من چه کسم غم زده بی کسی
بر سر گرداب ملامت خسی
نغمه من ناله شب گیر غم
دایره ام حلقه زنجیر غم
آب دم تیشه خورد ریشه ام
سنگ کند تربیت شیشه ام
مولد من شعله بود چون شرر
تکیه گهم تیغ بود چون کمر
بی مدد از ضعف ننالم چو نی
عمر به تلخی گذرانم چو می
چون نخورد زخم پیاپی تنم
چوب ته تیشه گردون منم
در جگرم شهد شرنگی کند
در قدحم باده دورنگی کند
راه به جیحون شده از گریه ام
در به صدف خون شده از گریه ام
از گذرم خاک کند سرکشی
در جگرم آب کند آتشی
زخم به ناسور سپارد دلم
گریه به طوفان نگذارد دلم
لعل شود خاک چو گیرم به دست
زهر شود می چو شوم می پرست
صبح مرا خنده نیامد به لب
عمر تلف شد چو کواکب به شب
در جگرم بس که فرو برده چنگ
ناخن گردون شده چون لاله رنگ
ذره صفت بس که تنک مایه ام
خاک تنفر کند از سایه ام
داده دلم ناخن غم را خراج
بر سر هدهد زده از شانه تاج
سایه نیفکنده هما بر سرم
تیغ کشیده به سر از هر پرم
سبزه بود آتش گلخن مرا
دانه شرارست به خرمن مرا
زخم مرا مشک بود خانه زاد
لاله من رسته ز خاک مراد
سینه کوه است پر از ناله ام
داغ سیه کاسگی لاله ام
تیره شد از پاس نفس سینه ام
زنگ بود جوهر آیینه ام
خار بود موی چو گل بر تنم
حلق فشارد زه پیراهنم
پیکرم از ثقل نفس دردناک
سایه ام از ضعف نیفتد به خاک
پنجه غم می کشدم کو به کو
شانه کند دست درازی به مو
هیچ دل از سوختنم نیست داغ
ز آتش من برنفروزد چراغ
همسفرانم همه خرسنگ راه
همنفسانم چو نفس عمرکاه
داغ من از کوشش مرهم خجل
سینه چاکم ز رفو منفعل
پیکرم از رشته زبون تر شده
دل ز گره بار صنوبر شده
کس نکند رقص به روم و به چین
کش به چراغم نرسد آستین
برق بلا داغ ز مهجوری ام
سیل فنا تشنه معموری ام
خون جگر چون نفسم بسته شد
لاله و گل در چمنم دسته شد
چرخ به هر صید که بگشاد شست
خورد بر او تیر و مرا سینه خست
نقش پی مور بود مار من
چنبر گردون گره کار من
خون دلم باده بی غش بود
آبخورم چشمه آتش بود
کار من از خویش برآرد شکست
دست مرا بند بود بند دست
رشته من در گره افتاده به
مغز نی آنجاست که دارد گره
غم ز دلم زنگ کدورت برد
داغ دلم آب ز ناخن خورد
بر بدنم موی کند ارقمی
یک سر مو نیست ز عیشم کمی
روز خوش من شب هجران بود
دود در آتشکده ریحان بود
کی دلم از درد حزین می شود
شیشه چو بشکست نگین می شود
جغد بود مرغ سرایی مرا
داده خدا گنج عطایی مرا
تافته همت ز دو عالم سرم
قوت پرواز شکسته پرم
طبع مرا زهر ز می خوشترست
تیر نی از ناله نی خوشترست
چند غبار دل ایران شوم
چند کنم صبر و پشیمان شوم
نعل سفر کاش در آتش کنم
سوی دکن رفته فروکش کنم
آب دکن شویدم از دل غبار
بندر صورت شوم آیینه وار
ای ز هوس گشته چنین تیره روز
آتشی از عشق به دل برفروز
جلوه حسن است ز دیوار و در
کور نه ای بخل مکن در نظر
ای که دل از غم نخراشیده ای
عافیت خویش کجا دیده ای
هست به هر گوشه بتی جلوه گر
خفته به چشم تو چو کوران نظر
سینه بی غم نخراشد کسی
سنگ به ناخن نتراشد کسی
بی خردان را نبود غم به دل
کشتی خالی ننشیند به گل
دل به جز از غم نگشاید ز کس
لعل به الماس توان سفت و بس
چشمه سنگ است پر آب زلال
چشم تو خشک آمده عینک مثال
گریه برد جانب مقصود راه
تا نبود قطره نروید گیاه
دیده چو در گریه بخیلی کند
جامه مقصود تو نیلی کند
داغ غمت گر نبود بر جبین
مرگ به از زندگی اینچنین
گر نبود عشق در آب و گلت
مار سیاه است نفس در دلت
بر جگر آن داغ که ناسور نیست
آینه ای دان که در او نور نیست
سنگ شود شیشه برای شکست
گل به ازان گل که نه خاریش خست
خسته نه ای دست به کاری بزن
بر چمن عشق گذاری فکن
گاه چو بلبل جگری می خراش
گه چو صبا بوی گلی می تراش
عقل بر عشق ندارد بها
قدر زمرد نپذیرد گیا
نور رخ مجلس و باغ است عشق
آب گل و تاب چراغ است عشق
عشق بود شبنم گلشن فروز
عشق بود کوکب افلاک سوز
عشق دهد رخت خرد را به آب
شمع چه حاجت به ره آفتاب
عشق بود واسطه بیش و کم
عشق بود بانی دیر و حرم
بر همه جا تافته چون آفتاب
سوخته اوست چه آتش چه آب
لب مگشا جز ز پی حرف عشق
عمر همان به که شود صرف عشق
وصل خوش و فرقت جانکاه ازوست
فربهی و لاغری ماه ازوست
تا کندش داغ به تن محترم
سینه شده مهر ز سر تا قدم
بر طرب آن قوم که دل بسته اند
ذوق غم عشق ندانسته اند
عشق مجرد بردت پیش دوست
عشق چو مویت به در آرد ز پوست
گرم روانند درین رهگذار
بر سر الماس قدم برق وار
آنچه به جز عشق تو را حاصل است
گر همه جان است که بار دل است
عشق نکویان ز جهان کم مباد
گر نبود عشق جهان هم مباد
در دل عاشق نکند جا هوس
بر سر آتش ننشیند مگس
غم نفروشند به سیم دغل
خاک لگد کی خورد از پای شل
تا نکنی صاف دل از تیرگی
در طلب عشق مکن خیرگی
ساغر این شعله همان آتش است
پیرهن نشیه می بی غش است
عشق نسوزد دل افسرده را
خاک فشانند به سر مرده را
قابل غم جان بلاکش بود
هیزم این شعله ز آتش بود
قرص مه و مهر به خوان فلک
بی نمک عشق ندارد نمک
عشق کشد سلسله بر استخوان
رسم بود دام کشیدن نهان
زنده عشقند چه مرد و چه زن
نیست درین باب کسی را سخن
عقل بود بهر هوس چاره ساز
عشق ز هر عقل بود بی نیاز
بند و جنون ناخن و خارا بود
کی روش شعله مدارا بود
گرچه نم از خاک برد آفتاب
دجله نگردد ز فروغش سراب
جز سخن عشق زبان هرچه راند
چون سخن لال نفهمیده ماند
ختم کنم بر سخنش چون نفس
بر کفنم عشق نویسند و بس

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -