cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
دیده در هجر تو شرمنده احسانم کرد
بس که شب ها گهر اشک به دامانم کرد
عاشقان دوش ز گیسوی تو دیوانه شدند
حال آشفته آن جمع پریشانم کرد
تا که ویران شدم آمد به کفم گنج مراد
خانه سیل غم آباد که ویرانم کرد
شمه ای از گل روی تو به بلبل گفتم
آن تنک حوصله رسوای گلستانم کرد
داستان شب هجران تو گفتم با شمع
آنقدر سوخت که از گفته پشیمانم کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بی شاهد و شمع و شکر و می چه توان کرد
بی بربط و طنبور و دف و نی چه توان کرد
سر کرد قدم در طلب او به ره عشق
این مرحله را گر نکنم طی چه توان کرد
بردار یکی توشه که هنگام عزیمت
با داشتن جام جم و کی چه توان کرد
امروز که از حاصل عشقت نزدم دم
فردا بتو گوید که کجا هی چه توان کرد
ای نخل خرامان برسی در ثمر آیی
باشد که بیاید ز قفا دی چه توان کرد
با آن بت طناز در این شهر صبوحی
تا آنکه نسازی سفر از ری چه توان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دلبر به من رسید و جفا را بهانه کرد
افکند سر به زیر حیا را بهانه کرد
آمد به بزم و دید من تیره روز را
ننشست و رفت تنگی جا را بهانه کرد
رفتم به مسجد از پی نظاره رخش
بر رو گرفت دست و دعا را بهانه کرد
آغشته بود پنجه اش از خون عاشقان
بستن به دست خویش حنا را بهانه کرد
خوش می گذشت دوش صبوحی به کوی او
بر جا نشست و شستن پا را بهانه کرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا صبا شانه بر آن زلف خم اندر خم زد
آشیان دل صد سلسله را برهم زد
تابش حسن تو در کعبه و بتخانه فتاد
آتش عشق تو بر محرم و نامحرم زد
تو صنم قبله صاحب نظرانی امروز
که زنخدان تو آتش به چه زمزم زد
حال دلسوخته عشق کسی می داند
که به دل زخم تو را در عوض مرهم زد
خجلت و شرم به حدیست که در مجلس دوست
آستین هم نتوان بر مژه پر نم زد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گرهی از خم آن زلف چلیپا وا شد
هرکجا بود دل گمشده ای پیدا شد
گر به آهوی ختا نسبت چشمت دادیم
گنه از جانب او نیست خطا از ما شد
گندم خال تو در خلد ره آدم زد
زلف شیطان صفتت راهزن حوا شد
ترک چشمان تو مستند و دو شمشیر به دست
از دو بد مست یکی شهر پر از غوغا شد
سخن از لعل تو هر جا که روم می شنوم
این چه سریست که در دوره ما پیدا شد
یا رب این خرمن گل چیست که از نکهت او
آتشی حاصل و جانسوز من شیدا شد
ارنی گفت دلم بهر تماشای رخش
لن ترانی به جواب از دو لبش گویا شد
بی سبب رهزن میخانه صبوحی گشته
رهزن دین و دلم آن صنم ترسا شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نه تنها بنده بالای موزونت صنوبر شد
علم شد سردوبان شد نیشکر شد نخل نوبر شد
نه تنها گل ز نرمی شرمگین شد پیش اندامت
کتان شد پرنیان شد حله شد دیبای اخضر شد
نه تنها شور بر پا شد که دوش از بزم ما رفتی
بلا شد فتنه شد آشوب شد غوغای محشر شد
نه تنها یاسمن شد سخره سیمین بنا گوشت
سمن شد نسترن شد لاله شد نسرین صد پر شد
نه تنها مدعی شد کامران از زلف پر چینت
صبا شد شانه شد مشاطه شد عنبرچه زر شد
نه تنها شد صبوحی از غم هجران تو محزون
فغان شد ناله شد خونین جگر شد دیده تر شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
حلقه حلقه زلفش تا ز باد لرزان شد
باد شد عبیر افشان نرخ مشک ارزان شد
هم ز گردش چشمش حال ما دگرگون شد
هم ز حلقه زلفش جمع ما پریشان شد
مشکل مرا ای دل بود نقطه ای موهوم
چون دهان او دیدم مشکل من آسان شد
شیخ شد به کیش عشق دین خود بداد از دست
گمرهی به ره آمد کافری مسلمان شد
زلف را به رخ افشان کرد و صبح ما تاریک
کفر را تماشا کن کو حجاب ایمان شد
از غم فراق او حال دل اگر پرسی
چشمه بود دریا گشت قطره بود عمان شد

وزن: فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: مقتضب مثمن مطوی مقطوع
نشانه‌های عروضی: - U - | U - - - | - U - | U - - -
شام هجران مرا صبح نمایان آمد
محنت آخر شد و اندوه به پایان آمد
نفس باد صبا باز مسیحایی کرد
مگر از زلف خم اندر خم جانان آمد
شکر ایزد که دگر بار به کوری رقیب
دلبرم شاد رخ و خرم و خندان آمد
عجبی نیست گرم از کرم پیر مغان
رنج راحت شد و هم درد به درمان آمد
گرچه بسیار چشیدی ستم ز هر فراق
دلبر شاد به بزمت شکرستان آمد
ساقیا ساغر لبریز از آن باده بده
که ز خمخانه حق هدیه به مستان آمد
مطرب آغاز کن آن نغمه داوودی را
که ز الحان خوشش جان به سلیمان آمد
مژده ای صدر نشینان صف میکده باز
که صبوحی ز حرم مست و غزل خوان آمد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای خوش آنانکه قدم بر در میخانه زدند
بوسه دادند لب ساقی و پیمانه زدند
به حقارت منگر باده کشان را کاین قوم
پشت پا بر فلک از همت مردانه زدند
خون من باد حلال لب شیرین دهنان
که به کار دل من خنده مستانه زدند
جانم آمد به لب امروز مگر یاران دوش
قدح باده به یاد لب جانانه زدند
مردم از حسرت جمعی که از آن حلقه زلف
سر زنجیر به پای من دیوانه زدند
عاقبت یک تن از آن قوم نیامد به کنار
که به دریای غمت از پی دردانه زدند
بنده حضرت شاهی شدم از دولت عشق
که گدایان درش افسر شاهانه زدند
هیچکس در حرمش راه ندارد کاینجا
دست محروم به هر محرم و بیگانه زدند
گرچه کاشانه دل خاص غم مهر تو نیست
پس چرا مهر تو را بر در این خانه زدند
دل گم گشته ما را نبود هیچ نشان
مو به مو هر چه سر زلف تو را شانه زدند
آخر از پیرهن چاک صبوحی سر زد
آتشی را که نهان بر پر پروانه زدند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دلبرم گر به تبسم لب خود باز کند
کی مسیحا به جهان دعوی اعجاز کند
دین و دل هر دو به یکبار به تاراج برد
در صف سیمبران گر سخن آغاز کند
رونق مهر و قمر افکند از اوج فلک
زلف شبگون رخ مه رو اگر ابراز کند
ببرد صبر و شکیبم اگر آن لعبت ناز
بهر صید دل من حمله چنان باز کند
خلخ و تبت و چین است مگر منظر او
کاین چنین دلبری و عشوه طناز کند
به یکی جو نخرم سلطنت ملک جهان
بت غارتگر من گر هوس ناز کند
وصل دلدار صبوحی نتوان شد حاصل
هر زمان هجر تو را شعبده ای ساز کند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ترک من چون حلقه مشکین کاکل بشکند
لاله را دلخون کند بازار سنبل بشکند
ور خرامان سرو گلنارش کند میل چمن
سرو را از پا در اندازد دل گل بشکند
تا هلال ابروی جانان ز چشمم دور شد
اندر این ره سیل ها باشد که صد پل بشکند
چون نسیم صبحگاهی پرده گل بردرد
خار غم اندر دل مجروح بلبل بشکند
ای صبوحی سر و حدت را ز دست خود مده
تا خیال زهد و تقوا را توکل بشکند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یاد از آن روزی که کس را ره در این محضر نبود
ما و دل بودیم و غیر از ما کس دیگر نبود
آشنا با لعل جانبخش تو هر شب تا سحر
وقت مستی جز لب ما و لب ساغر نبود
زلف جادویش چنین جادوگری بر سر نداشت
چشم هندویش چنین طرار و وحشیگر نبود
جز زبان شانه و دست من و باد صبا
دست کس با زلف مشکین تو بازیگر نبود
چهر زرد و اشک گلگونم بها و قیمتی
داشت در نزد تو و حاجت به سیم و زر نبود
دوش در مستی بعزم کشتنم برخاست لیک
مردم از حسرت که در دستش چرا خنجر نبود
قصه ها از بی وفایی ها صبوحی تا ابد
بر زبان ها رانده شد لیکن مرا باور نبود

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گفته بودی که بیایی غمم از دل برود
آنچنان جای گرفته است که مشکل برود
پایم از قوت رفتار فرو خواهد ماند
خنک آن کس که حذر کرد پی دل برود
گر همه عمر نداده است کسی دل به خیال
چون بیاید به سر کوی تو بی دل برود
کس ندیدم که در این شهر گرفتار تو نیست
مگر آنکس که به شب آید و غافل برود
ساربان تند مران ورنه چنان می گریم
که تو و ناقه و محمل همه در گل برود
سر آن کشته بنازم که پس از کشته شدن
سر خود گیرد و اندر پی قاتل برود
باکم از کشته شدن نیست از آن می ترسم
که هنوزم رمقی باشد و قاتل برود
گر همه عمر صبوحی خوش و شیرین باشد
این سخن ماند ندانم که چه با دل برود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گر ز درم آن مه دو هفته درآید
بخت جوان وقت پیریم به سر آید
گر بر غلمان برند صفحه رویش
حور بهشتی چو دیو در نظر آید
پای اگر می نهی به دیده من نه
سرو خوش است از کنار جوی برآید
تلخ مگو رخ ترش مکن که از آن لب
هر چه بگویی تو تلخ چون شکر آید
در سفر عشق نیست غیر خطر هیچ
خوش بودم هرچه زین سفر به سر آید
می کشی ام گه به سوی کعبه و گه دیر
چند صبوحی پس تو دربه در آید

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
به گوشم مژده ای آمد که امشب یار می آید
به بالین سرم آن سرو خوشرفتار می آید
کبوتر وار دل پر می زند در مجمر حسنش
چنان تسکین دلم کان آتشین رخسار می آید
همی در انتظارم کی شود یارم ز در داخل
به مهمانی برم با حشمت بسیار می آید
فضای این جهان از عطر گل پر گشته و گویا
نگار من همی با زلف عنبر بار می آید
مشو غمگین صبوحی گر دلت رفته است از دستت
چرا گر می رود دل از کفت دلدار می آید

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
سالها قد تو را خامه تقدیر کشید
قامتت بود قیامت که چنین دیر کشید
خواست رخسار تو با زلف گره گیر کشد
فکرها کرد که باید به چه تدبیر کشید
مدتی چند بپیچید به خود و آخر کار
ماه را از فلک آورد و به زنجیر کشید
جای ابروی تو نقاش پس از آهوی چشم
تا به بازیچه نگیرند دم شیر کشید
بعد چشم تو مصور چو به ابرو پرداخت
شد چنان مست که بر روی تو شمشیر کشید
دل اسیر مژه ات از عدم آمد به وجود
همچو صیدی که مصور به دم شیر کشید
پیش تشریف رسای کرم دست ازل
منت از کوتهی خامه تقدیر کشید
لاغری بین که در اندیشه نقشم نقاش
آنقدر ماند که تصویر مرا پیر کشید
گر خرابم کنی ای عشق چنان کن باری
که نشاید دگرم منت تعمیر کشید
نتوان بهر علاج دل دیوانه ما
از سر زلف به دوش این همه زنجیر کشید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آن که رخسار تو با زلف گره گیر کشید
فکرها کرد که باید به چه تدبیر کشید
مدتی چند بپیچید بخود آخر کار
ماه را از فلک آورد بزنجیر کشید
خامه می خواست که مژگان ترا بردارد
راست بر سینه عشاق تو صد تیر کشید
چون بیاراست بدان حسن دلاویز ترا
قلم اندر کف نقاش تو تکبیر کشید
گردش خامه تقدیر غرض نقش تو بود
کز ازل تا به ابد این همه تأخیر کشید
دیده از تاب  چه بسیار ز شب ها  که گشود
کانتظار تو بسی این فلک پیر کشید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
پرده تا باد صبا از رخ جانانه کشید
پیش رویم همه جا نقش پریخانه کشید
ماجرایی که کشید از سر زلفش دل من
می توان گفت که در سلسله دیوانه کشید
میل بر باده و پیمانه و ساقی نکند
هر که با یاد لب لعل تو پیمانه کشید
دل جمعی است پریشان و ندانم امشب
که سر زلف دلآرام تو را شانه کشید
شعله شمع شرر بر پر پروانه بزد
آتش عشق شرر بر من دیوانه کشید
رشک آتشکده شد سینه بی کینه من
آتش عشق تو بس شعله در این خانه کشید
مژده بردند بر پیر مغان مغبچگان
که صبوحی ز حرم رخت به میخانه کشید

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
کی روا باشد که گردد عاشق غمخوار خوار
در ره عشق تو اندر کوچه و بازار زار
در جهان عیشی ندارم بی رخت ای دوست دوست
جز تو در عالم نخواهم ای بت عیار یار
از دهانت کار گشته بر من دلتنگ تنگ
با لب لعل تو دارد این دل افگار کار
هر چه می خواهی بکن با من تو ای طناز ناز
گر دهی یک بوسه ام زان لعل شکربار بار
ساقیا زان آتشین می ساغری لبریز ریز
تا به مستی بر زنم در رشته زنار نار
مطربا بزم سماع است و بزن بر چنگ چنگ
چشم خواب آلودگان را از طرب بیدار دار
ای صبوحی شعر تو آرد به هر مدهوش هوش
خاصه مدهوشی که گوید دارم از اشعار عار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شوم من گرچه صید غرقه در خون گشته ترکش
ندانم ترک او هر کس که بتواند کند ترکش
کشیدی ناز چشمش ای دل آخر ریخت خونت را
بگفتم بارها من با تو ناز مست کمتر کش
به جایی پا نهاده ست او که خورشید جهان آرا
اگر خواهد تماشایش بیفتد تاج از ترکش
مصور از چه رو وامانده ای از قد و رخسارش
رخش از ماه نیکوتر قدش از سرو برتر کش
ز یک تیر نگه از پا در آرد صد چو رستم را
در آرد آن کمان ابرو اگر یک تیر از ترکش
نداده تا ز غم گردون دون بر باد خاکت را
ز آب و خاک تا دانی صبوحی آتش تر کش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چنان سدی ز چین بسته است آن زلفین گیسویش
که یأجوج نگه را نیست ره در کشور رویش
نگردد تا سپاه خط تمامی جمع ممکن نیست
خلاص اسکندر دل از عقابین دو ابرویش
رخش گویی بهشت است و دهان کوثر قدش طوبی
دو صد حور و دو صد غلمان همیشه مات در کویش
و یا رویش بهار است و جبین چون لاله حمرا
قدش سرو و دو چشمش نرگس و سنبل بود مویش
اگر گویم که شیرین است یا لیلی روا باشد
که صد فرهاد و مجنون چشم و دل دارند بر سویش
اگر طعنه زند بر ماه و خور نبود عحب زانرو
که باشد هر دو تصویر دو چشم مست جادویش
صبوحی خاک بر سر کن ز چشمان آب خون جاری
که عشق آتش بود دلبر به یادت می جهد خویش

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای خواجه چشم من همه سوی خط است و خال
تو در خیال مال و در اندیشه منال
من معترف که باده حرامست می خورم
ای شیخ مال وقف چه سان بر تو شد حلال
جستی نشان او که مبادا نشان او
هر جا بر افکند صنمی پرده از جمال
در گوش بود حرف فراقم فسانه ای
غافل ز بازی فلک و مکر بد سگال
هر درد را دوایی و هر خار را گلی است
ایدل خموش باش دمی آنقدر منال
شبهاست باز دیده ام از آرزوی تو
تا از شمایل تو حکایت کند مثال
گفتی که دام و دانه دل از کجا ببین
بر روی دوست زلف و برخسار یار خال
ای باد حال زار صبوحی بگو به یار
اما نه آنقدر که از او گیردش ملال

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
شبی به خواب زدم بوسه بر لبش به خیال
هنوز بر لب آن شوخ می زند تبخال
ز چاک پیرهن اندام نازکش ماند
چو عکس برگ گل اندر میان آب زلال
بنوش باده که اندر طریقت عشق است
چو شیر مادر خون حرامزاده حلال
صبا ز روی تو گیرم نقاب بردارد
که راست تاب تماشایت ای بدیع جمال
دو ابروان کمانش بدیدم و گفتم
یقین که اول ماه و عیان شدست هلال
نمود تا که بمن رخ ز خویشتن رفتم
نبود صبر چنینم باشتیاق جمال
اگر ببزم صبوحی شبی رسد قدمش
نثار مقدم او جان دهیم مالامال

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ز عشق روی تو چون بلبل از گل
شکفته گرددم هر دم گل از گل
ز روی و موت دانستم ندارد
گل از سنبل جدایی سنبل از گل
دهانست و لب این یا خضر بسته
به روی چشمه حیوان پل از گل
گلی بر سر زده آن سرو قامت
و یا ماهیست دارد کاکل از گل
ز بلبل نیست این غلغل به گلشن
بود این شورش و این غلغل از گل
مرا گویی که چشم از او بپوشان
چگونه چشم پوشد بلبل از گل
صبوحی تا گل اندامت به پهلوست
بده دل بر گل و بستان مل از گل

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
پیوسته من از شوق لب لعل تو مستم
زین ذوق که دارم خبرم نیست که هستم
در بادیه عشق تو تا پای نهادم
یکباره بشد دین و دل و عقل ز دستم
از بس که نظر بر گل رخسار تو دارم
شد شهره بهر شهر که خورشید پرستم
تو مهر ز من ای بت عیار بریدی
من دل به خم طره طرار تو بستم
مطرب تو بزن ساز نوایی به درستی
ساقی تو بده باده که من توبه شکستم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تا بوسه از آن لعل دلآرام گرفتم
جانم به لبم آمد و آرام گرفتم
منعم مکن از دیدن قد و رخ و چشمش
من انس به سرو و گل و بادام گرفتم
ساقی بر من قصه جمشید چه خوانی
جمشید منم تا به کفم جام گرفتم
بدنام مخوان زاهدم از عشق که تا من
در حلقه عشاق شدم نام گرفتم
سودای خوشی دوش به آن ماه نمودم
جان دادم و یک بوسه به انعام گرفتم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تا در آن حلقه زلف تو گرفتار شدم
سوختم تا که من از عشق خبردار شدم
من چه کردم که چنین از نظرت افتادم
چاره ای کن که به لطف تو گنهکار شدم
خواب دیدم که سر زلف تو در دستم بود
بوی عطری به مشامم زد و بیدار شدم
تا در آن سلسله زلف تو افتادم من
بی سبب چیست که پیش نظرت خوار شدم
برو ای باد صبا بر سر کویش تو بگو
که ز مهجوری تو دست و دل از کار شدم
جان به لب آمد و راز تو نگفتم به کسی
نقد جان دادم و عشق تو خریدار شدم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
طالب طره خم در خم جانانه شدم
عاقلان سلسله آرید که دیوانه شدم
در جهان بودنم از دوستی اوست بلی
شایق گنج بدم ساکن ویرانه شدم
خادم مسجد آدینه اگر بودم دوش
از دم پیر مغان خازن میخانه شدم
نکنم سجده بشکرانه چرا تا که چنین
فارغ از صومعه و سبحه صد دانه شدم
از من ای دوست مباش این همه بیگانه که من
آشنای تو شدم کز همه بیگانه شدم
تا چو آن شمع شب افروز باغیار تویی
ز آتش غیرت دل غیرت پروانه شدم
گر جنون دارم اگر عقل صبوحی باری
رفتم و مایل آن دلبر فرزانه شدم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ترنج غبغب آن یوسف عزیز چو دیدم
چنان شدم که به جای ترنج دست بریدم
ز قهر تیغ کشیدی به سوی من بدویدی
ز من تو سر ببریدی من از تو دل نبریدم
نشست یار به محفل گذشت قافله غافل
که هر چه من بدویدم به گرد او نرسیدم
مپرس حالت مجنون ز سایه پرور شهری
ز من بپرس که با سر به کوی دوست دویدم
مرا هوای پریدن نبود از پی طوبی
بهشت روی تو دیدم از آشیانه پریدم
تویی که سوختی م از فراق و رحم نکردی
منم که سوختم و ساختم نفس نکشیدم
رموز غیب که یزدان بجبرییل نگفتی
من از گدای در کوی می فروش شنیدم
هر آنچه تخم طرب کاشتم به مزرعه دل
ز بخت بد چو صبوحی گیاه غم درویدم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
خوش می کشد به سوی تو این عشق سرکشم
گر از جفا رقیب نسازد مشوشم
گه خال دانه می کشدم گه کمند زلف
چون صید ناتوان ز جفا در کشاکشم
از آب چشم و آتش دل بی تو هر زمان
گاهی در آب غوطه ور و گه در آتشم
گر صد رهم رقیب کشد از جفا هنوز
من با امید وصل تو با باده سرخوشم
از سیل اشک و ناله غم آه دردناک
سوزد درون و چهره از خون منقشم
نبود متاع دیگرم اندر دیار عشق
ای وای اگر مدد نکند بخت سرکشم
جانا به وری و موی عزیزت که در جهان
یکدم خیال روی تو نبود فرامشم
گفتم که ناخوشم ز غم هجر و انتظار
گفتا خموش باش صبوحی که من خوشم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
من اگر رندم و قلاشم اگر درویشم
هر چه ام عاشق رخسار تو کافر کیشم
دست کوتاه از آن زلف درازت نکشم
گر زند عقرب جراره هزاران نیشم
خواهمت تا که شبی تنگ در آغوش کشم
چه غمم گر خطری صبح درآید پیشم
دشت آراسته از لاله رخان دوش به دوش
من بیچاره گرفتار خیال خویشم
دل ز عشق رخت ای دوست کجا برگیرم
برود عمر عزیز ار به سر تشویشم
من همان شاطر عشقم که به تو شرط کنم
گر کشم دست ز دامان تو نادرویشم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبر در عشق تو جانا هله تا چند کنم
من که مردم ز غمت حوصله تا چند کنم
تا سر زلف پریشان تو دیدم گفتم
از پریشانی خاطر گله تا چند کنم
روزگاریست که با زلف تو در کشمکشم
پنجه در پنجه یک سلسله تا چند کنم
بامیدی که بیفتم عقب محمل دوست
جای در جلد سگ قافله تا چند کنم
گاه قربانی جانست بتقصیر نگاه
بطواف حرمت هروله تا چند کنم
بعد از این بایدم از سر بره عشق شتافت
سعی با پای پر از آبله تا چند کنم
مفتی از حرمت می گفت من از حکمت وی
بحث با جاهل این مسأله تا چند کنم
من که هنگام فریضه سگم اندر بغل است
بی خود از بهر ریا نافله تا چند کنم
جانش آمد به لب و باز صبوحی می گفت
صبر در عشق تو جانا هله تا چند کنم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
وقت آن شد که سر خویش من از غم شکنم
آهی از دل کشم و حلقه ماتم شکنم
گر مراد دل من را ندهد این گردون
همه اوضاع جهان یکسره در هم شکنم
باده از کاس سفالین خورم و از مستی
به یقین جام جهان بین به سر جم شکنم
گر شود رام دمی ساقی و می گیرم از او
ترک عقبی کنم و توبه دمادم شکنم
شرحی از یوسف گمگشته خود گر بدهم
شهرت گریه یعقوب مسلم شکنم
سر شوریده خود گر بنهم بر زانو
صبر ایوب از این شهره به عالم شکنم
بارها یار بدیدم به صبوحی می گفت
عزم دارم که ز هجرم قدت از غم شکنم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دو چشم مست تو خوش می کشند ناز از هم
نمی کنند دو بد مست احتراز از هم
شدی به خواب و به هم ریخت خیل مژگانت
گشای چشم و جدا کن سپاه ناز از هم
میان ابرو و چشم تو فرق نتوان داد
بلا و فتنه ندارند امتیاز از هم
کس از زبان تو با ما سخن نمی گوید
چه نکته ایست که پوشند اهل راز از هم
شب فراق تو بگسیخت در کف مطرب
ز سوز سینه من پرده های ساز از هم
به باغ سرو و صنوبر چو قامتت دیدند
خجل شدند ز پستی دو سرفراز از هم
پری رخان چو گرفتار و درهمم خواهند
گره زنند به زلف و کنند باز از هم
تو در نماز جماعت مرو که می ترسم
کشی امام و بپاشی صف نماز از هم
دلم به زلف تو مانند صعوه می ماند
که اش به خشم بگیرد دو شاهباز از هم
تو بوسه از دو لبت دادی و صبوحی جان
به هیچ وجه نگشتیم بی نیاز از هم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بار دگر به کوچه رندان گذر کنیم
تا بشکنیم توبه و سجاده تر کنیم
یک جرعه در کشیم از آن داروی نشاط
چندین هزار وسوسه از سر به در کنیم
دل را بدست مطرب و معشوق می دهیم
فارغ ز فکر نیک و بد و خیر و شر کنیم
ما کیستیم و قوت تدبیر ما کدام
تا ادعای دفع قضا و قدر کنیم
زاهد بما نصیحت بیهوده می دهد
کز باده بگذریم و ز ساقی حذر کنیم
با اختلاف مبدأ برهان ما و شیخ
این تجربت نباید بار دگر کنیم
یکباره راه زهد سپردیم و گم شدیم
بار دگر صبوحی از این ره گذر کنیم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
وقت آن است که از خانه به بازار شویم
خرقه و سبحه فروشیم و به خمار شویم
قدحی باده بنوشیم چه هشیار چه مست
همچنان از در خمار به گلزار شویم
صبحگاهان بنشانیم ز سر رنج خمار
به عیادت به سر نرگس بیمار شویم
با پری روی پریزاد به گلگشت بهار
ناپدید از نظر خلق به یک بار شویم
بلبل آشفته و مستانه سراید غزلی
مست و آشفته آن باده گلنار شویم
واعظ شهر اگر منکر می خوردن ماست
ما هم از گفته او بر سر انکار شویم
محتسب گر نکند حلم و صفا با رندان
با دف و چنگ و نی اش در صف پیکار شویم
سودی از گفته ندیدیم مگر تا قدری
لب ز گفتار ببندیم و به کردار شویم
گوهر بحر عطاییم چو خود نشناسیم
گوهر خویش ز بیگانه خریدار شویم
ای صبوحی طلب عشق ز بیگانه مکن
می توانیم که اندر طلب یار شویم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از حسرت شمع رخت افتاده در طرف چمن
یکجا صبا یکجا خزان یکجا گل و یکجا سمن
برقع ز عارض برفکن تا عالمی شیدا شود
فوجی ز رو بعضی ز مو خلقی ز لب من از دهن
چون در تکلم می شوی از حسرتت گم می کند
سوسن زبان قمری فغان بلبل نوا طوطی سخن
اندر خرامشهای تو از طرف بستان می فتد
سرو از قد و آب از روش رنگ از گل و حالت ز من
ببرید خیاط ازل دو جامه بر اندام ما
از بهر تو گلگون قبا وز بهر من خونین کفن
هر گه که بنشینی ز پا برگرد سر می گرددت
شمع از زمین ماه از زمان عقل از سر و روح از بدن
از وصف آن خورشید رو پرسد صبوحی گفتمش
رخساره مه زلفان سیه چشمان غزال ابرو ختن

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
تویی در ملک جان جان و چه جانی جان مهرویان
تو سروی و قدت محشر چه محشر محشر دوران
جمالت مجمع ما شد چه مجمع مجمع خوبان
چه خوبی خوبی یوسف چه یوسف یوسف کنعان
بود چشمت یکی جادو چه جادو جادوی کافر
چه کافر کافر رهزن چه رهزن رهزن ایمان
دهان تو بود غنچه چه غنچه غنچه دلکش
چه دلکش دلکش و خرم چه خرم خرم و خندان
چه جانسوز است بر آتش چه آتش آتش محنت
چه محنت محنت دوری چه دوری دوری جانان
سر کویت بود کعبه چه کعبه کعبه مردم
چه مردم مردم دیده چه دیده دیده گریان
صبوحی تا شدت بنده چه بنده بنده بیدل
چه بیدل بیدل عاشق چه عاشق عاشق حیران

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ره دل را بتا زان شوخ چشم مست رهزن زن
به عیاری زلفت خویش را غافل به مخزن زن
نقاب پرنیان را برفکن از چهر آذرگون
شرر از چشمه خورشیدوش بر مرد و بر زن زن
رقیب بوالهوس در بزم از روزن نظر دارد
کمان ابرو خدنگی بر دو چشمانش ز روزن زن
اگر خواهی بتا شیرین مذاق عاشقانت را
ز قند لعل خود کام صبوحی را یک ارزن زن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
در خم زلف تو پابند جنون شد دل من
بی خبر از دو جهان غرقه به خون شد دل من
چونکه با رشته گیسوی تو پیوندی داشت
مو به مو بسته به زنجیر جنون شد دل من
اینهمه فتنه مگر زیر سر چشم تو بود
که گرفتار دو صد سحر و فسون شد دل من
آنچه گفتم به دل از روی نصیحت نشنید
عاقبت عشق تو ورزید و زبون شد دل من
بعد مرگ من اگر بر سر خاکم گذری
دهمت شرح که از دست تو چون شد دل من
سالها سخت تر از کوه گران بود ولیک
در سر عشق تو بی صبر و سکون شد دل من
نقطه خال تو تا دید به پرگار وجود
یکسر از دایره عقل برون شد دل من

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -