cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
طالب  مسکین  کجایی  گوش گیر
مشک  بی آب  طلب  بر دوش گیر
باز گویا چشم  فهمت  خواب  رفت 
نه  پی  آب  این چنین  بی تاب  رفت 
یا که  نشنیدی تو گفتار مرا
یا نکردی فهم  اسرار مرا
زآنچه  گفتم  با تو اندر این  کتاب 
باز پنداری که  رفت  او بهر آب 
هست  عباس علی  خود بحر جود
چشمه  ایجاد و ینبوع وجود
هفت  بحر از بحر جودش یک  نم  است 
بحر امکان خود جهانی  زآن یم  است 
تا نپنداری که  رفت  از بهر آب 
سوی میدان با چنان شور و شتاب 
رفت  با مشک  از پی  آب  طلب 
تا تو را آموزد آداب  طلب 
دعوت  عشق  است  بانگ العطش 
آن صدا را دست  و سر کن  پیشکش 
داعی  حق  چون زند بانگت  به  خویش 
سر به  کف  بگذار و رو مردانه  پیش 
دست  از هستی  فرو شو سوی او
چون فتادت  دست  سر کن  گوی او
چون فتادت  دست  از دوش ای پسر
سینه  کن  بر تیر عشق  او سپر
چون فتادت  دست  بر دندان تو مشک 
گیرتا گرید فلک  بر خود ز رشک 
زآنکه  از حمل  امانت  آسمان
کرد اباء و کرده ای تو حمل  آن
چونکه  دست  افتاد از دوشت  به  تیغ 
سینه  بر تیرش سپر کن  بی  دریغ 
سینه ات  چون شد ز ناوک چاک چاک
چشم  را کن  وقف  بر تیر هلاک
چون به  تیرش چشم  را کردی نیاز
کن  به  تیغش  زود گردن را دراز
چون جدا شد سر ز دوشت  بی  درنگ 
استخوان خویش  را کن  وقف  سنگ 
هست  یعنی  تا که  آثاری ز تو
آید اندر عشق  او کاری ز تو
چون نماندت  هیچ  آثاری بجا
گشته ای در وی فناء فی  الفنا
در حسین ع اینسان علمدار حسین ع
شد فنا تا یافت  اسرار حسین ع
کرد سر سودا به  بازار حسین ع
در دو عالم  گشت  سردار حسین ع
در ره حق  داد دست  حق  پرست 
دست  ها شد جمله  او را زیردست 
چون یدﷲ دست  عباس علی  است 
پس  یقین  دست  خدا دست  ولی  است 
پس  مکن  با پنجه  حق  پنجه  تو
گر نخواهی  پنجه  جان رنجه  تو
پنجه  کردنظن  بد و اندیشه  است 
کآن تو را بر پای فکرت  تیشه  است 
تیشه  چو ن بر ریشه  فکرت  زنی 
سد شود ره تو عبث  جان می کنی 
سوء ظنت  سیما نسبت  به  پیر
ز اوج رفعت  بازت  اندازد به  زیر
تا تو از پستی  دگر از اوج جان
لاشه  خود را کشی  هیهات  دان
ور کشی  هم  شاید اما ظن  بد
گرددت  زآن بعد حبل  من  مسد
ظن  بود بدخاصه  ظن  بد مآل
خاصه  نسبت  بر خداوندان حال
ان بعض  الظن  اثم  آن شاه فرد
گفت  پس  تو گرد ظن  بد مگرد
در طلب  تو حسن  ظن  را پیشه  کن 
ریشه  افکار بد را تیشه  کن 
ورنه  در دل ظن  باطل  ریشه  کرد
شد چو محکم  ریشه  ات  را تیشه  کرد
ریشه  چون در خاک محکم  شد دگر
کی  برون آید به  زودی با تبر
در نیاید گر کنی  خود را هلاک
ریشه محکم  دگر یکجا ز خاک
هر چه  آری ریشه  بیرون با تبر
باز بینی  ریشه های سر به  سر
ماند ار یک  ریشه  باز آن هم  قوام
یابد اندر خاک و گردد کار خام
همچنین  دان ریشه  ظن  و خیال
چون قوی شد قطع  آن باشد محال
چون قوی شد ریشه ات  را برکند
پس  مهل  کآن ریشه  در دل جا کند
تا نگردیده است  ریشه  ظن  قوی
برکنش  زود از زمین  معنوی
ره مده ظن  را به  دل آسوده باش
یا چو دادی زودش از دل برتراش
ظن  نباشد شیوة اهل  طلب 
صاحب  ظن  غافل  است  و بی ادب 
بی  ادب  را ره برآن درگاه نیست 
می رود بی خود دلش  در راه نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای برادر زین  فقیر خیرخواه
این  نصیحت  بشنو و رو کن  به  راه
دار پاس حرمت  درویش  را
بلکه  میکن  بندة او خویش  را
ور نخواهی  بست  دل در خدمتش 
بد مکن  دل بهر پاس حرمتش 
حرمت  حق  را هر آن هتاک بود
شد چو ظاهر فطرتش  ناپاک بود
حرمت  حق  حرمت  اهل ﷲ است 
هر شکست  این  حرمت  ابلیس  ره است 
حرمت  آدم شکست  ابلیس  دون
زآن شد از فردوس عفو حق  برون
حاسد حق  ورنه  در ظاهر نبود
دایما او سجدة حق  می نمود
چون صفی  مرآت  ذات  کبریاست 
سجدة او فرض بهر ماسواست 
لاجرم ابلیس چون شد حاسدش
حاسد حق  گشت  و نآمد ساجدش
حاسد ذات  خدا کس  ورنه  نیست 
شاهد این حرف  قول مولوی است 
هیچ  کس  را از خدا عاری نبود
حاسد حق  هیچ  دیاری نبود
لیک  چون حق  را حسود مظهرند
حاسد ذات  خدای اکبرند
زین  سبب  گفتند کی  طاعت  بریم 
پیش  ایشان زآنکه  از یک  عنصریم 
بلکه  ما در قدر و قدرت  برتریم 
هم  بر ایشان پادشاه و سروریم 
ما بشر ایشان بشر لیکن  به  جاه
ما بر ایشان مهتریم  و پادشاه
همسری کردند با شیران حق 
زآن سیه  گردیدشان یکجا ورق
همچنین  در هر زمان پیغمبری
ز امر حق  برداشت  بر دعوت  سری
جنگ  او را سهل  می پنداشتند
در حقیقت  جنگ  با حق  داشتند
قوم صالح  ناقه  را کردند پی 
جنگ  حق  را کی  بود فتحی  ز پی 
جنگ  با حق  ناقه  را پی  کردن است 
جان صالح  زین  عمل  آزردن است 
جان بوجهل  از پیمبر عار داشت 
زآن مخلد خویش  را در نار داشت 
هر کسی  کو با خدا بودش نبرد
وعظ  و نصح  انبیاء سودش نکرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
شد علی  با ذوالفقار حیدری
باز اندر جنگ  قوم خیبری
هر ولی  ای هست  تیغش  ذوالفقار
زآنکه  سازد نفی  غیر کردگار
ذوالفقار آمد از آن بر شکل  لا
از پی  اثبات  ذات  کبریا
هر ولی  هم  مظهر شیر خداست 
از علی ع بر دست  او شمشیر لاست 
تیغ  لا مخصوص دست  آن شه  است 
دست  غیر از ذوالفقارش کوته  است 
زآنکه  تا نبود موحد در نسق 
کی  تواند کرد کس  اثبات  حق 
مثبت  حق  پس  حقیقت  آن ولی  است 
کش  به  دست  عدل شمشیر علی  است 
مر ولی  را هست  بر دست  ولا
تیغ  آهن  گاه و گه  تیغ  دعا
این  دعا هم  ذات  حق  را خواندن است 
تیغ  لا بر هرچه  جز حق  راندن است 
تا بود غیر از خدایت  مدعا
بر اجابت  کی  رسد هرگز دعا
هرچه  پس  او نفی  غیر کردگار
می  کند باشد نتیجه  ذوالفقار
شرح این  جای دگر گویم  تو را
حالی  از تحقیق  این  معنی  درآ
حضرت  عباس میر خافقین 
بهر نفی  غیر و اثبات  حسین 
ذوالفقار آورد بیرون از غلاف 
با مخالف  گشت  سرگرم مصاف 
هر چه  را غیر از حسین ع انکار کرد
بر فرار آن قوم را ناچار کرد
آری آرد چون ولی  برهان هو
می  گریزد خصم  از میدان او
پشت  کردند آن گروه دیو کیش 
شیر قدرت  گله را انداخت  پیش 
چونکه  در دریا نهیب  آرد نهنگ 
کی  بود دعموص را جای درنگ 
می شد افزون گر نهیب  آن جناب 
زهرة شیر فلک  می گشت  آب 
تا چه  جای روبهان بی تمیز
کز نهیبی  رو کنند اندر گریز
آن نبود از بهر اندرز و نهیب 
بل  مزاحی  بود و این  باشد عجیب 
تو عجب  داری که  چون بود آن مزاح
بد مزاحی  قهرآمیز از صلاح
قصد شیر حق  نه  قتل  و غارت  است 
زآنکه  او دریای لطف  و رحمت  است 
ورنه  گر اندک نهیبی  وی کند
شیر گردون زهره و دل قی  کند
الغرض چون ساحت  میدان همه 
گشت  خالی  ز اجتماع آن رمه 
چشمه  فضل  و کرم بحر حیات 
روی رحمت  کرد بر آب  فرات 
در فرات  آن بحر دین  و داوری
کرد فلک  اهتمامش  لنگری
مشک  را پر آب  کرد و بازگشت 
سوی خرگه  شاه میدان تاز گشت 
پاس اکرام وفا را آن جناب 
تشنه  لب  برگشت  از دریای آب 
گر تو را دل جانب  اهل  وفاست 
این  خود ای جان معنی  فقر و فناست 
مر فنا را شد وفا اول قدم
وآن بود نفی  حدوث  اندر قدم
نفی  حادث  ترک هستی  کردن است 
روی بر اعلی  ز پستی  کردن است 
ترک هستی  نیست  بذل جان و سر
جان چه  باشد هست  آن حرف  دگر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گر فنا را بذل جان فهمیده ای
صحبت  اهل  فنا نشنیده ای
ترک هستی  نی  همین  جان دادن است 
بل  تعین های خود بنهادن است 
ای بسا کو ترک جان کرد و نرست 
نامد اسرار فنا او را به  دست 
ترک جان هم  از شروط ره یک  است 
داند این  را هر که  در ره سالک  است 
بس  تعین  هاست  بهر مرد راه
جان بود زآنها یکی  بی اشتباه
سالک  افتاد آن تعین ها چو ز او
شد وجود منبسط  بی  گفتگو
حضرت  اسماء ز دریای وجود
اولین  موج است ای صاحب  شهود
موج ها یعنی  وجود ممکنات 
موج این  بحر است هر یک  یا ثقات 
در مراتب  موج بحر ای با شهود
شد تعین  های سلطان وجود
ترک هستی  زین  تعین  رستن  است 
بر وجود منبسط  پیوستن  است 
بی  تعین  چون شدی تو فانی ای
از طبیعت  رسته ای ربانی ای
اینچنین  عباس در میدان فقر
ترک هستی  کرد و شد سلطان فقر
نی  همین  در ترک جان همت  گماشت 
هرچه  می بودش تعین  واگذاشت 
شرح حالش  را نگویم  بیش  از ا ین 
زآنکه  دل بی طاقت  است  و خرده بین 
ترسم  از این  بیش  گویم  حال او
وآنچه  آمد بر سر از اقبال او
این  دل نازک طبیعت  خون شود
رو به  هامون آورد مجنون شود
منتظر باشد همین  افسانه  را
بانگ  هویی  بس  بود دیوانه  را
این  دل عاشق  بهانه  جو بود
چون بهانه  یافت  آتش  خو شود
بی سبب  تنگ  است  او را حوصله 
چون سبب  یابد بدرد سلسله 
بی سبب  بر خود بگرید روز و شب 
آب  گردد گر به  دست  آرد سبب 
خاصه  اسبابی  که  گویی  در جهاد
دست  عباس علی ع از تن  فتاد
حرف  ما را باز دل در بر طپید
هرکه  گوش استاده بود و می  شنید
گفتم  اندر بر دل غم  پیشه  نیست 
ضیغم  آشفته  اندر بیشه  نیست 
بر گمانم  کو گرفتار خود است 
فارغ  از من  محو دلدار خود است 
نیست  هم  حالی  چو سابق  در برم
بر اسیری رفته  است  از کشورم
رفته  اندر شهر چین  موی دوست 
خاک بر سر می  کند در کوی دوست 
بی خبر کاین  دم بود برجای خویش 
می  نیوشد حرف  و می گردد پریش 
هست  این  هم  ز اتفاقات  قضا
کاین  دل سودایی  است این  د م بجا
هان کجا بودی دلا در این  سفر
مدتی  بد کز تو بودم بی خبر
خوش حضر باشی  بجا نیک  آمدی
از بلاد دور و نزدیک  آمدی
خوش ز چین  کفر رو کردی به  تن 
شرط ایمان شد بلی  حب  وطن 
گر چه  تن  نبود وطن  این  صحبت  است 
موطن  اصلی  جهان وحدت  است 
مقصد اصلی  بود اقلیم  چین 
مرد چینی  عارف  کامل  یقین 
چین  بود هم  ملک  معنی  شهر جان
گر که  دانی  اصطلاح چینیان
اول ار داری هوای آن زمین 
باید آموزی زبان اهل  چین 
پس  سوی مقصود اصلی  رو نما
رو ز چاه طبع  در شهر فنا
چون زبان چینیان آموختی 
ز اصطلاح خویش  لب  را دوختی 
ز اصطلاح زبده الاسرارشان
ره بری بر شهر چین  یارشان
زبده الاسرار تا اقلیم  چین 
رهنمای تو ست  گر داری یقین 
زبدة الاسرار را ای مرد دین 
تا نخوانی  رو منه  در راه چین
زآنکه  دارد راه چین  افزون خطر
زین  کتاب  از راه گردی با خبر
اصطلاح چینیان اول بیاب 
پس قدم در راه چین  نه  با شتاب 
ذوق فهم  زبدة الاسرار من 
گر نداری از طریقت  دم مزن
هرکه  ذوق جان کل  بستان اوست 
زبدة الاسرار حرز جان اوست
ذوق معنی  غیر ذوق صورت  است 
ذوق معنی  روضه  بی آفت  است 
ذوق حس  دارد یقین  هر جانور
ذوق معنی  ذوق عشق  است ای پسر
گر نداری رشته  عشقی  به  کف 
بر تو زیبد چونکه  حیوانی  علف 
ذوق عرفان می دهد ز آدم نشان
ورنه  هرکس  راست  ذوق آب  و نان
نیستم  پروا کنون اینجا بایست 
کاختلاف  ذوق ها گویم  ز چیست 
نک  به  فهم  حرف  ما چالاک شو
در طریقت  واقف  از ادراک شو
زبدة الاسرار ما را اندکی 
گر تو فهمی  عارفی  و مدرکی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بر زبان آمد مرا نام دعا
بر بیانش  گوش معنی  برگشا
تا شوی در بحر تحقیق  ای محب 
واقف  از سر دعونی  استجب 
تا به  تو راهی  است از سلطان جود
بر تو زآن ره می رسد فیض  وجود
سد نگردد هرگز این  ره نیم  دم
ور شود مسدود گردی تو عدم
وآن رهی  کآن از تو باشد تا وجود
هست  نزد عارف  آن قوس صعود
زین  تعین  ها و قید لا تعد
آن ره قوس صعودت  گشت  سد
مرتفع  گردد چو زین  راهت  حجاب 
هست  بی شک  هر دعایت  مستجاب 
ترک هستی  معنی  لابه  و دعاست 
پس  دعا مخصوص ارباب  فناست 
تو در این  حال از دعا مستغنی  ای
حق  دعا گوید تو در وی فانی  ای
لاجرم فرمود پیر رهنما
مولوی آن قبله  اهل  دعا
چون خدا از خود سؤال و کد کند
او دعای خویش  را چون رد کند
پس  تو درحق  فانی  و بی  هوش باش
او دعایت  می کند تو گوش باش
چون در او گشتی  تو فانی  عنقریب 
او دعا گوی تو هست  و هم  مجیب 
باز باید گشت  سوی مدعا
شاه دین  فرمود قاسم  را دعا
بد دعای شاه را معنی  نه  این 
کو نگردد کشته  در میدان کین 
بل  دعا این  بود سر و حاصلش 
تا کند بر ذات  مطلق  واصلش 
جان و سر را لاجرم چالاک داد
در ره حق  هرچه  بودش پاک داد
در میان عیش  و عروسی  را ندید
هرچه  آمد تیر کین  بر جان خرید
پیکرش در عشق  شاه ذوالجلال
شد به  زیر سم  اسبان پایمال
نی  زجان در عشق  شه  تنها گذشت 
ز اصل  چین  و فرع چین  یکجا گذشت 
ای اخی  در کار دل مردانه  باش
عقل  را بگذار و رو دیوانه  باش
خواهی  ار ظاهر نمود خویشتن 
زود برخیز از وجود خویشتن 
خویشتن  را هر که  شد بی  خویش  یافت 
نکته  این  راز را درویش  یافت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
رحمت  للعالمین  روحی  فداک
ای فدای همتت  جانهای پاک
ای که  تا در نظم  عشق  از همتت 
گشته ام غواص بحر حکمتت 
هر زمان آید به  دست  فکرتم 
گوهر دیگر به  عون حضرتم 
چه  از تو شد جان صفی  گوهر شناس
پس  تو را گوید به  هر نعمت  سپاس
چون تو خود دانی  سپاس خویش  را
نعت  خود آموز هم  درویش  را
تا ز نو شرح سخای تو کنم 
وز زبان تو ثنای تو کنم 
همتت  را تا صفی  در کار دید
مثنوی را زبدة الاسرار دید
تا به  آخر یاریم  کن  در کلام
بل  به  عونت  مثنوی گردد تمام
چون به  عونت  ترک جان و سر کنم 
در حق  اثبات  علی  اکبر کنم 
چون علی  در ذات  شاه ذوالعلی 
شد فنا اندر فنا اندر فنا
سوی میدان شد روان بهر ستیز
جسم  خود را کرد وقف  تیغ  تیز
آن زحق  بیگانگان بد پسند
کاهل  شرع و قاری قرآن بدند
بهر قتل  حق  ز هر سو تاختند
کین  حق  را ظاهر از دل ساختند
تا تو خود دانی  که  اندر اصل  و فرع
نی  توان خوردن فریب  اهل  شرع
جسم  حق  چو از کینه  اهل  هلاک
گشت  از شمشیر و خنجر چاک چاک
اسب  او یعنی  عقاب  تیز پی 
کآن ره معراج بس  بد کرده طی 
احمدی را دید کز میدان رزم
عزم معراجش  به  دل گردیده جزم
شسته  دل یکجا ز نقش  ماسوا
دل ندارد با کسی  غیر از خدا
در میان این  تکثر واحد است 
صد هزاران زخم  بر وی وارد است 
شد سوی افلاک وحدت  ره سپر
برد از میدان کثراتش  به  در
چون حسین ع آواز ادرک یا ابا
زو شنید آمد به  میدان دغا
دید نبود در جهان از وی اثر
گشت  هر سو در سراغش  ره سپر
زد صدا او را به  آواز جلی 
کت  نبینم  در کجایی  یا علی 
گفت  ای شه  در بیابان فنا
نیستم  دیگر مکان و حد و جا
از مکان و لامکان بیرون شدم
عین  ذات  حضرت  بی چون شدم
جام تحقیق  ای برادر نوش کن 
معنی  این  علی  را گوش کن 
چون رسد سالک  در اقلیم  فنا
جانش  گردد غرق دریای لقا
در وجود حق  وجودش گم  شود
قطره در دریا فتد قلزم شود
لاجرم در عالم  صورت  دگر
نیست  یک  مو از وجود او اثر
پس  علی  چون رو به  جمع  ذات  کرد
نفی  حق  را ذات  حق  اثبات  کرد
رست  جانش  از مقام تفرقه 
در گلو گم  گشت  ز اشتر شقشقه 
وآن شهش  اندر مقام فرق خواند
چون نجست  اینجاش سوی جمع  راند
زآنکه  ذات  آن شهنشه  ذات  هوست 
وحدت  و کثرت  همه  در تحت  اوست 
چون علی  را اندر این  کثرت  نیافت 
هشت  کثرت  را و در وحدت  شتافت 
دید در صحرای وحدت  واردش
متصل  با ذات  پاک واحدش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای صفی  شد رخش  نظمت  تیز رو
مر رها گردیده از دستت  جلو
کش  عنان را باز و بنگر سوی پس 
همرهانت  اوفتادند از نفس 
بس کشیدی رخش  معنی  را رکاب 
شد زمین  گرد هوا تا کی  شتاب 
بس  دوید اندر قفایت  بی درنگ 
خنگ  عقل  سامعان گردیده لنگ 
گفت  آن شاهی  که  بر ما بد شفیق 
الرفیق  ای راه جو ثم  الطریق 
هین  چه  گویی  ای فقیر ره پناه
تازه گردیده است  رخشم  گرم راه
نه  از جلو آگاه هستیم  نه  از قفا
گر سر همراهی ام داری بیا
گرچه  رخشم  دل به  رفتن  بسته  است 
لیک  در رفتن  هنوز آهسته  است 
تا کنون اندر زمین  ره می برید
زین  سپس  اندر هوا خواهد پرید
آنکه  فرمود الرفیق  اندر طریق 
بهر عاقل  گفت  نی  بهر عشیق 
تا مرا عقل  و شعوری بد به  سر
با رفیقان بود جانم  ره سپر
نک  به  صحرای جنون آواره ام
بالش  نرم است  سنگ  خاره ام
می  ندانم  ز آشنا بیگانه  را
می  زنی  تا کی  صدا دیوانه  را
خود چه  غم  دیوانه  را گر خوانده ای
که  تو در ره خسته  و وامانده ای
هین  برو ای عقل زین  پس  در طریق 
با تو دیگر نی  رفیقم  نی  شفیق 
زآنکه  تو بر دجله  جویای پلی 
نی  سواری نی  سوار دلدلی 
همچو طفلان برنشسته  بر نی  ای
در خیالت  فارس دلدل پی  ای
عاشق  دیوانه  بحرش بی  پل  است 
اسب  چوبین  زیر پایش  دلدل است 
نی  خبر از دجله  دارد نی  ز پل 
هست  یکسان پیش پایش  خار و گل 
هین  برو ای عقل  ترک من  بگو
وز من  دیوانه  همراهی  مجو
من  چه  غم  دارم که  شد پای تو لنگ 
گو به  جای خود بمان و باش سنگ 
ای که  درس عاشقی  ناخوانده ای
تو به  ره سنگی  و برجا مانده ای
ذوق عشقت  گر جوی در جان بدی
کوه و صحرا در رهت  یکسان بدی
یا صفی  تا چند این  طاق و طرم
هر چه خواهی  گوی و کم  کن  اشتلم 
لحظه ای بر جای خود ساکن  مباش
گفتمت  سیلاب  خانه  کن  مباش
بند کن  چون سیل  سیلانی  کند
ورنه  رسوایی  و ویرانی  کند
هین  ز رسوایی  چه  غم  دیوانه  را
گو فرو کن  سیل شهر و خانه  را
من  چه  غم  دارم که  ویرانی  بود
زیر ویران گنج  سلطانی  بود
هین  مپوش ای خضر و کم  کن  رنج  را
زیر دیوار شریعت  گنج  را
زین  سپس  دیوار را من  برکنم 
گنج  را از زیر او پیدا کنم 
من  خود آن گنجم  کنون پیدا شوم
گو میان انجمن  رسوا شوم
هین  بگو خضرا که  اسرارت  چه  بود
بهر موسی  سر اطوارت  چه  بود
هین  چه  پرسی  حال ما را هرچه  هست 
کاین  زمانی  بی خود و مجنون و مست 
نزد آن کو بی خود و مستانه  است 
حالت  موسی  و خضر افسانه  است 
نی  بگو ای خضر با من  حال و راز
کآمدم اینک  به  حال خویش  باز

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
جستجو کردن موسی ع حضرت  خضرع را
شد چو موسی  ز امر حق  شیدای خضر
در بیابان طلب  جویای خضر
روز و شب  اندر سراغ  او شتافت 
تا ورا در مجمع  البحرین  یافت 
مجمع  البحرین  اگر دانی  دل است 
واندر آن سکنای پیر کامل  است 
گر تویی  جویای آن پیر مدل
رو به  سوی مجمع  البحرین  دل
کن  به  آن شاه از زبان دل سلام
این  سلام خاصگان باشد نه  عام
داد بعد از این  سلام و این  خطاب 
خضر راه عشق  موسی  را جواب 
کای پیمبر حکم  یزدان را به  خلق 
چیست  کارت با فقیر ای پاک دلق 
گفت  مأمورم ز خلاق جهان
خدمتت  را بهر اسرار نهان
گفت   عقل  از این  معانی  قاصر است 
تو نبی ای حکم  تو بر ظاهر است 
جز که  گردی چون به  صحبت  یار من 
بس  نمایی  صبر اندر کار من 
گفت  تا من  خدمتت  را حاضرم
در فعال خویش  بینی  صابرم
پس  روان گشتند زآنجا مستقیم 
تا کنار ساحل  بحری عظیم 
هر سه  پس  رفتند در کشتی  درون
یوشع  و موسی  و خضر ذوفنون
شد چو کشتی  سوی دریا ره سپر
خضر پنهان ز اهل  کشتی  با تبر
کشتی  نوساز را سوراخ کرد
جان موسی  را به  خود گستاخ کرد
گفت  آوردی به  دل امری شنیع 
گفت  با من  گفتمت  لن  تستطیع 
گفت  ز اول جرم حق  آسان گذشت 
جرم اول بود و شاید زآن گذشت 
پس  چو از کشتی  به  ساحل  آمدند
با غلامی  در مقابل  آمدند
خضر خواند او را ز یاران تفاق
در کنار و کشتش  از تیغ  حناق
باز شد آشفته  موسی  کی  پناه
از چه  کشتی  بنده ای را بی گناه
گفت  گفتم  صبر کن  در کار من 
چونکه  واقف  نیستی  ز اسرار من 
گفت  غافل  بودم این  بر من  مگیر
عذرم ار عهدی شکستم  در پذیر
پس  روان گشتند زآنجا هر سه  یار
تا به  سوی قریه  ای شان شد گذار
اهل  آن قریه  بر ایشان وقت  شام
نه  کسی  ره داد نه  نان و طعام
بود دیواری قریب  قریه  کآن
بر فتادن بود مشرف  در زمان
خضر ویران کرد هم  اندر دمش 
ساخت  باز از سنگ  وگل  مستحکمش 
گفت  موسی  ساختی  با محنتی 
این  جدار کهنه  را بی اجرتی 
اهل  این  قریه  ندادند آب  و نان
چون به  ما بس  زین  عمل  بینم  زیان
خضر گفتا تنگ  شد جای تفاق
در میان ما و تو هذا فراق

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
گوش کن  تا با تو ای فرخنده کیش 
باز گویم  حاصل  افعال خویش 
از شکست  کشتی  ام گر طالبی 
بود مقصد دفع  شر غاصبی 
کآن شه  غاصب  هر آن کشتی  که  دید
بی  ز عیبی  بهر خویشش  برگزید
وآن یتیمی  چند را تا اغتشاش
در نیاید زین  تظلم  در معاش
پس  شکستم  کشتی  ای را با تبر
تا شود از صاحبانش  دفع  ضر
چیست  این  کشتی  دل مرد مرید
شاه غاصب  نفس  جبار عنید
تا تو را این  دل درست  و بی غش  است 
رهن  جور آن عنود سرکش  است 
چون به  دست  شیخ  ره دادی تو دل
کشتی ات  را بشکند شیخ  مدل
تا ز شر نفس  کافر وارهد
چون رهید اشکسته  را مرهم  نهد
لاجرم فرمود حق  با اهل  سر
هست  جایم  در قلوب  منکسر
هر دلی  کاشکست  اندر وی منم 
در دل بشکسته  تانی  جستنم 
گر دلت  بشکست  آن کو در وی است 
زین  شکستت  صد درستی  در پی  است 
دل گر او یار است  گو بشکسته  باش
ور طبیب  آن است گو جان خسته  باش

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای علی  رحمت  ای شاه نخست 
که  دل ارباب  دل در دست  توست 
گر دل ما را غم  عشقت  شکست 
گو شکسته  باش کز بهر تو است 
در دل بشکسته  چون داری تو جا
شد دل اشکسته  ما را مدعا
در غم  عشق  خود ای کامل  هنر
کن  دلم  را هر زمان اشکسته  تر
هر دلی  کاشکسته  مهر تو نیست 
آن دل حیوان بود نی  ز آدمی  است 
چون رهاندی کشتی  ما از خطر
گو چرا بشکست  کشتی  را خضر
ور شکست  آن را به  فرمان خدا
داد ارادت  را به  خود نسبت  چرا

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
احمدا تو شمع  جمع  وحدتی 
گرمقید در لباس کثرتی 
تو به  ذات  خویشتن  بودی احد
نه  تعین  بود ذاتت  را نه  حد
گر کنون اندر لباس کثرتی 
ماسوا را علتی  و غایتی 
تا شود معلول از علت  خبر
بستمت  از میم  امکانی  کمر
چون سفر کردی ز جمع  خود به  فرق
ساخت  روشن  نور نامت  غرب  و شرق
جانت  چون پوشید ای سلطان ناس
از تعین  های امکانی  لباس
وآن تعین  های امکانی  لقب 
شد حجاب  جمعت  ای کامل  ادب 
وآن حجابات  ار چه  اندر جنب  تو
محترق بدگشت  هر یک  ذنب  تو
پس  تو را آموختم  در عین  فرق
سر توبه  ای امام اهل  دلق 
توبه  چبود گر گشایی  نیک  سمع 
از مقام فرق برگشتن  به  جمع 
توبه  چبود نزد ارباب  شهود
جمع  بعد از فرق در قوس صعود
سوی حق  از خلق  چون عارج شود
از هر آن قیدش که  جان خارج شود
زآن تعین  کرده استغفار او
رفته  زآن هستی  برون یکباره او
رفته  رفته  کشف  هر یک  زآن حجب 
توبه  زآن جرمست  نزد اهل  لب 
شد چو ز اقسام تعین  هاش دل
رفته  و با ذات  مطلق  متصل 
پس  به  فضل  حق  تعالی  مرد راه
پاک گردد جانش  از لوث  گناه
جان سالک  چون شد از هستی  خلاص
گردد از حق  مورد غفران خاص
تاج کرمنا حقش  بنهد به  فرق
پس  روان سازد ز جمعش  سوی فرق
بر سر راه آید از منزلگه  او
گمرهان را تا نماید خوش ره او
احمدا دادم تو را فتحی  مبین 
گشت  جانت  فتح  ما را مستعین 
سر توبه  مر تو را آموختم 
پرده های هستی ات  را سوختم 
دادمت  در فرق بعد از جمع  راه
نک  به  ملک  جمع  و فرقی  پادشاه
ذنب  های ما تقدم را تمام
از تو کردم عفو ای جمعی  مقام
هم  حجاب  ما تأخر را ز تو
رفع  کردم تا نگردی بند او
در مقام فرق ای کامل  نصاب 
نیستت  با جمع  ما یک  مو حجاب 
نعمتی  دادم تو را افزون و خاص
کآن تو را دارد کمال اختصاص
انبیاء را من  ندادم بی  شکی 
آنچه  دادم بر تو الا اندکی 
شکر این  نعمت  تو را باید فزون
ور ز عهدة شکر آن نایی  برون
ما تو را در شکر خود نصرت  دهیم 
صد زبان در شکر این  نعمت  دهیم 
کن  سپاس ما که  داری ای نبی 
ظاهر و باطن  معینی  چون علی 
گرچه  او یار است  با هر کس  نهان
لیک  یار تو است  در عین  عیان
او صراط مستقیم  است  ای حبیب 
نیست  هر کس  را در این  نعمت  نصیب 
پس  تو را مخصوصه  دادم این  نعیم 
هادی ات  گشتم  به  راه مستقیم 
احمدا تا شاکر این  نعمتی 
مستحق  صد هزاران رحمتی 
احمدا تا حیدرت  باشد معین 
در دو عالم  خسروی و بی قرین 
احمدا ذات  علی  ذات  من  است 
محو او ثابت  در اثبات  من  است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
احمدا از سر بیفکن  دلق  را
بر ولای مرتضی ع خوان خلق  را
هین  قم  اللیل  ای مه  مزملم 
کن  بیان وصف  ولی  کاملم 
احمدا از سر بینداز این  گلیم 
خلق  را خوان بر صراط مستقیم 
راز کم  پوش ای بشیر بی نذیر
امر ما را بر صغیر و بر کبیر
گو تو خواه آن رد بود خواهی  قبول
گر نگویی  نی  نبی  ای نی  رسول
احمدا اجسام ثابت  جان کجاست 
بی تولای علی  ایمان کجاست 
احمدا گر مهر او باعث  نبود
مر قدم را سودی از حادث  نبود
من  نکردم خلق  تا سودی کنم 
بلکه  تا بر بندگان جودی کنم 
جود من  موقوف  مهر مرتضی ع است 
طالب  حیدر رهین  جود ماست 
گر نبود اظهار فضل  حیدرم
در نظر حاجت  چه  با پیغمبرم
احمدا من  بر خلایق  مشفقم 
هم  مر ایشان را ز شفقت  خالقم 
خلقشان کردم که  ربانی  کنم 
نی  عبث  جان بدهم  و فانی  کنم 
اوست  ربانی  که  حیدر دوده است 
ورنه  جانش  در بدن بیهوده است 
احمدا ظاهر نما اسرار عشق 
گو نبینند اعمیان انوار عشق 
احمدا کن  دعوت  دیگر به  قوم
قیل  و قالست این  نماز و حج  و صوم
از شریعت  این  ولایت  مقصد است 
ورنه  شرع بی  ولایت  مرتد است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
احمدا آور یتیمی  را به  یاد
چون تو را دیدم یتیمی  نامراد
نه  تو بودی آن یتیم  بی پدر
از یتیمی  بی  نوا و در به  در
پس  شدم من  خود کفیل  و ضامنت 
دادم اندر صدر عزت  مسکنت 
خود پدر گشتم  تو را از بدو حال
تا شدی زآن تربیت  صاحب  کمال
وآن علی  را ز ابتدا تا آخرت 
ساختم  هر جا معین  و یاورت 
پس  دل و جان از عطایم  شاد دار
وآنچه  کردم با تو ز احسان یاد آر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
احمدا یاد آر کز ملک  وجود
رخت  بستی  چون به  اقلیم  شهود
تو به  صحرای شهادت  گم  شدی
هم  جدا چون قطره از قلزم شدی
من  نمودم ره تو را در بحر جمع 
روشنت  کردم به  جمع  خود چو شمع 
گشتم  از فضل  خود ای در یتیم 
رهنمایت  بر صراط مستقیم 
دادمت  در ظل  قرب  خویش  جا
تا تو باشی  گمرهان را رهنما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
احمدا بودی تو از گنج  لقا
بس  فقیر و تنگدست  و بینوا
مر تو را از گنج  حق  مالی  نبود
اینچنین  اعزاز و اجلالی  نبود
پس  تو را دادم به  گنج  خویش  راه
تا شدی اندر دو عالم  پادشاه
دادمت  گنج  بقاء بی  واهمه 
مدعایت  را برآوردم همه 
چون شدی در عشق  ذاتم  منتفی 
کردمت  از گنج  ذات  خود غنی 
این زمان نوحی  تو اندر فلک  من 
صاحب  گنج  منی  و ملک  من 
هرچه  بود اندر خزینه  هست  من 
بر تو دادم چون تو گشتی  پست  من 
پس  به  یاد آر ای یتیم  بینوا
افتقار خویش  و استغنای ما

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بر یتیمان پس  مکن  قهر ای سند
یاد آور از یتیمی  های خود
این  یتیمان را پدر باش و شفیق 
گمرهان را رهنما شو بر طریق 
احمدا محروم سایل  را مکن 
نرم گو با سایل  مسکین  سخن 
بانگ  بر سایل  مزن بین  حاقه  را
دیده ای چون درد فقر و فاقه  را
زآنچه  دادم بر تو سایل  را بده
چونکه  کشتی  آب  حاصل  را بده

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -