cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
افسر شاهی ما بی سر و سامانی ما
گوشه خاطر ما ملک سلیمانی ما
بس که سودیم به راه تو جبین را چو صدف
استخوانی ست به جا مانده ز پیشانی ما
خوبش تا گم نکنی راه به جایی نبری
خضر راه است درین بادیه حیرانی ما
خطر عقل فرومایه فزون از جهل است
وای بر دانش ما آه ز نادانی ما
چه غم از سیل حوادث دل دریا دارد
یاد ساحل نکند کشتی طوفانی ما
خار این بادیه را برده ز کف گیرایی
تا گریبان هوس بر زده دامانی ما
کرده از درد سرم گوشه عزلت فارغ
خاک کاشانه ما صندل پیشانی ما
شور سیلاب به ما خانه به دوشان چه کند
سیل اشک است که دارد سر ویرانی ما
صد هزاران بت اندیشه به دل جلوه گر است
کو برهمن که بخندد به مسلمانی ما
می کند دیده ذرات جهان را روشن
نکهت پیرهن یوسف کنعانی ما
هست در گوش خیال همه شمشاد قدان
حلقه بندگی سرو گلستانی ما
غم هجران تو مستغرق وصلم دارد
غنچه بندگی سرو گلستانی ما
اشک دایم بودم بر سر مژگان یعنی
حسرت تیر تو دارد دل پیکانی ما
به لب از غنچه حزین  مهر خموشی زده اند
عندلیبان همه در فصل غزل خوانی ما

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گیرد شرار عبرت از بی بقایی ما
برق آستین فشاند بر خودنمایی ما
ای عجز همتی کن تا بال و پر بریزیم
صیاد ما ندارد فکر رهایی ما
تا بود ناله ای بود چون نی در استخوانم
امروز تازه نبود درد آشنایی ما
هر چند ما و شبنم از پا فتادگانیم
دارد سراغ جایی بی دست و پایی ما
از خون ما نکردی سرخ آن کف نگارین
گیرد مگر رکابت اشک حنایی ما
ما و تو در حقیقت چون آتش و سپندیم
ای عشق از تو آید مشکل گشایی ما
لب هرزه نال می شد از آرزو گذشتیم
شرمنده دعا نیست بی مدعایی ما
ای برهمن نداری در پیش ما وقاری
برتر نشیند ازکفر زهد ریایی ما
غیرت اگر نمی شد مهر لب سپندم
می سوخت عالمی را آتش نوایی ما
گر دیر و کعبه دادیم درگاه عشق داریم
این آستان نرنجد از جبهه سایی ما
کرده ست در جوانی اقبال پست پیرم
شد حلقه ساز قامت کوته عصایی ما
جانا خبر نداری از خسته حزینت
داد از جراحت دل آه از جدایی ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
ای شور خیالت نمک زخم جگرها
مجنون بیابان سراغ تو نظرها
بی عشق ز دل ها نرود ریشه غفلت
خورشید بر آرد رگ خامی ز ثمرها
ای مرغ بهشتی به کدامین لب بامی
پر می زند از شوق تو آغوش نظرها
جایی که بود در دل هر ذره مقامت
خالی نگذاری صدف پاک گهرها
دردا که نداری سر افسانه عاشق
تا در شب زلفت بسراییم سمرها
ای آنکه نداری قدری رحم به خاطر
مشتاق وصالیم چه دانی چه قدرها
بگشای حزین طبله عطار و صلا ده
تا غوطه زند تلخی جان ها به شکرها

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
از چاره عاجزم مژه اشکبار را
ساکن چه سان کنم رگ ابر بهار را
نتوان ستردن از دل خون گشته داغ عشق
ناخن عبث مزن جگر لاله زار را
دایم شمرده از دل روشن ضمیر خویش
چون صبح می کشم نفس بی غبار را
دل در کفن ز شوخی مژگان کافری
آورده در تپش رگ سنگ مزار را
تا تن به جاست جوهر جان را صفا مجوی
آیینه در غبار بود زنگبار را
روزی که شد خمار غمت قسمت حزین
چشم تو برد مستی دنباله دار را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
حلاوت در مذاقم نیست آب زندگانی را
نفس باشد رگ تلخی شراب زندگانی را
پر پرواز باشد رنگ و بوی مستعار او
وفا نبود گل پا در رکاب زندگانی را
کس از سیل سبکسر پایداری چون طمع دارد
عنان پیچیدنی نبود شتاب زندگانی را
ز بار روزگار زندگانی جان به لب دارم
رساندم بر لب بام آفتاب زندگانی را
ورق گرداندن باد خزان سازد پریشانش
عبث شیرازه می بندی کتاب زندگانی را
عیان گردد به روز مرگ چون بیدار خواهی شد
نباشد حاجت تعبیر خواب زندگانی را
ندارد غیر لیلی جسم مجنون جان شیرینی
وگرنه عشق کی می داشت تاب زندگانی را
سبوی تشنه می را می کند با خاک ره یکسان
سفال تن به خشکی بست آب زندگانی را
خبر کی باز گوید آنکه از خود بی خبر باشد
نمی پرسند از عاشق حساب زندگانی را
حزین  از خامی مشرب بیابان مرگ خواهی شد
چه از پی می روی موج سراب زندگانی را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ز لوح سینه ستردیم علم فتوا را
به آب میکده شستیم لوث تقوا را
به بوی سنبل خلد آستین فشان بینم
مقیدان سر زلف عنبرآسا را
میان ما و تو مشکل حکایتی ست که نیست
مرا دل و تو ندانسته ای مدارا را
به یاد لاله رخسار آتشین رویی
ز خون دیده دهم آب کوه و صحرا را
خراب نرگس مست سهی قدان گردم
که داده اند به تاراج غمزه دلها را
به نسبت تو مگر خاطرم بیاساید
که سر به کشور دل داده شور و غوغا را
به ارمغان برسان ای صبا شمیم گلی
که سر عشق بود فاش پیر دانا را
دلم ز جلوه ی این خلق بی اصول گرفت
خدا کند که ببینیم رقص مینا را
ز خاک صومعه ها بوی شید می آید
کشم به دیده غبار در کلیسا را
ز بس رمیده دل از اهل خانقاه حزین
به دیده می سپرم راه دیر ترسا را

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همسر بوالهوس مدان عاشق پاکباز را
زهر چش جفا مکن مشرب امتیاز را
سینه حریف چون شود آن مژه دراز را
دشنه شکسته در جگر چنگل شاهباز را
گر نبود قبول تو جنس کساد دین و دل
از چه به غمزه داده ای منصب ترکتاز را
تا ره هوش را زند رطل گران بیخودی
میکده کرشمه کن نرگس نیم باز را
زاهد حق پرست من منکر برهمن مشو
بی خبر از حقیقتی چاشنی مجاز را
عار ز سجده منت چیست خدای را بگو
چون ز ازل تو کرده ای ناصیه سا نیاز را
پرده هوش می درد نغمه دلکشت حزین
بند نقاب وا مکن خلوتیان راز را

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
فریاد ناله گر نخراشد درون ما
گرد و غبار خاطر ما بیستون ما
جان از کسی مضایقه هرگز نکرده ایم
چون آب بی دریغ روان است خون ما
باید ز عشق جلوه برق کرشمه ای
از سوز سینه پخته نگردد جنون ما
مفت من است عشق اگر رایگان بود
ای دل چه می کنی سخن از چند و چون ما
روز وصال یار بود عید عاشقان
سال نو است و گرد تو گشتن شگون ما
ای عشق تیشه بر سر افسردگان مزن
خوابیده چون شرر به دل سنگ خون ما
بودیم دوش گوش بر آواز دل حزین
دارد نوای یا صنمی ارغنون ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از خار جفای بت پیمان شکن ما
یک سینه چاک است چو گل پیرهن ما
در هجر تو هر پاره دل محشر داغی ست
یک غنچه نشکفته ندارد چمن ما
گویا لب لعل تو دمیده ست فسونی
در گوش نی خامه شیرین سخن ما
در پیش تو هر لحظه به صد رنگ برآرد
بی ساختگی های تو را ساختن ما
کو جذبه معشوق که یکباره کند گم
از صفحه هستی رقم ما و من ما
دام نوی از حلقه خط حسن فرو چید
زنار دگر داد به ما برهمن ما
در خلوت و کثرت ز تو گفتیم و شنودیم
خالی نبود از تو دمی انجمن ما
از جوش خط سبز حزین آن لب میگون
خار عجبی ریخته در پیرهن ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
برق بگریخت نفس سوخته از کشور ما
شعله گردی ست که برخاست ز خاکستر ما
کیست کز شعله خورشید برآرد شبنم
دل به افسانه جدا کی شود از دلبر ما
لب اگر باز کنی چهره اگر بنمایی
گل کند جنت ما موج زند کوثر ما
این که در دامن صحرای جنون می بینی
لاله نبود که گل انداخته چشم تر ما
زندگی بخش بود مرده دلان را چون صبح
مگذر از فیض صفای دم جان پرور ما
گریه ساکن نکند آتش ما را در عشق
شعله یک نیزه گذشته ست چو شمع از سر ما
باده از پرده شب ساقی ما صاف کند
شفق صبح بود درد ته ساغر ما
این سیاهی به سر ما نه ز داغ است حزین
پرتو انداخته بر تارک ما اختر ما

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
به هند گشته زمین گیر ناتوانی ما
رسیده است به شب روز زندگانی ما
به ما قفس وطنان نوبهار می خندد
خزان رسید و نشد فصلگل فشانی ما
کنار و جیب دو عالم به دست چاک افتد
اگر ز پرده برآید غم نهانی ما
خزان چهره ما رشک لاله زار شود
اگر بهار کند اشک ارغوانی ما
کجاست طایر قدس آشیانه ای که زند
ز شاخ سدره صفیری به همزبانی ما
سفر به سایه آن سرو پایدار کنیم
اگر کمی نکند عمر جاودانی ما
هزار نشتر الماس در جگر داریم
سزد که عشق بنازد به سخت جانی ما
غم اسیری خود می خوریم کازاد است
ز طوق فاختگان سرو بوستانی ما
نشاط باغ به ما تلخ شیونان نرسد
رمیده طایر عیش از هم آشیانی ما
اگر چه رخصت گفتن نداشتیم حزین
هزار نکته فرو خواند بی زبانی ما

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دهقان نبرد حاصلی از بوم و بر ما
سرویم و بود عقده خاطر ثمر ما
از ناز کله گوشه به خورشید شکستیم
افکنده جنون سایه داغی به سر ما
دیگر لبش از شادی دل غنچه نگردید
هر زخم که خندید به روی جگر ما
خوب آمدی ای شور نمکدان قیامت
می جست تو را داغ پریشان نظر ما
از قطره زدن باز فتد گام نخستین
گر ابر شود همنفس چشم تر ما
ما چون ز خرابات جهان پاک برآییم
آلوده برون رفت ز جنت پدر ما
دستی که می ام داد تو را بست به خشکی
زاهد چه زنی طعنه به دامان تر ما
خواهیم حزین  آنقدر از خویش رمیدن
کاوازه به جایی نرساند خبر ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زان لب شکرفشان شوری به جان داریم ما
یک نیستان ناله در هر استخوان داریم ما
در بغل چون صبح چاک بی رفویی بیش نیست
گر لباس هستی دامن فشان داریم ما
نیست ممکن نغمه شوقی به کام دل زدن
در قفس تا خار خار آشیان داریم ما
تار وپود مخمل هستی بساط غفلتیست
از سر هر مو رگ خواب گران داریم ما
چهره ای خورشیدسیما لمحه ای از ما مپوش
شبنم آسا یک نگاه ناتوان داریم ما
تا نفس باقیست از مهر و وفا خواهیم گفت
این نصیحت را ز یار مهربان داریم ما
دامن آلوده ما را حزین از کف مده
خرقه از پیر خرابات مغان داریم ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هرگز نرسد رشحه کامی به لب ما
گردون کر و لال است زبان طلب ما
ما همره بختیم و تو همسایه خورشید
ساکن نتوان کرد به کافور تب ما
با عشق چه سازد خنکیهای تو زاهد
ای زلف مزن بیهده پهلو به شب ما
ای عقل فرومایه به اندازه قدم نه
ما بنده عشقیم نگهدار ادب ما
خورشید حزین آینه در ابر نهان کرد
از خیرگی دیده حیرت نسب ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بر فرازد چو علم آه سحرگاهی ما
دو جهان پر شود از کوکبه شاهی ما
در حقیقت بر ما بت شکنی خودشکنی ست
صیت اسلام بود بانگ انا اللهی ما
بس که بار غم هجر تو گران افتاده ست
سایه از ضعف ندارد سر همراهی ما
چون دل عرش جناب آینه داری داریم
کو سکندر که زند کوس فلک جاهی ما
صف مژگان تو گر سایه به دریا فکند
خار قلاب شود در بدن ماهی ما
پیش چشم تو ز غم گر بگدازیم چو شمع
بر تو روشن نشود محنت جانکاهی ما
حیرت عالم آب آینه ماست حزین
ساغر باده بود صیقل آگاهی ما

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شور دل ها بود ترانه ما
نمک دیده ها فسانه ما
دست پروردگان صیادیم
قفس ماست آشیانه ما
سر رفعت به عرش می ساید
علم آه عاشقانه ما
خرد افتاده بود صبح ازل
بی خود از باده شبانه ما
یادگار هزار رنگ گل است
خس و خاشاک آشیانه ما
کرده سودای عشق خانه خراب
چین زلفی نگار خانه ما
در محبت دراز باد حزین
عمر غم های جاودانه ما

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
طی می شود از مصرع آهی گله ما
طالع به وصال تو نویسد صله ما
یاران سبک سیر رسیدند به منزل
چون نقش قدم مانده به جا قافله ما
شایسته برق است به صحرای ملامت
خاری که به خون تر نشد از آبله ما
پیرانه سر آزادگی از عثثت نداربم
رگها شده درگردن ما سلسله ما
ای بی خبران پای طلب رنجه مسازید
نزدیکتر از ماست به ما مرحله ما
گر موج زند بر لب ما تلخی عالم
هرگز نزند چین به جبین حوصله ما
دستان زن مستیم حزین  تا نفسی هست
از عشق نکونام بود سلسله ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چند به غمزه خون کنی خاطر ناشکیب را
بر رگ جانم افکنی طره دلفریب را
این ستم دگر بود کز تف خوی گرم تو
گریه به کام دل نشد عاشق بی نصیب را
ناله به زیر لب گره چند کنم که می زند
باد بهار دامنی آتش عندلیب را
از اثر تبسم غنچه ناشکفته اش
بلبل گلستان کند نوگل من ادیب را
خنده په زخم من چرا شور لبت نمی زند
از نمک کرشمه ات نیست خبر رقیب را
نیست اگر پسند تو شیوه بی گنه کشی
از گنهم حساب کن شکوه بی حسیب را
گر مددی کند حزین  فیض دم مسیح ما
نیم شبی قضا کنم ناله عندلیب را

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
تا شفقی کرده ای رخ نمکین را
گل عرق آلود شرم کرده جبین را
وحشت دلهای آرمیده عجب نیست
غمزه صید افکنت گشاده کمین را
کرده خرابات چشم باده پرستت
خاطر پاک هزار گوشه نشین را
عرش برین شد زمینکه رفعت کویت
قاعده بر هم زد آسمان و زمین را
من چه حریفم که ازتطاول زلفت
متقیان باختند ملت و دین را
دل نشود چون ز تاب رشک گزیده
مور خط افتاده آن لب شکرین را
در صف بزم تو نیست حاجت مطرب
زمزمه گرم است ناله های حزین را

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
گل داغی ز عشق او بیاراید جهانی را
که یک خورشید بس باشد زمین و آسمانی را
خراب طاقتم در عاشقی کز دل تپیدنها
پیاپی می دهم جام تغافل سرگرانی را
جهانی را چو مجنون حسن لیلی کرده صحرایی
بیابان گرد دارد یوسف ما کاروانی را
به خاطر ره مده ساقی دم افسرده زاهد
چمن پیرا مکن ای شاخ گل باد خزانی را
به امیدی که گاهی گستراند سایه بر خاکم
به خون دل به بار آوردهام سرو روانی را
تو کز ابر کف آبی تشنه کامان را نبخشایی
چرا چون باد دامن می زنی آتش به جانی را
حزین را نیست در دل فکر سامان پر و بالی
قفس پرورده کرد آخر غمت عرش آشیانی را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چراغان کرده ام از داغ دل ویرانه خود را
که چون پروانه در رقص آورم دیوانه خود را
فروغ شمع من خاصیت بال هما دارد
مرصع پوش در محفل کند پروانه خود را
به جرم اینکه دایم از سبو چشم طمع دارد
فکندم چون گل اشک از نظر پیمانه خود را
اساس شهر و کو از اشک پرشورم خطر دارد
به هامون می فشانم گریه مستانه خود را
ندارد حاصلی جز سوختن تخم امید من
سپندآسا در آتش می فشانم دانه خود را
بر آن تندخو شرح غم دیرینه می سنجم
به آتش می نمایم گرمی افسانه خود را
حزین از عشق می گویم به عقل بی خبر رمزی
به زاهد می دهم مردآزما پیمانه خود را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بیابان مرگ حسرت کرده ای مشت غبارم را
به باد دامنی روشن نما شمع مزارم را
نمی آید به لب افسانه بخت سیاه من
نگاه سرمه سایی تیره دارد روزگارم را
نگاهی کن که فارغ گردم از درد سر هستی
بیا ساقی به یک پیمانه می بشکن خمارم را
درین بستان سرا از سرد مهری چون گل رعنا
خزان رنگ زردی در میان دارد بهارم را
حزین از اضطراب دل به کوی یار می ترسم
تپیدنها به باد آخر دهد مشت غبارم را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سواد هند خاطرخواه باشد بی کمالان را
نماید خانه تاریک روشن چشم عریان را
درین محفل سپندم بر دل بی تاب می لرزد
مباد از غنچه لب بشکفاند راز پنهان را
همین تنها نه من در خاک و خون غلتیده اویم
نهاد آن زلف مشکین بر زمین ناف غزالان را
به محفل از می گلگون چراغ شیشه روشن شد
بشارت باد از ما زاهد گم کرده ایمان را
سر زلفی به چنگ خود شبی چون شانه می دیدم
نمی دانم چه تعبیریست این خواب یریشان را
ز فیض خط بهار حسن گردد از خزان ایمن
ز صرصر نیست پروایی چراغ زیر دامان را
حزین آب زلال جویبار کلک جان بخشت
به تاریکی نهان دارد ز خجلت آب حیوان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خداوندا تسلی کن دل امیدواران را
به الفت آشتی ده آن قرار بی قراران را
غم دیرینه دارد الفتی با چشم گریانم
شراب کهنه مشتاق است ابر نوبهاران را
نمک پرورده عشقیم و داریم از لبت شوری
به مرهم آشنایی نیست داغ دل فگاران را
سلوکم در طریق عشق با یاران به آن ماند
که مور لنگ همراهی کند چابک سواران را
گریبان چاک باشد دلق ما تردامنان تا کی
به می آلوده گردان خرقه پرهیزگاران را
دل عاجز حریف ترک چشمت کی تواند شد
به خون غلتانده مژگانت صف خنجرگذاران را
حزین آسودگی صورت نبندد با سخن سنجی
کمند از پیچ و تاب خود بود معنی شکاران را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بلا شد گوشه چشم ترحم بی گناهان را
نگه٬ تیغ سیه تاب است این مژگان سیاهان را
ز چشم مست دارد یاد ساقی باده پیمایی
در این مجلس که ساغر داد یا رب خوش نگاهان را
سر تسلیم می سایم به خاک عجز و می ‎کنم
شکست دل مبارک باد خیل کج کلاهان را
ندارد بت پرستی عیب و عار خود پرستیدن
خدا توفیق کیش کفر بخشد دین پناهان را
به هر خاری به دشت آتش زدم از گرم رفتاری
چراغی داشتم در پیش پا گم کرده راهان را
توان این نکته فهمید از ادای چشم قربانی
که هستی در تماشا محو شد حیرت نگاهان را
حزین از دیده می پالم نگاه حسرت آلودی
که از آغوش مژگان داده ام خاک صفاهان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مشکل افتاد عجب کار من حیران را
دل مگر یاد دهد مهر و وفا جانان را
اول از چشم تو خونریز نگاهی دیدم
می توان یافت ز آغاز وفا پایان را
دو جهان بسمل مژگان شکار افکن توست
پی صید که دگر بر زده ای دامان را
پاس دلهای اسیران وفا رسم خوشیست
سرو من شانه مکش طره مشک افشان را
چه شود کز تو دمی خاطرم آسوده شود
مکش از سینه من یک دو نفس پیکان را
ترک چشمت دگر از دل چه توقع دارد
باج هرگز نبود مملکت ویران را
در بهار خط آن ساقی گلچهره حزین
زاهد آیا به چه رو طعنه زند مستان را

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر در ره عشق تو به کار است دل ما
دریاب که بس زار و نزار است دل ما
نگشود مرا غنچه سرانگشت نسیمی
گویا که فراموش بهار است دل ما
در خاک تپان غرقه به خون چاک به دامن
از غمزه آن شیر شکار است دل ما
دل بردن ما باعث مغروری او شد
آیینه خودبینی یار است دل ما
دیرینه بود الفت دیوانه به زنجیر
با سلسله زلف تو یار است دل ما
گر صبر بود درد به درمان رسد آخر
فریاد که بی صبر و قرار است دل ما
ای گل تو اگر عهد و وفا سست گرفتی
هم بر سر آن عهد و قرار است دل ما
ای شاخ گل از آرزوی طوف حریمت
سرگشته تر از باد بهار است دل ما
زین جرمکه شد پرده در راز محبت
منصور صفت بر سر دار است دل ما
آن مرد نبردیم که در معرکه عشق
بر مرکب توفیق سوار است دل ما
داریم حزین این غزل از فیض فغانی
هر جا که رود همره یار است دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
از ساده رخان در تب و تاب است دل ما
زبن آتش بی دود کباب است دل ما
جا در صدف حوصله کون و مکان نیست
آن گنج گهر را که خراب است دل ما
یک جذبه ز خورشید جهانگیر تو باید
چون شبنم گل پا به رکاب است دل ما
ما جزوه کش عقل سیه نامه نگردیم
پیغمبر عشقیم و کتاب است دل ما
پیداست که در کان گهر نرخ خزف چیست
با داغ غمت در چه حساب است دل ما
آیینه صفت گرچه بود صبح تجلی
چون درنگری پرده خواب است دل ما
ما بی خبران بادیه پیمای خیالیم
دریا کش یک دشت سراب است دل ما
بگشا به شکر خنده رنگین لب میگون
کز لعل تو در آتش و آب است دل ما
یوسف صفتان چاره ز آیینه ندارند
بستان که به بازار تو باب است دل ما
زین شعله صفیران که قفس زاده عشقند
از آه حزین تو کباب است دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای سلسله زلف تو بر پای دل ما
سودایی خال تو سویدای دل ما
دارد به گریبان تمنا گل امید
از خار رهت آبله پای دل ما
چون برگ خزان دیده به هم ربط نگیرد
از بس که ز هم ریخته اجزای دل ما
خونین جگر لاله صحرای تو لیلی
داغ تو سیه خانه صحرای دل ما
بگشود ز گردن رگ جان و نگشاید
زنار سر زلف تو ترسای دل ما
بگشای حزین  پرده ازین ساز که سازد
از ناله نی کلک تو احیای دل ما

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
زد حلقه عشق بر در دولتسرای ما
نقش مراد شد شکن بوریای ما
از غمزه تو رفت ز خونم فسردگی
جوش نشاط زد می مرد آزمای ما
سیل عنان گسسته به دنبال می تپد
در وادیی که شوق بود رهنمای ما
چون موج پی گسسته زند موج اضطراب
خاک از تپیدن دل بی دست و پای ما
خوابت شد از فسانه زاهد گران حزین
بشنو نوایی از دل درد آشنای ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از فیض ریزش مژه تر شد دماغ ما
افتاد سایه رگ ابری به باغ ما
خودکامیی ز تلخی دشنام داشتیم
شیرین تبسمی نمکی زد به داغ ما
ما گر فسرده ایم صبا را چه می شود
ره گم نکرده بوی گلی تا دماغ ما
دستش به داغ عشق همان دور از آتش است
پروانه ای که خویش نزد بر چراغ ما
داغ دلم چو لاله پر از خون بود حزین
یا رب مباد خالی ازین می ایاغ ما

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
کشم آهی ز دل کامشب برد از دیده خوابش را
گذارد نعل بر آتش سمند پرشتابش را
دلی در دست بی پروا نگار غافلی دارم
که در آتش ز خاطر می برد مستی کبابش را
گران جان تر ز شبنم نیست جسم ناتوان من
اگر می بود با من روی گرمی آفتابش را
به خاک راهش از نقش قدم افتاده تر بودم
چنان برداشت از خاکم که بوسیدم رکابش را
حزین جان داد و نشنید آیتی از لعل خاموشت
نپرسیدی چرا دیر آشنا  حال خرابش را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
بیا مستانه چاک پیرهن پیش صبا بگشا
در فیضی به روی دیده های آشنا بگشا
ز ترک التفاتت کام زهر آلوده ای دارم
به دلجویی زبان غمزه شیرین ادا بگشا
هوا تا عطسه در مغز غزالان ختن ریزد
به دامان نسیم صبح زلف مشکسا بگشا
سوالی کن ز من تا در برت راه سخن یابم
گره از غنچه منقار مرغ خوش نوا بگشا
مکن بیگانگی ساقی حدیث آشنا سر کن
زلال زندگی گر نیست لعل جانفزا بگشا
چرا تیر تغافل ترک چشمت در کمان دارد
به دلهای اسیران شست مژگان رسا بگشا
خطر بسیار می دارد حزین  سر در هوا بودن
ره هموار می خواهی نظر در پیش پا بگشا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
درین دریای بی پایان درین طوفان شورافزا
دل افکندیم بسم الله مجریها و مرسیها
مگر این بحر بی پایان حریف درد دل گردد
که دارد در جگر دریای آتش حرص استسقا
ز راه فیض نتوان دیده امید پوشیدن
که باشد کاروان مصر بوی پیرهن کالا
نکونامان سر شوریده ای دارم به ننگ اندر
غم آشامان دل دریاکشی دارم نهنگ آسا
نیاسودم به سر مستی نیاشفتم به مخموری
به یک حالت سرآوردم چه در سرا چه در ضرا
تهی دستیم از سود و زیان ما چه می پرسی
درین بازار قلابی نه دین داریم و نی دنیا
ز دنیا نفرتی دارم ز عقبا وحشتی دارم
به این سامان منم سلطان دارالملک استغنا
تراشد از دل سنگین من بتخانه را آزر
فروزد از شرار من چراغ دیر را ترسا
به تهمت بوالهوس بر خویش می بندد نمی داند
که داغ عشق باشد بر جگر چون لاله مادر زا
سرم از خشک مغزی های زهد آسوده می گردد
به مستی گر دهد ساقی به دستم گردن مینا
به افسون لبی چون نی حزین از خود تهی گشتم
تو آگاهی ز حال بیخودان یا عالم النجوا

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
زهی از خار خارت شعله در جان گلستان ها را
ز لعلت مهر خاموشی به لب سوسن زبان ها را
بهار عارضت هر گوشه صد بی خانمان دارد
زدند آتش ز شوقت عندلیبان آشیان ها را
نه در کنعان نه در بازار مصرت می توان دیدن
بیابان گرد حیرت کرده شوقت کاروان ها را
ندارد مطربی حاجت سماع ما سبک باران
به شور آرد نسیم آشنایی نیستان ها را
اگر داری دل سختی محبت نرم می سازد
نهنگ عشق دردم می گدازد استخوان ها را
به کویت جذبه شوق مرا رهبر نمی باید
برافکن پرده از عارض یقین گردان گمان ها را
نهنگ عشق دردم می گدازد استخوان ها را
شتابم در فلاخن می نهد سنگ نشان ها را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
صبا از منزل سلمی سلام آورد مستان را
ز زلفش نامه مشکین ختام آورد مستان را
نسیم نو بهار آید پریشان طره چون سنبل
صبوحی نرگس مخمور جام آورد مستان را
دریدن های جیب غنچه از باد سحرگاهی
برون از خرقه ناموس و نام آورد مستان را
دو عالم خلوت یار است مطرب پرده ای سر کن
سروش خاص او در بزم عام آورد مستان را
سحر در پای خم بودیم سرمست جبین سایی
خیال قامت او در قیام آورد مستان را
لب ساقی خیال صلح شیخ و برهمن دارد
شراب کفر و دین سوزی به جام آورد مستان را
حزین از عارف رومی صلای عشرت آورده
که ساقی هر چه دریابد تمام آورد مستان را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گران افتاده لنگر کوه درد سینه فرسا را
خدا صبری دهد دلهای از جا رفته ما را
به مجنون تنگ شد دشت جنون از شور سودایم
به هم پیچد سر شوریده ام دامان صحرا را
تب گرمی چو شمع داغ آتش طلعتی دارم
پر پروانه سازد نبض من دست مسیحا را
به کنعان چشم پاکی در سراغ خویشتن دارد
نمی ماند به کف پیراهن یوسف زلیخا را
دلم را بی قراری در بغل آرام می گردد
گران لنگر کند تمکین من موج سبکپا را
به این شوخی نسوزد هیچکس را اختر طالع
که بختم نیل چشم زخم شد زلف شب آسا را
عبث ناصح مرا دست تسلی می نهد بر دل
نیندازد کف از بی طاقتی شوریده دریا را
حزین  از خامه ات خیزد سروش وادی ایمن
تجلی طور می سازد نی آتش نواها را

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مپسند تشنه لب دل اندوه پیشه را
یارب ز سنگ فتنه نگهدار شیشه را
ظاهر شدی به عالمیان عجز کوهکن
گر می فتاد با دل ماکار تیشه را
عشق است چاره هوس خام و پخته ام
آتش بود حریف تر و خشک بیشه را
نتوانم از غم تو بریدن که در دلم
محکم نموده تازه نهال تو ریشه را
گر نبودت خبر ز شهیدان ببین حزین
رنگین به خون ما نگه جور پیشه را

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -