گر قسمت ما از تو جفا افتاده است
آن نیز هم از طالع ما افتاده است
داری لب و دندان و دهان شیرین
تلخی زبانت از کجا افتاده است
از بس که زدم شیشه ی تقوی بر سنگ
و زبس که به معصیت فرو بردم چنگ
اهل اسلام از مسلمانی من
صد ننگ کشیدند زکفار فرنگ
هم او بزبان حال گوید
با آن که لطیف طبع و پرشورم از معانی خالی ام
مردمان اگرم بخدمت گیرند خدمتگزار همه خواهم بود
و اگر ایشان لمسم کنند قدرم در چشمشان بالا خواهد رفت
و اگر ایشان از من ببرند من هوایشان را فراموشی نتوانم
با این همه نصیب و بخت بد را بین
که تنها زمانی مرا بیاد می آورند که ظرف غذا را جمع کرده باشند
وقت را تیغ گفته اند بران
که بود بی توقفی گذران
هر کجا تیز بگذرد آن تیغ
وا نگردد به وای وای و دریغ
گرچه باشد گذشتنش نفسی
لیک تأثیر آن قوی است بسی
نیز گوید اما فتنه انگیزی زنان کوتاه قد از دیگرانشان بیش است
مولف بهمین مناسبت شعر عارف گرانمایه سنایی را بخاطر آورد
دین فروشی کنی که تا سازی
بارگی نقره خنگ و زین زرگند
گویی از بهر حرمت علم است
این همه طمطراق و خنگ و سمند
علم از این ترهات مستغنی است
تو برو بر بروت خویش بخند
روزگارانی بر ما بگذشت
که شیرین تر و گواراتر از آن نبوده است
دریغا بگذشت و پس از آن ها
چیزی جز آرزوی بازگشتشان نماند
حکم راندند و پا از دایره حکم روایی چنان
بیرون نهادند که بزودی نشانه ای از حکومت نخواهد ماند
اگر انصاف می ورزیدند درباره شان انصاف می شد اما
سرکشی کردند و زمانه به اندوهان و سختیها دچارشان ساخت
اکنون زبان حالشان چنین است
این بجای آن روزگار را سرزنش نشاید
دل جز ره عشق تو نپوید هرگز
جز محنت و درد تو نجوید هرگز
صحرای دلم عشق تو شورستان کرد
تا مهر کسی دگر نروید هرگز
این مبارک را گفتند تا کی خواهی نوشت گفت شاید سخنی بود که مرا سود دهد و هنوزش ننوشته باشم
ابوالحسین بن جزار را خری بود که بمرد یکی از یاران برایش نوشت
خر ادیب ما که بمرد یاران را گفتم
خر فلان از دست شد و زیانی که می توانست زد
اما آن کس که به عزت بمیرد آرامش یافته
و کسی که مثل این ادیب را بجا بگذارد نمرده است
این جزار در پاسخش نوشت
بسا نادانی که مرا در جستجوی روزی روان بیند و گوید
پیاده براه افتاده ای ندانی که هر پیاده ای به محنت گرفتار آید
و گویمش خرم مرد امید تو زنده و باقی باشی
بنا بنوشته ی یکی از اشخاص مورد اعتماد بسال نهصد و نود و دو تعداد بناهای قسطنطینه بقرار زیر است
هنگامی که مرگ شبلی نزدیک شد یکی از حاضران بوی که به حال نزع بود گفت
ای شیخ تهلیل کن شبلی که خداوندش رحمت کناد چنین خواند
بی تردید خانه ای که تو ساکن آنی به چراغ نیازمند نیست
ابن دقیق العید هنگام سفر برای ابن نباته نوشت
چه شب هایی را با خیال تو شب تا بصبح را ندیده ام و چشمی برهم ننهاده
ابن نباته در پاسخ نوشت
سفر شبانه و عزم پیروزت را خداوند محفوظ بداراد
اگر حق می بود که بر روی چشم هایمان گام نهی
تمام پلکهای خونینمان را فرش راهت می ساختیم
اما دریغا که چشمانمان را دوری تو علیل کرده است
و تو نیز هرگز جز راه صحیح نمی روی
میان مجلس رندان حدیث فردا نیست
بیار باده که حال زمانه پیدا نیست
دگر زعقل حکایت به عاشقان منو یس
برات عقل بدیوان عشق مجرا نیست
نگاهدار ادب در طریق عشق و مترس
اگرچه دوست غیور است بی محابا نیست
اسیر لذت تن مانده ای و گر نه ترا
چه عیش هاست که در ملک جان مهیا نیست
زطعن مردم بیگانه قاسمی چه ضرر
ترا که از غم جانان به خویش پروا نیست
محمد بن سیرین را از حال کسی گفتند که هر گاهش قرآن فرومیخوانند بیهوش شود
تا دیروز اگر دین ندیم من با من نزدیک نمی بود انکارش می کردم
امروز مرادین دین عشق است و سوارکارانش هر جاروکنند مرا دین و مرام دیگر نخواهدشد
در حیاه الحیوان ذیل نام کبک چنین آمده است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -