cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
سر بارندگی دارد دو چشم تند بار من
که فتح الباب هجرانست و تحویل نگار من
مرا چون ماه در عقرب خوش آمد روی و زلف او
از آن نیکی نمیبینم که بد بود اختیار من
من آن چرخم که از جانست مهرم در میان دل
من آن صبحم که از اشکست پروین در کنار من
مرا روی چو تقویمست و به روی جدولی خونین
که حکم آن نشد منسوخ چون تقویم پار من
سرم را اتصالی هست کلی با خیال او
از آن سر در نمی آرد به دوش بردبار من
خبر ده ز اجتماع او تنم را تا برون آید
به استقبال روی او دل و صبر و قرار من
پیاپی مایلست این دل به قرب نقطه خالش
دریغ ار خارج از مرکز نیفتادی مدار من
به سرحد وصالش گر زوجهی راه میابم
شرف هم خانه میگردد دگر با روزگار من
چو ماه از عقده زلفش مگر دارد خسوف آن رخ
که از آغاز تاثیرش زمستان شد بهار من
چو دانستی کز آن تست بیت المال دل یکسر
به سهم الغیب آن غمزه بگو تا کیست یار من
طریق اجتماعی نیست دل را با فرح بی تو
ازان چون عقله زلف تو منکوسست کار من
ز اشکم نقطه میراند غمت بر تختهای رخ
که در هنگامها گوید نهان و آشکار من
فلکها را رصد کردم من ای ماه و نپندارم
کزیشان چون تو خورشیدی بتابد بر دیار من
تو اصطرلاب این دل را بگردان در شعاع رخ
ببین تا ارتفاع مهر چندست از شمار من
از آن خاک اوحدی را گر نهی بر جبهه اکلیلی
به شعری میبرد شعر چو در شاهوار من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عشق نورزیده بود جان سبکبار من
بر تو مرا فتنه کرد این دل بی کار من
گر خبر از درد من نیست ترا در نگر
تا بتو گوید درست روی چو دینار من
ای که بیازرده ای بی سببم بارها
تا توچه میخواستی از من و آزار من
زلف تو در راه دل دام بلا چون نهاد
روی چو گل را بگو تا ننهد خار من
روی پشیمان شدن نیست که در عشق تو
نایب قاضی نوشت حجت اقرار من
خود چه حبیبی بتا یا چه طبیبی که هیچ
از تو دوایی ندید این دل بیمار من
چاره کارم نهان گر بکنی می توان
لیک تو خود فارغی از من و افکار من
عشق تو هم برگسیخت رشته تسبیح دل
حسن تو بر باد داد خرمن کردار من
پیش تو بادیست سرد آه دل اوحدی
با همه کز آه اوست گرمی بازار من

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
هر شب ز عشق روی تو این چشم لعبت باز من
در خون نشیند تا کند چون روز روشن راز من
از دیده گر در پیش دل سیلی نرفتی هر نفس
آتش به جانم در زدی این آه برق انداز من
من شرح دل پرداز خود برخی فرستم پیش تو
لیکن تو کمتر میکنی گوشی به دل پرداز من
بالم به سنگ سر کشی بشکستی ای سیمین بدن
ورنه کجا خالی شدی کوی تو از پرواز من
برخاستی تا خون من در پای خود ریزی دگر
ای آرزوی دل دمی بنشین و بنشان آز من
پروانه وارم سوختی ای شمع وز رخسار تو
نه پرتوی بر حال دل نه بوسه ای در گاز من
از بس که نالد اوحدی در حسرت دیدار تو
پر شد جهان ز آوازه عشق بلند آواز من

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
نه بی یادت برآید یک دم از من
نه بی رویت جدا گردد غم از من
بزن بر جانم آن زخمی که دانی
به شرط آنکه گویی مرهم از من
دلم را خون تو میریزی و ترسم
که خواهی خون بهای دل هم از من
مرا از هر که دیدی بیش کشتی
مگر کس را نمی بینی کم از من
اگر آهی بر آرم زین دل تنگ
به تنگ آیند خلق عالم از من
کجا کارم ز قدت راست گردد
که برگشتی چو زلف پر خم از من
به سودای تو گشت از هر کناری
جهان پر نوحه و پر ماتم از من
چنان رسوا شدم در عالم این بار
که گویی پر شدست این عالم از من
بسان اوحدی دور از تو بیمست
که فریادی برآید هر دم از من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بر سر کویت ای پسر پی سپرم دریغ من
با غم رویت از جهان میگذرم دریغ من
با تو نشست دشمنم روی به روی و من چنین
دور نشسته در شما می نگرم دریغ من
برد گمان که به شود خسته دلم به وصل تو
دیدم و روز وصل خود زارترم دریغ من
از در خود برانیم هر دم و من به حکم تو
میروم و نمی روی از نظرم دریغ من
دل به تو شاد وآنگهی چشم تو در کمین جان
من ز فریب چشم تو بی خبرم دریغ من
تن به رخ تو زنده بود از تو برید و مرده شد
بر تن مرده بی رخت مویه گرم دریغ من
لعل لب تو خون من خورده چنین و آنگهی
من ز درخت قامتت بر نخورم دریغ من
رفت برون بسان آب از ره دیده خون دل
آتش دل برون نرفت از جگرم دریغ من
از ستمت خلاص دل نیست که هر کجا روم
هجر تو می رود روان بر اثرمدریغ من
چشم ترا چنانکه من دیدم و فتنهای او
گر ز تو جان برد کسی من نبرم دریغ من
نیست دریغ کاوحدی برد خطر ز دست تو
من که ز دست خویشتن در خطرم دریغ من

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
دشمن دون گر نگفتی حال من
خود به گفتی چشم مالامال من
هر شبی از چرخ نیلی بگذرد
نالهای این تن چون نال من
حال من چون خال مشکین تیره شد
در فراق یار مشکین خال من
کاشکی آن روی فرخ می نمود
تا ازو فرخنده گشتی فال من
روز عمرم شب شد و پیدا نگشت
روز این شبهای همچون سال من
بر دل ریشم دلیلی روشنست
راستی را پشت همچون سال من
مرغ او بودم چرا برمی تپم
گر نزد تیر بلا بر بال من
کاشکیدستم به مالی می رسید
کز برای دوست گشتی مال من
وه که روز اوحدی بی روی دوست
شد سیه چون نامه اعمال من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
نگارا چرا شدی نهان از نهان من
چه کردم که گشته ای جهان از جهان من
به کینم مخای لب چو آنم که پیش ازین
همی بر نداشتی دهان از دهان من
چو من پر شدم ز تو ز من پر شد این جهان
به نوعی که تنگ شد مکان از مکان من
چنان در تو گم شدم که گر جویدم کسی
نیابد به عمرها نشان از نشان من
چو سرمایه دکان مرا در سر تو شد
چرا دور می کنی دکان از دکان من
به گوشت همی رسد که من می کنم زیان
ولی در تو کی رسد زیان از زیان من
مرا در دل آتشیست نهفته ز هجر تو
که بر می کند کنون زبان از زبان من
چو شد در دلم پدید خبرها که می شنید
خبرها بسی بود عیان از عیان من
بسی فتنها که گشت پدید از جمال تو
بسی فیضها که شد روان از روان من
مرا در زمین مجوی مرا از زمان مپرس
که غیرت برد همی زمان از زمان من
بخوانند سالهادرین وجد و حالها
سخن کاوحدی کند بیان از بیان من

وزن: فَعولُنْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ مَفاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - U - | U - - | U - U -
عشق را فرسوده ای باید چو من
در مشقت بوده ای باید چو من
لایق سودای آن جان و جهان
از جهان آسوده ای باید چو من
تا غم او را به کار آید مگر
کار غم فرسوده ای باید چو من
از برای خوردن حلوای غم
خون دل پالوده ای باید چو من
انتظار دیدن آن ماه را
سالها نغنوده ای باید چو من
تا ز وصل او به درمانی رسد
درد دل پیموده ای باید چو من
اوحدی راه غم آن دوست را
خاک و خون آلوده ای باید چو من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
چشم دولت را اگر زین به نظر هستی به من
آن فراق اندیش روزی باز پیوستی به من
همچو ماهی صید آن ماهم که روزی بیست بار
زلف چون دامش در اندازد همی شستی به من
گر سر زلفش به دست من رسیدی گاه گاه
کی رسیدی محنت ایام را دستی به من
گفتمش روزی که از وصل تو کی من برخورم
گفت با چندین بلندی کی رسد پستی به من
گر مجالی بودی اندر خانه وصلش مرا
پرتوی از روزن مهرش فرو جستی به من
ورنه چشم مست او را زلف او یار آمدی
این خرابی کی رسیدی از چنان مستی به من
اوحدی بی مهرش ار بودی زمانی کافرم
گر به مسمار وفاقش چرخ بر بستی به من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای ز سودای تو در هر گوشه ای آواره من
چاره کارم نه نیکو می کنی بیچاره من
روز مرگم بر سر تابوت خواهد شعله زد
آتش عشقت که در دل دارم از گهواره من
ای که گفتی با جفای یار سیمین بر بساز
چند شاید ساخت ز آهن نیستم یا خاره من
در زبان خاص و عام افتاد رازم چون سخن
ای مسلمانان زبون افتاده ام یک باره من
کاشکی آن روی منظورش نمیدیدم ز دور
تا چو دوران کردمی از گوشه ای نظاره من
خرقه پرهیزم از سودای این دل پاره شد
خود نمی یابم خلاص از دست این دل پاره من
اوحدی را عاشق و میخواره کرد او این چنین
ورنه تاکنون نبودم عاشق و می خواره من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
جور دیدم تا بدید آن خسرو خوبان که من
عاشقم وز من بپوشانید رخ چندان که من
در غمش دیوانه گشتم بی رخش مجنون شدم
سر به صحراها نهادم فاش گردید آن که من
خوف بدنامی ندارم بیم رسواییم نیست
ور بمانم مدتی دیگر چنان می دان که من
دل به درد او سپارم تن به مهر او دهم
وآن بلا را کس نداند بعد از آن درمان که من
هر چه گویم راست گویم وین بتر کز هر طرف
من دوای درد دل پرسان و دل ترسان که من
هم به ترک سر بگویم هم دل از جان بر کنم
وآن زمان درد دلم را چاره ای نتوان که من
دل ز غم خون کرده باشم خون ز مژگان ریخته
ور چنین باشد حدیثم کی شود پنهان که من
دیده ای پر اشک دارم چهره ای پر خون دل
واندر این محنت نخواهم شست دست از جان که من
اوحدی را می شناسم طالع خود دیده ام
ور تو حالم را بدانی رحمت آری زآن که من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای اوفتاده در غم عشقت ز پای من
گر دست اوفتاده نگیری تو وای من
نای دلم مگیر به چنگ جفا چنین
کز چنگ محنت تو ننالم چو نای من
پشتم چو چنبر از غم و نیکوست ماجری
دل بسته ام در آن رسن مشک سای من
گردن بسی بگشت تن و دل به جای بود
روی ترا بدیدم و رفتم ز جای من
دشمن لب تو بوسد و در آرزوی آن
کز دور بوسه می دهمت خاک پای من
سگ بر در سرای تو گستاخ و من غریب
ای بنده سگان در آن سرای من
درد ترا به خلق چو گویم چو اوحدی
آن به که اعتماد کنم بر خدای من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
دوست با کاروان کن فیکون
آمد از شهر لامکان بیرون
عور گشت از لباس بی چونی
باز پوشید کسوت چه و چون
گه بر آمد به صورت لیلی
گه در آمد به دیده مجنون
گاه مشهور شد به آیت نور
گاه مذکور شد به سوره نون
چون به آب و زمین او بر رست
ریشه و بیخهای گوناگون
پیش کافور و زنجبیل نهاد
عسل و تین و روغن و زیتون
می سرشت این چهار جنس بهم
مدتی چون تمام شد معجون
دردها را درو نهاد دوا
زهرها را ازو نبشت افسون
اوحدی شربتی از آن بچشید
گشت دیوانه والجنون فنون

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای مکان تو از مکان بیرون
سر امرت ز کن فکان بیرون
در وجودی و از وجود به در
در جهانی و از جهان بیرون
آسمان و زمین تو داری تو
از زمین وز آسمان بیرون
فتنه ای در میان فگنده ز عشق
خویشتن رفته از میان بیرون
ساعتی نیستی ز دل خالی
نفسی نیستی ز جان بیرون
آن و اینت به فکر چون یابند
ای تو از فکر این و آن بیرون
بنشینی و از نشستن خود
بینشانی و از نشان بیرون
آخر و اولی و بودن تو
ز آخر و اول زمان بیرون
چون دل اوحدی زبون تو شد
این سخن رفتش از زبان بیرون

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
شبت می بینم اندر خواب و می گویم وصالست این
به بیداری تو خود هرگز نمی پرسی چه حالست این
دهان یا نوش قد یا سرو تن یا سیم خامست آن
جبین یا زهره رخ یا ماه ابرو یا هلالست این
به جرم آنکه مرغ دل هوادار تو شد روزی
شکستی بال او آنگه نمی گویی وبالست این
ز هجران شب زلف تو بنشینم به روز غم
معاذالله چه روز غم خطا گفتم محالست این
مرا گویند مجموعی ز عشق آن صنم یا نه
ز همچون من پریشانی چه جای این سؤالست این
برای عشق تو گر من ببازم مال و جاه خود
مکن عیبی که پیش من به از صد جاه و مالست این
حرامست اوحدی را جز درین معنی سخن گفتن
که هر کو بشنود گوید مگر سحر حلالست این

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دور مرو دور مرو یار ببین یار ببین
در نگر از دیده جان در دل و دیدار ببین
گر ز دل آگاه شدی هم سفر ماه شدی
چون تو درین راه شدی خوبی رفتار ببین
گر سفرت هست هوس جان و خرد یار تو بس
نصرت ازین هر دو طلب هجرت انصار ببین
دوست به پرسیدن تو روی تو در دیدن تو
جنس فروشنده نگر نقد خریدار ببین
چند برای دل خود چند هوای دل خود
چند رضای دل خود مصلحت یار ببین
گردن ناموس بزن نامه زندیق بدر
خرقه سالوس بکن بستن زنار ببین
دشمن من شد دل من توبه شکن شد دل من
گر پس ازینم طلبی خانه خمار ببین
خرقه که بر دوخته شد نقد که اندوخته شد
پیش رخش سوخته شد گرمی بازار ببین
قابل معلوم بهل پارس مرو روم بهل
در سر و در دوم نگر این همه اسرار ببین
اوحدی از بهر خدا دور مرو پیش خدا
در خود و او کن نظری نقطه و پرگار ببین

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | - U U -
حلقه زرین بر آن گوش گهربندش ببین
خال مشکین بر لب شیرین چون قندش ببین
بسته بر هم گردن شهری دل دیوانه را
در میان حلقهای زلف چون بندش ببین
چشم معنی برگشای و چشمه آب حیات
مضمر اندر گوشه لعل شکرخندش ببین
اشک همچون دجله من در غمش دیدی بسی
بر دل من محنت چون کوه الوندش ببین
دیده ای کان عهد یاران قدیمی چون شکست
این زمان با دوستان تازه پیوندش ببین
عاشقان از آرزوی روی او جان می دهند
آرزوی عاشقان آرزومندش ببین
اوحدی پندم همی گوید که ترک عشق کن
دیدن رویی چنان و دادن پندش ببین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
منم آنکه گلشن عشق را چمنم ببین
گذری کن و گل و سوسن و سمنم ببین
تو و او که باشد از این دویی چه کنی سخن
همه اوست این نه تویی بدان نه منم ببین
در و بام خلوت من پر است ز نقش او
به تو شرح واقعه بیش از این چه کنم ببین
ز درش به روز من ار چه دور همی روم
شب تیره بر سر کوی او وطنم ببین
به دیار ما چو به دوستی گذرت بود
سخنم مپرس ز دشمنان سخنم ببین
نخورم بر غم تو باده جز بعلانیه
تو به سر من چو نمی رسی علنم ببین
چو پس از منت هوس تفرج دل کند
بر خاک من رو و بازکن کفنم ببین
ز خدای و نفس خود ار چنان که تو واقفی
نفس خدای ز جانب یمنم ببین
مکن اوحدی طلبم که غایبم از زمین
بهل این زمین و برون از این زمنم ببین

وزن: مُتَفاعِلُنْ مُتَفاعِلُنْ مُتَفاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: U U - U - | U U - U - | U U - U -
آن تیر غمزه را دل خلقی نشانه بین
انگشت رنگ داده و انگشتوانه بین
روی سیاه چرده و زلف سیاه کار
چشم سیاه تنگ خوش جاودانه بین
در باغ عارضش ز برای شکار دل
زلف چو دام بنگر و خال چو دانه بین
با آن غرور و غفلت و خردی و بیخودی
یک بوسه زو طلب کن و پنجه بهانه بین
گرد میان لاغر آن خان نیکوان
پیچیده دایم آن کمر تنگ خانه بین
از دست زلف هندوی او جور می برم
بخت مرا نگه کن و حال زمانه بین
مرد اوحدی ز داغ غمم او هزار بار
با آن دو دل حکایت مرد یگانه بین

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از بند زلفش پای ما مشکل گشاید بعد ازین
چشمی که بیند غیر او ما را نشاید بعد ازین
دل را چو با دیدار او پیوند و پیمان تازه شد
در چشم ما جز روی او بازی نماید بعد ازین
خود را چو دادیم آگهی از ذوق حلوای لبش
لذت نیابد کام ما گر شهد خاید بعد ازین
در دستگاه چرخ اگر اندوه و محنت کم شود
از پیش ما گو خرج کن چندان که باید بعد ازین
بس فتنه زایید آسمان در دور چشم مست او
از روزگار بی وفا تا خود چه زاید بعد ازین
با زلف آن دلدار چون باد صبا گستاخ شد
یا عنبر افشاند هوا یا مشک ساید بعد ازین
ای یار نیکوکار تو تدبیر کار خویش کن
کز ما به جز سودای او کاری نیاید بعد ازین
تا این زمان گر نطق ما تقصیر کرد اندر سخن
بر یاد آن شیرین دهان شیرین سراید بعد ازین
گو آزمایش را ببر گردی ز خاک اوحدی
گر در جهان آشفته ای عشق آزماید بعد ازین

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
در فراق روی جانان بر نتابد بیش ازین
سینه داغ هجر آنان بر نتابد بیش ازین
با چنین تلخی که طبع ما کشید از دست هجر
شور این شیرین زبانان بر نتابد بیش ازین
پیر گشتم ایدل از خوبان حذر می کن که پیر
قوت دست جوانان بر نتابد بیش ازین
مهربانا گر توانی رحم کن بر کار ما
زانکه کار ناتوانان بر نتابد بیش ازین
چند راند چون سگان ما را رقیب از کوی تو
گرگ با چوب شبانان بر نتابد بیش ازین
اوحدی این گریه کمتر کن که خاک کوی دوست
آب چشم مهربانان برنتابد بیش ازین
طبع یار نازنین در خواب نوشین سحر
ناله فریاد خوانان برنتابد بیش ازین

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در صدد هلاک من شیوه چشم مست تو
مرد کشی و سرکشی عادت زلف پست تو
غیرت دل نشاندم بر سر آتشی دگر
هر نفسی که بنگرم با دگری نشست تو
هر سر مویت ای پسر دست گرفته خاطری
در عجبم که چون بود از همه باز رست تو
مست توام چه می دهی باده به دست مست خود
بوسه بده که نشکند باده خمار مست تو
تا به کنون اگر سرم داشت هوای دیگری
دست بیار تا از آن توبه کنم به دست تو
با همه زیرکی نگر صید تو گشت اوحدی
ور تو تویی در اوفتد پنجه ازو به شست تو

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
من از مادری زادم که پارم پدر بود او
شدم خاک آن پایی کزین پیش سر بود او
ز عالم همی جستم نشان دل آرایش
چو عالم شدم بر وی ز عالم به در بود او
از آن راه بین گشتم که هر جا رخ آوردم
دلم را دلیل ره مرا راهبر بود او
ز خاطرت نرفت آن نقش و از دل نشد خالی
کجا رفتی از خاطر که نقش حجر بود او
قمروار حالم ار کمابیش بود چندی
شد امسال شمس آن مه که عمری قمر بود او
ز بس قطره باران که فیضش فراهم زد
چو دریا شد آن آبی که وقتی شمر بود او
من آن نقد عرضی کش درین فرش بنهفتم
نه از خاک شد تیره نه ازنم که زر بود او
نه عقلم بسی گفتی مکن یاد او دیگر
که اندر طریق ما عجب بی خبر بود او
مجوی اوحدی را تو ز من کندر آن ساعت
که من بار می بستم به جنبی دگر بود او

وزن: فَعولُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: طویل مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - - | U - - | U - - -
بنگر بدان دو ابروی همچون کمان او
وآن غمزه چو تیر و رخ مهربان او
انگشت می گزد به تحیر کمان چرخ
ز انگشت رنگ داده و انگشتوان او
گر جان من طلب کند از وی دریغ نیست
بشنو که این دروغ نگفتم به جان او
گو بوسه ای به جان بفروش ار زیان کند
دل نیز می دهم که نخواهم زیان او
با دشمنان دوست کنم دوستی مدام
زیرا که غیرت آیدم از دوستان او
از وی بپرس حال من ای باد صبح دم
باشد که نام من برود بر زبان او
آن کو به حسن فتنه آخر زمان بود
ناچار فتنها بود اندر زمان او
آن موی او به پای رسد گر فرو کشی
لیکن به لاغری نرسد در میان او
گویی طبیب خفته ما را خبر نبود
کامشب نخفت تا به سحر ناتوان او
روزی که جان اوحدی از تن جدا شود
از دوستی جدا نشود استخوان او
از ذوقهای شعر روانش بسی که خلق
گویند کافرین خدا بر روان او

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای عید بنمودی به من دی صورت ابروی او
امروز قربان می شوم گر می نمایی روی او
عید من آن رخسار بس تا درتنم باشد نفس
چندان که دارم دسترس باشم به جست و جوی او
بر عید گاه ار بگذرد چوگان به دست از لاله رخ
جز تن نشاید خاک ره جز سر نزیبد گوی او
صد بار بر زانو نهم سر بی رخش هر ساعتی
نادیده خود را در جهان یک بار همزانوی او
از سایه سر گردان ترم بی آفتاب عارضش
تا سایه ای بینی ز من مشنو که آیم سوی او
در وصل او مشکل رسم تا زان من دانی مرا
چون از من من بگذرم آنجا بماند اوی او
فردا که از خاک لحد سر بر کنند این رفتگان
ما را ز خاک انگیختن نتواند الا بوی او
زان دوست دل برداشتنصورت مبند ای اوحدی
اکنون که ما را صرف شد عمری به گفت و گوی او
چون بر توان گشت از رخش و آنگاه خود ناساخته
بالین ز سنگ آستانبستر ز خاک کوی او

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
گر سوی من چنین نگرد چشم مست تو
سر در جهان نهم به غریبی ز دست تو
آمد بهار و خاطر هر کس کشد به باغ
میلی کی او کند که بود پای بست تو
قاضی ترا به دیده ملامت همی کند
بر محتسب ز دست محبان مست تو
سر بگذرد به چرخ بلندم به گردنی
گر دست من رسد به سر زلف پست تو
صد بار پیش دشمن اگر بشکنی مرا
سهلست پیش من چو نبینم شکست تو
دردا که هستیم ز فراق تو نیست شد
کامی ندیده از دهن نیست هست تو
یک ساعت اوحدی به دو چشمت نگاه کرد
پنجاه تیر بر دلش آمد ز شست تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای دلبر سنگین دل فریاد ز دست تو
دستی که دل من شد بر باد ز دست تو
کی راست شود کارم زین غصه که من دارم
ای کار مرا ویران بنیاد ز دست تو
عقلم چو دهد یاری گوید که درین زاری
آنست که صد نوبت افتاد ز دست تو
دادی ز جفا نوشم تا گشت فراموشم
چیزی که مرا بودی بر یاد ز دست تو
از بند رها می کن مملوک و بها می کن
کین بنده نخواهد شد آزاد ز دست تو
شادی به غمت دادم و اکنون ز غمت شادم
زیرا که نشاید شد دلشاد ز دست تو
چون اوحدی ار راهم باشد به در شاهم
یا دولت او خواهم یا داد ز دست تو

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
تا فاش گشت ذکر دهان چو قند تو
رغبت نمی کند به شکر دردمند تو
محتاج قید نیست که زندانیان عشق
بیرون نمی روند به جور از کمند تو
کشتند در کنار چمن سروها بسی
لیکن نمی رسند به قد بلند تو
گر صد غبار بر دل من باشد از غمت
مشکل جدا شوم ز عنان سمند تو
ور دیگری ز تیغ جفای تو سر کشد
من سر نمی کشم که شدم پای بند تو
کردم فدای تو دل و دین و توان و جان
تا خود کدام باشد ازین ها پسند تو
از دردت اوحدی سخنی دارد ای نگار
بشنو حکایتی که کند دردمند تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گر چه امید ندارم که شوم شاد از تو
نتوانم که زمانی نکنم یاد از تو
گفته بودی که به فریاد تو روزی برسم
کی به فریاد رسی ای همه فریاد از تو
دانم این قصه به خسرو برسد هم روزی
که تو شیرینی و شهری شده فرهاد از تو
اگر امشب سر آن زلف به من دادی نیک
ورنه فردا من و پای علم و داد از تو
گر تو ای طرفه شیراز چنین خواهی کرد
برسد فتنه به تبریز و به بغداد از تو
دوش گفتی به دلت در زنم آتش روزی
چه دل ای خرمن دل ها شده بر باد از تو
دل ما را غم هجر تو ز بنیاد بکند
خود ندیدیم چنین کار به بنیاد از تو
اوحدی را مکن از بند خود آزاد که او
بنده ای نیست که داند شدن آزاد از تو

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
درین لشکر که می بینی سواری نیست غیر از تو
کسی دیگر درین عالم به کاری نیست غیر از تو
هر آن کس را که میدانی شماری برگرفت از خود
ولی زینها کسی خود در شماری نیست غیر از تو
درون پرده ای لیکن چو از ما پرده برگیرد
غم عشق تو ما را پرده داری نیست غیر از تو
اگر غیری نظر بازی کند با صورت دیگر
مرا منظور در آفاق باری نیست غیر از تو
به روز خستگی خواهند مردم یاری از یاران
من دلخسته را امروز یاری نیست غیر از تو
چو غم دادی به غم خواران نیابد کرد تقصیری
که در غم عاشقان را غم گساری نیست غیر از تو
سگ تست اوحدی جانا نگاهی کن به حال او
کزین نخجیرگاه او را شکاری نیست غیر از تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
تو سروی  بر نشاید چیدن از تو
تو ماهی مهر نتوان دیدن از تو
من آشفته دل را تا کی آخر
میان خاک و خون غلتیدن از تو
به گردان رخصت خونم به عالم
که رخصت نیست برگردیدن از تو
گرم صد آستین بر رخ فشانی
نخواهم دامن اندر چیدن از تو
ترا چون هیچ ترسی از خدا نیست
همی باید مرا ترسیدن از تو
گناهم نیست اندر عشق و گر هست
گناه از بنده و بخشیدن از تو
اگر صد رنج باشد اوحدی را
شفا یابد به یک پرسیدن از تو

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گر صبر و زر بودی مرا کارم چو زر می شد ز تو
بی صبرم ارنه کار من نوعی دگر می شد ز تو
زان روی همچون مشتری گر پرده برمی داشتی
روی زمین پر زهره و شمس و قمر می شد ز تو
پس بی نشان افتاده ای ورنه پس از چندین طلب
روزی من دل خسته را آخر خبر می شد ز تو
بر یاد داری کز غمت شبها به تنهایی مرا
هم سینه پر می شد ز غم هم دیده تر می شد ز تو
زان جام لعلت گه گهی می ریز آبی بر جگر
دل خسته ای کش سالها خون در جگر می شد ز تو
گر روز می کردم شبی با رویت اندر خلوتی
شب روز می گشت از رخت شامم سحر می شد ز تو
ور بی رقیبان ساعتی نزدیک ما می آمدی
ایوان ما پر شاهد و شمع و شکر می شد ز تو
لیلی اگر واقف شدی از ما چو مجنون هر نفس
آشفته تر می شد ز من دیوانه تر می شد ز تو
گر چرخ گردان داشتی در دل ز مهرت ذره ای
کارش چو کار اوحدی زیر و زبر می شد ز تو

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
ای آنکه نیست جز بر یار انتعاش تو
بس می خروشد آن سخن دل خراش تو
زرقی همی فروشی و شهری همی خری
دخل گزاف بنگر و خرج بلاش تو
گویی که دین پرستم و دنیا پرست نه
وانگه ز بیست خواجه فزون تر معاش تو
بر روی راه این دو سه حیوان به راستی
کمتر ز دام نیست دم دانه پاش تو
گه راز خود ز خلق بپوشیده ای ولی
روی زمین پرست ز تشویق فاش تو
فردا کجا خلاص دهی آن مرید را
کامروز قرض دار شد از بهر آش تو
با اوحدی مباف کرامات خود که هیچ
کاری نمی رود ز بباش و مباش تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای نور چشم من ز رخ لاله رنگ تو
سوگند سخت من به دل همچو سنگ تو
در دهر سوکوار نباشد به حال من
در شهر غمگسار نباشد بی نگ تو
پیش رخت ز شرم بریزند رنگها
صورتگران چین چو ببینند رنگ تو
بر زان دل چو سنگ و بر همچو سیم خام
آنکس خورد که سیم بریزد به سنگ تو
مپسند کشتن من مسکین که بعد ازین
مانند من شکار نیفتد به چنگ تو
اکنون سپر چه سود که بر دل گذار کرد
پیکان تیر غمزه همچون خدنگ تو
میدان فراخ یافته ای اوحدیولی
در وصل او عجب که رسد دست تنگ تو

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ترا گزید دل منمرا گزید غم تو
به حال من نظری کن که مردم از ستم تو
متاب روی و سر از منمباش بی خبر از من
که روز و شب دل و چشمم در آتشست ونم تو
تویی علاج غم ما تویی مسیح دم ما
ز مرگ باک نباشد که می خوریم دم تو
ز راه دور و بیابان چه باک و دوزخ تابان
کزین دو بیم ندارم به پشتی کرم تو
به صید ما نکند کس هوا و رغبت ازین پس
که داغ دست تو داریم و خانه در حرم تو
مگر تو چاره کارم کنی و زخم که دارم
که مرهمی نشناسم موافق الم تو
کدام جنس که دستم نباخت بر سر کویت
کدام نقد که چشمم نریخت در قدم تو
گر آن مجال ببینم شبی که با تو نشینم
کنم شکایت بسیار از التفات کم تو
مکن شکسته و خوارش به دست کس مسپارش
که اوحدیست درین شهر سکه درم تو

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -