گر بود در ماتمی صد نوحه گر
آه صاحب درد باشد کارگر
ممتاز بود ناله ام از ناله ی عشاق
چون آه مصیبت زده در حلقه ی ماتم
زین جهان تا آن جهان بسیار نیست
در میانه جز دمی دیوار نیست
هر کبوتر می پرد از جانبی
ما کبوتر جانب بی جانبی
ما نه مرغان هوا نه خانگی
دانه ی ما دانه ی بیدانگی
زان فراخ آمد چنان روزی ما
که دریدن شد قبادوزی ما
اذکرونی اگر نفرمودی
زهره ی نام او کرا بودی
بقیاسات عقل یونانی
نرسد کس به ذوق ایمانی
عقل خود کیست تا بمنطق رای
ره برد با جناب پاک خدای
گر بمنطق کس ولی بودی
شیخ سنت ابوعلی بودی
چشم عقل از حقایق ایمان
هست چون چشم اکمه از الوان
هنگامی که ابن رومی مسموم شد و سم در او کارگر افتاد و تشنگی بر او غالب گردید سرود
نیک و بد هر چه کنی بهر تو خوانی سازند
جز تو بر خوان بد و نیک تو مهمانی نیست
گنه از نفس تو می آید و شیطان بدنام
جز تو بر نفس بداندیش تو شیطانی نیست
ای میر همه شکر فروشان
توبه شکن صلاح کوشان
عشاق زدست تو چون ساقی
خونابه بجای باده نوشان
در میکده ی غمت سفالی
نرخ همه معرفت فروشان
یک خرقه رخت درست نگذاشت
در صومعه ها زخرقه پوشان
خوش وقت تو کآگهی نداری
از آتش سینه های جوشان
از تو سخنی به هر ولایت
خسرو به ولایت خموشان
اوحدی شصت سال سختی دید
تا شبی روی نیکبختی دید
سالها چیون فلک بسر گشتم
تا فلک واردیده ور گشتم
از برون در میان بازارم
وز درون خلوتی است با یارم
کس نداند جمال سلوت من
ره ندارد کسی به خلوت من
سر گفتار ما مجازی نیست
باز کن دیده کاین به بازی نیست
اندکی جنبش بکن همچون جنین
تا ببخشندت حواس نوربین
دوست دارد یار این آشفتگی
کوشش بیهوده به از خفتگی
اندر این ره میتراش و میخراش
تا دم آخر دمی غافل مباش
سرو امل بباغ چنان تازه گشت هان
پایی برون نه از در دروازه جهان
عزلت طلب که از غم این چار میخ دهر
گردون هفت خانه به عزلت دهد امان
افعی دهر اگر بزند بر دلت مترس
کور است زهر و مهره بیک جای در دهان
از تاب فقرت از بن ناخن شود کبود
انگشت در مزن بسیه کاسه ی جهان
با تشنگی بساز که در شرط کاینات
با هر دو قطره آب نهنگی است جان ستان
جان ده بهای یکشبه وحدت ای حریف
گوگرد سرخ کس نستاند به رایگان
راحت طمع مدار که غفلت به دست نفس
ماهی در آتش است و سمندر در آبدان
مرد تمام آن که نگفت و بکرد
وانکه بگوید بکند نیم مرد
و آن که بگوید نکند زن بود
نیم زن است آن که نگفت و نکرد
تو چه دانی قدر آب دیدگان
عاشق نانی تو چون نادیدگان
گر تو این انبان ز نان خالی کنی
پر ز گوهرهای اجلالی کنی
تا تو تاریک و ملول و تیره ای
دان که با دیو لعین همشیره ای
طفل جان از شیر شیطان بازکن
بعد از آنش با ملک انباز کن
لقمه ای کان نور افزود و کمال
آن بود آورده از کیسه حلال
لقمه تخم است و برش اندیشه ها
لقمه بحر و گوهرش اندیشه ها
این سخن گفتند اهل دل تمام
جهل و غفلت زاید از نان حرام
زاید از نان حلال اندر دهان
میل خدمت عزم رفتن از جهان
عمر را بمدرسه صرف قیل و قال ساختیم ندیما اینک مجال تنگ شد
مرا از آن شراب سلسبیل پیمانه ده شرابی که آدمی را به بهترین راهها رهنمون شود
ندیما در پیشگاهش موزه از پای بدر کن چرا که همان آتشی است که بر کلیم روشن شد
بیاور آن شراب بهشتی را جام را بگذار رطل گران پیش آور
عمر فرصت ابرازش ندارد بی آنکه بفشاریش پیش آور
برخیز و آثار اندوه از من بزدای چرا که روزگارم در پی معرفت دانش طی شد
علم رسمی سربسر قیل است و قال
نه از آن کیفیتی حاصل نه حال
طبع را افسردگی بخشد مدام
مولوی باور ندارد این کلام
علم نبود غیر علم عاشقی
مابقی تلبیس ابلیس شقی
هر که نبود مبتلای ماه روی
اسم او از لوح انسانی بشوی
سینه ی خالی زمهر گلرخان
کهنه انبانی است پر از استخوان
گر دلت خالی بود از عشق یار
سنگ استنجای شیطانش شمار
وین علوم و وین خیالات و صور
فضله ی شیطان بود بر آن حجر
تو بغیر علم عشق ار دل نهی
سنگ استنجا به شیطان میدهی
شرم بادت زانکه داری ای دغل
سنگ استنجای شیطان در بغل
لوح دل از فضله ی شیطان بشوی
ای مدرس درس عشقی هم بگوی
چند چند از حکمت یونانیان
حکمت ایمانیان را هم بخوان
دل منور کن بانوار جلی
چند باشی کاسه لیس بوعلی
سرور عالم شه دنیا و دین
سؤر مؤمن را شفا گفت ای حزین
سؤر رسطالیس سؤر بوعلی
کی شفا گفتش نبی معتلی
سینه خود را برو صد چاک کن
دل از این آلودگی ها پاک کن
با دف و نی دوش آن مرد عرب
وه چه خوش می گفت از روی طرب
أیها القوم الذی فی  المدرسه
کل ما حصلتموه وسوسه
فکرکم ان کان فی غیر الحبیب
ما لکم فی  النشاة الاخریٰ نصیب
فاغسلوا بالراح عن لوح الفؤاد
کل علم لیس ینجی فی  المعاد
ساقیا یک جرعه از روی کرم
بر بهایی ریز از جام قدم
تا کند شق پرده پندار را
هم به چشم یار بیند یار را
ای فریفته جاه و سلطنت ما را به دیده خردی منگر
ما شیر شکاران فضای ملکوتیم
سیمرغ بدهشت نگرد در مگس ما
دنیا بکسی ده که بگیرد دستت
یا پیش سگی نه که نگیرد پایت
بساط سبزه لگدکوب شد به پای نشاط
ز بس که عارف و عامی به رقص برجستند
خاموش دلا زتیره گویی
میخور جگری به تازه رویی
چون گل بر حیل کوس میزن
بر دست برنده بوس می زن
عادت ما نیست رنجیدن ز کس
ور بیازارد نگوییمش بکس
ور برآرد دود از بنیاد ما
آه آتش بار ناید یاد ما
ورنه ما شوریدگان در یک سجود
بیخ ظالم را براندازیم زود
رخصت اریابد زما باد سحر
عالمی در دم کند زیر و زبر
آن خون گرفته ای که تو ساقی او شوی
پیدا شراب نوشد و پنهان جگر خورد
جام یاقوت و شراب لعل خاصان را رسد
عام را کهنه سفال و دردیی اندر خور است
باده خواهی باش تا از خم برون آرم که من
آنچه در جام و سبو دارم مهیا آتش است
تیری زدی و زخم دل آسوده شد از آن
هان ای طبیب خسته دلان مرهم دگر
من ملک بودم و فردوس برین جایم بود
آدم آورد و در این دیر خراب آبادم
من که ببوی آرزو در چمن هوس شدم
برگ گلی نچیدم و زخمی خار و خس شدم
مرغ بهشت بودم و قهقهه بر فرشته زن
از پی صید پشه ای همتک سگ مگس شدم
مگو که نغمه سرایان عشق خاموش اند
که نغمه نازک و اصحاب پنبه در گوش اند
مجنون تو با اهل خرد یار نباشد
غارت زده را قافله در کار نباشد
تمام عمر با اسلام در داد و ستد بودم
کنون میمیرم و از من تب زنار می ماند
کردیم دلی را که نبد مصباحش
در گوشه ی عزلت از پی اصلاحش
از خرمن الخلق برآن خانه زدیم
قفلی که نساخت قفلگر مفتاحش
او را پرسیدند راستی چیست گفت آنچه که دل قبل از زبان گوید

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -