cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
خوش آمدی ز کجا می روی بیا بنشین
بیا که می کنمت بر دو دیده جا بنشین
همین که روی تو دیدیم باز شد در دل
چه حاجت است در دل زدن بیا بنشین
مرا تو مردم چشمی مرو مرو ز سرم
مرا تو عمر عزیزی بیا بیا بنشین
اگر به قصد هلاک آمدی هلا برخیز
ورت ارادت صلح است مرحبا بنشین
سواد دیده من لایق نشست تو نیست
اگر تو مردمی ای می کنی هلا بنشین
فراغتی است شب وصل را ز نور چراغ
به شمع گو سر خود گیر یا ز پا بنشین
میان چشم و دلم خون فتاده است دمی
میانشان سبب دفع ماجرا بنشین
ز آب دیده ما هر طرف روان جویی است
دمی ز بهر تفرج به پیش ما بنشین
صبا رسول دلم بود و سست می جنبید
شمال گفت تو رنجوری ای صبا بنشین
چو گرد داد به بادت هوای دل سلمان
برو مگرد دگر گرد این هوا بنشین

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر مطربی رودی زند بی می ندارد آبرو 
ور بلبلی عیشی کند بی گل ندارد رنگ و بو 
آهنگ تیز چنگ و نی بی می ندارد شورشی
شیرین حدیثی می کند مطرب شراب تلخ کو
با رود خشک و رود زن تا چند سازم ساقیا 
آبی ندارد رود او آبیش باز آور برو 
چون دور دور من بود پیمانه ای برده به من 
من چون صراحی نیستم کارم بجا می سر فرو 
خوردن به کاس و کوزه می باشد طریق زاهدان 
رندان درد آشام را پیمانه باید یا سبو
من با می و معشوقه از دور ازل خو کرده ام 
امری محال است این که من وین باز خواهم کرد خو 
در راه او باید شدن گاهی به سر گاهی به پا 
سلمان نخواهد شد به سر الا چنین در راه او

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
هندوی زلف سرکشت با تو نشسته رو به رو 
حال مشوش مرا با تو گشود مو به مو 
از همه سوی می دهد بوی حبیب لاجرم 
می روم از هوای تو همچو نسیم سو به سو 
کرد ز سر حال من مردم شهر را خبر 
ناله من که می رود خانه به خانه کو به کو 
بر لب جوی نیست چون قامت او صنوبری
باورت ار نمی شود خیز بجوی جو به جو
بس که به بوی وصل خود هر نفسی دمی زنم
خون جگر نگر مرا بسته چو نافه تو به تو
روی گل و بنفشه را باز چه می کنی به پا
سنبل چین زلف آن آهوی مشک بو به بو
من نه چو شانه کرده ام در سر طره تو سر
از چه سبب نشسته است آینه با تو رو به رو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
با آنکه آبم برده ای یکباره دست از ما مشو
باشد که یکبار دگر باز آید آب ما به جو
تا کی به بوی عنبرین زنجیر زلف سر کشت
آشفته پویم در به در دیوانه گردم کو به کو
من مست ورندو عاشقم وز زهد و تقوی فارغم
بد گوی را در حق من گوهر چه می خواهی بگو
ای در خم چوگان تو گوی دل صاحبدلان
دل گوی می گردد ترا میلی اگر داری بگو
از موی فرقت تا میان فرقی نباشد در میان
باریک بینی هردو را چون باز بینی مو به مو
با سرو کردم نسبتت گفتی که ای کوته نظر
گر راست می گویی چو من رو در چمن سروی بجو
شانه شکسته بسته از زلف حکایت می کند
آیینه را بردار تا روشن بگوید روبرو
شمع زبان آور شبی از سر گرفت افسانه ام
دودش بر سر رفت از آن اشکش ازو آمد فرو
سلمان حریف یار شد وز غیر او بیزار شد
یکدم رها کن مدعی او را به ما ما را به او

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
آمد آن خسرو خوبان جهان از باکو
می کند قصد جهانی و ندارد باک او
قصد جان می کند و جان همه عالم اوست
می خورم زهر فراق و ندهد تریاک او
چو رسید آن گل خوشبو ز دیار باکو
هیچ خوف و خطرش نیست زهی بی باک او
خسته بر خاک ره افتاده و چشمم بر راه
دید و بگذشت و مرا بر نگرفت از خاک او
گر هلال خم ابروی تو بیند مه نو
رخ به شامی ننماید دگر از افلاک او
غنچه گر بشنود او وصف گل از بلبل باز
دامن از شوق کند تا به گریبان چاک او
من چو صیدی به کمند سر زلفش شده ام 
تا دگر کشته در آویزدم از فتراک او
اگرش دامن ازین غصه بگیرم کو دست
وگر از جور فراقش بگریزم پاک او
در فشانیست که کردست درین ره سلمان
مرد باید که سخن گوید از ادراک او

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باز می افکند آن زلف کمند افکن او
کار آشفته ما را همه در گردن او 
مکش ای باد صبا دامن گل را که نهاد 
کار خود بلبل سودا زده بر دامن او 
آتش عارض او از دل ماهر دودی 
که برآورد بر آمد همه پیرامن او 
اینکه مویی شده ام در غم آن موی میان 
کاج  کاش  مویی شدمی همچو میان بر تن او 
چه کنم حال درون عرض که حال دل من 
می نماید رخ چون آینه روشن او 
آهن سرد چه کوبم که دم آتشیم 
نکند هیچ اثر در دل چون آهن او 
باز بر هم زده ای زلف به هم برزده ای 
که رباید دل مسکین من و مسکن او 
رحم کن بر دل سلمان که به تنگ آمده اند 
مردم از شیوه چشم تو و از شیون او

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای سر سودای من رفته در سودای تو 
باد سر تا پای من برخی ز سر تا پای تو 
گر سر من رفت در سودای عشقت گو برو 
بر سرم پاینده بادا سایه بالای تو 
جای سروت در میان جویبار چشم ماست 
گرچه ماییم از میان جان و دل جویای تو 
گر نبینم مردم چشم جهان بین را رواست 
خود کسی را کی توانم دید من بر جای تو 
سرو لافی می زند یعنی که بالای توام 
سرو بی برگی است باری تا بود بالای تو 
چشم ترکت ترکتاز و حاجبش پیشانی است 
چون در آید کس به چشم تنگ ترک آسای تو 
رای من جز بندگی سرو آزاد تو نیست 
بس بلند افتاد سلمان راستی را رای تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
داشتم روزی دلی بر من بسی بیداد ازو
رفت و جز خون جگر کاری دگر نگشاد ازو
ناله و فریاد من رفت از زمین تا آسمان
ناله از دل می کند فریاد ازو فریاد ازو
در پی دل چند گردم کاب رویم ریخت دل
دست خواهم شست ازین پس هرچه باداباد ازو
می نشاند باد سرد دل چراغ عمر من
حاصل عمرم نگر چون می رود بر باد ازو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دورم از جانان و مسکین آنکه شد مهجور ازو
چون تنی باشد که جانش رفته باشد دور ازو
ذره حالم نمی گردد ز حال ذره ای
کافتاب عالم آرا بازگیرد نور ازو
گو نسیم صبح از خاک درش بویی دهد
بو که بستانم دمی داد دل رنجور ازو
کی به جوی چشم من بازآید آن آب حیات
تا خراب آباد جان من شود معمور ازو
ای خضر زان چشمه نوشین نشانی باز ده
کاروزی شربتی دارد دل محرور ازو
چشم مستش راوق افشان کرد چشمم را بپرس
تا چه می خواهد مدام آن نرگس مخمور ازو
دل چو رازش گفت با جان من نبودم در میان
در درون او بود و بس شد راز او مشهور ازو
هرچه باداباد خواهم راز دل با باد گفت
همدم است القصه نتوان داشتن مستور ازو
بر بیاض دیده سلمان می کند نقش سواد
کان جو بگشاید ببارد لولو منثور ازو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بیمار و بر افتاد نفس دوش سحرگه
پیغام تو آورد صبا سلمه الله
چون خاک رهم بود قراری و سکونی
باد آمد و بر بوی توام می برد از ره
باد سحر از بوی تو بخشید مرا جان
بادم به فدای قدم باد سحرگه
ای خیل خیالت سر زلفت به شبیخون
هر نیم شبی بر سر من تاخته ناگه
از شرم عذار تو برآورده عرق گل
وز فکر جمال تو فرو رفته به خود مه
بگریست به خون جگر و زار بنالید
در نامه چو شد خامه ز حال دلم آگه
حال من شوریده چه محتاج بیان است
رنگ رخ من بین که بیانی است موجه
از خاک رهم خوارتر افتاده به کویت
سلمان نه فتاده است که بر خیزد ازین ره

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای پسر نیستی ز هستی به
بت پرستی ز خودپرستی به
چون ز خود می رهاندت مستی
هوشیارا ز هوش مستی به
اجلم کند پای را دو سه گام
پیش دارد که پیش دستی به
از بلندی چو باز خواهی گشت
سوی پستی مقام پستی به
با خود آ تا خداپرست شوی
ور خود از دست خود برستی به
در همه حالتی خوش است آری
ذوق مستی وی الستی به
در هوا تیز رو مشو چون برق
که درین ره چو باد سستی به
ای سرشته ز آب و گل آگه
نیستی کز فرشته هستی به

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای آنکه رخ و زلف تو آرایش دیده
گردیده بسی دیده و مثل تو ندیده
از گوشه بسی گوشه نشین را که ببینی
در میکده ها چشم سیاه تو کشیده
چشمت به اشارت دل من برد و فدایت
چیزی که اشارت کنی ای دوست بدیده
زلف تو بپوشید سراپای قدت را
آن شعر قبایی است به قد تو بریده
سربسته حدیثی است مرا با تو چو مویت
فی الجمله حدیثی است به گوش تو رسیده
چشمم به مژه قصه شوق تو نوشته
دل خون شد و آنگه ز سر خامه چکیده
ناصح سخن بوالعجم می شنواند
سلمان همه عمر این سخن از کس نشنیده

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سرو سهی که کارش بالا بود همیشه
پیش تو دست بر هم بر پا بود همیشه
از تنگی دهانت یک ذره گفته باشد
هر ذره کو به وصفت گویا بود همیشه
تا شاهد جمالت مستور باشد از من
اشکم میان مردم رسوا بود همیشه
دل در هوای زلف مجنون رود مسلسل
جان از خیال رویت شیدا بود همیشه
جای دل است کویت ز آنجا مران به جورش
بگذار تا دل من بر جا بود همیشه
انوار عکس رویت در دیه و دل من
چون می در آبگینه پیدا بود همیشه
هرلحظه چشمهایت بر هم زنند مجلس
آری میان مستان اینها بود همیشه
آباد چون بماند آن دل که در سوادش
از ترک تاز چشمت یغما بود همیشه
آن دل که در دو عالم خواهد که با تو باشد
باید که از دو عالم تنها بود همیشه
آنکس که از دو زلفت مویی خرد به جانی
زان حلقه حاصل او سودا بود همیشه
تا در کنارم آید یک روز چون تو دری
از خون کنار سلمان دریا بود همیشه

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
صوفی ز سر توبه شد با سر پیمانه 
رخت و بنه از مسجد آورد به میخانه
هر صورت آبادان کز باده شود ویران
معموره معنی دان یعنی چه که ویرانه
سودی ندهد توبه زان می که بود ساقی
در دور ازل با ما پیموده به پیمانه
دانی که کند مستی در پایه سرمستی
مردی ز سر هستی برخاسته مردانه
در صومعه با صوفی دارم سر می خوردن
ناصح سر خم برکن برنه سر افسانه
ما را کشش زلفت صد دام جوی ارزد
زنهار که نفروشی آن دام به صد دانه
در هم گسلم هر دم از دست تو زنجیری
زنجیر کجا دارد پای من دیوانه
چون شمع سری دارم بر باد هوا رفته
جانی و به خود هیچش پروانه چو پروانه
زاهد به دعا عقبی خواهد دگری دنیا
هرکس پی مقصودی سلمان پی جانانه

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
باز بیمار خودم ساختی و خوش کردی 
خون من ریختی و جان مرا پروردی 
شرط کردی که دل سوختگان را نبرم 
دل من بردی و آن قاعده باز آوردی 
خیز و چون گرد زنش دست به دامن نه چنان 
کاستین بر تو فشاند تو ازو برگردی 
جز صبا نیست بریدی که برد نامه به دوست 
خنکا باد صبا گر نکند دم سردی 
می روی گرد صفت در عقب او سلمان 
به ازان نیست که اندر عقب او گردی 
زهر هجران چش اگر عارف صاحب ذوقی 
ترک درمان کن اگر عاشق صاحب دردی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دلا من قدر وصل او ندانستم تو می دانی 
کنون دانستم و سودی نمی دارد پشیمانی 
شب وصل تو شد روزی و قدرش من ندانستم 
به دشواری توان دانست قدر روز آسانی 
به بایدی ناگه از رویت فتادم دور چون مویت 
به سر می آورم دور از تو عمری در پریشانی
به آب دیده هر ساعت نویسم نامه ای لیکن 
تو حال ما نمی پرسی و نقش ما نمی خوانی 
حدیث کار و بار دل چه گویم بارها گفت
که بد حال است و تو حال دل من نیک می دانی 
سر خود را نمی دانم سزای خاک درگاهت 
ولیکن کرده ام حاصل من این منصب به پیشانی 
الا ای بخت کی باشد که باز آن سرور رعنا را 
بدست آری بناز اندر کنار ماش بنشانی
صبا چون نیست امکان تصرف در سر کویش 
نگر تا حلقه اقبال ناممکن نجنبانی
چو زلف او مرا جانی است سودایی ز من بستان 
به شرط آنکه چون پیشش رسی در پایش افشانی 
برو در یک نفس بازا که یک دم ماند سلمان را 
نخواهی یافتن بازش دمی گر دیرتر مانی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هر دم به تیز غمزه دلم را چه می زنی
خود را گذاشتم به تو خود در دل منی 
بر هم زند ابرو و چشم تو وقت من 
خود وقت کیست آنکه تو بر هم نمی زنی
ای رهروان عشق چو پرگار دورها 
گردیده در پی تو به نعلین آهنی 
سر تا سر جهان ظلمات است و یک چراغ 
مردم نهاده اند همه سر را به روشنی 
ما و شرابخانه و صوفی و صومعه 
او را می طهور و مرا دردی دنی 
با من سخن غرضت دلخوشیم نیست 
بر ریش پاره ام نمکی می پراکنی 
امروز خاک پای سگ دوست شد کسی 
کو کرد در جهان سری و دوش گردنی 
ای باد اگر رهت ندهد پرده دار دوست 
خود را چو آفتاب ز روزن در افکنی 
گویی که ای چو آب حیاتت به عینه 
پاکیزگی و خوی خوش و پاک دامنی 
تو سرو سر بلندی و چون سایه کار من 
افتادگی و مسکنت است و فروتنی 
سلمان تو در درون به هوای صنوبرش
غم را چه می نشانی و جان را چه می کنی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مسکین دل من گم شد و کردم طلب وی 
بردم به کمانخانه ابروی تواش پی 
خامند کسانی که به داغت نرسیدند 
من سوخته آن که به من کی رسد او کی
ساقی به سفال کهنم جام جم آور 
مطلوب سکندر بد هم در قدح کی 
صد بار می لعل تو جانم به لب آورد 
ای دوست به کامم برسان یکدم از آن می 
مطرب بزن آن ساز جگر سوز دمادم 
ساقی بده آن جام دلفروز پیاپی 
در شرح فراق تو سخن را چه دهم بسط
شرط ادب آن است که این نامه کنم طی 
بی رویت اگر دیده به خورشید کنم باز 
صد بار کند چشم من از شرم رخت خوی 
بی بویت اگر برگذرد باد بهاری 
حقا که بود بر دل من سردتر از دی 
سلمان ره سودای تو می رفت غمت گفت
کین راه به پای چو تویی نیست بروهی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ماییم به کوی یار دلجوی 
دیوانه زلف آن پری روی 
ما راست بتی که تنگ خوی است 
ماییم و دلی گرفته آن خوی 
چون در دل و چشم ماست جایت 
غیر از تو که دید سرو دلجوی 
بیمار فتاده ام به کویت 
راز دل من فتاده بر کوی 
باد آمد و بوی زلفش آورد 
آویخته جان ما به یک موی 
ای خال تو گوی و زلف چوگان 
در دور قمر فکنده گویی 
من ترک نگار و می نگویم 
ای واعظ عاشقان تو می گوی 
سلمان چه نهی بر آب و گل دل 
دست از دل و دل ز گل فرو شوی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
از چنگ فراقم نفسی نیست رهایی 
هر روز کشم بار عزیزی به جدایی 
خون کرد دلم را غم یک روز فراقش 
خوش باش هنوز ای دل سرگشته کجایی
هنگام وداعت سخن این بود که من زود 
باز آیم و ترسم به سخن باز نیایی 
رفتم که ز سر پای کنم در پیت آیم 
آن نیز میسر نشد از بی سر و پایی 
ای مژده رسان کی ز ره آیی به سلامت
ورین منتظران را دهی از بند رهایی
مگذار هوای دل و آب مژه ام را 
ضایع که تو پرورده این آب و هوایی 
گفتند که او با تو نیاید نشنیدم 
با آنکه دلم نیز همی داد گواهی 
ای مردم چشم ار چه نمی بینمت اما 
پیوسته تو در دیده غمدیده مایی 
باری تو جدا نیستی ای دل ز دو زلفش 
فرخ تو که در سایه اقبال همایی 
شد حلقه زنان آه دلم بر در گردون 
آه از تو برین دل در رحمت نگشایی 
از ضعف خیالت به سرم راه نیارد 
گر ناله سلمان نکند راهنمایی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تا سواد شب نقاب صبح صادق کرده ای 
روز را در دامن مشکین شب پرورده ای 
ای بسا شبها که با مهرت به روز آورده ام 
تا تو بر رغم دلم یک شب به روز آورده ای 
از بخاری چشمه خورشید را آشفته ای 
وز غباری خاطر گلبرگ را آزرده ای 
مه رخان چین به هندویت خطی داده اند 
زان سیه کاری که با خورشید رخشان کرده ای 
گرچه جان بخشیده ای از پسته تنگم ولی 
شد ز عناب لبت روشن که خونم خورده ای 
مردم چشم جهان بینت اگر خوانم رواست 
زانکه در چشم منی وز چشم من در پرده ای 
جاودان در بوستان عارضت سرسبز باد 
آن نبات تازه کز وی آب شکر برده ای 
گرد عنبر بر عذار ارغوان افشانده ای 
برگ سوسن بر کنار نسترن گسترده ای 
یا کنار چشمه حیوان به مشک آلوده ای 
یا غبار درگه صاحب به لب بسترده ای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
لعل را بر آفتاب حسن گویا کرده ای
ز آفتاب حسن خود یک ذره پیدا کرده ای
قفل یاقوت از در درج دهن بگشوده ای
گوهر پاکیزه خویش آشکارا کرده ای
در همه عالم نمی گنجی ز فرط کبریا
در دل تنگم نمی دانم که چون جا کرده ای
تا به قصد جان مسکین بر میان بستی کمر
صدهزاران جان ز تار موی در وا کرده ای
نکته ای با عاشقان در زیر لب فرموده ای
عالمی اموات را در یکدم احیا کرده ای
بعد ازین گر پیش چشمم بر کنار افکنده ای
در میان مردمم چون اشک رسوا کرده ای
گفته ای احوال ما اشک سلمان فاش کرد
از هوای خویش کن این شکوه کزما کرده ای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای نور دیده باز گو جرمی که از ما دیده ای 
تا بی گناه از ما چرا چون بخت بر گردیده ای
ای کاش دشمن بودمی نی دوست چون بر زعم من 
با دشمنان پیوسته ای و ز دوستان ببریده ای
بر من نبخشاید دلت یا رب چه سنگین دل بتی 
ما ناکه یا رب یا ربم در نیمه شب نشنیده ای
از عجز و ضعف و مسکنت وز حسن و لطف و نازکی 
ما خاک خاک آستان تو نور نور دیده ای 
از اشک سلمان کرده ای آبی روان وانگه از آن 
دامن ناز و سرکشی چون نارون پیچیده ای

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
در خیل تو گشتیم بسی از همه بابی 
کردیم سوال و نشنیدیم جوابی 
خوردیم بسی خون و ندیدیم کسی را 
جز دیده که ما را مددی کرد به آبی 
من نگذرم از خاک درت خاک من اینجاست 
ای عمر تو بگذر اگرت هست شتابی 
در شرح فراقت چه نویسم که نگنجد 
شرح غم هجران تو در هیچ کتابی 
در خواب خیال تو هوس دارم و کو خواب 
ای بخت شبی بخش بدین یکدمه خوابی 
جان خواست که در لطف به شکل تو بر آید 
هم رنگی طاوس هوس کرد غرابی 
دی مدعیی دعوت من که سلمان 
تا کی ز خرابات چه آید ز خرابی 
آمد به سرم عشق که مشنو سخن او 
تو روی به ما کرده ای او روی به آبی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جان ندارد بی لب شیرین جانان لذتی 
بی عزیزان نیست عمر نازنین را لذتی 
بر سر من کس نمی آید به پرسش جز خیال 
جز خیالش کس ندارد بر سر من منتی 
شربت قند لبش می سازد این بیمار را 
کو لب او تا مرا از قند سازد شربتی
از غم تنهایی آمد جان شیرین نزد لب 
تا بیادش هر دو می دارند با هم صحبتی 
حسرتی دارم که بینم بار دیگر روی یار 
گر درین حسرت بمیرم دور از ازو وا حسرتی 
در درون دارم خروشی ای طبیبان پرسشی 
در سفر دارم عزیزی ای عزیزان همتی 
آن همایون عید من یک روز خواهد کرد عود 
جان کنم قربان گرم روزی شود این دولتی
می فرستم جان به پیشش کاشکی این جان من 
داشتی در حلقه زلفش به مویی قیمتی 
غیبتی کردند بدگویان به باطن زین جهت 
یک دو روزی کرد از سلمان به ظاهر غیبتی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خنک صبا که ز زلفش خلاص یافت نفسی 
صبا فدای تو بادم برو که نیک بجستی 
غلام قامت آن لعبتم که سرو سهی را 
شکست قد بلندش به راستی و درستی 
بیا و عهد ز سر گیر ای نگار اگر چه 
هزار عهد ببستی چو زلف و باز شکستی 
ز زلف و چشم تو من دوش داشتم گله ای چند 
نگفتم و چه بگویم حکایت شب مستی 
تو تا حدیث نکردی مرا نگشت محقق 
که چون پدید شد از نیستی لطیفه هستی
مرا تو عین زلالی ولی گذشته ز فرقی 
مرا تو تازه نگاری ولی برفته ز دستی 
به نور دیده سزاوار آنکه روی تو بیند 
تو لطف کردی و دردی به مردمان ننشستی 
ز عهد سست و دل سخت توست ناله سلمان 
تو نیز خوی فرا کن دلا به سستی و سختی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ای میوه رسیده ز بستان کیستی 
وی آیت نو آمده در شان کیستی
جانها گرفته اند تو را در میان چو شمع 
جانت فدا تو شمع شبستان کیستی
هر کس به بوی وصل تو دارد دلی کباب 
معلوم نیست خود که تو مهمان کیستی
جانها به غم فرو شده اندر هوای تو 
باری تو خوش بر آمده جان کیستی
آن توایم ما همه بگذار آن همه 
با این همه بگو که تو خود آن کیستی
سلمان مشو ز عشق پریشان و جمع باش 
اول نگاه کن که پریشان کیستی

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
خورشید رخا سایه ز ما باز گرفتی 
وز من نظر مهر و وفا باز گرفتی 
آخر چه شده ای برگ گل تازه که دیدار 
از بلبل بی برگ و نوا باز گرفتی 
وجهی که بدان وجه توان زیست نداریم 
جز روی تو آن نیز ز ما باز گرفتی 
چون خاک رهم ساختی از خواری و آنگه 
پای از سر این بی سر و پا باز گرفتی 
گیرم نگرفتی دل بیمار مرا دست 
پا از سر بیمار چرا باز گرفتی
در حال گدایان نظری هست تو را عام 
خاص از من درویش گدا باز گرفتی 
شهباز دلم باز به قید تو اسیرست 
این صید ندانم ز کجا باز گرفتی 
دود دل سلمان ز نفس راه هوا بست 
ای سوخته دل راه هوا باز گرفتی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دلا راه هوا خالی نخواهد بودن از گردی 
قدم مردانه نه کانجا به گردی می رود مردی 
خبر داری که درد او برآوردست گرد از من 
نماندست از من خاکی به غیر از درد او گردی 
چو گردم در هوا گردان ولیکن بر دلش هرگز 
نمی آیم رها کن تا نیاید بر دلش گردی 
دم لعل لبش خوردیم و زاهد کرد منع ما 
نکردی منع ما زاهد اگر زین می دمی خوردی 
گهی بر آب باید زد درین ره گاه بر آتش 
بباید خو فرا کردن به هر گرمی و هر سردی 
ز آب دیده سلمان نهال حسن می بالد 
سحابی تا نمی گرید نمی خندد رخ وردی 
نه هر رعنا وشی باشد حریف مرد درد او 
بباید عشق جانان را درون درد پروردی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به نیازی که با خدا داری 
که دلم بیش ازین نیازاری 
من نیاز آرم ار تو ناز آری 
من نیاز آرم ار تو ناز آری 
دل من برده ای ز دست مده 
چه شود گر دلی به دست آری 
ای ز زاری عاشقان بیزار 
عاشقان چون کنند بی زاری 
زارم از بی زری و می ترسم 
که کشد بی زری به بیزاری 
چاره کار من زرست چو نیست 
زاریی می کنم به ناچاری 
بخت خود را به خواب می بینم 
کاشکی دیدمی به بیداری 
من افتاده بر توانم خواست 
از سر جان اگر کنی یاری 
ما نیاریم کرد در تو نظر 
نظری کن به ما اگر یاری 
بوی زلفت اگر مدد ندهد 
برنخیزد صبا ز بیماری 
بار دل بس نبود سلمان را 
عشق در می خورد به سر باری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
چه می بری دل ما چون نگه نمی داری
چه دلبری که نمی آید از تو دلداری
چرا چو نافه آهو بریده ای از من
چرا چو مشک مرا می دهی جگر خواری
به آه و ناله و زاری ز من مشو بیزار 
نکن که ما نتوانیم کرد بیزاری 
به سوی من گذری کن که جز غریبی و عشق 
دو حالتی است مرا بی کسی و بیماری
به کویت آمدن ای یار ما نمی یاریم 
تو یاریی کن و بگذر به ما اگر یاری 
مشو ز دود من ایمن که کار من همه شب 
چو شمع سوختن و گریه است و بیداری 
به چشم من لبت آموخت گوهر افشانی 
چنانکه داد به لعل لبت شکر باری 
سزد که در سر کارم کنی دمی چون صبح 
مگر به روز سپید آید این شب تاری 
صباست قاصد سلمان به پیش دوست دریغ 
که در صباست گران خیزی و سبکباری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دل بر سر کوی تو نهادیم به خواری 
جان در غم عشق تو بدادیم به زاری 
دل در غم عشق تو نهادیم نه بر عمر 
زیرا که مقیم است غم و عمر گذاری 
تا چند بگریم من و تا چند بنالم 
از شوق گل روی تو چون ابر بهاری
من ذره ناچیز و تو خورشید دلفروز 
صد مهر مرا هست و تو یک ذره نداری 
فریاد ز زلف تو که صد بار به روزی 
در روز سفیدم بنماید شب تاری 
من چون به سر آرم صنما بی تو که هر شب
خوابم بری از چشم و خیالم بگذاری 
جان مهر لبش دارد و شرطست که جان را 
سلمان به همان مهر به جانان بسپاری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نمی پرسی ز حال ما نه از ما یاد می آری 
عزیز من عزیزان را کسی دارد بدین خواری
دل من کز همه عالم نیاز آرد به درگاهت 
چنان دل را چنین شاید که بی جرمی بیازاری
دمم دادی که چون چشم خودم دارم به نیکویی 
چه خیزد زین درون آخر برون از ناله و زاری 
به آزار از درم راندی و رفتی از برم اکنون 
طمع دارم که باز آیی و ما را نیز با زاری 
مرا تو ماه تابانی ولی بر دیگران تابی
مرا تو آب حیوانی اگر چه در دلم ناری 
خوشا آن وقت و آن فرصت که اندر دولت وصلت 
به صبح طلعتت تا روز می کردم شب تاری 
رفیقان خفته و بیدار شب تا روز بخت من 
دریغ آن عهد بیداری که خوابی بود پنداری 
میان ما به غیر ما حجابی نیست می دانم 
چه باشد گر در آیی وین حجاب از پیش برداری 
به زاری و فغان از من چرا بیزار می گردی 
دل سلمان تحمل چون تواند کرد بیزاری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سری از سر نه ار با ما سر مهر و وفا داری 
به ترک سر بگو آنگه بیا گر پای ما داری
به سر باید سپرد این ره تو این صنعت کجا دانی 
ز جان باید گذشت اول تو این طاقت کجا داری
چو می بر لب رسان جان را اگر کام از لبم جویی 
چو گل بر باد ده خود را اگر برگ هوا داری 
به عهد جنس ما کم جو نشان عهد حسن از ما 
برو بلبل چه می خواهی ز گل بوی وفاداری 
مپرهیز از هلاک تن بقای جان اگر خواهی 
میندیش از سر دار ار سر دار البقا داری 
رخ زردست و آه سرد و اشک گرم و خون دل 
نشان مرد درد ما تو زین معنی چها داری 
مس زنگار خوردم شد ز تاب مهر رویت زر 
تو خود مسکین نمی دانی که با خود کیمیا داری 
دل و جان باختن شرط است سلمان در ره جانان 
اگر جان و دلی داری بباز آخر چرا داری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ترک من می آیی و دلها به یغما می بری 
روی پنهان می کنی دل آشکارا می بری 
دی دل من برده ای امروز دین اکنون مرا 
نیم جانی مانده است آن نیز فردا می بری 
آنچه گفتی بود بالایش مرا ای دل منت 
منکرم زیرا که خود را بس به بالا می بری 
کفر زلفت را به دین من می خرم زیرا به دین 
سر فرو می آورد لیکن تو در پا می بری
من نمی دانم کزین دل بردنت مقصود چیست
بارها گفتی نخواهم برد اما می بری
چند گویی یک زمان آرام گیر و صبر کن 
چون کنم کارام و صبر و طاقت از ما می بری 
من چو وامق باختم در نرد سودایت روان 
زین روان بازی چه سودم چون تو عذرا می بری 
هیچ عاقل در سر کویت به پای خود نرفت 
زلف می آری به صد زنجیر و آنجا می بری

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -