cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
آرزوی دل  چو اشک از چشم ما افتاده است
مدعا چون سایه ای در پیش پا افتاده است
گوهر امید ما قعر توکل کرده ساز
کشتی تدبیر در موج رضا افتاده است
جاده سرمنزل عشاق سعی نارساست
یا ز دست خضر این وادی  عصا افتاده است
تا قیامت برنمی خیزد چوداغ ازروی دل
سایه ما ناتوانان هرکجا افتاده است
موی آتش دیده راکوتاه می باشد امل
چشم ما عمری ست بر روز جزا افتاده است
بسکه کردم مشق وحشت در دبستان جنون
شخصم از سایه چوکلک از خط جدا افتاده است
پیکرم خم گشته است ازضعف و دل خون می خورد
بار این کشتی به دوش ناخدا افتاده است
شبنم گلزار حیرت را نشست و خاست نیست
اشک من در هرکجا افتاد وا افتاده است
نیست در دشت طلب  باکعبه ما را احتیاج
سجده گاه ماست هرجا نقش پا افتاده است
سایه ما می زند پهلو به نورآفتاب
ناتوانی اینقدرها خودنما افتاده است
چون خط پرگارعمری شدکه سرتاپا خمیم
ابتدای ما به فکر انتها افتاده است
سرمه این مقدار باب التفات ناز نیست
چشم او بر خاکساریهای ما افتاده است
در حقیقت بیدل ما صاحب گنج بقاست
گر به صورت در ره فقروفنا افتاده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چشم واکن حسن نیرنگ قدم بی پرده است
گوش شو آهنگ قانون عدم بی پرده است
معنیی کز فهم آن اندیشه در خون می تپد
این زمان درکسوت حرف و رقم بی پرده است
آنچه می دانی منزه ز اعتبار بیش وکم
فرصتت باداکه اکنون بیش وکم بی پرده است
گاه هستی در نظر داریم وگاهی نیستی
بیش ازاینها نیست گرآرام و رم بی پرده است
از مدارای فلک غافل نباید زیستن
زخم این شمشیر ناپیدا و خم بی پرده است
خواه نگشت شهادت گیر و خواهی زینهار
از غبار عرصه ما یک علم بی پرده است
مدعا محو است از اظهار مطلب دم مزن
از زبان خامش سایل کرم بی پرده است
هرچه اندیشی به تحریک زبانت داده اند
تا قلم لغزیدنی دارد رقم بی پرده است
غیر آثار عبارت حایل تحقیق نیست
گر تو برخیزی در دیر و حرم بی پرده است
شرم دار از لفظ گر می خواهی از معنی سراغ
از صمد تاکی نشان جستن صنم بی پرده است
حیف ازآن چشمی که مژگانش نقاب آرا شود
جلوه ها آیینه و آیینه هم بی پرده است
دعوی تحقیق در هر رنگ دارد انفعال
بر جبین هرکه خواهی دیدنم بی پرده است
هوش کو بیدل که اسرار ازل فهمدکسی
هرکه جز بی پردگی پیداست کم بی پرده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خامشی در پرده سامان تکلم کرده است
از غبار سرمه آوازی توهم کرده است
بی توگر چندی درین محفل به عبرت زنده ایم
بر بنای ما چو شمع آتش ترحم کرده است
تا خموشی داشتیم آفاق بی تشویش بود
موج این بحر از زبان ما تلاطم کرده است
از عدم ناجسته شوخیهای هستی می کنیم
صبح ما هم در نقاب شب تبسم کرده است
معبد حرص آستان سجده بی عزتی ست
عالمی اینجا به آب رو تیمم کرده است
هیچکس مغرور استعداد جمعیت مباد
قطره راگوهر شدن بیرون قلزم کرده است
خام طبعان ز فشار رنج دهر آزاده اند
پختگی انگور را زندانی خم کرده است
غیبت ظالم گزندش کم میندیش از حضور
نیش عقرب نردبانها حاصل از دم کرده است
سحرکاریهای چرخ از اختلاط بی نسق
خستگی اطوار مردم راسریشم کرده است
آن تپش کز زخم حسرتهای روزی داشتیم
گرد ما را چون سحرانبارگندم کرده است
این گلستان  غنچه ها بسیار دارد بوکنید
در همین جا بیدل ما هم دلی گم کرده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
پیری ام پیغامی از رمز سجود آورده است
یک گریبان سوی خاکم سر فرود آورده است
شبهه پیمایی ست تحقیق خطوط ما و من
کلک صنع اینجا سیاهی درنمود آورده است
اندکی می باید از سعی نفس آگه شدن
تا چه دامن آتش ما را به دود آورده است
ذوق شهرت دارم اما از نگونیهای بخت
در نگین نامم هبوطی بی صعود آورده است
زندگی را چون شرر سامان بیداری کجاست
آنقدر چشمی که می باید غنود آورده است
گربه این رنگ است طرح بازی نراد دهر
دیرتر از دیرگیرید آنچه زود آورده است
صورت اقبال و ادبار جهان پوشیده نیست
آسمان یک صبح و شامی در وجود آورده است
ماجراکم کن زنیرنگ بد ونیکم مپرس
من عدم بودم عدم چیزی که بود آورده است
گوش پیدا کنید بیدل ازکتاب خامشان
معنیی کز هیچ کس نتوان شنود آورده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بعد مرگم شام نومیدی سحرآورده است
خاک گردیدن غباری در نظر آورده است
در محبت آرزوی بستر و بالین کراست
چشم عاشق جای مژگان نیشترآورده است
طاقتی کو تا توان گشتن حریف بار درد
کوه هم تا ناله برداردکمر آورده است
کشتی چشمم که حیرت بادبان شوق اوست
تا به خود جنبد محیطی ازگهرآورده است
زین قلمرو چون سحرپیش از دمیدن رفته ایم
اینقدرها هم نفس از ما خبرآورده است
جوش دردی کوکه مژگان هم نمی پیداکند
کوشش ما قطره خونی تا جگرآورده است
صد چمن عشرت به فتراک تپیدن بسته ایم
حلقه دام که ما را در نظر آورده است
ابتدا و انتها در سوختن گم کرده ایم
هرچه دارد شمع از هستی به سر آورده است
ششجهت یک صید تسلیم دل بی آرزوست
ضبط آغوشم جهانی را برآورده است
شور اشکم بیدل از طرزکلامش آرمید
بهر این طفلان لبش گویی شکر آورده است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ناله ما شیوه ها امشب به بر آورده است
نخل ماتم نوحه چندی ثمر آورده است
آبیار ریشه حسرت خیال لعل  کیست
هر مژه صد خوشه سامان گهر آورده است
ای محیط عشق بر کم ظرفی دل رحمتی
آب شد این قطره تا یک چشم تر آورده است
خون ما را دستگاه یک رگ گل هم کجاست
تیغ قاتل رنگ وهمی در نظرآورده است
ناصحا زحمت مکش  کز دست پر شور جنون
حلقه زنجیر مجنون گوش کر آورده است
سرکشیها چون هلال اینجا به جزتسلیم نیست
تاکسی تیغی برون آرد سپر آورده است
شاخ گل از رنگ عشرت بس که بی سرمایه بود
قطره خونی به چندین نیشر آورده است
درد عشق و مژده راحت زهی فکر محال
این خبر یارب کدامین بیخبر آورده است
کیست تا سازد زراه ورسم هستی آگهم
عشق خاکم را ز صحرای دگر آورده است
انتظار جلوه ای داریم و از خود می رویم
نارسایی زور بر مد نظر آورده است
تنگنای بیضه بیدل گوشه آرام بود
شد پریشان مرغ دل تا بال و پر آورده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هم در ایجاد شکستی به دلم پا زده است
نقش شیشه  گرم سنگ به مینا زده است
راه خوابیده به بیداری من می گرید
هرکه زین  دشت  گذشته ست به من پا زده است
حسن یکتا چه جنون داشت  که از ننگ دویی
خواست بر سنگ زند آینه بر ما زده است
نیست یک قطره بی موج سراپای محیط
جوهر کل همه بر شوخی اجزا زده است
ای سحر ضبط عنانی  که از آن طرز خرام
گرد ما هم قدح ناز دو بالا زده است
هر نگه رنگ خرابات دگر می ریزد
کس ندانست که آن چشم چه صهبا زده است
دل نشد برگ طرب ورنه سرخلدکه داشت
بی دماغی پر طاووس به سرها زده است
زین برودتکده هر نغمه  که بر گوش خورد
شور دندان بهم خورده سرما زده است
کس نرفتی به عدم هستی اگر جا می داشت
خلقی ازتنگی این خانه به صحرا زده است
بگذر از پیش و پس قافله خاموشی
دو لب ما دو قدم بود که یکجا زده است
بیدل از جرگه اوهام به در زن  کاینجا
عالمی لاف خرد دارد و سودا زده است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
موج هرجا در جمعیت گوهر زده است
تب حرص است که ازضعف به بستر زده است
غیر چشم طمع آیینه محرومی نیست
حلقه بر هر دری  این قفل  مکرر زده است
محو گیرید خط و نقطه این نسخه وهم
همه جا کاغذ آتش زده مسطر زده است
از پریشان نظری  چاره محال است اینجا
سنگ بر آینه ما دل ابتر زده است
عقل داغ است ز پاس ادب انسانی
جهل بیباک به عالم لگد خر زده است
غفلت دل  درکیفیت  بینش نگشود
پنبه شیشه ما مهر به ساغر زده است
خودنمای هوس پوچ نخواهی بودن
بر در آینه زین پیش سکندر زده است
ناگزیریم ز وحشت همه چون شمع و سحر
خط پیشانی ما دا من ما برزده است
تا فنا هستی ما را ز تپش نیست  گزیر
چه توان کرد نفس حلقه بر این در زده است
نارسایی به  کجا زحمت فریاد برد
مژه هر دست که برداشته بر سر زده است
شاید از سعی عرق نامه من پاک شود
که جبین ساغر امید به کوثر زده است
بر نمی آیم  ازین محفل جانکاه چو شمع
فرش خاک است همان رنگم اگر پر زده است
صد غلط می خورم از خویش به یک سایه مو 
ناتوانی چقدر بر من لاغر زده است
از دو عالم به درم برد به خاک افتادن
نفس سوخته بر وحشت دیگر زده است
ناخدا لنگر تدبیر به توفان افکن
کشتی خو یش قلندر به  کمر بر زده است
از تحیرکده ی عالم عنناست حباب
هیچ بودن همه از بیدل ما سر زده است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
سر هرکس زگلی پر زده است
گل ندانست چه برسر زده است
گر بوذ آینه منظور بتان
چشم ما هم مژه  کمتر زده است
لغز میکده عجز رساست
پای پر آبله ساغر زده است
بی رخش نام تماشا مبرید
بو نکاهم مژه نشنر زده است
با دل جمع همان می سوزم
شعله اینجا در اخگر زده است
شمع گر سیرگریبان دارد
فال پروانه ته پر زده است
تا رهی واشود ز قد دوتا
زندگی حلقه بر این در زده است
شوفم از نبامه بران مببتغنی ست
رنگ ما پر به  کبوتر زده  است
گره دل ز که جوید ناخن
دستهای همه قیصر زده است
ناله گر مشق جنون می خواهد
شش جهت صفحه مسطر زده است
غافل از طعن کس آگاه نشد
بر رگ مرده  که نشتر زده است
ناکجا زحمت امید بریم
نفس این بال مکرر زده است
نیست آتش که زجا برخیزد
دل بیمار به بستر زده است
فقر آزادی بی ساخته ای سث
کوتهی دامن ما بر زده است
این سخن نیست  که یارا ن فهمند
عبرت ازبیدل ما سر زده است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
باز سرگرمی نظاره به سامان شده است
شعله ایمن دیدارگل افشان شده است
زین چراغان که طرب جوشی انجم دارد
آسمانی دگر از آب نمایان شده است
در دل آب به این رنگ چمن پیراکیست
که رگ کوچه هرموج خیابان شده است
صفحه آب چه حیرت رقمیها دارد
مفت نظاره که آیینه گلستان شده است
صلح کل نذر حریفان که درین عشرتگاه
آتش وآب به هم دست وگریبان شده است
قطره هاگوهر وگوهر همه یاقوت فروش
یارب این چشمه ز روی که فروزان شده است
آب را این همه کیفیت رعنایی نیست
مگر از پرتو فیض قدم خان شده است
آن که در انجمن یاد تجلی اثرش
تا نفس می کشی اندیشه چراغان شده است
گرنه این بزم تماشاکده جلوه اوست
این قدر چشم به دیدارکه حیران شده است
بیدل آن شعله کزو بزم چراغان گرم است
یک حقیقت به هزارآینه تابان شده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جایی که نه فلک ز حیا سر فکنده است
چون گل چمن دماغی اقبال خنده است
دیدیم دستگاه غرور سبکسران
سرمایه کلاه همه پشم کنده است
منصوبه خرد همه را مات وهم کرد
زین عرصه خاکبازی طفلان برنده است
از خاک برنداشت فلک هر قدر خمید
باری که پیری از خم دوشم فکنده است
بر عیب خلق خرده نگیرند محرمان
ای بی خبر من و تو خدا نیست بنده است
ناموس احتیاج به همت نگاهدار
دست تهی جنون گریبان درنده است
تا تیشه ات به پا نخورد ژاژخا مباش
دندان دمی که پیش فتد لب گزنده است
از یأس مدعا ره آرام رفته گیر
این دشت  تخته کف افسوس رنده است
ما را مآل کار طرب بی دماغ کرد
بوی گل چراغ در این بزم گنده است
بیدل مباش غره سامان اعتبار
هرچند رنگ بال ندارد پرنده است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شور استغنای عشق از حسرت دل بوده است
کوس ارباب  کرم فریاد سایل بوده است
چشم غفلت پیشه را افسردگی امروز نیست
مشت خاک ما به هر جا بود کامل بوده است
در گرفتاری رسا شد نشیه پرواز من
بال آزادی چو سروم پای در گل بوده است
موج تا در جنبش آید می رود از خود حباب
گرد بال افشانی رنگم همین دل بوده است
شد تپیدن جاده سرمنزل آسایشم
آشیان عیش زیر بال بسمل بوده است
غافلم دارد ز دریا لاف بینش چون حباب
پرده چشمی به چندین جلوه حایل بوده است
کرد آخر واصل بزم تو از خود رفتنم
سایه را در خانه خورشید منزل بوده است
قالب افسرده ما را در غبار وهم سوخت
غرقه بحری که ما بودیم ساحل بوده است
دفتر امکان ز بیکاری ندارد صفحه ای
پرده چشم غلط بین فرد باطل بوده است
گر فنا خواهم غم قطع امیدم می کشد
مرگ هم چون زندگانی بی  تو مشکل بو ده است
چون نفس آیینه دل هم ثبات ما نداد
حیف  نقش ما که در هر صفحه  زایل  بوده است
بیخودی  کرد از حضور لیلی دل غافلم
ورنه هر اشکی که رفت از دیده محمل بوده است
نیست نیرنگی  که نقش اعتبار خاک نیست
نیست گردیدن به  صد هستی مقابل بوده است
امتداد عمر بیدل سختی از طبعم ربود
گردش سال آسیای دانه دل بوده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
رنگ خون گلجوش زخم تیغ گلچین بوده است
باغ تسلیم محبت طرفه رنگین بوده است
عالمی از نرگست ایمان مستی تازه  کرد
این جنون پیمانه کافر صاحب دین بوده است
خاک گشت و فیض استقبال پابوست نیافت
خواب  پای  محمل این  مقدار سنگین  بوده است
ما صفای وقت از فیض خموشی یافتیم
بر رخ آیینه ماگفتگو چین بوده است
از کشاکشهای موج این محیط آسوده ایم
آبروی  گوهر ما کوه تمکین بوده است
کوهکن در تلخکامی جوی شیر ایجاد کرد
بر زبان تیشه  گویی نام شیرین بوده است
از شرر در آتش افتاده ست نعل  کوهسار
سنگ هم اینجا مقیم خانه زین بوده است
وصل  جستم رفتن از خود شد دلیل مقصدم
این دعا رلا در شکست رنگ آمین بوده است
با همه شوخی خیالش را ز دل پرواز نیست
خانه آیینه هم بسیار سنگین بوده است
بر میان او نچربید از ضعیفی پیکرم
عشق بیدرد اینقدرها ناتوان بین بوده است
حیرت محضیم بیدل هر کجا افتاده ایم
سرگرانیهای ما آیینه بالین بوده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
سرنوشت روی  جانان خط مشکین بوده است
کاروان حسن را نقش قدم این بوده است
ما اسیران  نوگرفتار محبت نیستیم
آشیان طایر ما چنگ شاهین  بوده است
غافل از آواره  گردیهای اشک ما مباش
روزگاری این بنات النعش پروین بوده است
راست ناید با عصای زهد سیر راه عشق
این بساط شعله خصم پای چوبین بوده است
شوخی اشکم مبیناد آفت پژمردگی
این بهار بیکسی تا بود رنگین بوده است
عقده سر از تنم بی تیغ قاتل وانشد
باد صبح غنچه من دست  گلچین بوده است
دل مصفا کردم و غافل  که در بزم نیاز
صاحب آیینه گشتن کار خودبین بوده است
پشت دست آیینه با دندان جوهر می گزد
سایه دیوار حیرت سخت سنگین بوده است
غنچه گردیدیم و گلشن در گریبان ریختیم
عشرت سربسته از دل های غمگین بوده است
بیدل آن  اشکم  که عمری در بساط حیرتم
از حریر پرده های چشم بالین بوده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تا حیرت خرام تو سامان دیده است
چندین قیامت از مژه ام قد کشیده است
این ماو من کزاهل جهان سرکشیده است
از انفعال آدم و حوا دمیده است
آزادم از توهم نیرنگ روزگار
طاووس این چمن ز خیالم پریده است
پرواز نکهت چمن بی نشانی ام
ذوق شکست بال به رنگم کشیده است
کو منزل و چه امن که درکاروان شوق
آسودگی ز آبله پا رمیده است
پیچیده است بیخودی ام دامن جهات
یعنی دماغ گردش رنگ رسیده است
این انجمن جنونکده انتظارکیست
آیینه تا نفش شمرد دل رمیده است
ابروی یار بار تواضع نمی کشد
خم در بنای تیغ غرور خمیده است
ما و امید درگره بی بضاعتی
یک قطره خون دلی که به صدجا چکیده است
همچون شرر نیامده از خویش رفته ایم
سامان این بهار زگلهای چیده است
عشق غیوراگر به ستم ناز می کند
دل هم به خون شدن جگری آفریده است
بیدل به طبع آبله پا نهفته ایم
لغزیدنی که بر دوجهان خط کشیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تا ز آغوش وداعت داغ حیرت چیده است
همچوشمع کشته در چشمم نگه خوابیده است
باکمال الفت از صحرای وحشت می رسم
چون سواد چشم آهو سایه ام رم دیده است
جیب و دامانی ندارد کسوت عریانی ام
چون گهراشکم همان در چشم خود غلتیده است
نی خزان دانم درین گلشن نه نیرنگ بهار
این قدر دانم که اینجا رنگ هاگردیده است
طبع آزاد از خراش جسم دارد انبساط
زخمه تا بر تار می آید صدا پالیده است
وحشتم گل می کند از جیب اشک بی قرار
صبح در آیینه شبنم نفس دزدیده است
بر رخ اخگر نقابی نیست جز خاکسترش
دیده ما را غبار چشم ما پوشیده است
کعبه مقصود بیرون نیست از آغوش عجز
آستانش بود هرجا پای ما لغزیده است
عجز طاقت کرد آهم را چو شمع کشته داغ
جاده ام از نارسایی نقش پا گردیده است
غیر وحشت باغ امکان را نمی باشدگلی
چرخ هم اینجا ز جیب صبح دامن چیده است
ناله دارد درکمند غم سراپای مرا
بیستون در دم و بر من صدا  پیچیده است
سرگرانی لازم هستی بود بیدل که صبح
تا نفس باقی ست صندل بر جبین مالیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جنس موهومم دکان آبرویی چیده است
هیچ هم در عالم امید می ارزیده است
در جناب حضرت شاه سلیمان بارگاه
ناتوان موری خیال عرضی اندیشیده است
زین سطوری چندکزتسلیم دارد افتخار
معنی رازم جبینها بر زمین مالیده است
تا به رنگش وارسی ازنقش ما غافل مباش
بحر در جیب حباب اینجا نفس دزدیده است
همچو شبنم در تمنای نثار نوگلی
داشتم اشکی نمی دانم کجا غلتیده است
طبع آزاد از خروش جسم دارد انبساط
زخمه تا بر تار می آید صدابالیده است
نقد انفاسم نه تنها صرف آهنگ دعاست
گر همه رنگ است با من گرد اوگردیده است
در غبار خط نفس دزدیده آهی می کشم
سرمه گردیده ست دل تا این صدا پالیده است
دستگاه لفظ کزپیشانی ام بسته ست نقش
خط چه معنی دارد ابنجاسجده هم لغزیده است
خامشی از بس که نازک می سراید درد دل
جز خیال شاه فریادم کسی نشنیده است
گشته ام پیر و ز حق نعمت دیرینه اش
همچنان در هر بن مویم نمک خوابیده است
غیر وحشت باغ امکان را نمی باشدگلی
چرخ هم اینجا ز جیب صبح دامن چیده است
هرکجا سرکرده ام بیدل دعای دولتش
 جوش آمین از زمین تا آسمان پیچیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در جنونم موی سر سامان راحت چیده است
خاک این صحرا لب خش که را لیسیده است
تاگل محرومی ازگلزار وصلت چیده است
سایه بیدی سراپای مرا پوشیده است
سخت بیدردی ست دست از دامنت برداشتن
همچو شمع کشته در چشمم نگه خوابیده است
تا مرا عشقت چو شبنم دیده بی خواب داد
خون من رنگی به روی برگ گل خوابیده است
عاقبت خواهم به آن الفت سرا محمل کشید
ازگداز دل گلابی بر رخم پاشیده است
بستر داغی چو شمع کشته سامان کرده ام
بیخودی از عشق راه خانه ات پرسیده است
برق بیرنگ است عشق اما درین صحرای وهم
ی هوس خاموش امشب آهم آرامیده است
صبح وصلت بخت بد شاید فرا موشم کند
دیده خلق از سیاهیهای خود ترسیده است
خاک شو ای دل که در ناموسگاه عرض ناز
نیستم نومید این ظالم به خوبم دیده است
کاش چشم کس قضا نگشاید ز خواب عدم
حسن را ننگ دویی زآیینه رنجانیده است
با همه عجز از تلاش سوختن عاری نه ایم
هرچه خوابیده ست اینجا فتنه خوابیده است
بستر آرام دنیاگرم نتوان یافتن
شعله هم بر جرات خاشاک ما لرزیده است
رفته چون رنگ روان بیدل تری ازآبله
عمرها شد پهلوی ما زین طرف گردیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بازم به دل نوید صفایی رسیده است
از پیشگاه آینه صبحی دمیده است
این صیدگاه کیست که از جوش کشتگان
بسمل چو رنگ در جگر خون تپیده است
گل جام خود عبث به شکستن نمی دهد
صاف طرب به شیشه رنگ پریده است
جرأت کجا و من زکجا لیک چاره نیست
نقاش دامن توبه دستم کشیده است
تا غنچه توبند قبا باز می کند
آغوشها چو صبح گریبان دریده است
غافل مباش از دل یأس انتخاب من
این قطره ازگداز دو عالم چکیده است
داغم ز رنگ عجزکه با آن فسردگی
بی منت قدم به شکستن رسیده است
لیلی هنوز دام سرانجام می دهد
غافل که گرد وادی مجنون رمیده است
هر دم چوگوهر ازگره خویش می رویم
پرواز حیرت انجمنان آرمیده است
صورت نگار انجمن بی نیازی ام
در ششجهت تغافلم آیینه چیده است
بیدل تجردم علم شان نیستی ست
این خامه خط به صفحه هستی کشیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جنس ما با این کسادی قیمتی فهمیده است
وین حباب پوچ خود را باگهر سنجیده است
هرکس از سیر بهار بیخودی آگاه نیست
دیده هرجامحو حیرت می شدگل چیده است
بوالهوس نبود حریف عرصه گاه جلوه اش
حسن او از چشم مشتاقان زره پوشیده است
ناله ام  در وعده گاه وصل  خارج نغمه نیست
می دهم آواز تا بختم کجا خوابیده است
نقدگردون نیست غیر از اعتبارات خیال
چون حباب این کاسه وهم ازهوا بالیده است
درد دوری را علاجی جز امید وصل نیست
مرهمی دارد به خاطر زخم اگر خندیده است
دود دل آخر به چندین شعله خواهد موج زد
شمع این بزمم هنوزم یک مژه جنبیده است
زین گذرگاه نزاکت بی تأمل نگذری
عالمی خورده ست برهم تا مژه لغزیده است
آرزو از فیض عام بیخودی نومید نیست
من اگرگردش نگشتم رنگ من گردیده است
نیست بیدل وحشتم جز پاس ناموس جنون
کسوت عریان تنیها دامن از من چیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عالمی را بی زبانیهای من پوشیده است
شمع خاموش انجمنها در نفس دزدیده است
بسکه از شرم تماشایت به خود پیچیده است
عکس در آیینه ینهان چون نگه در دیده  است
از سپند من زبان شکوه نتوان یافتن
اینقدر هم سوختن بر عجز من نالیده است
حلقه زنجیر تصویرم مپرس از شیونم
ناله ای دارم که جز گوشم کسی نشنیده است
دانه را نشو و نمای ریشه رسوا می کند
گر زبان درکام باشد راز دل پوشیده است
ناکجا انجامد آخر ماجرای داغ دل
بر کباب خام سوزم اخگری چسبیده است
زندگی تعمیرش از سیل خرابی  کرده اند
اینکه می گویی نفس گردی ز هم پاشیده است
ناتوانی بس بود بال و پر آزادی ام
موج  صدرنگ  از شکست  خویش دامن چیده  است 
کار سهلی نیست در هستی تماشای عدم
بر تحیر ناز دارد هر که ما را دیده است
دین و دنیا چیست تا از الفتش نتوان گذشت
پیش همت این دو منزل یک ره خوابیده  است
کلفتی از امتیاز زندگانی می کشیم
بر رخ آیینه ما هم نفس پیچیده است
عمر ما بیدل به طوف  کعبه دلها گذشت
گرد چندین نقطه یک پرگار ما گردیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
واژگونی بسکه با وضعم قرین کردیده است
سرنوشتم نیز چون نقش نگین گردیده است
عمرها شد چون نگاه دیده آیینه ام
حیرت دیدار حصن آهنین  گردیده است
داشتم چون صبح  گیر و دار شور محشری
کز غم  کم فرصتی آه حزین  گردیده است
هیچ وضعی همچو آرامیدگی مقبول نیست
شعله هم از داغ  گشتن دلنشین  گردیده است
گر به  نرمی خو کند طبعت حلاوت  صید تست
هرکجا مومیست دام انگبین  گردیده است
بی محابا از سر افتادگان نتوان گذشت
خاک ازیک  نقش پا صد جبهه چین  گردیده است
همچو موج از تهمت دام تعلق فارغیم
دامن ما را شکست رنگ چین گردیده است
فرش همواریست هرگه ماه می گردد هلال
درکمال  اکثر رک  گردن جبین  گردیده است
جلوه هستی غنیمت دان که فرصت بیش نیست
حسن اینجا یک نگه آیینه بین گردیده است
بیدل از بی دستگاهی سرنگون خجلتیم
دست ما از بس تهی شد آستین گردیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هرکجا دستت برون از آستین گردیده است
شاخ گل از غنچه ها دامان چین گردیده است
نیک و بد درساز غفلت رنگ تمییزی نداشت
چشم ما از بازگشتن کفر و دین گردیده است
رفتن از خود سایه را آیینه خورشید کرد
رنگ  ما بی دست و پایان اینچنین گردیده است
روزگاری شد که سیل  گریه محو قطرگی ست
خرمن ما از چه آفت خوشه چین گردیده است
گرم جولان هر طرف رفته ست آن برق نگاه
دید ه ها چون حلقه های آتشین گردیده است
بر بزرگان از طواف خاکساران ننگ نیست
چرخ با آن سرکشی گرد زمین گردیده است
این املهایی که احرام امیدش بسته ای
تا به خود جنبی نگاه واپسین گردیده است
هرکجا از ناتونی عرض جولان داده ایم
سایه ما خال رخسار زمین گردیده است
نارساییهای طاقت انتظار آورد بار
ای بسا جولان که از سستی کمین گردیده است
از قد خم  گشته بیدل بر زمین پیچیده ایم
خاکساری خاتم ما را نگین گردیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
صبح هستی نیست نیرنک هوس بالیده است
اینقدر توفان  که می بینی نفس بالیده است
هیچ آهنگی برون تاز بساط چرخ نیست
ناله های این جرس هم در جرس بالیده است
پرتو عشق است تشریف غرور ما و من
شعله  پوش افتاد هر جا خار و خس  بالیده است
از سیهکاری ست اوهام عقوبتهای خلق
تا سیاهی  کرده شب بیم عسس بالیده است
چون نفس عاجز نوای درد نومیدی نی ام
ناله ای دارم که تا فریادرس بالیده است
دستگاهی داری ای منعم ز افسردن برآ
پر فشانی مفت حسرت ها قفس بالیده است
نقش وهم و ظن تو هم چندان  که خواهی وانما
عالمی آیینه دارد دل ز بس بالیده است
با کدامین ذره خوهی توأم پرواز بود
چون تو اینجا حسرت بسیار کس بالیده است
یأس مطلب نیست بیدل مانع ابرام خلق
آرزو در سایه بال مگس بالیده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای که دنیا و جلالش دیده ای خمیازه است
همچو مستی گر مآلش دیده ای خمیازه است
حسرتی می بالد از خاک بهار اعتبار
قدکشیدن کز نهالش دیده ای خمیازه است
غنچه نقد راحتش از پیکر افسرده است
گل اگر عرض کمالش دیده ای خمیازه است
باده پیمایی همین درس خموشان تو نیست
ورنه عالم قیل و قالش دیده ای خمیازه است
می چکد مخموری از آغوش جام کاینات
گر همه چرخ و هلالش دیده ای خمیازه است
نعمت فقروغنا هم آرزویی بیش نیست
گر ز چینی تا سفالش دیده ای خمیازه است
ساغر لب تشنگان عشق راکوثرکجاست
هرچه از موج زلالش دیده ای خمیازه است
حیرتم در جلوه اش آهسته می گوید به گوش
اینکه آغوش وصالش دیده ای خمیازه است
طایر ما را چو مژگان رخصت پرواز نیست
آنجه در آغوش بالش دیده ای خمیازه است
باده هستی که دردش وهم و صافش نیستی ست
چون سحرگر اعتدالش دیده ای خمیازه است
آخر ای بیدل چه کردی حاصل بزم وصال
وقف چشمت تاجمالش دیده ای خمیازه است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تا فلک درگردش است آفت به هرسوهاله است
در مزاج آسیا چندین شرر جواله است
یأس کن خرمنگه درگشت امید زندگی
ریزش یک مشت دندان حاصل صدساله است
زین چمن با درد پیمایی قناعت کرده ایم
جام گل تسلیم یاران ساغر ما لاله است
با بزرگیهای شیخ آسان که می گردد طرف
پیش این جاسوس رعنا سامری گوساله است
فرصتی بایدکه عبرت گیری ا ز مکتوب ما
صفحه آتش زده حرفش شرر دنباله است
در محبت پاس ناموس صبوری مشکل است
هرقدر دل واگذارد آبیار ناله است
تیره بختی در وطن ایجاد غربت می کند
گر ز چینی مو دمد چینش همان بنگاله است
جز شکست رنگ گلچینی ندارد باغ وصل
در میان ما و جانان بیخودی دلاله است
تاکجا در پی نمی غلتد جبین اعتبار
شرمی ازانجام اگر باشدگهر هم ژاله است
بیدل از حسرت پرستان خرام کیستم
کز نیشکر جان به لب می آیدم تبخاله است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -