cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
جان هوادار تو شد فاش مکن اسرارش
دل به سودای تو افتاد گرامی دارش
عشق یاغی شد و با ما سر غارت دارد
وصل را گو که عنایت کن و وامگذارش
مبتدی را بکرم جرعه تصدق فرما
منتهی را مده آن جرعه ولی خم آرش
آنکه در شیوه عرفان حق خود را بشناخت
گر همه نیر چرخست منه مقدارش
دل من خسته زلفین کمان ابروییست
در چنین حال مگر هم تو کنی تیمارش
یا رب این مرغ اجل طرفه عجایب مرغیست
خورد خون همه و سرخ نشد منقارش
قاسم از جان حقیقت خبری باز نیافت
هرکه را نیست بدل داعیه دیدارش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خواجه مستست ببین در سر و در دستارش
لطف فرما و زمانی ز کرم باز آرش
بر سر کوی تو هر کس که رسد مست شود
گویی از باده سرشتند در و دیوارش
پیش رویت ز خجالت ننماید خورشید
پرتو روی تو چون می شکند بازارش
ای دل ای دل تو بهر کس که رسی در ره عشق
چون درو معرفتی نیست عدم پندارش
گر مغی در ره حق دعوی اسلام کند
نکنی باور ازو تا نبری زنارش
هر کرا نور یقین نیست عجب مرده دلیست
عشق می گوید و من می شنوم گفتارش
گر سخن تند کند راهروی در ره عشق
چون ز مستان خرابست مسلم دارش
عاشقان را همه درد از تو و درمان از تو
هر که بیمار تو شد هم تو کنی تیمارش
قاسمی گفته مردم همگی روی و ریاست
رهرو آنست که پاکیزه بود کردارش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بر کنار طاس گردون زد هلال انگشت دوش
عاشقان را مژده ایام عید آمد بگوش
ماه نو را بر فلک دانی قران بهر چه بود
عید شد یعنی ز جام زر شراب لعل نوش
می فروشی هر چه هست از خودفروشی بهترست
چند عیب می فروشان می کنی ای خودفروش
پرده از عیب کسان برداشتن نبود هنر
گر نیاری پاک شستن عیبشان باری خموش
هرزه گویی و جهان گردی نه کار عارفست
کیست عارف رهرو بنشسته سر تا پا بهوش
گرچه نتوانی به کوشش دامن مردان گرفت
کاهلی بگذار و چندانی که بتوانی بکوش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بنده از دوست سیوالی بصفا کردم دوش
قصه سر ترا چند بود این سرپوش
عاشقان در رخ زیبای تو حیران شده اند
همه مستند نه مدهوش و لیکن خاموش
صفت باده اگر زاهد ما بشناسد
همه با چنگ و دف آید بدر باده فروش
صوفی ما اگر از جام تو شوری دارد
سخن مردم خودبین نکند دیگر گوش
صفت طالع عشاق ز اندازه گذشت
چون خورد باده همه ملک و ملک گوید نوش
گر تو حق را همه جا حاضر و ناظر دانی
آخر ای خواجه متاعی که نداری مفروش
باده ام دادی و دل بردی و جان افزودی
قاسمی حلقه بگوشان ترا حلقه بگوش

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
پهلوی خوانان غزل می خواند دوش
او بخود مشغول و جانها به خروش
در حقیقت جمله جانها یکیست
از حقیقت بر گرفتم روی پوش
عاشقان در جام می مستغرقند
از ملک آواز می آید بگوش
سالها شد راز می دارم نگاه
دیگ مردان سالها آید بجوش
بی طلب جستی نشاید راه رفت
گر نه ای خضری چو اسکندر بکوش
خرقها را در گرو کردن بمی
سهل باشد پیش رند باده نوش
قاسمی عرش خدا را حصر نیست
مستوی هر جا باسمی بر عروش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
واردات عاشقان کز عشق می آید بگوش
عشق می گوید بگو و عقل می گوید خموش
در بیابان تمنی لاف مستی می زنند
عاقلان صاف پیما عاشقان درد نوش
تا قیامت گر کنم شرحش نیاید در بیان
راز سر مستان توان دانست از بانگ سروش
واعظ و زاهد بسی دیدم ز حرص جام می
خرقها کرده گرو در خانهای می فروش
گر همی خواهی که سر عاشقی پیدا شود
همچو ابری بانگ می زن همچو دریا می خروش
زاهدی دیدم خراب افتاده گفتم زاهدا
سر مگردان از طریقت سر خود را باز پوش
عاشقان چون قاسمی حیران حکمت مانده اند
تا کی آرد حکم وحدت باده ما را بجوش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
باده ام صافست و مطرب صاف و ساقی صاف صاف
با سه صاف این چنین کس در نیاید در مصاف
گفت مشاطه که زلفش بافتم حسنش فزود
زلف او از پر دلی در تاب شد گفتا مباف
ما ازین غم ها نمی نالیم ای جان و جهان
غم چو سیل لاابالی جان ما چون کوه قاف
گر ترا فرصت بود اندر میان عاشقان
خویشتن را بازیابی در میان لام و کاف
یک سخن بشنو اگر در راه دین داری دلی
چون یکی باشد همه پس از چه باشد اختلاف
زاهدا ما را چه ترسانی چو خود ترسیده ای
آخر این شمشیر چوبین چند داری در غلاف
گر بگویم حال قاسم چیست در هجران دوست
غرق خون دل شود این کوه سنگین تا به ناف

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بنادانان مگو سر حقایق
که هر گوشی سخن را نیست لایق
ولی گر فرصتی باشد توان گفت
بگوش جان عذرا سر وامق
سخن از توبه و تقوی رها کن
ز مستی گو بسرمستان عاشق
دلی باید که اندر راه معنی
ز صفوت دم زند چون صبح صادق
اگر هشیار راهی نوش بادت
وگر مستی مکن بحث علایق
بجز عشقت درین ره کس ندیدم
امین خاطر و یار موافق
مگو با غافلان اسرار قاسم
خلایق را نداند غیر خالق

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
متمادی شدست یوم فراق
کیف احوال ایها العشاق 
درد ما را مگر دوایی نیست
که تو بس فارغی و ما مشتاق
دل ریشم ز دوست مرهم یافت
مدعی ریش می کند ز نفاق
عاشقان در وصال مستغرق
بهوس نی ولی باستحقاق
لذت عشق را نمی دانی
که نداری بهیچ گونه مذاق
خیز چون شب گذشت و روز آمد
نور توحید می کند اشراق
قاسمی سر عشق می طلبی
در دل خود طلب نه در اوراق

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بآرزوی تو در خاک می روم در خاک
بجست و جوی تو از خاک برجهم چالاک
جهان بگشتم و آفاق را سفر کردم
ندیده ام بجمال تو از سمک بسماک
اگر دمی نظری جانب من اندازی
گذر کنم بزمانی ز انجم و افلاک
بحال خود نظری کن که جان جانهایی
تویی خلاصه تقدیر و زبده لولاک
چسان لطیف و ظریفی که از لطافت و حسن
قدم بکلبه احزان من نهی حاشاک
تو روح پاکی اگر حرص و آز بگذاری
بجان پاک تو سوگند می خورم زر پاک
جهان پرست ز نور خدای عز و جل
ولیک دیده اعمش نمی کند ادراک
تو شاه عشقی اگر خویشتن نگه داری
که گفته اند که الله وال من والاک 
بقاسمی نظری کن که نیک حیرانست
اله ارض و سمایی و لا اله سواک

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چه بود قصه لیلی درین نشیمن خاک
چه بود حالت مجنون رند دامن چاک
خدای داند احوال جنس موجودات
الهی انت الهی و لا اله سواک 
شراب ناب ز جام جمال لیلی خورد
زهی شراب مصفا زهی پیاله پاک
جهان مظاهر حسن خداست عز و جل
بپیش چشم خدا بین عارف چالاک
ولی بمظهر انسان که مظهر خاصست
قیاس مظهر دیگر مکن بگو حاشاک
میان ملک و ملک جوهری چو انسان نیست
هزار بار طلب کردم از سمک بسماک
کمال علت غاییست قاسمی انسان
اگر دلیل طلب می کنی بخوان لو لاک

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
رندیم و عاشقیم و جهان سوز و جامه چاک
با دولت غم تو ز فکر جهان چه باک
بی باک می رود دل ما در ره فنا
چون شوق غالبست چه اندیشه از هلاک
جان مست حیرتست که حسنیست دلفریب
دل غرق مستیست که عشقیست خشمناک
صد لاله زار عشق ز خاکسترم دمید
تا سوختم ز آتش سودای یار پاک
بعد از وفات من چو بخاکم گذر کنی
بیرون کنم بهجر تو سر از درون خاک
مستان جام عشق تو بودند عقل و دین
زان پیشتر که باده و انگور بود و تاک
قاسم ببوی مهر تو زنده است در جهان
یا غایة الامانی یا مهجتی فداک

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای زلف و رخت میگون ای دوست سلام علیک
وی شیوه تو موزون ای دوست سلام علیک
کارم همه موزون شد روی دل از آن سون شد
بر روی تو مفتون شد ای دوست سلام علیک
دریا همه هامون شد دلها همگی خون شد
جان جانب بیچون شد ای دوست سلام علیک
دل شاه فریدون شد از کوه بهامون شد
در صفوت ذوالنون شد ای دوست سلام علیک
ساعات چو میمون شد جان جانب بیچون شد
با باده گلگون شد ای دوست سلام علیک
چون طبع تو موزون شد راه تو از آن سون شد
ساعات تو میمون شد ای دوست سلام علیک
قاسم ز چه موزون شد حال دل او چون شد
در عشق تو مجنون شد ای دوست سلام علیک

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
نور ولایت تویی شاه سلام علیک
شمع هدایت تویی شاه سلام علیک
معدن احسان تویی مظهر عرفان تویی
کاشف قران تویی شاه سلام علیک
جام مصفا تویی شاه معلا تویی
مقصد اقصا تویی شاه سلام علیک
صدر ولایت پناه بنده روی تو ماه
خصم ترا روسیاه شاه سلام علیک
حضرت حق را ودود مالک ملک شهود
قامع گبر و جهود شاه سلام علیک
آیت محکم تویی اعلم و احکم تویی
جام تویی جم تویی شاه سلام علیک
عید تو نوروز تو طالع فیروز تو
ماه دل افروز تو شاه سلام علیک
با همه انبیا آمده ای در خفا
ظاهر با مصطفی شاه سلام علیک
لحمک لحمی  نبی گفت ترا ای ولی
سرور مردان علی شاه سلام علیک
درج در لافتی  برج مه هل اتی 
انت ولی الوری  شاه سلام علیک
سر ولایت تویی حسن و ملاحت تویی
غایت غایت تویی شاه سلام علیک
باب شبیر و شبر خسرو والا گهر
مرشد اهل هنر شاه سلام علیک
حیدر و صفدر تویی ساقی کوثر تویی
خواجه قنبر تویی شاه سلام علیک
پشت و پناه امم در همه عالم علم
از همه رو محترم شاه سلام علیک
قاسم مسکین تو بر ره و بر دین تو
بنده تمکین تو شاه سلام علیک

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
در تو عجب مانده ام ای عشق شنگ
نوری و ناری بگه صلح و جنگ
از غم و فکر دو جهان رسته است
عاشق دیوانه مست ملنگ
عشق خدا پادشه راست گوست
عشق ندارد صفت ریو و رنگ
جرعه ای از جام محبت بنوش
باز ره از باده و افیون و بنگ
عشق چو شوریده و دیوانه شد
بحر جهانرا بکشد چون نهنگ
چونکه مرا زاهد و هشیار دید
ساقی جان باده دهد بی درنگ
قاسم اگر مست نه ای کژ مرو
از تو کسی نشنود این عذر لنگ

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
از شبستان ازل تا بامداد آب و گل
با تو می بودست جانم بی تو کی بودست دل
امر بس ناممکنست از عاشقی کردن حذر
عشق سلطانیست حکمش برد و عالم مشتمل
واعظا گر نکته ای از عشق میدانی بگوی
رحم کن بر ما و بگذر زین حکایات ممل
گر ترا عین عیان باشد ببینی آشکار
فیض حق را دم بدم ساعت بساعت متصل
هر کسی را از خدا حظیست اندر قدر او
راه اهل دل جدا باشد ز راه مستدل
از سماع قول خارج جان و دلها تیره شد
جان و دلها آرزو دارد سماع معتدل
قابلی باید که تا از حق کند فیضی قبول
چون که ممکن نیست هرگز فاعلی بی منفعل
ذکر جان هر کسی اسمیست از اسمای حق
ذکر احمد یامعز و ذکر شیطان یامذل 
قاسمی چون آتش دل تیز شد درکش زبان
کوه آهن را بسوزد چون که گردد مشتعل

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بلبل آشفته حال از سرمستی بنال
موسم هجران گذشت نوبت وصلست و حال
بلبل شوریده دل شور و شغب را بهل
جلوه گلزار بین در گذر از قیل و قال
گر همگی آتشی لیک بدو کی رسی
پای تو اندر وحل عقل تو اندر محال
گل بمیان حجاب از همگان فارغست
حال برین صورتست بلبل بیدل بنال
عشق بفرخنده فال داد بوجه کمال
شوق مرا لم یزل حسن ترا لایزال
رحمت حق بر رحیم فرض بود ای سلیم
چونکه دلت شد جمیل یار نماید جمال
قاسمی افتاده باش در طلبش ساده باش
کی رسی اندر وصال تا نزنی پر و بال

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
بیار ساقی عشاق جام مالامال
هزار نعره مستان هزار بانگ تعال 
بیار ساقی از جامهای دوشینه
که بی تو جان و دلم را ز تن گرفت ملال
دلم که مست خرابست باده می جوید
هزار جام پیاپی ز بادهای زلال
دمی حجاب نقاب از جمال خود بگشا
مبارکست جمالت گرفته ایم بفال
رقیب کرد جدایی میان ما چه کنم
گناه اگر دگری کرد خون ماست حلال
دلم گرفت ندانم که با که شکوه کنم
ز نهرهای ریایی و حالهای محال
بقاسمی نظری کن بحق مردانی
یسبحون لکم بالغدو والاصال

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خاطرم آشفته و جان در ملال
رو بنما ای مه فرخنده فال
بی تو عجب مضطربم روز و شب
مرغ دلم چند زند پر و بال
بلبل شوریده دل افغان مکن
موسم هجران شد و آمد وصال
وصل بفریاد دل من رسید
یافتم از هجر بسی گوشمال
گل پس پرده ز همه فارغست
بلبل ازین حال دمی خوش بنال
بلبل آشفته شغب را بمان
نوبت حالست مکن قیل و قال
واعظ ما قصه و افسانه گفت
خواجه سمینست نشد در جدال
خواجه عزیزست ولیکن نکرد
از طرف تن سوی جان انتقال
قاسمی از عین عیان قصه کن
تا بکی اندیشه خواب و خیال

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
ما گنج قدیمیم درین دیر کهن سال
ما را چه بود گر بشناسی بهمه حال
ای خواجه سر سال شد و نوبت مستیست
مستان خرابیم نه امسال چو هر سال
معشوق چو جانست و ندانم که چه جانست
هر جا که رود میرودش عشق بدنبال
آنجا که سراپرده اجلال تو باشد
جانها همه مستند اگر رستم اگر زال
از روی دل افروز تو جان را نتوان برد
وان زلف سیه رنگ تو دالست برین دال
در مدرسه و صومعه گردیدم و دیدم
آنجا همه قال آمد و اینجا همه احوال
قوال چه خوش گفت که جز دوست کسی نیست
قاسم بسماع آمد از گفته قوال

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مقررست و معین برای اهل کمال
هزار بانگ تعالی  هزار جام زلال
ز فکر هر دو جهانم خلاص داد تمام
شراب ناب الهی ز جام مالامال
سؤال صوفی صافی ز عاشق و معشوق
کلام زاهد خودبین همه خیال و محال
بپیش ساقی باقی رویم دست افشان
هزار حسن و ملاحت هزار لطف و جمال
ببزم ساقی ما عاشقان همه مستند
نه مست عربده جو مست مستقیم احوال
سؤال وصل بظاهر نمی توانم کرد
که در طریق ادب خامشیست حسن سؤال
ز قاسمی نفسی باقیست و این هر دم
بآرزوی هوای تو میزند پر و بال

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خدای را چو ندانی چه فقه و چه معقول
بدوست راه نبردی مگو حدیث فضول
ز آفتاب جهانتاب عشق گرم شدیم
فراغتیم ز عالم چه جای رد و قبول
سخن ز ممکن و محدث مگو ز واجب گو
حدیث فرع نگویند عارفان اصول
اگر چه کشته تیغ توام ولی در حشر
چه شکرها که بگوید ز قاتل این مقتول
بدان که علت غایی تویی ز ملک و ملک
که اهل حق ز حقیقت نکرده اند عدول
خدای را که ز واعظ سؤال فرمایید
که با کراهت الحان چرا کنی مرغول
هزار جان و دل قاسمی فدای تو باد
که مست جام هوای تو شد نفوس و عقول

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
این چه حدیثست که کرد آن صنم
گفت که معشوقه و عاشق منم
ای همه تو ما بچه کار آمدیم
بهر مزایای صفات قدم
یک تسو و دو تسو و سه تسو
کم دو تسو چند توان زد رقم
گر صد و ده را ز یکی بفکنی
بر سر افلاک بر آری علم
در تو عجب مانده ام ای عشق مست
ترک چگل یا عربی یا عجم
جمله جامات جهان مست تست
جام جمی جام جمی جام جم
یک نفس از تن نه بر آید که تو
خون دل ما نخوری دم بدم
مست شراب تو عقول و نفوس
خادم درگاه تو لا و نعم
یک دل و جان داد و هزاران خرید
قاسمی آخر چه کم آمد چه کم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بهیچ یار و دیاری اگر چه دل ننهادم
ولیک عاقبة الامر دل بمهر تو دادم
دری ز وصل گشادی بروی من نظری کن
بیمن دولت وصل ببین که در چه گشادم
بیار جام مصفا مگو حکایت فردا
نفس قبول کن از ما دم این دمست دم این دم
ز جور روی مگردان که در طریقه رندان
حدیث عشق و سلامت نبوده است مسلم
رموز عشق بیان کن بپیش ما که نگویند
مجردان طریقت حدیث عالم و آدم
طریق عشق و مودت ره فناست فنا شو
سخن تمام شد این جا اذا اصبت فالزم 
ز جذب خاطر قاسم رقیب بهره ندارد
طریق صید نداند سگی که نیست معلم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
خوش وقت من که آینه کردار روشنم
مرآت راست گویم و شانه نمی زنم
آیینه چون نمود مرا آن چنان که هست
آیین نه این بود که من آیینه بشکنم
در فهم رمز قصه مستان ذوالجلال
جان پرورم بجان تو و جان نمی کنم
امکان ندارد آنکه بگویند راز فاش
چون آتش هوای تو در سینه زد علم
امشب که میهمان منست آن مراد دل
ای صبح اگر چه فاتحه خوانی ولی مدم
در نون و در قلم نظری کن باعتبار
نون امر مجمل آمد و تفسیر نون قلم
راهی عظیم دور و درازست و ناپدید
از کوچه حدوث بدروازه قدم
گویند قاسمی بشرست این چه مدعاست
آری به جان تو بشرم لیک بی شرم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سلطان دلنواز چو باز آمد از کرم
وقت سرود ماست گهی زیر و گاه بم
گر عید عیش نیست پس این زینت از کجاست
صحرا و کوهسار علم در پی علم
بلبل به باغ و راغ همین می کند نوا
آمد زمان شادی و بگذشت روز غم
از لطف یار ما که وجود است در وجود
همواره می رود عدم اندر پی عدم
چندان که دل نهاد جفا بر سر جفا
آن چاره بر نمود کرم در پی کرم
آن خواجه را که پار گرامی نداشتند
امسال پیش یار عزیزست و محترم
گفتند قاسمی را کان یار غار کیست
هم لطف یار گفت که ذوالفضل و النعم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
طلب کاری ز حد بگذشت و ما محروم و نامحرم
دریغ این جان محروم از جراحت های بی مرهم
دلم از غم به جان آمد ندانم تا چه سان آمد
مگر از آسمان آمد به بام من نشان غم
چنان در یار حیرانم که کفر اوست ایمانم
چو من خود را نمی دانم چه جای عالم و آدم
بیا ای ساقی جان ها بیار آن باده حمرا
تویی درمان مخموران به دست تست جام جم
تو نور چشم اعیانی که جان ها از تو می نازند
تو جان جمله دل هایی دل و جان همه عالم
به کویت آمدم افتان و خیزان بهر دیداری
امید جان به لطف تست اگر بیش آمدم گر کم
ز سر حسن تو قاسم سخن بسیار گفت اما
دریغا عمر آخر شد حکایت همچنان مبهم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نی چو بنالید بگفتا نیم
باده بجوش آمد و گفتا میم
عشق و وفا گفت که من ثابتم
فقر و فنا گفت که من لاشیم
نوبت شادیست گه عشرتست
باده بنوشیم بپهنای یم
گر ز کف ساقی جان می خوری
بر سر افلاک بر آری علم
من نشناسم ملک الموت چیست
جان بسوی حضرت جانان دهم
رو ننماید بتو از هیچ روی
تا نکنی در طلبش سر قدم
من نتوانم که گریزم ز عشق
بر سر قاسم قلم این زد رقم

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
از ما مپیچ رو که غریبیم و تلخ کام
ما روی دل بروی تو داریم صبح و شام
زاهد مگو که عشق گناهت و لایجوز
ما را بدین گنه نتوان کرد انتقام
ای عشق چاره ساز روان بخش دلنواز
ظلت مدام بر سر ما باد مستدام
ما زنده ایم در طلب حی لا یموت 
استاده ایم در صف قیوم لا ینام 
نام و نشان ما همه در عشق پاک سوخت
با ما مگو دگر که کجایی و چیست نام
رنج خمار درد سری می دهد بجد
ساقی بیار باده گلگون لعل فام
قاسم بداغ عشق تو افتاد الصلات
چون روی دل بروی تو آورد والسلام

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یک جام به جانی دهد آن ساقی خودکام
المنة لله زهی بخت و سرانجام
این جام تو اندر دو جهان مقصد اقصاست
انعام تو عامست ولی کی شود این عام
آشفته آن غمزه دل عالم و عامی
سودازده عشق اگر پخته اگر خام
دنیا همه دامست و درو دانه تزویر
آسوده و فردیم هم از دانه هم از دام
گر عشق نداری و غم عشق نداری
آخر بچه کار آیی ای عام کالانعام
بر مرکب عرفان ره تحقیق توان رفت
خوش راه نوردیست گهی تند و گهی رام
گر نور یقین جلوه گر آید بحقیقت
فارغ شود از لات و هبل عابد اصنام
رمزی دو سه از جانب آن یار عیان کن
عالم نشود دل مگر از جانب علام
قاسم ستم یار نهایت نپذیرد
هرگز نرسد واقعه هجر به اتمام

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بیا که نوبت رندیست عاشقم مستم
بریدم از همه عالم به دوست پیوستم
حبیب جام می خوشگوار داد به دست
هنوز می جهد از ذوق جام او دستم
مرا پیاله مده جام یا صراحی ده
خراب و بیخود و مستم پیاله بشکستم
ز جام شوق تو ما لایزال مست شدیم
چو راه باده ببستند دم فرو بستم
در آرزوی وصال تو سعیها کردم
چو شمع سوخته گشتم ز پای بنشستم
میان توده این خاکدان اسیر شدم
بآرزوی تو از خاکدان برون جستم
بقاسمی نظری کن که مست مجلس تست
چو مست شوق تو گشتم ز خویش وارستم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دوش آن مه دو هفته دستم گرفت دستم
دستان نمودم اما از عربده نجستم
گفتم بدو دویدم گرد از رهش ندیدم
هرچند خود ندیدم در شور و غلغلستم
در عربده است عمری این عقل و عشق با هم
چون روی دوست دیدم از عربده برستم
گه قید نور بودم گه قید نار سوزان
چون جمعیت بدیدم از نور و نار رستم
ساقی بیار جامی از بهر ناتمامی
جامی بده بدستم چون رند و می پرستم
ای جان جان جانان ای روح روح و ریحان
از پای اوفتادم جامی بده بدستم
قاسم بباخت جان را یک بارگی جهان را
مشکن تو عرض ما را گر توبه ای شکستم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
سوی می خانه میکشی دستم
عاشق و مفلس و تهی دستم
شهره کردی مرا بهر دو جهان
بزمانی که با تو بنشستم
من چه گویم که در دیار غمت
عاشقم صادقم ز خود رستم
هرچه دارم فدای راه شماست
ماه در سی و ماهی در شستم
نفروشم بملک هر دو جهان
یوسفی راکه من خریدستم
پیش دیدار یار مهرافروز
جان ببازم که نیک سرمستم
قاسمی گشت فانی اندر راه
فانی مطلقم اگر هستم

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
من از سودای جانان نیم مستم
بده ساقی می گلگون بدستم
مرا جام آر از آن خم دل افروز
که من این شیشها درهم شکستم
خطایی ناید از من یا رب آمین
در آن عهدی که من با دوست بستم
بهر حالی دلم با اوست دایم
اگر خود مؤمنم گر بت پرستم
اگر جویای آن یاری بتحقیق
بجه از جو که من از جوی جستم
چو چشمش فتنه ای انگیخت ناگاه
هنوز اندر میان قرقشستم
زناگه آتشی افروخت جانان
چو قاسم در میان مجمرستم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر بر خاک کویت گرد گردم
یقین کز خاک کویت برنگردم
ز بیم هجر و از فکر جدایی
همه شب تا سحر با آه و دردم
نشاید عشق پنهان داشت از خلق
گواهی میدهد رخسار زردم
ز صهبای فنا جانم شود مست
اگر صحرای هستی در نوردم
ره عاشق بجز راه فنا نیست
ازین هیبت نمی شاید زدن دم
صفت هایت صفت های خداییست
چه جای قصه حوا و آدم
دو عالم باخت قاسم در زمانی
ازین معنی همی خوانند رندم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سفر گزیدم و آهنگ آن جهان کردم
برای حضرت جانان وداع جان کردم
چو اعتماد ندیدم درین دیار غرور
چو عقل کل سفر ملک جاودان کردم
مکان خاک فروغی نداشت چندانی
ز روی خاک توجه بلامکان کردم
چو راستان سخن راستان ادا کردم
هزار نعره زدم رو بر آستان کردم
قدم کمان شد در انتظار روز وصال
بآرزوی تو این تیر را کمان کردم
چو باژگونه سخن گفت کار نیک افتاد
رقیب را که از پار دم عنان کردم
کسی که مشرب عرفان نداشت و منکر بود
بگو که جایگهش گله خران کردم
هزار جان مقدس فدای تحسین شد
در آن مقام که اوصاف عاشقان کردم
بقاسمی نظری شد روان ز یار قدیم
چو روی خویش بدان فرخ آشیان کردم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دوش بر اوج لا مکان خیمه اصطفا زدم
نوبت ملک لم یزل بر در کبریا زدم
داد خدای ذوالمنن جان مرا میی کزو
برمه و خور ز نور آن شعشعه صفا زدم
خلعت جود یافتم بار ودود یافتم
پیرهن وجود را پیش رخش قبا زدم
دوست چو غمگسار شد دل ز جهان کنار شد
روی بروی یار شد بر دوجهان قفا زدم
شکر که یافتم عیان دل ز برای امتحان
نقد صفات جان و دل بر محک و لا زدم
چون که رسید از آن عطا جان و دلم بمنتها
از جذبات ارتقا لاف بمنتها زدم
گفت که قاسمی ترا کس نشناخت غیر ما
از غلبات شکر او نعره قل کفی  زدم

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
بدوستی که ترا نیک دوست می دارم
بجان دوست که از غیر دوست بیزارم
یکی چو من نبود در جهان کون و فساد
اگر حجاب دویی را ز پیش بر دارم
گناه بنده عظیم و عذاب دوست الیم
ولی برحمت و فضلش امیدها دارم
بپیش تیغ تو هر دم هزار جان بدهم
بجان دوست که با تیغ تو سری دارم
بگفتمش بکرم رفع کن حجابم گفت 
تویی حجاب ترا از میانه بردارم
هزار بحر کشیدم هنوز یک قطره
اگر بدست من آید بجان خریدارم
ز قاسمی خبر این جهان چه می پرسی
به دوستی اگر از خویشتن خبر دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دینار نمی خواهم من عاشق دیدارم
اغیار نمی خواهم من شیفته یارم
گویند که در عشقش صد جان بجوی باشد
گر کار بجان آید والله که خریدارم
فردا که قیامت بو هرکس بر کس میشو
من جمله ترا دانم وز جمله ترا دارم
گویی دل و جانت را پیوسته بما رو کن
حق عالم و علامست پیوسته درین کارم
گویند که منصوری منصوری و مشهوری
از تندی اسرارم منصور زند دارم
با من بجفا گفتن در می نتوان سفتن
من مرد سحر خیزم من رند جگر خوارم
زان آتش گلناری کز سبزه دمد بیرون
من نار نمی خواهم من عاشق گلنارم
در خانه آب و گل غافل منشین ای دل
در خانه جان و دل من خازن اسرارم
من قاسم درویشم من عاشق دلریشم
من حافظ اسرارم من ساکن خمارم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
گر بنالم من از این درد که در دل دارم
بس عجب نبود اگر رحم کند دلدارم
کهنه گنجیست درین کنج نهانی پنهان
ترک سر گویم و آن گنج نهان بردارم
قسمتی کان ز ازل رفت چه شاید کردن
من بر آن قسمتم ار زاهد اگر خمارم
گفتمش رو بنما گفت که هی حد تو نیست
خجل از گفته خویشم پس سر می خارم
اشک گلگون مرا رحم کن ای جان و جهان
که بسودای تو از دیده فرو می بارم
عاقبت کشته شمشیر غمت خواهم شد
من که از واقعه عشق تو بر خور دارم
هیچ کس غیر تو در جان و دل قاسم نیست
حالم اینست اگر مستم اگر هوشیارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -