cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
الهی هر که ترا شناخت و علم مهر تو افراخت هر چه غیر از تو بود بینداخت
آنکس که ترا شناخت جانرا چه کند
فرزند و عیال و خانمان را چه کند
دیوانه کنی هر دو جهانش بخشی
دیوانه تو هر دو جهان را چه کند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یارب تو مرا انابتی روزی کن
شایسته خویش طاعتی روزی کن
زان پیش که فارغ شوم از کار جهان
اندر دو جهان فراغتی روزی کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یارب ز شراب عشق سرمستم کن
وز عشق خودت نیست کن و هستم کن
از هرچه بجز عشق تهی دستم کن
یکباره به بند عشق پابستم کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
نی از تو حیات جاودان می خواهم
نی عیش و تنعم جهان می خواهم
نی کام دل و راحت جان می خواهم
هر چیز رضای تست آن می خواهم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تا در ره عشق او مجرد نشوی
هرگز ز خود خویش بیخود نشوی
دنیا همه بند تو است بر درگه او
در بند قبول باش تا رد نشوی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یارب ز شراب عشق سرمستم کن
در عشق خودت نیست کن و هستم کن
از هرچه ز عشق خود تهی دستم کن
یکباره به بند عشق پابستم کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ای دوست بجملگی تو را گشتم من
حقا که در این سخن نه ذوق است و نه فن
گر تو ز خودی خود برون جستی پاک
شاید صنما بجای تو هستم من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یک نفس با تو بدو گیتی ارزان است یک دیدار از تو بهزار جهان رایگان است
تا دلم فتنه بر جمال تو شد
بنده حسن ذوالجلال تو شد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دل کیست که گوهری فشاند بی تو
یا تن که بود که ملک راند بی تو
واله که خود راه ندارد بی تو
جان زهره ندارد که بماند بی تو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
کی باشد کین قفس بپردازم
در باغ الهی آشیان سازم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - - -
گر شوند این خلق عالم سربسر خصمان من
من روا دارم نگارا چون تو باشی آن من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خداوندا از آن تو می فزود و از آن بنده میکاست تا آخر همان ماند که اول بود راست
محنت همه در نهاد آب و گل ماست
پیش از دل و گل چه بود آن حاصل ماست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
پر آب دو دیده و پرآتش جگرم
پر باد دو دستم و پر از خاک سرم
و چون به لطف الهی و فضل ربانی نگرد بزبان شادی و نعمت آزادی گوید
چه کند عرش که او غاشیه من بکشد
چون به دل غاشیه حکم و قضای تو کشم
بوی جان آیدم از لب چو حدیث تو کنم
شاخ عز رویدم از دل چو بلای تو کشم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
غم کی خورد آنکه شادمانیش تویی
یا کی مرد او که زندگانیش تویی
در نسیه آن جهان کجا دل بندد
آن کس که بنقد این جهانیش تویی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
روضه روح من رضای تو باد
قبله گاهم در سرای تو باد
سرمه دیده جهان بینم
تا بود گر خاک پای تو بود
گر همه رأی تو فنای من است
کار من بر مراد رای تو باد
شد دلم ذره وار در هوست
دلم این ذره در هوای تو باد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بنمای رهی که ره نماینده تویی
بگشای دری که در گشاینده تویی
زنگار غمان گرفت دور دل من
بزدای که زنگ دل زداینده تویی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
رفیقی از آن بی طاقت و به آن یاران است و او که طالب آنست در میان آتش نازان است
ار دستت از آتش بود ما را ز گل مفرش بود
هرچ از تو آید خوش بود خواهی شفا خواهی الم

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ای خداوندان مال الاعتبار الاعتبار
ای خداوندان قال الاعتذار الاعتذار
پیش از این کاین جان عذر آور فروماند ز نطق
پیش از آن کین چشم عبرت بین فروماند ز کار
تو به پیش آرید و نادم از گنه کاری خویش
چشم گریان جان لرزان رو سوی پروردگار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خدایا من کیستم که بر درگاه تو زارم یا قصه درد خود بتو پردازم
در عشق تو من کیم که در منزل من
از وصل رخت گلی دمد بر گل من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
پر آب دو دیده و بس آتش جگرم
بر باد دو دستم و پر از خاک سرم
چون باو نگرم گویم
چه کند عرش که او غاشیه من نکشد
چون بدل غاشیه حکم و قضای تو کشم
بوی جان آیدم از لب که حدیث تو کنم
شاخ عز رویدم از دل که بلای تو کشم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ادرلی راح توحید الا یا ایها الساقی
ارحنی ساعه عنی و عن قیدی و اطلاقی
به جام صرف توحیدم بدان سان محو کن از خود
که از فانی شوم فانی و با باقی شوم باقی
و اشربنی حمیاه بکاس من محیاه
واعطرنی بریاه و ذوق اهل اذواقی
شراب ناب توحیدم تواند وارهانیدن
ز دست شرک و کفر و دین و سالوسی و زراقی
ولا تسالنی عن فضلی وعن جمعی و عن وصلی
و عن فقدی و عن وجدی و عن حالات اشواقی
تویی چون فصل و وصل من تویی چون فرق و جمع من
تویی چون فقد و وجد من بل از من هم تو مشتاقی
اما تنظر الی حالی اما تنظر الی بالی
اما تنظر الی ذاتی و اسمایی و اخلاقی
تویی از دیده عشاق ناظر در پری رویان
که حسن جمله خوبان و نور چشم عشاقی
ندانم مغربی خود کیست کو پیوسته می گوید
انا الشمس التی طلعت و هذا نور اشراقی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
آنچه جان یابد از انفاس خوشت هر نفسی
چونکه کس محرم آن نیست نگویم به کسی
طعمه باز به گنجشک نشاید دادن
سر عنقا نتوان گفت به پیش مگسی
سر دریا به گهر گوی چه گویی با کف
در چو بخشی به صدف بخش چه بخشی به خسی
باور از من نکنی قصه دریای محیط
ای که هرگز نشنیدی و ندیدی ارسی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در مطبح کاینات تار ابلیس است
مستوجب لعن بی شمار ابلیس است
روشن سازم که وضع هستی چون است
حق گنج و جهان طلسم و مار ابلیس است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
ما مست شراب لایزالیم
ما گلبن عیش را نهالیم
ما صوت تو را نه بند عشقیم
ما طوطی شکرین مقالیم
ما آینه در نمد نهانیم
ما لمعه آینه مثالیم
دانش نبرد به ذات ما پی
بیرون ز تفکر و خیالیم
پیمانه کشان زهر عشقیم
ما گوشه نشین کوی حالیم
صیدیم و به دام کس نیاییم
افتاده به بند و زلف و خالیم
از حسرت روی گلعذاران
ما قد خمیده چون هلالیم
ما آب حیات جان فزاییم
ما تشنه شربت حلالیم
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبه رو نشستیم
رندیم و شرابخوار و مستیم
مستانه به گوشه ای نشستیم
آن توبه که دوش کرده بودیم
امشب به هوای می شکستیم
ما طالب روی می فروشیم
بر خاک درش چو خاک پستیم
ما حلقه زلف دوست دیدیم
زنار محبتش ببستیم
میخواره و بت پرست بودن
از ما تو عجب مدان که هستیم
از کعبه همیشه بت تو راشیم
بت در بغل و همیشه مستیم
ما طالب غمزه بتانیم
ما کشته چشم نیم مستیم
عمری ست که در میان گبران
ناقوس نواز و بت پرستیم
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبه رو نشستیم
رندیم و حریف و شاهدانیم
مستیم وفتاده در مغانیم
ما را نبود نشان و نامی
در کوچه عشق بی نشانیم
چون مست شراب ناب گردیم
دامن ز دو کون برفشانیم
از گفت و شنید لب ببندیم
افسانه علم را ندانیم
غیر از خط و خال نازنینان
ما هیچ کتاب را نخوانیم
ما عاشق روی مهوشانیم
ما کشته غمزه بتانیم
از توبه و زهد باز رستیم
میخواره و رند و کامرانیم
عمری ست که در شراب خانه
بنهاده سری بر آستانیم
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبرو نشستیم
دوشینه شب آن نگار طناز
آمد به هزا رعشوه و ناز
بگشود در شراب خانه
آلوده ناز چشم غماز
ناگه نظرش فتاد بر من
گفتا چه کسی برآر آواز
گفتم که یکی سیاه بختم
از درد کشان عشق ممتاز
پر کرد پیاله گفت بنشین
بستان و بکش مگوی این راز
من نیز پیاله ای کشیدم
او نیز تو رانه کرد آغاز
من ترک ریا و زهد کردم
گشتم به حریم دوست دمساز
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبه رو نشستیم
داریم غم شراب گلگون
ماییم دل لبالب از خون
سودا زده ای دگر چو من نیست
در قبه زرنگار گردون
افسانه عشق ما چه پرسی
دیوانه کوی ماست مجنون
ما جامه زهد پاره کردیم
زاهد تو دگر مخوانش افسون
ساقی به بتی که می پرستی
پرکن قدحی شراب گلگون
درده که دمی خراب گردم
فارغ شوم از غم چه و چون
مستانه در او فتم به بازار
معلوم شود به جمله اکنون
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبه رو نشستیم
عشق تو ز من قرار برداشت
دل بردو هم اختیار برداشت
ساقی قدحی لبالبم داد
از آیینه ام غبار برداشت
مخموری چشم نیم مستیم
از سر اثر خمار برداشت
زلفش چو صبا فکند یک سو
ابر از سر لاله راز برداشت
مستانه به صحن باغ بنشست
جام می خوشگوار برداشت
پر کرد پیاله ای به من داد
غم از دل بی قرار برداشت
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبه رو نشستیم
ما نرگس یار می پرستیم
ما چشم خمار می پرستیم
ما ناله ناز می سراییم
ما نغمه زار می پرستیم
ما خط سیاه خوش نداریم
ما خط غبار می پرستیم
آزرده دل و خراب حالیم
ما طره یار می پرستیم
ما سینه ریش می خراشیم
ما جان فکار می پرستیم
ما ساقی جام لاله گون را
در فصل بهار می پرستیم
با سبزه و گل چه کار ما را
ما لاله عذار می پرستیم
ما مغربی و جمال او را
در لیل و نهار می پرستیم
ما توبه و زهد را شکستیم
با مغبچه روبه رو نشستیم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
هنو گیتی نبد اج نیستی هست
که بر یان و دلم چویان سرمست
نبد اج یان و دل نام و نشانی
کوا یان من اویان عهد می بست
در آن عهدین که اویان بسته با من
من اج اویان پیمان هیجه نشکست
نبد دستی و دامانی به گیتی
که من نج ناد دامان  هاژره دست
من اج اویان کوا اهنامم آورد
نه ام چهنام آمن به خویشه ببست
مهر اج مهروانان میشه خوش بی
نیجه رو مهروانی کسته بی  کست
نه امروجی چه ما پیوند  د ناد
نه امرو اج دو گیتی دل چه ما رست
چه ما دل اج کهان آن روژه ببرر
اما دناد یان آن روژه پیوست
چو خویشم مغربی آن روزه ور خاست
کوا اویان دمی وی خویشه بنشست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
خداوندا دری از غیب بگشای
جمال شاهد لاریب بنمای
بحمد خویش گویا کن زبانم
پر از شهد شهادت کن دهانم
کلامی بر دلم خوان از ره گوش
که چون آید درون بیرون رود هوش
بده شرمی بدین چشم گنه کار
که رویم را سیه کرد این سیه کار
خطا بر دست من مپسند چندان
که گیرم پشت دست خود بدندان
بکش خار موانع را ز پایم
که بی مانع روان سوی تو آیم
ز پابوس بتان مستغنیم ساز
سرم را بیش ازین در پامینداز
دلم از گرد ظلمت پاک گردان
تنم در راه پاکان خاک گردان
ز خاکم چون برانگیزی که برخیز
زلال رحمتی بر کام من ریز
چو آخر وقت پیچا پیچ گردد
همه اسباب دنیا هیچ گردد
مرا در عقده پرپیچ مگذار
ز فضل و رحمت خود هیچ مگذار

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بنامش کردم آغاز این چه نامست
کزو دایم زبان من بکامست
زبان را این چه کامست الله الله
خدا را این چه نامست الله الله
بنامش چون زبان بگشود لاله
دهانش را پر از در کرد ژاله
نهانی غنچه او را نام برده
که لب بسته زبان در کام برده
چه نامست این که کام من همین بس
همه ناموس و نام من همین بس
چو نام اینست ذات او چه باشد
نظر کن تا صفات او چه باشد
چو اول دست قدرت بر قلم زد
دو حرف کاف و نون یک جا رقم زد
کف کافی او از عین الطاف
ز کاف آورد بیرون قاف تا قاف
ز شکل نقطه نون هم کماهی
پدید آورد از مه تا بماهی
اگر ماهست پیشش در سجودست
وگر ماهیست غرق بحر جودست
زهی صانع که از مه تا بماهی
دهد بر وحدت ذاتش گواهی
صدف را چیست دانی در دهن در
بود از نکته توحید او پر
بشاخ نی شکر بین کز ارادت
برآوردست انگشت شهادت
بود هر غنچه بر گلبن دهانی
درو هر برگ گل باشد زبانی
بوقت صبح بگشاید دهان را
بشکر او بجنباند زبان را
ازین معنی نباتی شد زبانش
وزان بوی گل آمد در دهانش
چمن را کرده پر شبنم ورقها
چه گفتم بلکه پر گوهر طبقها
زهی شاه عطابخش خطا پوش
رفیق هر صفا کیش وفا کوش
جمال آرای معشوقان زیبا
شکیبایی ده هر ناشکیبا
صلاح روزگار نیک نامان
حلاوت بخش کام تلخ کامان
فرخ بخش بهار زندگانی
نشاط افزای نوروز جوانی
صباح فرخ شب زنده داران
شب عیش پریشان روزگاران
مرتب ساز اسباب سلامت
مرقع سوز ارباب ملامت
چراغ افروز بزم می پرستان
نشاط افزای می در طبع مستان
فریب آموز چشم فتنه انگیز
صف آرای صف مژگان خونریز
ز ابر دیده فیض عالم دل
ز داغ لاله رویان مرهم دل
ز لطف آسایش دلهای مجروح
ز قهر آشوب جان و آفت روح
ز قهر و لطف او در حلقه جمع
گهی گریان گهی خندان بود شمع
قصب پوشیده از لطفش نی قند
ولی میلرزد او را بند از بند
درین بستان سرای شاخ بر شاخ
نه خایف میتوان بودن نه گستاخ
مشو مغرور حسن طاعت خویش
ز طوق لعنت شیطان بیندیش
دل از بیم گنه مخراش و مخروش
که دریاهای رحمت میزند جوش
خوشست از قهر و لطف اندیشه کردن
بهم خوف و رجا را پیشه کردن
الهی گر چه از خود بیم داریم
ولی از رحمتت امیدواریم
بشارت ده برحمت های جاوید
که بیم ما بدل گردد بامید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
خطابی دوش کردم با دل ریش
که ای مشغول فکر باطل خویش
نشاید جهل خود اثبات کردن
فلک را قبله حاجات کردن
زنان مر چرخ را سازند گردان
چرا سرگشته چرخند مردان
گر او کس را بمقصودی رساندی
درین سرگشتگی چندین نماندی
فلک جامست و ساقی خالق دهر
وزو در کام ما گه نوش و گه زهر
ترا گر تلخ وگر شیرین شود کام
هم از ساقی شناس او را نه از جام
بدستت گر می امید دادند
مگو کز ساغر خورشید دادند
جوی کز مزرع بیچون رسیدست
مگو کز خرمن گردون رسیدست
نه جوزا جو دهد نه کهکشان کاه
نه کس را خوشه بخشد خرمن ماه
فلک را اختیاری هست شک نیست
ولی این کارها کار فلک نیست
فلک گوییست دایم در تگ و پوی
فضای لامکان چوگان آن گوی
بخود این گوی در میدان نگردد
که هرگز گوی بی چوگان نگردد
بود چوگان او در دست تقدیر
درین گشتن ندارد هیچ تقصیر
ولی زین نکته واقف نیست هر کس
همین اهل هدایت داند و بس
خداوندا دلیل راه ما شو
باقلیم هدایت رهنما شو
هدایت را رفیق راه ما کن
محمد را شفاعت خواه ما کن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
محمد کیست جان را قرة العین
کمان ابروی بزم قاب قوسین
دو چشم روشن ارباب بینش
گل بستان سرای آفرینش
دلش از معرفت بر اوج افلاک
زبانش در مقام ما عرفناک 
از آن میداشت آدم دانه را دوست
که از جان خوشه چین خرمن اوست
بکشتی نوح اگر شد صاحب عهد
ولی نسبت باو طفلیست در مهد
اگر یعقوب ازو بویی شنیدی
چو گل پیراهن یوسف دریدی
بجان شد یوسف مصری غلامش
عزیز مصر از آن گردید نامش
صد ابراهیم را در آذر انداخت
صد اسمعیل را قربان خود ساخت
عصای موسوی را قدر بشکست
دم عیسی مریم را فرو بست
زهی سلطان درویشان عالم
بسلطانی و درویشی مسلم
کشیده از نگین ملک انگشت
فگنده مهر خاتم را پس پشت
چو خاتم در عبادت پشت او خم
بدو مهر نبوت مهر خاتم
چنان با نفس سرکش بود در جنگ
که پیش او حصاری ساخت از سنگ
از آن سنگی که بست آن کوه تمکین
ترازوی عمل را ساخت سنگین
از آن رو بر قلم ننهاد انگشت
که انگشت ششم عیبست در مشت
چو گردون قصر مه را در طبق کرد
برای دعوت اسلام شق کرد
فتاده سایه زان خورشید رخ دور
که باهم راست ناید ظلمت و نور
از آن بالاتر آمد پایه او
که افتد در ته پا سایه او
همانا سایه را از پیش رانده
که دایم در پس دیوار مانده
دمی کان سرو را بر غنچه تنگ
رسید از جانب سنگین دلان سنگ
بخون آغشته شد بر غنچه شبنم
هنوز آن غنچه لب خندان و خرم
زهی دریای حلم و کان الطاف
تعالی الله چه اخلاقست و اوصاف
چه حلمست این که جان من فدایت
سر پاکان عالم خاک پایت
سراسر خاک راهت جان پاکست
خوشا جانی که در راه تو خاکست
زمین یثرب از فیضت چنانست
که او را صد شرف بر آسمانست
بلی در آسمان ماهی چنین نیست
در ایوان فلک شاهی چنین نیست
همای مهر کز مشرق زند سر
ز شوقت جانب مغرب نهد سر
اگر طوفت نبودی قصد افلاک
نمیگشتند گرد کعبه خاک
فلک چون گردد و وصل تو جوید
ز سرگردانی ما خود چه گوید
بعصیان تا بکی سرگشته باشیم
ز راه عافیت برگشته باشیم
علی را هادی راه خدا کن
بحق خلق جهان را رهنما کن
که بی شک هادی راه خدا اوست
خلایق را امام و پیشوا اوست
بده لب تشنگان را روز محشر
ز لطفت یا علی از آب کوثر
پناه ما گنه کاران همینست
که نامت رحمة للعالمینست
ز دست ما نیاید هیچ طاعت
همین ماییم و امید شفاعت
شفاعت کن دری بگشای بر ما
گر این در بسته گردد وای بر ما
چه گفتم وه تو باری کی پسندی
که این در بر گدای خویش بندی
ملولم زین خطا گفتن چه گفتم
مرا باید دعا گفتن چه گفتم
الهی تا زمین و آسمان هست
وزان پس آن بهشت جاودان هست
ظلال رحمتت ممدود بادا
مقام عزتت محمود بادا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تعالی الله شبی روشن تر از روز
چو نوروز جوانی عالم افروز
غلام گیسوی او لیلة القدر
هلال طلعت او لیلة البدر
فروزان گشته از مه تا بماهی
فزوده آب حیوان در سیاهی
ملایک بزم عشرت ساز کرده
کواکب چشم روشن باز کرده
جهانی در شکر بگرفته مهتاب
ز هر جانب جهانی در شکر خواب
در آن خرم شب روشن تر از روز
محمد آن چراغ عالم افروز
ز بهر خواب راحت بستر انداخت
بچشم دل نظر بر دلبر انداخت
دلش بیدار و خوابش راحت انگیز
که ناگه جبرییل آمد که برخیز
فلک مشتاق و محتاجست امشب
شب پر نور معراجست امشب
براق گرم رو گر مست چون برق
بیک جستن رود از غرب تا شرق
ز برق روز باران گرم رو تر
ز ابر نوبهاران نرم رو تر
چو آن عمری که در شادی گذشته
کسی از رفتنش آگه نگشته
بپای آن فلک سیر ملک سان
بلند و پست عالم جمله یکسان
فلک در زیر پایش چون زمین پست
زمین را خود نداند نیست یا هست
چو سالک در پیش رنج سفر نه
جهان طی کرده و کس را خبر نه
اگر نه نعل او بودی مه نو
گرفتی نه فلک را در تگ و دو
چنین رعنا براق برق رفتار
بزنجیر وفا آمد گرفتار
رکابش میل پابوس تو دارد
عنان خود بدستت می سپارد
خدا را یک زمان برخیز برخیز
ز غمهای جهان بگریز بگریز
بسی کردی مشرف خاکیان را
یکی بنواز هم افلاکیان را
چو آن سلطان عرش آرای بر جست
براقش همچو برق از جای برجست
ز بطن وادی بطحا قدم زد
ببام مسجد اقصی علم زد
امام جمع آن محراب گه شد
وزانجا خیمه اش خرگاه مه شد
ز ماه آن صدر عالی قدر بگذشت
عجب صدری که او از بدر بگذشت
بدامان عطارد چون عطا ریخت
ز کلکش گوهر مدح و ثنا ریخت
ببزم زهره زان شه کرد آهنگ
که تاری باشدش زان طره در چنگ
چو رو آورد در مهر و سپهرش
بچرخ آمد سپهر از روی مهرش
وزانجا راند مرکب سوی بهرام
بپایش توسن بهرام شد رام
چو پیش مشتری بگشاد دیدار
بجان شد مشتری او را خریدار
جبین بر خاک راهش مشتری سود
گه در سر مشتری را سروری بود
زحل آن ماه مهر انوری شد
بد اختر عاقبت نیک اختری شد
وزان پس چون قدم زد بر ثوابت
بخدمت هر یکی را یافت ثابت
بنات النعش و پروین پیش آنشمع
یکی آشفته آمد دیگری جمع
چو ره بر چرخ اطلس منتهی گشت
روان از منتهای سدره بگذشت
ملایک از عقب ماندند صف صف
بپابوسش مشرف گشت رفرف
ز رفرف نیز بر عرش برین رفت
وز آنجا جانب عرش آفرین رفت
زمان رفت و مکان گرد فنا شد
چه داند کس که کی رفت و کجا شد
جمالی دید کز گفتن فزون بود
کسی چون گوید از بیچون که چون بود
رسید او را ز بحر جاودانی
بگوش هوش درهای معانی
درست اینها ولی سفتن محالست
درین معنی سخن گفتن محالست
چو با او ره نبود آنجا نفس را
نشاید دم زد اینجا هیچ کس را
فرس لنگست ورای آمدن نه
نفس تنگست و جای دم زدن نه
کسی چون سر حق را باز گوید
مگر پیغمبر از اعجاز گوید
چو باز آمد که بنوازد جهان را
تفاخر شد زمین و آسمان را
رساند از اوج عزت اختری چند
ز دریاهای رحمت گوهری چند
چه گوهر گوهر درج هدایت
چه اختر اختر برج عنایت
الهی تا در امکان گوهری هست
برین گردون گردان اختری هست
جهان را آب و تاب از گوهرش باد
فلک را آفتاب از اخترش باد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دلم ریشست و حاجت مند مرهم
ترحم یا رسول الله ترحم
خدا را رحم بر احوال من کن
برحمت یک نظر بر حال من کن
فلک گرد از من مسکین برآورد
وزان مشک مرا کافور گون کرد
بدل شد زین سیاهی و سفیدی
شب عیشم بروز ناامیدی
مرا زین موی کافوری چه حاصل
چو ظلمت همچنان باقیست در دل
مرا زنگ دلست این دود آهم
کزو چون موی زنگی روسیاهم
گرم زنگی غلام خویش گویی
شود این روسیاهی سرخ رویی
مرا آخر هلال دیگر انگار
هلالی را بلال دیگر انگار
کیم من از خس و از خار کمتر
وزان هم کمتر و بسیار کمتر
ولی خاک درت گر فیض عامست
عیار ناتمام ما تمامست
چه شد گر بر من افشانی غباری
که یابم در دو عالم اعتباری
درین وحشت سرای پیچ در پیچ
همین لطف تو میخواهم دگر هیچ

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سخن سردفتر دیوان عشقست
سخن گنجینه سلطان عشقست
ز دل فیضی که جویی جز سخن نیست
چه گفتم هر چه گویی جز سخن نیست
سخن سرچشمه دریای عقلست
سخن سرمایه درهای عقلست
خرد را نص قاطع جز بیان نیست
زبان تیغ جز تیغ زبان نیست
سخن ظاهر کند سوز نهان را
ز شمع دل برافروزد جهان را
گر او بر صفحه عالم نبودی
نشان از عالم و آدم نبودی
چسان از رفته و آینده گفتی
که چندین معنی پاینده گفتی
که در دل رحم دادی دلبران را
مسلمان ساختی این کافران را
که مطرب را نشاط انگیز کردی
هزار آتش بیک دم تیز کردی
سخن وحی است و ما عرش برینیم
سخن سحرست و ما سحرآفرینیم
چه جای سحر و اعجاز مسیحست
حیات ما ز گفتار فصیحست
بیک دم عالمی را زنده سازیم
وزان پس تا ابد پاینده سازیم
کسی خود بی سخن چون زنده ماند
در اقلیم بقا پاینده ماند
خصوصا من که جان من همینست
حیات جاودان من همینست
ز در نظم باشد گفت و گویم
ز بحر شعر باشد آبرویم
همان بهتر که با این درفشانی
شوم غواص دریای معانی
برون آرم ازین بحر گرامی
دری چون گوهر نظم نظامی
که از ذکرش خرد بی هوش گردد
ز سر تا پای خسرو گوش گردد
بیآرایم بخلوت خانه فکر
عروس فکر را چون شاهد بکر
الهی این عروس حجله غیب
که بهر جلوه سر بر کرده از جیب
حریف مجلس اقبال بادا
رفیق بخت فرخ فال بادا
تو دادی چون شب قدرش کمالی
فزودی چون مه بدرش جمالی
جمالش را دمادم تازه گردان
کمالش را بلند آوازه گردان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
جهان یک قطره از دریای عشقست
فلک یک سبزه از صحرای عشقست
مقام عشق بس عالی فتادست
اساسش از خلل خالی فتادست
ز کار عشق بهتر پیشه ای نیست
به از سودای عشق اندیشه ای نیست
اسیر عشق آزادی نخواهد
گر از غم جان دهد شادی نخواهد
زیان و سود عالم سر بسر هیچ
همین عشقست در عالم دگر هیچ
محبت گر چه شور انگیز باشد
غم و دردش نشاط آمیز باشد
بهار عشق را پژمردگی نیست
شراب شوق را افسردگی نیست
دلا پروانه ای شمعی برافروز
بداغ عشق او می ساز و می سوز
گدای عشق و شاه انجمن باش
برو سلطان وقت خویشتن باشد
چو عشق آمد مخور غم شاد بنشین
ز غمهای جهان آزاد بنشین
خطاب عاشقان دور از عتابست
خطای عارفان عین صوابست
خطا بر عاشق بیدل نگیرند
ز عاشق هر چه آید در پذیرند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بملک مصر شاهی کامران بود
که با مستان بغایت سر گران بود
کسی گر جانب می خانه رفتی
سر او در سر پیمانه رفتی
ز می آنها که بودندی لبالب
همه چون خم تهی کردند قالب
ز تیغش هر طرف خونها روان بود
که این وقتی شراب ارغوان بود
بریدی تاک را ضبطش رگ و پی
که خون این رگ و پی نیست جز می
بجز چشم پری رویان چون حور
بدورش کس ندیدی مست و مخمور
بخاک درگه آن شاه ناگاه
سه کس را مست آوردند از راه
بپای تختش افتادند هر یک
زبان عذر بگشادند هر یک
یکی گفتا دلم دریای علمست
سرم شوریده از سودای علمست
سبک برداشتم رطل گرانی
کزین غوغا بیاسایم زمانی
جوابش داد و گفت ای ناخردمند
شراب و علم در یک سینه مپسند
ازین علمی که داری جهل بهتر
هلاک این چنین نا اهل بهتر
یکی گفتا حکیم روزگارم
بجز قانون حکمت نیست کارم
ازان جام می صافی کشیدم
کزو خاصیت بسیار دیدم
خطاب آمد که این بی حکمتی چیست
بقانونی چنین مشکل توان زیست
کنون از مستی هستی بپرهیز
شراب نیستی در کام جان ریز
یکی گفتا دلم بیمار عشقست
تن آزرده ام افگار عشقست
اگر جام می گلگون نگیرم
ز اندوه دل پر خون بمیرم
شهنشاه عطا بخش خطا پوش
چو بشنید این سخن گفت از سر هوش
که درد عشق را تسکین دهد می
فرح با عاشق مسکین دهد می
اگر عاشق می گلگون ننوشد
بزاری جان دهد پس چون ننوشد
بقتل آن دو تن فرمود اشارت
همین عاشق شد از اهل بشارت
بلی مستان حیات از عشق یابند
گرفتاران نجات از عشق یابند
فنون علم و حکمت پیچ پیچست
بغیر از عشق باقی جمله هیچست
الهی مستی عشق و جنون ده
نجات از قید عقل ذو فنون ده
دلم را ساده از نقش فنون کن
فنون را در سر کار جنون کن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بیا ای صبح دولت را طلب گار
چو صبح اهل دولت صدق پیش آر
براه راست رو تا می توان رفت
که می باید بجای راستان رفت
مرو کج این حدیث راست بشنو
که بر یک جانب افتادست کجرو
کجان را ره نباشد در میانه
که تیر راست آید بر نشانه
الف بر آسمان نون بر زمینست
ز کج تا راست فرق آری همینست
بهست از زلف کج آن قامت راست
بلی هر کس بقد راست برپاست
همیشه راست کاران رستگارند
که غیر از راستی کاری ندارند
صفا می بارد از ترکان صادق
که قول و فعلشان آمد موافق
شود دل در حضور راستان جمع
حضور جمع باشد پرتو شمع
زبان آبدار سوسن تر
نماید از کجی شمشیر و خنجر
چو دم زد صبح کاذب از گواهی
کشید از دعوی خود رو سیاهی
تجلی کرد صبح صادق از طور
بیک دم کرد عالم را پر از نور
بلی از صدق بهتر نیست کاری
اگر دم می زنی از صدق باری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -