cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
غیر آه و اشک حسرت نیست در بارم چو شمع
تا به مغز استخوان شد گرم بازارم چو شمع
تا کف پا گر درین محفل بسوزد پیکرم
بر سر بالین نمی آید پرستارم چو شمع
مانده ام از خامی خود دور ورنه دوست گفت
هرکجا پروانه ای باشد خریدارم چو شمع
اهل مجلس هرکه را بینی خریدار من است
در وفای شعله تا گرم است بازارم چو شمع
ز آتش سودا درین محفل پی بیرون شدن
دست و پایی می زنم اما گرفتارم چو شمع
محو یک نظاره بودم تا سراپا سوختم
پای در خوابم چه دید از چشم بیدارم چو شمع
از خراباتم به مسجد گر بری تاب نفس
می کند مسواک را روشن شب تارم چو شمع
چون سمندر سر ز آتشخانه بیرون کرده ام
شعله بر گردن به جای سر بود بارم چو شمع
اشک گرمم بس که دارد سعی در تعمیر من
شعله را در خانه تن کرد معمارم چو شمع
محفلی را می کند افسرده یک افسرده دل
اشک گرمم هست باقی تا نفس دارم چو شمع

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
فسرده صحبتم از انتظار گریه شمع
گلی نچید شبم از بهار گریه شمع
ترشح مژه از التفات داغ بود
به دست شعله بود اختیار گریه شمع
به محفل از پر پروانه برگ گل ریزد
ز شاخ شعله نسیم بهار گریه شمع
هلاک کلبه خویشم که می کشد دایم
فراق خنده صبح و خمار گریه شمع
ز خاک مشهد پروانه گل شکفت و هنوز
نمی رود ز دلش خار خار گریه شمع
چرا شکفته نسوزم که رشته کارم
تمام صرف گره شد چو تار گریه شمع
بود سرشک مرا آبرو ز بخت سیاه
فزاید از دل شب اعتبار گریه شمع
شهید خصلت پروانه ام که بر دل او
نکرد خنده شمشیر کار گریه شمع
نبرد پیش تو چندان که سوختم قدسی
سرشک گرم مرا اعتبار گریه شمع

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دارم دلی اما چه دل صدگونه حرمان در بغل
چشمی و خون در آستین اشکی و طوفان در بغل
باد صبا از کوی تو گر بگذرد سوی چمن
گل غنچه گردد تا کند بوی تو پنهان در بغل
نازم خدنگ غمزه را کز لذت آزار او
از هم جراحت های دل دزدند پیکان در بغل
کو قاصدی از کوی او تا در نثار مقدمش
هر طفل اشک از دیده ام بیرون دود جان در بغل
بخت مرا از تیرگی صبح فراق و شام غم
پرورده چون طفل یتیم این در کنار آن در بغل
برقع ز عارض برفکن یک صبحدم تا جاودان
گردد فرامش صبح را خورشید تابان در بغل
قدسی ندانم چون شود سودای بازار جزا
او نقد آمرزش به کف من جنس عصیان در بغل

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
دامان عشق سلسله مویی گرفته دل
از دست رفته و بر رویی گرفته دل
تاری نشد ز زلف بتان بیش قسمتش
چون قطره عرق بن مویی گرفته دل
تا همچو دیده ام نبود کوچه گرد شهر
از پا فتاده و سر کویی گرفته دل
سوز دلم برآورد از آفتاب دود
این خاصیت ز گرمی خویی گرفته دل
نرگس پیاله ها ز کدو کرد آشکار
زان چو پیاله پای کدویی گرفته دل
بردار پنبه و رخ داغم شکفته کن
قدسی مرا گرفته ز رویی گرفته دل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا کی کنی به گریه طلب آرزوی دل
ای دیده پیش خلق مریز آبروی دل
دل آرزوی خون جگر کرد بی لبت
چندان گریستم که نماند آرزوی دل
یا رب به دامنش ننشیند غبار غم
آن کس که رفت گرد ملالم ز روی دل
آلوده مردنش مپسند و شهید کن
کز خون به آب تیغ دهم شستشوی دل
تا چون پیاله دیده نباشد ز خون تهی
عشقت مرا چو شیشه فشارد گلوی دل
از زخم دشمنان شده دل پر ز خون و نیست
یک دوستم که سنگ زند بر سبوی دل
قدسی دلت نرفته چنان کآوری به دست
بنشین به گوشه ای و مکن جستجوی دل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
می آیم از طوف حرم بتخانه پنهان در بغل
زنار راهب بر میان ناقوس گبران در بغل
هرچند صید لاغرم انکار قتل من مکن
کز غمزه ات دارد دلم صد زخم پیکان در بغل
مژگان ز لخت دل کند هر لحظه پر گل دامنم
من گل چو طفلان دم بدم ریزم ز دامان در بغل
هر شب کنم تا صبحدم طوف مزار کشتگان
گیرم به یاد خنجرت خون شهیدان در بغل

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
تماشای گلی کرد آنچنان محو گلستانم
ک گردید آشیان عندلیبان چشم حیرانم
دلم خوش رام شد با من مگر کز ناتوانی ها
گمان تار مویی برد ازان زلف پریشانم
خیال غمزه اش دارد چنان سر در پی دلها
که ناخن می زند بر پاره های دل به دامانم
مکن در سایه من خواب اگر آسودگی خواهی
که دهقان بر سر ره کرده وقف سنگ طفلانم
ملال انگیز باشد صحبت آشفتگان قدسی
ز بس دلتنگ بودم غنچه شد گل در گریبانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چو سایه در ره عشق از قفای خویشتنم
بس است خضر ره آواز پای خویشتنم
نمی روم ز چمن هیچ فصل آن مرغم
که گل بریزد و من بر وفای خویشتنم
ز کعبه منفعلم زانکه در حرم نگذاشت
غم بتان نفسی با خدای خویشتنم
چه حیله کرد ندانم دلیل راه وصال
که ره تمام شد و من به جای خویشتنم
مرا چو کام دهی مدعایم از خود پرس
ز من مپرس که خصم رضای خویشتنم
ندانم از چه سرشتند پیکرم قدسی
که همچو جوهر جان خود بهای خویشتنم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
به گلشن تنگدل چون غنچه زادم شادمان رفتم
ندیدم در چمن بوی وفایی زود از آن رفتم
ز من نشنید نام رنگ و بو باد صبا هرگز
چو گل یا رب ازین گلشن چرا پیش از خزان رفتم
چو راه عشق طی گردید یک جا بودشان منزل
چو آواز جرس دنباله هر کاروان رفتم
ندانم از کدامین کو رساندم چون صبا گردی
که گل بشکفت بر رویم چو سوی بوستان رفتم
پی هر ذره چون خورشید سر بردم به هر روزن
ندیدم غیر عشق از کعبه تا دیر مغان رفتم
به کوی گلرخان چون عشق قدسی پای محکم کن
که من در هجر ایشان از هوس دنبال جان رفتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دلم بهر قفس پرواز می کرد از چمن رفتم
فرو نگرفت در غربت دلم سوی وطن رفتم
به هجر و وصل این گلشن نکردم نوبر شادی
چو غنچه تنگدل زادم چو گل خونین کفن رفتم
ز خامی های من ای شمع اگر افسرده شد مجلس
تو بنشین با حریفان گرم کن صحبت که من رفتم
ملالی بود اگر از بودنم در خاطر یاران
بشارت باد ایشان را که من زین انجمن رفتم
به حسرت با لب خشک از کنار جوی برگشتم
ز گلشن ناامید از جلوه سرو و سمن رفتم
ندارد جز لب حسرت گزیدن بهره ای عاشق
به حسرت عمرها دنبال آن سیب ذقن رفتم
ندیدم در چمن آن گل که من می خواستم قدسی
بشارت باد مرغان چمن را کز چمن رفتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بر نیامد یک نوای غم فزا از خانه ام
دوش خالی بود جای جغد در ویرانه ام
گو مکش دست نوازش بر سر من آسمان
من که یک مویم چه آرایش فزاید شانه ام
گر نمی بارد ز گردون تیره بختی بر سرم
گردد از روزن چرا تاریکتر کاشانه ام
الفت آتش پرستان جذبه ای دارد که عشق
ریزد از خاکستر پروانه طرح خانه ام
تاب هجران شرابم نیست تا وقت صبوح
پیشتر از صبح می خندد چو گل پیمانه ام
کار من پیچیده و افتاده بر وی عقده ها
گو مکش صیاد زحمت بهر آب و دانه ام
کس نبندد آشیان بر شاخ بی برگی چو من
کز فریب جلوه گل از قفس بیگانه ام
از دورنگی های اهل بزم ترسم لاله وار
با حریفان لاف یکرنگی زند پیمانه ام
چون نمی سوزد درین محفل بجز من دیگری
می رسد قدسی که گویم قبله پروانه ام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تا نشمرد آزاد کسی بعد هلاکم
زنجیر به گردن بسپارید به خاکم
نگذاشت به خواب عدمم شیون بلبل
گل ریخته بودند مگر بر سر خاکم
از کین تو ترسم نه ز بی مهری افلاک
گر کینه نجویی تو ز افلاک چه باکم
غلتم چو صبا در چمن کوی تو بر خاک
تا بوی تو آید چو گل از خرقه چاکم
تا لعل تو آلوده می گشت ز غیرت
آغشته به خون است رگ و ریشه چو تاکم
تا جا به چمن ساختم از گریه بلبل
آلوده به خون است چو گل خرقه چاکم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آن بلبلم که ناله بهر قفس کشم
گر غنچه بشکفد قدم از باغ پس کشم
دست از ستم مدار که از بیم خوی تو
در روز حشر هم نتوانم نفس کشم
دنبال محمل تو خروشان فتاده ام
تا ناله ای به روی صدای جرس کشم
تا خار راه هم نشوند اهل روزگار
دامن چو شعله کاش بر این مشت خس کشم
مرغان باغ شیفته ناله منند
گر ناله ای کشم همه در راه قفس کشم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نپیماید کسی راه حرم گر من ز پا افتم
نداند سجده بت از برهمن گر جدا افتم
به صد شمشیر کوته کی شود دست تمنایم
سر ببریده فتراک تو جوید گر ز پا افتم
نمی خوانم فسون عقل تا صید جنون گردم
نمی بندم به گردن حرز شاید در بلا افتم
فغانم زنده دارد ناله مرغان گلشن را
مزار بلبلان گردد چمن گر از نوا افتم
من آن مرغم که گر از آشیان غم هوا گیرم
همان ساعت چو مرغ تازه پرواز از هوا افتم
فریب آشنایان بین که روز وصل جانان هم
به فکر ناامیدی از نگاه آشنا افتم
دماغم برنمی تابد ز سودا عطر گل قدسی
همان بهتر که روزی چند از چشم صبا افتم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
یاد باد آن کز گلی در سینه خاری داشتم
بر سر مژگان ز خون دل بهاری داشتم
وقت آن زلف پریشان خوش که از سودای او
خاطر جمع و دل امیدواری داشتم
تا غمش در سینه بود اسباب عیشم کم نبود
روزگار خوش کزو خوش روزگاری داشتم
تا نشستم در میان بزم وقتم خوش نشد
وقت خوش آن بود کز مجلس کناری داشتم
آستین از لطف بر آیینه قدسی کشید
ورنه کی از یار بر خاطر غباری داشتم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تو گر بر من کشیدی تیغ من هم جان فدا کردم
به قدر وسع خود دین محبت را ادا کردم
نسیم شوق گو ضایع مگردان بوی پیراهن
که من چون شمع از خاکستر خود توتیا کردم
ز گلشن گل نچیدم تا نهادم داغ غم بر دل
ز می لذت نبردم تا به خون لب آشنا کردم
نهال بی غمی جز میوه حسرت نمی آرد
ندیدم روز خوش تا دامن غم را رها کردم
فریب الفت خود عاجزم دارد نمی دانم
که با بیگانه باز این آشنایی از کجا کردم
ز چرخ آزرده بودم رخصت آهی به دل دادم
چه سیل شعله ای در کار این مشت گیا کردم
ز راه کعبه ام مانع هوای دیر شد قدسی
ز شوق سجده بت طاعت حق را قضا کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه شعله ها زده سر ز آتشی که من دارم
هزار نشاه نو زین می کهن دارم
به آن رسیده که عشقم به غربت اندازد
ازین ملال غریبی که در وطن دارم
به هر کجا که تو باشی فغان من آنجاست
اگرچه در قفسم ناله در چمن دارم
رسید وعده رفتن مرو ز بالینم
که مانده یک نفس و با تو صد سخن دارم
بیا و سینه تنگم شکاف ساز و ببین
چو غنچه جز دل پرخون چه در کفن دارم
به کوی او همه شب روشن است دیده من
بود به خانه مه روزنی که من دارم
اگر به سینه زنم صد شکاف معذورم
دلی فتاده در آن چاک پیرهن دارم
ز کوی او به جفا پا نمی کشم قدسی
نظر ز همت مجنون و کوهکن دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
گر شرم وصالت نبود قفل زبانم
گویم که فراق تو چها کرد به جانم
هنگام شکایت ز تو از بس که گزیدم
چون بار صنوبر شده صد پاره زبانم
لرزد چو جرس بر سر هر ناله مرا دل
گویا که به غمهای تو پیوسته فغانم
گر بر ورق دل نهم انگشت ز گرمی
چون خامه مو دود برآید ز بنانم
امروز نیم رانده ز بزم تو چو قدسی
عمری ست که از دور به حسرت نگرانم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ما شکست دل خود را ز خدا خواسته ایم
وز خدا فرصت دشمن به دعا خواسته ایم
همه جویند می عشرت و ما زهر ملال
دردسر نیست درین باده که ما خواسته ایم
تا برآرند شهان ناله ز ناکامی خویش
خویش را بر سر کوی تو گدا خواسته ایم
بر سر کوی تو هر بی سر و پا محرم نیست
ما غلط کرده غبارش ز صبا خواسته ایم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در قیدم و گمان که گرفتار نیستم
دارم هزار زخم و خبردار نیستم
گه سینه می خراشم و گه ناله می کنم
یک دم ز شغل عشق تو بیکار نیستم
جایی نمی روم ز گلستان کوی تو
بوی گلم ولی به صبا یار نیستم
یکباره گر ز من نه فراموش کرده ای
کو جور اگر به لطف سزاوار نیستم
عرض دوا به چاره این خسته دل مبر
انگار کن مسیح که بیمار نیستم
ای وصل عیش می دهی و درد می بری
مگشا در دکان که خریدار نیستم
غم جای خود گرفت چو دل شد ز خون تهی
اندوهگین ز گریه بسیار نیستم
اشکم به خون نشاند و مرا لب به خنده باز
آبم ز سر گدشت و خبردار نیستم
دارد به غیر لطف نمایان به رغم من
قدسی حریف این همه آزار نیستم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بسی منزل بریدم تا شب غم را سحر کردم
چو صبح از پا گر افتادم به دامن راه سر کردم
به صحرا برد خوش خوش خار خار داغ سودایم
مگر روزی چراغی از چراغ لاله بر کردم
ازان دردی که از خود هم نهان می داشتم عمری
ز بس فریاد امشب عالمی را هم خبر کردم
به روی باده روشن گشت چشمم عاقبت قدسی
چراغ دیده خود را چو جام از شیشه بر کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چون غنچه بجز پرده دل نیست پناهم
چون لاله نظریافته بخت سیاهم
هر عقده که پیش آوردم عشق دلیل است
چون اشک برد آبله پای به راهم
شادم که شب هجر تو چون شمع ز مقراض
نگسسته ز برهم زدن دیده نگاهم
چون صبح دوم با همه کس صاف ضمیرم
هرگز نشود آینه ای تیره ز آهم
از رشک به دل سنگ زند خانه کعبه
تا خانه سیه کرده آن چشم سیاهم
از دوستی شعله نگریم که مبادا
چون هیزم تر بگذرد آتش ز گیاهم
محرومی ام از وصل تو کس چون تو نداند
بر تشنگی بادیه خضرست گواهم
در چشم من از ضعف نماید ظلماتی
بر فرق اگر سایه کند یک پر کاهم
انداخت به رشکم چو فراقش به سر آمد
افکند به زندان چو برآورد ز چاهم
از گریه قدسی به مرادی نرسیدم
آبم نکند تازه ندانم چه گیاهم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ز چاک سینه اشکم سر کند گر چشم تر بندم
چه عقل است این که بر دیوانه در ویرانه در بندم
نپنداری ندارد رشک بر هم مو به موی او
شود زلفش پریشان دل چو بر موی کمر بندم
ببندد کاشکی بند نقابش گو بمیرم من
ز دستم چون نمی آید که خلقی را نظر بندم
چو دانم پر نخواهد زد به کویش گر ملک گردد
چرا مکتوب خود بر بال مرغ نامه بر بندم
نیفتد کاش دست کشتگان از کار تا من هم
به دست خویشتن شاید به فتراک تو سر بندم
نمی خواهد مدد پیکان زهرآلوده نازش
پی لذت چرا الماس بر زخم جگر بندم
ز فیض ابر چشمم بشکند بازار طوبی را
توجه فی المثل گر بر نهال بی ثمر بندم
من و سرو قدیم خویشتن قدسی نیم مرغی
که هر روز آشیان تازه بر شاخ دگر بندم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چه حیرت گر به چشم محرمانش در نمی آیم
سرشک حسرتم در چشم محرومان بود جایم
به یاد حلقه زلفش به قید خویش خرسندم
شوم دیوانه گر زنجیر بردارند از پایم
به سرگردانیی دیدم برون از شهر مجنون را
که تا دامان روز حشر دامنگیر صحرایم
ز بس محرومی ام زان شاخ گل افزوده می ترسم
ز بار ناامیدی بشکند شاخ تمنایم
جواب نامه کو با آنکه گر مرغی پرد سویش
برآرد ز آشیانش دود دست خامه فرسایم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شمعیم و تن ز اشک دمادم گداختیم
داغیم و از تبسم مرهم گداختیم
از بس که کرده ایم به غم خویش را غلط
غم ناتوان و ما ز تب غم گداختیم
ای جان برو چو عهد دلم تازه کرد غم
کز اختلاط ساخته هم گداختیم
در مهر شعله ز آتش پروانه سوختیم
در عشق گل ز غیرت شبنم گداختیم
کس تهمت شفا ننهد بر مریض عشق
قدسی ز لاف عیسی مریم گداختیم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
همه جانب قدم مرحله پیما دارم
روشناس غم عشقم همه جا جا دارم
غیرتم با تو چنان است که شبها به خیال
جنگ پهلوی تو با صورت دیبا دارم
از پی نقش پی ناقه نیم سرگردان
داغی از لاله درین دشت تمنا دارم
نروم سوی وی آهسته ز ترسیدن جان
حذر از همرهی آبله پا دارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ما چشم سیه بر شجر طور نداریم
جز لاله درین بادیه منظور نداریم
این طرفه که پیوسته گرفتار خماریم
با آنکه لب از می چو قدح دور نداریم
تا کام دل از خنجر قصاب نگیریم
از دامن او دست به ساطور نداریم
بی روی تو گر آینه گردیم ملولیم
ور مهر شویم از تو جدا نور نداریم
در سایه جغد است نشاط ابد ما
آن روز که ماتم نبود سور نداریم
از حسرت نزدیکی خورشید هلاکیم
هرچند که تاب نظر از دور نداریم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
لبی از زمزمه عشق خروشان دارم
گرم آه سحرم سینه جوشان دارم
غرضم نغمه دردست چو بلبل به وصال
گل در آغوش و لب از ناله خروشان دارم
مایه گریه ز ریش دل و داغ جگرست
چشم ازان بر ره خونابه فروشان دارم
صحبت اهل ورع گرد ملال انگیزد
سر همدوشی میخانه بدوشان دارم
من گرفتار گرفتاری عشقم قدسی
حلقه در گوش دل از حلقه بگوشان دارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شود هر موی بر تن شعله گر پاس فغان دارم
من این فواره آتش ز مردم چون نهان دارم
ز دامن تا گریبان غنچه خون رسته از اشکم
بهار ابر چشمم آب و رنگ زعفران دارم
نیم آگه ز کیش برهمن لیک این قدر دانم
که بیتابانه هر دم حرف کفری بر زبان دارم
ندارد ناله تاثیری ز من پرسید اهل دل
که شب تا روز صد پیک دعا بر آسمان دارم
ز ناکامی نگریم فاش اگر از غیرت دشمن
ولیکن در بن هر موی چشمی خونفشان دارم
غمم پوشیده چون ماند که با هرکس ز بی طرفی
ز راز دل به خون آغشته حرفی بر زبان دارم
دلم از گوشه گلخن به گلشن کی کشد قدسی
خزان آتشم ننگ از بهار بوستان دارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سر تا قدم ز داغ تمنا در آتشم
شاخ گلم مگر که سراپا در آتشم
تا کرده اند نسبت آتش به خوی دوست
هرجا که آتشی ست من آنجا در آتشم
ترسم غم تو جای کند گرم در دلی
ورنه چرا ز گرمی دلها در آتشم
رخسار یوسف از عرق حسن درگرفت
یعنی ز رشک عشق زلیخا در آتشم
خواهم ز طبع شعله کنم جذب سوختن
چون دود ازان همیشه بود جا در آتشم
چشم ترم چو شیشه ز بس خون گرم ریخت
از موج خون چو ساغر صهبا در آتشم
دورم کند ز خویشتن از ننگ چون سپند
هرچند افکنند به عمدا در آتشم
بر طور دل تجلی غیرت فکنده نور
از سوز رشک خواهش موسی در آتشم
روی تو در برابر و دل خون ز بیم هجر
موج زلال خضرم و گویا در آتشم
هردم ز جای خویشتن از اضطراب دل
قدسی چنان جهم که مگر پا در آتشم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از لعل لبت جز طمع خام ندارم
دارم هوس کام اگر کام ندارم
دل را به خیال از تو تسلی نتوان کرد
بشتاب که من طاقت پیغام ندارم
ترکی به نگه کرده مرا مست حریفان
معذور که پروای می و جام ندارم
ای آتش سوزان چو سپند سر آتش
تا روی ترا دیده ام آرام ندارم
دشنامی ازو باز کشیدم به دعا من
هرچند لبت گفت که دشنام ندارم
خوش می گذرد خوش به پریشانی ام اوقات
تا زلف پریشان نکنی شام ندارم
بر گرد دل از شوق تمنای تو گردم
در کوی تو گر جا به در و بام ندارم
گشتم به کمند تو گرفتار چو قدسی
پروای گرفتاری ایام ندارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
شب که بی روی تو از اشک دمادم سوختیم
سوختیم افزون ز هر شمعی اگر کم سوختیم
ما اسیران محبت شام غم چون تار شمع
سر برون کردیم از یک جیب و با هم سوختیم
آب چشم من شب هجران کم از آتش نبود
تا به نقش پا چو شمع از چشم پر نم سوختیم
ما و دل در عاشقی با هم نگشتیم آشنا
پیش هم بودیم و بر تنهایی هم سوختیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عافیت غم را مداوا کرد و زین غم سوختم
هرکسی از داغ سوزد من ز مرهم سوختم
خنده های شادی گل در چمن داغم نکرد
غنچه را دیدم غمی دارد ازان غم سوختم
در محبت شعله افزون گردد آتش را ز آب
تا چو شمعم بود در هر قطره ای نم سوختم
بس که دارم ذوق غم هرجا که دیدم ماتمی ست
من در آن ماتم فزون از اهل ماتم سوختم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شکل گردابی به گرد خود ز مژگان می کشم
کم مباد اشکم چرا منت ز طوفان می کشم
غنچه می چینم ز شاخ و بس که می آید بدش
از دل مرغ چمن گویی که پیکان می کشم
روز و شب سر در گریبانم ز غم حق با من است
گر نفس چون صبح از چاک گریبان می کشم
می کنم پر خون ز کاوش داغ های سینه را
بر سراپا باز نقش چشم گریان می کشم
طرفه شوخی گشته ساقی از کفش جام شراب
می کشم جز توبه ای آخر چه نقصان می کشم
گر کند غیرت مدد از دست رشک مدعی
دست بر دل می نهم یا پا به دامان می کشم
عاقبت قدسی چو تخم خاک می باید شدن
کافرم گر منت یک جو ز خاقان می کشم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
داغ سودایم به سوی سینه ریشان می روم
درد عشقم رو به دلهای پریشان می روم
رام عشقم کی ز زیر تیغ قاتل می جهم
زخم جویم سوی زهرآلوده نیشان می روم
می گریزم پا تهی از صحبت آسودگان
درد و غم هرجا که باشد رو به ایشان می روم
بانگ استغفار بر لب دل به ساغر می دهم
سبحه بر کف جانب زنارکیشان می روم
بر میان زنار دارم گرچه نامم قدسی است
خویش پاکان و برهمن سوی خویشان می روم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دایم چو غنچه سر به گریبان گریستم
پیدا شکفته بود و پنهان گریستم
هرجا چو غنچه تنگدلی چند یافتم
رفتم چو ابر و بر سر ایشان گریستم
چون شمع زندگانی من صرف گریه شد
تا آخرین نفس ز تف جان گریستم
ای ابر هرزه آب رخ خود مبر که من
چندان که ممکن است چو باران گریستم
هرگز ز گریه روی نکردم ترش چو ابر
دایم چو شیشه با لب خندان گریستم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روزی که ناخنی نزند عشق بر دلم
چون آتش فسرده و چون صید بسملم
صد برگ گل که جمع کنی غنچه ای شود
آسان گره نخورده چنین کار مشکلم
دارد ز بس که بر نظر پاکم اعتماد
پروانه خود چراغ در آرد به محفلم
افکند ناتوانی ام از خود به گوشه ای
چون قطره عرق بن مویی ست منزلم
کو باد شرطه ای که به طوفانم افکند
آن باد شرطه نیست که آرد به ساحلم
محکم گرفته دامنم این خاک آستان
گویا سرشته اند ز خاک درت گلم
انداز دل مرا به سر تیر می برد
بیدرد را گمان که ز صیاد غافلم
کوته نظر زند به گل و لاله دست و من
از همت بلند به سرو تو مایلم
در خواندنم حدیث بدآموز نشنوی
گر بشنوی که بی تو چها رفته بر دلم
نقش پی دلیل کم از چشم بد نبود
بنگر که بی خطر گذراند از چه منزلم
ضعفم ازان گذشته که صیدم کند کسی
بی رشته ام مقید و بی تیغ بسملم
در گردش است کاسه چشمم پیاله وار
ساقی اگر رود نفسی از مقابلم
قدسی نظر به شاهسواران بود مرا
مجنون نیم به ناقه چکار و به محملم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تلخ است زبان در دهن از تلخی کامم
زنهار که پرهیز کن از طرز کلامم
تا بر سر من سایه مرغی نگذارد
خورشید نظر دوخته بر گوشه بامم
تاری ز سر زلف توام بیش ندادند
چون قطره خوی در بن مویی ست مقامم
در دایره چشم بود مرغ خیالت
آزاد نگردد دگر این مرغ ز دامم
دردا که ز همصحبتی زاهد خودبین
شد سنگ ریا رخنه گر شیشه و جامم
آهسته تر این جان به لبم آی که دارد
اندیشه پرسش صنم کبک خرامم
با روی تو نظاره خورشید نخواهم
ای کاش بود آخر صبح اول شامم
آن برهمنم خواند و این شیخ چو قدسی
من خود خبرم نیست کزین هر دو کدامم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به آشنایی چشم تو ناتوان شده ام
چو مو ضعیف ز سودای آن میان شده ام
خلیده در خم زلف تو ناخنش به دلم
منه ز دست که با شانه همزبان شده ام
ز چاک سینه نفس بایدم کشید چو صبح
ببین ز هجر تو امشب چه ناتوان شده ام
هما دوباره به من سر فرو نمی آورد
ازان چو شمع سراپا یک استخوان شده ام
هوای ابرم اگر شاد می کند چه عجب
به آفتاب ز مهر تو بدگمان شده ام
تو تیغ زن که من از شکوه لب نمی بندم
چو خامه گر همه تن در سر زبان شده ام
همان لبم کند اظهار بی وفایی گل
چو غنچه گر همه دل عقده زبان شده ام
منم ز قدرشناسان گل که مدت هاست
به باغ رفته به گلگشت و باغبان شده ام
ز حال خویش فراموش کرده ام قدسی
دمی به مرغ چمن گر هم آشیان شده ام

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ما در صبح طرب ز آب و گل غم بسته ایم
چون کدورت خویش را بر شام ماتم بسته ایم
بس که آمد جای اشک از چشم ما خون جگر
تهمت طوفان خون بر چشم پر نم بسته ایم
در حریم درد عشق ما کسی را بار نیست
ما ز رشک این در به روی هر دو عالم بسته ایم
تا نگردد یاربی در دفع درد ما بلند
راه گردون را شب از آه دمادم بسته ایم
ما چو قدسی مایه دردیم راحت عار ماست
بیشتر بر زخم خویش از مشک مرهم بسته ایم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در بزم طرب باده نابی نکشیدیم
لب خشک شد و منت آبی نکشیدیم
چون مور ضعیف از عقب شاهسواران
گامی ندویدیم و رکابی نکشیدیم
بر خلد گذشتیم و نکردیم نگاهی
در میکده مردیم و شرابی نکشیدیم
همراه نسیم سحری عمر به سر رفت
از روی گلی طرف نقابی نکشیدیم
بستیم ز احوال دو عالم لب پرسش
منت ز کس از بهر جوابی نکشیدیم
بر سینه ز بس داغ بهشتی صفتان بود
در دوزخ جاوید عذابی نکشیدیم
قدسی چو شب و روز به رویت نگران بود
در چشمش ازان سرمه خوابی نکشیدیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ما رخت دل ز کعبه به بتخانه برده ایم
چون می ز شیشه راه به پیمانه برده ایم
از عشق پی به حسن برد هرکسی و ما
از نور شمع راه به پروانه برده ایم
می گردد از حباب سبکتر به روی می
این ساغر گران که به میخانه برده ایم
از اشک خود که آبله دل بود تمام
بهر کبوتران حرم دانه برده ایم
ناآشناتریم ز هرکس گمان بری
ما عرض آشنایی بیگانه برده ایم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -