cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
مگسل نگارا پیوند یاری
مگذار ما را تنها به زاری
با ما مکن بس بی التفاتی
سوی عزیزان منگر به خواری
تا یک دم از من خوش بر نیاید
هر دم به رنگی دستی بر آری
سروی تو باری آزاد می رو
از من که چون من یاری نداری
من بس نیایم گر بس بکوشم
با خیل هجران شب های تاری
شوریده مغزم زان می بلغزم
بر من نگیرند آشفته کاری
دل رفت و جانم شد در سر دل
بی جان و بی دل مسکین نزاری

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
گر طاقت ما داری در مستی و هشیاری
ورنه سر خود گیری به زان که دل آزاری
هر چیز که دانستی هر چیز که ورزیدی
زان ها همه بازآیی وان ها همه بگذاری
دم دم دل مشتاقان افتد به دگر جایی
ما را نبود جایی جز گوشه ی بی کاری
ره نیست موحد را در خانقه کثرت
زیرا که بود واحد مفروع ز بسیاری
این مرتبه گر خواهی کز خویش کنی حاصل
هرگز نشود الا از موهبت باری
تا در طلب جانان دل بر نکنی از جان
مشغول ندارندت الا به جگر خواری
زنهار مرو با خود کان جا نرسی وز خود
صعب است سفر کردن تا سهل نپنداری
ای خام بیفسرده نه زنده و نه مرده
از دوست نمی گویم از خود چه خبر داری
تو هیچ نیی وز خود برساخته ای چیزی
از سر بنهی روزی خودبینی و جباری
غافل منشین چندین مپرست بت سنگین
در گردن تو دینی حق است که بگزاری
تا روز کنی عادت چون سوختگان هر شب
بر خاک در تسلیم از دیده گهرباری
ای عذر پذیرنده خشنود شو از بنده
بپذیر نزاری را تا چند کند زاری

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
ترا خود نیست راه و رسم یاری
که یاران را معطل می گذاری
چرا بر هیچ بی دل رحمتی نیست
چه دل داری مگر خود دل نداری
قدم سهل است بر دنیا نهادن
اگر با ما به یاری سر درآری
چنانم در میان جان نشستی
که پندارم همه شب در کناری
به زور و زر ندارم با تو دستی
مگر دستی برآرم هم به زاری
بدان ای دوست قدر دوست امروز
چنین منگر عزیزان را به خواری
چه سود آن گه که یاد آری به حسرت
که افسوس از تو ای مسکین نزاری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
چرا سر به پیوند ما در نیاری
مگر خود سر تنگ دستان نداری
نه زر در ترازو و نه زور بازو
نه رویی که کارم برآید به زاری
عجب این که هر دم بسوزی دلم را
هنوزم طمع می کند خاک ساری
بخندی که در گریه آیم که گل را
بخنداند از گریه ابر بهاری
گر آشفتگی می نمایم عفو کن
که طاقت ندارم ز بی اختیاری
چو بر آتش فرقتم می نشانی
ملامت مکن بر من از بی قراری
چو چشمت نکردیم خونی چه باشد
که ما را چو زلفت فرو می گذاری
کجا مهربانی و کو دل نوازی
اگر دوستی می نمایی و یاری
بسی روزگارت به سر برد باید
که یاری بدست آوری چون نزاری

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
باز دل دادم به دست دل بری
سرو قدی گل رخی نسرین بری
دل ستانی دل گشایی دل کشی
دل فریبی دل ربایی دل بری
لاله رخساری بنفشه گیسویی
سروبالایی صنوبر منظری
خوش نشینی خوش زبانی خوش دلی
نازنینی نازکی بازی گری
تند خویی سرکشی عاشق کشی
بی غمی سنگین دلی سلطان فری
آفت خلقی عذاب عالمی
فتنه ی شهری بلای کشوری
دل به زاری از نزاری برد و نیست
حاصلی در عشق بی زور و زری

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گرت بخت یارست فرمان بری
چو فرمان بری از بلا جان بری
چو در خود شوی گم به مقصد رسی
چو ره پیش گیری به پایان بری
چو خواهی که پای ملخ هم چو مور
ره آورد پیش سلیمان بری
به خدمت کمربست باید چو مور
وگرنه چه خیزد ز طرلان بری
مگر تحفه آن جا بری جان پاک
وگرنه چه دیگر به جانان بری
دوای تو دردست در درد پیچ
که بی درد کی ره به درمان بری
بر آنی که بار مظالم به حشر
به سر بر از آن عقبه آسان بری
توانی به سر برد آن جا اگر
به یک دست از این جا دو سندان بری
بسا دست حسرت به سر بر زنی
اگر عمر برخود به تاوان بری
مگر ز آتش سینه و آب سر
دل و دیده گریان و بریان بری
نزاری ز مردان حق شرم دار
که با نام خود نام ایشان بری
ز خود پای ننهاده بیرون هنوز
کجا پی به اسرار مردان بری

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
ای شده مشغول خویش هیچ گمان می بری
کاین همه سرگشتگیت هست ز تن پروری
چند پرستی وجود در عدم انتظار
میل مکن با وجود تا ز عدم بگذری
تو ز خری خودی تابع فرمان نفس
هم نفسی با مسیح خر مپرست از خری
رهبر آنی که باز ره زنی ش می کنی
راست نیاید به هم ره زنی و رهبری
دبدبه تا کی زنی بر سر بازار عشق
جمله زبانی خموش چند ازین داوری
عشق ترا گر ز تو باز ستاند به کل
هر چه نه عشق است آن از تو بماند بری
واسطه ی عاشقی جنبش دردی بود
عاشق بی درد را عشق بود سرسری
درد بود آن که او در سفر آرد ترا
تا به مراتب نفوس زیر قدم بسپری
تا بنگیرد ترا درد دوا نیست روی
درد چو نازل شود ره به دوامی بری
کسر نزاری مکن گر سخنش عکس تست
او زره دیگرست تو زره دیگری

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
بس در جفا مکوش که از حد بمی بری
شاید اگر به جانب من بنده بنگری
نومید نیستم که برآید امید من
باشد که باز بر سر افتاده بگذری
فرمان تراست هر چه کنی حاکمی ولیک
از خواجه کی بدیع بود بنده پروری
شاید که در قفای قدم می رود سرم
من با تو چون کنم به سر خویش سروری
از قتل من چه خیزد اگر چه به خون من
تعجیل می نمایی و زنهار می خوری
ای دوست رحم کن که اگر دشمنم رسید
بر من به کام طاقت آن هم نیاوری
در پای روزگار میفکن مرا ببخش
من کیستم که با تو زنم دست داوری
تسلیم بر ده ام ز پی کعبه ی مراد
جهل است راه بادیه رفتن به سرسری
باشد نزاریا که به بیت الحرام عشق
راهت دهند اگرچه که چون حلقه بردری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یا رب آن ماه است یا خورشید یا بت یا پری
راستی را خوش جگر سوزی و چابک منظری
سرو خوانم قامتت را یا صنوبر یا خدنگ
زهره گویم جبهه ات را یا سهیل ار مشتری
مادرت گر آدمی بوده ست بی هیچ اشتباه
پس پری را بر تو افتاده ست مهر مادری
کس بدین صورت نمی دانم که در آفاق هست
احسن الله تا چه نقش است این زهی صنعت گری
گر به چین بگذشتیی صورتپرستان مجتمع
توبه کردندی به اخلاص از بتان آزری
با چنین شکل و شمایل بس چنین بی چاره را
کرده باشی هم به جان نومید و هم از دل بری
من به حیرت مانده از چشمان شوخت وز دماغ
خود تو سر بر می نیاری و به من در ننگری
از که خواهم داد و فریاد از که دارم گر قضا
با تو افتاده ست و تو هم خصمی و هم داوری
بارها گفتم نزاری را نظر کاری مکن
هیچ درمان نیست گو جان می کن و خون می گری
دل ببرد و دین بخواهد بردن این ترک الغیاث
دست گیرا تا چه خواهی کرد هان ای تنگری

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بگذر ای باد بر اطراف قهستان سحری
زود باز آر به شروان و شماخی خبری
خاطری نیک به احوال کسی ملتفت است
که چو او نیست در آفاق به خوبی دگری
گر بدان سرو رسی گو به چمن پست شدم
به لگد کوب و تو ناکرده به سویم گذری
روی شیرین نفسی بی مگسی نادیده
می زنم زار چو فرهاد سری بر کمری
راز سربسته ی لیلی به کسی نگشاید
هم چو مجنون شده ام در همه عالم سمری
کیست کز دفتر ما یاد ندارد ورقی
کیست کز قصه ی ما یاد ندارد قدری
من اگر سر برود بر سر پیمان توام
لیکن از عهد تو باید که ببینم اثری
نفسی بیش نمانده ست به همت مددی
صبر ازین بیش ندارم به عنایت نظری
هم چو سوزن شدم از صبر نه آخر مثل است
هم به جایی کشد این رشته به تدریج سری
بارها هر چه به غربت ز سفر توبه کنم
به علی رغم برآید ز زمینم سفری
گر نزاری به قهستان رسد از شروان باز
چه مبارک سفری باشد و میمون حضری
باز نادیدن اصحاب و به حسرت رفتن
سخت کاری ست دگر هیچ ندارد خطری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر امشبم چو دوش به سر باز بگذری
لطف است و دل نوازی و مملوک پروری
در شیشه دیده اند گروهی شنیده ام
من دیده ام ولیکن در خواب خوش پری
چون آفتاب از عظمت بر فلک رویم
گر چون همای بر سر ما سایه گستری
بر حلقه های زلفت وقف است سرکشی
بر گوشه های چشمت ختم است دل بری
گر زیر خاک باشم وگر خاک زیر پای
من خاک آن زمین که بر آن خاک بگذری
بر آستان نشسته و دل در تو بسته ام
باشد که هم به ما ز سر لطف بنگری
ما راستان کوی توایم از عدو چه باک
با سرو کس غلو نکند راست منظری
ما ز ابتدای کون محب تو بوده ایم
اسرار آن سری نتوان داشت سرسری
فریاد ما نمی رسی و ره نمی دهی
آری کجا بریم ز دست تو داوری
در راه بس که دیده به رویم فرو گریست
آبم به زیر پای روان شد کری کری
از آب گیر دیده نشد مردمک برون
هر چند جهد کرد بسی در شناوری
خوابم نمی برد که کند بر مریض عشق
گاهی بلا لحافی و گه درد بستری
ماییم و جرعه ای و جفای همه جهان
ای یار غم گسار بخور غم چه می خوری
گویند خون رز به ستم جز تو کس نریخت
آری نزاریا مگر این پی برون بری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هیچت افتد که به ما بر گذری
وز سر لطف به ما در نگری
می توانی که دلم دریابی
بهترک زین غم کارم بخوری
چند خاموش توان بود و حمول
هم شناعت مگر از حد ببری
داد مظلوم بده ظلم مکن
تا نگویند که بی داد گری
روی آنم که ببخشایی نیست
هر زمان بر سر رای دگری
دردلی حاضر و در جان ساکن
ای که نزدیکی و دور از نظری
مستم آری چه کنم معذورم
گر خطایی رود از بی خبری
بی دلم بی دل و مشکل باشد
آفت بی دلی و منتظری
بیش مخروش نزاری از دل
که تو خود جان به سلامت نبری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
اگر به مصلحت از پیش دوست برگذری
چرا به گوشه ی چشم از قفا نمی نگری
بدین شمایل و شکل از نقاب ممکن نیست
که آدمی به درآید چه آدمی که پری
وجود پاک تو با آب و گل نیامیزد
بدان سبب که تو نورانیی و ما بشری
فراز سرو که دیده ست سیب و شفتالو
نگاه کن که چه پاکیزه ای و باروری
به طعنه گفتی تشنییع می زنی بر من
بلی پس از که تظلم کنم چو دل تو بری
به خاک پای عزیزت که سر بهای من است
که از دو دیده به نزدیک من عزیزتری
اگر مشاهده کم اتفاق می افتد
ز راه بینش خاطر همیشه در نظری
چرا رضا ندهد عاشق ریاضت کش
که گر ز دوست جدا شد به درد بیش تری
نزاریا به وفا حالیا جگر می خور
که هم ز اهل دلی آن بود که بر نخوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
سواره هر چه به نظاره گاه برگذری
به یک کرشمه چه باشد که باز پس نگری
رقیب خود ز تو خالی نمی شود یک دم
چنین یکی شده باهم که دید دیو و پری
به دست باد غباری فرست از آن خاکی
که بی دریغ به نعل سمند می سپری
عتاب و ناز به میزان عدل بر ما سنج
سرش به ظلم گراید اگر ز حد ببری
مقابل تو سزد ز امهات و از آبا
که کس دگر نکند دعوی پدر پسری
ز بی وفایی و بعد عهدی و جفا کاری
به نام و ننگ ز دونان سزد که برگذری
قبول کن که نصیحت به فال میمون است
تو خود مبارک رویی و نیک بخت اثری
می است مونس من در غم فراق تو می
ولی نمی کند البته ترک پرده دری
نزاریا به ملامت گر التفات مکن
خوش است مستی و دیوانگی و بی خبری
فسرده را اگرش بر خیال می گذرد
که ترک شیفته کاری کنی چو می نخوری
ترا شراب زخم خانه ی الست دهند
از آن که مستی شوریده کار و خیره سری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر مرا نیست به کوی تو مجال گذری
به تو دارم طمع از روی عنایت نظری
از پی وصل تو بر خویش گرفتم همه رنج
زان که ممکن نبود نفع جهان بی ضرری
گر به دردم برسی دست عنایت بر سر
بر سر کشته ی هجران بکنی هم گذری
با تو گویم سخن و کرده نظر با غیری
با تو باشم به دل و بوده به تن با دگری
آخرالامر به جایی برسد قصه که خلق
باز گویند به هر انجمن از من سمری
من در افتادم و دست طمع از جان شستم
ترسم این است که پیش تو نیاید خطری
من به الطاف تو دارم به جهان چشم امید
گوش با حال دلم بهتر ازین کن قدری
رو به روی تو جهان می نگرد چون باشد
گر به احوال نزاری بکنی وانگری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
جهان خراب شد از نسبت پدر پسری
مکن عمارت اگر عاقلی که بر نخوری
ز روزگار همین بهره بس که در کنجی
حدیث کس ننیوشی و نام کس نبری
چو آدم از طلب گندمی مشو فرتوت
تو خود به ارز نیرزی جوی اگر بخری
دل شکسته به دست آوری درست کنم
به از سری که به عادت سوی سجود بری
به جهد خلق نباشد قضای کن فیکون
ز حکم رفته منال ار بهی ست ار بتری
مکوش و کوش که نه قاصری نه محترزی
مترس و ترس که نه ایمنی نه بر خطری
نشان باخبران بی خودی و بی خویشیست
هنوز بی خبری تا ز هیچ با خبری
هم از حجاب بود گر به دوست وامانی
چه می کنی و چه می بینی و چه می سپری
نزاریا برو و دامنی به دست آور
که کس بدو نرسیده ست جز به دست وری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
عشق را ختم است بر عالم سری
عشق را لایق نباشد سروری
پادشا عشق است و لازم می شود
پارسا و رند را فرمان بری
بل که سلطانان عالم عشق را
بندگی ها می کنند از چاکری
در بیان عاشق و معشوق و عشق
سحر می پردازم اینک ساحری
فارغم حاشا که گویم مدح خلق
زشت باشد گر کند عیسی خری
مست لایعقل چه جوید زیرکی
مرد بی حاصل چه داند شاعری
من سخن سوزم سخن گو نیستم
بت شکستن دیگرست از بت گری
گرچه قنبر حیدری باشد و لیک
عنتری کردن نباشد حیدری
عشق می خواهی نزاری را طلب
مدح می جویی بخواه از انوری

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
چرا به جانب یاران نمی کند نظری
به دوستان ننمایی ز دوستی اثری
به رقعه  ای چه بود گر مرا عزیز کنی
اگر به رسم عیادت نمی کند گذری
نه محرمی که پیامی بدان طرف آرد
نه قاصدی که از آن جانبم دهد خبری
ضرورت است که با آدمی سخن گفتن
خدای راست نیاورد بی پیام بری
مگر حدیث کنار تو با صبا گویم
که در میان نتوانم نهاد با دگری
از آن به چشم تو دادم دلی به لب جانی
کزین مگر نظری بخشیم از آن شکری
قضا چه دفع نهد یا قدر چه منع کند
اگر عنایت تو ملتفت شود قدری
به نیم جان چه تکلف کند نزاری زار
ولیک رد نکنند از فقیر ماحضری
به پای مردی لطف تو واثقم حالی
وگرنه دست نیالودمی به مختصری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ترک من و آشوب دل خاتون ماه خاوری
بغناق برگیر و بنه بر سر کلاه کافری
بر دوش زلفت چون زره بگشاده از ابرو گره
برده ز هفت اختر فره بسته قبای ششتری
بار و برت سیب و عنب نوشین دهان تریاک لب
وز غمزه و لب ای عجب هم جان و هم دل می بری
با چشم تنگت چون دهن گفتم بترس ای پر فتن
کز چشم خون افشان من هم عاقبت زخمی خوری
گفتا که هان ای دل شده بی حاصلی حاصل شده
خاک از دو چشمت گل شده کاری نداری ننگری
تلخ از لب شیرین سخن ناواجب است ای سروبن
تمکین درویشان بکن منگر به ایشان سرسری
دشمن صفت با دوستان بد می کنی نیکوست آن
سروی بتا یا بوستان ترکی نگارا یا پری
هم زاهدو هم زاهدی زان شد نزاری منزوی
آیا چه شیرین شاهدی یا رب چه چابک منظری

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
بیش ازینم نشود از تو میسر به صبوری
گر ترا هست مرا نیست دگر طاقت دوری
هم چنان من ز نصیحت گر بی هوده ملولم
که تو از صحبت بی حاصل این بنده نفوری
من اگر با تو نباشم ز خیالم تو نباشی
غایب ای دیده که چون باصره در عین حضوری
اگر این اند رقیبان تو ما را چو غریبان
کام و ناکام بباید شد از این شهر ضروری
سر به بیغوله ما هیچ فرو نایدت آری
منظرت رشک بهشت است و تو خود غیرت حوری
نقش دیوار به صورت که تو داری بفریبد
هیچ عیبت نکنم گر به خود از حسن غیوری
شب چو بر بام برآیی و ز برقع به درآیی
هم چو انوار تجلی به صفت بر که  طوری
به تماشا به گلستان شو و چادر ز جمالت
باز کن تا نزند لاف لطافت گل سوری
شمع و شاهد به شب خلوت ما هر دو تو باشی
که چو خورشید سراپای وجودت همه نوری
بوی دود نفست راحت روح است نزاری
گو بسوزند چو عودت که بر آتش چو بخوری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
ای که غایب نیی از خاطر اگر مهجوری
پرده بردار ز رخ تا کی از این مستوری
ما نه آنیم که شایسته قربت باشیم
گر گدا را به حرم ره ندهی معذوری
حکم حکم تو اگر زنده کنی ار بکشی
از تو فرمان دهی از معتقدان مأموری
از محبت به محب چون رگ جان نزدیکی
سهو گفتم نظر آن است به صورت دوری
ساقیا پر بده آن جام که شوق انگیزد
تا تو از من برهی بو که من از مغروری
اول مستی و دیوانگی ماست هنوز
وز چنین باده تولد نکند مخموری
خلق گویند شبی یار غمش باش برو
هیچ راضی نشوم من به چنین مزدوری
لطف خوش باید با روی نکو ورنه چه فرق
نقش دیبا و حریر از صور فغفوری
تن درستان سرافکنده چه دانند که ما
خستگان چون گذرانیم شب دیجوری
علت عشق نزاری به طبیبان نبرند
که طبیبان نشناسند در این رنجوری

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خوش است درد جدایی و داغ مهجوری
اگر وصال میسر شود پس از دوری
سواد ملک وجودم خراب کرد فراق
خراب کرده عشق و امید معموری
بدان امید که روزی به گوش دوست رسد
به نظم آورم این عقدهای منشوری
ز دیده دانه در نظم می کنم همه شب
به روشنایی دل در شبان دیجوری
معاف دار نگار اگر ضرورت حال
شکایتی دو سه انها کنم به دستوری
سلامکی نفرستی پیامکی ندهی
نه شرط عهد قدیم است اگر چه معذوری
سرت به همچو منی ار فرو نمی آید
غریب نیست که در حسن خویش مغروری
شبی ز جام وصال تو گر شدم سرمست
قیامتا که بدیدم ز روز مخموری
پس از مجاهده انتظار خوش باشد
اگر خلاص به صحت بود ز رنجوری
نزاریا ز عذاب فراق بیش منال
که در مقابل نیش است نوش زنبوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای پیر سال خورده غم خود نمی خوری
رو خون رز مریز که بر خویش خون گری
بت در کنار داری و زنار در میان
تا چون موحدان نشوی از خودی بری
در ابتدا نه هم ز قیاس من و تو خاست
ترتیب بت پرستی و ترکیب بت گری
بود و نبود و رای و قیاس تو چیست بت
زین جمله وا رهی اگر از خویش بگذری
این جا تو کیستی و من ای یار جمله اوست
پس چیست این که معترفم من تو منکری
توفیق بر نصیبهی فطرت مقدرست
من بردم آن خویش تو هم آن خود بری
گر یک طرف ز گوشه برقع برافکند
من ضامنم که بیش به خود باز بنگری
کورست عقل در ره عشاق نه دلیل
خفاش را رسد که کند دعوی خوری
خط  یگانگی ندهندت نزاریا
تا لوح دل زحرف دویی پاک نستری
چون خاک راه معتکف کوی دوست باش
تا زیر پای نطع سماوات بسپری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گر ز شیرین لبی کنم شوری
گو سلیمان عفو کن از موری
فرش سلطان عجب نباشد اگر
عار دارد ز دامن عوری
این که گویند دوست دوست مدار
نتوان کرد بر کسی زوری
چه کم از حسن اگر دمی بنشست
یوسفی در برابر کوری
کی کند شکر شکر شیرین
ناچشنده ز بی نمک شوری
عاقبت پیل تن نجست از گور
گرچه تنها همی زدی گوری
باز می گو نزاریا که خوش است
گر ز شیرین لبی کنم شوری

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بر آن سرم که دگرباره در دهم صوری
صلا بگویم و عشاق را دهم سوری
ولیک من به سر خود نمی توانم بود
که هست قاعده بر آمری و مأموری
مطیع امرمان و تعلیم را شده تسلیم
بلی نباشم نه معجبی نه مغروری
طبیب درد کسی دیگرست وگرنه به حق
من آن نی ام که ندانم علاج رنجوری
درون خانهی ظلمت بمانده ای زیرا
کسی برون نرود بی دلالت طوری
فسرده گو به تعصب گمان مبر بر ما
که هست مستی ما از لعاب انگوری
دگر به نسیهی آینده یی فریفته ام
در انتظار بهشتی و وعدهی حوری
کسی که مست ز خم خانهی الست آمد
از آن سپس نبود حاجتش به مستوری
بهشت و حور به معنی معین آمده است
چه غم اگر نشناسد ز غایت دوری
من آن کسم که شدم در حضور مستغرق
مدان مرا چو نزاری نزار مهجوری

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به ناموس آتش اندر زن بیار آن آب انگوری
که ناممکن بود مستی نهان کردن به مستوری
عسل گر چاشنی کردی حسودم تلخ کی گفتی
که در من می کشد هر دم زبان چون نیش زنبوری
بیا ای ساقی و بر نه به دستم تا به سر جامی
حیاتی بخش جانم را که می میرم ز مخموری
کسی کز دست او آمد مرا چندین بلا بر سر
خدایا مبتلا بادا به داغ و درد مهجوری
به از می نیست در غربت دمادم مرد عاشق را
به من ده ساقیا پر کن تو اندک خور که معذوری
بیا ای مطرب چنگی خلاصم ده ز دل تنگی
که نزدیک آمده ست اینک به لب جانم ز ره دوری
شب هجرم نمی آمد به روز وصل در خاطر
ز خودرایی و برنایی و نادانی و مغروری
ز غفلت آدمی هرگز به وقت راحت و صحت
ندارند قدر آسایش مگر هنگام رنجوری
به فریاد آمدم از دل که در پرواز می آید
چو بلبل در خروش آید سحرگه بر گل سوری
بخواهم رفت و با یاران نخواهم مشورت کردن
که نستوه از خرد هرگز نخواهد خواست دستوری
نزاری زاصفهان خواهد به شیرین باز گردیدن
که چون خسرو نمی یارد شکر خوردن ز محروری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
موحدوار کن در عشق سیری
مبین گر صادقی جز دوست غیری
چنان بی خویش می باید محقق
که مسجد باز نشناسد ز دیری
ز دست خو خلاصی جوی خود را
کزین بهتر نخواهی کرد خیری
به وحدت کی رسی در عین کثرت
دو نبود یا تو او یا او تو خیری
اگر جویای توحیدی نزاری
موحدوار کن در عشق سیری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تا نیستی خود را از راه برنگیری
هرگز طریق هستی از راه برنگیری
گر از تو با تو بویی در نیستی بماند
بویی دگر نیابی رنگی دگر نگیری
از رنگ و بوی بازآ وزخوب و زشت بگذر
در خود اثر نبینی گر خود حذر نگیری
تو آتشی و نفست بی خشک و تر نباشد
تا هم چو برق آتش در خشک و تر نگیری
نوریست عشق وحدت پس چون چراغ میری
گر شمع زندگانی ز آن نور درنگیری
بر در غلاف شبهت تا کی هوا گرفتن
دنبال مرغ معنی بی بال و پر نگیری
زنهار اگر درین عهد از شست پاک بازان
صد تیر بر تو آید یک ره سپر نگیری
مهر از زبان حیرت زنهار برنداری
ستر از جمال دعوی زنهار برنگیری
دم بر مزن درین دم بی همدمی نزاری
بی هم دمی درین ره ترک سفر نگیری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بر ما به گناهی که نکردیم نگیری
ور نیز بکردیم شفاعت بپذیری
این قاعدۀ اهل کرم نیست که احباب
از پای درآیند و توشان دست نگیری
در دست رقیبم که بمیراد به خواری
مگذار که کافر ببردمان به اسیری
از باطن مجروح گرفتم خبرت نیست
در ظاهر آخر نظری کن که بصیری
فرهاد به سنگی بر اگر صورت شیرین
کرده ست چه باشد تو مرا نقش ضمیری
ماهی ملکی حور بهشتی چه وجودی
مثل تو ندیدم به چه گویم که نظیری
عاقل نکند عیب جوان را که اگر شیخ
این روی ببیند بکند توبه ز پیری
بگذار که دیوانه و شوریده و مستم
مه نام و مه نسبت چه بزرگی چه امیری
بوی گل و آتش به مشامت نرسیده ست
گویی که چنین هم نفس دود عبیری
تا دل نسپاری به کسی هم چو نزاری
هرگز نشوی زنده به جانی که نمیری
گو خلق بکن سرزنش و عیب تو می باش
در پای من ای خار که خوش تر ز حریری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مگر تقدیر دل باری به غم رفته ست و سر بازی
الا ای دل چه می ترسی به جان من چه می نازی
بنای دوستی باید که باشد ثابت و محکم
محبت چون ترا بستد دگر با خود نپردازی
ز دستت هیچ برناید مگر با صبر بنشینی
ز عقلت هیچ نگشاید مگر با عشق درسازی
اگر خواهی که گوی عشق از میدان بری بیرون
ز همت مرکبی سازی و بر کون و مکان تازی
نخواهی رفت با خود در مقامی خانه ی وحدت
مگر هم از برون کلی و جزوی هر دو در بازی
صراط است این و اعما را نباشد حد بگذشتن
به دست پادشاهان بر نزیبد عکه را بازی
مکان لا مکان خواهی و دل بر تیره یخاکی
دوالک بازی آن جا کی توان کردن مکن بازی
نهاده منتی بر حق که من از اهل اسلامم
به حج نارفته و حاجی غزا ناکرده و غازی
نزاری از تکبر هیچ نگشاید تواضع کن
بنه گردن که آن جا در نمی گنجد سرافرازی
مشو مغرور اگر مشهور شد صیت که چون بلبل
بمانی در قفس همواره محبوس از خوش آوازی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه دلبری که به دل داریی نپردازی
همین و بس که دل می بری به طنازی
به پیش خلق ز جور تو پرده بردارم
اگر ز رخ نفسی پرده برنیندازی
دلم ز پای درآمد بیا و دستم گیر
سری به کار درآور مکن سرافرازی
به خوبی تو چه نقصان رسد اگر نفسی
دل شکسته دلی را به لطف بنوازی
نیاز بنده و ناز تو چند بردارد
به حسن یک دو سه روزه این چنین چه می نازی
عنان عقل رها کن که هیچ نگشاید
ز نقش بندی و طراری و عجب سازی
ز من حیا نکنی از خدا نیندیشی
که هر زمان به جفا حیله ای نو آغازی
اگر حواله ی کار تو با خدای کنم
مسلمت نشود با خدا حیل بازی
شبی که گوش کنی ناله نزاری را
اگر چه سنگ دلی هم چو موم بگدازی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر چه مشغولی و با بنده نمی پردازی
هم توانی ز سر لطف که کاری سازی
از سر پای اگرت هیچ بود دست رسی
چاره ای ساز که بر من نظر اندازی
آرزومندم و زین بیش ندارم طاقت
چه شود گر سر مرحمتم بنوازی
نیم جان دارم و در باخته ام با تو به طوع
کار جان ار چه نگیرند به بازی بازی
آه اگر نیمه شب مست کمین بگشایی
به شبیخونی و بر جان نزاری تازی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
همای وارم اگر سایه بر سر اندازی
بر آفرینش عالم کنم سرافرازی
عنایت تو اگر هم عنان ما باشد
سبق بریم چو صاحب دلان به ممتازی
تراست مملکت حسن و در مقابل تو
زمانه را نرسد دل بر و طنازی
کرشمه ای به عنایت ز غمزه ی توبسم
کسم ز پیش نراند اگر تو بنوازی
که دست گیرد و کی باز برتواند خاست
ز التفات نظر هر که را بیندازی
به دست من چه زمین بوسه ای ز دور و همین
به پای بوس مگر هم تو چاره ای سازی
تو راه ده به وصالم غم مشنع نیست
رقیب گوی ترا عادت است غمازی
نزاریا سر تسلیم نه سخن کوتاه
زبان درازی تا چند و قصه پردازی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -