cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
گر مرد راه عشقی لاف وجود کم زن
بی جان و دل سفر کن بی پا و سر قدم زن
سرگشته چند گردی در وادی تحیر
با قبله ای مجاور هان تکیه بر حرم زن
گر ملک عشق خواهی تا گرددت مسلم
رو کوس رب هب لی در عالم عدم زن
از پرتو جمالش خود را چو عود سوزان
وانگه چو صاف گشتی رو سکه بر درم زن
گر نرد درد او را خواهی که پاک بازی
در داو بی نیازی هر دو جهان به هم زن
خاکستری اگر تو در خاک تیره مانی
خواهی که شعله گردی بر آسمان علم زن
تا کی همی نویسی اسرار عشق ناصر
سوزی ز آتش دل در کاغذ و قلم زن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
شب آخر زمان تیره است ساقی باده روشن
به صبح از مشرق ساغر بر آور افتاب دن
سر خم را ز تن بر دار و ریز از حلق شیشه خون
کزین خون ها بسی دارد سر زلف تو بر گردن
مده دم هر دمم چون نی  دمم ده چون قدح از می
که همچو لعل خونخوار تو خو کردم به خون خوردن
درون صوفیان درد است ساقی جام صافی ده
دماغ زاهدان خشک است مطرب نوبتی بر زن
سرود خسروانی ساز و رود از چشم جان بگشا
نوای خارکن بر گوی خار از پای دل بر کن
ز پیری چنگ شد دوتا رگش از لاغری پیدا
ز پرده راز او رسوا به شادی شیوه اش شیون
چو صبح صادق از مهرت گریبان می درد ناصر
نباشد کاه را چون کوه پای صبر در دامن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بگیر ملک خراب دل و عمارت کن
به تخت ناز نشین بر بتان امارت کن
چه حاجت است که خنجر به خونم آلایی
به نوک غمزه خونریز خود اشارت کن
تو را به ملک دل ای ترک مست رحمی نیست
به زخم تیر گرفتی بسوز و غارت کن
اگر به خاک شهیدان عشق برگذری
مرا که کشته عشق توام زیارت کن
به نقد حسن دل بیدلان به دست آور
کنون که یافته ای مایه ای تجارت کن
مرا ز گرمی دل جان رسیده است به لب
به غمزه نیش زن و دفع این حرارت کن
اگر سجود به پیش بتان هوس داری
نخست ناصرا ز ابریق می طهارت کن

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ساقی می باقی ده عقل از سر ما کم کن
سرمایه شادی را قوت دل پر غم کن
از چهره شبستان را بتخانه چین گردان
وز باده صراحی را سرچشمه زمزم کن
گرد در میخانه در چشم ممالک زن
خاک ره خماران در دیده عالم کن
سلطان وجودم را از می خط عدلی کش
لشگرگه جانم را بر عشق مسلم کن
خورشید جمالت را در جام لبالب بین
یک جلوه نورانی در ماه محرم کن
از راه کرم روزی در کوی گدایانت
ما را به قبول خود بنواز و مکرم کن
ای مطرب روحانی وی آیت رحمانی
این جرعه پیاپی خور وین باده دمادم کن
در گوش تو می گوید زلف تو که ناصر را
آشفته و سرگردان شوریده و درهم کن

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
در دیار غربتم از درد یار اندیشه کن
رو ز کار افتاده بین از روزگار اندیشه کن
عشق کاری مشکل است ای دل مکن انکار اگر
کاردانی اول از پایان کار اندیشه کن
گر هزاران داستان باشد چو بلبل دم مزن
تا برآری یک نفس اول هزار اندیشه کن
باده صافی وصلی نیست بی درد فراق
دل منه بر دور هستی از خمار اندیشه کن
صحبت خوبان میسر نیست بی طعن رقیب
برگ گل چیدن اگر داری زخار اندیشه کن
ای صبا ما همچو آب آیینه ای داریم پاک
تا نانگیزی میان ما غبار اندیشه کن
ناصر از چنگ فراقت تا به کی نالد چو نال
صبح و شام از ناله های زیر و زار اندیشه کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جز دهانش نیست در هر دو جهان مقصود من
کی به کام من شود مقصود ناموجود من
چون شدی دامن کشان باری زمینش گشتمی
تا به دامن پاک کردی روی گردآلود من
هم به نوعی شاد گشتی گر نفرسودی ز غم
این دل پر درد بی سامان غم فرسود من
در عدم آسوده بودم این زمان از بود خویش
رنج دارم کاشکی هرگز نبودی بود من
در سر سودای زلفش عمرها کردم زیان
گر ندامت می خورم اکنون ندارد سود من
چند خواهی سوختن در آتش هجرم چو عود
عاقبت روزی بگیرد دامنت را دود من
گفت ناصر جان بده بوسی ستان خوش دولتی ست
گر به جانی می برآید از لبش مقصود من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تابی ز رخت در دل ماهست ولیکن
با مهر نگردد مه روی تو مقارن
تا گوهر کان پیش لب لعل تو شد قلب
خون بست ز رشک لب تو قلب معادن
دوشینه دل شمع ز تاب تب من سوخت
ناچار ز بیچاره بسوزد دل مومن
مسکن نبود درد تو را جز دل مسکین
هرچند که در دل نشود درد تو ساکن
از قامت تو راست شود کار جهانی
بر یاد تو قد قامت از آن گفت مؤذن
بر ما نشود بندگی غیر تو واجب
در حیز امکان نبود غیر تو ممکن
دل خواست که جان را به وفای تو سپارد
بازش تن سرگشته من شد متضمن
وقت است که ناصر برود بر سر کویت
بی صورت تلوین ننشیند متمکن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
وفا نمی کند آن یار مهربان با من
جفا همی کند آن شوخ دلستان با من
مرا چو عمر عزیزست و ناگزیر ولی
وفا نمی کند آن عمر یک زمان با من
من از موافقت یار برنخواهم گشت
اگر شوند مخالف همه جهان با من
مرا به دختر رز آشتی ده ای ساقی
از آن چه غم که بجنگند زاهدان با من
ز مهر بر همه عالم چو ماه می تابی
چرا به زرق و فریبی چو آسمان با من
شدم نزار چو مه در محاق و نیست عجب
که آفتاب کند هیچ اقتران با من
اگر چو گرد رود در رکاب او ناصر
گمان مبر که بود گرد هم عنان با من

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از عشق همچو آتشم و ناله دود من
باشد کزین میانه بسوزد حسود من
دشمن کجاست قوت بازوی من کراست
کس را نماند طاقت امساک وجود من
دی کرده ام ز دیدن تو سجده های شکر
دانی تو خود که سهو نباشد سجود من
زاهد زیان تو زمن و سود من ز توست
باشد که نی زیان تو ماند و نه سود من
تا شاهدم ز رخ نگشاید نقاب رلف
روشن یه صد چراغ نگردد شهود من
گر عقل از آن میان نبرد راه در عدم
معلوم کی شود به خیالی وجود من
آبی فشان بر آتش ناصر ز بحر لطف
تا عالمی سیاه نگردد ز دود من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هر سحرگه در هوای ماه مهرافروز من
زهره در چرخ آورد نالیدن دلسوز من
آسمان در دست من چون حلقه خاتم شود
گر بیابد دست بر وی طالع پیروز من
جیب تا دامن چو صبح از مهر خواهم چاک زد
تا به کی شام فراقش تیره دارد روز من
باغ عیش من ز آه سرد بی برگ و نواست
از کجا باد خزان برخاست بر نوروز من
بخت بدفرجام انگشت ندامت می گزد
زانکه در گوشش نیامد پند نیک آموز من
عاشق درمانده را درمان چه سازی ای طبیب
چون به درمان می نسازد جان درداندوز من
در غم دلبر چو ناصر ناله از جان برکشید
دیده انجم بدوزد ناوک دلدوز من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ز زلفت دم زدم دودی برآمد از دهان من
لبت را یاد کردم سوخت از آتش زبان من
لبت جان است و جان من رسیده از غمت بر لب
بیا لب بر لبم نه تا شود پیوند جان من
زدی پیکان غمزه بر دلم از پشت بیرون شد
دوایی نیست بیرون رفت تیری از کمان من
جدایی در میان افتاد و من این دوست تر دارم
که از تو تیغ زهر آلود باشد بر میان من
اگر در آب و خاک من بکشتی تخم سودایت
چرا درد تو می روید ز مغز استخوان من
بتم را دوش می گفتم نهم بر آستانت سر
بگفتا عار می دارد از این سر آستان من
بگفتم طبع نازک را ز ناصر یاد ده روزی
بگفتا جای هر خاری نباشد گلستان من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
می رفت جان ز بهر دل مبتلای من
می گفت دوست را که تو بنشین به جای من
تن شد ضعیف و یار نیامد به عیادتم
میلی به استخوان ننماید همای من
خواندم دعا و سوی فلک کردمش روان
شد سنگ و باز بر سرم آمد دعای من
بر خاک آستان تو تا سر نهاده ام
خورشید سرمه می کند از خاک پای من
زاهد مرا به صومعه چون ره نمی دهد
کو رند تا به دیر شود رهنمای من
چشمت طبیب جان و دل دردمند ماست
بیمار شد طبیب که سازد دوای من
من جز برای بندگی تو نبوده ام
با آنکه هیچ وقت نبودی برای من
ناصر نظر به ملک دو عالم نمی کند
تا گفته ای که هست فلان گدای من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گفتی که چون باد صبا هر دم میا در کوی من
ناگه مباد از حال من بویی برد بدگوی من
مویی شدم در عشق تو وان موی بر آتش نهم
حقا اگر از یاد تو خالی شود یک موی من
انصاف مظلومان بده خود گو که این نیکو بود
من بوسه بر پایت زنم تو پا نهی بر روی من
هر دم کمان وارت کشم صد ره به سوی خود ولی
دردا که نتوان یافتن این زور در بازوی من
گر پیش خاک پای تو از ناف آهو دم زنم
پیش سگان کوی تو ظاهر شود آهوی من
تو همنشین دولتی من ره نیابم سوی تو
من درد پرورد غمم تو کی شناسی خوی من
ناصر اگر در کوی تو بر بوی وصلت جان دهد
خاک درت را تا ابد بویی و یابی بوی من

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ما را دلیست چو ساغر گرفته خون
چشمی چنان که شیشه می گشته سرنگون
بنشسته است نقش تو چون در خیال من
از زلف همچو جیم و خم ابروی چو نون
گر آه دل چو تیشه فرهاد برکشم
چون سقف بیستون رود از جان من سکون
حال من است خال تو زان شد سیاه دل
اشک من است لعل تو زان گشت آبگون
گر سیل اشک من به کنار افکند گهر
پر در شاهوار شود بحر نیلگون
ناصر شب فراق تو گمراه گشته بود
بازش خیال روی تو شد راه و رهنمون

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در سرم سودای عشق است و جنون
وز جنون و عشق گشتم ذوفنون
درد حمله کرد و صبر از ما گریخت
عشق غالب گشت و عقل ما زبون
یک دهان دارم من و صد آه سرد
یک جگر دارم من و صد موج خون
دیگ سینه چون همی آید به جوش
آب گرم از دیده می آید برون
سوزم از گریه نمی میرد چه سود
آب از بیرون و آتش از درون
روز و شب دردیده نقش روی توست
اشک من ز آنروی آید لاله گون
سرگران شد ناصر از سودای عشق
زان بود دستش به زیر سر ستون

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
مرغ روانم می پرد تا در هوای کیست این
سیلاب اشکم می رود تا در وفای کیست این
ماییم و شب ها تا سحر در زیر پهلو خاک در
خشتی که دارم زیر سر از خاک پای کیست این
گویند اگر آن رشک مه آید کجا سازیش جا
در چشم اسفید و سیه بنگر که جای کیست این
دیدم لبش چون لعل تر بر وی شکافی چون گهر
زان جا برون آمد شکر شیرین لقای کیست این
یک صبحدم زان خاک کو آورد باد مشکینه بو
شد چشم من روشن از او تا توتیای کیست این
ناصر بر آن در سال ها نالید زار و بی نوا
هرگز نگفت آن پادشا او را گدای کیست این

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
مگذار عاشقان را در انتظار چندین
چون نیست اعتمادی بر روزگار چندین
رفتی و درد عشقت آشفته کرد ما را
یاران روا ندارند آشوب یار چندین
دیگر چو نیست ما را در کوی تو قراری
تو نیز دور از آن کو ما را مدار چندین
من در غم و تو فارغ بنشسته  با رقیبان
حیف است دسته گل در دست خار چندین
هرگز ندیدم آخر چون اشک در کنارت
هر لحظه تا کی از ما گیری کنار چندین
ترسم که خاک گردم در انتظار وصلت
جانا اگر نشینم بر رهگذار چندین
بر دامن وصالت گردیست جان ناصر
مگذار تا نشیند بر وی غبار چندین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
من رند و می  پرستم و فارغ ز کفر و دین
زاهد مرا به چشم حقارت دگر مبین
سوزیست در دلم که اگر دم بر آورم
سوزم نه آسمان به یکی آه آتشین
در نوبت تو رنج همی بارد از فلک
در دولت تو درد همی روید از زمین
جانی جدا ز قالب رنجور ما مگرد
نوری درون دیده گریان ما نشین
زین غم در آتشم که شب و روز در فراق
بر باد رفت بی رخ تو عمر نازنین
ناصر به روز حشر چو سر بزند ز خاک
باشد ز آستان تواش گرد بر جبین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
پای از خانه برون نه که بروید گل و نسرین
به صبا گوی حکایت ز لب شکر شیرین
خود یکی بوسه بده بر دهن تنگ شکوفه
که گل و لاله بسوزد ز دم عاشق مسکین
تویی در دل که بگویی سخن خویش وگر نه
چه حکایت کند از تو دل شوریده غمگین
عاشقی را تو بکشتی به سر دار ز غیرت
دل صد پاره غنچه شد از او خسته و خونین
دوش در ره شکنی از سر زلف تو گشاد
باد را گفتم از آن سلسله مو غالیه برچین
دی به اغیار بگفتم سخن درد دل خویش
هاتفی گفت به گوشم که مگو بیهده چندین
دید در پرده سحرگه ز پس پرده جمالت
ناصر سوخته دل گشت چنین بیدل و بی دین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
روز و شب بودند زلف و روی تو با هم قرین
صبح روشن مدتی با شام تیره همنشین
مشک بی آهوی پر چینش که ماچین خوانده ایم
گر بدیدی باز خون گشتی ز غیرت مشک چین
آهوان شیرگیر نرگس مخمور او
می شد از خرمن گل صد برگ سنبل خوشه چین
روی داد آن ماه را تا شب نگردد گرد او
رأی شد خورشید را تا خوشه نبود در کمین
طره اش بستی گره با حلقه مار سیاه
گیسویش کردی رسن در گردن شیر عرین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای آرزوی جان من ای عمر نازنین
چندین مکن که نیک نباشد جفا و کین
در عاشقان به چشم حقارت نظر مکن
کین قوم با سگان تو باشند همنشین
حقا که مثل بنده نبینی به صد قران
در اتحاد صادق و در عشق راستین
فردا اگر به ناز در آیی تو در بهشت
حوران نهند پیش رخت روی بر زمین
حیف است صحبت تو شب و روز با رقیب
آری به دست دیو نه لایق بود نگین
رویم ببین که آینه صورت توام
کز نقش روی تو نبود روی من مبین
تاصر وفا ز هیچ وجودی طمع مدار
کوتاه کن نکو سخن است این صد آفرین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
او آیینه است و هر طرفی روی ها دارد او
روشن همی شود هنر و عیب ما در او
هر گه که بنگریم در ابروی و قامتش
معلوم می کنیم کژ و راست را در او
تزویر و زرق صومعه و خانقه پر است
خوش وقت میکده که نگنجد ریا در او
رندی که پر ز باده صافی بود چو جام
بهتر ز صوفی یی که نباشد صفا در او
در راه بت پسر من از آن می روم به سر
کان راه تنگ بود و نگنجید پا در او
بی صدق راز صحبت رندان چه فایده
بد گوهر است اثر نکند کیمیا در او
دل شمع روشنی ست که می میرد از هوا
ناصر چنان مکن که در آید هوا در او

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بر در دل حلقه زد زلف چو زنجیر او
جان به در آمد که کیست گفت که دلبند تو
مشکل کار مرا از خم ابرو گشاد
باد صبا بوی برد حال دلم مو به مو
دیده ز رویش بدید صورت ایمان درست
زلف وی از کفر باز بست شکستی در او
قم قم قمری به صبح گفت که قم الصبوح
کاسه سر جام ساز قمقمه دل سبو
بوی نبردم چو باد از گل رویش ولی
عمر چو بلبل گذشت در سر این گفتگو
حالت ما زان سبو هست چو غنچه به رنگ
مستی ما زان قدح هست چو نرگس به بو
چشمه چشم مرا آب به جو می رود
تا چه به روی آیدم آخر از این جست و جو
تا چو غبار درش راه به کویی برم
همچو صبا می روم در به در و کو به کو
های هوایت گشاد مست چو نرگس دو چشم
در دل ناصر بماند غلغله های و هو

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
مایه مردست خدا مرد بود سایه او
کس نبود غیر خدا واقف سرمایه او
گر تو شدی مرد خدا طالب اغیار مشو
وای بر آن کس که بود غیر خدا وایه او
صورت معشوق قدم کز دو جهان دل ببرد
جز دل عاشق نبود زینت و پیرایه او
ز آب و گل تن که بود اسفل اشیاء لقبش
هر که نهد پای برون عرش بود پایه او
هست چو گهواره فلک جنبش آن است قضا
طفل طفیل است بشر لطف ازل دایه او
ناصر از آشوب بلا راه سلامت نرود
سخت به جان آمده ام با دل خود رایه او

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | - U U -
ای بلای عاشقان بالای سروآسای تو
کار ما بالا گرفته از قد و بالای تو
جان ز دل بردی و جز چهره ندارم وجه زر
با وجود مفلسی من چون کنم سودای تو
خاک پایتکوری دشمن به چشمم توتیاست
ور ز من باور نداری بین به خاک پای تو
نور چشم من تویی چشمم به رویت روشن است
من نمی خواهم به جز در دیده خود جای تو
صورت چشمی ست نرگس لیکن او را نور نیست
ور نه شرمی داشتی از نرگس رعنای تو
جان شیربن می نماید تلخ در پیش لبت
این تمتع دارم از شیرینی لبهای تو
درد هجرانت به نقد امروز ناصر را بکشت
این زمان سودی ندارد وعده فردای تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر به چمن بگذرد قامت رعنای تو
سرو بدان سرکشی بوسه دهد پای تو
گل به چنان رنگ و بو زرد شد از روی تو
مه به چنان روشنی تیره شد از رأی تو
گر به تو یک کنج چشم نیم اشارت کنی
هر دو جهان پرشود فتنه و غوغای تو
در نظر قدر تو پست نمود آفتاب
زانکه ز گردون گذشت رفعت بالای تو
صبر که یک لحظه نیست تا به قیامت کراست
روزی امروز باد وعده فردای تو
گر تو رکاب از هلال سازی و تازی به چرخ
خسرو گردون شود بنده و مولای تو
بر دل ناصر نتافت مهر رخت ذره ای
قلب مرا کی دهند نقد تمنای تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
از غصه بیماری آن نرگس جادو
دوتاه شد آن حاجب افسونگر هندو
شمعی ست جبین تو که از نور الاهی
آویخته از گوشه محراب دو ابرو
اوصاف رخ لیلی و آوازه مجنون
منسوخ شد از ولوله عشق من و او
ای صبح سعادت بنما از افق غیب
باشد که شود کار من غمزده نیکو
شد روشنم اکنون که به بالای تو سروی
پیدا نشود در چمن روضه مینو
با فاخته گفتند حدیث گل رویت
حیران شد و فریاد بر آورد که کو کو
یا رب چه گل است آن سمن تازه سیراب
آیا چه خوش است آن شکن حلقه گیسو
دردیست مرا در دل شوریده که او را
درمان نتوان کرد به افسون و به دارو
در حالت شوریده ناصر نظری کن
تا کور شود دیده نادیده بد گو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آرزو دارم که با او باده نوشم رو به رو
جان به لب آمد به کامم بر نیامد آرزو
پای او بوسم چو زلف و می نهم سر بر زمین
من که با تاج سلاطین سر نمی آرم فرو
بر میان او ببندم چون کمر خود را به زر
تا همه اسرار پنهان فاش گردد مو به مو
زلف او خواند سراسر حال بخت من به من
اشک من گوید یکایک در وصف من به او
پیش ازین چون خاک ره بودم ولی اکنون چو باد
می روم بی پا و سر بر یاد رویش کو به کو
شیشه ناموس ناصر گر برون آید درست
توبه از عشق تو روزی سنگ آید بر سبو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بشکفت گل در گلستان آن یار گل رخسار کو
برخاست سرو بوستان آن سرو خوش رفتار کو
غنچه تبسم می کند آن پسته خندان کجاست
سوسن زبان آور شده است آن زلف عنبربار کو
سنبل به تاب حسن شد نرگس به خواب ناز رفت
آن چشم فتان را که دید آن طره طرار کو
وقت سحر با دوستان کردم گذر بر بوستان
گل باز شد در چشم من آن روی چون گلنار کو
دل های مستان چمن از می شکوفه می کند
ساقی مجلس را بگو درد خم خمار کو
باغ و بهار و جام می چنگ و دف و آواز نی
کام دل من زین همه حاصل نگردد یار کو
ناصر چو بلبل در چمن آمد ز مستی در سخن
از تو خموشی نیست خوش آن نغمه اشعار کو

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
دل گرفت از مسجدم خمار کو
خرقه را آتش زدم زنار کو
غیر نی کو ناله از ما می کند
همدمی دمساز و خوش گفتار کو
در جهان جز باده کاو غمخوار ماست
یار صافی خاطر غمخوار کو
محرمی کز سوز بر بالین من
هر شبی چون شمع گرید زار کو
از گلستان وفا بویی کجاست
وز دیار مردمی دیار کو
در زمانه هیچ دل بی غم که دید
در جهان یک برگ گل بی خار کو
جان دهد ناصر روان در پای یار
از ره یاری ولیکن یار کو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
عکس جان گفتم لبش را با دلم شد گفت و گو
خاک ره بودم ز اول کرد اشکم رو به رو
از دهانش فاش کن راز وجودم یک به یک
وز تن من گوش کن اسرار زلفش مو به مو
اشک می آید ز چشمم لاله می روید ز رخ
گل دمد آری چو آب بخت ما آید به جو
آخر ای بدگو ازین بیهوده گویی توبه کن
بیدلان را طعنه کم زن عاشقان را بد مگو
دست من در دست ساقی باشد و می در سرم
گر فلک از ذره های خاک من سازد سبو
ای فلک یکدم به گرد مجلس ناصر مگرد
تا دمی یاری به یاری باده نوشد رو به رو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای لوای مهتری بر لامکان افراخته
غلغل لولاک بر هفت آسمان انداخته
شهسوار دین که چون زین بست بر پشت براق
از زمین تا اوج او ادنی به یکدم تاخته
چون دو چوگان کرده مه را یک سر انگشت تو
بر سر میدان گردون گوی دولت باخته
مرغ جان هرگه که با طوق وفای تو بود
باغ جنت را بود توحید خوان چون فاخته
هیچ کس غیر از خدا قدر تو نتواند شناخت
چون خدا را بهتر از تو هیچ کس نشناخته
روز محشر چون بسازی از شفاعت کار خلق
خلق تو هرگز نماندکار ما ناساخته
خلوت دل ناصر از فکر جهان پرداخته است
وانگه از اخلاص نعتی بهر تو پرداخته

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آه که مشهور گشت راز نهانم ز آه
این همه عیب من است دیده ندارد گناه
دیده ز تو دیده ام هر چه به رویم رسید
هرکه ستمگر بود زود شود رو سیاه
میرم و از تربتم لاله نعمان دمد
خاک که خون می خورد سرخ برآرد گیاه
نی ز صبا دم به دم می شنود مژده ای
گر نبود منتظر دیده ندارد به راه
راز تو در دل نهان می کنم اما چه سود
رنگ تو دارد سرشک بوی تو آید ز آه
چشم تو در یک نظر برد دل ما ولیک
دل که ز ما می برد هیچ ندارد نگاه
سعی تو ناصر نکرد چاره آشوب عشق
آب ز سر در گذشت سود ندارد شناه

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
همسر گل می نشود هر گیاه
جای عبادت ننشیند گناه
عقل من ای چشم تو بادا سپید
چشم من ای روی تو بادا سیاه
روی بتابید ز روی بتان
شرم بدارید ز روی اله
دل به زنخدان بتان میل کرد
یوسف گم گشته فرو شد به چاه
ما به غم هجر و تمنای وصل
مدعیان در طلب مال و جاه
کشته شدن زار به شمشیر دوست
به که به بیگانه گرفتن پناه
ناصر از آشوب بلا سر مپیچ
گر برود سر تو قدم نه به راه

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
در این زمانه به می دلق زرق رنگین به
که بت پرست ز صوفی وشان بی دین به
غم زمانه مخور ذوق خوشدلی دریاب
که هرکه لذت شادی نیافت غمگین به
مرا که بر سرکویت فتاده ام رنجور
ز خاک بستر و از آستانه بالین به
نظر به منصب شاهی نمی کند فرهاد
که از تجمل پرویز وصل شیرین به
گزیدم از سر مستی به زنخدانت
چو باده تلخ بود نقل سیب شیرین به
مرا زنار فراقت چو نیست روی بهی
مفرح دل رنجور سیب سیمین به
شکسته وار چو از سر بر آمدی ناصر
اگر شوی چو سر زلف یار مسکین به

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
من آن مرغ غریبم خسته بسته
پریده از گل و در خون نشسته
به پای خویشتن در دام رفته
ز دست چشم صیادت نجسته
خط تو سبزه ای بر گل دمیده
رخ تو لاله ای بر سرو بسته
شکست آورده ام از درد هجران
همین عهد تو دارم ناشکسته
ز سودای رخت چون زلف هندو
غلامی کرده آزادی نجسته
چه دانی خستگان تیغ غم را
به پای نازکت خاری نخسته
دم ناصر چه مشکین می برآید
به وصف زلف تو اشکسته بسته

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای خط شب مثالت از آفتاب زنده
بر گرد بالش مه از ناز سر نهاده
از ابروی تو جوزا بر مه کمان کشیده
از طره تو بر گل سنبل کمین گشاده
زنجیربان زلفت دل ها به خون کشیده
سوداییان چشمت سرها به باد داده
روزی سوار بگذر تا سرو در رکابت
بر طرف باغ چون گل گردد روان پیاده
زاهد به دعوی تو شاهد به دست شاهد
ساقی چو فرصت ما  بر باد رفت باده
عشق و وفا و همت شد لازم تو ناصر
خوش آمدت سه عادت بالعز و السعاده
در شرع از حقیقت به نیست چون طریقی
سجاده را به می ده یا خرقه را به باده

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
در آ دامن کشان ساقی و مستان را شرابی ده
دل مجروح من بستان به مخموران کبابی ده
ببر سجاده تقوی و رهن ساغر و می کن
بگیر این خرقه ناموس و بر بانگ ربابی ده
میان بزم عیاران یکی دم گیر و داری کن
کمند زلف پرچین را زمانی پیچ و تابی ده
همان زاهد که با من گفت می خوردن وبال آمد
کنون گفتا یکی جرعه به من بهر ثوابی ده
غم آباد دلم چون از غمت آباد می گردد
تو آن گنجینه رحمت  کرم کن با خرابی ده
من لب تشنه هر ساعت  به صد کشتن سزاوارم
شرابی گر نمی ارزم  ز تیغ خویش آبی ده
به سر گرد تو می گردم چو باد و از تو می نالم
من سرگشته را چون گل دهن بگشا جوابی ده
چو چشم مست تو ناصر  ز مخموری همی نالد
ز دیده ساغرش ساز و شراب از اشک نابی ده

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
منم به دیده معنی همه خدا دیده
کشیده درد ولی عاقبت دوا دیده
ز ریگ های بیابان و برگ های درخت
هزار رهبر و ره بین و رهنما دیده
ز پیشگاه عدم تا به آستان وجود
هزار گونه ز الا و لا بلا دیده
نهاده گوش ولی در فنا بقا جسته
گشاده چشم ولی در خلاء ملا دیده
ز دست ساقی وصلش به بامداد الست
درون ساغر قالوا بلی بلا دیده
هزار بار بپیموده سقف گردون را
جهان عالم معنی پر از سما دیده
مگوی ناصر از این ماجرا که نتوان دید
شعاع شمع تجلی به چشم نادیده

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
حلقه حلقه زلف تو بسته است بر کارم گره
یا بپوشیدی ز سهم تیر آه ما زره
گر شناسی قدر خود ای ماه روز افزون من
کی دهد ماه رخت خورشید تابان را فره
یا به نوک تیر مژگان خون جان ما بریز
یا به بوسی از لب خود خون بهای ما بده
جان بیمار مرا از نار هجران کن خلاص
کاو نخواهد گشت بی سیب زنخدان تو به
دی تأمل کرد ناصر در کمان ابرویش
هیچ چیزی در نباید از نکویی غیر زه

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -