمور عشق گردی اگر خود غضنفری
ای پادشاه عالم جان دل نگاه دار
دل کشور تو گشت و تو سلطان کشوری
راهیست بی نهایت و شیران در آن کمین
از سر سخن مگو مگر این ره بسر بری
اندر پناه عشق تو ایمن شدست دل
ای عشق چاره ساز که سد سکندری
عاجز شد از ثنای تو قاسم بصد زبان
کز هرچه برتر آمد ازان نیز برتری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای عشق دل فروز که شاه مظفری
دل را نگاه دار که سلطان کشوری
گر گویمت که مرشد راهی عجب مدار
ما راه می رویم و درین ره تو رهبری
جانرا بکف نهاده و خوش کف زنان و مست
این راه می رویم بوصف قلندری
در راه عشق رسم تکلف ز راه نیست
محکوم عشق گردی اگر خود غضنفری
گر یار گویدت که دل و جان و سر بباز
تسلیم راه باش و مکن فکر سرسری
ما بنده توایم بهر جایگه که هست
وز شان تست قاعده بنده پروری
باری ز روی لطف نظر کن بقاسمی
ای آفتاب روی ترا ماه مشتری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
وصال یار بصد جان بخر اگر نخری
یقین که از غم هجران دوست جان نبری
ببانگ الله اکبر نمی شوی بیدار
که پیش زمره عشاق گنگ و کور و کری
بیا برای افاضت بیا برای کرم
که بسته را تو کلیدی و علم را تو دری
تراست لطف و کرم هم باول و آخر
ز لطف چاره من بر که شاه چاره بری
نظر بروی تو داریم و روز و شب شادیم
بحال ما نظری کن که صاحب نظری
سرم بملک دو عالم ز فخر در گذرد
اگر بگوشه چشمی بسوی مانگری
دلم ببردی و دینم نه مهر ماند و نه کین
به پیش قاسم مسکین حریف جمله بری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مرا از پرتو روی تو هر لمعه است دیداری
مرا از لمعه روی تو هر لمعه است انواری
اگر مقبول درگاهم امیرم خسروم شاهم
وگر نی در میان جان ببینی عقد زناری
میان زاهدان رفتم عجب افسرده دل قومی
میان عاشقان رفتم عجایب گرم بازاری
ببازار جهان رفتم دل و جان را حرج کردم
بحمدالله که پیش آمد مرا ماهی خریداری
یکی با عقل ترسیدن یکی از عشق ورزیدن
نهاده حکمت و قدرت برای هریکی کاری
هم مستند در دینی همه کس غافل از مولی
که اندر شهر و در کوچه نمی بینم هشیاری
مگو از صوفیان رسم و عادت پیش اهل دل
زمرد نیست چون مینا به پیش قاسمی باری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای دوست بگو باری تا عزم کجا داری
سرمست و خرامانی انگیز بلا داری
هردم بدگر صورت ظاهر شوی ای دولت
گه راه صفا گیری گه تیغ جفا داری
گه رای کنی گه رو گه های کنی گه هو
این مسیله را برگو در هوی چه ها داری
ای صاحب بحر و بر وی طالب نیک اختر
بگذار سر و افسر هان گر سر ما داری
هرجا من و ما باشد از جنس فنا باشد
فانی نشود هرگز این عشق و هواداری
ای مایه مستوری ای چهره مهجوری
خوش قابل و مقبولی گر قبله خدا داری
هر لحظه کند القا با ابر دل دریا 
از ما شده ای پیدا هم روی بما داری
بگذار حکایت ها مجنون شو و ناپروا
کار تو شود زیبا گر رو بفنا داری
همراه تو شد جانان هرجا که روی ای جان
گر قصد سمک داری گر رو بسما داری
بگذار تصرفها تا چند تکلفها
بگذار ره سودا گر رو بصفا داری
من قاسم حیرانم بس بی سر و سامانم
در آتش هجرانم آخر تو روا داری

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
روی دل را بسوی جان داری
وین حکایت ز جهان نهان داری
رو مقلد مباش در ره عشق
که عیان در پی عیان داری
هله ای روح از هوا و هوس
که ره شاه با نشان داری
اندرین ره که شیر مردانند
روبهی گر تو فکر جان داری
دل ز مستان راه بر نکنی
اگر از باده سر گران داری
سخن عقل ظاهری مشنو
اگر از عشق ترجمان داری
قاسمی شادمان و خرم باش
یاد ما در میان جان داری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
حکایتی دو سه دارم به شرط دستوری
ز حد گذشت به غایت زمان مهجوری
چو آفتاب جهانتاب ظاهرست حبیب
حجاب مایه جهلست و پایه کوری
بیا به مجلس مستان سجود کن بستان
شراب ناب اناالحق ز جام منصوری
اگر ز جام محبت به جرعه ای برسی
هزار قیصر و خاقان هزار فغفوری
تو را ز لذت مستی و عاشقی چه خبر
که در حقیقت معنی ازین سخن دوری
اگر مقرب شاهی کجاست طلعت شاه
ولی مقرب حق نیستی که مزدوری
ز حق نصیب نداری ولیک خوشحالی
که در میان خلایق به زهد مشهوری
شراب ناب محبت حیات جان بخشد
به وصف راست نیاید حدیث موفوری
ز قاسمی بشنو مست باش یا مستور
که هر دو راست نیایند مست و مستوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ز حد گذشت حکایت ز قصه دوری
به شرح راست نیاید حدیث مهجوری
بیار ساقی ازان باده ای که در جامست
که جان ما به لب آمد ز رنج مخموری
طهارت دو جهان را اگر به دست آری
چو درد عشق نداری هنوز مغروری
به غیر عشق خدا هر که راه می جوید
کمال علت او از کریست یا کوری
بگو به شیخ که بسیار ازین قبول ملاف
که ترک فرصت وقتست طوق مشهوری
اگر تو جرعه ای از جام جم به دست آری
هزار قیصر و خاقان هزار فغفوری
شراب کهنه چو خوردی بگو ز سر قدم
که نیک دور بود شان مست و مستوری
به جان مستان کین یک سخن ز من بستان
غلام شاه عرب شو اگر چه طیفوری
به قاسمی دو سه جام از کرم عطا فرمای
شراب ناب اناالحق ز جام منصوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شب عیدست و ما عاشق چه گویم قصه دوری
به صد دفتر نشاید داد شرح درد مهجوری
تو خدمت می کنی حق را برای جنت الماوی 
برو جان عزیز من نه ای عاشق که مزدوری
ز حق عمدا جدا گشتی به باطل آشنا گشتی
نمی بینم ترا عیبی به جز سودای مغروری
کسی را در جهان نبود وگر باشد نهان نبود
چنین سرمست و هشیاری چنین مستی و مستوری
ز دست توبه و تقوی دل مسکین به جان آمد
بیار ای ساقی باقی بیار آن جام منصوری
خطابش را نمی دانی جمالش را نمی بینی
بدین خوبی و زیبایی عجب دوری عجب کوری
اگر چون قاسمی گردی فنا مقبول جانانی
وگرنه همچو محرومان ز سر این سخن دوری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
من قبله بدل کردم تا کی بود این کوری
جویای لقا گشتم تا چند ز مهجوری
گویند که نتوان دید آن یار گرامی را
آری نتوان دیدن تا غافل و مغروری
ای بحر چنین ساکن دلها ز تو شد ایمن
صد موج بلا خیزد آن لحظه که در شوری
در عشق زبون گردی انباز جنون گردی
گر قیصر و خاقانی گر خسرو و فغفوری
ای عشق عجایب ها در وصف تو می دانم
هم نایی و هم نایی طنبوری و طنبوری
گفتم ز چه مستی تو گفتا ز چه می پرسی
از باده منصوری نی از می انگوری
قاسم همه دولتها در وصلت آن یارست
در ماتم جاویدی گر غافل ازین سوری

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
میسرت نشود عاشقی و مستوری
بوصل راه نیابی بوصف مغروری
اگرچه قبله شهری ازین حدیث ملاف
که این سخن ز تو دورست و تو ازین دوری
بعشق راه نیابی بگنج و مال و منال
اگر بگنج فریدون و جاه فغفوری
چو آفتاب رخ یار در جهان پیداست
ولیک سد عظیمست علت کوری
رسید نعمت و عشرت رسید دولت و جاه
که میخورید عزیزان ولی بدستوری
مرا بقرب جناب تو آشنایی ده
بجان دوست که آشفته ام ز مهجوری
بیار ساقی جانها که قاسمی تشنه است
شراب ناب انا الحق  ز جام منصوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
نه مست جام خدایی نه مرد مستوری
نه مخبری و نه مستخبری عجب کوری
ازین خرابه غفلت برون خرام ای دل
یقین بدان به حقیقت که بیت معموری
غدیر گفت به دریا نه عاشق و مستی
بگو همیشه چرا در فغان و در شوری
تو طالب در مکنون و آن گهر با توست
چو در میان وصالی چراست مهجوری
شراب و شاهد و شمع اندرون خانه توست
ازان چه بهره بری با کری و با کوری
بگو به صوفی رسمی مرقص و نعره مزن
که مست جام هوایی نه جام منصوری
هزار نفخه صورست در جهان هر دم
اگر نه مرده دلی پس چرا درین گوری
طریق رسم رها کن بدان که ممکن نیست
که شاهباز توان شد به بال عصفوری
بیا ساقی از آن می که راحت جانست
به جان رسید روانم ز رنج مخموری
اگر به چشم حقیقت جمال خود بینی
سرت بلند که هم ناظری و منظوری
بگو ز قاسمی این یک سخن به واعظ شهر
که راه حق نتوان شد به وصف مغروری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر زانکه بگویند گدایی و فقیری
بهتر بود از مسند شاهی و امیری
ای دوست بآخر چو همی باید رفتن
این فقر به از مملکت میر و وزیری
شاهی بکجا میرسد ای راحت جانها
کاندر دو جهان در صدد گیر و مگیری
از شاه بپرسند قیامت که چه خواهی
چون قصه عیانست بگوید که فقیری
دنیا همگی غصه و فتنه و ملامت
جهدی بکن ای دوست که در غصه نمیری
گر زانکه نداری بجهان جاهی و مالی
طیره مشو ای دوست که خورشید منیری
گر فضل خدا همره جان تو نباشد
سودی نکند فصل و مقامات حریری
یا رب بدل عاشق بیچاره نظر کن
سلطان نصیری و شهنشاه ظهیری
همواره دل قاسم بیچاره اسیرست
پیری و فقیری و غریبی و اسیری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
اگر ز مصر جهانی و گر ز تبریزی
ز پیر راه بدان قصه شکرریزی
تو پیر خانقهی لیک غافلی از راه
ز من مپرس چه ارزم همان که میورزی
مجردان طریقت روان فدا کردند
تو نام مرگ شنیدی چو بید میلرزی
بعاقبت بدر مرگ بایدت رفتن
اگر تو خسرو چینی و شاه پرویزی
ببنده گفت فقیهی هزار سال بمان
جواب دادم و گفتم هزار سال بزی
تو پیشوای جهانی و این نمیدانی
بزعم خویش تو شیخی و لیک دهلیزی
بیا بصحبت قاسم حدیث دوست شنو
تو قدر گنج چه دانی که حبه ای ارزی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تو همچو عقل شریفی و همچو روح عزیزی
فداک عقلی و روحی  ندانمت که چه چیزی
مرا هوای تو از عقل و جان ربود چه گویم
بجانب تو گریزم بهر طرف که گریزی
تویی مقاصد عالم یقین بدان وفألزم 
تمیز راه عیان شد اگر ز اهل تمیزی
برغم خویش تو مستی برو که دوری ازین در
نه مست جام خدایی ولیک مست قمیزی
بیا بمجلس مستان بروی عشق نظر کن
هزار جان متحیر چه جای عقل غریزی
ز جام شوق و محبت خبر نداری و مستی
نه مست باده شوقی که مست جوز و مویزی
هوای عشق تو دارم بهر طرف که رخ آرم
ولی بگفت نیاید که نیک تندی و تیزی
ز ذره های من آید هوای مهر و محبت
اگر تو خاک مرا صد هزار بار ببیزی
ز خاک کوی تو قاسم بجانبی نگریزد
هزار بار اگر خون من بخاک بریزی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
تا سر الهی ز ملاهی نشناسی
نسناس ندانی بحقیقت ز اناسی
اسرار خرابات هم از پیر مغان پرس
این قصه سماعیست مکن فکر قیاسی
نسیان تو از هر دو جهان غایت انسست
تا عاشق ناسی نشوی عاشق ناسی
صد خرقه بسوزد بدمی عاشق صادق
گوید چه کنم خرقه که العشق لباسی 
در خانقه عشق ترا بار ندادند
از مرده دلی در غم این کهنه پلاسی
گفتی که ببین روی مرا سجده بجا آر
خدمت کنم ای دوست بعینی و براسی
گر کاسه نباشد می صافی زخم آشام
قاسم تو ز می مست خرابی نه ز کاسی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
من عشقم و عشق من چه پرسی
جانم همگی ز تن چه پرسی
از سر تا پای محو یارم
اینست سخن سخن چه پرسی
از پرتو آفتاب حسنش
کارم همه شد حسن چه پرسی
پروای مدیح دوست هم نیست
از دشمن طعنه زن چه پرسی
از غمزه یار فتنه برخاست
زان غمزه پر فتن چه پرسی
ذرات وجود مست عشقند
از باده ذوالمنن چه پرسی
قاسم که فنا شدست از وی
افسانه ما و من چه پرسی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
دلا ز باده و خم خانه که می پرسی
ز چشم و غمزه مستانه که می پرسی
هزار خانه برانداخت عشق عالم سوز
درین خرابه تو از خانه که می پرسی
گذشت نوبت کیخسرو و فریدون شد
درین دیار تو افسانه که می پرسی
تو جان جمله جهانی و شاه موجودات
به جان تو که ز جانانه که می پرسی
هزار بحر پر از موج درناب خوشاب
گدای تست ز دردانه که می پرسی
تراست رتبت سبحانی اعظم الشانی
ز جعد گیسو و از شانه که می پرسی
گذشت قصر جلالت ز سقف عرش مجید
زهی کمال ز کاشانه که می پرسی
تو شمع جانی و جان جهان چو پروانه
درین میانه ز پروانه که می پرسی
به پیش قاسم بی دل که بحر جرعه اوست
ز جام باده و پیمانه که می پرسی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -