ای طره دلدار من ای افعی پیچان
بی جانی و پیچان نشود افعی بی جان
تو افعی بی جانی و ما جمله شب و روز
چون افعی سرکوفته از عشق تو پیچان
بر سرو چمن مار بود عاشق و اینک
تو ماری و عاشق شده بر سرو خرامان
تاریک و درازی تو و از عشق تو روزم
تاریک و درازست چو شبهای زمستان
چون  کفه میزانی رخسار مه من
روشن تر از آن زهره که جاکرده به میزان
خمیده چو سرطانی و دیدار نگارم
شادان تر از آن مه  که مقیمست به سرطان
روی بت سیمین بر من در تو نماید
چون لوحه سیمین به بر طفل سبق خوان
گر طفل سبق خوانی نیی از بهر چه دایم
خم از پی تعلیمی چون طفل دبستان
نه مار و نه شیطان و نه طاووسی لیکن
در خلدی  چو مار و چو طاووس و چو شیطان
بلبل نه و چون بلبل بر گل شده مفتون
حربا نه و چون حربا درخور شده حیران
عیسی نه و چون عیسی همسایه خورشید
آدم نه و چون آدم در روضه رضوان
چنبر نه و بر گردن جانها شده چنبر
صرصر نه و بر آتش دلها زده دامان
یوسف نه و بیژن نه ولیکن شده آونگ
چون یوسف و چون بیژن در چاه زنخدان
ریحان نه و عنبر نه ولی بوی ترا هست
از جان دو غلام حبشی عنبر و ریحان
طوطی نه ولی همدم آیینه چو طوطی
ثعبان نه ولی خازن گنجینه چو ثعبان
مجنون نه و لقمان نه ندانم ز چه رویی
آشفته چو مجنون و سیه چره چو لقمان
هندو نه و اندام تراگونه هندو
زندان نه و سیمای تو را ظلمت زندان
عریان و سیه پوش به یک عمر ندیدم
غیر از توکه پبوسته سیه پوشی و عریان
با ظلمت ظلمستی و مطبوع چو انصاف
در کسوت  کفرستی و ممدوح چو ایمان
قرنیست که ژولیده شدسغند و مشوش
عمریست  که آشفته شدستند و پریشان
خلق  از من و من از دل و دل از تو تو از باد
باد از تک یکران جهاندار جهانبان
دارای جوان بخت محمد شه غازی
کاندر خور قدرش نبود کسوت امکان
آن شاه  جوان  بخت  که تا روز قیامت
افغان به هرات از جزع او کند افغان
از بس به هری خون زدم تیغ فروریخت
در دشت هری تعبیه شدکوه بدخشان
جز شاه که در بخشد و سیماش درخشد
ما ابر ندیدیم درافشان و درخشان
جز شاه  که در بزم سخندان و سخنگوست
ما مه نشنیدیم سخنگوی و سخندان
ای شاه جهان ای که به هنگام تکلم
کس گفت ترا می نکند فرق ز فرقان
شه را به سنان حاجت نبود که به هیجا
آفاق بگیرد به یکی  گردش مژگان
مانی به محمد که بدین ملک و خلافت
در تاج زرت گوهر فقر آمده پنهان
جهدی  که  کنم خصم تو اندر طلب ملک
چون ضرب کسورست ورا مایه نقصان
با همت تو مختصرست آنچه به گیتی
با سطوت تو محتضرست آنچه به  گیهان
ای شاه تو دانی که دلم هست به مهرت
مشتاق تر از خضر به سرچشمه حیوان
عشقی که مرا هست به دیدار شهنشه
زهاد نکوکار ندارندبه رضوان
ماهیست هراسانم ازین غصه  که دارد
دارای جوان بخت سر عزم خراسان
من شب همه شب تا به سحر از پی آنم
کز عون عطای ملک و یاری یزدان
چون فتح اگر پیش رو جیش نباشم
چون گرد شتابم ز پی موکب سلطان
از شوق ملک ترک وطن کرده ام ارنه
دانم که بود حب وطن مایه ایمان
چون آتش شوق ملکم سوخته پیکر
گو شاه نسوزد دگرم زآتش هجران
ز اسباب سفر هیچ به جز عزم ندارم
تنها چکند عزم چو نبود سر و سامان
اسبی و غلامی دو مرا هست که آن یک
چشم پی جو می دود این یک ز پی نان
تاریخ جهانست نه اسبست که گویی
دی بود که با چنگیز آمد ز کلوران
گویدکه به ظلمات چنین رفت سکندر
گوید به سمرقند چنان تاخت قدرخان
شهنامه فردوسیش از بر همه یکسر
گر کینه ایران بود ار وقعه توران
گویدکه چنین تاخت به کین قارن وکاوه
گویدکه چنان ساخت کمین رستم دستان
گه آه  کشد از جگر سوخته یعنی
خوش عهد منوچهر و خنک دور نریمان
پرسیدم ازو مذت عمرش به بلی گفت
سالی دو سه ام پیرتر ازگنبدگردان
روزی نسب خویش بدانگونه بیان  کرد
در عهده راویست سخن خاصه چو هذیان
کای مرد منم مهتر اسبانی کایزد
بخشود بقا پیشتر از خلقت انسان
پیرست و بود حرمت او بر همه واجب
کز غایت پیریش فروریخته دندان
وان خادمک خام پی اخذ مواجب
هردم رسد ا ز راه و شفیع آرد قرآن
وین طرفه که گو بازد و چوگان زند اما
هست از زنخ و زلف بتان گویش و چوگان
چندان  که دهم پندش و تهدید فرستم
گویی  که به سرد آهن می کوبم سندان
القصه ازین غصه ملولم  که مبادا
از شاه جدا مانم زآنسان که تن از جان
ای داور آفاق عجب نیست  که امروز
برگفته من فخرکند خطه ایران
ایران چو جهان فخرکند بر سخنم زانک
شه شبه محمد شد و من ثانی حسان
قاآنی اگر قافیه تکرار پذیرفت
شک نی که بود عفو ملک مایه غفران
در مدح ملک بسکه ز لب ریزم گوهر
گویی که لبم را نبود فرق ز عمان
تا آتش آرد ز حجر ضربت آهن
تا گوهر گردد به صدف قطره نیسان
یار تو بود خصم الم یار سلامت
خصم تو بود یار سقم خصم گریبان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -