cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
بر سر تربتم آن نوگل خندان آرید
سست پیمان مرا بر سر پیمان آرید
چاک این سینه به دامان قیامت رفته ست
تاری از زلفش و آن سوزش مژگان آرید
دل بود منتظر و شوق نمی آید باز
هدهد شهر سبا را به سلیمان آرید
زهد و تقوا به در آرید سر از خرقه من
کفر زلفی به کفم آمده ایمان آرید
موقع شادی اصحاب و غم اغیار است
محرمان را به سراپرده سلطان آرید
باده نوشان مغان دیده انجم شور است
نور چشم قدح از کوری ایشان آرید
باده سرختر از خون سیاووش کجاست
که رخ زرد مرا رنگ به عنوان آرید
چه شود خاطر آشفته ما جمع شود
خبری از سر آن زلف پریشان آرید
خامه شکرشکن از عارف روم است حزین
طوطیان را به صلا در شکرستان آرید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اگر دست مرا ساقی به یک رطل گران گیرد
الهی در جهان کام دل از بخت جوان گیرد
سعادتمند را باشد گوارا سختی عالم
هما را در گلو هرگز ندیدم استخوان گیرد
چه سان در سینه ام جا می تواند کرد حیرانم
خدنگت را که دل از خانهء تنگ کمان گیرد
به پیش شمع رویت منصب پروانگی دارم
تو چون عارض برافروزی مرا آتش به جان گیرد
کسی را هر قدر دل شهره باشد در جگر داری
سر ره چون به آن بیگانه خوی سرگران گیرد
گداز شرم یکسرژاله سازد نرگسستان را
نظر چون کام خاطر زان جبین خوی فشان گیرد
حزین از پای ننشینم به راه انتظار او
چو مجنون بر سر شوریده گر مرغ آشیان گیرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
پیکان تو مشکل که به دل یار توان کرد
دیگر چه علاج دل بیمار توان کرد
من مردم و یک بار به خاکم نگذشتی
این کوه غمی نیست که هموار توان کرد
کس شغل محبت نرسانده ست به پایان
دل چون رود از کف چقدر کار توان کرد
صرصر چه زند گرم به خاکستر من پای
بختم نه چنان خفته که بیدار توان کرد
صد عقده بود بر دلش از بار علایق
این سبحه به گرد سر زنار توان کرد
بر دوش اگر بار سر خویش کشیدیم
شادیم که خاک قدم یار توان کرد
شور تو حزین از لب شیرین سخن کیست
مصر از نی این خامه شکر بار توان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
کی از ما چشم صورت بین مردم حال می بیند
چه دیگر دیده آیینه جز تمثال می بیند
از آن روزی که من در پای عشق از پای افتادم
غزال چشم شوخ یار در دنبال می بیند
خمار من ندارد دیده در راه می و ساقی
به کف داغ جنون را جام مالامال می بیند
مرا آیینه گیتی نما خشت سر خم شد
ز جام خود اگر جم صورت احوال می بیند
به چشم سفلگان دهر ظالم را بود شانی
مگس زنبور را شهباز زرین بال می بیند
لباسی یافتم عرفان شیخ خانقاهی را
تصوف را همین در خرقه های شال می بیند
حزین از جا دل دیوانه ام گر رفت جا دارد
که عالم را پر از بازیچه اطفال می بیند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کی صرفه ز ما خصم سبک سر به دغا برد
خود باخت دغل باز حریفی که ز ما برد
از هر دو جهان باز نیامد خبر از او
دل را کشش عشق ندانم به کجا برد
افسرده ز دم سردی ایام نگردید
آتشکده آتش مگر از سینه ما برد
از منت پیری ست گرانباری دوشم
لب را به قدم بوس تو این پشت دوتا برد
یک جلوه خیال تو در اندیشه ما کرد
دل لذت دیدار جدا دیده جدا برد
خورشید نبردهست به چوگان سعادت
گویی که ز میدان شهادت سر ما برد
تردامنی مشرب رندانه حزین را
از توبه پشیمانی و از خرقه صفا برد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نبود عجب که از دل ما شور شد بلند
جایی که دود حوصله طور شد بلند
شد موج زن ز جلوه او سیل فتنه ای
گرد خرابی از دل معمور شد بلند
هرگز نبود عمر فراق این قدر دراز
از یاد زلف او شب دیجور شد بلند
کوته کند فسانه گلبانگ عندلیب
هر جا حدیث آن رخ مستور شد بلند
یک چند راز عشق ز خامان نهفته بود
باز این ترانه از لب منصور شد بلند
یا رب که دید سرو سهی پیکر تو را
کآوازه اش چو مصرع مشهور شد بلند
بانگ دراست قافله درد را حزین
هر ناله ای که از دل رنجور شد بلند

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من از دل و دین باختگانم چه توان کرد
سودازده زلف بتانم چه توان کرد
دل بسته فتراک سر زلف سواری ست
از چنگ خرد رفته عنانم چه توان کرد
در صومعه از نعره زنانم چه توان گفت
در میکده از دردکشانم چه توان کرد
در سلسله زلف تو ای رهزن دل ها
سرحلقه سودا زدگانم چه توان کرد
گوشی به فغان دل ناشاد نکردی
پیشت همه تن گرچه زبانم چه توان کرد
فرمان تو را هر چه بود می کنم اما
من صبر به هجران نتوانم چه توان کرد
شد قطره به دریای فنا وصل حزین را
دی بودم و امروز نه آنم چه توان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ننگ در عشق و جنون نام مرا عالی کرد
آمد ادبار درین کوچه و اقبالی کرد
نیست امروز عجب گر غمش از شادی ماست
آنکه دی از غم ما آن همه خوشحالی کرد
گرچه دریا نشود خشک به تردستی ابر
در غمت ریزش مژگان دل ما خالی کرد
سرشویده ی من باج ز مجنون گیرد
عشق در مملکت درد مرا والی کرد
پیر ما را به جهان بخت جوان شد چو شراب
شوخی عهد صبا را به کهنسالی کرد
مرحبا عشق کزو قطره ما دریا شد
دل ما را صدف گوهر اجلالی کرد
مرغ گلشن ز تو شیون مگر آموخت حزین
که سحر ناله به طرزی که تو می نالی کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
باد صبا فسانه زلف تو ساز کرد
پیغام آشنا شب ما را دراز کرد
گردید قسمتم ز ازل عشق شعله خو
ساقی مرا به جرعه می جانگداز کرد
افزون شد از بهار خطت شور عاشقان
نیرنگ باغ ناله مرغان دراز کرد
گویا لبالب از می عجز و نیاز بود
پیمانه ای که چشم تو را مست ناز کرد
مگشای لب به قصه راز نهان حزین
نتوان حدیث شوق به عمر دراز کرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آب و رنگی به چمن فیض گلستان تو داد
غنچه را جام شکفتن لب خندان تو داد
بامدادان نکنم پاره گریبان چه کنم
سینه ی صبح نشانی ز گریبان تو داد
عمرها در طلب چشمه حیوان بودم
خضر شد خط و سراغم به زنخدان تو داد
خنده بر صبح زدی عشرت هر روزه من
سر به جانم غم عالم شب هجران تو داد
کرده سرمست زلالی می ریحانی تو
نم فیضی به سفالم خط ریحان تو داد
شور سودا به سرم زلف پریشان تو ریخت
پیچ و تابی به سرم  طره پیچان تو داد
می دمد از قلمت صور سرافیل حزین
محشر آشوب خود امروز به دیوان تو داد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
سبزه دور از تو مغیلان به نظر می آید
غنچه بی روی تو پیکان به نظر می آید
شده رسوایی ما پرده عریانی ما
سینه چاک گریبان به نظر می آید
دل از آسایش دوران نشود جمع مرا
زلف ایام پریشان به نظر می آید
پرده حسن شده بر رخ مقصود نقاب
این چو از دیده رود آن به نظر می آید
نگذری سرسری از دفتر ایجاد حزین
مشکل آنجاست که آسان به نظر می آید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خرامد یار من مستانه هر راهی دچار آید
مگر یک بار هم از کوچه راه انتظار آید
گوارا نیست آب زندگانی بی حریفانم
به حسرت می کشم پیمانه ای تا گل به بار آید
شرابی چون ندارم با کباب خویش می سازم
دل خود می خورم در آشیان تا نوبهار آید
کهن اوراق ما جانا همایون فال می باشد
نگه دار این دل سی پاره را گاهی به کار آید
حزین آشفته دارد خامه ام را خط مشکینی
نی من ناله هر جا سر کند بوی بهار آید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خوشا دمی که مرا دیده از غبار برآید
ز گرد هستیم آن نازنین سوار برآید
همین بس است که خود چاک می زنم به گریبان
ز دست کوته ما بیش ازین چه کار برآید
ز سرگذشته به راهت نشسته ایمکه تاکی
نگه به عربده زان چشم میگسار برآید
بغیر از اینکه به سرگشتگی جهان به سر آری
دگر چه کام دل از دور روزگار برآید
چه آتشی ست حزین  این که در جگر زده عشقت
به یک صفیر تو دود از دل بهار برآید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
نسیم حالت آور پای کوبان تردماغ آمد
به دل ها ذوق دست افشانی گل های باغ آمد
کدوی خشک زاهد را دماغ از بوی می تر شد
بحمدالله که آب رفته ما را در ایاغ آمد
رگ برق قدح ره می زند خلوت گزینان را
بشارت زاهد گم کرده ایمان را چراغ آمد
بیا صوفی ببین وجد گل و رقص درختان را
برآ از خرقه سالوس زاهد فصل باغ آمد
حزین  از قطره ریزی تا نمانده ست ابر آذاری
مگر دردانه دل را توانی در سراغ آمد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
پیمانه گرد کلفت صد ساله می برد
آلودگی ثلاثه غساله می برد
پیداست حال عشرت گلگشت روزگار
از داغ حسرتیکه به دل لاله می برد
یاری که باری از دل ما کم کند کجاست
گاهی غبار خاطر ما ناله می برد
لخت جگر به بندر چشمم گشوده بار
اشک از کنار هر مژه پرگاله می برد
ضعف رسا رسید به جایی که ناله ام
حسرت به حال شعله جواله می برد
جای شرر سپهر مغان پیشه بعد ازین
زاتشکده فسردگیم ژاله می برد
دردت مباد قسمت این تلخ کام کو
فیض از شکر لب تو به تبخانه می برد
خواهد نمود چشم تو تاراج دین و دل
زین فوج فتنه ای که به دنباله می برد
خوی ستمگر تو در آغاز گیر و دار
کار از کف ملایک عماله می برد
بر تنگ شکر تو ره افتاده مور را
دردا که دزد حاصل بنگاله می برد
صورتگر از رخت چه کشد غیر انفعال
کز کار دست قوت فعاله می برد
آخر خط از جمال بتان کامیاب شد
فیض از وصال ماه رخان هاله می برد
نفست ربوده مایه شیطان نبرده را
دزد آنچه وا گذاشته رماله می برد
گر زانکه ریش گاونیی از چه سامری
هوش از سرت به نغمه گوساله می برد
حاجت به وصف نیست کلام تو را حزین
کی حسن شوخ منت دلاله می برد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بانگی به حریفان فرو رفته صبا زد
گلبن ز نو آراسته شد مرغ نوا زد
دل شور برآورد ز آسوده مزاجان
زاشفته صفیری که در آن زلف دوتا زد
در مهد گران خواب عدم بود دو عالم
آن روز که ما را ستم عشق صلا زد
هر دل که به سیلاب جنون خانه نپرداخت
آلودگی ای داشت در خوف و رجا زد
در شهر فنا شحنه غیور است حذر کن
هرکس که سرافراخت به شمشیر فنا زد
جایی که غم عشق بود مهر پدر چیست
یعقوب خمش گشت و دلم وا اسفا زد
دست هوس از نعمت کونین کشیدیم
این همت مردانه به عالم سرپا زد
در نکته حزین نقش حریفی چو تو ننشست
هرجا رقمی زد نی کلک تو به جا زد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
کدامین آتشین رخسار گرم خودنمایی شد
که اخلاص مغانی ملتم در جبهه سایی شد
به چشم از بس خیال آن کف پا نقش می بندم
بیاض دیده روشن سواد من حنایی شد
من شکر سخن پرورده ام با شیره جانش
که سروش مصرع برجسته شیرین ادایی شد
شدم تا سر به صحرا داده وحشی نگاه او
غبارم سرمه چشم غزالان ختایی شد
سیه روزم که از کف داده ام دامان زلفش را
ز بخت تیره من کوتهی شد نارسایی شد
رواجی نقد ما را نیست در بازار حسن او
زر داغم به کف سرمایه حسرت فزایی شد
در الفت میان جسم و جان با گل برآوردم
از آن روزی که دل را با محبت آشنایی شد
به ذوق وصل موج شور محشر می زند خاکش
به خون غلتیده ای کو زخمی تیغ جدایی شد
دل از دیرینه غمها برگرفتن نیست کار من
چرا باید عبث بدنام ننگ بی وفایی شد
به کف چون شمع ما را در شب هجران به کار آید
سر انگشتی که در گستاخی برقع گشایی شد
چو دریا شد حباب از ننگ ناچیزی برون آید
گداز تن شکست قدر ما را مومیایی شد
نبود اول درین میخانه قدری خرقه پوشان را
شراب آلوده دلقم آبروی پارسایی شد
به دل بتخانه های آرزو را کرده ام ویران
که چاک سینه من قبله حاجت روایی شد
فراموشم مکن گر معنی بیگانه می فهمی
که عمرم صرف تفسیر کتاب آشنایی شد
رگ سنگش ز شوخی موجه دریای خون گردد
به میدانی که مژگان تو در تیغ آزمایی شد
چو نی جز باد نبود در شکنج آستین من
نفس بیهوده صرف نغمه های بی نوایی شد
حزین ازگردش پیمانه چشم سخن سازی
سیه مستانه کلکم بر سر دستان سرایی شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به سنگ حادثه خونم چو پایمال شود
ز وحشتم رگ خارا رم غزال شود
چو طور بوم و بر من شود تجلی زار
رخت چو شمع پریخانه خیال شود
نهفته ایم به حیرت ز رشک نام تو را
میانه لب و دل تا به کی جدال شود
روان ز دیده بلبل دپن چمن باید
هزار جدول خون تا قدی نهال شود
به وعده نام وفا می بری و می ترسم
میانه غم و دل آشتی ملال شود
بود ز رخنه لب آفت قلمرو دل
گرفتنی ست دهانی که هرزه نال شود
شود کلید در خلد بی طلب فردا
به عرض حال زبان گسسته لال شود
به لب شراب سخن صاف اگر نمی آید
چو من به پرد ه دل ریز تا زلال شود
حزین ز سینه ی صد چاک دل برون افکن
قفس وبال به مرغ شکسته بال شود

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ز نخجیر دلیرم غمزه صیاد می لرزد
ز جان سخت من این دشنه فولاد می لرزد
برد از جا نهیب ناله ی من  صبر مجنون را
ز سیل گریه ام بر خود شط بغداد می لرزد
شکوهی عشق بخشیده ست بازوی ضعیفان را
که تیغ کوهسار از تیشه ی فرهاد می لرزد
زگلبانگ صفیرم می تپد دل عندلیبان را
ز کلک خوش صریرم خامه فولاد می لرزد
زبان عشق ترسان است از دم سردی واعظ
که شمع شعله ور در رهگذار باد می لرزد
نمی گردد به جایی پای ناقص فطرتان محکم
به حال این سبک مغزان دل الحاد می لرزد
گدا و شاه را از خاکساران است آسایش
زمین چون می تپد ویرانه و آباد می لرزد
کند جایی که آن قامت قیامت جلوه آرایی
ز باد دامن او رایت شمشاد می لرزد
حزین از سردسیر عقل بیرون ناله ای سر کن
که سرما خوردگان را درگلو فریاد می لرزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نه هرکه طبل و علم ساخت سروری داند
نه هر که تاخت به لشکر سکندری داند
علو فطرت و طبع سخن خدا داد است
نه هرگیاه که روید صنوبری داند
نه هرکه یک دو سه مصرع به یکدگر بندد
رموز معنی و درد سخنوری داند
ز هر دهان و لبی نکته دلنشین نشود
نه هر که خطبه بخواند پیمبری داند
کمیت حوصله ام فیض تنگ ظرفان را
نه هر چه قطرگی آموخت کوثری داند
ز خود گذشته کند درک واردات سلوک
گدای میکده ما قلندری داند
عیار دولت ما شد ز عشق سکه به زر
شکسته رنگی ما کیمیاگری داند
خیال سایه نشینان سرو یار جداست
وگر نه هر شجری سایه گستری داند
شکسته حالی دل ها ز دوست مخفی نیست
شه معامله رس خوی لشکری داند
تمیز ظالم و مظلوم کار قاضی نیست
کسی که خسته عشق است داوری داند
غبار لشکر غم صرفه ای نخواهد برد
که اشک سیل عنانم دلاوری داند
ستاره سوختگان را ز شام تیره چه غم
که داغ عشق فروزنده اختری داند
مرا به سبزه خط نرسته پیوندیست
وگر نه هر سر موی تو دلبری داند
به دیده ای که کشد عشق توتیای رضا
غبار حادثه را جلوه پری داند
قبول خاص نگردد به حرف و صوت کسی
نه هرکه صحبت ما یافت بوذری داند
توکار هستی خود را به داغ عشق گذار
که خور به از همه کس ذره پروری داند
سپند انجمن عیش سوز و ساز خودم
دل من اخگری و سینه مجمری داند
حزین تویی که سیاووش جان گدازانی
نه هرکه رفت در آتش سمندری داند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زاهد از حلقه ما چون دگران برخیزد
کف زنان جامه دران رقص کنان برخیزد
پرده دیده حجاب است میان من و دوست
خرم آن روز که این هم ز میان برخیزد
خوار و پامال تر از سایه افتاده منم
از کنارم اگر آن سرو روان برخیزد
سینه دل را چه خیال است کند زندانی
زین قفس بلبل ما بال فشان برخیزد
با تو در خلوت دل وصل تو را می خواهم
کز میان کلفت روزان و شبان برخیزد
هر جفایی که کنی راحت جان است ولی
رسم انصاف مبادا ز جهان برخیزد
برکش از دل نفس مولوی روم حزین
تا ز گلزار سمن رنج خزان برخیزد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بهار جلوه چون ره برگلستان تو اندازد
صبا زان طره سنبل درگریبان تو اندازد
مکش زنهار امروز از کف افتاده ای دامن
که کار خویش فردا هم به دامان تو اندازد
من خونین کفن صد پیرهن چون غنچه می بالم
به خاکم سایه گر سرو خرامان تو اندازد
لب زخمم خموش از شکوه خواهد گشتن آن روزی
که شکر خنده شوری در نمکدان تو اندازد
به یاد سبزه سیراب خطت عشرتی دارم
سفالم را در آب خضر ریحان تو اندازد
تمنا بشکفاند غچه امید زخمم را
چو طرح آشتی با تیغ مژگان تو اندازد
به کام دل نیارد سوخت یک آتش به جان بی تو
خوشا شمعی که خود را در شبستان تو اندازد
ندارد تیره بختی با پریشان خاطران کاری
ز جمعیت سر زلف پریشان تو اندازد
هماناز تاب حسرت العطش خیزاستهر زخمش
به کوثر گر دلم را آب پیکان تو اندازد
سرم را جای دادی درکنار از مهر و می ترسم
سرشک گرم من آتش به دامان تو اندازد
سبک گردان عنان ناز تا چرخ گران تمکین
سر خورشید را در گوی چوگان تو اندازد
نگردد آتشین لعل تو مانع سبزه خط را
چو طوطی خویش را در شکرستان تو اندازد
حزین از شرم درتاب است زلف عنبرین مویان
به هر جا سایه کلک عنبر افشان تو اندازد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شراب اشک تلخم چاشنی از نقل تر گیرد
گر آن شیرین پسر بادام چشمم در شکر گیرد
کف بی مایه نتواند ره سیل خطر گیرد
همان بهتر که ناصح آستین زین چشم تر گیرد
اگر رفته ست اشک پی سپر تا دامن محشر
محال است از دل گم گشته عاشق خبر گیرد
سمندر از صفیرش می کند آتشگه آرایی
همای عشق مرغی را که زیر بال و پر گیرد
درین مکتب کشد خط برکتاب جزء و کل طفلی
که پیش از دفتر تعلیم لوح عشق برگیرد
سهیل اشک من پرورده آن سیب زنخدان را
خورد خونها چمن پیرا نهالی تا ثمرگیرد
دماغم چون قفس پروردگان تا چند از خامی
سراغ بوی آن گل از نسیم بی خبر گیرد
فریب صوت بلبل خورده ای ای گل اگر خواهی
بگو تا بال و پر نزدیک شمع شعله ور گیرد
غرور حسن کی بی جا زند راه نظر بازی
هوس دنباله ی این کاروان بی جگرگیرد
صداع از بوی گل خیزد سر آسوده مغزان را
خلاص از دردسر گردد کسی که ترک سر گیرد
لب خشک صدف سازد حزین با مهر خاموشی
رگ ابر قلم چون صفحه در آب گهر گیرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
معشوق اگر میل وفا داشته باشد
عاشق چه غم از جور و جفا داشته باشد
برخاست ز چشمش پی خونریز نگاهی
تا در نظر آن شوخ که را داشته باشد
کم می رسد آواز دل از ضعف به گوشم
در پرده ندانم چه نوا داشته باشد
در مملکت حسن تو با شانه سری نیست
تا طره که را نافه گشا داشته باشد
جان می طلبد از من شوریده خیالت
ویرانه ندیدیم گدا داشته باشد
کو تیغ که تا فرق فلک را بشکافیم
تا چند مرا از تو جدا داشته باشد
در سینه دل سوختگان جای نفس نیست
دوزخ چه خیال است هوا داشته باشد
ما هم نفس آینه ی زانوی خویشیم
یک سینه ندیدیم صفا داشته باشد
کاش آن رخ افروخته گاهی به ترحم
شمعی به مزار شهدا داشته باشد
کوتاهی اگر می کنم از ناله عجب نیست
یک دل چقدر آه رسا داشته باشد
با مهر تو شبنم صفت از خویش بریدیم
خود را چه کند آنکه تو را داشته باشد
در بتکده دل صنمی نیست حزین را
تا کعبه که را خانه خدا داشته باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
سحاب خامه من جز در خوشاب ندارد
سفینه غزلم موجه سراب ندارد
ز بیقراری هجران رسد نوید وصالم
در امید بود دیده ای که خواب ندارد
ز پرده داری ابر نقاب شکوه ندارم
کتان طاقت من تاب ماهتاب ندارد
گشوده است به راه نگه چو آینه آغوش
گشاده رویی حسن تو آفتاب ندارد
کدام کار دل از برق جلوه تو برآید
چراغ عمرکسی اینقدر شتاب ندارد
عنان کشیده تر افغان کن ای جنون زده بلبل
کدام گل به چمن پای در رکاب ندارد
همین قدر ز تو باید که دیده ای به کف آری
کدام روزنه راهی به آفتاب ندارد
بلند نشیه حزین  ازکدام رطل گرانی
سیاه مستی کلک تو را شراب ندارد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
از آن بر گرد دنیا چشم عشرت کیش می گردد
که دل را وحشت از مکروه دیدن بیش می ‎گردد
کم از کژدم نباشد اختلاط تلخ گفتاران
گزیدن چون زبان عادت نماید بیش می گردد
لباس عاریت گردید سلطان را دو گز دیبا
ازین پیرایه چون عریان شود درویش می گردد
درین محفل برای دیگران چون شمع می سوزم
به کار خود نیاید هرکه خیراندیش می گردد
حزین  چون شمع محفل فارغ از اندیشه رزقم
چو روزی از دل خود گشت بی تشویش می گردد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مباحث نظری مرد داد می خواهد
صفای فطرت و فهم مراد می خواهد
تو درک نکته عشق ار نمی کنی چه عجب
خط شکسته حسنش سواد می خواهد
به خودسری نتوان کوچه گرد شد زاهد
رموز عشق و جنون اوستاد می خواهد
تو را به خاک فرو برده است همت پست
سفر نمی کنی از خود که زاد می خواهد
تهی کف از در پیر مغان حزین نروی
ازین در است که عالم مراد می خواهد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دارم از عشق و جنون سلسله جنبانی چند
در میان تاول آواره بیابانی چند
در ره شوق من و سینه ی نالان جرس
عرضه کردیم به هم چاک گریبانی چند
من و مینای می و شمع ز خونین جگری
می نماییم به هم دیده گریانی چند
می زند مشک به داغ دل ما منتظران
شکن آموزی آن طره به پیمانی چند
داستان غم دل را گل اگر گوش کند
من و بلبل بسراییم به دستانی چند
زخم بر پیکر صد پاره ام از گل بنشست
می فروشم به گلستان لب خندانی چند
چشم و دل زآینه و آب مرا پاکتر است
پرده پوشی مکن از ما دو سه عریانی چند
زان شهیدان که خدنگ تو به جان پروردند
کف خاکی به جهان مانده و پیکانی چند
توکه با طره آشفته نمی پردازی
خبرت کی بود از حال پریشانی چند
نیست داغت به دل از لاله عذاران زاهد
خبری می شنوی ز آتش سوزانی چند
جیب پیراهن خود گل زده چاک و تو حزین
در ته خرقه ناموس به زندانی چند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
زد آتش در دلم چون شمع دیدار این چنین باید
نگه در دیده تر سوخت رخسار این چنین باید
تپد دل در بر از طرز خرام تازه شمشادش
غبارم را به شور آورده رفتار این چنین باید
خمارآلوده منت نیم از ساغر و مینا
شرابم خون دلم پیمانه خمار این چنین باید
ز شمع کلبه ام باشد شرر در سنگ روشن تر
سیه روزان هجران را شب تار این چنین باید
حزین از دامن پاک نفس صیقل زدی دل را
غبار از خاطر ما رفت گفتار این چنین باید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
موج حیات از آن گل رخساره نگسلد
فیض مدام از آن لب می خواره نگسلد
حیرت مرا چو آینه وصل مدام داد
از روی یار رشته نظاره نگسلد
بستند از ازل رگ جان را به تیغ او
پیوند دل ز غمزه خونخواره نگسلد
شب برقع افکنی چو ز روی عرق فشان
تار نگاه ثابت و سیاره نگسلد
زنار و سبحه گو برود از کفم حزین
پیمان من ز زلف ستمکاره نگسلد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در خاره خدنگ نگهت کار نماید
خود را به عبث چشم تو بیمار نماید
آن دست که بالاتر از آن دست دگر نیست
دستی ست که جا درکمر یار نماید
تنها مرو ای بوی گل از طرف گلستان
یک لحظهکه این قافله هم بار نماید
در نرم زمین است بسی تعبیه دام
غافل مشو از راه چو هموار نماید
در دیده من غفلت از افسانه دنیاست
خوابی که به از دولت بیدار نماید
احوال نهان از روش شخص عیان است
عیب قدم لنگ به رفتار نماید
نبود اثر تیغ زبان بدگهران را
این خنجر چوبین چه قدر کار نماید
رندان نظر از زاهد بی مغز بپوشید
تا چند به ما جبه و دستار نماید
بر غنچه این دل که بود در بغل من
پیغام نسیم سحری نار نماید
برخاستن ازکوی غم قحبه دنیا
با همت نامرد تو دشوار نماید
این پست و بلندی که شهانند و گدایان
فرداست که با هم همه هموار نماید
وقت است که آن ساقی سرخوش ز خرابات
مستانه برون آید و دیدار نماید
عاجز نفس از سینه پرشور حزین است
غواص چه با قلزم خونخوار نماید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
رهرو وادی عشق آبله پا می باید
غم جدا گریه جدا ناله جدا می باید
ساده لوحانه کنی دل چه پر از نقش و نگار
زینت خانه آیینه صفا می باید
صبح عید است در میکده ها بگشایید
همه را طاعت سی روزه قضا می باید
سنبلش عمردو بالاست کهن سالان را
قامت خم شده را زلف دوتا می باید
بزم عشرت نشود بی گل و گوینده به ساز
عیش این غمکده را برک و نوا می باید
نامه کی جمع کند مغز پریشان مرا
بوی زلفی به گریبان صبا می باید
بی تو از شکوه ندارد نفسم کوتاهی
چه شد ار دور شدم ناله رسا می باید
بی خرد را نرسد عطرکلامم به مشام
سخنم نافه بود نافه گشا می باید
عشق و عقل آنکه ندارد می و افیونش ده
هر دو پا لنگ چو باشد دو عصا می باید
تو سبکسر چه توانیکه دهی رهن شراب
رطل میخانه گران است بها می باید
داغ آن عارض افروخته چون لاله حزین
درکنار دل خون گشته ما می باید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عیش ار به دل آبله ناکم گذرانند
خون مژه از دامن پاکم گذرانند
ناگفته بدانند که از دست غم کیست
از حشر چو با سینه چاکم گذرانند
ارواح به خاکم همه سایند جبین را
از کوی تو گر بعد هلاکم گذرانند
هشیار به هنگامه محشر نتوان رفت
ای کاش که از سایه تاکم گذرانند
ریزم به رهش بار دگر جان حزین را
گر آن سگ کو بر سر خاکم گذرانند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مردان نظر از نرگس فتان تو یابند
فیض سحر از چاک گریبان تو یابند
عشاق جگر سوخته جمعیت دل را
در سلسله زلف پریشان تو یابند
یوسف صفتان با همه بی باکی و شوخی
آسودگی ازگوشه زندان تو یابند
بر خاک چو از نازکشی زلف گره گیر
سرها همه را در خم چوگان تو یابند
هر تازه نهالی که به جولانگه ناز است
خاک قدم سرو خرامان تو یابند
آن شهد گلوسوز که دلهاست کبابش
شیرین دهنان از شکرستان تو یابند
هر غنچه که در پیرهن باغ و بهار است
خمیازه کش چاک گریبان تو یابند
هر جا گذرد حرف ز خورشید قیامت
صاحبنظران چهره تابان تو یابند
بخشید حیات تن اگر آب سکندر
دل زندگی از چشمه حیوان تو یابند
هر ناوک دلدوز که درکیش قضا بود
خونین جگران در صف مژگان تو یابند
مد نگه حسرت و آه دل گرم است
شمعی که سر خاک شهیدان تو یابند
چون قفل حزین  از لب افسانه گشایی
آشفته دلان حال پریشان تو یابند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -