cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
نیم غمگین ولی خود را غمین از بهر آن دارم
که تا ذوق غم عشق تو از مردم نهان دارم
سرت گردم بکش تیغ از میان و جانفشانی بین
نمردم این قدر هم بازتاب امتحان دارم
کدامین دل ز آهم نرم گردد ساده لوحی بین
که یک ناوک بزه مانده و قصد صدنشان دارم
مرا چند ای فلک از کوی او آواره میسازی
بمحشر نیستم لال این قدر آخر زبان دارم
چو بیخود گفتگویی سر کنم آذر مرنج از من
که چون دیوانگان با خود حدیثی در میان دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گر روی تو بینم و بمیرم
سهل است باین گنه مگیرم
جز نام تو نیست بر زبانم
جز یاد تو نیست در ضمیرم
من فاخته ام تو سرو یعنی
تو آزادی و من اسیرم
افتم اگر از پیت عجب نیست
تو محتشمی و من فقیرم
گر بردارند سر بتیغم
گر بشکافند دل بتیرم
سر از قدم تو بر ندارم
دل از مهر تو بر نگیرم
هست از غمت ای جوان فراغت
از سرزنش جوان و پیرم
صبح عید است یا ز جانان
آورده بشارتی بشیرم
یا باد صبا ز خاک آن کوی
افشانده به پیرهن عبیرم
گر در همه کار بیدلم لیک
در دادن دل بسی دلیرم
گر پند دهی بمنعم از عشق
آذر بخلاف ناگزیرم
کاین پند ز کس نمی پسندم
وین منع ز کس نمی پذیرم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
غمین چند از برت با چشم خون آلود برخیزم
رها کن تا جمالت بینم و خشنود برخیزم
نشانده بر درت ناخوانده شوقم تا چه فرمایی
اگر مقبول بنشینم وگر مردود برخیزم
پس از دیری نشستم دوش چون در گوشه ای سرمست
نشاندی غیر را پهلوی من تا زود برخیزم
چو در بزمت نشستم مضطرب گشتی سرت گردم
اگر از رفتنم دل خواهدت آسود برخیزم
زدی از دیدن بیگانگان صد طعنه بر دربان
مرادت زین سخن گر رفتن من بود برخیزم
ز یار امیدوار از آسمانم بدگمان یا رب
نشاند تا کجا چون ز آستان فرمود برخیزم
چو در مجلس نشینم تا نرنجد غیر ازو پنهان
نوید خلوت خاصم دهد تا زود برخیزم
ز رشک غیر در بزمش کشم تا چند آه آذر
نشد تا تیره در چشمم جهان زین دود برخیزم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
زنده کی از برت ای جان جهان برخیزم
مگر آن دم که سپارم بتو جان برخیزم
وعده ی خلوت خاصم چو دهی در مجلس
آن قدر باش که از خلق نهان برخیزم
غیر من نیست میان توو اغیار حجاب
آه از آن روز که منهم ز میان برخیزم
رنجشم از تو بحدی است که در خلوت خاص
صد رهم گر بنشانند همان برخیزم
غمی از پیریم آذر نه که در پای خمی
شب چو آسوده شوم صبح جوان برخیزم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شبی کت غیر هم بزم است اگر بیرون در باشم
از آن بهتر که پیشت باشم و با چشم تر باشم
به پیغامی مرا هر شب نشانی بر سر راهی
که از راه دگر هر جا روی من بیخبر باشم
بشهر آوازه ی لطف تو با هر ناکس افتاده
زهر کس این سخن تا نشنوم ای کاش کر باشم
رقیب از من جدا سازد تو را آخر بهم چشمی
که من هم چشم بر راه تو هر شب تا سحر باشم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خوش آنکه از غم دل حرفیش گفته باشم
حرفیش گفته باشم حرفی شنفته باشم
خواهم ز بخت بیدار روز و شبی که با یار
تا شب نشسته باشم تا روز خفته باشم
چون میکشیم باری جرمم بپرس شاید
کاری نکرده باشم حرفی نگفته باشم
چون سرمه ی سلیمان آذر کشم بدیده
زان آستان بمژگان گردی که رفته باشم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بود طریقه هوش اینکه سر عشق بپوشم
ولی چه سود که کرده است عشق غارت هوشم
گرم به هیچ خرید و گرم به هیچ فروشد
به جان دوست که من دوست را به جان نفروشم
جفای خویش ببین و وفای من که همیشه
تو همزبان رقیبی و من ز شکوه خموشم
شکنج سلسله عنبرین و طره مشکین
نهاد بند به پایم کشید حلقه به گوشم
اگر به چشمه حیوان فتد چو خضر گذارم
به خاک پای تو سوگند کآب بی تو ننوشم
بکشت بی تو مرا دوش فرقت تو و امشب
کشد به بزم تو از رشک غیر حسرت دوشم
کسی نگفته که بلبل ننالد از ستم گل
چو دارم از تو خراشی به سینه چون نخروشم
رهین باده اگر خرقه را ز دوش من آذر
نمی گرفت نمیداد باده باده فروشم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
دردا که حریف راز دانم
حرفی زد و کرد بدگمانم
بود آنکه نخست خضر را هم
اکنون شده دزد کاروانم
امروز فگند بر زمینم
دی برد اگر بر آسمانم
دی دوستر آنکه بودم از جان
امروز شده است خصم جانم
نامحرم گشته محرم ای وای
شد بسته زبان ز همزبانم
شد هم قفس من آخر آن مرغ
کاو بود اول هم آشیانم
دم با که زنم ز مهر کاین دم
بیمهر شده است مهربانم
من غافل از آنچه در دل اوست
او باخبر از غم نهانم
دیگر نخورم فریبش آذر
چون کار گذشته ز امتحانم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
فقیرم غیر آن درگاه درگاهی نمی دانم
غریبم غیر راه کوی او راهی نمی دانم
قدی داری خرامان نخل یا سروی نمی یابم
رخی داری فروزان مهر یا ماهی نمی دانم
نهانم کشت غیر و دانم آگاهی ازین یارا
که از آگاهیت آگاهم آگاهی نمی دانم
به کام دل چو با اغیار عمری هم نشین باشی
ز ناکامی من یاد آیدت گاهی نمی دانم
به اهل دل دلت را دانم آهی کرده گرم اما
به جز آه خود این تأثیر از آهی نمی دانم
به زیر خاک هم از آتش عشق تو می سوزد
به آذر تا کجا ای دوست همراهی نمی دانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
جانان نشسته تا من از شوق جان فشانم
من ایستاده تا او گوید فشان فشانم
مشکل کنم فراموش از پرفشانی دام
صد سال اگر پرو بال در آشیان فشانم
محمل گذشت و اشکم خاکی نهشت تا من
بر سر چو بازآید آن کاروان فشانم
برنایدم گر از دست کاری ولی توانم
از آستین غباری زان آستان فشانم
آذر گرت بسر زر افشاند تا نشاندت
برخیز تا بپایت من نیز جان فشانم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
آمد از راه و نشد فرصت دیدن چکنم
رفت و باید ستم هجر کشیدن چکنم
از همان بزم که کس ناله ی زارم نشنید
بایدم خنده ی اغیار شنیدن چکنم
حلقه در گوش کشم گر تو بهیچم نخری
چون تو را نیست سر بنده خریدن چکنم
زد بتیغ ستم و بست بفتراکم و ماند
بدلم حسرت در خاک طپیدن چکنم
مه من سوی سفر میرود از منزل و نیست
از پی محمل او پای دویدن چکنم
گیرم ای مهر گسل با تو گزینم پیوند
چون رسد نوبت پیوند بریدن چکنم
گیرم آن آهوی وحشی شود آذر رامم
چون کند بی سبب آهنگ رسیدن چکنم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آه از دمی که روز جزا گریه سر کنم
گریان در آن میانه برویت نظر کنم
تو فکر من نداری و من غیر فکر تو
آن فرصتم مباد که فکر دگر کنم
آسان بود که بر سر رحم آرمت ولی
کو طاقتی که از سر کویت سفر کنم
چون نیست دسترسی که نهم سر بپای تو
در گوشه یی نشینم و خاکی بسر کنم
آذر اگر ز یار ندیدم وفا ولی
شرط وفا نبود کزو شکوه سر کنم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
درین گلشن چو شاخ گل سرا پا گوش بنشینم
فغان بلبلی تا نشنوم خاموش بنشینم
فریبم میدهی از وعده ی فردا که باز امشب
بصد امیدواری در رهت چون دوش بنشینم
مکش زین بیش ای سرو سهی از غیرتم تا کی
تو در آغوش غیر و من تهی آغوش بنشینم
بمحشر تا نیاموزند از من میزبانی را
چو بینم دادخواهان تو را خاموش بنشینم
ز سوز عشق چون پروانه در رقصم مباد آذر
که گردد آتشم افسرده و از جوش بنشینم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خوش آنکه شبی با تو سخن گویم و گریم
تو بشنوی و خندی و من گویم و گریم
گر در چمنم سوی قفس بینم و نالم
ور در قفسم حرف چمن گویم و گریم
رضوان چو دهد نار جنان سیب بهشتم
نستانم و پستان و زقن گویم و گریم
گر روز و شبی قامت و زلف تو نبینم
سرو چمن و مشک ختن گویم و گریم
هر کس بغریبان نظر مهر کند من
بیمهری یاران وطن گویم و گریم
بلبل دهن غنچه اگر بیند و نالد
من خنده ی آن غنچه دهن گویم و گریم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
شب عید است در میخانه باید بستر اندازیم
که پیش از صبح ساقی را نظر بر منظر اندازیم
بجنگ زاهدان لشکر کشد پیرمغان فردا
بیا ما نیز خود را در میان لشکر اندازیم
بغارت چون گشاید دست دست افشان غزل خوانیم
بمسجد چون گذارد پای پاکوبان سراندازیم
دبیران فلک را چون قلم نتوان گرفت از کف
بیا کز برق می آتش درین نه دفتر اندازیم
نکرده شیخ شهر از جهل تا تکفیر ما رندان
بیا تا پیشتر ما پرده از کارش براندازیم
حساب زاهدان در روز محشر مشکل است آذر
بیا تا ما حساب خود به روز دیگر اندازیم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گر دل جویی هوات جویم
ور جان طلبی رضات جویم
شد گرچه جفایت آفت جان
تا جان دارم جفات جویم
تا روز وفات ای جفاجو
مهرت طلبم وفات جویم
کس چون ندهد سراغت از رشک
خون گریم و از خدات جویم
تو در دل و دل تو برده رفتی
اکنون چکنم کجات جویم
غیرت بفسون اگر ز ره برد
منهم روم از دعات جویم
آذر درد تو درد عشق است
رفتم ز اجل دوات جویم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
دوسه روز شد که پیدا نه ای از کجات جویم
بکسیت آشنایی نه کز آشنات جویم
تو گرانبها دری چون من بینوات جویم
وگرت کسی فروشد ز کجا بهات جویم
بهزار حیله اندر تو گریزم و گریزی
ز من آنقدر بیاید که بصد دعات جویم
بوفا امیدوارم ز تو وین عجب کز اول
بجفا گرفته ای خو تو و من وفات جویم
نه بدیر راهب آگه نه به کعبه زاهد از تو
تو اگر بخود دلیلم نشوی کجات جویم
ز تو هیچکس نشانم چو نمیدهد ز غیرت
چکنم جز اینکه منهم روم از خدا جویم
بهزار درد آذر ز من است چاره اما
تو که درد عشق داری ز کجا دوات جویم

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
ما به خلد از سر کویت به تماشا نرویم
به تماشا برود گر همه کس ما نرویم
تا گل روی تو در شهر تماشاگه ماست
به تماشای گل از شهر به صحرا نرویم
دوستان دوست ازین مرحله رفت و ز پیش
رفت دل ما برویم از پی او یا نرویم
میهمانیم درین خانه به امید وفا
روی درهم مکش ای سست وفا تا نرویم
رود از رفتن ما خلقی از آنجا به گذار
برویم از سر کوی تو که تنها نرویم
دل قوی دار که از جور تو در پیش کسان
گرچه گوییم ز رفتن سخن اما نرویم
آمدیم آذر از آن کوی به رنجش امروز
ولی آن صبر نداریم که فردا نرویم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گرش این جفاست امسال همان بیار گویم
سخنی که پاس یاری نگذاشت پار گویم
نشود دریغ یک دم تهی از رقیب بزمت
که غم نهانی خود بتو آشکار گویم
ننشست روز وعده نفسی و رفت عمدا
نگذاشت سرگذشت شب انتظار گویم
بودم فزون ز عالم غم روزگار اما
غم یار کی گذارد غم روزگار گویم
گله ها که از تو دارم مه من نگفتنم به
چو تو نشنوی چه حاصل که هزار بار گویم

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
جان میدهد جان آن لعل خندان
دل میبرد دل آن عقد دندان
خوش آنکه گریم چون ابرو بینم
آن غنچه لب را زان گریه خندان
چون در برآرم او را گذارم
لب بر لب او چون ارجمندان
هم من به دندان گیرم لب او
هم او لب من گیرد به دندان

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
دی رشته ای به گردنم آن شاه مهوشان
افگند و برد چون سگم از پی کشان کشان
حسرت برد رقیب به وصلم خدای را
یک جرعه زان میم که چشاندی به وی چشان
راهم به دیر و کعبه فتاد و نیافتم
جز دل ز جای دیگر از آن بی نشان نشان
غلتان به خاک و خون من و آن سرو خوش خرام
رقصان میان لاله و گل است مست و سرخوشان
آذر در آستان وفا جان فشان و یار
از وی به ناز می گذرد آستین فشان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شاهی تو و شاهان جهان همچو غلامان
بوسند غلامان تو را گوشه دامان
نالان من و در زمزمه مرغان چمن گرد
گریان من و در قهقهه کبکان خرامان
خوش آنکه به هم درد دل خود بشماریم
در سایه دیوار من و بر لب بام آن
گفتی چه کنی چون ز میان تیغ برآرم
جز شکر چه آید ز من بی سر و سامان
آذر ز نکویان طمع مهر و وفا داشت
غافل که علی العاشق هٰذان حرامان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گدایان را هوای بزم سلطانی و سلطانان
نشانده بر در دولت سرا بی رحم دربانان
نشسته جان فشانان بر سر راهش من و ترسم
که از من بگذرد با غیر بر من دامن افشانان
مرا عهدی است با خوبان بسی محکم چه سود اما
سر و کارم کنون افتاده با این سست پیمانان
زنند اهل ریا بر میگساران طعن و در محشر
شوند آلوده دامانان جدا از پاکدامانان
دهندش اهل دیر و کعبه پند و بی تو آذر را
نه ذوق الفت اینان نه شوق صحبت آنان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تو خسروی و من سگت ای شاه خسروان
هر جا روی تو آیمت از پی دوان دوان
شب تار و راهزن بکمین راه پرخطر
غافل ز کاروان مشو ای میر کاروان
افراسیاب عقل گریزد بغار عجز
در کشوری که رستم عشق است پهلوان
با رشک غیر پای وفایم ز کوی تو
رفتن نمیگذارد و ماندن نمیتوان
من باغبان پیرم و از جوی چشم من
خورد آب باغ حسن تو ای نازنین جوان
از قد و خط و چشم و تن و رخ تو را بود
سرو و بنفشه نرگس و نسرین و ارغوان
ای سرو خوشخرام بهر سو روان شوی
سیل سرشک آذرت آید ز پی روان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نشسته میکشان اهل هوس در خلوت جانان
مرا بیرون در باید کشیدن ناز دربانان
چه در شیر تو کافر کیش مادر کرده در طفلی
که شیرین در مذاق آید تو را خون مسلمانان
بتان ریزند اگر خونم غم جانم نه لیک از خون
شود آلوده ترسم دامن این پاکدامانان
اگر در چاک پیراهن نمایی نار پستان را
ز غیرت خون شود دل در درون نارپستانان
بکویش میروم ناخوانده از بیطاقتی هر دم
ولی زان رفتنم شرمنده چون ناخوانده مهمانان
نه ترسم کآسمان برگردد از من لیک از آن ترسم
که برگردند از من بیگنه برگشته مژگانان
خوش آن ساعت که نالان افتم از پی ناقه ی او را
چو مجنون از قفای محمل لیلی حدی خوانان
مرا گر کشت ترسا زاده ای خونم بحل بادش
به محشر دامن او را مگیرید ای مسلمانان
به بزم خاص جانان نیست آذر را رهی آری
گدایان را نباشد ره به خلوتگاه سلطانان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
اشک من کآب زلالی است که نتوان گفتن
تازگی بخش نهالی است که نتوان گفتن
برده ای چون دلم از دست مپرس از حالم
حال دل باخته حالی است که نتوان گفتن
سرکش افتاده بسی گلبن این باغ ولی
بلبلش را پروبالی است که نتوان گفتن
درد دل من همه این است که بوسم پایت
در دل غیر خیالی است که نتوان گفتن
بزم هر کس ز چراغی است فروزان و زمن
روشن از شمع جمالی است که نتوان گفتن
ننشیند بسر سرو که مرغ دل من
سایه پرورد نهالی است که نتوان گفتن
گفتی آذر که سگ کوی بتان بود چه شد
پی رم کرده غزالی است که نتوان گفتن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شد از مرگ برادر دل خراب و سینه ریش از من
ندیده هیچ کس محزون تری در هیچ کیش از من
کنندم خلق منع از گریه و من آنچه می بینم
نباید بیش از این در آه و زاری منع خویش از من
نبیند کس پس از من یا رب این ماتم که پندارم
ندیده ست این مصیبت هیچ محنت دیده بیش از من
به مرگ آن برادر چون نگریم خون که در مرگش
تسلی می دهندم خلق و می گریند بیش از من
ندارد سودی آذر گریه گر پیش آید اندوهی
که از آغاز نوش از دیگران بوده ست و نیش از من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
باز نامد قاصدی کامد بسویت سوی من
دید چون روی تو نتوانست دیدن روی من
چون نیفتم از پیش کز یک نگه بیرون کشید
هر چه آهو در حرم بود از حرم آهوی من
چاره ی بیماری خود ناید از دستم طبیب
تا چو دل بیماری افتاده است در پهلوی من
گر بسازد غیر با ناسازی گردون چو من
چون تواند ساخت با خوی بد بدخوی من
دشمنان را از قفای دوست دیدم گفتم آه
دور باد آسیب گرگان یا رب از آهوی من
از جهان پهلو تهی دارم بشکر اینکه نیست
یار در پهلوی غیر و غیر در پهلوی من
بر ندارم سر ز زانوی غم آذر بعدازین
تا شود آن سرو سیمین ساق همزانوی من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چون در دل شیرین بود از رشک شکر خون
خسرو شودش از غم فرهاد جگر خون
خون شد جگرم از غم عشق تو و امید
دارم که نگردد دلم از درد دگر خون
ناورده کبوتر ز تو گر نامه ی قتلم
میریزدش آیا ز چه هر لحظه ز پر خون
آذر همه شب خیزد و ریزد ز فراقت
از سینه ی تنگ آتش و از دیده ی تر خون

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
فزود هر نفسم عشق کز خط شبگون
فزود روزبروز آن جمال روز افزون
چو نیست تاب فراقم مرو که گر بروی
ز اشک من همه چا پای مینهی در خون
بحیرتم ز دل تنگ خود که هر که نشست
در آن خرابه از آنجا نمیرود بیرون
کسی که نیست ز یارش جدا چه میداند
که از جدایی لیلی چه میکشد مجنون
فغان که نیست مرا بیشتر ز یکدل و تو
بیک نگاه بری از هزار دل افزون

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چرا هر جا مرا دیدیاز آنجا آمدی بیرون
محابا کرده ز آنجا بی محابا آمدی بیرون
ز بزم غیر رشکم برد بیرون شب ندانستم
در آن غمخانه ماندی تا سحر یا آمدی بیرون
شنیدم شب ببزم غیر ماندی مردم از غیرت
نخواهم زنده شد گیرم که فردا آمدی بیرون
زدی آتش بجان بلبل و قمری که از گلشن
سحر چون شاخ گل ای سرو بالا آمدی بیرون
ز تنهایی ننالم لیک از آن نالم که در خلوت
مرا بگذاشتی تنها و تنها آمدی بیرون

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
من و دردت که درمان من است این
چه درمان راحت جان من است این
من و افغان دلت گر مهربان شد
که از تأثیر افغان من است این
زدم دستش بدامان گفت از ناز
بکش دستت که دامان من است این
نهان از زخم تیرش مردم اما
نگفتم کار جانان من است این
ولی ترسم که چون پیکان ز خاکم
کشد گوید که پیکان من است این
مپرس ای همدم این زرکش قبا کیست
گدایش من که سلطان من است این
بجانم دایم از دست دل آذر
مگو دل دشمن جان من است این

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
طبیبا جان غم پرورد من بین
چو درمانم تو داری درد من بین
تو کز می چهره ی گلرنگ داری
به این شکرانه رنگ زرد من بین
بکویت نقد جان آورده از راه
کرم فرما و راه آورد من بین
نگارا چونکه در محمل نشستی
بدنبالت شتابان گرد من بین
دلش را گرم کردم با خود آذر
بیا تأثیر آه سرد من بین

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ز میان میروم اینک بکنارم بنشین
بنشین هست زمانی بتو کارم بنشین
آمدی کز غم بیرون ز شمارم پرسی
بنشین تا بتو یک یک بشمارم بنشین
از برم رفتی و میمیرم ازین غم باری
بکنارم ننشستی بمزارم بنشین
ای که احوال دل زار ز من میپرسی
بنشین تا بتو گوید دل زارم بنشین
گفتمش آذر هوس روی تو دارم چکنم
گفت جایی که فتد بر تو گذارم بنشین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بزبان حال دارم گله بینهایت از تو
چکنم نمیتوانم که کنم شکایت از تو
بکش و بسوز یارا دل دردمند ما را
بسزای آنکه دارد نظر عنایت از تو
مکن این قدر شکایت ز غمش دلا مبادا
که کند ببزم وصلش دگری حکایت از تو
ز فراق غوطه در خون زدم و ز ساده لوحی
چکنم که باز دارم طمع حمایت از تو
سر خود بگیر آذر برو از میانه شاید
بکسی غم محبت نکند سرایت از تو

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
از غیر ایمنم که بود پاسبان تو
خون من اینکه ریخته بر آستان تو
صد رنگ میوه داده نهالت ولی چه سود
زان میوه تر نکرد لبی باغبان تو
این خط و خال دشمن دین و دل من است
بر گوشه ی لب تو و کنج دهان تو
خوش آنکه بشنوم سخنی راست یا دروغ
من از زبان آنکه شنید از زبان تو
کردی مرا بعشق هزار امتحان و باز
دارم گمان بد بدل بدگمان تو
بیمهری تو نیست گر از مهربانیم
چون مهربان نشد دل نامهربان تو
آذر ز شکوه ی دلم آتش زدی بجان
من چون کنم زده است دل آتش بجان تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کی یار ریزد خون یار آنگاه یاری همچو تو
آخر که از یاران بگو کرده است کاری همچو تو
تازی تو گر رخش جفا کی جان برند اهل وفا
مسکین شکاری کز قفا دارد شکاری همچو تو
خونم بریز ای سیم تن چون کس نخواهد خواستن
خون گدایی همچو من از شهریاری همچو تو
از بس ز غم خون خوردنم مشکل بود جان بردنم
ظلم است از غم مردنم با غمگساری همچو تو
بس از پیت ای بی وفا افتادم افتادم ز پا 
اما سگی چون من کجا گیرد شکاری همچو تو
ای گل نیم غمیگن بسی گر بینمت با هر خسی
دانم نسازد با کسی ناسازگاری همچو تو
دی گفتمش سرو و سمن بر رسته چون تو در چمن
او گفت گفتی همچو من - من گفتم آری همچو تو
گفتا ازین کو پس برو دل کن بیار نو گرو
گفتم نه حرفی می شنو کو یار و یاری همچو تو
گفتا نگردد کس دگر خونین دل و خونین جگر
آذر بود یاری اگر در هر دیاری همچو تو

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
غیر را خون دل از دیده روان است که تو
خون ما ریزی و ما را غرض آن است که تو
نشوی شهره بعاشق کشی اندر همه شهر
آری آیین مروت نه چنان است که تو
بی سبب رسم و ره جور و جفا گیری پیش
ور زنی بیگنهم تیغ همان است که تو
کشته باشی ز ستم صید حرم تا دانی
لیک بر طبع من این ظلم گران است که تو
بهر دلجویی غیرم کشی اما چو کشی
چشمم آن روز بهر سو نگران است که تو
از پی نعش من آیی ولی آن دم میدان
که کسان را همه این ورد زبان است که تو
قاتل آذری از من دگر از حیله مپرس
کز نکویان که تو را کشت عیان است که تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبح مگر میدمد از کوی تو
کز نفسش میشنوم بوی تو
توبه دهد بابلیان را ز سحر
جادویی نرگس جادوی تو
سلسله ی شیفتگان غمت
نگسلد از سلسله ی موی تو
دعوی خون نشنود از من کسی
روز جزا بینم اگر روی تو
شکوه ام از خوی تو هرگز نبود
بود چو روی تو اگر خوی تو
گر نشینی تو به پهلوی من
به که نشینند به پهلوی تو
آذر دل باخته را ساخته
گوشه نشین گوشه ی ابروی تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
حسرتم این است در دل کز فراق روی تو
چون سپارم جان سپارندم بخاک کوی تو
رفتم از کوی تو گریان لیک رشکم میکشد
کز سرشکم غیر خواهد جست راه کوی تو
دسته ی گل صبح در دستت چو بینم در چمن
بلبل از بوی گل افتد مست و من از بوی تو
رشک میکشتم اگر خوی تو چون روی تو بود
غیر را محروم از روی تو دارد خوی تو
بعد ازین این مدعی چون بر در جانان روی
من هم آیم از قفا و ایستم پهلوی تو
یا تو را بینند و بگشایند در بر روی من
یا مرا بینند و نگشایند در بر روی تو
تا کنند از ساده لوحیهای آذر آگهت
قاصد از وی نامه ی ننوشته آرد سوی تو

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
این مزد قاصدی است که آید ز کوی تو
کو را دوباره باز فرستم بسوی تو
هر کس کند ز دیدن روی تو منع من
منعش نمیکنم که ندیده است روی تو
ترسم ببزم غیر سراغت دهد کسی
گر میرم از غمت نکنم جستجوی تو
شادم که غیر اگر بردت از کنار من
نتواند از دلم ببرد آرزوی تو
ای شاخ گل بباغ قدم نه که تا بخاک
بلبل ز بوی گل فتد و گل ز بوی تو
روی تو ماه و بوی تو گل حیف در دلم
آتش زده است خوی تو خوی تو خوی تو
خوش پند میدهی دگر آذر مرا بصبر
شد بدگمان ز تو دلم از گفتگوی تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نمیکنم گله اما ز بیوفایی تو
بآن رسیده که آسان شود جدایی تو
خدای داند و آن کز تو شد چو من نومید
که اعتماد نشاید بر آشنایی تو
ز خلف وعده برندی چو من برآری نام
اگر چه شهره ی شهر است پارسایی تو
غمم فزود ز عذر تغافل تو دریغ
که شد شکسته ترم دل ز مومیایی تو
ره خرابه ام از دیگران مپرس و بیا
که میکند دل گمگشته رهنمایی تو
صبا بگو به صباحی که از نوای هزار
هزار بار مرا به سخن سرایی تو
ولی ز زلف عروسان طبع آذر نیز
دمد عبیر چو بیند گرهگشایی تو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شد از دو چشم توام چشم خون فشان هر دو
چه کرده اند به این هر دو بنگر آن هر دو
دو چشم نه دوز بابل رسیده سحرورند
که باشد از فن هاروتشان نشان هر دو
دو چشم نه دو نکو نرگس گلستانند
که گشته در چمن دل نگاهبان هر دو
دو چشم نه دو بلا جاودان خونخوارند
که خورده خون کسان گشته ناتوان هر دو
دو چشم نه دو عجب سحر پیشه غمازند
که کرده جان بتن سامری روان هر دو
دو چشم نه دو سیه مست ترک بیرحم اند
که بسته خنجر خونریز بر میان هر دو
دو چشم نه دو جفاپیشه دزد طرارند
که میبرند نهان دل ز مردمان هر دو
دو چشم نه دو نظر باز رند عیارند
که می کنند بسی فتنه ها عیان هر دو
دو چشم نه دو سخن ساز طفل خاموشند
که میزنند بسی حرف و بی زبان هر دو
دو چشم نه دو غزال سفید دل سیهند
که میچرند ز شوخی بگلستان هر دو
دو چشم نه دو حریفند صید کش آذر
که کشته صید حرم را در آشیان هر دو
ز گیسوان مسلسل بدست هر دو کمند
ز ابروان مقدس به کف کمان هر دو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای که بخون من شدت ساعد نازنین فرو
دست فشان که ریزدت خونم از آستین فرو
برده لبت ز شهد و مل تلخی کام جزو و کل
تا ز تبسمت بگل میچکد انگبین فرو
شکر خط سیاه را منع مکن نگاه را
تا نگرفته ماه را هاله ی عنبرین فرو
هر که شبی بخوابگه دید عیان رخت چو مه
گفت که ماه چارده آمده بر زمین فرو
ماه مرا بطرف رو سر زده خط مشکبو
یا نه ز چین زلف او ریخته مشک چین فرو
چون گذرد باضطراب از پی او بصد شتاب
افتم و گیرمش رکاب آورمش ز زین فرو
شب شده غیر هم برت داده بدست ساغرت
روز ز شرم آذرت خون چکد از جبین فرو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -