چو می بینم کسی کز کوی او دلشاد می آید
فریبی کز وی اول خورده بودم یاد می آید
گرم اقبال روزی یار گردد
غنوده بخت من بیدار گردد
برآن درگاه خواهم داد از این دل
مسلمانان مرا فریاد از این دل
دلی دارم که از جان برگرفته
امید از کفر و ایمان برگرفته
دلی شوریده شکلی بی قراری
دلی دیوانه و آشفته کاری
دلی کو از خدا شرمی ندارد
ز روی خلق آزرمی ندارد
به خون آغشته ای سودا مزاجی
کهن بیمار عشق بی علاجی
مشقت خانه ی عشق آشیانی
محبت نامه ی بی دودمانی
سیه روی پریشان روزگاری
چو زلف دلبران آشفته کاری
همیشه در بلای عشق مفتون
سراپای وجودش قطره ی خون
درون خویش دایم ریش خواهد
بلا هر چند بیند بیش خواهد
ز دست این دل دیوانه خستم
درون سینه دشمن می پرستم
راغب در محاضرات گوید اعشی شاعر دایم الخمر بود از شعر اوست
و کأس شربت علی لذه
و اخری تداویت منها بها
گویند اعشی در خانه ی میفروشی فارسی زبان بمرد از او که پرسیدند چرا مرد گفت منها بها بکشتش 
شهرزوری گفت شوخی هیبت مرد را برد چنان که آتش چوب را
در مذمت زنان و تعلق بدیشان و تخدیر از مکر ایشان از خردنامه اسکندری
حذر کن ز آسیب جادو زنان
به دستان سرانداز پا افکنان
بروی زمین دام مردان مرد
بساط وفا و مروت نورد
از ایشان در درج حکمت بلند
وز ایشان نگون قدر هر سربلند
از ایشان خردمند را پایه پست
وز ایشان سپاه خرد را شکست
دهد طعم شهد وشکر زهرشان
وز ایشان سپاه خرد را شکست
بیا ای چو عیسی تجرد نهاد
ترازین تجرد تمرد مباد
چو عیسی عنان از تعلق بتافت
سوی آسمان از تجرد شتافت
تعلق به زن دست و پا بستن است
تجرد از آن بند وارستن است
کسی را که بند است بر دست و پای
چه امکان که آسان بجنبد ز جای
ز شهوت اگر مرد دیوانه نیست
ز رسم و ره عقل بیگانه نیست
چرا بند بر دست و پا می نهد
دل و دین به باد هوا می دهد
پدرزن که دختر به چشمش نکوست
دل و دیده اش هر دو روشن بدوست
بود بر دلش دختر آن سان گران
که صد کوه اندوه بر دیگران
کند سیم و زر وام بهر جهیز
که سویش شود رغبت شوی تیز
دو صد حیله در خاطر آویزدش
که تا از دل آن بار برخیزدش
که ناگه سلیمی ز تدبیر پاک
نهد پا در آن تنگنای هلاک
ز جان پدر گیرد آن بار را
کند طوق جان غل ادبار را
یکی شاد کانش ز گردن فتاد
یکی خوش که آن را به گردن نهاد
خرد نام آن کس نه بخرد نهد
که این بار بیهوده بر خود نهد
مکن زن و گر زن کنی زینهار
زنی کن بری از همه عیب و عار
چو در گرانمایه روشن گهر
صدف وار بر تیرگان بسته در
جمال وی از چشم بیگانه دور
ز نزدیکی آشنایان نفور
ژاله از نرگس فروبارید و گل را آب داد
وز تگرگ روح پرور مالش عناب داد
خوش آن کو جز می و ساغر نداند
درین میخانه بام از در نداند
کسی شوق از شراب عشق دریافت
که سر ازپا و پا از سر نداند
دلم بالای او را سرو از آن گفت
کز آن تشبیه بالاتر نداند
در کوی وفا اگر دری یافتمی
یا خود به عدم رهگذری یافتمی
بگریختمی هزار منزل زوجود
گر سوی عدم راهبری یافتمی
کسی به عیادت بیماری رفت و بسیار بنشست از بیمار پرسید از چه شکایت داری گفت از بسیار نشستن تو
مردی عارفی را گفت مرا سفارش کن گفت از خداوند چنان شرم کن که از یکی از خویشان خود
ما را هنوز حوصله ی لطف یار نیست
آن به که ناله در دل او کم اثر کند
یکی از بزرگان را گفتند فلان بر تو همی خندد گفت ان الذین اجرموا کانوا من الذین آمنوا یضحکون 
از سخنان بزرگان کسی از مردمان شرمساری برد و در خلوت از خویشتن نبرد وی را نزد خود قدری نبود
به جز سبحه ناسوده انگشت او
نخاریده جز ناخنش پشت او
ز گلگونه ی عصمتش سرخ روی
رخش از خوی شرم گلگونه شوی
ز تاب کفش رشته خیط شعاع
ز آواز چرخش فلک در سماع
نگشته به پیوند کس سرنگون
نرفته چو سوزن درون و برون
چنین زن نیابی به جز در خیال
وگر زان که یابی به فرضی محال
غنیمت شمر دامن پاک او
که از خون صد مرد به خاک او
خو کرده ای به وعده خلافی ز بس که من
از دیدنت ز وعده فراموش کرده ام
فان یکن لهم فی اصلهم شرف
یفاخرون به فالطین والماء
گفته است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -