cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
می کشد دیگر سپه سلطان کین
غم قرین باز آمد اربعین
از سر نو بر سر ارباب دین
غم قرین باز آمد اربعین
دل شکسته سرنگون بر ره علم
با الم می رسند از شام غم
منهزم اولاد خیرالمرسلین
غم قرین باز آمد اربعین
باز راه کاروان اشک و آه
دل تباه شد به سوی قتلگاه
جوش در خون زد دل روح الامین
غم قرین باز آمد اربعین
غلغلی کز سر بریدن شد عیان
از فغان بر سر نه آسمان
ز اتصالش سر بر آمد از زمین
غم قرین باز آمد اربعین
راس سلطانی که بود از احتشام
ز احترام صد سلیمانش غلام
شد به تن واصل چو در خاتم نگین
غم قرین باز آمد اربعین
آنکه هستش در امان خیل عباد
در معاد کی روا بود از عناد
بازگشت اهل بیتش را ببین
غم قرین باز آمد اربعین
تشنه لب تا شد نهان در گل چو آب
دل کباب نور چشم بوتراب
رفت خون از دیده ماء معین
غم قرین باز آمد اربعین
باز بر خیل شهیدان بی گمان
شیعیان تیر حسرت در کمان
بر گشاید لشکر ماتم کمین
غم قرین بازآمد اربعین
باز آمد در تزلزل نه سپهر
تیره چهر شد رخ تابنده مهر
رفت از جا پایه عرش برین
غم قرین باز آمد اربعین
در عزای خامس آل عبا
شد زجا ربع مسکون در نوا
شش جهت شد تا سپهر هفتمین
غم قرین باز آمد اربعین
گفت با عشرت گزینان چمن
با حزن بهر قاسم این سخن
صبحدم دامن کشان بال و پرین
غم قرین باز آمد اربعین
کرد زهرا معجر نیلی به سر
دیده تر ریخت از خون جگر
لاله در ساغر شراب آتشین
غم قرین باز آمد اربعین
از تحسر غنچه شیرین سخن
در چمن خنده زد بر خویشتن
وز بکا شد چشم نرگس نرگسین
غم قرین باز آمد اربعین
طبع یغما آشکارا و نهفت
هر چه گفت کو از این بهتر نگفت
عجلواکم بالعزا یا عاشقین
غم قرین باز آمد اربعین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
از کید اختر از جور گردون علی
از ظلم دشمن از بخت وارون علی
سرو روانت ماه تابانت علی
افتاده بر خاک غلطیده در خون علی
افسوس از این روی واین سنبل و موی علی
کز ریشه افتاد این سرو موزون علی
گفتم به شادی وقت دامادی علی
گردم به عشرت دمساز و مقرون علی
از روزگارم و از کار و بارم علی
این گونه ایام کی بود مظنون علی
خیل مصیبت فوج مرارت علی
آورده اینک بر ما شبیخون علی
خوش روزگارت و انجام کارت علی
کز دهر بردی خرگاه بیرون علی
بنگر که مادر بی یار و یاور علی
گشته روانه در دشت و هامون علی
صد حیف و صد حیف کز تیر و خنجر علی
کز ریشه افتاد این سرو موزون علی
از تشنه کامی قلب تو بریان علی
وزچشم مادر جاری است جیحون علی
بر حال یغما ای ماه تابان علی
بنما نگاهی از لطف بی چون علی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | - U -
امشب اندر کربلا شور است و واویلا عیان
از غم نور دو چشم پادشاه انس و جان
خامس آل عبا با مرگ امشب هم رکاب
زاده مروان دون فردا به نصرت هم عنان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آه از آن ساعت که شاه دین ره هیجا گرفت
از سر زین خشک لب در خاک و خون ماوا گرفت
گر صواب افتاده والی اجر جوییم از خدای
ور خطایی رفته باید جرم بر یغما گرفت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
به جز ارواح مکرم که ز دیوان ازل
به خداوندیشان خط غلامی دادم
خاک تن باد روان آب بقا آتش جان
بی تکلف به فدای ره ایشان بادم
آشکارا و نهان گاه به زرگاه به زور
به همان شیوه که در فن سپوز استادم
به نعوظ شتر و ایر خر و ضربه گاو
مرده و زنده هفتاد و دو ملت گادم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نخست آغاز هر دفتر ستایش پاک یزدان را
که هیچ و پوچ هستی داد این زن قحبه امکان را
همی از فر خایه اسب ارواح مکرم زد
رقم منشور سالاری این زن قحبه انسان را
به جای آنکه ستایندش در بازار یکتایی
به انبازیش پر کردند هر زن قحبه دکان را
دو خرتر زاینان به زراقی و شیادی
به صد زن قحبگی بستند بر خود شرع و عرفان را
زهی صوفی که نتواند تمیز خلسه از اغما
زهی مفتی که نشناسد ز حیدر بیک قرآن را
به مسجد تاخت این زن قحبه و آن زن قحبه ی دیگر
به کوی دیرو بر کردند فتوی را و فرمان را
گروهی در پی آن رفت و خیلی رخ بدین آمد
مسلم شد ریاست خسروان کفر و ایمان را
جز ارواح مکرم کآمد از زن قحبگان خارج
چه شرعی را چه عرفی را چه پیدا را چه پنهان را
زن گیتی بگادند این دو خر ملا و سگ صوفی
خلاف من که گاییدم هم زن این هم زن آن را
پی یغمای دنیی و دین اینخر مردم
همان کردند کآدم از گنه بگذشت شیطان را
من و پاکیزه کیش پاک پیغمبر که با عفوش
نترسم گر کشم بر خر زن گبر و مسلمان را
به اطراف ار رسد سردار طوماری ازین دفتر
سخن سنجان فرو شویند آن زن قحبه دیوان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شش جهت زن قحبه بازار است گویی نیست هست
و اندر او زن قحبگی کار است گویی نیست هست
گر به دستار است باد کله ی زن قحبه شیخ
کیر خر را نیز دستار است گویی نیست هست
هر کجا یک دانه زینتخم از روی ریع
سگ به خرمن خر بخروار است گویی نیست هست
سیم خود پذرفت و سنگ افکند بر صوفی گول
زاهد زن قحبه عیار است گویی نیست هست
خاک بختی کوه پالان آسمان نه تو جوال
وز بشرزن قحبگی بار است گویی نیست هست
سیرت زن قحبگی در صورت زن قحبگان
نرم نرمک موش و انبار است گویی نیست هست
قربت زن قحبه مردم با من از روی قیاس
ماجرای کیک و شلوار است گویی نیست هست
گاد این بی آزرم مردم سخت و سست
داستان میخ و دیوار است گویی نیست هست
نفخ مهر شیخ ز امعای ضمیر اخراج به
باد بر دل در شکم بار است گویی نیست هست
این درد پیراهن آن و آن کشد شلوار این
مرز گیتی شهر سگ سار است گویی نیست هست
چند و تا کی پرسی از من در جهان بسیار چیست
در جهانبسیار است گویی نیست هست
با چنین خر مردم ار گیتی چمد در  ون گاو
غم به یر اسب سردار است گویی نیست هست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
از میم انکار کو لر  لر
خوشتر از این کار کو لر لر
برج رویین سار انده توپ برج او بار می
توپ برج او بار کو لرلر
فتنه عالمگیر شد در مامنی باید گریخت
خانه خمار کو لر لر
جوشن تیر نوایب کسوت گی است
خرقه و دستار کولر لر
رازها زاسرار عشقستم نهان در دل و لیک
محرم اسرار کولرلر
بر به خاک فقر جز بی باد هستی خواب امن
دولت بیدار کولرلر
با تموز هستیش امکان را وجود
غیر برف انبار کولرلر
چند بسرودن نه مستستی به هشیاران گرای
مردم هشیار کولرلر
گرنه بر باد است خاک فرو آب احتشام
آتش سردار کو لرلر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گاه هش  گی هنگام می گی
آخر ای  مردم تا به کی گی
ره به در برد از جهان وانجام کار اول قدم
در به بنگاه بشر گم کرد پی گی
قیروان تا قیروان بینم قطار اندر قطار
باره هیساران بار هیگی
ول نکردی تا نپیوستی به ابرو خط یار
این کمان در زه فکندی آخر ای گی
یکه تازانند و هر یک را پی خونریز ماست
سرگرانی گرز و گژی تیغ و نی گی
کیست این جا بیغوله کش کیهان خطاب
بوم و بر دیوار و در پایان و پی گی
زین نمط مقصد تویی ورنه چو دیگر کارها
وجد ونحد و لیلی و مجنون وحیگی
حلقه شو در دایره ارواح کآنجا جاودان
ره نخواهد یافت نی نی گی
باد گرز گاو ساران خامه سردار یل
نشکند خصم ارفلک درمغز وی گی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
من نگویم آفرینش سر به سراند
جنس حیوان خاصه ناطق بیشتر اند
در به گوهر جز که دانای تر ونادان خشک
در تر وخشک آنچه بینی خشک وتراند
آن چنان کز خانقه خسبان هم از شهروزگان
کو به کو بگریز گاینان در به در اند
غیر ارواح مکرم کز نظرها دور باد
دور و نزدیک آنچه آید در نظر اند
برخی از تقلید اخوان پاره ای از بطن مام
زمره ای  از پشت پدر اند
گر به سوق اندر چمان  تا بیرون شهر
ور به کوی اندر خزان تا پشت در اند
نیمه گویند آدمی سار است فوجی از سروش
این اگر خود راست آنان تا کمر اند
غالب آنان را که مردم ترستایی در قیاس
چون به دقت بنگری تر اند
یک گره از حد جمادی تا نبات
وز نباتی یک گره تا جانور اند
و این گروه جانور  مردم بی خلاف
تا بر آرند از ملا یک بال وپر اند
هر چه این  داند داند آن لیک
مصلحت را بر خلاف یکدگر اند
من جهان گردیده ام سردار شو آسوده زی
گز حدود خاوران تا باختر اند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مرا در رزم روس وازبک وافغان به
نیفتاد آنچه در ناورد آن مژگان به
به غیر از آن دو مرجان کز دو جزع انگیختم دریا
ندیدستم که دریا خیزد از مرجان  به
اگر خضر آن خط  بر نوشین لبش بیند
برانباید به خره چشمه حیوان به
نبودش طره تا چرسد به خم طره می دیدم
که سرها گوی سار افد بدین چوگان به
مرا با آن دل سنگین زهر صنعت مدارا به
که نادان آزماید مشت برسندان به
چمانه آسیا سنگ از همی غم آهنین ستخوان
فرو سایم بدین سنگ آسیا ستخوان به
تو ای  زاهد چون به رستاخیز فرمایی
فدای کفر من بادی بدین ایمان به
مخوان زی شیخم آدم را نیارد سجده چون شیطان
من آدم چون نماز آرم بدین شیطان به
پی ناورد من سردار اگر گیتی کند میدان
من و  لر ارجوزه وان میدان به

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کند خاک ار به خون شنگرف گونم چرخ زنگاری
زنم نی مرد اگر خواهم ازین گان یاری
مرا بر خاک تن برخاره سر وز خون خورش خوشتر
که بردن در ی عزت از این گان خواری
درین نرمادگان مردی و زین گان مردم
شگفت آرم ز معجر باز غر ساران کله داری
هر آنگش ساده تر دانی چنان گی داند
که مفتی راه شیادی وصوفی رسم طراری
ازین مردم جز سگی ناید اگر آید
زگرگان پوستین دوزی و از بوزینه نجاری
اگر روید زمین مردی وبارد مردمی گردون
نخواهی دید ازین  مردم غیر غر ساری
همی  و  تر بینی اگر صد ره
مر این  رستا تا به رستاخیز بسپاری
همی گی کالا همی سوداگر
فراخای جهان  بازار است پنداری
من وز آسیب این گان دربار آن سلطان
که بر وی سلطنت ختم است و بر سردار سرداری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بسم خون خوردن از دوران این مینایبه
به چرخ افکن چمانی جام جان افزای به
ز خون خصم و ویله کوس در تابم سبک سنگین
بده آن آب مرد افکن بزن آن نای به
بر آهنج از قراب باده ساقی تیغ می و اول
به قطع شر بزن بر گردن تقوای به
ندانی کیست غم یا چیست می این کشتی آن دریا
بدین کشتی همی بگذر بر آن دریای به
ببار از ابر ساغر بر من آن باران که از خاکم
بجوشد سیل و در غلتد بدین صحرای به
من و بازنده دل مستان و آن صهبای جان پرور
تو پهنای گورستان و آن حلوای به
گدای مرز شد مفتی به ترک می دهد فتوی
زهی مفتی زهی فتوای به
بس این خر گوهران زاد ای غلام این چار مادر را
ببر پستان و بر کن خایه آبای به
چه جای شحنه سردار ار بدین رامش چمد خسرو
نه بر فرمان به دست خود ببرم پای به

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دل ازگان بر کن که این خار
نیارد جز گلگی بار
بدینمردم آزمودم
نه رامش زآشتی خیزد نه پیکار
ازینگانم هر سر موی
همی بر تن دم عقرب دم مار
کشد ور جان دهد چرخم
نه از من آفرین خیزد نه زنهار
پدر در میرد نیاسان
پسر بر روید پدر سار
جز ارواح مکرم هر که بینم
ز حد سبحه تا دامان زنار
نجویندی بجزگی کسب
ندانندی بجز گی کار
چه گویی ربع مسکون چار سوق است
به سوق مختلف بازار
بهردکان کافکنی چشم
درو گی انبار انبار
هر آنکش مالک مشتی ندانی
در اوگی خروار خروار
بجزگان را زندگانی
بدینگان کاری است دشوار
از این ون خران گر ریش گاوی
نماند غم به یر اسب سردار

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
به پیری مر مرا دل زان جوان رست
خلاف کیش از تیری کمان جست
توام سودی به خط آسمان پای
چه برسایم زدست آسمان دست
کشی بر جای ماهی مه به قلاب
چو برسازی ز حلقه زلفکان شست
بجز از پرنیان ماه قصب پوش
دگر کشنید تا ماه از کتان خست
میانش گر همی سنجم به مویی
همانا باز مویی در میان هست
سرینش با کمر بین تا نگویی
نشاید آسمان بر ریسمان بست
من از پیروز بالای وشاقان
فریدون از درفش کاویان مست
بسم سردار پایه سربلندی
اگرش آیم به خاک آستان پست

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بیار باده که آمد بهاربه
کجاست ساقییاربه
کنیم کار ثواب و کشیم بار صلاح
به جان رسیدم از این کارو بار به
به اختیار کشم جبر عشق ملت سوز
مرا به جبر چه یا در اختیار به
عوام خدمت مفتی کنند مفت آری
کنند مردمکار به
جهان کجا و در او این گروه خررمه کیست
یکی خرابه زار به
چه سان ستیزه سگالم بخیل مژگانش
تنی پیاده و صف صف سواربه
به غیر آن خط بر به سرخ گلش
ز سرخ گل ندمیده است خار به
به چالش تو یکی زالم ارچه ننگ آرم
نبرد رستم و اسفندیار به
سرشک من به دل سخت او بدان ماند
که ابر بارد بر کوهسار به
چنم بنوره سنگر کنار خندق می
گلوله بارد اگر زین حصار به
یکی به کار خود از روز من نگر سردار
مباش غره بدین روزگاربه

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
غیر آن نیلی خط به چهر مهر تاب
خود ندیدستم که روید آسمان از آفتاب
نگسلدگی زآن خط چو صوفی از حشیش
روز لبان جان پروری چونانکه مستی از شراب
از چه آنخط انگیخت دریا ز اشک من
گر همی رسم است کز دریا بر انگیزد سحاب
چشم من بر چهر او بین خال او در چشم من
تا در آذر بط همی بینی و سامندر در آب
غنچه بر رستش خط نیلوفری تا از چه روی
گفت خاقانی که نیلوفر نروید از سراب
شیخ و نان وقف و ما و باده بیگی
داوری کن کار آتش خوبتر یا کار آب
گر سوالم بر نیاید هیچ از آن لب
تنگ نارم دل به رنجش هیچ اگر ندهد جواب
دل در آن مژگان است هان مفروز چهر
ور چنین آتش کنی هم سیخ سوزد هم کباب
تن چو جان در چنبرزلفش رفت رفت
گم شد از بس لاغری چونانکه مویی در طناب
گفت غیر و چامه سردار بی گی
کیمیا با سحر بینم سحر با فصل الخطاب

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نی زن ایآهنگ قرامحمود زن
از دل خود در دلم هی داد زن هی دود زن
دور چرخم ریخت خون ساقی راد زی
بانگ پندم ساخت کر مطرب رود زن
خیز و بی گی از گرمی بازار عشق
شمعکی بفروز و آتش در زیان و سود زن
طیش راهی جوی بین هی جای جو هی جام بخش
عیش راهی عید شد هی عود کن هی عود زن
از ایازی راز ران وز صلح درویشان دوست
رزم نامه خسروان بر تربت محمود زن
خاتم جم لعل تو دزدید این زلف
گر نه دزدی دست اندر سلسله داود زن
صاف این خم جز درد درد آلود نیست
سنگ بر پیمانه این درد درد آلود زن
بر شکست نفس هی رزم آزما هی نصرجو
در زیان خویش هی سودا گزین هی سود زن
گر نه ای دریا در به رتبت رود باش
رود هم گر نیستی چه در کنار رود زن
جام مرد آویز ده هی زود ده هی دیر شد
نای درد انگیز زن هی دیر شد هی زود زن
گر همی گی را رخت خواهی سوخته
هست و بود خویش را آتش به تار و پود زن
ضعف خود سردار منگر قوت گان
داستان این مثل از پشه و نمرود زن
خاک ارواح مکرم بوس و تیغ سگ کشی
هی بکش هی گردن لر موجود زن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
دل چو سنگش زین سرشک لعل رنگ آید همی
بنگر اینگی کز لعل سنگ آید همی
می به نکشم باز پای از راه آن دل
در بهر پی صد رهم گر سر به سنگ آید همی
راست خم شد پشت از آنمژگان مرمرا
خود کمان هرگز شنیدی کز خدنگ آید همی
از صلاح زاهد ناید جز فساد
این مثل فاش کز بازیچه جنگ آید همی
دوده خط دود کین بزدودش از دل
آیینه کشنید کش صیقل ز زنگ آید همی
شیخ چون تحت الحنک بندد به چشم اندر مرا
راهزان  ای با پالهنگ آید همی
آنقدر بارم بر زمین و آسمان
کش برینگا فرخای تنگ آید همی
ای دریغا میر غایب تا بدین خیل
در نوردم صلح اگر یکسر به جنگ آید همی
بر بدین لر ارجوزه سردار شیر
یا ز کوهه کوه هرای پلنگ آید همی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
صوفی یکی به و زاهد از او به تر
این مسلمیخشک آن کافری به تر
 اند این مردمان یعنی زنان مردمان
وان کز پی اینان چمد زینان همه تر
گیتی و هرچ اندر بوی بی برگ نخلی سست پی
بیخش همه بن شاخش همه بر
دانی که کبود آسمان وین خاک و شغل هردوان
این افعی خور و آن اعمی  گر
با واعظ بسیار گو کی مکنت گفت آورم
من گوش و آن لب من لال و این کر
با شیخ وصوفی مر مرا حرف است کآمیزش فتد
من مردم این سگ من آدم اینخر
بومی است امکان شوم پی بر کنگره بام وجود
 به سر به دم به پا به پر
در مرد اگر ای آمد خری او را بدل
رامش مکن انده مخور این خربه آندر
ای ناصح ای چند از ترک می سردار را
پاس زبان و گوش کن کت پخ یمه  لر

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
برخاست از پهنه چمن شیپور کوس و دف و نی
مانا به تخت جام شد از کاخ خم سلطان می
آن چهر و آن زلف این است اگر در دلبری
یوسف ببرد از پدر مجنون بگرداند ز حی
غیر از تو گر خط پذرفت چهرت خرمی
کشنید باغی در جهان کو را بهار آید ز دی
من مرد رامش نیستم زی پهنه رزمم گرای
عیش زنان درباز هان طیش یلان برساز هی
از طره وز پیشانیم مسرای وز ابرو و خط
خصمانه آن گرز و سپر پیش آر و آن شمشیر و نی
در زین کش آن رخش مرا تا خاک شنگرف آورم
زین خنجر زنگارگون از روم تا سامان ری
کو میر غایب آنکه هرچ از جنس هستی بیش و کم
بی هیچ استثنا سزد چون پاک یزدان خاک وی
تا در رکاب دولتش سازم ز سینه و نای خصم
زآنسان که رسمستی مرا میدان رزم ایوان می
رزم یلان بزم طرب خون عدو آب رزان
بانگ رجز صوت غنا هرای توپ آوای نی
باران خون ریزم به خاک از بانگ توپ رعد غو
آذر به گردون بر زنم از نعل باره برق پی
گر زینهارت آرزو زی رایت سردار چم
 کشتن کیش کن گشتن تا به کی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
گیتی سروته مهر چه پنهان چه پدیدار
 یک لخت ولی مختلف اطوار
این سیرتگی آکنده به خانه
و آن صورتگی آورده به بازار
این جسته ره ذوق و همی خرقه علامت
و آن بسته به خود شرع و همی میزرش آثار
قطب همه خرس است اگر ذوق به خرقه
پیر همه خرزه است اگر فضل به دستار
با سیرت نا خوب چه کافر چه مسلمان
با گوهر چه مجبور و چه مختار
چون آلتگی آمد نپرستش
چه کعبه چه بتخانه چه تسبیح و چه زنار
و ترند از در معنی
چه مست و چه مستور چه تواب و چه خمار
بیخی پس از ارواح مکرم همه گیتی
و آن بیخ درختی همهگیش بار
این مزرعه یک خوشه و به خرمن
یک دانه ازین خرمن و به خروار
روید همه همی از بر و از بوم
جوشد همه همی از در و دیوار
عقل همه دیوانه و دین همه دستان
علم همه  یقین همه پندار
مردانگی و پروزشان آذر و زیبق
گی و مشربشان کرکس و مردار
این پهنه که کیهانش ستایند
سورش همه سوگ است و سرورش همه تیمار
گی از پروز اینان نبرد مهر
چونان فر فرزانگی از گوهر سردار

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تیمار عشقم ریخت خون ساقی بدهمی
اندرز عقلم کاست جان مطرب بزننی
غوغای اینگان خاطر بنپریشد مرا
کی شیر غضبان در رمد از ویله سگ های حی
زاهد پیش رو وین خیل خر دنباله پو
آنرا به مقصد پای در کاول قدم گم کرد پی
از دانش این رابهره های وز بینش آنرا بخش هوی
زین های و هوی از جا مشوهی هی
صد بار اگر پشت سمک بر کاوی از گاو فلک
بپراکنی تخم ملکگی روید ز وی
جز تخمه آزادگان کآمد به فر فرهی
ممتاز از این گان چونانکه فروردین ز دی
 افزایش همی بگذار کز فر کمی
بر شخص ما گردد زمی چونانکه گردون بر جدی
ای آخشیجان شرم کن زایی تا به چند
ای آسمان آزرم کن ساری تا به کی
دوزخ به مینو در نگر کوثر به آذر بر نگر
در گوهر این خو بر چهرش آن خوی
سردار از سرداریم کار ار به گل کاری فتد
بر جای خشت و گل چنم گان در لای پی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ماه نو تا همعنان آفتاب آورده ای
آفتاب و ماه در زیر رکاب آورده ای
بر فزودت نیکویی از خط جهان را رستخیز
راست شد کز سمت مغرب آفتاب آورده ای
شطم از مژگان بپالایی بدان زلف
نیل بآذرکش که از نیلوفر آب آورده ای
بوسه بخشی بی دهان های مژده های های مژده های
تنگدستان را که بی خرمن نصاب آورده ای
دستبرد از ابروان خط خونریز را
آنچه از شمشیر ناید از قراب آورده ای
پرده در بستی و از هرپرده بر کردی جمال
خود که ای تا صد حضور از یک غیاب آورده ای
کاستی بفزود از آن گیسو مر مرا
گرنه دستان است چون موی از طناب آورده ای
جان و تن در سنگ و سندان پیش آن رخسار و خوی
موم در آذر کتان در ماهتاب آورده ای
سوخت آنچهرم رحمت آمد از عذاب
تو بهشتی چهر از رحمت عذاب آورده ای
زاشک خود و آن گوهرین دندان همی نارم شگفت
تا چسان دریا ز لولوی خوشاب آورده ای
آب حیوان کردی از یاقوت جان پرورروان
معجز است این کآب حیوان از سراب آورده ای
کی رهی سردار از دستان اینزال
ور خود از میدان سرافراسیاب آورده ای

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هان مگو مفتی همین دراعه و دستار داشت
فضل را آگه نیمگی بسیار داشت
شیخ را منصف ستایند این خلاف راستی است
بارها دیدم که از گی انکار داشت
تا به گوناگون خورد خون خرانشیخ
خویشتن را گاه جبری کرد و گه مختار داشت
خاک از این گان را نقطه ای تسلیم شد
کآسمان گی در گردش پرگار داشت
جز تنی چند آنچه زینگان دیدیم بود
در گهرگر تسبیح اگر زنار داشت
میر غایب تا چرا درچاه پنهانی خزید
گرنه از آمیز این مردم عار داشت
ای سرم خاکت بر این گان خیز از کمین
بر بدان چالش که در رزم احد کرار داشت
در به پهنه خاک از اینگان یک تن ممان
غیر ارواح مکرم کی جهان دیار داشت
مر مرا هم چاکری ز آن لشکر فیروزگیر
پادشاهی چون ترا باید چنین سردار داشت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
زاغگی آن کرکس  فراست
کش همی پهنه  جهان زیر پر است
من و زین مردم تظلم حاشاک
همه فریادم از این طارمکر است
گو بفرما عدد موی زهار زن خویش
شیخ  اگر صوفی صاحب نظر است
آه به و به سرشکم بشمار
بر تو تماشای شمال و شمر است
ابرو و غمزه و پیشانی لرش
چاچ و رستای سنان و سپر است
این دو  که از دیر و حرم لاف زنند
جوق سگ و گله  خر است
چیستگی آن شهرکش آفاق حصار
چرخ  و  جهت بام و در است
به جز ارواح مکرم که ز شهر دگرند
همه  گهر هر که بدین شهر در است
گفت سردار همی در پی  جهان
هر که انکار کند از همه تر است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بر دهان اندر همی زلف یار بین
مار ماه او بار دیدی ماه مار او بار بین
تا به دام اندر کشد ایمان و کفر از خال و زلف
آن رخ را هم سبحه هم زنار بین
گرنه در خوابی از آن چشم نیم مست
در به گیتی فتنه آخر زمان بیدار بین
نی همی شد چهر از آنخطم زر ناب
سیم خالص مرمرا شنگرف از این زنگار بین
با سکون او و آن سنگین دل آه و اشک من
خشت در دریا ابر بر کهسار بین
بر به یزدان بندد این شر جبری نگر
بیند آن جبر از خویشتن مختار بین
جان به مردن بردم از غوغای اینگان
مرمرا از زندگانی بخت برخوردار بین
زان خطاشکم ریخت و آهم گرم خاست
دود آب انگیز بنگر ابر آذربار بین
پادشاهان سخن را خالی ازگی
دیدن ار خواهی همی در موکب سردار بین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
صوفی به را نه کفر و نه دین است
از همه تر به کیش من این است
حلقه غیر دایره داران
هر که به زیر سپهر و روی زمین است
هر که یک انگشتریش از همه هستی
ملکتگی به زیر نگین است
صوفیخرقه مهد و جلیل است
زاهد وشاره کودن و زین است
زین رمه زی سپهر چه نالی
از همه تر سپهر برین است
مفتی و دعوی عشق و خرقه ناموس
هندوی قاروره باز خانه نیین است
از همه گیتی نه باک دار و نه امید
مردم را چه مهر و چه کین است
سینهگان و کلک خدنگم
دیده اسفندیار و تیر گزین است
حیله گان و حمله سردار
چالش روباه دشت و شیرعرین است

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
جهان به ویرانی و آن آبادش
همی خواهد که برگی چون اوست بنیادش
از این موجود بد جز گی ناید
ندانم تا چه حکمت خاست در  ایجادش
نیا چو اسلاف پدر تر ز آنان
پسر تر تر چیست تا اولادش
پدر در مهد باپور از جفت راز آرد
به تی تی طوطی آسا تا دهدگی یادش
خطش بر رست از آنآهن دل نیندیشم
سپس زنجیرش مو کرکش کفن پشم است پولادش
تن فرسوده با آهم راست پنداری
کف خاکی است تا  گردون داده بر بادش
یکی شش گوشه خر با شصت گونگی بینی
اگر پستی به هفت اندر و گر هستی به هفتادش
نگردد آدم این مردم ورهمی گردد
پدر من مام عصمت عشق لا لا عقل استادش
به غیر از دایره ارواح کامد مردمی گوهر
جوان و پیر و درویش و توانگر بنده و آزادش
جهان بینم یکی  و  تر از وی
تف نار و کف خاک و نم آب و دم بادش
یکی  سلطان است سردار این گداخانه
دغل دین و دغا دیدن جفاکیش و ستم دادش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
هماره بیدلان نالند از اغیار به
خلاف من که نالم سخت سخت از یار به
همی بر لاش پوسیده نیاکان تا به کی بالی
نه ای کرکس چه بر پری بدین مردار به
قیاس رفته و آینده زین مشت خران فرما
که مشت آید نشان در معنی از خروار به
نبینی گر همه هستی به سرگردی بپای استی
به جزگی سامان در این پرگار به
به وسمه اندر آن ابرو فزون برد شگفت آرم
فزایش تیغ را ببریدن از زنگار به
مرا زین خر یهودان چند و تاکی رنج جان زاید
بکش آن تیغ عیسی کش بزن آن دار به
کج است آن مرغ را منقار کانجیرش شکار آید
تو خورد انجیر نتوانی بدین منقار به
ندانی کیستی واعظ خرت گوهر برت پالان
سرت بار است و آن مندیل سگ سربار به
به جز مردان زن خود دانم اینمردم را
نرنجم گوید ار ای سردار  به

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
اگر من بر چمد آن سرو رعنا را
چمن پیرای مینو پی بردطوبی را
نخواهم کوته این غوغا کاش در محشر
بجای رستخیز آرند آنبالا را
نبرد زلف وخال و خط این لر ترکان
ببرد از یاد مردان رزم آناعدا را
یکیگی خواهم نه چونشیدایان
فراخا تنگ میدانست اینصحرا را
حذر ای مردم ای لرزین اشک بنیان کن
که از هر قطره طوفان خیزد این  دریا را
جز آنطلعت و آن دهان کشنید و آن دندان
که مهر آرد سها ظاهر سها پوشد ثریا را
همی بر قلب از آنمژگانم شکست افتد
به عمر اندر ندیدستم چنینهیجا را
کمر خواهی به نخلش دست پا بر جان شیرین نه
که نتوان هم خدا را خواست همخرما را
گرت سردار با مردم آشتی باید
بجنبان رخش زی میدان بر افکن طرح دعوا را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -