cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
لازم بود مکان طربناک شیشه را
کردم نهفته در بغل تاک شیشه را
حکم خرد به میکده جاری نمی شود
اینجا ز محتسب نبود باک شیشه را
از غم چو ناتوانی این خسته حال دید
برداشت پیر میکده چالاک شیشه را
دردت اگر شکافت دلم را شگفت نیست
از زور باده سینه شود چاک شیشه را
چشمت دلم به گوشه ابرو نهاده است
غافل منه به طاق خطرناک شیشه را
دامن ز بزم باده کشیدی و موج می
در جیب پیرهن شده خاشاک شیشه را
فرقی میانه ی دل و یادت پدید نیست
از می نکرد مستیم ادراک شیشه را
بهر شراب بدرقه دل برده ای ز من
زلف تو بسته است به فتراک شیشه را
هشیار دیده است چو ما را ستیزه خوست
باید کنون نمود به افلاک شیشه را
می بایدم چو منزل بی آب را برید
همراه می برم به دل خاک شیشه را
ساقی چنین به صرفه چرا باده می دهی
سازی مباد شهره به امساک شیشه را
دیدم به بزم باده سرافکنده زاهدی
محراب دیده ساخته ناپاک شیشه را
دزدی ست دست بسته مبادا نهان کند
در آستین خرقه ناپاک شیشه را
از بزم تا نهفته رخ آن دلربا حزین
افتاده است دیده به کاواک شیشه را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سخن از من کشیدی شعله ورکردی جهانی را
چرا انگشت بر لب می زنی آتش بیانی را
کمی نبود خراش سینه ام را ای هلال ابرو
به داغ دل چه ناخن می زنی آزرده جانی را
مبادا پرده از دل آه خون آغشته بر دارد
به روی کار مفکن بخیه زخم نهانی را
ز داغ لاله پیکر در غبار خاطر تنگم
چمن پیرای عشقت ریخت طرح گلستانی را
عجب نبود حزین  از عشق اگر عمر ابد یابم
که پیوند رگ جان کرده ام نازک میانی را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تا سرمه کشد چشم ملامتگر ما را
غیرت سرپا زد کف خاکستر ما را
خوش دردسری می کشم از درد ندانم
بالین ز دم تیغ که باشد سر ما را
این خامه که چون شمع ز آتش نفسان است
رشک پر پروانه کند دفتر ما را
بی منت زلفی رود از خویش حواسم
حاجت به سیاهی نبود لشکر ما را
شوری که حزین  در دل از آن پسته دهان است
آرد به سخن کلک زبان آور ما را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چو لاله با چمن حسن و عشق خوست مرا
می مجاز و حقیقت به یک سبوست مرا
ز نکهت نفسم می دمد بهار که دل
ز داغ عشق تو چون نافه مشکبوست مرا
به گرد بام و درم دیر و کعبه می گردد
از آن زمان که به درگاه عشق روست مرا
ز خود تهی شده ام چون نی و ز ناله پرم
خروش درد تو پیچیده درگلوست مرا
عقیق صبر زبانم به کام حسرت سوخت
مکیدن لب لعل تو آرزوست مرا
گدای عشقم و ناید فرو به مهر سرم
می چو آتش سوزنده در سبوست مرا
به راه صبح ندارم چراغ دیده حزین
که داغ بر جگر و سینه بی رفوست مرا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
وفاپیشگان دوستداران خدا را
بگویید آن یار دیر آشنا را
که بیگانگی تا کی و چند ظالم
چه شد مهربانی چه آمد وفا را
شگفته ست رنگین بهار سرشکم
ببین در برم اشک گلگون قبا را
قدم رنجه فرما و بنشین به چشمم
گره باز کن ابروی دلگشا را
به صید دل ناتوان آشنا کن
ستمکاره مژگان تیغ آزما را
میان باز کن با دل جمع بنشین
پریشان مکن سنبل مشکسا را
توان گاهی از پرسشی یاد کردن
اسیران زندان مهر و وفا را
حدیثی سوال از من بی زبان کن
سخن یاد ده بلبل بی نوا را
لین کل عن کشف سری لسانی
ینادی بذکراک قلبی جها را
و ان اعتدت زلتی لا ابالی
عسی الله فی الحب یعفوا العثا را
ایالایمی کف عنی و وجدی
و دعنی فقد طار عقلی وحا را
و لم ادرنی موقفی حین یبدو
اسبعین ام سبع ارمی الجما را
دل آسودگان قدر نعمت ندانند
غم عشق ما را سلامت شما را
چنین داد پاسخ که در بزم گیتی
کسی گرم هرگز نکرده ست جا را
سخن کردم از خامشی بلبلی گفت
که نتوان نهفت آه درد آشنا را
نفس گرم می آید از پرده دل
حزین  آتشی هست در سینه ما را

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
از ناله عاشق چه خبر بوالهوسی را
آری خبر از درد کسی نیست کسی را
هر خیره سری چاشنی درد نداند
از مایده عشق چه قسمت مگسی را
زخم دل نالان مرا چاره محال است
مرهم چه نهی سینه چاک جرسی را
شرمنده یک بوسه نیم زان لب جان بخش
هرگز نپذیرفت ز ما ملتمسی را
گلگشت چمن گر به زغن گشت مسلم
در بسته به ما داد محبت قفسی را
رفتند چو باد سحری خرده شناسان
چون گل به دعا می طلبم همنفسی را
با پرده گوشی نشود ساز خروشم
در خاک برم حسرت فریاد رسی را
با سفله سری همت آزاده ندارد
هرگز گل دستار نسازیم خسی را
رفته ست حزین از گرهت تا زده ای دم
حیف است غنیمت نشماری نفسی را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ز داغ عشق چون خورشید دارم چتر شاهی را
سر ژولیدهام برد از میان صاحب کلاهی را
به دنیا از فلک سایی سرم هرگز فرو ناید
گدایی می شمارد همت من پادشاهی را
به زیر تیغ او چشم از رخش پوشیده می دارم
که ترسم حیرت از یادم برد عاجز نگاهی را
حبابش می شود از شوخ چشمی چهره با داغم
اگر در بحر شوید دامن بختم سیاهی را
حزین  از مهر نبود ذره ام را پرتو منت
ز فیض عشق دارم کیمیای رنگ کاهی را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گناهی نیست عالم سوزی آن آتشین رو را
عنان داری نیارد کرد آتش گرمی خو را
ز بوی پیرهن دیدار بیند پیر کنعانی
به هر کسوت شناسد عشق حسن آشنا رو را
محال است آب تیغ تند خویی بر لب خشکی
که داند جوهر شمشیر ناز آن چین ابرو را
به دور حلقه های زلف او از دفتر خوبی
قلم پرداز قدرت حلقه گیرد چشم آهو را
من و پیشانی تسلیم و خاک رهگذار او
جبین از صندل بتخانه گر شاد است هندو را
نجوید دل تغافل شیوه مژگانش به ایمایی
گران افتاده لنگر تیغ بازان جفا جو را
نزاع کفر و دین برخاست تا برقع برافکندی
کند شیخ و برهمن سجده آن محراب ابرو را
نباشد در خور هر بینوایی گنج باد آورد
به دامان صبا مگشای آن مشکینه گیسو را
به هر آشفته مغزی بر میفشان عنبرین کاکل
دماغ بو شناسان می شناسد نکهت مو را
می گلگون بخواه از ساقی سنبل بناگوشی
بهار از سبزه خط کرده زنگاری لب جو را
حزین از لاف دارد با نی من همسری بلبل
خدا اجری دهد ما را و انصافی دهد او را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ساقی قدحی در ده از خود بستان ما را
مستانه بگو رمزی بگشای معما را
ظلمتکده عاشق زان چهره منور کن
تا چند به روز آرم تاریکی شبها را 
از غنچه لب بگشای با مرده دلان حرفی
یک ره به دم احیاکن اعجاز مسیحا را
خورشید نهان گردد در دود کباب دل
از رخ چو برافشانی آن زلف سمن سا را
پنهان ز نظر گیری از شیخ و برهمن دل
در پرده چو بنمایی آن حسن دلارا را
گفتی غم ما خواهی دل بند و ز جان بگسل
اینک دل و جان بستان بیعانه سودا را
در ساغر هشیاران این نشیه نمی گنجد
حیرت زدگان دانند آن عارض زیبا را
چون سایه به خاک افتد تب لرزه بر اندامش
گر سرو چمن بیند آن قامت رعنا را
جایی که به رقص آید طور از ارنی گفتن
مستان لقا دانند بیهوشی موسا را
از خود چو نظر بندی دلدار نماید رو
بیدار دلان دانند فیض شب اسرا را
ای قاضی اگر خواهی گردد ز تو حق راضی
روآتش می در زن این دفتر فتوا را
تا خود نکند فانی صوفی نشود صافی
اثبات به خود کردم از نفی خود الا را
شد عین همه عالم آن دلبر پنهانی
فرقی نتوان کردناز اسم مسما را
خواهم که نفرسایی جان از غم هجرانم
اغفرلی و ارحمنی نادیتک غفا را
با مغبچگان بستی پیوند حزین آخر
تا در سر می کردی سجاده تقوا را

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
آموخت چو اشکم روش ره سپری را
بستم به میان توشه خونین جگری را
درکوچه دنیا گذر افتاده گذشتم
پروای نشستن نبود رهگذری را
در محکمه شرع بصیرت به گدایی
دعوی نرسد سلطنت در به دری را
حیرتکده آیینه آشوب ندارد
جمعیت خاصی ست پریشان نظری را
بی واسطه نتوان در آسوده دلی زد
از کف ندهی رابطه بی خبری را
صوفی اگر از خرقه برآرد دل روشن
پوشد به نمد آینه روشن نگری را
بگشای زبان گوش سخن کش چو بیابی
مهر لب خاموش علاج است کری را
بر دوده کلکم نشود شیفته جاهل
با سرمه صفایی نبود بی بصری را
آرایش گلزار نکرد ابر بهاری
از اشک من آموخت چمن غازه گری را
وامانده ام از راهنوردان سبک سیر
تن بار گرانی شده جان سفری را
دل حوصله ورزید و نم اشک فرو خورد
تا سیر نمک ساخت کباب جگری را
ممنون سپهرم که شکنج قفس او
نگذاشت به دل حسرت بی بال و پری را
در دوده آدم نبود مردمی امروز
بر باد دهد ناخلف ارث پدری را
شمشاد چه تابیده عبث طره دعوی
زلف تو شکسته ست پر و بال پری را
از حیرت این طرز خرامی که تو داری
رفتار فراموش شود کبک دری را
بر لب نفسی بیش حزین تو ندارد
هنگام وداع است چراغ سحری را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ستم از ملک دل بیرون کند فرمانروایان را
ستمگر دشمن بیگانه سازد آشنایان را
نماید دور بر کاهل قدم نزدیکی منزل
ره خوابیده ای در پیش باشد خفته پایان را
نمی گردد به مردم قدر مرد و مردمی روشن
به نامردان بیفتد کار اگر مرد آزمایان را
کلید از چاره سازی بستگی هرگز نمی بیند
نمی افتد گره در کار خود مشکل گشایان را
به پای نخل حرص خود چو منعم اره نگذارد
چو سوهان می زند از چین پیشانی گدایان را
زیان دنیا طلب از پهلوی پویندگی بیند
که رفتن دور می سازد ره رو بر قفایان را
حسودان را سکوت ما دهان یاوه گو بندد
ز خاموشی توان زد بخیه این زخم نمایان را
نوای مختلف چندانکه از تار جهات آید
بلند آوازه سازد پرده وحدت سرایان را
اگر حرفی از آن زلف مسلسل در میان آید
شب افسانه ام هرگز نخواهد دید پایان را
به شرع زهد حق خدمت شایسته ای دارم
که رهن باده کردم خرقه های پارسایان را
اگر می داشتم چون خار در سرپنجه گیرایی
نمی دادم ز کف دامان این گلگون قبایان را
ندارد لذت شوربدگی در پی پشیمانی
جنون دندان نیفشارد به لب زنجیر خایان را
حزین  از لطف عشق سر فراز امید آن دارم
که دور از آستان خود نسازد جبهه سایان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
محبت خون گرمی بخشد این گلبن مثالان را
به فرقم گستراند سایه نازک نهالان را
در این محفل که ربط آشنایی نسبتی خواهد
به آن موی میان الفت بود نازک خیالان را
سرت گردم میفشان کاکل و رحمی به دلها کن
مزن بر هم به بازی حلقه آشفته حالان را
به گلزاری که بلبل را نوایی آشنا دادی
رسایی ده زبان عجز نالیهای نالان را
به آن دستی که می در ساغر جمشید می ریزی
به وصل قطره ای خوش کن دل ساغر سفالان را
زیان ناز خواهد شد نگاه سرمه آلودی
تسلی گر نمایی خاطر دلهای نالان را
درین گلشن حزین  از خجلت فکر رسای تو
رسایی بید مجنون شد سرا پا انفعالان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دل دریا گهر سرمایه بخشید ابر مژگان را
نماند حسرتی در یاد مهمان کریمان را
نسیم آشنا کو تا ز گل بی پرده تر گردم
نهم چون غنچه تا کی در بغل چاک گریبان را
نمک پرورده عشق است آه سینه پردازم
فغان من دو بالا می کند شور بیابان را
فریب وعده وصلی که نقصان لبش گردد
چه از سرمایه کم سازد دل حسرت فراوان را
می نازی که چشم از ساغر دیدار او می زد
خمارش می کشد خمیازه بر آغوش مژگان را
ز شادی بسته می گردد زبان شکوه آلودم
تبسم گر به زخمم بشکند مهر نمکدان را
حزین از محرمان بی ادب غیر از سر زلفش
که می گوید به او حال من خاطر پریشان را
حزین از محرمان بی ادب غیر از سر زلفش
که می گوید به او حال من خاطر پریشان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دیدم صنمی های صلا کعبه نشین ها
بیعانه ببازید به یادش دل و دین ها
در عشق دل از کوثر و رضوان نگشاید
از دوست تسلی نتوان گشت به این ها
صید دلم افتاد به صحرای رمیدن
صیاد نگاهان بگشایید کمین ها
شد خاک سر سجده بر آن در قدم تو
بخرام که فرش است به راه تو جبین ها
آن کیست که در جلوه گهت رخش بتازد
کرده ست تهی غمزه بی باک تو زین ها
در کیش محبت هدف ناوک نازند
ابروی کماندار تو را چله نشین ها
زیر قلم توست حزین کشور معنی
این نقش ندارند خدیوان به نگین ها

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
داغند ز رخسار تو ای رشک چمن ها
چون لاله شهیدان به سمن زار کفن ها
از شرم صدف را به دهان مهر خموشی ست
تا شد صدف گوهر نام تو دهن ها
خون در جگر نافه دل چون نشود خشک
در هر شکن زلف تو افتاده ختن ها
با چاشنی لذت زندان غمت رفت
از خاطر یوسف صفتان یاد وطن ها
نگذاشت به جا آتش عشق تو سپندی
من مانده ام از سوخته جان ها تن تنها
دارد لب خاموش هم آغوشی معنی
بر چهره اندیشه نقاب است سخن ها
در خاک حزین یاد عقیق لب او برد
گرد سر این خاک شود خون یمن ها

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
رنگینی دکان شود آن چشم سیه را
از خونم اگر غازه دهد تیغ نگه را
آن غالیه گون خال ندانم به چه تقصیر
در نیل کشد اختر این بخت سیه را
یک تشنه جگر را به زنخدان تو ره نیست
خضر خط سبز است که دارد سر چه را
امروز زمین زیر پی لشکر حسن است
بر طرف بناگوش ببین گرد سپه را
پای طلبم آبله فرسود نگردد
نزدیک کند لغزش اگر دوری ره را
از چشمه خورشید لبی تر نتوان کرد
منت کلف اندود نماید رخ مه را
خوش دوزخ نقدی ست حزین  آتش خجلت
گیرم که به روی تو نیارند گنه را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نوشیده چمن دردی جام طربش را
با دامن گل پاک نموده ست لبش را
خوش کرده ام ای دیده به پیوند دل خویش
از سلسله ها طره  عالی نسبش را
در رهگذر پیرهن ار دیده سفید است
نگذاشته ام دست ز دامان طلبش را
غمگین نیم احوالم اگر یار نپرسد
از شمع نپرسیده کسی تاب و تبش را
بیرون ز سویدای دل ما نتوان کرد
سودای سیه خانه خال عربش را
فریاد که کردند جدا تلخ دهانم
از سایه نخلی که نچیدم رطبش را
بگرفت کنار از برم آن ماه سمن بر
کز پرده دل بافته بودم قصبش را
از کوتهی بخت نباشد ز چه باشد
رنجیده ز ما یار و ندانم سببش را
در دوزخ عشقیم اگر عشق گناه است
انصاف چه شد شعله فروز غضبش را
کاری به تماشای گل و لاله نداریم
خوش کرده ام از باغ شراب عنبش را
شد تیره دل از تیرگی روز فراقت
بی رحم بگو چون به سر آریم شبش را
شوریده سر انداخت به صحرای قیامت
دیوانه صحرای تو شور و شغبش را
بی اصل و نسب بوالبشر ایجاد از آن شد
تا از گهر خویش طرازد حسبش را
شوق تو حزین  ازکشش کعبه گل نیست
دل کعبه عشق است نگهدار ادبش را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به آب از آتش می داده ام خاک مصلا را
به باد از ناله نی دادهام ناموس تقوا را
جبین را سجده فرسای در پیر مغان کردم
به بام کعبه دل می زنم ناقوس ترسا را
برهمن زاده زناربندی برده ایمانم
که سودا می کنم باکفر زلفش دبن و دنیا را
نه ماضی هست پیش من نه مستقبل خوشا حالم
یکی از قطع خواهش کرده ام امروز و فردا را
ز رنج و راحت گیتیگل مقصود می چینم
برون آورده ام از پای دل خار تمنا را
مصفا می کند آیینه دل را نظر بستن
تماشاهاست در هر پرده ای ترک تماشا را
محبت بر سر هر سنگ فرهاد دگر دارد
چها در عالم امر است عشق کارفرما را
به لیلی می رساند نسبت آخر تربت مجنون
به خاک کشتگان عشق بی پروا منه پا را
به گوش اهل صورت کی رسد آوازه معنی
نوای بلبل دیبا سزد گلهای دیبا را
حیات آن را شمارم کز خودی بستاندم ساقی
به جام می فروشم شربت خضر و مسیحا را
حزین چون موی آتش دیده می گردد رگ خوابم
به مخمل گر شبی سودا کنم بالین دیبا را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در بغل آرزو کند تیغ تو تندخوی را
عرضه کنم اگر به گل زخم شکفته روی را
مشک به کوی بیزدت طره به باد اگر دهی
دل به کنار ریزدت شانه کنی چو موی را
رشک ریاض خلد شد دیده ز فیض عارضت
یاد قد تو کردام سرو کنار جوی را
پرده چه پوشیم که من در غم دل به عالمی
صبح صفت نموده ام سینه بی رفوی را
هست نقاب دلبران شرم و حجاب و خال و خط
تیغ برهنه گفته ام حسن برهنه روی را
دور رسید چون به ما صاف شراب رفته بود
چرخ کند به ساغرم درد ته سبوی را
وقت صبوح شد حزین از می غم به لب چکان
زهر چش ترنمی کلک ترانه گوی را

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
نگارین جلوه من تا به کی هر جا نهی پا را
چه خواهد شد اگر بر چشم خون پالا نهی پا را
رکاب از مقدمت جایی که گردیده ست نورانی
چرا بر چشم مشتاقان به استغنا نهی پا را
همان از شوق پابوس تو آتش در سرم سوزد
اگر بر تربتم ای شمع بزم آرا نهی پا را
به راهت لخت دل افشانده ام تا رشک نگذارد
که بر خاک از غرور حسن بی پروا نهی پا را
چه نقصان می رسد دامان نازت را اگر باری
چو بوی پیرهن بر چشم نابینا نهی پا را
تواند شدکه فرقم افسر نقش قدم یابد
اگر گامی فرود از اوج استغنا نهی پا را
بکش پا را ز بزم غیر اینک چشم و دل حاضر
نمی زیبد سرت گردم که نازیبا نهی پا را
جبین رفتگان خاک است بی پروا چه می تازی
سبک تر نه که بر آیینه سیما نهی پا را
ز طوق عرشیان خلخال بندد ناقه شوقت
اگر مردانه چون ما بر سر دنیا نهی پا را
نسازد گر به ساحل تخته بندت خشکی مشرب
چو موج خوش عنان سرمست بر دریا نهی پا را
اگر نعلین جسم تیره را از پا برون آری
به چشم روشنان عالم بالا نهی پا را
ز آب و گل توانی چون مسیحا گر برون آمد
ازین کاخ دنی بر طارم اعلا نهی پا را
رمیدن هر کجا پیمایدت جام سبک روحی
زمین رطل گران گیرد چو بر خارا نهی پا را
اگر پای شرف در دامن غیرت کشیدستی
دریغستت اگر بر دامن دارا نهی پا را
به فرش بوریا گر چیده ای گل از شکر خوابی
خلد خارت اگر بر بستر دیبا نهی پا را
توانی تکیه زد پاینده بر تخت سلیمانی
چو بیرون از طلسم جسم جان فرسا نهی پا را
قدم گر در ره دیر مغان سنجیده بگذاری
شود محراب طاعات جبین هر جا نهی پا را
حزین از رهروان رفته این مصرع بود یادم
سبک رو آنچنان کامروز بر فردا نهی پا را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ز لوح حکمت اندیشان بگو خونین درونان را
که صدره شسته طفل اشک من چون مشق یونان را
غبار از تربتم چون بید مجنون می کشد بالا
سرافرازی بود افتادگی طالع نگونان را
چه باید کرد مشت خون خود را مضطرب حالم
سرافرازان نمی خواهند پامال زبونان را
به بند غیر تا باشد بود دیوانگی ناقص
ز موی سر بود زنجیر پا کامل جنونان را
نکویان را به خون زاهد و عاشق بود دستی
شراب مذهب و مشرب حلال این ذوفنونان را
بخار از ارض با جذب طبیعی بر نمی خیزد
چنین کز خاک ره برداشت چرخ سفله دونان را
حزین  از معجز لعل که تعلیم سخن داری
خروشت مهر بر لب می زند جادوفسونان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گذشته است ز گردون لوای رفعت ما
گرفته روی زمین آفتاب شهرت ما
شکسته رنگی تن کرده بر جهان روشن
که خاک زر شود از کیمیای صحبت ما
فلک فکنده سپر در مصاف ناله من
بلند کرده دست دل است رایت ما
ز قیل و قال مرا وقت جمع تر گردد
بود ز حلقه مجلس کمند وحدت ما
اگر چه در ته خاکم ز گرد کلفت دل
همان چو آینه باز است چشم حیرت ما
به راه مهر تو هر رخنه ای ست آغوشی
ز چاک سینه دمیده ست صبح دولت ما
خرد به مشهد ما می رود ز هوش حزین
مگر ز لای شراب است خاک تربت ما

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به سر گسترده دارد ظل عالی خیل نازش را
مخلد باد یا رب سایه مژگان درازش را
فسون عاشقی ماست با خال و خم زلفش
که بازی می تواند برد مار مهره بازش را
قبول سجده را لازم بود محراب ابرویی
به کیش من قضا باید کند زاهد نمازش را
هنوز آن شمع بی پروا نبودش محفل افروزی
که از دل داشتم پروانه سوز و گدازش را
برد عشاق را فریاد من تا کعبه کویش
حدی شد ناله ام صحرا نوردان حجازش را
من و نقش قدم درکوی او زادیم هم طالع
سرا پا یک جبین سجده ام خاک نیازش را
به دلتنگی خوشم کز پرده بر ناید غم عشقش
چو بو در پرده پنهان کرده ام از رشک رازش را
مرصع کار از لخت دل شورنده سر دارم
شکن های پریشان طره سنبل طرازش را
ندارم شکوه در راه محبت از سر خاری
به پای بی خبر طی کرده ام شیب و فرازش را
هوس دارد که سازد تار جان پیوند هر مویش
اگر محمود می برد سر زلف ایازش را
حزین از ناله خامش گشت و تحسینی نفرمودی
به این جادودمی ها خامه افسانه سازش را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نبرد جلوه گل جانب گلزار مرا
می برد ناله مرغان گرفتار مرا
بس که در پای گلی شب همه شب نالیدم
خون دل می چکد از غنچه منقار مرا
برده دل را و سر غارت ایمان دارد
نگه شوخ تو آورده به زنهار مرا
بود آیا که شبی باز به خوابش بینم
شمع بالین شود این دولت بیدار مرا
سر هم بزمی خورشید ندارم چو مسیح
بگذارید در این سایه دیوار مرا
ابر هرگز نکند دامن دریا خالی
دل کجا می شود از گریه سبکبار مرا
بس که ابنای زمان جمله دنی طبعانند
از بها می فکند جوش خریدار مرا
افعی نرم نما دشمن جان است حزین
حذر افزون بود از مردم هموار مرا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
سفید کرد غمت دیده های تار مرا
بود سیاهی زلف تو روزگار مرا
چو شمع سوز دل خود مرا تمام کند
به دیگری نگذارد غم تو کار مرا
ز رستخیز نخیزد ز جا مگر که دگر
هوای گرد تو گشتن بود غبار مرا
ز چشم مست توام یک نظر بس است ولی
هزار میکده می نشکند خمار مرا
دغل مباز که هرگز خراب نتوان کرد
ز فیل مست ستم عهد استوار مرا
چو زلف رشته گلدسته میان تو شد
وفا پر از گل حسرت کند کنار مرا
همیشه ریشه نخلم ز گریه بود در آب
سموم هجر فرو ریخت برگ و بار مرا
ز تندباد نلرزد چو شاخ سنگین شد
دواست رطل گران دست رعشه دار مرا
به شمع وادی ایمن گشود دیده کلیم
ندیده بود مگر آتشین عذار مرا
کند شکوفه ی بادام خار مژگانم
به چشم من گذر افتد اگر بهار مرا
خمار در سر و چون چشم یار بیمارم
خبر دهید ز من مست هوشیار مرا
خوشم که ناوک آن غمزه خسته است حزین
دل فگار مرا جان بی قرار مرا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خامه فروهشته بود آیت تنزیل را
باز دمیدن گرفت صور سرافیل را
حجت ناطق منم کوری دعوی گران
تیغ زبانم گرفت خطه تخییل را
چون عرق افشان شود کلک گهر ریز من
با خوی خجلت بشو حاصل تحصیل را
کودک تی تی کنی قافیه سنجی بهل
چون به سخن بنگری صاحب انجیل را
جوهریانت مباد سخره گیتی کنند
در صف گوهر مکش مهره سجیل را
محفل طور است این شمع مزار تو چیست
جانب ایمن مبر بیهده قندیل را
شوق چو سیمرغ را بال گشاید بر اوج
در بر خفاش نه بال ابابیل را
صعوه مسکین کجا قله ی قاف ازکجا
پشه چه پهلو زند طنطنه پیل را
ذره چه شوخی کند با علم آفتاب
قطره هماورد نیست بارقه نیل را
چون لب داوود دل لحن زبور آورد
بر لب زنبور زن طعنه تنکیل را
پیش حزین از سخن عرض تجمل مکن
تحفه به خاقان مبر موزه و زنبیل را

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
بس که چون صبح زند دم ز صفا سینه ما
صورت کین همه مهر است در آیینه ما
دو حریصیم که تا محشرمان سیری نیست
ما ز مهر تو دل سخت تو ازکینه ما
می نهد شیر محبت به فراغت پهلو
نیستانی شده از تیر جفا سینه ما
پرده از کار ریا عشق نگیرد ز کرم
مصلحت هاست درین خرقه پشمینه ما
داد بر باد تف عشق تو خاکستر دل
همچنان شعله زند خاطرت ازکینه ما
به هوای گل رخسار تو در رقص بود
شعله عشق در آتشکده سینه ما
ذره آسا به هوای تو سراپا مهریم
در دل رشک گره چون نشودکینه ما
بنده جام شرابیم حزین  زانکه برد
لوث آلودگی از خرقه پشمینه ما

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به گلشن غنچه یاد از نوشخندان می دهد ما را
نشانی سرو از بالا بلندان می دهد ما را
نکرد آن غنچه لب در مستیم هر چند کوتاهی
خیال نرگسش مستی دو چندان می دهد ما را
کنم قالب تهی چون نقش پا بینم به راه او
خبر از حال زار مستمندان می دهد ما را
اسیر پیچ و تاب موج اشک آلوده مژگانم
فریب سنبل گیسو بلندان می دهد ما را
زبانش آشنا هرگز نشد با حرف بی مغزی
قلم پیغامی از مشکل پسندان می دهد ما را
به دشت از جلوه های لاله داغم تازه می گردد
که یاد از سینه های دردمندان می دهد ما را
حزین  نظاره گل نوبهاران در گلستان ها
تسلی با خیال ارجمندان می دهد ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هنوز آغاز رعنایی ست عشق سرکش ما را
فروزان تر کند دامان محشر آتش ما را
جگر خون از خمار بوسه آن لعل میگونم
ازین سر جوش جامی ده لب دردی کش ما را
تمناها شهید از فیض آه بی اثر دارم
فراوان است بسمل تیر روی ترکش ما را
خجل شد در امیدش سینه ی چاک و ندانستم
که حسرت هاله آغوش باشد مهوش ما را
حزین  از گریه ام چون شمع کاری برنمی آید
که آب دیده نتواند نشاند آتش ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ز مژگان ساختم گلگون چنان روی بیابان را
که داغ لاله کردم مردم چشم غزالان را
نه آنم کز جفای عشق آسان دست بردارم
به دامان قیامت می برم چاک گریبان را
سواد دیده من صورت نقش نگین دارد
ز بس افشرده ام بر چشم خون آلود مژگان را
عبیر آلوده بویی مغز گل را عطسه زن  دارد
مگر دست صبا زد شانه آن زلف پریشان را
نگاهت نارسا می افتد از دل های مشتاقان
به کوتاهی مبادا شهره سازی مد احسان را
سراسر صرف شبهای جدایی می شود عمرم
برای سوختن چون شمع دارم رشته جان را
گذشت آن هم که دل را از شهادت شاد می کردم
کشید از سینه ام بی رحمی صیاد پیکان را
خدنگ ناز بی پروا نگاه عجز نامحرم
که دیگر بر سر رحم آورد آن نامسلمان را
حزین  سر سبز دارد دانه ام را پرتو لطفش
نگهدارد خدا از چشم بد آن برق جولان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه گیرایی ست یارب جلوه گیسوکمندان را
که بگسست از صنم پیوند جان زناربندان را
قیامت پیش ازین می ریخت بر دل طرح آشوبی
کنون چون سایه در خاک است این بالابلندان را
شود تخت روان هر جا رمیدن بستر اندازد
سر زانو بود بالین راحت دردمندان را
مرا در عشق او دل گر فغان برداشت معذورم
در آتش ناله ای ناچار می باشد سپندان را
تبسم ریز شد گلبرک یار و شرم رسوایی
لب از دندان شبنم می گزد گل های خندان را
بود هم نسبتان را عقد جمعیت به هم فطری
نباشد رشته ای درکار گوهرهای دندان را
بهشت نقد در بر حسن آن سیمین بدن دارد
که بینم سیر چشم نعمتش مشکل پسندان را
حزین  افتاد دل را در بغل گنجینه داغی
که دولت خود به خود رو آورد اقبال مندان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -