cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
نقد جان را در بهای زلف جانان می دهم
عاشقم و ز بهر سودای چنین جان می دهم
ای که از حال من آشفته می پرسی مپرس
کز پریشانی خبرهای پریشان می دهم
پیش آن لب زار می میرم زهی حسرت که من
تشنه لب جان بر کنار آب حیران می دهم
این چنین کز چشم من هر گوشه می بارد سرشک
عاقبت از گریه مردم را بتوفان می دهم
دور ازو هجران اگر قصد هلاک من کند
عمر خود می بخشم و جان را بهجران می دهم
هر که روزی دل بخوبان داد آخر جان دهد
وای جان من که آخر دل بایشان می دهم
در غم هجران هلالی از فغان منعم مکن
زانکه من تسکین درد خود بافغان می دهم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
خرم آن روز کزین محنت و غم باز رهم
بمراد دل ازین درد و الم باز رهم
رفت مجنون و ازین داغ جگر سوز برست
می روم تا من دلسوخته هم باز رهم
نیست امکان خلاصی ز تو در ملک وجود
مگر از قید تو در کوی عدم باز رهم
از تو بر من ستم و جور خلاف کرمست
کرمی کن که ازین جور و ستم باز رهم
جان ز غم سوخت هلالی قدح باده کجاست
تا ازین سوز درون یک دو سه دم باز رهم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بحمدالله که جان بر باد رفت و خاک شد تن هم
ز پند دوست فارغ گشتم و از طعن دشمن هم
دلا صبری کن و زین سال مرو هر دم بکوی او
کزین بی طاقتی آخر تو رسوا می شوی من هم
ازین غیرت که ناگه سایه او بر زمین افتد
نمی خواهم که شب مهتاب باشد روز روشن هم
شدم دیوانه و طفلان کشندم دامن از هر سو
گریبانم ز دست عاشقی چاکست و دامن هم
چه گویم درد خود با کوهکن و دردی که من دارم
نه تاب گفتنش دارم نه یارای شنیدن هم
شکستی در دلم خاری و می گویی برون آرم
بدین تقریب می خواهی که ماند زخم و سوزن هم
دل و جان هلالی پیش پیکانت سپر بادا
که ابرویت کماندارست و چشمت ناوک افگن هم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
خراب یک نظر از چشم نیم خواب توایم
بحال ما نظری کن که ما خراب توایم
سؤال ما بتو از حد گذشت لب بگشا
که سالهاست که در حسرت جواب توایم
چه حد آن که توانیم هم عنان تو شد
همین سعادت ما بس که در رکاب توایم
عتاب تو کشد و ناز تو هلاک کند
هلاک ناز تو و کشته عتاب توایم
عجب نباشد اگر از لبت بکام رسیم
که مست باده نازی و ما کباب توایم
ز مهر روی تو داریم داغها بر دل
ستاره سوخته از تاب آفتاب توایم
من و هلالی ازین در بهیچ جا نرویم
چرا که همچو سگان بسته طناب توایم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
هر خوبی ای که از همه خوبان شنیده ایم
امروز در شمایل خوب تو دیده ایم
مشکل حکایتی ست که از ماجرای عشق
حرفی نگفته ایم و سخن ها شنیده ایم
ما را به راه عشق تو آرام و خواب نیست
از بی خودی ست گر نفسی آرمیده ایم
هرکس گرفت کام دل از میوه نشاط
ما خود ز باغ عشق گلی هم نچیده ایم
رندیم و می کشیم و همینست کار ما
عمری سبوی مجلس رندان کشیده ایم
جایی رسیده ایم که از خود گذشته ایم
از خود گذشته ایم و به جایی رسیده ایم
هرگز به جانب مه نو راست ننگریم
کز شوق ابرویت چو هلالی خمیده ایم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
روز عیدست سر راهگذاری گیریم
ماهرویی بکف آریم و کناری گیریم
شاهدان دست بخون دل ما کرده نگار
ما درین غم که کجا دست نگاری گیریم
گرد خواهیم شد و دامن آن یار گرفت
تا باین شیوه مگر دامن یاری گیریم
بی قراریم و بمنزلگه وصل آمده ایم
آه اگر چرخ نخواهد که قراری گیریم
ما بجان صید سواران کمان ابروییم
کشته گردیم که فتراک سواری گیریم
عاشقانیم و ز کار همه عالم فارغ
ما نه آنیم که هرگز پی کاری گیریم
عید شد خیز هلالی که بعشرتگه باغ
جام گلگون ز کف لاله عذاری گیریم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
زهی سعادت اگر خاک آن حرم باشیم
بهر طرف که نهی پای در قدم باشیم
مکوش اینهمه در احترام و عزت ما
که ما بخواری عشق تو محترم باشیم
مرو که آخر ایام عمر نزدیکست
بیا که یک دو سه روز دگر بهم باشیم
غریب ملک وجودیم و اندکی ماندست
که باز ساکن سر منزل عدم باشیم
رقیب را بجناب تو قدر بیش از ماست
سگ توایم چرا از رقیب کم باشیم
حریف بزمگه عیش را وفایی نیست
رفیق ما غم یارست یار غم باشیم
نه حد ماست هلالی امید لطف از دوست
غنیمتست اگر قابل ستم باشیم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خیز تا امروز با هم ساغر صهبا کشیم
خویش را دامن کشان تا دامن صحرا کشیم
باغ و بستان دلکشست و کوه و صحرا هم خوشست
هر کجا گویی بساط عیش را آنجا کشیم
کس چرا از دست دنیا ساغر محنت کشد
ساغری گیریم و دست از محنت دنیا کشیم
ساقیا میخانه دریاییست پر ز آب حیات
جهد کن تا کشتی خود را در آن دریا کشیم
نازنینان سرکش و ما در مقام احتیاج
جای آن دارد کزیشان ناز استغنا کشیم
چون ز حال زار خود پیش تو نتوان دم زدن
گوشه ای گیریم و آهی از دل شیدا کشیم
ای رقیب سنگدل زین خشم و کین بگذر که ما
ناز رعنایی ز یار نازک رعنا کشیم
فکر خوبان کن هلالی فکر دیگر تا بکی
خود چرا بر لوح خاطر نقش نازیبا کشیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای سگ آن سر کو ما و تو یاران همیم
خاک پاییم بهر جا که روی در قدمیم
یار ما نیست ستمگار و جفا پیشه ولی
ما ز بخت بد خود قابل جور و ستمیم
هیچ کس نیست که او را بجهان نیست غمی
ما که بی قید جهانیم گرفتار غمیم
بیش و کم هر چه بما میرسد از غیب نکوست
تو مپندار که ما در طلب بیش و کمیم
آمدیم از عدم از ما اگرت هست ملال
باز ما را بنگر ساکن کوی عدمیم
از در خویش مران همچو هلالی ما را
حرمتی دار که ما ساکن بیت الحرمیم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نوبهارست بیا تا قدحی نوش کنیم
باشد این محنت ایام فراموش کنیم
ساقیا هوش و خرد تفرقه خاطر ماست
باده پیش آر که ترک خرد و هوش کنیم
حد ما نیست که پیش تو بگوییم سخن
هم تو با ما سخنی گوی که ما گوش کنیم
بارها غم بتو گفتیم ز ما نشنیدی
بعد ازین مصلحت آنست که خاموش کنیم
هیچ ناگفته بجانیم ز نیش ستمت
وای اگر زان لب شیرین طمع نوش کنیم
ما که باشیم که ما را دهد آغوش تو دست
با خیال تو مگر دست در آغوش کنیم
یار چون ساقی بزمست هلالی برخیز
تا بیک جرعه ترا واله و مدهوش کنیم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
شام عید آن به که منزل بر سر راهی کنیم
خلق مه جویند و ما نظاره ماهی کنیم
پیش بالای بلندت فارغیم از یاد سرو
غایت پستی بود گر فکر کوتاهی کنیم
بی خیالت کی توان قطع بیابان فراق
ره خطرناکست اول فکر همراهی کنیم
خوی او بس نازک و ما بی قرار از درد دل
پیش او ناگه مبادا ناله و آهی کنیم
در ره جانان هلالی رسم جانبازی خوشست
از سر جان بگذریم و کار دلخواهی کنیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای گل از شکل تو با ناز و خرامت گویم
هر چه گویم همه داری ز کدامت گویم
تو پری یا ملکی یا مه اوج فلکی
حیرتم سوخت ندانم بچه نامت گویم
قد برافراختی و سرو بلندت گفتم
رخ برافروز که تا ماه تمامت گویم
کی توانم که کنم پیش تو آغاز کلام
من که هرگز نتوانم که سلامت گویم
در مقامی که دم از افسر جمشید زنند
بنده از خاک کف پای غلامت گویم
پاسبان ساز بدین دولت بیدار مرا
تا غم خود همه شب با در و بامت گویم
ساقیا جام بکف هوش هلالی بردی
یارب از جام لبت یا لب جامت گویم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
یارب غم بی رحمی جانان به که گویم
جانم غم او سوخت غم جان به که گویم
نی یار و نه غمخوار و نه کس محرم اسرار
رنجوری و مهجوری و حرمان به که گویم
آشفته شد از قصه من خاطر جمعی
دیگر چه کنم حال پریشان به که گویم
گویند طبیبان که بگو درد خود اما
دردی که گذشتست ز درمان به که گویم
دردی که مرا ساخته رسوا همه دانند
داغی که مرا سوخته پنهان به که گویم
اندوه تو ناگفته و درد تو نهان به
این پیش که ظاهر کنم و آن به که گویم
خلقی همه با هم سخن وصل تو گویند
من بی کسم افسانه هجران به که گویم
دور طرب افسوس که بگذشت هلالی
دور دگر آمد غم دوران به که گویم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ساخت گدای درگهت مرحمت الهی ام
بلکه گدایی تو شد موجب پادشاهی ام
بنده غلام آن درم وه چه کنم که می کند
ترک سفید روی من ننگ ز رو سیاهی ام
ساید اگر به فرق من گوشه نعل مرکبت
راست به ماه نو رسد رفعت کج کلاهی ام
گر تو به جرم عاشقی قصد هلاک من کنی
موجب صد گنه شود دعوی بی گناهی ام
مستم و پیش محتسب دعوی زهد کرده ام
قاضی شرع بیش از این کی شنود گواهی ام
فارغم از شه و سپه لیک به کشور بتان
هست سپاهی ای که من کشته آن سپاهی ام
چند هلالی از وفا آید و رانی از جفا
وه چه کنم که من تو را خواهم و تو نخواهی ام

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
ای ماه من و شاه سپاه همه خوبان
خوبان همه شاهند و تو شاه همه خوبان
آنجا که تو بر مسند عزت بنشینی
بر باد رود حشمت و جاه همه خوبان
از حسرت آن چشم که بی سرمه سیاهست
خون می رود از چشم سیاه همه خوبان
سویم نظری کن که بسی خوب تر افتد
زان چشم نگاهی ز نگاه همه خوبان
خوبان چو سراسر همه در راه تو خاکند
خاکست سرم بر سر راه همه خوبان
تیغ از کف خوبان گنهی نیست وگر هست
بر گردن من باد گناه همه خوبان
پرسید که آن زهره جبین کیست هلالی
خورشید همه عالم و ماه همه خوبان

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
من گرفتار و تو در بند رضای دگران
من ز درد تو هلاک و تو دوای دگران
گنج حسن دگران را چه کنم بی رخ تو
من برای تو خرابم تو برای دگران
خلوت وصل تو جای دگرانست دریغ
کاش بودم من دل خسته بجای دگران
پیش ازین بود هوای دگران در سر من
خاک کویت ز سرم برد هوای دگران
پا ز سر کردم و سوی تو هنوزم ره نیست
وه که آرد سر من رشک بپای دگران
گفتی امروز بلای دگران خواهم شد
روزی من شود ای کاش بلای دگران
دل غمگین هلالی بجفای تو خوشست
ای جفاهای تو خوشتر ز وفای دگران

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای پریچهره من چند نشینی بکسان
دامن چون تو گلی حیف که گیرند خسان
ماه من چند باغیار کنی هم نفسی
تیره شد آینه لطف تو زین هم نفسان
پیش هر سفله بشیرین سخنی لب مگشا
شکرستان تو حیفست بکام مگسان
تکیه بر عشق جوانان هوسناک مکن
که بغیر از هوسی نیست درین بوالهوسان
سوخت بیچاره هلالی ز جفاهای رقیب
چاره اش وصل حبیبست خدایا برسان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
صبح امید همانست و رخ یار همان
تار آن طره شبرنگ و شب تار همان
نیست چون هیچ تفاوت ز رقیبان با من
پیش تو یار همان باشد و اغیار همان
طی شد افسانه هر عاشق و معشوق که بود
قصه ما و تو در کوچه و بازار همان
همره غیر چو باشی دلم آزرده مکن
جان من بس بود آزار دل زار همان
گویم ای شوخ بدیوار غم دل پس ازین
با تو گفتن چو همانست و بدیوار همان
دل و دین باخت هلالی بتمنای وفا
و آن جفا جوی باو بر سر آزار همان

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
در قبای ارغوانی قد آن سرو روان
هست چون نازک نهالی از درخت ارغوان
عاشقم جایی ولیکن او کجا و من کجا
من کهن پیر گدا او پادشاه نوجوان
روی نیکو دیدم و از طعن بد گو سوختم
کس مبیناد آنچه من دیدم ز روی نیکوان
بس که خیل عاشقان رفتند از شهر وجود
راه صحرای عدم شد کاروان در کاروان
لحظه لحظه دیدنت سوی رقیبان تا بکی
گاه گاهی جانب ما هم نگاهی می توان
ای که بر قول تو دارد ماه من سمع قبول
بشنو از من حسب حالی چند و او را بشنوان
از هلالی گر سگ کوی تو خواهد طعمه ای
پارهای دل بخوناب جگر سازد روان

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مشکل غمی ست عشق که گفتن نمی توان
وین مشکل دگر که نهفتن نمی توان
غم های عاشقان همه گفتند پیش یار
ما را عجب غمی ست که گفتن نمی توان
دندان به قصد لعل لبش تیز چون کنم
کان لعل گوهری ست که سفتن نمی توان
خون بسته غنچه وار دل تنگم از فراق
دلتنگم آن چنان که شکفتن نمی توان
در خون نشست چشم هلالی که از رهت
گردی به دامن مژه رفتن نمی توان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
منم چون غنچه در خوناب زان گل برگ تر پنهان
دلم صد پاره و هر پاره در خون جگر پنهان
تماشای رخش در دیده خوابی بود پنداری
که من تا چشم وا کردم شد از پیش نظر پنهان
طبیبا داغهای سینه را صد بار مرهم نه
که دارم در ته هر داغ صد داغ دگر پنهان
خط سبزی که خواهد رست از آن لب چیست میدانی
برای کشتن من زهر دارد در شکر پنهان
مگو تا زنده باشی عشق را از خلق پنهان کن
که راز عاشقی هرگز نماند این قدر پنهان
نه تنها آشکارا داغ عشقت سوخت جان من
بلای عشق جانسوزست اگر پیدا و گر پنهان
هلالی را چه سود از عشق پنهان داشتن در دل
چو در عالم نخواهد ماند آخر این خبر پنهان

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
جان به حسرت نتوان بی رخ جانان دادن
خواهمش دیدن و حیران شدن و جان دادن
دو جهان در عوض یک سر موی تو کم است
دل و جان خود چه متاعی ست که نتوان دادن
جرعه ای بخش از آن لب که ثوابی ست عظیم
تشنه را آب ز سر چشمه حیوان دادن
خال اگر نیست رخ خوب ترا ز آن سبب است
که به موری نتوان ملک سلیمان دادن
تا کی افسانه خود پیش خیالت گویم
درد سر این همه خوش نیست به مهمان دادن
بی تو هجران به سرم گر اجل آرد روزی
می توان جام خود از شوق به هجران دادن
گر چنین موج زند اشک هلالی هر دم
خانمان را همه خواهیم به توفان دادن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
اگر برای تو مردن چه باک از آن مردن
هزار بار برای تو می توان مردن
بروز وصل تو دانی که چیست حالت ما
نفس نفس بتودیدن زمان زمان مردن
زمان عشق و جوانیست مرگ من مطلب
که مشکلست بصد آرزو جوان مردن
بر آستان تو جان می دهم چه بهتر ازین
سعادتست بر آن خاک آستان مردن
خدای را که دگر ناگهان برون مخرام
وگرنه پیش تو خواهیم ناگهان مردن
تو و گرفتن تیر و کمان بقصد شکار
من و ز دیدن آن تیر و آن کمان مردن
بخاک پای تو مردن حیات اهل دلست
هزار جان هلالی فدای آن مردن

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خط ریحانش رقم بر نسترن خواهد زدن
سنبل تر پنجه بر روی سمن خواهد زدن
سروناز من که سوی باغ شد دامن کشان
طعنها بر نازنینان چمن خواهد زدن
گر هلالی ناگهان در کنج غم آهی کشید
آتشی در خانمان خویشتن خواهد زدن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
گل برگ را ز سایه سنبل نقاب کن
در زیر سایه تربیت آفتاب کن
دامن مچین ز خانه برون آی و هر قدم
ملکی بباد برده و شهری خراب کن
واعظ بلطف دوست چو امید رحمتست
بسیار درد سرمده و کم عذاب کن
عالیست فهم یار هلالی بوصف او
سیماب کشته را کفنی از نقاب کن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای معلم خاطر غمدیده من شاد کن
بنده کردم یک زمان آن سرو را آزاد کن
از گدای خویش فارغ مگذر ای سلطان حسن
یا بده داد من درویش یا بیداد کن
خواه پیغامی فرست و خواه دشنامی بده
از فراموشان بهر نوعی که خواهی یاد کن
دل نه صد چاکست آخر مرهم لطفی بنه
رحمتی فرما و این ویرانه را آباد کن
ای دل این خون خوردن پنهان مرا دیوانه کرد
تاب خاموشی ندارم بعد ازین فریاد کن
ناصحا من عاشقم این پند را دادن چه سود
گر توانی ترک این سودای مادرزاد کن
بر سر کویش هلالی صبر را بنیاد نیست
چون درین کو آمدی کار دگر بنیاد کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
عید قربان شد بیا عاشق کشی بنیاد کن
دردمندان را بدرد نو مبارک باد کن
گفته ای در دین ما رسم فراموشی خطاست
چون کنی از ما فراموش این سخن را یاد کن
با من آغاز تکلم کردی و بیخود شدم
تا از اول بشنوم بار دگر بنیاد کن
زینهار ای دل چو آن سلطان خوبان در رسد
حال ما را عرضه ده کر نشنود فریاد کن
ای فلک زان سنگها کز نقش شیرین کنده شد
گر توانی زیب روی تربت فرهاد کن
ترک جان گفتیم و بیدادت هنوز آخر نشد
آخر ای سلطان خوبان ترک این بیداد کن
ای پری پیکر هلالی از غمت دیوانه شد
گر نوازش می کنی او را بسنگی شاد کن

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای دل بکوی او مرو از بیخودی غوغا مکن
خود را و ما را بیش ازین در عاشقی رسوا مکن
ای اشک سرخ و گرم رو بر چهره ام ظاهر مشو
آبی که پنهان خورده ام در روی من پیدا مکن
تا چند ناز و سرکشی آخر بجان آمد دلم
بر عاشق مسکین خود زین بیش استغنا مکن
من حاضر و تو باکسان هر دم نمایی عشوه ای
اینها مکن ور می کنی در پیش چشم ما مکن
تا چند هر دم غنچه سان خندی بروی این و آن
چون شاخ گل باش از حیا سر پیش کس بالا مکن
با ابروی چون ماه نو هوش هلالی را مبر
ماه هلال ابروی من عقل مرا شیدا مکن

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
از رشک سوختم برقیبان سخن مکن
گر می کنی برای خدا پیش من مکن
در آرزوی یک سخنم جان بلب رسید
جانا ترا که گفت که با ما سخن مکن
هر جا که شمع جمع شدی سوختم ز رشک
بهر خدا که روی بهر انجمن مکن
عاشق منم حکایت فرهاد تا بکی
جان کندنم ببین سخن کوهکن مکن
تا چند بهر قتل من آزرده می شوی
سهلست بر من این همه بر خویشتن مکن
ای کز دیار عقل فتادی بملک عشق
حال غریب ما نگر این جا وطن مکن
گفت از لبت هلالی و قدر شکر شکست
نامش بغیر طوطی شکر شکن مکن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
برخیز و بسر وقت اسیران گذری کن
چشمی بگشا سوی غریبان نظری کن
ای گریه بیا در غم هجرش مددی کن
وی ناله برو در دل سختش اثری کن
چون آینه هر لحظه بهر کس منما روی
زنهار که از آه دل ما حذری کن
خون شد جگر خلق بدلها مزن آتش
اندیشه ز دود دل خونین جگری کن
از بهر گرفتاری ما زلف میآرای
ما بسته دامیم تو فکر دگری کن
ای خواجه مشو ساکن بت خانه صورت
بیرون رو و در عالم معنی سفری کن
من بی خبرم گر خبرم نیست هلالی
از بی خبریهای من او را خبری کن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نظاره کن در آینه خود را حبیب من
اما بشرط آنکه نگردی رقیب من
من از وطن جدا و دل من ز من جدا
آگاه نیست یار ز حال غریب من
زین سان که درد عشق توام ساخت ناتوان
مشکل زیم اگر تو نباشی طبیب من
تا کی خورم غم و پی تسکین درد خویش
گویم بخود که در ازل این شد نصیب من
آزرده شد هلالی و آن گل نگفت هیچ
تا کی جفای خار کشد عندلیب من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
از فراق آن پری هر دم فزون شد درد من
ساخت ظاهر درد دل را اشک و رنگ زرد من
تا بکی از عشق او جور و جفا خواهم کشید
ای رفیقان سوخت دیگر جان غم پرورد من
گرچه دور از آستان دوست گشتم خاک راه
کاش روزی باد در کویش رساند گرد من
آتش عشق تو در جان من شیدا فتاد
شد مدد با آتش عشق تو آه سرد من
چون هلالی در غم عشق بتان سنگدل
محنت و اندوه خوبان برد خواب و خورد من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر جدا سازی بتیغ جور بند از بند من
از تو قطعا نگسلد سر رشته پیوند من
تلخ کامم زان لب شیرین کرم کن خنده ای
چیست چندین زهر چشم ای شوخ شکر خند من
غمزه خونخواره ات را گر سر عاشق کشیست
عاشق دیگر نخواهی یافتن مانند من
امشب از بخت سیه در کنج تاریک غمم
یک زمان طالع شو ای ماه سعادتمند من
ناصحا چون عشقبازان از نصیحت فارغند
پند بشنو عمر خود ضایع مکن در پند من
کرده ای عهد وفا من خورده ام سوگند مهر
بشکند عهد تو اما نشکند سوگند من
چون هلالی با مه رویت دلم خرسند بود
آه ازین غمها که آمد بر دل خرسند من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بخاک پای تو ای سرو ناز پرور من
که جز هوای وصال تو نیست در سر من
براه عشق تو خاکم طریق من اینست
درین طریق نباشد کسی برابر من
غم تو در دل تنگم نشست و منفعلم
که نیست لایق تو کلبه محقر من
ز جلوه سمن و سرو دل نیاساید
کجاست سرو سهی قامت سمن بر من
ز ترک مست من ای زاهدان کناره کنید
که نیست هیچ مسلمان حریف کافر من
حذر کنید رقیبان ز سیل مژگانم
که دردمندم و خون می چکد ز خنجر من
عتاب کرد و جفا نیز می کند هیهات
هنوز تا چه کند طالع ستمگر من
هلالی از می عشرت مرا نصیبی نیست
مگر به خون جگر پر کنند ساغر من

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
پشت و پناه من بود دیوار دلبر من
از گریه بر سر افتاد ای خاک بر سر من
لیلی کجا و حسنت مجنون کجا و عشقم
نه آن مقابل تو نه این برابر من
من مانده دست بر سر از ناله دل خویش
دل مانده پای در گل از دیده تر من
خوابم چگونه آید کز چشم و دل همه شب
باشد در آب و آتش بالین و بستر من
تاب جفا ندارم ای وای اگر ازین پس
ترک ستم نگیرد ترک ستمگر من
ای باد اگر ببینی خوبان سرو قد را
عرض نیاز من کن با ناز پرور من
جز کنج غم هلالی جای دگر ندارم
من پادشاه عشقم اینست کشور من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
دل خون شد از امید و نشد یار یار من
ای وای بر من و دل امیدوار من
ای سیل اشک خاک وجودم بباد ده
تا بر دل کسی ننشیند غبار من
از جور روزگار چه گویم که در فراق
هم روز من سیه شد و هم روزگار من
زین پیش صبر بود دلم را قرار نیز
یارب کجا شد آن همه صبر و قرار من
نزدیک شد که خانه عمرم شود خراب
رحمی بکن و گر نه خرابست کار من
گفتی برو هلالی و صبر اختیار کن
وه چون کنم که نیست بدست اختیار من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در کوی بتان نیست کسی زار تر از من
در پیش عزیزان جهان خوارتر از من
گفتی که مرا یار وفادار بسی هست
هستند ولی نیست وفادارتر از من
گر طالب آنی که بیاری بنشینی
بنشین که ترا نیست کسی یار تر از من
چون غنچه اگر سینه تنگم بشکافی
دانی که نبودست دل افگار تر از من
خلق دو جهانست گرفتار تو لیکن
در هر دو جهان نیست گرفتارتر از من
جز من دگری را سگ آن کوی مخوانید
کین مرتبه را نیست سزاوارتر از من
امروز اگر عشق گناهست هلالی
فردا نتوان یافت گنه کارتر از من

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نه رحم در دل یار و نه صبر در دل من
اجل کجاست که بس مشکلست مشکل من
ز مهوشان طمع مهر کرده ام هیهات
زهی خیال کج و آرزوی باطل من
ز منزلی که منم ره بعیش نتوان برد
که رهگذار غم افتاده است منزل من
بداغ لاله رخان چون برون روم زین باغ
گل دگر ندهد غیر لاله از گل من
مگو که در دل تو زنگ بسته پیکانم
که تخم مهر و وفا سبز گشت در دل من
همه متاع جهان را بنیم جو نخرم
کزین معامله بی حاصلست حاصل من
بدست دوست هلالی مرا ز قتل چه باک
اگر هلاک شوم جان فدای قاتل من

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تا بکی تند شوی بهر جفای دل من
چند روزی بوفا کوش برای دل من
گر تو میداشتی این آتش پنهان که مراست
دل بی رحم تو میسوخت چه جای دل من
حاش لله که دلم ترک تو گوید بجفا
کز جفاهای تو بیشست وفای دل من
زان دو گیسوی دلاویز چه امکان گریز
که دو زنجیر نهادند بپای دل من
هر طبیبی که خبر داشت ز بیماری عشق
غیر وصل تو نفرمود دوای دل من
دل گرفتار بلاییست هلالی که مپرس
کس گرفتار مبادا ببلای دل من

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای قدت نازک نهال جویبار چشم من
لطف کن برخیز و بنشین بر کنار چشم من
چشم مردم را غبار از گرد میباشد ولی
میبرد گرد سر کویت غبار چشم من
اشک من هر کس که دید از کار چشمم دست شست
گوشه چشمی گرفت از دست کار چشم من
قطره خون بود کز دل داشت چشمم یادگار
برکنار افتاد اکنون یادگار چشم من
گر بروی من هلالی سیل اشک آمد چه شد
تا چها آید هنوز از رهگذار چشم من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
فدای آن سگ کو باد جان ناتوان من
که بعد از مرگ در کوی تو آرد استخوان من
چو داری عزم رفتن با تو نتوان درد دل گفتن
که وقت رفتن جانست و میگیرد زبان من
من از بی مهری آن ماه مردم کی بود یارب
که با من مهربان گردد مه نامهربان من
زبان یار شیرینست و کام من بصد تلخی
زهی لذت اگر باشد زبانش در دهان من
گمان دارم که با من اتفاقی هست آن مه را
چه باشد آه اگر روزی یقین گردد گمان من
تب هجران بنوبت میستاند جان مشتاقان
گرین نوبت بجان من رسد ای وای جان من
هلالی شعلهای برق آهم رفت بر گردون
ملک را بر فلک دل سوخت از آه و فغان من

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
گفتیم چون زنده مانی در غم هجران من
خواستم مرگ خود اما بر نیامد جان من
درد من عشقست و درمانش بغیر از صبر نیست
چون کنم کز درد مشکل تر بود درمان من
من خود از جان بنده ام فرمان عشقت را ولی
تا چه فرماید مرا این بخت نافرمان من
شمه ای ناگفته از سوز دلم شهری بسوخت
آه اگر ظاهر شود این آتش پنهان من
وه چه روی آتشینست آن که گاه دیدنش
شعله ها پندارم افتادست در مژگان من
بس که من مدهوش و حیرانم ز چشم مست او
هر کرا چشمیست می باید شدن حیران من
چون هلالی گوشه چشمی گدایی میکنم
گه گهی سوی گدای خود نگر سلطان من

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -