ما حریفان بزم اسراریم
مست جام شهود دیداریم
جوش بحر محیط لاهوتیم
فیض صبح جهان انواریم
اثر و فعل حق ز ما پیداست
بی گمان عرض سر اظهاریم
جلوه فرماست حق به کسوت ما
لاجرم طرفه رنگ ها داریم
گاه جامیم و گاه باده ی ناب
گاه ساقی و گاه خماریم
گاه مجنون و گاه جوهر هوش
گاه مستیم و گاه هشیاریم
گاه مجنون کارهای خودیم
گاه از فعل خویش بیزاریم
گاه از خویش رفته چون سیلاب
گاه تمکین بنا چو کهساریم
گاه معموره ی وجودی را
به غذا و شراب معماریم
گاه در عالم تغافل شوق
بی نیاز از خیال تیماریم
گاه در دل ز خال لاله رخان
تخم سودای عشق می کاریم
گاه از زلف عنبرین مویان
به شکنج هوس گرفتاریم
حاصل کار و بار عشق و هوس
همه از ماست تا چه برداریم
در چمنزار عالم امکان
از ره جسم و جان گل و خاریم
گاه لطفیم موج آب حیات
دم سرگرمی غضب ناریم
برق عشقیم شعله می خندیم
ابر شوقیم ناله می باریم
گرچه بالذات واحدیم به حق
لیک با اسم و فعل بسیاریم
شوق ما با وجود بی رنگی
تا به رنگ آشناست گلزاریم
کفر و دین است گفت وگو ورنه
عین تسبیح و عین زناریم
به فضولان ز درسگاه یقین
این دو مصرع گواه می آریم
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
روزگاری ست از محیط بقا
همچو موج اوفتاده ایم جدا
یعنی از درس معنی اطلاق
حرف تقیید کرده ایم انشا
در تماشاگه قدم بودیم
فارغ از عرض چند و چون و چرا
جوش زد ناگهان محیط وجود
موج تمییز علم شد پیدا
موج چون بر کنار بحر رسید
کرد ظاهر مظاهر اسما
اسم صورت پذیرشی گردید
گشت حادث حقیقت اشیا
آسمان ها پدید شد زان موج
چون حباب از تلاطم دریا
دور افلاک شد کثافت ریز
تا عناصر پدید شد زین ها
نور و ظلمت مقابل هم شد
داد آرایش صباح و مسا
گشت اضداد ظاهر از اعداد
ضد نار آب و ضد خاک هوا
از عناصر جماد صورت بست
شوق ننشست ساعتی از پا
پس طبیعت در اهتزاز آمد
از جمادی نبات یافت نما
باز حیوان شد و ازو انسان
شد مسمی به آدم و حوا
کرد پیدا ز نوع انسانی
کافر و گبر و مؤمن و ترسا
وحدت صرف جوش کثرت زد
خامشی شد بدل به رنگ صدا
جلوه بر جلوه رنگ و بو جوشید
حسن بی پرده شد ز جیب خفا
ممکن آمد برون ز ساز وجوب
از چه از نغمه ی تأمل ما
جز ز حادث قدیم رخ ننمود
کرد از بس خرد معاینه ها
عقل هرگز نداشت آگاهی
کز چه محبوس لفظ شد معنا
چون به دریای حیرت افتادیم
باطن ما ز عشق یافت ندا
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
عشق تا مایل بیان گردید
دو جهان شوخی زبان گردید
آمد و بر در شنیدن زد
خامشی رفت و داستان گردید
آفتاب ازل نقاب گشود
ذره ناچار پرفشان گردید
ظاهر و باطنی به حرف آمد
اعتبارات جسم و جان گردید
مژه ی شوق باز کرد آغوش
وسعت آیینه ی جهان گردید
سر سودایی ای به گردش رفت
عرض دوران آسمان گردید
حرص در طبع آب و خاک افسرد
گوهر و لعل بحر و کان گردید
اعتبارات پوچ توفان کرد
محمل موج و کف روان گردید
تخم بشکست و ریشه صورت بست
ریشه بالید و گلستان گردید
دشت امکان نداشت دیاری
گرد اوهام کاروان گردید
ریشه برعکس می دود اینجا
نفس از عاجزی فغان گردید
تا نوای فنا عیان گردد
زندگی ساز امتحان گردید
عمر گل کرد و داغ فرصت برد
شرری پر زد و نهان گردید
بی قراران شوق را چون صبح
بال پرواز آشیان گردید
خون شوقی بر آستان نیاز
خاک گشت و چمن عیان گردید
شوق دیدار شد دلیل طلب
اشک پیش از نگه روان گردید
ناله بالید در هوای قدی
سرو گلزار بی نشان گردید
اشک هم در قفای بیتابی
رفت جایی که دل توان گردید
نه خزان جلوه گر شد و نه بهار
این قدر رنگ بلبلان گردید
غیر این معنی آشکار نشد
- تا یقین فارغ از گمان گردید –
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
موج پوشید روی دریا را
پرده از اسم شد مسما را
نیست جز اسم بال پروازش
فهم کن آشیان عنقا را
جلوه های جمال بی رنگی
تک و پو داد جان اشیا را
عصمت حسن یوسفی زده چاک
جیب ناموس صد زلیخا را
ذات فارغ ز اعتبار ظهور
معتبر جلوه ساخت اسما را
ذره اینجا به هر زمینگیری
چشمکی می زند ثریا را
می کند دودی از نفس ظاهر
تا دهد عرضه داغ دل ها را
می کشد طرفی از نقاب سحر
تا کند سینه چاک دنیا را
از نسیم بهار کرد عیان
نفس معجز مسیحا را
می نماید ز شاخ هر گلبن
شمع اسرار دست موسا را
شوق حیران که با چنین اظهار
چه نهانی ست آشکارا را
در دل لاله ی چمن آخر
که نهاده است داغ سودا را
سر حیرت به گوش کوه که گفت
کز جگر خون چکید خارا را
جاده هرسو گشوده است آغوش
که دریده ست جیب صحرا را
زین همه جلوه ی جنون پیما
سوخت حیرت نگاه بینا را
شعله ی دل ز چشم تر ننشست
ابر ننشاند جوش دریا را
غلغل باده ی قیامت جوش
همه تن ناله کرد مینا را
آگهی می زند چو آیینه
مهر بر لب زبان گویا را
قفل گنج دل است خاموشی
از صدف پرس این معما را
بیدل ار واقفی ز رمز یقین
ترک کن قصه ی من و ما را
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
مگذر از سیر عالم اسرار
تا شوی محرم حقیقت کار
چند اندیشه ی زن و فرزند
مایه هیچ است و راهزن بسیار
گر نداری ز دهر پای گریز
دستی از دامن جهان بردار
ای حباب این قدر چه می بالی
شرمی از گیر و دار خویش بدار
که به یک دم  زدن حریف اجل
از سرت برکشیده است دمار
گر همه بر فلک روی چو سحاب
قطره اشکی شو و به خاک ببار
منع جولان عجز نتوان کرد
سایه بر کوه می رود هموار
تا نگردی خجل ز روی عدم
زندگی را به جز فنا مشمار
می رود صبح و می دهد آواز
که به راه تو زندگی ست غبار
تا به کی مستعار باید زیست
هرچه داری برو به حق بسپار
جهد کن تا به خود زنی آتش
نیست شمعی دگر در این شب تار
مدعا زین فسون یأس آن است
که تو از خویش بگذری ناچار
چیست از خویشتن گذشتن تو
یعنی از وهم هستی و پندار
رفع ظلمت حضور خورشید است
نور باقی است چون نماند نار
نفی باطل ثبوت حق دارد
همه عیش است چون رود آزار
تا نه ای واصل بهار یقین
عیش رنج است گلشنت همه خار
چون رسیدی به نشیه ی توحید
خواه مستی گزین و خواه خمار
عجز شو تا رسی به علم غرور
باش مجبور تا شوی مختار
ای خوش آن دم که بی نیاز شود
درس آگاهی تو از تکرار
تا به چشم شهود دریابی
- بی غبار تکلف اظهار -
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
هوش اگر نشیه ای به سر دارد
با فلک دست در کمر دارد
آن که چاکی به دل رساند از عشق
چمن فیض صد سحر دارد
هرکه را داغ حیرتی دریافت
بهر دفع بلا سپر دارد
نیست جز دردسر نتیجه ی عقل
بیخودی راحت دگر دارد
ای خوش آن کس که سرمه ی بینش
از خط یار در نظر دارد
همچو گرداب می تند بر خویش
هرکه از قعر دل گهر دارد
گر عمل نیست علم بار دل است
کی پرد ماهی ار چه پر دارد
نفس انسان در این چمن نخلی ست
کز نفس اره ها به سر دارد
خرمن اعتبار هستی ما
دانه گر دارد از شرر دارد
چه تماشا کند کسی که حباب
حاصل عمر یک نظر دارد
حرف خونین دلان مگوی و مپرس
لاله صد داغ و یک جگر دارد
محو تسلیم باش و راحت کن
سایه جمعیت دگر دارد
به تردد محیط نتوان شد
موج بیهوده دردسر دارد
آبروی محیط عافیت است
هرکه آیینه ی گهر دارد
اهل معنی تواضع محضند
سرکشی شاخ بی ثمر دارد
قید هستی دلیل خامی هاست
چوب تر ثقل بیشتر دارد
چرخ بر نقش غیب بینا نیست
حلقه چشمی برون در دارد
رازداران خموشی آهنگند
خاک مشکل که ناله بر دارد
مایه ی راحت است لب  بستن
که نی از خامشی شکر دارد
سخن و خامشی ست یکسانش
هرکه زین گفت وگو خبر دارد
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
دیده عمری ست داغ حیرانی ست
دل همان نسخه ی جنون خوانی ست
گر به هرسو نظر کنی چمن است
هر طرف پر زنی گل افشانی ست
بی نیازی بهارها دارد
گفت وگو محو باقی و فانی ست
خلوت آرایی انجمن سازی
اعتبار وجوب و امکانی ست
آن یکی عالم تغافل شوق
این دگر باغ رنگ گردانی ست
از بد و نیک آنچه دید نظر
جلوه گر شد که غیر بهتانی ست
همه را سرنوشت فکر خود است
زانو آیینه دار پیشانی ست
خاک آسوده پا به دامن ناز
که همین جا بهار رحمانی ست
آب خندان که بحر را زاینجا
عرق آلود گرم جولانی ست
باد مطلق عنان که عنقا را
در همین آشیان پرافشانی ست
شعله بی پرده کای نظربازان
کسوتی نیست جلوه عریانی ست
چرخ گردان که چاره نتوان یافت
زورق کاینات توفانی ست
صبح اجزای خویش داد به باد
که نفس مایه ی پریشانی ست
ابر دامن کشان که حاصل دهر
خرمن آرای اشک سامانی ست
گلستان جامه در ز شوخی رنگ
که دو عالم شکست پیمانی ست
شهر و غوغا که جلوه آبادی ست
دشت و تسکین که جمله ویرانی ست
بحر سرخوش که مدعا گهر است
کوه نازان که لعل رمانی ست
هر یک از نسخه ی حقیقت خویش
سرخط اظهار راز پنهانی ست
این قدر واشکافتن عبث است
گر نه فکر یقین گریبانی ست
با همه هوش معنی این راز
تا نفهمیده اند نادانی ست
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
هیچ کس رمز این گره نگشود
که چه رنگ است گلشن مقصود
گل نکرد از بهار آگاهی
جز همین سرخ و زرد و سبز و کبود
لیک تا چشم برهم آمده است
چون خیالند از نظر مفقود
گرمی از مجمر سپهر مخواه
شعله ها رفته اند پیش از دود
اعتبارات محو یکدگرند
آنچه کم شد ز شب به روز افزود
در ظهور است مختفی مظهر
با وجود است بی نشان موجود
همه بی پرده لیک در پرده
جمله پیدا ولی برون ز نمود
این قدر عالم تهی از خویش
مطلقی را نموده پر ز قیود
یک طرف شور مسلم و مؤمن
طرفی گفت وگوی گبر و یهود
این یکی دیری آن دگر حرمی
هر یکی را تسلی معبود
آخر کار از این همه سودا
نه زیان آشکار گشت نه سود
لازم مایه ای ست سود و زیان
خلق بی مایه را چه هست و چه بود
همه چیدند رخت و ماند همان
چارسوی ظهور نامسدود
گردشی بود و رفتنی از خویش
همه آفاق رنگ می پیمود
عشق باقی و مابقی فانی
این زمان کو ایاز و کو محمود
آفتاب قدم همان قدم است
نه هبوطی است در میان نه صعود
همچو موج و حباب از این دریا
عالمی جلوه کرد و هیچ نبود
ساز دیوانگی ست هوش اینجا
خامشی و کری ست گفت و شنود
چیست دیدن غبار دیده فریب
چه شنیدن خیال وهم آلود
زین همه پرفشانی اوهام
به همین حیله می توان آسود _
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
بیخودی باز گرم جولان شد
آه افسرده شعله سامان شد
کاین جهان خود نداشت عیب حدوث
قابل تهمت از چه عنوان شد
گفتم از ساز بی نقابی ما
آنچه پوشیده بود عریان شد
گشت محدود بیکرانی دل
دستگاه جهات و ارکان شد
گرد ما را نفس پریشان کرد
گیر و دار بساط امکان شد
خاک از عجز ما به جلوه رسید
آتش از آه ما نمایان شد
سخت بی آب بود دشت ظهور
اشک ما ریختند عمان شد
رنگ ما دید خاک گلشن گشت
بوی ما یافت نیستی جان شد
قطره ای ریخت چشم حیرانی
هفت سیاره سبحه گردان شد
یادی از پیچ و تاب ما کردند
زلف پیدا شد و پریشان شد
نقش رنگ بنای ما بستند
نقض عهد و شکست پیمان شد
دهر کسب کمال ما می کرد
تا به جایی رسید انسان شد
از جناب سجود عزت ما
آنکه مردود گشت شیطان شد
از یقین و گمان فطرت ماست
گر کسی گبر یا مسلمان شد
ای بسا دعوی ای که آخر کار
آب گشت و به خاک پنهان شد
این دم از گفت وگو پشیمانی ست
که نگه محرم گریبان شد
لاف ما شور ناامیدی ماست
بس که هیچیم هیچ نتوان شد
شرم آبی به روی جرأت ریخت
مشکلی از خجالت آسان شد
سحر می جوشد از فسانه ی ما
گوش بشنید و چشم حیران شد
آخر کار مژده اش دادند
تا دل از فعل خود پشیمان شد
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
گرچه کونین مست جانان است
می عرفان به جام انسان است
نبود همتراز وی یاقوت
سنگ و آهن اگرچه از کان است
موج و کف جلوه می کند اما
از گهر آبروی عمان است
خار و خس مصلحت فروشی هاست
ورنه گل رونق گلستان است
از عقیق است اعتبار یمن
لعل سرمایه ی بدخشان است
بهر این شمع چرخ فانوس است
بهر این گنج دهر ویران است
در شبستان غفلت آفاق
آدمی آفتاب تابان است
شأن زنبور چرخ راست عسل
جسم معذور و دهر را جان است
مخزن عدل و معدن انصاف
منبع فیض و بحر احسان است
به جلال است معنی قهار
در صفات جمال رحمان است
از لبی خنده صبح عالم فیض
وز نمی اشک ابر نیسان است
دل صافش چه نقش ها که نبست
بس که آیینه است حیران است
در لباس تجدد امثال
همچو حق جلوه گر به هر شأن است
صد چمن جلوه می کند به خیال
جوش بی رنگی اش گل افشان است
گاه از قهر چشمه ی الم است
گاه از لطف عین درمان است
گاه کهل است و گاه پیر زمان
گه جوان گاه طفل نادان است
گرچه معموره ی خرد کاری ست
تا جنون می کند بیابان است
زیر چرخ از جهان نشسته برون
صاحب خانه است و مهمان است
گر به صورت رود گداصفت است
ور به معنی رسید سلطان است
تا از این رمز گشته ایم آگاه
نزد ما خوب و زشت یکسان است
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
اعتبار حقیقت ازلیم
آب و رنگ بهار لم یزلیم
عشق هرجا به خون تپد بالیم
حسن هرجا چمن شود حللیم
شوق ما داشت جلوه ها در کار
علم بودیم این زمان عملیم
بهر ترتیب نظم امکانی
چون ردیف و قوافی غزلیم
عمر سررشته ی توجه ماست
گر تغافل ز خود کنیم اجلیم
چشم یک چند دام جلوه گری ست
شیشه گر بشکند پری مثلیم
مستی از پهلوی دل است اینجا
صد خرابات شیشه در بغلیم
چون سحر از غبار وهم نفس
بس که بر خویش چیده ایم تلیم
تا دماغ هوس رسا گردد
گوهرآرای رشته ی املیم
کار ما زین بساط مفت بری ست
بازی رنگ وهم را شتلیم
صلح درس کتاب وحدت بود
تا طرف آشکار شد جدلیم
زهر می پرورد تمیز صفات
ورنه بالذات چشمه ی عسلیم
مدعا هیچ و این همه نیرنگ
عرض اوهام و این قدر حیلیم
وهم کثرت نمای یکتایی ست
معنی واحدیم و مبتذلیم
ساز ما قابل اقامت نیست
ناله ای در توهم جبلیم
هستی اکنون به جای نیستی است
عدمی رفته است و ما بدلیم
خجلت اعتبار اگر این است
هرقدر ظاهریم بی محلیم
خواه افسانه گیر و خواه خیال
هرچه هستیم از همین قبلیم
گر کنی فهم گیر و دار ظهور
چون نفس جهد هیچ ماحصلیم
با همه اعتبار ساز شکست
به همین نکته ایمن از خللیم
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ای خطت آیه ی وفاداری
نرگست نسخه ی ستمکاری
طره ی کافر تو از کف دل
نقد ایمان برد به طراری
علم حاصل نما ز جهل گریز
جهل خواب است و علم بیداری
غافل از حال خود مشو کز دل
لوح محفوظ در بغل داری
چون صدف جا کنی به سینه ی بحر
گوهر دل اگر به دست آری
رشته ی سبحه ی دل است نفس
مکش از بیدلی به زناری
غنچه سان عقده ی تو حل گردد
گر شبی وارسی به خونخواری
تا طبیب تو نیست درد طلب
گر مسیحا شوی که بیماری
در خرابی بود عمارت دل
سر کن از سیل اشک معماری
نقطه ی صفر گرد و پیشی کن
در کمی خفته است بسیاری
هرکه سر در ره طلب دارد
بودش فکر غیر سرباری
التفاتت به ماسوا زان روست
که در اندیشه ی خودی عاری
هیچ کس مانع خرام تو نیست
هم تو در پای خویشتن خاری
رنگ و بو جمله ساز پرواز است
اینت آزادی و گرفتاری
خواه جنت گزین و خواه سقر
که تو در اختیار مختاری
گر به عرفان رسی همان نوری
ور به غفلت روی همان ناری
پرتو آفتاب هستی ذات
هست در جمله ی جهان ساری
یک محیط است آب رحمت او
گشته در جوی کن فکان جاری
گر صداقت دلیل دانش توست
لفظ را عین معنی انگاری
چون قدح جمله چشم حیران باش
گر از این باده نشیه ای داری
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
چون صفای تو رنگ می گیرد
عالمی را پرنگ می گیرد
امتیاز تو بس که می بالد
صورت فخر و ننگ می گیرد
فطرتت از تخیل اضداد
طرف صلح و جنگ می گیرد
شش جهت از توهم نظرت
گرد اوهام بنگ می گیرد
نه فلک را به یک تأمل تو
مژه ی بسته تنگ می گیرد
نفس صبح بی توجه تو
چون دم تیغ زنگ می گیرد
عطسه ی غنچه گر همه طرب است
احتزازت تفنگ می گیرد
فرصتی کز شتاب دارد بال
التفاتت درنگ می گیرد
چون تو را میل آرمیدن هاست
ناله تمکین سنگ می گیرد
هرکجا وحشتت قدم ساید
برق را عذر لنگ می گیرد
چشمت آنجا که از هوس ترسد
هر نگه صد خدنگ می گیرد
گاه پرداز کلک نیرنگت
حرف چین بر فرنگ می گیرد
گاه گفتارت از گران سنجی
بوی گل را به سنگ می گیرد
گاه شوقت به عالم الفت
شعله را گل به چنگ می گیرد
گاه از افسون شوخی وحشت
چمنی را پلنگ می گیرد
گرچه گرد خیال جولانت
سر صد کوچه تنگ می گیرد
لیک زنهار مگذر از ره عجز
پشه اینجا کلنگ می گیرد
آخر این شمع از گریبانش
راه کام نهنگ می گیرد
عکس چون سوی شخص برگردد
ملک آیینه زنگ می گیرد
خواه من گوی و خواه ما می خوان
از همین نغمه رنگ می گیرد
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ای به خود غره ی کمال قصور
با همه قرب از حقیقت دور
غیر جوشیده ای ز عالم عین
نار گل کرده ای ز گلشن نور
دل در آغوش و این همه بیدل
شیشه در دست و این قدر مخمور
پیر گشتی به فکر آب و علف
ای دلت مرغزار عیش و سرور
زندگی بر سرت چه بار گذاشت
که خمیدی چو پیکر مزدور
آسمانی به ذرگی مغلوب
آفتابی به سایگی مجبور
جمله عیشی و می کشی کلفت
همه وصلی و می تپی مهجور
خلق توضیح و بینشت اغماض
دهر تحقیق و غفلتت منظور
چند پوشی لباس رنگ فریب
چند باشی ز چشم خود مستور
ای بهشت حقیقت ازلی
خوش فسردی به فکر حور و قصور
می کند شوق معنی ای انشا
تا شود فطرتت مصون ز فتور
با حقیقت شبی دچار شدم
در فضای طرب سرای حضور
حیرت دل در سؤالی زد
که مجازت چه فتنه است و چه شور
گفت ما را به حکم یکتایی
خودنمایی فتاده است ضرور
لیک از بس به خود نظر کردیم
شرم شد پرده دار عرض ظهور
گفتمش شرمت این قدر از کیست
گفت از چشم اعتبار شعور
معنی این است اگر توان فهمید
عشرت این است اگر شوی مسرور
زین مجازی که در نظر داری
جز حقیقت مدان چه نار و چه نور
برگ برگ بهار امکان را
توام افتاده با لب منصور
به همین نغمه الفت آهنگ است
تپش کاینات تا دل مور
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ملک دل را عمارتی دگر است
لفظ جان را عبارتی دگر است
عاشقان را به خون خویش _ چو خم _
بی تکلف طهارتی دگر است
همچو آیینه چشم عارف را
ساز حیرت بصارتی دگر است
در قضای نماز ظاهر ما
فکر باطن کفارتی دگر است
گر خداوندی است سلطانی
بندگی هم وزارتی دگر است
طور این است تاب آتش عشق
این شرر را حرارتی دگر است
در مقامی که نیستی است ادب
عاجزی هم جسارتی دگر است
از سپاه عدم به کشور ما
این نفس گرد غارتی دگر است
بوالهوس لاف درد و غم تا چند
این متاع از تجارتی دگر است
رو به تفهیم انفس و آفاق
جهد کن کاین مهارتی دگر است
یک نفس بی جهاد نفس مباش
صلح با خود شرارتی دگر است
چه اداها که گل نکرد اینجا
زندگی استعارتی دگر است
آنکه پاس نفس نمی دارد
چون حبابش جسارتی دگر است
هرزه گو را گشودن لب ها
التذاذ بکارتی دگر است
کی بری لذت از شهود یقین
این نگه را نظارتی دگر است
عارفان را ز جلوه های مجاز
به حقیقت اشارتی دگر است
چون نفس در حریم کعبه ی دل
هر تپیدن زیارتی دگر است
زحمت پا اگر نمی خواهیم
رفتن از خود سفارتی دگر است
ذره ها را به چشم کم منگر
کاین حقارت حقارتی دگر است
در نوای مخالف من و تو
این ترنم بشارتی دگر است
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
نی این بزم می کند فریاد
که صداییم و رفته ایم به باد
شمع می گوید ای هوس رقمان
روشن از سوختن کنید سواد
غلغل اینجا چکیدن خون است
این قدر شیشه می کند ارشاد
نسخه ی دل تأملی دارد
ورنه یکسر چو ناله ایم آزاد
از عروج و نزول وهم مپرس
کز نفس ناله کرده اند ایجاد
دیده ی ما به خویش باز نشد
این گره ماند بی خبر ز گشاد
هستی از غفلت حقیقت خویش
داد افسون بی نیازی داد
چه فراموشخانه است اینجا
که کسی از کسی ندارد یاد
شیشه در شغل می کشی کامل
شمع در کار سوختن استاد
نه دل آگاه دیده ی پرخون
نه نگه محرم دل ناشاد
محو اندیشه است و فرش نظر
دیده تا دل حقیقت اضداد
عالم از ما پر است و ما همه هیچ
آینه خانه ای ست عکس آباد
به هوس شغل جانکنی داریم
بیستون است دهر و ما فرهاد
دشت خالی و هرطرف نگری
دانه اشک است و آرزو صیاد
احول افتاده است چشم شعور
که از او این قدر دو بینی زاد
دیده صفر است و کار صفر است این
که یکی ده کند صلاح و فساد
از عدم می رویم سوی عدم
پس کدام آرزو کجاست مراد
کاروان وهم بود و ناقه گمان
بار ما هم به دوش ما افتاد
غیر گل کرده ایم و می سوزیم
هیچ کس داغ امتیاز مباد
خلقی از وهم می تپد اما
عشق بی رنگ می کند فریاد
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
عالم از وهم فهم راز نکرد
مرد در خواب و چشم باز نکرد
سرکشی ماند در طبیعت خلق
سجده آرایش نیاز نکرد
طبع از هر شی انفعال گزید
لیک از وهم احتراز نکرد
کرد هرکس وداع خویش اما
ترک اسباب حرص و آز نکرد
به کشاکش گسیخت ربط نفس
امل این رشته را دراز نکرد
نقد ما را خجالت قلبی
کرد آبی که صد گداز نکرد
نوحه دارد جهان بر آن کف خاک
که هواییش سرفراز نکرد
بس که در خون نشست دل گردید
عقده ای را که عشق باز نکرد
در محیط تجدد امثال
موج تکرار جلوه  ساز نکرد
گر تپش بود و گر شکیبایی
هرکسی هرچه کرد باز نکرد
سجده ی ماست بی قیام و قعود
خاک هم این چنین نماز نکرد
از تعلق نمی توان رستن
قطع الفت کسی به گاز نکرد
حسن بی رنگ و شوخی این همه رنگ
آنچه دل کرد حقه باز نکرد
هیچ رنگی نداد عرض ظهور
که نگه را جنون طراز نکرد
بی تکلف همین حقیقت بود
غفلت اندیشه ی مجاز نکرد
معنی ما به لفظ کم پرداخت
نغمه ای بود یاد ساز نکرد
داغم از وضع بی نیازی دل
که به خود او رسید و ناز نکرد
رفت خلقی به یاد جلوه ز خویش
آینه دید و احتراز نکرد
در آیینه خانه  ی ما را
جز تحیر کسی فراز نکرد
بس که از ما و من به حیرت ساخت
این قدر نیز امتیاز نکرد
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ای کمال تو خاک زر کردن
یعنی از حق به خود نظر کردن
هرچه آید ز دست غیر از عشق
صرفه ات نیست جز حذر کردن
کمر جهد اختیار مبند
نیست کاری از این بتر کردن
اعتباری دلیل خجلت توست
دخل در کار معتبر کردن
شرم باید ز جزر و مد  محیط
موج را فکر خیر و شر کردن
چند باید ز خجلت هستی
به جبین کار چشم تر کردن
بگذر ای ناله از رسایی خویش
تا کی اندیشه ی اثر کردن
راه عشق است کوچه ی نی نیست
بی نفس بایدت گذر کردن
عالمی را ز خویش غافل کرد
فکر تقلید یکدگر کردن
خجلت آراست شیوه ی تقلید
نتوان ژاله را گهر کردن
زین همه کار و بار نومیدی
ناله بایست بیشتر کردن
آسمان را به حالت شب ما
خنده می آید از سحر کردن
فهم اسرار هستی موهوم
راه نارفته ای ست سر کردن
هردو عالم غبار خانه ی توست
مشکل است از خودت سفر کردن
جذبه ی شوق اگر شود پر و بال
سنگ را می توان شرر کردن
ره به گلزار معنییی دارد
سیر هنگامه ی صور کردن
بس که جوشید چشمه  دریا شد
گریه می باید این قدر کردن
لذت خون شدن اگر این است
عالمی را توان جگر کردن
ساز آفاق نغمه ای دارد
چند سامان گوش کر کردن
ای همه هوش سخت بی خبری
بعد از این بایدت خبر کردن
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
هرکه زاد ره فنا برداشت
پی مقصد ز گرد ما برداشت
نتوان گفت با همه تنزیه
حرف بی رنگ خط چرا برداشت
بس که اظهار کسوت آرایی ست
دوش ما هم همین ردا برداشت
آن یکی درس خاکساری خواند
نسخه واری ز نقش پا برداشت
دیگری بر در رعونت زد
منت از سایه ی هما برداشت
در مقامی که ره بر آتش بود
زاهد کوردل عصا برداشت
کثرت از خلق دید و وحدت برد
عکس از آیینه ها صفا برداشت
با وجود غبار کلفت دهر
که دل آن را به صد جفا برداشت
سرگرانی علاوه ی دگر است
باید این بار را جدا برداشت
خنک آن چشم پیش بین کامروز
خاک ناگشته توتیا برداشت
دل ز هستی به داغ کلفت سوخت
آینه از نفس چه ها برداشت
چه توان کرد خفت هستی
آرمیدن ز طبع ما برداشت
یعنی از بس  که سست بنیادیم
خاک ما را نفس ز جا برداشت
کیست زین سجده گاه امکانی
که تواند سر از رضا برداشت
همه کس بار نسبت تسلیم
از فکندن گذاشت تا برداشت
بار دنیا کشیدن آسان نیست
آسمان هم قد دوتا برداشت
خط پرگار ما تمام خط است
کانتها بار ابتدا برداشت
بگذر از لاف ما و من که سپند
سرمه گردید تا صدا برداشت
عمرها شوق معرفت آهنگ
پی آواز آشنا برداشت
مدتی محو ما و من بودیم
ناگهان ساز دل نوا برداشت
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
بی قرار است کلک شوق حریر
تا کند سطر معنی ای تحریر
قسمت دیده زین چمن بستان
بهره ی گوش از این نوا برگیر
طالبی کرد طوف استادی
کای دلت دشت معرفت نخجیر
چه کنم تا در این تماشاگاه
دیده از آگهی برد توفیر
با چه سازم کزین تحیرساز
گوش یابد سعادت بم و زیر
نفس چنگ شوق رشته گسیخت
پی آهنگ مدعاتعبیر
که در این محفل جنون آهنگ
حیرت آیینه می کند زنجیر
خلقی اینجا ز نارسایی فهم
غوطه در دوغ خورده است ز شیر
آن یک از بی دماغی تمییز
خاک می پرورد به جیب عبیر
دیگری هم چنان ز کاوش وهم
نقب کافور برده است به قیر
در مقامی که رمز بی عددی است
می شمارد هوس قلیل و کثیر
از شعور بهار آگاهی
نه غنی صرفه می برد نه فقیر
تو ز دید و شنید غیب و شهود
نکنی کوری و کری تعمیر
از تماشای حسن اگر خواهی
بی نگه نیست دیده ی تصویر
و گر از درس عشق می پرسی
شمع هم نیست خامشی تقریر
پس در این عشرت انجمن دور است
پنبه در گوش مردن از تدبیر
حیف باشد در این طرب محفل
چشم بینا بود رمدتأثیر
لیک تا امتیاز پردازی
فرصت شوق می کند شبگیر
از عیان تا غبار هفت نگاه
وز بیان تا نفس به هشت صفیر
آنچه در جلوه است پوچ مبین
هرچه در گفت وگوست سهل مگیر
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
فقر بگزین که عز و شان بینی
خاک شو تا بهار جان بینی
غنچه سان چاک زن گریبانی
خویش را چند سرگران بینی
از فنا معنی بقا دریاب
نوبهاری اگر خزان بینی
کف چه داند حقیقت دریا
پرده بردار تا عیان بینی
چون حباب ار ز خود برون آیی
بحر در قطره ات نهان بینی
غره منشین به وعده ی فردا
زین چه فهمیده ای که آن بینی
در طلب دست و پا بزن چون موج
شاید این بحر را کران بینی
آینه شو که صفحه ی خود را
پر ز نقش پری رخان بینی
گر نگاه تو با یقین جوشد
هرچه خواهد دلت همان بینی
چند محبوس الفت جسمی
سر برون آر تا جهان بینی
بال اوهام اگر به هم شکنی
از قفس فیض آشیان بینی
جهد آن کن که در ظهور صفات
جلوه ی ذات بی نشان بینی
سرمه ی بینش ار کنی حاصل
نقش آن سوی آسمان بینی
سوی اقلیم قدس از انفاس
کاروان های دل روان بینی
قوت شوکت سلیمانی
در دل مور ناتوان بینی
وارسی بر نزاکت اسرار
یعنی از ریشه گلستان بینی
خاک را مغز راز پنداری
چرخ را مشت استخوان بینی
صفت التفات رحمانی
در ملاقات دوستان بینی
پرتو حسن دوست جلوه کند
گر همه روی دشمنان بینی
سخت در خواب غفلتی بیدل
دیده بگشای تا عیان بینی
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
آه از دام عشق رم کردیم
خویش را غافل از عدم کردیم
دل که شمع حریم وحدت بود
داغ بتخانه و حرم کردیم
خط زخمی نشد نصیب جگر
نسخه های هوس رقم کردیم
داغ عشقی به سینه می بایست
بی خبر کیسه پر درم کردیم
زینت ما به اشک گلگون بود
سرخی طلعت از بقم کردیم
ننوشتیم نقطه ی اشکی
مژه ها را عبث قلم کردیم
طلب از خویش رفتنی می خواست
تکیه بر طاقت قدم کردیم
خامشی داشت نغمه ی تحقیق
تا نفس وقف زیر و بم کردیم
مدعا بود آه دردآلود
خواهش پرچم و علم کردیم
مدت وصل در فراغ گذشت
شهد در کام خویش سم کردیم
نغمه بی پرده بود و جلوه عیان
چشم بستیم و گوش اصم کردیم
مطلق از جهل ما مقید شد
بر صمد تهمت صنم کردیم
عمر گردید صرف بی دردی
غم فزودیم و ناله کم کردیم
پیر گشتیم و طاقت از کف رفت
پیکری بی سجود خم کردیم
نکته ای گفت دوش دانایی
که شنیدن به ناله ضم کردیم
یعنی آیینه شد یقین کز جهل
هرچه کردیم ما ستم کردیم
فرصت گریه رفته بود از دست
دیده دریا و اشک یم کردیم
داغ عمر گذشته در غفلت
تازه از شعله های غم کردیم
باری از درد یأس و شوق امید
شاد گشتیم و گریه هم کردیم
آخر آن لفظ معنی حیرت
تا تو باور کنی رقم کردیم
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
برو ای شمع با گداز بساز
که در این بزم چشم کردی باز
آخر کار جز درودن نیست
دانه را گر دمیدن است آغاز
گر همه چشم حیرت است اینجا
هرچه شد باز کردن است فراز
خانه آخر به رفت و روب رود
همچو مرآت کهنه از پرداز
تو هم ای شوق تا روی از خویش
یک دو میدان چو اشک و آه بتاز
تا برآیی نیاز یعنی خاک
ای غرورت دلیل عجز نیاز
بد و نیک جهان عجز و غرور
شد ز پهلوی یکدگر ممتاز
قدرت این ز عجز آن ظاهر
خس بود شعله را پر پرواز
غالب افتاد باد بر کف خاک
سرکشی هاش شد غبار طراز
خیره گردید غالب از مغلوب
از کبوتر دمید جرأت باز
لیک پیش حقیقت غالب
یک شکست است جمله رنگ مجاز
این زمان کیست تا دهد تفریق
گل محمود را ز خاک ایاز
سیل را تا به بحر پیوندد
چاره ای نیست از نشیب و فراز
منزل انشاکن است جاده ی ما
عمر کوشش چه کوته و چه دراز
نیستی سخت غالب است اینجا
نمک از آب می رود به گداز
چه غرور و چه عجز همواری ست
در حقیقت کجاست راز و نیاز
گر به تحقیق موج پردازی
شوق دریاست پیچ و تاب انداز
بس که دارد حباب شرم ظهور
آب می گردد از نهفتن راز
چون شرر تا عبث خجل نشوی
به که چشمت به خود نگردد باز
بی ظهور خزان گل این باغ
می دهد از شکست رنگ آواز
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
چون خم می دلی که در جوش است
مهر بر لب نهاده خاموش است
سینه اش مخزن گهر باشد
چون صدف هرکه سر به سر گوش است
دیر و ناقوس کعبه و لبیک
ساز عالم بنال و بخروش است
چرخ از آه ناامیدی ما
همه شب تا سحر سیه پوش است
بی غمی نیست هرکه دل دارد
جرس اینجا به ناله همدوش است
پیش روباه بازی ایام
فکر ما جمله خواب خرگوش است
زین طلسم خیال عجز و غرور
نه امیر آگه و نه چاووش است
مقصد هیچ کس نشد معلوم
نقش این صفحه سخت مغشوش است
لیک در پختن خیال و هوس
خلق چون دیگ لاله در جوش است
شبنم از چشم بی نگه همه شب
با عروسان گل هم آغوش است
در بساط چمن ز مخمل وهم
سبزه را فرش خواب بر دوش است
شاخ گل در هوای عالم رنگ
از می رقص وهم مدهوش است
غنچه جام هوس چرا نکشد
شیشه واری دلش در آغوش است
آن یکی در خروش چون کهسار
دیگری همچو دشت خاموش است
وان دگر همچو بوی پرده ی گل
با همه بال و پر ادب کوش است
تشنگان می شهادت را
در دم تیغ چشمه ی نوش است
دهر خم خانه ا ی ست کاندر وی
هرکس از نشیه ای قدح نوش است
غم و شادی گذشتنی دارد
امشب هرکه بنگری دوش است
عاشقان را به بزم محویت
جلوه ی نیک و بد فراموش است
جز بر این نکته گوش نگذارد
هرکه امرو صاحب هوش است
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
بیدلانی که محرم اویند
شش جهت ناظرند و یک سویند
گر بهارند در همان چمنند
ور غبارند هم در آن کویند
بی غم و شادی وجود و عدم
از جنون زار شوق می رویند
کرم از ذاتشان به خود بالد
بس که دریادلان حق جویند
عدل نازد به ساز طینتشان
بس که سنجیدگی ترازویند
بی نفس چون خیال می بالند
بی قدم چون غبار می پویند
در زمین گیری طریق سجود
همچو تسلیم سخت بازویند
دوست دارند چشم گریان را
بیشتر سرو این لب جویند
عجزشان بس که توأم ناز است
عرش خوانان لوح زانویند
هرچه هرجا به جلوه می آید
عرض سامان شوخی اویند
یعنی آثار آفرینش را
یک قلم پشت و روی و پهلویند
زین تماشاگه ظهورفریب
چون تغافل کنند ابرویند
دلبری تا به یادشان گذرد
هر سر مو کمند گیسویند
گردش رنگشان جهان آراست
در کف صنع خامه ی مویند
زین بقا جز فنا نمی خواهند
زین چمن جز خزان نمی جویند
از عرق ریزی حیای ظهور
روزکی چند رنگ می شویند
چشم تا باز کرده ای رنگند
مژه تا برهم آوری بویند
به ادایی رمیده اند از خویش
که برون از خیال آهویند
از کجایند این پری صفتان
از جهان حقیقت هویند
همه را دیده اند و می بینند
همه را گفته اند و می گویند
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
گر حدوث است ور قدم ماییم
بی کم و کیف کیف و کم ماییم
فرصت عشرتیم و نعمت وصل
آنچه گویند مغتنم ماییم
محفل اعتبار امکان را
گر نشاط است و گر الم ماییم
گر دل آسود راحت از ما داشت
ور طبیعت رمید رم ماییم
خاک پهن است لیک ما فرشیم
چرخ دارد خمی و خم ماییم
ساز آفاق جمله خاموشی ست
این قدر شور زیر و بم ماییم
غیب عرض شهادت است اینجا
هستی ظاهر از عدم ماییم
گردش رنگ پر به سامان است
هرکه از خود رود قدم ماییم
گر نفس پر زند تپش از ماست
ور دلی خون شود ستم ماییم
بحر امکان انفعال ظهور
عرقی کرده است و نم ماییم
سرنوشت رموز هردو جهان
گر کسی می کند رقم ماییم
لوح دل را که ما و من رقم است
ای ز ما بی خبر قلم ماییم
به خمار خیال دور مرو
جام معنی دل است و جم ماییم
مدعا عیش و عیش غیری نیست
احتراز از غم است و غم ماییم
صلح کرده است زندگی به فنا
تا به حکم یقین حکم ماییم
ابر تحقیق فیض می بارد
عالمی سایل و کرم ماییم
عشق اگر پایی و سری دارد
به سراپای خود قسم ماییم
عقل و حس چشم و گوش جان و جسد
همه عشق است متهم ماییم
جمع ما فرد و فرد ما جمع است
هرکجا بشنوی منم ماییم
گرچه وهم و گمان بیانی ماست
صاحب این کلام هم ماییم
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
کس چه گوید در این طلسم خیال
که تحیر گرفته راه مقال
راز بی پرده و بیان معذور
حسن شوخ و زبان آینه لال
ای تراشیده نسبت مظهر
دور عینیتت نماند بنال
آینه گر همه حضور شود
ننماید ز شخص جز تمثال
اعتبارات سخت راهزن است
نخل را دانه گشتن است محال
محو پروازی و نمی دانی
کآشیان نیست جز شکستن بال
در طریقی که خضر تسلیم است
فکر کوشش خطاست جهد وبال
تا خیال تو دام صیادی ست
هم در اندیشه جسته است غزال
تا تو بر علم خود گمان داری
خامشی نیز هرزه است چو فال
گفت وگو نیست شرح خجلت توست
خواه تفصیل گیر و خواه اجمال
گر بگویی ز خود چه خواهی گفت
ور ز حق فهم حق که راست مجال
پس سخن غیر هرزه نالی نیست
لب فروبند از این جواب و سؤال
شعله سان کاروان دعوی را
آتش افتاده است در دنبال
اول اثبات هستی خود کن
بعد از آن بر خیال خویش ببال
آنکه نفیش دلیل اثبات است
چه نماید توهم افعال
ابلهی در تصور آتش
می زد از بیخودی پفی به زگال
عاقلی گفت اگر شعور این است
می توان سوخت عالمی به خیال
مقصد آن است کز اراده ی پوچ
نبری زحمت حصول کمال
معرفت جاهلی ست عبرت گیر
آگهی غفلت است چشم بمال
با همه خامشی و گویایی
به از این فکر نیست در همه حال
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
شب ز ما و من خواص و عوام
گرمی ای داشت مجلس اوهام
شمع یکسر دماغ سوزی ها
بادها یک قلم تصور خام
زاهد از گفت وگوی باغ بهشت
داغ گل چینی خلود و دوام
واعظ از ذکر توبه کاری ها
به بد و نیک انفعال پیام
قاضی و مبحث طلاق و نکاح
مفتی و دقت حلال و حرام
حرف شاهان کلاه و تخت و حشم
ذکر درویش دلق و آب و طعام
شغل عالم به روی هم جستن
درس فاضل به یکدگر الزام
آن یکی قایل عقول و نفوس
و آن دگر محو عنصر و اجرام
کافر و غلغل بت و ناقوس
مؤمن و شهرت صلات و صیام
شیخ و عمامه و محاسن و بس
که بزرگی ست در همین اندام
هوشیار و خروش صد تدبیر
مست و خمیازه ای و حسرت جام
طفل و عشرت نوایی آغاز
پیر و کلفت بیانی انجام
شیشه ی حسن و غلغل می ناز
جام عشق و شکست دل پیغام
هریک القصه در جهان خیال
رفته بود از خود و نبودش کام
همه مغرور خویش و غافل از این
که ندارد از این و آن جز نام
مشت خاکی ست پرفشان به هوا
خواه پرواز گوی و خواه خرام
آن هوا چیست پیچ و تاب نفس
که جهان را کشیده است به دام
چون نفس قطع شد غبار نشست
رقص وهم و خیال گشت تمام
همه اشکند بر سر مژگان
جمله طشتند لیک بر لب بام
زین همه گفت وگوی هوش گداز
حیرت آخر نمود ختم کلام
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ای همه جسم اندکی جان باش
سخت افسرده ای پرافشان باش
حرف درد آشیان موزونی ست
ناله شو ذکر عندلیبان باش
گو به فریاد ما کسی نرسد
زندگی بی کسی ست نالان باش
دعوی عشق کرده ای خون شو
گنج بی رنج نیست ویران باش
بی فنا سیر عیش نتوان کرد
در خود آتش زن و چراغان باش
نیستی ختم نشیه ی هستی ست
هرچه باشی به خاک یکسان باش
هرزه تاز نگاه نتوان زیست
گر توان چشم گشت حیران باش
شهرتت باد آفتی دارد
گر چراغی به زیر دامان باش
هردو عالم تویی چو نیست شوی
ای همه آشکار پنهان باش
نوبهارت حضور بی رنگی ست
رنگ ها بشکن و گلستان باش
معنی مشرب فنا دریاب
حیرت کافر و مسلمان باش
رشته ی ساز شوق بی گره است
ناله ای فارغ از نیستان باش
عجز ظاهر شکوه باطن توست
در دل مور خود سلیمان باش
تو دلی جمع کن به ضبط نفس
گو غبار جهان پریشان باش
غنچه ها جامه می درند امروز
کای ز دل بی خبر گریبان باش
کسوت شرم غیر هستی نیست
چشمی از خود بپوش عریان باش
همه تحصیل حاصل است اینجا
طالب آنچه یافت نتوان باش
شرم  دار از گران بهایی خویش
هر قدر می خرند ارزان باش
ذاتی ای بی خبر صفات کجاست
موج و کف گفت وگوست عمان باش
تا بهارت غم خزان نکشد
این قدر یادگیر و نازان باش
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
غیب چشم تأملی وا کرد
اعتبار شهود انشا کرد
یعنی از بهر عرصه ی اسرار
جنبشی در خیال پیدا کرد
بس که بی تاب شد تپیدن شوق
قطره خونی به دل مهیا کرد
خون ز بی طاقتی به جوش آمد
تا به حدی که ساز اعضا کرد
دست و پا و زبان و دیده و گوش
دستگاه ظهور اسما کرد
آب و رنگ مراتب قدرت
آنچه در کار داشت یکجا کرد
تا کمال قدم عیان گردد
این قدر جلوه هم در اخفا کرد
صورتی بست در مشیمه ی راز
ناگهانش به ظاهر ایما کرد
لفظ گل کرد معنی نیرنگ
شوخی جلوه این تقاضا کرد
گلی آمد برون به نیرنگی
که جهانش چمن تماشا کرد
آن گل ناز عندلیب آهنگ
طرفه منقار حیرتی وا کرد _
کز نزاکت به عاجزی پرداخت
آدمی نام این معما کرد
شخص خاموش بی من و ما را
به زبانی که خواست گویا کرد
روزگاری به ناتوانی ساخت
مدتی با غرور سودا کرد
طفلی و پیری و شباب نمود
شخص موهوم را مسما کرد
هرکجا از مجاز خواند سبق
نام احساس جلوه اشیا کرد
از حقیقت اگر بیان فرمود
حرف سیمرغ و ذکر عنقا کرد
گاه از ناز یعنی از خود گفت
گاه با عجز نسبت ما کرد
عجز کیفیت صفات آمد
ناز اسرار ذات املا کرد
ما و من خواند و رنگ ها گرداند
رفت و این معنی آشکارا کرد
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ای غبارت گذشته از پروین
چند باشی غبار روی زمین
آفتابی به رفع ظلمت کوش
آسمانی به زیر پا منشین
نقد عشقی مرو به بیع هوس
نور هوشی بساط وهم مچین
پای بند طلسم خاک مباش
که نفس نیست آن قدر سنگین
دشت امکان ز پرتوات ایمن
باغ دهر از گل تو خلد برین
چشم عشق از تجلی ات روشن
کام حسن از تبسمت شکرین
تابع عشرت تو شام و سحر
مدت جلوه ات شهور و سنین
روز و شب آسمان عالی قدر
به هوای تو در طواف زمین
پرتو آفتاب عالم تاب
سوده در پای سایه ی تو جبین
زندگی با توجه ات توأم
نیستی از تغافلت گلچین
شرح افکار تو نقوش کمال
متن اقرار تو علوم یقین
لطف تو مایه ی بهار کرم
خلقت  آیینه ی حقیقت دین
بهر تحقیق مصحف قدرت
هم وجود تو آیتی ست مبین
هرچه دارد زمانه از کج و راست
هست از بازی ات رخ و فرزین
حاصل مدعای راز تویی
ای دعاهای خلق را آمین
حرفی از درس عشق می گویم
نتوان یافت معنی ای به از این
تک و پو داشت کاف و نون که هنوز
نگرفته ترنگ او تسکین
چون شدی محرم این حقیقت را
پس چه ما و چه من چه آن و چه این
بی سخن هرچه هست مکشوف است
نکشد هوش منت تلقین
گوش اگر ساز کرده ای بشنو
چشم اگر باز گشته است ببین
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
سیر جیبی که انجمن این است
غنچه باید شدن چمن این است
حیرت آیینه دار جلوه ی توست
شمع تحقیقی و لگن این است
جسم شد جان پاک در نظرت
اثر سحر وهم و ظن این است
نیست یک مویت از تمیز تهی
جان کدام است اگر بدن این است
می خلد شوخی ات به دیده ی خویش
رنگ تحقیق را شکن این است
در لطافت حریرکاری هاست
به کثافت متن خشن این است
ای نفس مایه بی حساب ممتاز
ریسمان بازی و رسن این است
بایدت رفت چون سحر بر باد
ختم کار نفس زدن این است
زندگانی و ذوق آسودن
باعث کلفت و محن این است
کاروان ناله دارد از منزل
که به راهیم و راهزن این است
غنچه دارد زبان اسراری
گر سخن واکشی دهن این است
خاک می گوید ای غریب خیال
به کجا می روی وطن این است
خط پرگار جاده است اینجا
رفته می گوید آمدن این است
انجمن سخت غافل است از خویش
شمع را داغ سوختن این است
خاک گرد و بهار جان دریاب
سیر نسرین و نسترن این است
چشمی از خویش بایدت پوشید
کشته ی وهمی و کفن این است
باده شد تاک و نشیه ها دریافت
رنگ مینای خون شدن این است
سایه را فکر آفتاب خطاست
گم شو از خویش یافتن این است
عالمی داغ خامشی گردید
گل نیرنگ ما و من این است
بی نفس بایدت نفس پرداخت
ای خموشی سخن سخن این است
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
ای دلت منظر تجلی شاه
دیده ات مرکز عروج نگاه
ذره ی مهر معنی ات خورشید
پرتویی از جبین راز تو ماه
در تماشای جلوه ات شب و روز
چرخ یک چشم از این سفید و سیاه
باطنت عشق را هجوم آباد
ظاهرت حسن را تماشاگاه
از تو جوشید معنی کونین
همچو تحقیق از دل آگاه
اهتزاز دلت کند اقرار
که کشد خنده از لبت دو گواه
درد در پرده می کند انشا
ذوق گل  کردنت به کسوت آه
عرقی کز جبینت آرد شرم
هم تو داری در انفعال شناه
گه خطایت غبار کلفت دل
گه صوابت دلیل شکرالله 
جرم آن معنی ای که نپسندی
نیکی ات آن حقیقت دلخواه
ای معمای هر دو عالم نام
همه رازی ولی به این افواه
کثرتی را که در نظر داری
نیست جز شوخی غبار نگاه
قدم از خویش نانهاده برون
هست در خانه عالمی گمراه
عجز مشمر شکست کار جهان
بی نیازی شکسته است کلاه
غیر موجود نیست غفلت توست
گر تو غافل شوی که راست گناه
ای همه جست وجو به منزل خویش
نرسیدی و روز شد بیگاه
من هم از گفت وگوی امکانی
مدتی چون تو داشتم اکراه
ناله یک  عقده خامشی می خواست
تا شود رشته ی تپش کوتاه
از دبستان غلغل آفاق
برده بودم به جیب خویش پناه
آخر از صفحه ی یقین خواندم
معنی لااله الاالله 
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست
بیدلا گر تو صاحب رایی
فهم کن تا چه رنگ پیدایی
از عناصر بنای ظاهر توست
گرچه تو پاک تر از این هایی
لیک هست اختلاط را اثری
که محال است از آن شکیبایی
گاه چون خاک تیره ای مجهول
گاه چون شعله فطرت آرایی
گاه چون آب در کمند خودی
گاه چون باد بی سر و پایی
گاه مکروهی و گهی مطبوع
مصدر کار زشت و زیبایی
گاه محکوم طبع خویشتنی
گاه برعکس کارفرمایی
گاه مظروف و گاه ظرف خیال
گاه صهبا و گاه مینایی
گاه از امروز نیز بی خبری
گاه حیران فکر فردایی
بی نیازی ست این نه صورت عجز
که به صد رنگ جلوه پیرایی
گر سمیع است و گر بصیر تویی
هم تو دانا و هم تو بینایی
از تو سر زد صنایع آفاق
فی الحقیقت اگرچه تنهایی
صنعتت بی نهایت افتاده ست
تا چه عالم ز خود بیارایی
چشمی از خود بپوش همچو حباب
تا شود جلوه گر که دریایی
یعنی از وهم این و آن بگذر
ای سزاوار آن چه می شایی
من عرف نفسه دلیلت بس
تا بدانی که ذات یکتایی
خویش را گر شناختی یک چند
سر برآور ز جیب شیدایی
که محال است جز به سعی جنون
رفع وهم صفات و اسمایی
پس خموشی گزین و فارغ باش
که همین است حد دانایی
شوخی ما و من ز غفلت توست
با که می سنجی این من و مایی
که جهان نیست جز تجلی دوست
این من و ما همان اضافت اوست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -