cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
خوش آنکه بپرسی دل دیوانه ما را
آباد کنی گوشه ویرانه ما را
با آنکه بپرسیدن ما آمده مردیم
کآیا زکه پرسیده ره خانه ما را
با غیر نشینی و فرستی ز پی ما
آن کس که نداند ره کاشانه ما را
آن شاخ گل از خنده فزون ساخت به مجلس
شرمندگی گوشه ویرانه ما را
از بس که شود باعث نومیدی عشاق
خواهم که کسی نشنود افسانه ما را
میلی به جنون شهره چنانیم که طفلان
پرسند ز مردم ره کاشانه ما را

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خوشم کآتش زد امشب آه حسرت محفل ما را
اجل شاید به این تقریب یابد منزل ما را
حدیث عشق ما را ناکسی تا نشنود خواهم
کسی غیر از سگ او نشنود درد دل ما را
تامل چیست برکش تیغ و قتل ما غریبان کن
که چندین آخراندیشی نباید بسمل ما را
چنان شد تیره محنت خانه ام از دود آه امشب
که کرد از چشم تر پنهان چراغ محفل ما را
نخواهم هیچ کس داند که ناحق کشت میلی را
که ترسم بی وفا گویند ترک قاتل ما را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
منم و دل خرابی به تو می سپارم او را
به چه کار خواهد آمد که نگاه دارم او را
چو به او رسم سخنها ز زبان غیر گویم
که به این بهانه شاید به سخن درآرم او را
دم آخر است دشمن به منش گذار یک دم
که به صد هزار حسرت به تو می گذارم او را
ز جنون دل به بزمت ز بس انفعال دارم
به خود این قرار دادم که دگر نیارم او را
به من آن رمیده آهو دمی آرمید و ترسم
که در اضطراب آرد دل بی قرارم او را
تو اگر قبول داری به همین خوش است میلی
که بر آستانه تو ز سگان شمارم او را

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
دلا رسیده به جایی کمند ناله ما
که خو گرفته به مجنون وشان غزاله ما
به اهل بزم چنان جام دوستی پر داد
که ریخت لای ته شیشه در پیاله ما
به گرد خوان بلا از هجوم آه چو شمع
گره شود به گلو آتشین نواله ما
چو نافه شد دل ما بس که بود چون میلی
اسیر سلسله ای عنبرین غزاله ما

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ساقی به جلوه آر می همچو لاله را
چون لاله برفروز جمال پیاله را
سر تا به پا چو نافه پر از مشک چین شود
گر با کمند زلف بگیرد غزاله را
دل را کنی ز تیغ جفا گر ورق ورق
بینی پر از حدیث وفا آن رساله را
بر خوان غم چو میلی ام از صبر تلخکام
وز بیم جان فرو نبرم این نواله را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ببین کز حیله سازیها ز ره چون می برد ما را
که باز از وعده دارم گرم بازار تمنا را
به پیش آشنایان گفتم از لطفش چه دانستم
که از بیگانگیها شرمساری می دهد ما را
مرا خواند برای قتل و من از شوق پندارم
که دستی می زنم گر می نهم در کوی او پا را
به او کردم سخن امروز گستاخانه در مستی
چه خواهم کرد یا رب سرگرانیهای فردا را
رقیب آمد به مجلس تا خورد خون ترا میلی
همان بهتر که برخیزی و بگذاری به او جا را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
از زلف تو شکوه هاست مارا
کان سلسله بلاست مارا
هر چند که کشته جفاییم
چشمی به ره وفاست مارا
گفتی که شبی به بزم ما آی
گستاخی آن کجاست مارا
از ناز چو خون ما بریزی
هم ناز تو خونبهاست مارا
خواریم چنانکه شرمساری
از مردم آشناست مارا
افغان که به جلوه گاه آن ماه
در دیده گل حیاست مارا
میلی شب غم خیال تیغش
اندیشه جانفزاست مارا

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
شهید عشق تو بیند چو دود آه مرا
در آفتاب قیامت شود پناه مرا
ازو اگر نکنم شکوه منفعل گردم
که باز می رود آزرده بی گناه مرا
مرا مگو که نیفتاده ای هنوز از پا
که اضطراب طلب می برد به راه مرا
به روز حشر زمن شرمسار خواهد بود
درین غمم که چرا کشته بی گناه مرا
هزار بار چو میلی گرم برنجانی
بس است نیم نگاه تو عذرخواه مرا

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
انگشت اگر زنی به لبم چون پیاله ها
از حسرت لب تو درآیم به ناله ها
در ودایی که خون شهیدان عشق ریخت
خونابه جگر چکد از برگ لاله ها
جان می سپرد عاشق و چشم تو می گریست
می داشتند ماتم مجنون غزاله ها
میلی جراحت دل ما تازه می شود
در حلقه های کاکل مشکین کلاله ها

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بیا ای قاصد از کویش زغم آزاد کن مارا
پیامی گر نداری از دروغی شاد کن مارا
همی گویی که آخر می دهم داد غریبان را
بیا اول شهید خنجر بیداد کن مارا
برو عهدی که با اغیار هم نو بسته ای بشکن
بیا یک بار شاد از عهد بی بنیاد کن مارا
چو ما را بی گنه خون ریختی هرجا شهیدان را
میان خاک و خون افتاده بینی یاد کن مارا
چو افتم در خیال وصل از هجران دهی یادم
ترا میلی که می گوید که در فریاد کن مارا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
امید وعد ه های تو نو می کند مرا
در دست انتظار گرو می کند مرا
قاصد که هر زمان ز تو آید به سوی من
شرمنده خود از تک و دو می کند مرا
حیرت مثال صورت آیینه پیش یار
غافل ز شوق گفت و شنو می کند مرا
میلی خیال ابروی خنجر گذار او
رسوای شهر چون مه نو می کند مرا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در پا غمت چو صید زبون می کشد مرا
می افکند به خاک و به خون می کشد مرا
ما خون گرفته ایم و دمادم به زور دست
درپای تیغ بخت زبون می کشد مرا
زنجیر زلف او اگر این است عاقبت
سودای عاشقی به جنون می کشد مرا
خواری به آن رسیده که بی گفت او رقیب
از بزم همچو شحنه برون می کشد مرا
میلی لب فسونگر افسانه ساز یار
در تنگنای غم به فسون می کشد مرا

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
مشو با روی آتشناک شب ها شمع محفل ها
که می سوزند بال آرزو پروانه دل ها
دم مردن به سختی جان من دل از تو برگیرم
مرا در کار آسان بین چنین افتاده مشکل ها
فشاندم قطره های اشک در کویش چه دانستم
کزان تخم وفا گل های حسرت روید از گل ها
همان از بد گمانی گوش بر آواز او باشم
اگر صد بار شب ها بشنوم غوغای محفل ها
درین ره نیست غیر از جان سپردن چاره ای میلی
که سخت افتاده ام از پا ودر پیش است منزل ها

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در ایام روزه به از روز ما شب
که خورشید من بر نهار است تا شب
خوشم با سیه روزی خود که گاهی
در اندیشه افتم که روز است یا شب
درین روزه پا بسته روزهایم
که باشد گریزان ازین روزها شب
مدام از چه در فکر روز فراقم
به آه دمادم کنم روز را شب
معاذالله از روز سختی که خلقی
چو میلی بخواهند با صد دعا شب

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
دامان ناز برزد وتیغ جفا گرفت
سرمست در رسید و گریبان ما گرفت
گردید تیر غمزه مستش به خون من
هر چند دست او به شفاعت حنا گرفت
شب گفتم آن قدر سخن از بیخودی به یار
کش خواب از فسانه بی مدعا گرفت
آن شاخ گل شکفته ز اهل وفا گذشت
تا از نسیم آه که بوی وفا گرفت
میلی ترا کسی که ملامت ز عشق کرد
آهوی نیم جان به کمند بلا گرفت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ز من جدایی آن گلعذار نزدیک است
خجالت دل امیدوار نزدیک است
دلم ز وصل تسلی نمی شود امروز
اگر غلط نکنم هجر یار نزدیک است
ز من گذشته و از جذبه محبت من
عنان کشیدن آن شهسوار نزدیک است
زمان زمان شود افزون امید آمدنش
اگرچه مردنم از انتظار نزدیک است
ز تاب باده چو ساغر به روی غیر مخند
که باز گریه بی اختیار نزدیک است
به وقت مردن ازان دست و پا زند میلی
که بحر زندگی اش را کنار نزدیک است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چنین که با تو مرا تاب آشنایی نیست
به حیرتم که چرا طاقت جدایی نیست
خوشم به وعده او با وجود آنکه به من
وفای وعده او غیر بی وفایی نیست
به غیر بس که درآمیختی  به خلق ترا
نماید و غرضش غیر خودنمایی نیست
ز خویش ساخت مرا زلف یار بیگانه
هنوز سلسله جنبان آشنایی نیست
چو مرغ بسملم از خویش دور اندازی
کنون رها کنی ام کز تو ام رهایی نیست
ز می به مصلحتی دست شسته ام دو سه روز
وگرنه توبه میلی ز پارسایی نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ز من دمی که گذشتی شتاب حاجت نیست
نمی رسم ز پی ات اضطراب حاجت نیست
چو من به بزم تو از آمدن پشیمانم
برای خاطر دشمن عتاب حاجت نیست
مرا چو می برد از هوش اضطراب سوال
حکایتی که بپرسم جواب حاجت نیست
چو حیرت تو ببندد لب از فسانه مرا
پی خموشی من طرح خواب حاجت نیست
دمی که با دگری طرح گفت وگو فکنی
ز دیدن چو منی اضطراب حاجت نیست
ز هوش برد نگاه تو ما و میلی را
ز بهر بی خودی ما شراب حاجت نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از منع غیر دوش که خندان گذشت و رفت
امروز با تبسم پنهان گذشت و رفت
زود آشنای من به که شد گرم اختلاط
کز پیش من رقیب پریشان گذشت و رفت
بی تابی اش ز وعده فراموشی که بود
کز اضطراب بر زده دامان گذشت و رفت
بود از پی رقیب و نهان آشنای من
چون پیش من رسید هراسان گذشت و رفت
در راه آرزو اثر نامیدی ام
گوید که آن پری ز تو پنهان گذشت و رفت
میلی چو بود رشته جان پای بند او
بیمار آرزو ز سر جان گذشت و رفت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ناصح نصیحت تو به دل جای گیر نیست
ویرانه ای است دل که عمارت پذیر نیست
خوانند در شکارگه عشق بی جگر
صیدی که در کمند ملامت اسیر نیست
بسیار بی ملاحظه ای در جفا مگر
دانسته ای که از تو دلم را گزیر نیست
ظالم سوار من چو کند پای در رکاب
از دادخواه یک سر ره بی نفیر نیست
میلی به صبر خوی کن و با جفا بساز
کان شوخ را خیال وفا در ضمیر نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جز خون دل شراب ندانسته ام که چیست
غیر از جگر کباب ندانسته ام که چیست
در خواب خوش ز دولت بیدار غیر و من
از بخت خفته خواب ندانسته ام که چیست
گر دیده بر نداشته ام از روی او چه عیب
دیوانه ام حجاب ندانسته ام که چیست
نومیدی ام چو از تو نهایت پذیر شد
مقصودت از عتاب ندانسته ام که چیست
با من سخن نگفته و گر گفته از حجاب
جز خامشی جواب ندانسته ام که چیست
یک حرف گفته است به من بعد صد عتاب
وان هم ز اضطراب ندانسته ام که چیست
تا خورده ام ز جام محبت می جنون
میلی شراب ناب ندانسته ام که چیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ناله ام را کاش نشناسد که این فریاد کیست
شاید آن نامهربان پرسد که از بیداد کیست
هر دم اظهار پشیمانی کند از کشتنم
این سخن تا بهر تسکین دل ناشاد کیست
پیش او گفتم بد غیر و نیامد در عتاب
بی خبر از گفت وگویم باز تا از یاد کیست
طعنه امروز غیر آزرده ام دارد که باز
بر سر آزارم از دلگرمی امداد کیست
آشکار سوی من بینی و من در اضطراب
کاین فریب از بهر صد خاطر آزاد کیست
چند روزی شد که خرسند است میلی تا دگر
تکیه اش از سادگی بر عهد بی بنیاد کیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر نیست فکر قتل منت قهر بهر چیست
بادام تلخ چشم تو پر زهر بهر چیست
بیداد غمزه تو هلاک مرا بس است
جور زمانه و ستم دهر بهر چیست
با صد ستم کنون که مرا آزموده ای
هر دم غضب برای چه و قهر بهر چیست
او در پی هلاک من و خلق در عجب
کاین صید خون گرفته درین شهر بهر چیست
گر بهر تلخکامی میلی نیامدی
در دست غمزه ات قدح زهر بهر چیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تیر غمت که در دل صید زبون شکست
از بی قراری دل ما در درون شکست
در هر نفس فزون شودم آتش درون
از بس که خار غم به دل گرمخون شکست
دیوانه وار ماه نو از فکر ابرویت
جیب آن چنان درید که طوق جنون شکست
نگذشت اگر زسلسه زلف او صبا
دیوانه از کجا شد و زنجیر چون شکست
چندان به ساغر دل ما درد درد بود
کش ساقی زمانه ز بهر شگون شکست
افشرد دست هجر چنانم که چون انار
از طرف صد آبله ام در درون شکست
میلی دلم شکسته و خونابه می رود
چون شیشه ای که پر ز می لاله گون شکست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شرمنده ام که روی دلی چون نمود و رفت
صد سرزنیش ز ناکسی من شنود و رفت
بهر فریب ساده  دلان مست ناز من
از بزم غیر آمد و خود را نمود و رفت
شد قحط آرزو به دل زود قانعم
با آنکه دیر آمد و یک دم نبود و رفت
تا بار دیگرش نتواند فریب داد
او را گذاشت غیر که برخاست زود و رفت
میلی خیال یار به دل ناگهان گذشت
بازم به دل محبت دیگر فزود و رفت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آنکه رشک بت چین است این است
وانکه غارتگر دین است این است
سرکشی زارکشی بدکیشی
که به ما بر سر کین است این است
آنکه از بهر هلاکم او را
خنجر از چنین جبین است این است
می رود یار و من از پی نالان
که بلای دلم این است این است
میلی آن شوخ که در خانه زین
فتنه روی زمین است این است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
جفای او من بی تاب را به جا نگذاشت
برآن شدم که شکایت کنم وفا نگذشت
مرا تو حال چه دانی که بیخودی هرگز
ز ابتدا سخنم را به انتها نگذاشت
زمانه را شه من حق به جانب است درین
که دامن تو به دست من گدا نگذاشت
خوشم که مدعیان را به گاه خواهش کام
خجالت تو به اظهار مدعا نگذاشت
دلم به پنجه عشق تو از توتیای شوق مرا
گل ملاحظه در دیده حیا نگذاشت
طبیب وصل تو از توتیای شوق مرا
گل ملاحظه ای در دیده حیا نگذاشت
خیال آن بت بیگانه در دل میلی
هوای صحبت یاران آشنا نگذاشت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
اگر کسی سبب وصل یار من شده است
زسر گرانی او شرمسار من شده است
به طعنه مژده وصلی که غیر داد مرا
ز سادگی سبب انتظار من شده است
فزوده غم به غم و حسرتم به حسرت اگر
هزار مرتبه روزی دچار من شده است
امیدواری من بین که مردنم دشوار
زانتظار فراموشکار من شده است
چنین که رفته ستمهای او ز یاد مرا
به حیرتم که چرا شرمسار من شده است
دلا تپیدن میلی نشانه آن است
که نیم کشته چابک سوار من شده است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
غافل به من رسید و وفا را بهانه ساخت
افکند سر به پیش و حیا را بهانه ساخت
تا از جفای او نرهم خون من نریخت
بیرحم ترس روز جزا را بهانه ساخت
از بزم تا ز آمدن من برون رود
برخاست گرم و دادن جا را بهانه ساخت
می خواست عمرها که شود مهربان غیر
نا مهربان ستیزه ما را بهانه ساخت
میلی ترا ز ننگ نیاورد در کمند
کوتاهی کمند بلا را بهانه ساخت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
میا به پرستش من چون امید صحت نیست
به حال مرگ مرا دیدن از محبت نیست
به غایتی هوس گفت وگوست با تو مرا
که تاب خامشی ام با وجود حیرت نیست
کنون که جان به لب آمد مرا دمی بنشین
مرو که وقت چنین رفتن از مروت نیست
خطت نقاب حیا برفکنده و ز حجاب
هنوز با تو مرا آرزوی صحبت نیست
ز بی وفایی خود گرچه شرمسار منی
هنوز پیش توام جریت شکایت نیست
تو با رقیبی و میلی تغافلی دارد
تغافلی که کم از صد نگاه حسرت نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
وه که بر هر سر ره بی سر و پایی دگر است
بس که هر لحظه گذار تو به جایی دگر است
حال خود چون به تو اظهار کنم در مستی
که ز هر جام ترا شرم و حیایی دگر است
دل بیچاره ام از آرزوی بالایش
در بلایی ست که هر چاره بلایی دگر است
بعد صد وعده خلافی بنگر سادگی ام
که ز هر وعده مرا چشم وفایی دگر است
دل چرا بر سر کویش نگشاید امروز
یار هرجایی ما گر نه به جایی دگر است
چون کشی تیغ جفا بر سر میلی دگری
کاش دست تو نگیرد که جفایی دگر است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بس که پیشت عاشق از جام حجاب از دست رفت
هرچه پرسیدی به هنگام جواب از دست رفت
ای خوش آن شبها درین اندیشه کش بینم به خواب
در دلم می گشت تا هنگام خواب از دست رفت
دل چنان پا مال شد از دستبرد قهر یار
کان ز پا افتاده از نام عتاب از دست رفت
دوش ازو می خواستم برتافت رو پیش رقیب
آبروی من به یک جام شراب از دست رفت
وقت پیری از ره میخانه میلی پا بکش
گوشه ای بنشین که ایام شباب از دست رفت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گشاد مهره دل زین بساط بر طرف است
درین بساط دغل انبساط برطرف است
چنین که زهر غمم خو به تلخکامی داد
دگر هوای شراب و نشاط برطرف است
به یار همرهم ای همرهان کناره کنید
میان ما و شما اختلاط برطرف است
مرا شناختی و خلق نیز دانستند
در اختلاط دگر احتیاط برطرف است
صراط عشق خطرناک و تو زبون میلی
ترا امید طرف زین صراط برطرف است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
در کعبتین عشق تو نقش مراد نیست
وز ششدر غم تو امید گشاد نیست
در دشت شوق بس که به سر بردم آن چنان
گم گشت نام من که مرا هم به یاد نیست
دادیم جان و دل ز خم زلف او نرست
مردیم و کار بسته ما را گشاد نیست
از بس که نم گرفت زمین زآب دیده ام
در وادی بلا اثر از گردباد نیست
میلی به نامرادی عشق تو جان سپرد
گویا به باغ عشق نهال مراد نیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
با غیر رسیدی و ز غیرت جگرم سوخت
صد بار ز ناآمدنت بیشترم سوخت
صد شکر که افسردگی ام یاد نیاید
هر چند که آن غمزه بیدادگرم سوخت
از پهلوی من بهر حسد دادن دشمن
سویش نظری کرد و ز رشک نظرم سوخت
این فکر که خواهد غضب آلود گذشتن
ناآمده بیرون به سر رهگذرم سوخت
پروانه جانباز شبستان بلایم
چون میلی ازان برق ستم بال و پرم سوخت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دل به جان آمده از عشق نهان یار کجاست
پرده از راز برانداز دل زار کجاست
بس که از نازکی خوی تو می اندیشم
با خیال تو مرا زهره گفتار کجاست
رفت دل از پی دلدار و نپرسید از من
که دگربار ترا وعده دیدار کجاست
چند گویید که آزار بود لازم عشق
عشق اینجاست بگویید که آزار کجاست
ای خوش آن طالب دیدار که در راه طلب
شوق در گوش دلش گفت که دلدار کجاست
میلی از بادیه عشق بکش پا که ترا
تاب پیمودن این وادی خونخوار کجاست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از حریم وصل مهجورم نمی بایست داشت
یعنی از نزدیک خود دورم نمی بایست داشت
ای مسیح دردمندان چون نسیم وصل بود
از سموم هجر رنجورم نمی بایست داشت
من که بودم چون مه روشندل از خورشید وصل
همچو شمع صبح بی نورم نمی بایست داشت
از می وصل تو چون پیمانه دل پر نشد
این قدر زان جرعه مخمورم نمی بایست داشت
گر دلت را ذره ای نزدیک می دیدم به مهر
می شدم گر دور معذورم نمی بایست داشت
من که چون خورشید صبح وصل بودم پرده سوز
در حجاب هجر مستورم نمی بایست داشت
همچو میلی در غم آباد فراموشی چنین
بی نشان با نام مشهورم نمی بایست داشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
باز تیر مژه بر جان بلاکش زد و رفت
همچو برق آمد و در خرمنم آتش زد و رفت
باز سر در پی دیوانه سواری دارم
که ره قافله عقل پری وش زد و رفت
دادخواهانه دویدم که عنانش گیرم
در عتاب آمد و مهمیز بر ابرش زد و رفت
زلف او با همه آشفتگی آمد به دلم
طعنه تفرقه بر جان مشوش زد و رفت
میلی آمد به خود از مستی شب وقت صبوح
بار دیگر دو سه جام می بی غش زد و رفت

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای مرغ دلم فاخته سرو بلندت
زلف تو کمند و دل من صید کمندت
بر من که تو را صید زبونم نکشی تیغ
آزرده دلم از دل دشوار پسندت
تا چشم بد غیر گزندت نرساند
خال رخ خوبان دگر باد سپندت
بر جان و دلم غمزه و زلف تو گواهند
کاین کشته تیغت شد و آن بسته بندت
زنهار دلا دامن خوبان مده از دست
هرچند که این طایفه از پای فکندت
ناصح ز فسون تو جنونم شده افزون
صد شکر که بی سود نبود این همه پندت
میلی تو به صد بند به اصلاح نیایی
رفت آنکه دگر پند بود فایده مندت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چون صبا راه به خاک من غمناک انداخت
بوی گلبرگ کسی در کفن چاک انداخت
سر خون ریختن بیگنهی داشت مگر
که مرا کار به آن غمزه بی باک انداخت
هر گه آن شمع بتان خنجر بیداد کشید
آتش تفرقه در جمع هوسناک انداخت
مژده باد ای دل آزرده که صیادوشی
آمد و در سرم اندیشه فتراک انداخت
آه میلی سبب گرمی بی دردان شد
آتشی باز به مشت خس و خاشاک انداخت

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به دل امید بهبودی نمانده ست
به غیر از مرگ مقصودی نمانده ست
متاب از دود آهم روی کز من
چو شمع کشته جز دودی نمانده ست
مرنج از سختی جانم همان گیر
که آه حسرت آلودی نمانده ست
چه خواهد کرد یا رب آن دلارام
که دیگر جان خشنودی نمانده ست
ز سودای بتان میلی حذر کن
که این سرمایه سودی نمانده ست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
آن غمزه در صف مژه خشمگین نشست
چون شحنه ای که بر سر بازار کین نشست
سازد بهانه شرم و نبیند به سوی من
هرجا رقیب پهلوی آن نازنین نشست
صد خار گر به پا بنشیند چو گرد باد
در وادی طلب نتوان بر زمین نشست
شب تا به روز غیر به بزمش نگاه داشت
شوخی که در برابر من خشمگین نشست
از شوق لعل یار به گرداب آرزو
میلی خون گرفته به رنگ نگین نشست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آنکه کاری غیر آزار دل زاری نیافت
عالمی را کرد در آزار و آزاری نیافت
بزم استغنایش از من بس که امشب گرم بود
مدعی هم پیش او تقریب گفتاری نیافت
آن فرامش وعد کرد امروز یاد ما مگر
در کمند انتظار خود گرفتاری نیافت
یار چون بگذشت از من تا شود همراه غیر
منفعل برگشت پنداری طلبکاری نیافت
وقت کشتن دست و پایی می زدم بی اختیار
جان به این شکرانه دادم کز من آزاری نیافت
آنکه خود را همچو میلی آرزومندی ندید
ناز خود را چون نیاز من خریداری نیافت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
امشب که گوشه اجلم منزل آمده ست
در منزل تو غیر به کام دل آمده ست
گردید منفعل مگر از من خبر نداشت
آن شاخ گل که سر زده در محفل آمده ست
آسان نمود عشق تو بخت مرا به خواب
تعبیر خوابهای چنین مشکل آمده ست
بد مست را به شیشه شکستن کشید دل
امشب که غمزه تو مرا بر دل آمده ست
چون دیگری مرا به غریبی نمی شناخت
از بی کسی به ماتم من غافل آمده ست
میلی به رهگذار تو امروز دیرتر
از ناامیدی دل بی حاصل آمده ست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نه شبنم بر زمین از یاسمین ریخت
که پیشت آبرویش بر زمین ریخت
نهادم آستین بر دامن چشم
مرا چون شیشه خون از آستین ریخت
به قصد کشتنم در ساغر چشم
نگاه خشمگینش زهر کین ریخت
چو زلفت آستین بر عنبر افشاند
رخت در دامن گل مشک چین ریخت
به بزم آرزو چون شمع میلی
سرشک گرم زآه آتشین ریخت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گویم چو حال خود به تو تغییر حال چیست
از من که آشنای توام انفعال چیست
از بس که شوق گفت و شنید است با توام
پرسم جواب اگرچه ندانم سوال چیست
تا افکند حسود مرا از خیال یار
گوید زمان زمان که ترا در خیال چیست
گر آشنایی تو به اغیار گرم نیست
چون حرف آشنا شنوی  انفعال چیست
میلی گذشت یار ز من مست و سرگران
حالم خراب دید و نپرسید حال چیست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
رقیب بهر چه پیدا به رهگذار تو نیست
به وعده گاه وفا گر در انتظار تو نیست
زبس که از نظرم بی حجاب می گذری
گمان برم که جدایی به اختیار تو نیست
دل از فریب تو گردید آن چنان نومید
که التفات نمایی و شرمسار تو نیست
ز خلف وعده نه ای منفعل که می دانی
کسی ز وعده خلافی در انتظار تو نیست
کشیده ای می گلگون نهانی از میلی
گواه حال به از چشم پرخمار تو نیست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ترا با کس هوای همدمی نیست
پری را الفتی با آدمی نیست
دلا سرگرم باش از ساغر غم
که مستی در شراب بی غمی نیست
مگر اعجاز دارد ساغر عشق
که از دریا کشان می را کمی نیست
مگو ای دل غم خود با خیالش
که بر کس اعتماد محرمی نیست
گلی کز تربت میلی زند سر
درو چون غنچه دل خرمی نیست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
کجا نظر به من آن شوخ خشمگین انداخت
مگر دمی که به سویم خدنگ کین انداخت
ز چین طره کزان خاک راه غالیه بوست
کمند فتنه به پای غزال چین انداخت
به بزم خواست که از من تهی کند پهلو
نشست و تکیه به یاران همنشین انداخت
ز پا فتادگی ام را همین نتیجه بس است
که سایه بر سرم آن سرو نازنین انداخت
فغان که ساختم از بیخودی پشیمانش
اگر نظر به من آن طفل شرمگین انداخت
به سوی میلی مسکین نگاه پنهانش
چو ناوکی ست که صیدافکن از کمین انداخت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چمن کز گل و غنچه بویی نداشت
سرو برگ جام و سبویی نداشت
ازان حال من دوش پرسید یار
که با دیگری گفت وگویی نداشت
حریفی که بر گریه ام خنده زد
سر و کار با تندخویی نداشت
به همراهی ام غیر در کوی یار
نیامد مگر آبرویی نداشت
چنان بودم از بخت خود ناامید
که هرگز دلم آرزویی نداشت
در دوستی کوفت میلی مگر
که اندیشه از جنگجویی نداشت

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -