cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
مستدعیم از حضرت سلطان قدم
یک جرعه شراب را که سرتابقدم
مستم کند آن چنان که آسوده شوم
از قاعده وجود و از رسم عدم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر کافر و مؤمنمکه بر دین توام
گر نیک و بدم بنده مسکین توام
گر اخلاصم خطبه تمکین توام
ور فاتحه ام طفیل آمین توام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من بنده شیوه های شیرین توام
آشفته طره های مشکین توام
گفتی که بگوتاچه کسی در ره ما
مسکین تومسکین تومسکین توام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هرچند ترا از اهل ایمان دارم
در معنی این مسیله برهان دارم
گر عشق خدانباشدت در دل و جان
من کافرمار ترا مسلمان دارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در دل هوس روی نگاری دارم
در سر ز می عشق خماری دارم
تا زلف و رخ ترا بدیدم شب وروز
آشفته دلی و روزگاری دارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آن کس که ز یار خود بریدست منم
آن کس که ز زهر غم چشیدست منم
آن کس که مراد دل ندیدست منم
وآن کس که ز دل بجان رسیدست منم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از هر طرفی چهره گشاییکه منم
در هر نفسی جلوه گر آییکه منم
با این همه گه گاه غلط می افتم
نادان بله روستاییکه منم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای دلبر دلدار طلب گار توایم
ای منبع انوار طلب گار توایم
ای سالک اطوارطلب گار توایم
ای واقف اسرار طلب گار توایم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بودیم درین عالم فانی رفتیم
زین ملک بملک جاودانی رفتیم
گشتیم ز ملکت تن خود بیزار
از ملکت تن بملک جانی رفتیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا در پی مخزن معانی رفتیم
در بحر محیط لامکانی رفتیم
دیدیم بسی محنت و تاریکی و غم
تا بر سر آب زندگانی رفتیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هر چند که در مرتبه ما میرانیم
انصاف توان داد که ما میرانیم
فی الجمله اگر گدا اگر سلطانیم
مرکب بسر کوی فنا می رانیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هرچند که در مرتبه مامورانیم
بس ظاهر و پیداست که ما میرانیم
یک لحظه گداییم و دمی سلطانیم
در حالت خویشتن عجب می مانیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
هم جام جهان نمای عالم ماییم
هم آینه روشن کن آدم ماییم
گر یک نفسی از دم ما زنده شوی
دانی بیقین که آدم این دم ماییم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر دیده چون سحاب من رحمت کن
بر سیل سرشک ناب من رحمت کن
بر جان و دل خراب من رحمت کن
بر زاری و اضطراب من رحمت کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر گریه و بر زاری من رحمت کن
بر مفلسی و خواری من رحمت کن
بر ناله وبیداری من رحمت کن
بر فقر ونگونساری من رحمت کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تا یار مرا نمود ازصد جارو
بر خاک درش نهاده ام صد جارو
من خانه دل را زده ام صدجارو
تا گشت مرا بیمن دولت جارو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سر رشته اختیار از دست مده
یعنی سر زلف یار از دست مده
مقصود زامر کن فکان هستی تست
بی فایده روزگار از دست مده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از فضل خدا چونکه رسیدم بسرای
ای مطرب ازین رسیدن من بسرای
ای شادی دلنوبت خود از سر گیر
وی غم تو کهن گشته ای آخر بسرای

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر شاه زمانه ای وگر دستوری
گر باز جهان شکاراگر عصفوری
گر مست طریقتی و گر مستوری
تا راه بحق نبرده ای مغروری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای عور شده ز کسوت بیچونی
برحسن و جمال خوشتن مفتونی
فی الجمله اگرچونیاگر بیچونی
در هر صفتی که بینمت موزونی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از لذت عاشقی چومسرور شوی
در لشگر عاشقان چو منصور شوی
از ظلمت خود اگر دمی دور شوی
در نور شوی و عاقبت نور شوی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از آتش عشق تو شدم شیدایی
ای روشنی دیده هر بینایی
هرجا نگرم جمال تو می بینم
ای دوستاز آن سبب شدم هر جایی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای سرو ریاض آشنایی که تویی
وی شمع طراز روشنایی که تویی
خواهی که غلط نیفتدت رندی کن
وامانده کوی پارسایی که تویی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مقتدای ملک امام بشر
شاه انصاریان دین پرور
هم خداخوان و هم خدادان بود
شاه دیننور چشم اعیان بود
آنکه دیوان ورای کیوان داشت
جیب جان پر ز نقد عرفان داشت
آن ملک فر و آن فلک تمکین
مسند او علای علیین
عرش و کرسی دلست و سینه اوست
قاسمی بنده کمینه اوست
آنکه در صدق مثل صدیقست
منکرش کافرست و زندیقست
همچو صدیق صادقست و امین
همچو عمر عدیل و اهل یقین
همچو عثمان شعار او ز حیاست
چون علی شیرحقامام هداست
قطب عالمامام دین و هدا
شاه دین شیخنا و مولانا
چار قطب اند در خراسانات
منبع لطف و معدن حسنات
اولین با یزید بسطامست
در حقیقت علیم و علامست
مست حق بود آن گزیده نژاد
مست رفت از جهان کون و فساد
بعد ازان پادشاه انصاری
از ندیمان حضرت باری
پس ابوالقاسم آسمان صفا
در همه حالتی ولیوالا
چارمین سعد حق و ملت و دین
آفتاب جهان صدق و یقین
قاسمی بر وفای ایشانست
تا ابد خاک پای ایشانست
صلوات خدا برین هر چار
قاسم از عاشقان این هر چار

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
روضة المذنبین احمد جام
آن نهنگ محیط بحر آشام
آسمانست پر مه و پروین
بوستانیست پر گل و نسرین
رحمت ایزدی بجانش باد
لعنت حق به دشمنانش باد
هر که او دشمن خدا باشد
دشمن جمله اولیا باشد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
گاه با خود نشسته ام ز بدی
گاه برخاسته ز فکر خودی
من درویش زار بی دل و یار
مدتی در هوای آن دلدار
بوده ام گه ز خاستگه ز نشست
ماه در سی و ماهی اندر شست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
نقطه سه باشد ای گزین آرا
چون شنیدی بگوی  سلمنا
اسودیه بیاضییست یقین
سیه تن احمدیه را می بین

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
یک تسو و دو تسو و سه تسو
چند باشد کم تسو تو باز گو
یک تسو باشد ولی ای خواجه تاش
هرچه خواهی باش با ما بد مباش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
کسانی که در عشق پرورده اند
در آیت درایت طلب کرده اند
تو واقف نه ای این حکایت مگوی
به چوگان عرفان توان برد گوی
عزیزانکه راهی به حق برده اند
به عدل و به انصاف دل زنده اند

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
خری از پایگاهی کرد فریاد
که دوران سلوک حق برافتاد
ز مردان خدا کس در جهان نیست
وگر بودند باری این زمان نیست
حدیث او خلاف عقل و دینست
مدامش داغ لعنت بر جبینست
خلاف دین مگوای ناجوانمرد
که پیغمبر به چندین جا بیان کرد
که عالم خالی از مردان حق نیست
درین معنی کسی را بر تو دق نیست
خلاف رای او جستن ز دین نیست
گر او گویدچنین گو این چنین نیست
اگر صدیق دولتیار باشی
مطیع احمد مختار باشی
خداوندافقیر و سوکواریم
بلطف شاملت امیدواریم
موفق کن بحکمت جان ما را
نگه دار از خلل ایمان مارا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چون وصلت قاسم بخدا بی شکیست
آنجاکه منم غمزه وغم هردو یکیست
الاای شاهباز ملک لاهوت
مقید مانده ای در دام ناسوت
چو در ملک دو عالم پادشایی
چرا از نقد معنی بی نوایی
کنون بشنو ز جبار جهاندار
قدیم قادر قیوم دادار
چه دولتها بمشتی خاکیان داد
که ایشان را یقینی بی گمان داد
زهی انعام ولطف بی نهایت
که خاکی را دهد چندین هدایت
ز حالات دل ارباب معنی
بگویم نکته ای در باب معنی
سحر می بودم اندر اضطرابی
که جان را آمد از حضرت خطابی
کههانای قاسمیراه توبازست
بیا بشنو تو از ما هرچه رازست
چو دانستم که محبوبم طلب کرد
دلم شدمست و از مستی طرب کرد
روان شهباز روحم بال بگشود
گذشت از چار و پنج و نه فلک زود
بپرواز فضای لامکان شد
زمانی بی زمین و بی زمان شد
ز دنیی وز عقبی رفت بیرون
خداوند جهان را دید بیچون
چو خودرایافت در دیوان وحدت
بزد بر خاک پیشانی زهیبت
که ای محبوب جان پاکبازان
که باشد قاسمیمسکین حیران
که با او این چنین اعزاز باشد
زمانی ناز و گاهی راز باشد
ولی هرجا که لطف لایزالی
تعلق گیرد از اوج تعالی
ز فیض پرتو انوار یزدان
اگر موری بودگردد سلیمان
خطابم آمد از دادار قیوم
کهدر خاطر سفر داری ازین بوم
بلایی نازلست از ما برین خاک
که از وی خیره گردد چشم افلاک
تو تدبیر دوای خویشتن کن
برون شویا ز خون خود را کفن کن
بسوز سینه گفتم یا الهی
سفر خواهم ازین جا گر تو خواهی
ولی قومی فقیر و نا توانند
که از بیم بلایت در فغانند
درین ملک ت بسی زهاد هستند
که از بیم تو همچون خاک پستند
بسی از اهل علم واهل عرفان
بچهرت سبحه تقدیس گردان
خطاب آمد کهما را بی نیازیست
که چندین زهد و علم این جا ببازیست
ز علم بی عمل وز زهد ناپاک
ز حکامی که بی عدلند وبی باک
همه افتاده در کفران نعمت
ازان می بارد این باران محنت
برآوردم ز دل آه جگر سوز
کهای ازنور دیدارت شبم روز
بآب دیده بیدار داران
بسوز سینه شب زنده داران
بدان آبی که از چشم گنه کار
فرو باردچو تنگش در رسد کار
بدان آهی که مرد دست کوتاه
برآرد از جگر وقت سحرگاه
بدان آتش که در وقت ندامت
بود در سینه صاحب غرامت
بباد سرد از جان کریمان
بآب گرم از چشم یتیمان
بپیر پشت چون چوگان خمیده
تک گویش سر میدان رسیده
بطفل دیده پر نمسینه پرتاب
بمرد تشنه چون گل برگ سیراب
بدان زاری که پیر ناتوانی
فرو گرید سر خاک جوانی
بمشتاقان اسرار حقیقت
بنقادان بازار طریقت
بدان دل کو بنورت آشنا ماند
برآن جان کو ز آلایش جدا ماند
بگردان از خلایق این بلا را
که می آرم شفیعت مصطفا را
خطاب آمد که قاسمچار هایل
که نازل بود بر این قوم نازل
یکی را محو گردانیم و ناچیز
سه دیگر بود موقوف سه چیز
یکی زاریدوم عدلی ز جمله
سیم رد بلایعنی که صدقه
خطاب آمد ز حق بر دل نود بار
که شرح یک سخن نتوان بصد بار
اگر دیگر بگویم باتوای دوست
بدرد صدمت حق بر تنت پوست
نماند هستیتنا بود گردی
ز عالم بی زیان وسود گردی
ولی خواهم که جبار جهاندار
کند یک ذره از توفیق در کار
که تا محرم شوی اسرار مارا
بدانی جمله کار وبار مارا
که مارا باخدا حال نهانیست
که صد راز و نیاز اندر ز مانیست
دریغا طالبی سر در کفن کو
که تا با او بگویم سر من هو
من اندر ملک معنی آفتابم
ز منبع دیگران اندر حجابم
کنون مضمون جمله باز گویم
ترا اسرار حق سر باز گویم
اگر در خطه این شهر پایم
ازین معنی دو صد برهان نمایم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دیشب آن گیل دل افروز که بیمار اویم
اتفاقا به من افتاد گذارش ز قضا
گفت هان چونی و تی حال به می عشق چه بو
گفتمش هیچ کساواتی مرا کار مبا
من درویش ستم دیده چو بیمار توام
روشن است این که به هر حال چنین زار بسا
قاسم از خنده آن یار شد از دست تمام
گفت خابوزیه از عشق ترا باد بقا
در ستم شد ز من از ناز مکرر می گفت
یار با هیچ کسی حال چنین زار مبا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
یارب این درد فراقا چه دوا شایه کدن
خبر آشوم مگر تیغ و کفن در گردن
می دل و جان به هجران تو گر همچین بو
وادلی وای به دل وای به من وای به من
واخوری باده گلگون به سعادت همه شو
می همه روج به غم خون جگر وا خوردن
بس تب هجر بکشتیم که لاوی لاوی
اگه گوییم به وصل تو که جان در تن تن
گفتمش یار منی گفت که نی یار نه این
می کواشا به تو آسان که سوا یاریون
با تو دارم سخنی روی بر و خواهم گفت
بشنو ای جان سخن بنده به وجه احسن
قاسما اوزیه کوشی به وصال آسان تر
به وصال اوزیه شاد است و به هجران مودن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
با گیل دلبر گفتم که ای جان
تی دوست داریم تی بنده فرمان
خندید چون گل و ز ناز می گفت 
هینی خوآندی هینی و ساکان
گفتم غریبم و آنگاه عاشق
می دا نپرسی مسکین غریبان
دل تی غلامی جان تی کمینه
خواوا و مفروش می دین و ایمان
قاسم چه تی روز وا کوخ و وا شو
ناچار واخشت گیلان بگیلان

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
قبله جان من تویی گیل فرشته رنگ و بو
ماه سپهر مکرمت سرو ریاض آرزو
گیل نه ای فرشته ای وز دل و جان سرشته ای
گیل که بو که بو چنین حوروش و فرشته خو
می دل و دین تی فدا خوا ببری که وس خوشی
قبله تویی کجا روم شهر به شهر و کو به کو
تی سر زلف مشک بو آنچه به من کری ز جان
شرح دهم اگر بود با تو مجال مو به مو
آینه را اگر رسد عکس جمال تو دمی
کی رسد آنکه باشدش با تو مجال روبه رو
دوش به غمزه گفته ای او ز نما ترا به غم
نوبت دیگر از کرم قصه دوش باز گو
گفتمش ای مراد جان وعده وصل کرده ای
گفت که آن حکایتا وا مطلب که آن بشو
گفتمش ای عزیز من خوار شدم ز عشق تو
گفت که نانه خوار بین کاوره فن لا و لو
گفتم عاشق تویم چیست بگو دوای من
گفت مگوی این سخن بی تو مرا به سر بشو
قاسمی از فراق و غم گم شد و بی خبر ز خود
گم شده فراق را از کرم تو و از جو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
مرا که چشم تو از ناوک بلا بوزه
غریب و خسته و مهجور بی خطا بوزه
شنیده ام که دوا درد را کند چاره
چه چاره چون که من خسته را دوا بوزه
رقیب را چو سوال از وصال او کردم
بلا بوزه من دل خسته را بلا بوزه
مگر که چشم تو سودای کافری دارد
که ترک غمزه زن اولاد مصطفی بوزه
بگو که بوز نما تا به چند وعده دهی
امید نو زنم و نو وزین مرا بوزه
هزار جان به فدای تو قاسمی بر باد
بداد و درد تو او را به صد جفا بوزه

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
می دلا رنجا منی یعنی که چه
گیان بغم سوزجا منی یعنی که چه
می نیاری یاد هرگز هیچ کو
وی تو می آرام نی یعنی که چه
توبه کد از عشق گویی قاسمی
دا به این حد خام نی یعنی که چه

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بتا به تارک هجران دل مرا بوزی
چه کرده ام چه شد آخر بگو چرا بوزی
ترا که ترک ختا گفتم و نگفتم گیل
مرا ز عین تکبر بدین خطا بوزی
چه دیده ای چه شنیدی ز قاسمی کو را
به جور و ظلم و ستمکاری و جفا بوزی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گفتم ای جان ز درم باز آیی
گفت دلدار که می بازایی
گفتمش عاشق مسکین توام
گفت خا دانه وزم بین شایی
گفتمش خیره مراجی خودی
خنده زد گفت لجورستانی
گفتمش رو بنما گفت بناز
کین گدا را بین هوس باشایی
خبر آمو که عجب لاوم من
گفتمش لاوه بکن خوش لایی
همه جای روی تو بیند قاسم
وس عجب نی که ببو هرجایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
ال یار عزیز ابله که جان با دینه دور
مسجد دسار و باردم که بوکن آینه در
مسنددن جماعت سوردی که شیخ آدینه در
دیدم نه سوره سیر که هیچ آدینه در

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
بیا ای ساقی جان ها بیار آن باده در گلشن
به غایت خوشدلم کان یار می پرسد که سن کیم سن
به جانان گفتم ای دلبر خرابم از غمت یکسر
ولی می خوانم این از بر بو سوز نی سین ایشماس سن
زهی الطاف بی پایان که می یابد دلم پنهان
سلامم کرد و جامم داد و زانو زد که سن ایچ سن
مرا می گوید آن جانان چه حیرانی و سرگردان
صفاقیل سن وفا قیل سن اگر سم عاشقی قیل سن
میان گلشن حسنت هزاران گل به بار آمد
ویران بولماس تور اول بستان اگر بیر چیچکی سون سن
بیا ای روشنی جان که هم جانی و هم جانان
بوزون گلشن سوزون روشن روش مولدی که سلطان سن
ز فیضت خاطر قاسم همیشه شاد می باشد
که این فیض از تو می یابد اگر توقوز اگر توقسن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
صباحین مبارک السن چلبی قلاک السن
سلام ایله جان یردک چلبی بزی انطمه
چلبی تو شاه جانی تو دلستانی
چلبی حبیب جانی چلبی بزی انطمه
چلبی تو شاه و میری چلبی تو دستگیری
چلبی تو دلپذیری چلبی بزی انطمه
عاشق الرم بیورسن چلبی تو دستگیری
حال زاره سورسن چلبی بزی انطمه
چلبی شه جهانی چلبی تو جان جانی
چلبی نه این نه آنی چلبی بزی انطمه
از ده یاقس جانم بره تو کس قاسم سن
چلبی دلم جانم سن چلبی بزی انطمه
سر قاسمی فدایت دل و جان طفیل رایت
بخدا بروی ماهت چلبی بزی انطمه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بیر باغچه یتم برردی اقول المه
باغچه ابسی ایتی که هی بوالمدن المه
بیر کوچک اکید اقلبی بردی قره گوزلو
بیر تبشی گتردی قمه ایتی مه المه

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
ای برتر از آنکه عقل دراک
در راه تو دم زند ز ادراک
هر کس که بکوی وحدت آمد
قسمش همه درد و حیرت آمد
کس را بتو هیچ دسترس نیست
نی نیبجز از تو هیچ کس نیست
صفات نامتناهیش را روی در ذات بیچونست و ذات قدیمش را نظر برصفات قدیمستبیت
خویشتن عارفست و معروفست
خویشتن واصفست و موصوفست

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
یا مغیث المذنبین معطی السؤال
یاانیس العارفینیا ذوالجلال
ای ز عشقت هر دلی را مشکلی
وی ز شوقت در جنون هر عاقلی
در تمنای تو دل سودازده
شور عشقت آتش اندر ما زده
ای جهان عقل و جان حیران تو
گوی دلها در خم چوگان تو
مرغ دل در دام عشقت پای بند
هرکه سودای تو دارد سر بلند
شور عشقت شعله در عالم زده
بی تو در هر گوشه صد ماتم زده
عقل دانا در رهت بی خویشتن
بحر عشقت در دل ما موج زن
پادشاهان پیش در گاهت گدا
از تو بی برگان عالم را نوا
چشم شهبازخرد عشقت بدوخت
در هوایت مرغ جان را پر بسوخت
مانده حیران رهت مردان مرد
اشک عنابی روان بر روی زرد
جان مشتاقان بدردت شادمان
بندگان خاصت آزاد جهان
راستی رابا تویک دم داغ و درد
قاسمی را خوشتر از صد باغ ورد
نزد آن کسکین سخن را محرمست
نوش نیش آمدجراحت مرهمست
ای زبانها در ثنایت مانده لال
در هوایت مرغ وهم افگنده بال
در ثنایت قاسمی حیران شده
دیده نی پایان و سرگردان شده
ای غم عشق تو با جان سازگار
از کرمهای تو دل امیدوار
ای خداوند جهاندار کریم
لایزال لم یزل حی قدیم
نیست جز لطف توکس فریادرس
یا اله العالمین فریاد رس
پادشاها بندگان خسته ایم
جمله در بند هوی پا بسته ایم
در بیابان طلب حیران شده
غرقه دریای بی پایان شده
نیست بی فضل تو جان را قوتی
یا غیاث المستغیثینرحمتی
قاسم سرگشته سر گردان تست
گر بدستارنیکباری آن تست
ای خداوند کریم کار ساز
از کرمهای تو کارم را بساز
جرعه ای آخرکه ازعقلی فکور
تشنه ماندم در بیابان غرور
جذبه ایتا یک زمان طیران کنم
در هوای لامکان جولان کنم
خانه دل را بلطف آباد کن
جانم از بند جهان آزاد کن
مرغ روحم را بوصلت راه ده
دیده بینا دل آگاه ده
جانم از خلق جهان بیگانه کن
یاد خودرا بادلم هم خانه کن
نفس کرکس راز بازی بازدار
در هوایت مرغ جان را باز دار
با خودم نزدیک کن وز خلق دور
ذل و جرمم عفو گردان یا غفور
از محبت جانم اندر شور دار
رازم از خلق جهان مستور دار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
صدر عالمآفتاب شرع ودین
صفوت آدمنبی المرسلین
در دریای نبوت جان او
لی مع الله آیتی در شأن او
روح پاکش معدن صدق وصفا
شمع ایوان هدایت مصطفا
عقل کل وامانده در معراج او
ازلعمرک داده یزدان تاج او
مطلع انوار حقمقصود کل
پیشوای شرع و سلطان رسل
ماحی عصیان آدم نام او
هر دو عالم جرعه خوار جام او
اختیار انبیابی اختلاف
افتخار دوده عبد مناف
ای ولایت خاتم جان رانگین
نور یزدانرحمة للعالمین
لاف فرزندی ندارمیا رسول
در رهت خاکمقبولم کنقبول
خود ندارم لاف فرزندی و هست
بر سر کویت سرم چون خاک پست
ای بشرعت قاسمی را افتخار
شافع امت رسول کردگار
چار یارت پیشوای انس وجان
هریک ی در عهد خود صاحب قران
کار سازان شریعت هر چهار
شاهبازان حقیقت هر چهار
صد هزاران رحمت از دارالسلام
بر روان پاک ایشان والسلام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
زمرة العشاققد قرب الوصال 
زبدة العشاقلاتمشواتعال 
ایها الاحبابقوموالاینام 
اشربوا من کأسه سرب المدام 
تا بکی از خویشتن غافلدریغ
می زند بر گردنت اماره تیغ
ای اسیرلذت دنیا چه بود
جز زیان از نفس بدفر ما چه سود
جوجو از مردم گدایی تا بکی
آخرای جان پادشایی تا بکی
می رود بر باد ملکت سربسر
چند ازین بی آبرو بردن بسر
زآتش غیرت نداری هیچ دود
خاک بر سر بادت ای ننگ وجود
حسرتا کز نفس محجوب دغل
بی خبر ماندی ز محبوب ازل
از فسون این جهاندار غرور
دور ماندی از جهاندار غفور
شاهبازی بودیاکنون کر کسی
از صدت مرگ این بترتو گر کسی
هر چه نفست را خوش آید خوش کنی
چند گور خویش پر آتش کنی
شربت حق بردلت ناخوشگوار
باطل اندر کام جانت سازوار
نی غلط کردی خطات افتاده است
این خطاها از کجا افتاده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بود زنگی زاده ای بی دین و داد
غول غفلت داده عمرش را بباد
داشت در خم چند من دوشاب درد
از قضا موشی در آن افتاد و مرد
موش را بگرفت و بیرون کرد زود
موش میشوماز حریصی مرده بود
نزد قاضی رفت زنگی با ملال
موش را بنمود و گفت از سؤ حال
کرد بر دوشاب او حکم حرام
مرد قاضی در میان خاص وعام
این سخن بشنید زنگی سقط
گفت قاضی راکهبس کردی غلط
من چشیدمبود شیرینم بکام
چون بود شیرینچرا باشد حرام
گر شدی دوشاب من تلخآنگهی
من حرامش گفتمی بی شبهه ای
بود طبع زنگی وارون پلید
لاجرم در تلخ و شیرین عکس دید
ای چو روی زنگیان رویت سیاه
تلخت آید طاعت و شیرین گناه
نفس را باطل بود شیرین بکام
تلخ باشد حق ولی بر طبع عام
چونکه رنجورند و صفرایی مزاج
یابد از شکر دهانشان طعم زاج
جمله دل بیمار دنیا سر بسر
زرد رویاز آرزوی سیم و زر
ای بدام لذت دنیا اسیر
همچو موش از حرص شیرینی ممیر
طاعت حقگرچه تلخ آید ترا
داروی تلخست دردت را دوا
تلخ دارو نافع آید عاقبت
خسته را بخشد شفا و عاقبت
گر مدامش خیره خوانیبی خلاف
مدح گوید نفس شومت از گزاف
دوستش گیری و پنداری که راست
هست قولش باطل و کذب و ریاست
مرد حق گویاز برای درد دین
گر کند منعت ز کبر و کفر وکین
دشمنش گیری بجان و دل همی
ای تو کمتر در جهان از هر کمی
گر بنام نیک مشهوریخطاست
رنج جان را درد بدنامی دواست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بنده را در عنفوان دور از دیار
درد غربت جمع شد با درد یار
سال عمرم بیست یا خود بیش و کم
نور عرفان دردلم می زد علم
داشتم در کلبه احزان خویش
صحبتی باز مره اخوان خویش
سایلی پرسید ازین شوریده حال
در بیان روح ونفس و دلسؤال
نکتهایی بس لطیفم دست داد
گفتماین راکی توان از دست داد
خوش نمایدگر دهم ترتیب این
نسخه ای نامش انیس العارفین 
وندر آن گویم جواب از پنج چیز
نفس و روح و قلب و عقل وعشق نیز
جمله انوار حقایق باشد آن
کاشف اسرار عاشق باشد آن
محرم دلهای درویشان بود
مرهم جانهای دلریشان بود
در حقیقت دفتر دیوان راز
در طریقت سالکان را دلنواز
هندو آیدهر زمان بی مشکلی
این مبارک نسخه را هر مقبلی
یا غیاث المستغیثینیا کریم
یا کثیر الخیریا ربیا رحیم
قاسم بیچاره از سر تا قدم
بی وجودت باشد از هستی عدم
چون بخود نبود وجودش کی توان
معرفت گفتن ز نفس و عقل وجان
گر کند لطف تو تلقین وقت کار
گویدم جبریل تحسین صد هزار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
مرحباای سایل شیرین سؤال
در بیان نفس خود بشنو مقال
صانعیکو انس و جان راآفرید
عقل ونفس وقلب وجان راپرورید
دادانسان را کمال از چار چیز
قادر بیچون بتقدیر عزیز
بلغم و صفرا و سودا بعد ازان
خون که باشد در همه اعضا روان
زان سپس آرد ز عین لطف وجود
زین چهار ارکان بخاری در وجود
گر کسی از عین حکمت داندش
بی شکی روح طبیعی خواندش
در وجود آرد بخاری زین بخار
روح حیوانیش گوید هوشیار
بعد ازان از روح حیوانی دگر
زو بخاری صاف تر آید بدر
بس لطیف و روشن و زیبا بود
روح قدسی را درو مأوا بود
روح انسانیش گویندای پسر
قابل انوار گردد سر بسر
منزل روح القدس گردد تمام
عارفان زان پس کنندش نفس نام
روح قدسی قوتش بخشدبدان
کار فرمای حواس آیدبدان
چونکه تقوی ورزد و زهد و صلاح
مطمینه باشد اندر اصطلاح
گر ز تقوی در فجوری عاق شد
اسم اماره برو اطلاق شد
ور میان هر دو ساکن شد دمی
عارفان لوامه خوانندش همی
اصل تقوی و فجور ازچیست باز
ای برادرلطف و قهر بی نیاز
خلق را سر رشته آنجا شد ز دست
هر که آمد در شریعت رست رست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
هر دلی کو پیرو اماره شد
از بلاد معرفت آواره شد
آتش اماره هرجا بر فروخت
خرمن جانر از خشک وتربسوخت
گرچه نتوان گفتن اوصافش تمام
لیک یک چندی بباید برد نام
عجب و بخل و حرص و حب جاه ومال
هز و همز و لمز و غمز و قیل و قال
اکل وافرنوم و شک و کبر و کین
منکری بر حالت مردان دین
حب غلمانحب نسوانهزل و جهل
حمق و نسیان بغض و عصیاننوم و کسل
هم حسدهم لعب وهم لهو ونفاق
وز جدلها بر میان بسته نطاق
هم نشاط وهم بطالتهم بطر
هم املهاهم ریاام الخطر
شرح یک چندی بگویم زین صفات
بازدانی گر بود دل در صفات
زانکه شرح جمله گر گوییم باز
قصه گرددهمچو درد مادراز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
یک صفت عجب آمد این اماره را
بوالعجب عفریت مردم خواره را
عجب چبودآنکه نفس شوم کید
خویشتن فایق نهد بر عمر و زید
وز خود اندر خویشتن دارد نظر
زان سبب کز مرگ باشد بی خبر
عجب را جنبش ز امداد هواست
مرد معجب دشمن خاص خداست
زین صفت آمد تکبر در وجود
هم چنان کز آتش سوزنده دود
عجب در باطن بود مخفی ازان
کبر ظاهر میک ند بر مردمان
کبر باشد فوقیت بر دیگری
هر کراکین وصف شد باشد خری
وصف کبر آخر پلنگان را بود
این صفت حاشا که انسان را بود
ای پلنگ خسته کرده جسم و جان
از کمیز موش خاسر باشهان
چون پلنگت خسته کردای خرده دان
بر تو شاشد موش میشوم آن زمان
خود کمیز موش نبود جز حسد
یاد دار این نکته گرداری خرد
از تکبر حرص شوم آید پدید
حرص در معنی بود موش پلید
جان نخواهی بردنای بس ناتمام
گر همه شیر ژیانی والسلام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -