cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
آیینه چندین تب وتاب است دل ما
چون د اغ جنون شعله نقاب است دل ما
 عمری ست که چون آینه در بزم خیالت
 حیرت نگه یک مژه خواب است دل ما
 ماییم و همین موج فریب نفسی چند
 سرچشمه مگویید سراب است دل ما
 پیمانه ما پر شود آندم که ببالیم
 در بزم تو هم ظرف حباب است دل ما
 آتش زن ونظارة بیتابی ماکن
 جزسوختن آخربه چه باب است دل ما
 لعل تو به حرف آمد و دادیم دل ازدست
 یعنی به سؤ ال تو جواب است دل ما
 ما جرعه کش ساغر سرشارگدازیم
 شبنم صفت از عا لم آب است دل ما
 تا چیست سرانجام شمار نفس آخر
 عمریست که درپای حساب است دل ما
 حسرت ثمرکوشش بی حاصل خویشیم
 ازبس که نفس سوخت کباب است دل ما
 دریا به حبابی چقدر جلوه فروشد
 آیینه وصلیم و حجاب است دل ما
 صد سنگ شد آیینه وصد قطره گهربست 
 افسوس همان خانه خر اب است دل ما 
تا جنبش تار نفس افسانه طراز است
 بیدل به کمند رگ خواب است دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هم آبله هم چشم پر آب است دل ما
پیمانه صد رنگ شراب است دل ما
غافل نتوان بود ازین منتخب راز
هشدارکه یک نقطه کتاب است دل ما
باغی که بهارش همه سنگ است دل اوست
دشتی که غبارش همه آب است دل ما
ما خاک ز جا برده سیلاب جنونیم
سرمایه صدخانه خراب است دل ما
پیراهن ما کسوت عریانی دریاست
یک پرده تنکتر ز حباب است دل ما
در بزم وصالت که حیا جام به دست است
گر آب شود باده ناب است دل ما
منظوربتان هرکه شود حسرتش از ماست
یار آینه می بیند وآب است دل ما
تا آینه باقی ست همان عکس جمال است
ای یأس خروشی که نقاب است دل ما
تا چشم گشودیم به خویش آینه دیدیم
دریاب که تعبیر چه خواب است دل ما
ای آه اثر باخته آتش نفسی چند
خون شوکه زدست توکباب است دل ما
یارب نکشد خجلت محرومی دیدار
عمری ست که آیینه خطاب است دل ما
آیینه همان چشمه توفان خیالی ست
بیدل چه توان کرد سراب است دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نشود جاه و حشم شهرت خام دل ما
این نگینها متراشید به نام دل ما
ذره ای نیست  که بی شور قیامت یابند
طشت  نه چرخ فتاده ست ز بام دل ما
نشیه دورگرفتاری ما سخت رساست
حلقه زلف  که دارد خط جام دل ما
صبح هم با نفس از خویش برون می آید
که رسانده ست بر افلاک پیام دل ما
عالمی را به در کعبه تحقیق رساند
جرس قافله صبح خرام دل ما
بر همین آبله ختم است ره  کعبه و دیر
کاش می کرد کسی سیر مقام دل ما
به  سخن  کشف معمای عدم  ممکن نیست
خامشی نیز نفهمید کلام دل ما
رنگها داشت بهار من و ما لیک چه سود
گل این باغ نخندید به  کام دل ما
انس جاوید دگر از که طمع باید داشت
دل ما نیز نشد آنهمه رام دل ما
داغ محرومی دیدار ز محفل رفتیم
برسانید به آیینه سلام دل ما
نام صیاد پرافشانی عنقا کافیست
غیر بیدل  گرهی نیست به دام دل ما

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
با سحر ربطی ندارد شام ما 
فارغ است از صاف  درد جام ما
دل به طوف خاک کویی بسته ایم 
 تکمه دارد جامه احرام ما
گربه امشب حسرت روی که داشت 
 روغن گل بخت از بادام ما
از امل دل را مسخرکرده ایم 
 پخته می جوشد خیال خام ما
در حق انصاف ابنای زمان 
 داد تحسین می دهد دشنام ما
بر حریفان از خموشی غالبیم
 گر نباشد بحث ما الزام ما
 زین چمن تصویرصبحی گل نکرد 
 بی نفس تر از هوای بام ما
درخور رزق مقدر زنده ایم 
 ریشه این دانه دارد دام ما
فقرما را شهرة آفاق کرد 
 کوس زد در بی نگینی نام ما
برنمی آید ز تشویش کسوف 
 آفتاب کشور ایام ما
نور معنی از تضع باختیم 
 خانه تاریک است ازگلجام ما
غیر رم درکاروان برق نیست 
 یک خط است آغاز تا انجام ما
نامه بر بال تحیر بسته ایم
 برکه خواند بیکسی پیغام ما
 تا فلک باز است درهای قبول 
 آه از بی صبری ابرام ما 
هر طرف چون اشک بیدل می دویم
 تا کجا بی لغزش افتدگام ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
مپسند جزبه رهن تغافل پیام ما
لعل ترا نگین نگرفته ست نام ما
پوشیده نیست تیرگی بخت عاشقان
آیینه چراغ به دست است شام ما
کس با دل گرفته چه صید آرزوکند
این غنچه وا شودکه گل افتد به دام ما
صد رنگ خون به جیب تأمل نهفته ایم
ضبط نفس چنو زخم دل ست التیام ما
همواری طبیعت پرکار روشن است
مستی نخوانده است کس از خط جام ما
در مکتب تسلسل عقلت نمی رسد
صد داستان به یک سخن ناتمام ما
معیار چارسوی دو عالم گرفته ایم
یک جنس نیست قابل سودای خام ما
گاهی دو همعنان سحر می توان گذشت
رنگ شکسته می کشد امشب زمام ما
چون سبحه اینقدر به چه امید می دود
دل در رکاب اشک چکیدن خرام ما
دیگر به الفت که توان چشم دوختن
در عالم رمی که نفس نیست رام ما
کو انفعال تا حق هستی اداکنیم
چون شمع بسته برعرقی چند وام ما
بیدل چو نقش پا زبنای ادب مپرس
پر سرنگون فتاده بلندی ز بام ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از حادث آفرینی طبع سقیم ما
بر سایه خورد پهلوی شخص قدیم ما
 آفاق را در آتش وآب جنون فکند
 خلد وجحیم صنعت امید وبیم ما
 دل مبرم و حقیقت نایاب مدعاست
 برطورریخت برق فضولی کلیم ما
 یکتایی آفرید لب خودستای عشق
 در نقطه دهن الفی داشت میم ما
 در عالم نوازش مطلق کجاست رد
 بخشیده است بر همه خود راکریم ما
 جز پیش خویش راه شکایت کجا برد
 با غیر صحبتی که ندارد ندیم ما
 چون سایه سر به خاک ادب واکشیده ایم
 از زیر پای ما نکشدکس گلیم ما
 میدان حیرت صف آیینه رفته ایم
 شمشیرمی کشد به سرخود غنیم ما
 آغوشها به حسرت دیدار بازکرد
 زخم دل به تیغ تغافل دو نیم ما
 شد عمرهاکه از نظر اعتبار خلق 
 غلتان گذشت گوهر اشک یتیم ما 
بیدل زبس که مغتنم باغ فرصتیم
 گل سینه می درد به وداع نسیم ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
همچو عنقا بی نیاز عرض ایجادیم ما
یعنی آن سوی جهان یک عالم آبادیم ما
کس درین محفل حریف امتیاز ما نشد
پرفشانیهای بی رنگ پریزادیم ما
اشک یأسیم ای اثر از حال ما غافل مباش
با دو عالم ناله خون گشته همزادیم ما
شخص نسیان شکوه سنج غفلت احباب نیست
تا فراموشی به خاطرهاست در یادیم ما
نسبت محویت از ما قطع کردن مشکل است
حسن تا آیینه دارد حیرت آبادیم ما
محرم کیفیت ما حیرت تشویش نیست
چون فسون ناامیدی راحت ایجادیم ما
یوسفستان است عالم تا به خود پرداختیم
درکف شوق انتظارکلک بهزادیم ما
دستگاه بی پر و بالی بهشت دیگر است
نازمفروش ای قفس درچنگ صیادیم ما
آمد و رفت نفس سامان شوق جان کنی ست
زندگی تا تیشه بر دوش است فرهادیم ما
بی تردد همچو آب گوهر ز جا می رویم
خاک نتوان شد به این تمکین که بر بادیم ما
چون سپندای دادرس صبری که خاکسترشویم
سرمه خواهدگفت آخرتا چه فریادیم ما
قیدهستی چون نفس بال وپر پرواز ماست
هرقدر بیدل گرفتاری ست آزادیم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آنچه نذر درگه آوردیم ما
تحفه  شییالله آوردیم ما
 جان محزون پیشتاز عجز بود
 آه بر لب هرگه آوردیم ما
 خاک پست و دامن گردون بلند
 عذر دست کوته آوردیم ما
 آمدیم از عالم یکتا و لیک
 عالمی را همره آوردیم ما
 زین خروشی کز نفس انگیختیم
 بر قیامت قهقه آوردیم ما
 نفی ما آیینه اثبات اوست
 گرکتان گم شد مه آوردیم ما
 کبریاکم بود درتمهید عجز
 تاگدا گفتی شه آوردیم ما
 برگریبان ریختیم از شش جهت
 زور یوسف بر چه آوردیم ما
 بی گمان غیر از یکی نتوان شمرد
 خواه یک خواهی ده آوردیم ما
 چون نفس نرد خیالات دلیم 
 گاه بردیم وگه آوردیم ما 
بیدلان یکسر نیاز الفتند
 گر تو بپذیری ره آوردیم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
عمری ست گردگردش رنگ خودیم ما
چون آسیا فلاخن سنگ خودیم ما
دریاد زندگی به عدم ناز کنیم
رنگ حنای رفته زچنگ خودیم ما
فرصت کجاست تا به تظلم جنون کنیم
دنباله ای زگرد ترنگ خودیم ما
فکر و وقار و خفت کس در خیال کیست
کم نیست گرترازوی سنگ خودیم ما
کو دور آسمان وکجا گردش زمان
سرگشته های عالم بنگ خودیم ما
از هم گذشته است پی کاروان عمر
وامانده شتاب و درنگ خودیم ما
نخجیرگاه عجز رهایی کمند نیست
هم خود ز رنگ جسته پلنگ خودیم ما
ای شمع  عافیتکده  تسلیم نیستی ست
کشتی نشین کام نهنگ خودیم ما
رسواییی به فطرت ناقص نمی رسد
مجنون قبا ز جامه تنگ خودیم ما
از صنعت مصوررنگ حنا مپرس
دلدارگل به دست فرنگ خودیم ما
کس محرم ادبگه ناموس دل مباد
جایی رسیده ایم که ننگ خودیم ما
تا زنده ایم تاب وتب از ما نمی رود
بیدل به دل خلیده خدنگ خودیم ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بسکه از ساز ضعیفی ها خبر داریم ما
چنگ می گردیم اگر یک ناله برداریم ما
 عاشقان را صندل آسودگی دردسرست
 تا به سر دردی نباشد دردسر داریم ما
 ازکمال ما م می پرسی که چون آه حباب
 در خود آتش می زنیم از بس اثر داریم ما
 خاک گردیدیم و از ما آبرویی گل نکرد
 رنگ و بوی سبزه های پی سپر داریم ما
 هرقدر افسرده گردد شعله از خود می رود
 در شکست بال  پرواز دگر داریم ما
 شش جهت آیینه دار شوخی اظهاراوست
 نیست جزمژگان حجابی راکه برداریم ما
 هیچ آهی سر نزدکز ماگدازی گل نکرد
 همچو دل در آب گردیدن جگرداریم ما
ما وصبح ازیک مقام احرام وحشت بسته ایم 
از نفس غافل نخواهی بود پر داریم ما
رفع کلفت از مزاج تیره بختان مشکل است 
 همچو داغ لاله شام بی سحر داریم ما
انفعال هستی از ما برندارد مرگ هم
 خاک اگرگردیم آبی در نظر داریم ما
 سجده بالینیم  از سامان راحتها مپرس
 همچواشک خود جبین در زیرسر داریم ما
بیدل از ما ناتوانان دعوی جرأت مخواه
 کم زدن از هرچه گویی بیشتر داریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تا دربن گلزار چون شبنم گذر داریم ما
باده ای در جام عیش از چشم تر داریم ما
سهل نبود در محیط دهر پاس اعتبار
آبرویی چون گهر همراه سر داریم ما
چون صداهرچند در دام قس وامانده ایم
از شکست خاطر خود بال وپر داریم ما
کی به سیل گفتگو بنیاد ماگیرد خلل
کوه تمکین خانه ای ازگوش کر داریم ما
کس به تیغ سرکشی باما نمی گردد طرف
اززمینگیری چو نقش پا سپر داریم ما
شعله ما فال خاکستر زد و آسوده شد
ای هوس بگذر سری درزیرپر داریم ما
رنگ ما از خاکساری برنمی دارد شکست
چون علم  گردی ز میدان ظفر داریم ما
از دل گرمی توان درکاینات آتش زدن
ساز چندین گلخنیم ویک شرر داریم ما
ناله را ای دل به بادغم مده این رشته ای ست
کزپی شیرازه لخت جگر داریم ما
فتنه ها از دستگاه زندگی گل کردنی ست
از نفس  صبح قیامت در نظر داریم ما
می رسیم آخر همان تا نقش پای خود چوشمع
گر سراغ رنگهای رفته برداریم ما
بیدل اندر جلوه گاه چین ابروی کسی
کشتی نظاره در موج خطر داریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
حیرت دیدار سامان سفر داریم ما
دامن آیینه امشب برکمر داریم ما
تا سراغ گوهر دل در نظر داریم ما
روزوشب گرداب وش درخودسفر داریم ما
خنده ماچون گل از چاک گریبان است و بس
نسخه ای از دفتر صنع سحر داریم ما
بی تأمل صورت احوال ما نتوان شناخت
کسوت آهی چو دود دل به بر داریم ما
از ندامت سیرها در باغ عشرت می کنیم
گل به سر داریم تا دستی به سر داریم ما
چون حباب اینجا متاع خانه برق خانه است
آه نتوان گفت  آتش در جگر داریم ما
گرچه از جوهر سرافرازی ست ما را چون چنار
این تهی دستی هم از نقد هنر داریم ما
نیست چندان رونقی در رنگ عیش بی ثبات
ورنه صدگل خنده دریک مشت زر داریم ما
تا نگاهی گل کند ذوق تماشا رفته است
چون شرر سامان فرصت اینقدر داریم ما
هرکه از خود می رود ماییم گرد رفتنش
چون نفس از وحشت دلها خبر داریم ما
در دماغ شوق دود حسرتی پیچیده است
کیست جزتیغ توتا فهمد چه سر داریم ما
جرأت پرواز برق خرمن آسودگی ست
یک جهان آشفتگی در بال و پر داریم ما
باغ دهر از ماست بیدل روشناس   رنگ درد
لاله سان آیینه داغ جگر داریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
نام خود را تا به رسوایی علم داریم ما
از ملامت کی به دل یک ذره غم داریم ما
از قناعت بود ما را دستگاه همتی
چون هما در ظل بال خودکرم داریم ما
بر امید آنکه یابیم از دهان او نشان
روی خود را جانب ملک عدم داریم ما
در حرم  گه شیخ وگاهی راهب بتخانه ایم
هرکجا باشیم بیدل یک صنم داریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
صورت وهم به هستی متهم داریم ما
چون حباب آیینه بر طاق عدم داریم ما
محمل ماچون جرس دوش تپشهای دل است
شوق پندارد درین وادی قدم داریم ما
آنقدر فرصت کمین قطع الفتها نه ایم
عمر صبحیم از نفس تیغ دو دم داریم ما
می توان از پیکرما یک جهان محراب ریخت
همچوابرو هرسر مو وقف خم داریم ما
دل متاعی نیست کز دستش توان انداختن
گرهمه خون نقش بندد مغتنم داریم ما
شوخ چشمی رنج استسقاء ارباب حیاست
هرقدر نظاره می بالد ورم داریم ما
گر به خود سازدکسی سیر وسفر درکارنیست
اینکه هرسو می ر ویم از خویش رم داریم ما
رنگها دارد بهار عالم بیرنگ عشق
حسن اگر خوا هد دویی آیینه هم داریم ما
حیرت ما حسن را افسون مشق جلوه هاست
همچوآیینه بیاضی خوش قلم داریم ما
گر نباشد اشک  خجلت هم تلافی می کند
بهر عذر چشم تریک جبهه نم داریم ما
دیده حیران سراغ هرچه خواهی می دهد
خلقی از خود رفته و نقش قدم داریم ما
چند باید بود زحمت پرور ناز امید
بیدل از سامان نومیدی چه کم داریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
با کمال اتحاد از وصل مهجوریم ما
همچو ساغر می به  لب داریم و مخموریم ما
 پرتو خورشید جز در خاک نتوان  یافتن
 یک  زمین و آسمان از اصل خود دوریم  ما
 د رتجلی سوختیم و چشم بینش وا نشد
 سخت پابرجاست جهل ما مگر طوریم ما
 با وجود ناتوانی سر به  گردون سوده ایم
 چون مه سرخط عجزیم و مغروریم ما
 تهمت حکم قضا را چاره نتوان یافتن
 اختیار از ماست چندانی  که مجبوریم ما
 مفت ساز بندگی  گر غفلت و گر آگهی
 پیش نتوان برد جز کاری که مأموریم ما
بحر در آغوش و موج ما همان محو کنار
 کارها با عشق بی پرواست معذوریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
طرح قیامتی ز جگر می کشیم ما
نقاش ناله ایم و اثر می کشیم ما
توفان نفس نهنگ محیط تحیریم
آفاق راچوآینه در می کشیم ما
ظالم کند به صحبت ما دل زکین تهی
از جیب سنگ نقد شرر می کشیم ما
زین عرض جوهری که درآیینه دیده ایم
خط بر جریده های هنر می کشیم ما
تا حسن عافیت شود آیینه دار ما
از داغ دل چوشعله سپرمی کشیم ما
در وصل هم کنار خیالیم چاره نیست
آیینه ایم و عکس به بر می کشیم ما
اینجا جواب نامه عاشق تغافل است
بیهوده انتظار خبر می کشیم ما
آیینه نقشبند طلسم خیال نیست
تصویرخود به لوح دگرمی کشیم ما
وحشت متاع قافله گرد فرصتیم
محمل به دوش عمرشررمی کشیم ما
تا سجده برده ایم خم پیکر نیاز
زین بار زندگی که به سر می کشیم ما
این است اگرتصرف عرض شکست رنگ
آیینه خیال به زر می کشیم ما
خاک بنای ما به هواگرد می کند
بیدل هنوزمنت پرمی کشیم ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
عمری ست ناز دیده تر می کشیم ما
از اشک  انتظارگهر می کشیم ما
تسخیرحسن درخور حیرت نگاهی است
صید عجب به دام نظرمی کشیم ما
دامن کشان ز ناز به هر سوگذرکنی
چون سایه زیرپای توسرمی کشیم ما
از خلق اگرکناره گرفتیم مفت ماست
کشتی زچارموج خطرمی کشیم ما
پروازما سری نکشید ازشکست بال
امروزناله هم ته پر می کشیم ما
ای چرخ پاس آه دل خسته لازم است
این رشته را ز پای گوهر می کشیم ما
عمری ست درادبکده وضع خامشی
از ناله انتقام اثر می کشیم ما
شمع خموش انجمن داغ حیرتیم
خمیازه خمار نظر می کشیم ما
داغ سپهر مرهم کافور می برد
زین آه کزجگر چوسحرمی کشیم ما
همچون نفس بنای جهان برتردداست
درمنزلیم ورنج سفرمی کشیم ما
فرصت کفیل این همه شوخی نمی شود
آیینه ای به روی شرر می کشیم ما
بیدل به جرم آنکه چو آیینه ساده ایم
خاکسترست آنچه به بر می کشیم ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چون نگاه از بس به ذوق جلوه همدوشیم ما
یک مژه تا واشود صد دشت آغوشیم ما
حیرت ما ازدرشتیهای وضع عالم است
دهرتاکهسار شد آیینه می جوشیم ما
شمع فانوس حباب از ما منورکرده اند
روشنی داریم چندانی که خاموشیم ما
چشم بند غفلت هستی تماشاکردنی ست
دهرشور محشرست وپنبه درگوشیم ما
ساز تشویش عدم از هستی ما می دمد
عافیت بی اضطرابی نیست تا هوشیم ما
شعله گر دارد مقام عافیت خاکسترست
به که طاقتها به دست عجزبفروشیم ما
آمد و رفت نفس پر بی سبب افتاده است
کیست تافهمدکه از بهر چه می کوشیم ما
زندگی تنها وبال ما نشد ز اقبال عجز
نیستی هم بارتکلیف است تا دوشیم ما
احتیاط ظاهر امواج عجز باطن است
بسکه می بالد شکست دل زره پوشیم ما
راه مقصد جزبه سعی ناله نتوان کرد طی
چون جرس بیدرد هم ای کاش بخروشیم ما
چون نگه صدمدعا ازعجز مابی پرده است
نیست فریادی به این شوخی که خاموشیم ما
یاد ما بیدل وداع وهم هستی کردن است
تا خیالی در نظر داری فراموشیم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
حیرتیم اما به وحشتها هماغوشیم ما
همچوشبنم با نسیم صبح همدوشیم ما
هستی موهوم مایک لب گشودن بیش نیست
چون حباب از خجلت اظهار خاموشیم ما
شور این دریا فسون اضطراب ما نشد
از صفای دل چوگوهر پنبه درگوشیم ما
خواب ما پهلو نزد بر بستر دیبای خلق
ازنی مژگان خود چون چشم خس پوشیم ما
بحر هم نتواند از ماکرد رفع تشنگی
جوهریم آب  از دم شمشیر می نوشیم ما
گاه در چشم تر وگه برمژه گاهی به خاک
همچو اشک ناامیدی خانه بردوشیم ما
شوخ چشمی نیست کار ما به رنگ آینه
چون حیا پیراهنی از عیب می پوشیم ما
چشمه بیتابی اشکیم از توفان شوق
با نفس پر می زنیم وناله می جوشیم ما
مرکزگوهر برون گرد خط گرداب نیست
هرکجا حرفی ازآن لب سرزندگوشیم ما
کی بود یارب که خوبان یاد این بیدل کنند
کزخیال خوشدلان چون غم فراموشیم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
زین گلستان درس دیدارکه می خوانیم ما
اینقدر آیینه نتوان شدکه حیرانیم ما
سنگ این کهسار آسایش خیالی بیش نیست
از زمینگیری همان آتش به دامانیم ما
عالمی را وحشت ما چون سحرآواره کرد
چین فروش دامن صحرای امکانیم ما
سینه چاک غیرتیم از ننگ همچشمی مپرس
هرکه بر رویت گشاید چشم  مژگانیم ما
در نفس آیینه گرد سراغ ماگم است
ناله حیرت خرام ناتوانانیم ما
غیر عریانی لباسی نیست تا پوشدکسی
ازخجالت چون صدا در خویش پنهانیم ما
هرنفس باید عبث رسوای خودبینی شدن
تا نمی پوشیم چشم ازخویش عریانیم ما
مشت خاک ما جنون دار دو عالم وحشت است
از رم آهو چه می پرسی بیابانیم ما
بی طواف نازش از خود رفتن ما هرزه است
رنگ می باید به گرد او بگردانیم ما
در تغافلخانه ابروی او چین می کشیم
عمرها شد نقشبند طاق نسیانیم ما
نقطه ای از سرنوشت عجزما روشن نشد
چشم قربانی مگربر جبهه بنشانیم ما
هرکه خواهد شبهه ای از هستی ما واکشد
نامه بی مطلب ننوشته عنوانیم ما
نقش پا گل کرده ایم اما درین عبرتسرا
هرکه در فکر عدم افتدگریبانیم ما
چون نفس بیدل نسیم بی نشان رنگیم  لیک
رنگها پرواز دارد تا پرافشانیم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
با همه افسردگی مفت تماشاییم ما
موجها د ارد پری چندان که میناییم ما
 رنگ ها گل کرده ایم اما در آغوش عدم
 بیضه طاووس زیر بال عنقاییم ما
 منزل ما محمل ما سعی ما افتادگیست
 همچو اشک ازکاروان لغزش پاییم ما
 بیخودی عمری ست ازدل می کشد رخت نفس
 تا برون خود جهانی دیگر آراییم ما
 نردبان چاک دل تا قصرگردون بردن است
 چون سحر از خویش آسان برنمی آییم ما
 گوشه آرام دیگر ازکجا یابد کسی
 چون نفس در خانه دل هم نمی پاییم ما
 امتیاز وصل و هجران دورباش کس مباد
 آه ازین غفلت که با او نیزتنهاییم ما
 صرفه کوشش ندارد یاد عمر رفته ام
 فرصت ازکف می رود تا دست می ساییم ما
 تا به همت بگذریم ازهرچه می آید به پیش
 همچوفرصت یک قلم دی ساز فرداییم ما
 بی حضوری نیست استقبال از خود رفتگان
 سجده ای کردی به دامانی که می آییم ما
 شوخی آثار معنی بی عبارت مشکل است
 فاش ترگوییم او هم اوست تا ماییم ما
بی محاباکیست بیدل از سر ما بگذرد
 چون شکست آبله یک قطره دریاییم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
به طوق فاخته نازد محبت از فن ما 
که زخم تیغ تو دارد طواف گردن ما
زبان ناله ببستیم زین ادب که مباد 
 تبسم توکشد ننگ لب گزیدن ما
عیان نشد زکجا مست جلوه می آیی 
 فدای طرز خرامت ز خویش رفتن ما
به شکر عجز چه مقدار دانه نازکند 
 بلندکرد سر ما ز پا فتادن ما
فغان که داد رهایی نداد وحشت هم 
چو رنگ شمع قفس گشت پرگشادن ما
درتن ستمکده دل شکوه ای نکرد بلند 
 شکست  چینی ومویی نخاست ازتن ما
چودشت تنگی اخلاق زیب مشرب نیست 
 جبین گرفته به دست گشاده دامن ما
به قدر حاصل از آفات آگهیم همه
 به جای دانه همین مور داشت خرمن ما
 نی ایم رنگی و چندین چمن نمو داریم 
 به روی آب فتاده ست موج روغن ما 
به غیر خامشی اسرار دل که می فهمد
چه نکته هاکه ندارد زبان الکن ما
 زگل مپرس که بو درکجا وطن دارد
 نیافت مسکن ما هم سراغ مسکن ما 
چه ممکن است بگیریم دامنش بیدل
 که می رسد به تری نامش ازگرفتن ما

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بی تو چون شمع ز ضعف تن ما
رنگ ما خفت به  پیراهن ما
نقش پاییم ادب پرور عجز
مژه خم می شود از دیدن ما
خاک ما گرد قیامت دارد
حذر از آفت شوراندن ما
زندگی طعمه کلفت  گردید
رشته ها خورده گره خوردن ما
حرص مضمون رهایی فهمید
دل به اسباب جهان بستن ما
فکر آزادگی آزادی برد
سرگریبان زده از دامن ما
اگر این است سلوک احباب
دشمن ما نبود دشمن ما
خلعت آرای سحر عریانی ست
چاک دوزید به پیراهن ما
آفت اندوختنی می خواهد
برق  ما نیست مگر خرمن  ما
آخر انجام رعونت چون شمع
می کشد تار رگ  گردن ما
قاصد آورد پیام دلدار
بازگردید ز خود رفتن ما
بیدل آخر ز چه خورشید کم است
این چراغ به نفس روشن ما

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
چون شمع زآتشی که وفا زد به جان ما
بال هماست بر سر ما استخوان ما
عمری ست هرزه تازی اشک روان ما
کوگرد حیرتی که بگیرد عنان ما
شمشیر آب داده زنگ ملامتیم
باشد درشت گویی مردم فسان ما
ما را نظربه فیض نسیم بهارنیست
اشک است شبنم گل رنگ خزان ما
این رشته تا به حشر مبینادکوتهی
شمعی ست درگرفته نامت زبان ما
چشم تری به گوشه دل واخزیده ایم
شبنم صفت زغنچه بس است آشیان ما
شمع از حدیث شعله نبرد ه ست صرفه ای
آتش مزن به خویش  مشوترجمان ما
لخت جگر به دیده ما رنگ اشک ریخت
یاقوت آب گشته طلب کن ز کان ما
از درد نارسایی پرواز ما مپرس
چون نی گره شده ست به صد جا فغان ما
در شعله زار داغ هوا نیز آتش است
ای باد صبح نگذری از بوستان ما
از رنگ رفته گرد سراغی پدید نیست
پی باخته ست وحشت خون روان ما
صبح نفس متاع جهان ندامتیم
ناچیده رفته است به غارت دکان ما
بیدل ره دیار فنا بسکه روشن است
چون شمع چشم بسته رودکاروان ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از بس گرفته است تحیر عنان ما
دارد هجوم آینه اشک روان ما
 گلها تمام پنبه گوش تغافلند
 بلبل به هرز سر نکنی داستان ما
 وضع خموش ما ز سخن دلنشین تر است
 با تیر احتیاج ندارد گمان ما
 حرف درشت ما ثمر سود عالمی ست
 گوهر دهد به جای شرر سنگ  کان ما
 گاه سخن به ذوق سپرداری  کمان
 شد گوش ها نشان خدنگ بیان ما
 از بس سبک ز گلشن هستی  گذشته ایم
 نشکسته است رنگ  گلی  از خزان ما
 در پرده های عجز سری واکشیده ایم
 چون درد در شکست دل است آشیان ما
 ای مطرب جنونکد ه درد همتی
 تا ناله گل کند نفس ناتوان ما
 چون صبح بی غبار نفس زنده ایم و بس
 شبنم صفاست آینه امتحان ما
 بوی بهار در قفس غنچه دا غ شد
 از بس که تنگ  کرد چمن را فغان ما
 چون دود شمع وحشت ما را سبب مپرس 
 آتش  گرفته است پی  کاروان ما 
بیدل ز بس به سختی جاوید ساختیم
 مغز محیط شد چو گهر استخوان ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
داغیم چون سپند مپرس از بیان ما
در سرمه بال می زند امشب فغان ما
عرض  کمال ما عرق آلود خجلت است
ابر است اگر بلند شود آسمان ما
ما را چو شمع باب  گداز آفریده اند
یعنی ز مغز نرم تر است استخوان ما
شبنم صفت ز بسکه سبکبار می رویم
بوی گل است ناقه کش کاروان ما
چون شعله سر به عالم بالا نهاده ایم
خاشاک وهم نیست حریف عنان ما
شوخی نگاه ما نفروشد چو آینه
عمری ست تخته است ز حیرت دکان ما
پرواز ناله نیز به جایی نمی رسد
از بس بلند ساخته اند آشیان ما
رنگ شکسته آینه بی خودی بس است
یارب زبان ما نشود ترجمان ما
جز داغ نیست مایده دستگاه عشق
آتش خورد کسی  که شود میهمان ما
با آنکه ما اسیر کمند حوادثیم
عنقاست بی نشان به سراغ نشان ما
کو خامشی  که شانه کش مدعا شود
آشفته است  طره وضع بیان ما
پیداست راز سینه ما بیدل از زبان
یک پاره دل است زبان در دهان ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
غیر وحدت برنتابد همت عرفان ما
دامن خویش است چون صحرا گل دامان ما
شوق در بی دست وپایی نیست مأیوس طلب
چون قلم سعی قدم می بالد از مژگان ما
معنی اظهار صبح از وحشت انشا کرده اند
نامه آهیم بی تابی همان عنوان ما
زین دبستان مصرع زلفی مسلسل خوانده ایم
خامشی مشکل که گردد مقطع دیوان  ما
وحشت ما زین چمن محمل کش صد عبرت است
نشکند رنگی که چینش نیست در دامان ما
یار در آغوش و نام او نمی دانم که چیست
سادگی ختم است چون آیینه بر نسیان ما
در تپیدن گاه امکان شوخی نظاره ایم
از غباری می توان ره بست بر جولان ما
مدعا از دل به لب نگذشته می سوزد نفس
اینقدر دارد خموشی آتش پنهان ما
مغتنم دار ای شرر جولانگه آغوش سنگ
تنگی فرضت بغل واکرده در میدان ما
جلوه در کار است و ما با خود قناعت کرده ایم
به که بر روی تو باشد چشم ما حیران ما
بیدل از حیرت زبان درد دل فهمیدنی ست
آیینه می پوشد امشب ناله عریان ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر به این وحشت دهدگرد جنون سامان ما
تا سحرگشتن گریبان می درد عریان ما
فیض ها می جوشد از خاک بهار بیخودی
صبح فرش است ازشکست رنگ در بستان ما
در تماشایت به رنگ شمع هرجا می رویم
دیده ما یک قدم پیش است از مژگان ما
محوگردیدن علاج ضطراب دل نکرد
ازتحیرسربه شریک موج شدتوفان ما
از شهادت انتظاران بساط حیرتیم
زخمها واماندن چشم است در میدان ما
منزل مقصود گام اول افتادگی ست
همچواشک ای کاش لغزیدن شود جولان ما
دور جامی زین چمن چون گل نصیب ما نشد
رنگ ناگردیده  آخر می شود دوران ما
سوخت پیش از ما درین محفل چراغ انتظار
دیده یعقوب نایاب است درکنعان ما
مطرب ساز تظلم پرده دار خوی کیست
شعله می پوشد جهان از ناله عریان ما
هستی موهوم غیر از نفی اثباتی نداشت
رفتن ماگرد پیداکرد از دامان ما
چشم تابرهم زنم اشکی به خون غلتیده است
بسمل ایجاد است بیدل جنبش مژگان ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -