cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
تیری که زد به دشمن ما را نشست بر دل
دردا که صید ما را صیاد کشت غافل
افسوس کان جفاجو از ما نمی ستاند
هرگز بهای بوسی جان و تن و سر و دل
ما را به خاک کویش جان دادن است آسان
وز دست جور عشقش جان بردن است مشکل
گر استخوان شکافند بیرون نمی توان کرد
ما را که آب مهرش بسرشته اند در گل
قندیل و شمع ما را پرتو فرو نشاند
در بزم اگر درآید ماهی بدین شمایل
عمری بود که افسر با درد عشق یار است
کی می توان از این بحر کشتی برد به ساحل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
مرحبا ای برید باد شمال
که به ما می دهی نوید وصال
چند گویی که خون عاشق مست
شد به فتوای شیخ شهر حلال
عاشق و رند و بی خود و مستم
گر مرا می کشی تعال تعال
با شراب مروق لعلت
جامم از خون دیده مالامال
گر مرا می کشی به عشوه بکش
که همین جا است جای غنج و دلال
چون تو نقشی دگر نخواهد زد
قلم صنع قادر متعال

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
حالت چشم تو و قصه بیماری دل
می توان یافت طبیب از اثر زاری دل
بخت بیدارتو داند که من و مردم چشم
چشم خوابی نکنیم از غم بیماری دل
من و چشم تو و دل هر سه علیل و بیمار
هم مگر لعل تو آید به پرستاری دل
خون شد از بس که غم لعل تو را خورد دلم
نکند لعل تو از بهر چه غمخواری دل
یک گرفتار در این شهر نباشد چه کنم
با چنین بی خبران شرح گرفتاری دل
هیچ دانی که چرا از وطن آواره شدم
جای ما نیست درآن زلف ز بسیاری دل
شب نبوده است در آن زلف سیاه پرخم
که مرا گم نشود جان به طلبکاری دل
هرچه از دوست جفا دید وفا کرد دلم
افسر آیین جفا بین و وفاداری دل

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
که می گوید که من دلبر ندارم
که از زلف بتان دل برندارم
دل صدپاره ام را مرهمی کو
که تاب خنجر دیگر ندارم
خوشم با گلستان چشم خونین
که غیر از لاله احمر ندارم
بکش تیغ و بکش بی جرم ما را
بگو پروایی از محشر ندارم
به بالینم بیا تا بر تو ریزم
وجودی را که در بستر ندارم
ز لخت دل کنم جان را مداوا
که دارویی از این خوش تر ندارم
ننوشم بی دو لعلت ساغر می
که خون دل در آن ساغر ندارم
کشد آن ترک بر افسر اگر تیغ
من از خاک درش سر بر ندارم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
من که سودا زده روی توام
بسته سلسله موی توام
من که خود بلبل هر گل نشوم
قمری قامت دلجوی توام
هر شب از دست غمت جان سپرم
هر سحر زنده کند بوی توام
همچو برقی که به خرمن گذرد
سوخت سر تا به قدم خوی توام
روز و شب صحبت هر انجمن است
قصه روی تو و موی توام
تیغ بر کشتن من آخته ای
بنده ساعد و بازوی توام
هر کسی سوی کسی دیده برد
من همه دیده و دل سوی توام
گر بود کوه احد پیکر من
همچو کاهی به ترازوی توام
ای که از یک نگهم زنده کنی
کشته تیغ دو ابروی توام
ای که با جنبش آن زلف دراز
صولجان داری و من گوی توام
افسرا فاش تر از این می گوی
که بود گلشن جان کوی توام

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
ای که بی کام لبت یک نفس آرام ندارم
روزگاری است که کامی من ناکام ندارم
تا خیال دو لبت ساغر و صهبای من آمد
باده جز لخت دل خون شده در جام ندارم
با تو گر من بنشینم چه غم از طعنه مردم
من که در مجلس خاصم خبر از عام ندارم
شاید ار لاله برافروزی و چون سرو برقصی
کارزویی دگر از گلشن ایام ندارم
مستی و عربده و رقص بود شیوه عاشق
ننگ از این شیوه من عاشق بدنام ندارم
کفر اگر دیدن یار آمد و اسلام ندیدن
وای بر من که همه کفرم و اسلام ندارم
بست تا دام سر زلف تو پا مرغ دلم را
دانه ای جز هوس خال تو در دام ندارم
ای که طالع نشود صبح وصال تو ز بامم
روزگاری است که در هجر تو جز شام ندارم
افسرت چند دعا گوید و از من نپذیری
ای دریغا که ز تو بهره دشنام ندارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
یاد آن شب ها که در زلف تو ماهی داشتیم
روز روشن از پی شام سیاهی داشتیم
با خیال روی چون آینه و لعل لبت
سوز و ساز و صبر و تاب و اشک و آهی داشتیم
آفتابا تا رخت طالع نگشت از شام زلف
در میان ماه و رویت اشتباهی داشتیم
می نبودیم این چنین تاریک بخت و تیره روز
ما و دل گاهی که از زلفت پناهی داشتیم
روزگاری ما و ساقی با دو جزع خون فشان
در قدح از حسرت لعلت نگاهی داشتیم
تا زر و سیمی به کف بود و لب ساقی به کام
گاهگاهی بر در میخانه راهی داشتیم
کاش می گفتی به ما آن دم که می کشتی ز کین
گر به شرع عشق جز عصمت گناهی داشتیم
تا که البرز غمت در سینه جا دادیم ما
از کرامت کوه را در پر کاهی داشتیم
ای کمان ابرو خوش  آن روزی که در نخجیرگاه
سینه را آماج تیرت گاهگاهی داشتیم
ترک چشمت کرده ما را در صف مژگان دچار
ورنه کی پرخاش و کین ما با سپاهی داشتیم
کشور ما کی خراب از لشکر بیگانه شد
ما گدایان افسرا گر دادخواهی داشتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یاد ایامی که در کوی تو کاری داشتیم
ما و دل با زلف و رویت روزگاری داشتیم
در خم هر حلقه زلف تو در القیم پارس
ای خوش آن شبها که ما چین و تتاری داشتیم
با دو زلف بیقرارت هر سحرگه با نسیم
با همه آشفته سامانی قراری داشتیم
در هوای گلشن روی تو ای زیبا نگار
صفحه رخ را ز خون دل نگاری داشتیم
بر سر بازار رسوایی ز فر عاشقی
با همه رسوا شدن ها اعتباری داشتیم
در سر و چشم و کف و دل روزگاری شد که ما
با خیالت باد و خاک و آب و ناری داشتیم
با تن رنجور و جان خسته در میدان عشق
سر به فتراک غم چابک سواری داشتیم
با خیال زلف و رویش روزگاری افسرا
ما و دل در هر نفس لیل و نهاری داشتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چو ماه روی تو را در خیال می نگرم
دگر خیال بود هر چه هست در نظرم
اگر تو را لب لعل است لؤلؤ شهوار
من از خیال لبت چون عقیق خون جگرم
اگر تو سرو بنی من تذرو نغمه تراز
اگر تو شاخ گلی من چو بلبل سحرم
گرم تو اوج دهی بر سریر نه فلکم
گرم تو پست کنی کم ز خاک رهگذرم
گر التفات توام پایمرد لطف شود
به ملک نظم یکی شهسوار تاجورم
اگرچه ملک خرابم ولی به همت دوست
در اوج شاعری آزرم ابر پرگهرم
همان درخت کهن عمر دیرسالم من
که سنگ جور تو ریزد شکوفه و ثمرم
نمک به منطق شیرین من شود شکر
چو بر زبان گذرد نام شاهد شکرم
ز یمن دولت دلدار افسرا هر شب
در آسمان همه شعرا چو شعر می شمرم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چو یاد خوی تو آید در آتش سخنم
گذارم آن که بسوزد ز شعله اش دهنم
هر آن که سوز درون مرا کند انکار
عجب کند که ببیند به غیر پیرهنم
پس از وفات من از داغ عشق خواهی یافت
که رسته لاله خونین ز دامن کفنم
گهی شهاب و گهی از شهاب می سوزم
فرشته باشم و در اوج دست اهرمنم
درآن بهار که هرگز خزان نیابد دست
منم که زمزمه آموز بلبل چمنم
بگیر دست من ای باغبان که در این باغ
ز پا فتاد سرو و شکسته سمنم
به پارس زادم و نشو و نما به چین دارم
که چین نافه زلف تو خوش تر از وطنم
تو آمدی و عدم شد وجود من یکسر
در آن مکان که تو باشی گمان مبر که منم
بیاد شمع جمال تو هر سحر افسر
میان جمع فروزان چو شمع انجمنم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
وقت آن است که از خانه به میخانه روم
مست و مخمور و پراکنده و دیوانه روم
بر در بارگه پیر مغان مست و خراب
نروم ور بروم عاقل و فرزانه روم
در دلم هست که روزی به بر مفتی شهر
خرقه انداخته با ساغر و پیمانه روم
گو مکن شنعت ما مغ بچه باده فروش
من نه آنم که ز میخانه به افسانه روم
نوبهار است و چمن غیرت گلزار بهشت
ساقیا دور تو یک جام که مستانه روم
بلبل زمزمه سنجم من و در محفل گل
شمع سان سوزم و با حالت پروانه روم
دیده ام حلقه زنجیر پری رویان را
که چو دیوانه سراسیمه به ویرانه روم
یارب این طرفه حدیثی است که بر درگه دوست
آشنا آمده بودم من و بیگانه روم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عاشق و رند و میخواره من از عهد قدیم
دل و جان در خم زلف تو نمودم تسلیم
آفتابا ندهم ذره ای از خاک درت
گر دهندم به بها سلطنت هفت اقلیم
گردن از عشق رخت کج شده چون چنبر دال
قامت از بار غمت خم شده چون حلقه میم
نوبهار آمد و حیف است به غفلت مردن
که مسیحای چمن زنده کند عظم رمیم
زانجمن هیچ در این فصل مرو سوی چمن
ترسم آشفته شود سنبل زلفت ز نسیم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تا به دامان تو من دست تولا زده ام
پای بر اطلس و نه جامه خضرا زده ام
تا دلم مطلع خورشید گریبان تو شد
خنده بر روشنی صبح مصفا زده ام
در تو گر من نظری بنگرم از چشم هوس
تیر بر مردمک دیده بینا زده ام
من که مستم ز لب لعل تو ناخورده شراب
روشن است آن که می از ساغر بیضا زده ام
گرچه در اوج غم عشق کم از عصفورم
پر ز اقبال تو بر عرصه عنقا زده ام
خون خورد قبطی از این غم که من از سیل سرشک
نیستم موسی عمران و به دریا زده ام
ای که از لعل تو شد گوهر نظمم جان بخش
دم روح القدس از نطق مسیحا زده ام
تا ز لعل لب تو بر لب من رفت حدیث
می توان گفت که حرفی ز معما زده ام

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
غیر آن زلف پر از سلسله زنجیر ندارم
من دیوانه در آن مرحله تدبیر ندارم
من که ویرانه گنج لب یاقوت تو باشم
شادمانم که سر منت تعمیر ندارم
من که بر تن زره از حلقه زلف تو بپوشم
روز هیجا بجز ابروی تو شمشیر ندارم
تا مرا شد صف مژگان جهانگیر تو لشکر
شهربند سخنی نیست که تسخیر ندارم
وه که از همت عشق تو سراپای وجودم
زر ناب است و دگر حاجت اکسیر ندارم
افسرا بی خود و آشفته و ساغر زده ام من
راستی گویم و سالوسی و تزویر ندارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
تذرو باغ توام دل به شاخ سرو که بندم
شکنج دام تو خوش تر ز شاخسار بلندم
من آن تذرو خموشم که در فضای گلستان
ز بهر قامت سروی اسیر حلقه و بندم
چرا خمیده و افتاده چون کمند و کمانم
اگر نه ابرو و زلفت بود کمان و کمندم
تویی که خوشه سنبل نهی به خرمن آتش
منم در آتش حسرت نشسته همچو سپندم
مرا چه باک که تلخ است زهر درد جدایی
چو یاد آن لب شیرین کند مذاق چو قندم
شنیده ام که سمندت هلال نعل ندارد
از آن گداخته پیکر بسان نعل سمندم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
به ترک ساقی و صهبا هزار توبه ببستم
چو چشم مست تو دیدم دوباره توبه شکستم
بگو به ساقی مجلس به دور ما ندهد می
که من ز باده لعلش خراب و بی خود و مستم
فروغ باده چو دیدم در آبگینه صافی
هزار توبه خارا چو آبگینه شکستم
عقاب عشق چو بر من فکند بال عنایت
ز پای طایر مسکین عقل رشته گسستم
دمی بهم نزدم چشم بر امید خیالش
به شام تیره غم در بروی دوست نبستم
به عشق مهر جبینی فشانم اشک چو کوکب
به یاد طلعت ماهی همی ستاره پرستم
اگر چه بند ز پایم گشود و کرد ترحم
سرفرار ندارم که از کمند نجستم
ورا ز سیب زنخدان ربودمی دو سه بوسه
دمی به سرو بلندش اگر رسیدی دستم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
برق عشقت را چنان در استخوان آورده ام
کاستخوان را همچو نی آتش به جان آورده ام
از دهانت خواستم سری بیارم در میان
هیچ را تعبیر از آن سر دهان آورده ام
بس که در موی میانت برده ام فکرت به کار
خویش را باریک چون موی میان آورده ام
داده ام دل در هوای کوه نور پیکرت
تا نپنداری از این سودا زیان آورده ام
بر نبرد خصم برق جان گداز آه را
توأمان با تیرت ای ابرو کمان آورده ام
با حریفان در قمار دلبری غنج و دلال
نسیه می آری و من نقد روان آورده ام
گفتم این بالا و چشم و زلف و مژگان چیست گفت
فتنه ها باشد که در آخر زمان آورده ام
همچو افسر از غمت ای فتنه آخر زمان
شکوه ها بر مردم دارالامان آورده ام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
بسکه لعل و گهر دیده به دامن دارم
دامن از لعل و گهر غیرت مخزن دارم
کوهکن باشم و باید بکنم جان در کوه
نه چو پرویز سر رفتن ار من دارم
ره ایمان مرا چشم سیاهی زد و رفت
من به لب جان ز پی حسرت رهزن دارم
روی شاه پریان دیدم و دیوانه شدم
چه غم از سرزنش عاقل و کودن دارم
بهتر آن است که بیرون روم از چشم حسود
تن که باریک تر از رشته سوزن دارم
من به میدان تولای تو از همت عشق
همچو گو در خم چوگان سر دشمن دارم
افسر آخر شودم نرم تر از قبضه موم
دل اگر سخت تر از پاره آهن دارم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من دیوانه که در حلقه عشاق توام
همچنان بسته زنجیرم و مشتاق توام
عجبی نیست به مردم اگر از زهر فراق
من بی تاب و توان زنده تریاق توام
به خداوندیت اقرارم از آن است که من
بنده طلعت و زلف و ذقن و ساق توام
گفته بودی که دهی بوس و دهم جان به عوض
عهد بشکستی و من بر سر میثاق توام
تو چو خورشید در آفاقی و من مرغ سحر
عجب این است که من شهره آفاق توام
ای که دلجویی افسر کنی از پرسش حال
بنده سیرت پاکیزه و اخلاق توام

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
با تو صنوبر خرام کرده قیامت قیام
کرده قیامت قیام با تو صنوبر خرام
گر تو بریزی به جام باده نباشد حرام
باده نباشد حرام گر تو بریزی به جام
ماه رخت را غلام آمده خورشید چرخ
آمده خورشید چرخ ماه رخت را غلام
ولوله خاص و عام زمزمه حسن توست
زمزمه حسن توست ولوله خاص و عام
بس که بود ازدحام کوی تو چون محشر است
کوی تو چون محشر است بس که بود ازدحام
سرو خرامان به بام جز تو نیامد دگر
جز تو نیامد دگر سرو خرامان به بام
گر تو ببندی به دام مایه وارستگی است
مایه وارستگی است گر تو ببندی به دام
خون دل اندر به جام افسر بیچاره راست
افسر بیچاره راست خون دل اندر به جام

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
قدح را در کف ساقی ز حسرت خون جگر کردم
چو در مستی حدیث از لعل آن زیبا پسر کردم
بت یاقوت لب مانند صهبا کرد نوش جان
به جام از حسرت لعلش هم از خون جگر کردم
نخواهد گشت طالع آفتاب صبح امیدم
چو من با مدعی از شام هجرش قصه سر کردم
اگر جولان کنم در عالم بالا عجب نبود
خرد را ذره خورشید آن رشک قمر کردم
شبی یاد آیدم کز آتش رویش چو پروانه
سراپا سوختم تا عرصه بر شمع سحر کردم
چو دانستم که گردد تلخ کام از قصه صبرم
سپردم جان شیرین و حکایت مختصر کردم
ثنای مدعی کردم به شکر وعده وصلش
چه نفرینی که شب ها بر دعای بی اثر کردم
ز بس افشاند از هجرش سرشک از دیدگان افسر
ز سیل اشک ملک شاه را زیر و زبر کردم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
از نوا کم نکنم تا نکند آزادم
گر قفس گلشن و گلشن قفس صیادم
آن نهان عشوه که آوردی و بردی دل من
از تنم جان رود و آن نرود از یادم
رنج دل در طلب راحت جان دولت نیست
دولت آن است که من در طلبش جان دادم
هیچ کم می نکند زآتش و آب و دل و چشم
غم عشق تو که چون خاک دهد بر بادم
تو چو شیرینی و پرویز هوس پیشه رقیب
سینه ام کوه و غمت تیشه و من فرهادم
نهم از دایره خط عدم پا آن سوی
دست جور تو گر این گونه کند بنیادم
افسر از قید وجود و عدم آزاد شدم
تا به دام سر زلفین بتان افتادم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ما که از صهبای جام عشق تو مستیم
بر سر بازار نام و ننگ نشستیم
تا تو ببینی و باز زخم نو آری
پاره دل را نهاده بر کف دستیم
عمر دگر کو که ما ز عقده آن زلف
رشته عمری که داشتیم گسستیم
تا نکند باز پاره حلقه زنجیر
این دل دیوانه را به زلف تو بستیم
تا چه کند بخت حالیا که در این شهر
عاشق و بدنام و رند و باده پرستیم
در هوس جام باده لب خوبان
بی می و ساقی خراب و بی خود و مستیم

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
عیبم مکن امروز که دستار ندارم
فرداست که خرقه گرو باده گذارم
ای آن که به حنجر کشیم خنجر بیداد
تا لب به لب من ننهی جان نسپارم
با قامت شمشاد تو هم بانگ تذورم
با عارض بستان تو هم صوت هزارم
جز ما نتوان گفت که خورشید ببیند
تا دیده مرا هست به روی تو گمارم
خون در غم عشق تو  بدان مرتبه خوردم
کز مردمک دیده بجز خون نفشارم
مانند دل گمشده خویشتن ای دوست
در زلف تو عمری است که من طعمه مارم
نتوان کنم از خون جگر شرح غم هجر
هر نامه که من سوی تو با گریه نگارم
جان در کفم از بهر نثار است و دریغا
افسر نبود لایق دلدار نثارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای چشمه خورشید تو آسایش جانم
اندوه غمت خوب تر از عیش جهانم
جسمی که از او روح جدا گشته چسان است
ای راحت جان بی تو من خسته چنانم
در چشم بداندیش بود تیر تهمتن
تیر تو اگر بگذرد از پشت کمانم
از حسرت آن موی میانی که تو داری
دریاب که باریک تر از موی میانم
از دیده ببارم همه دم خوشه مرجان
یاقوت لبت گر نشود قوت روانم
در عشق تو هم بانگ جرس آمده افسر
ای وای اگر نشنوی آوای فغانم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تا به روی تو شد دیده بازم
از همه دلبران بی نیازم
توشه حسن و من بنده تو
تو چو محمود و من چون ایازم
عشق تو کرده رسوای خلقم
پرده برداشت آخر ز رازم
شمع سان از فراقت همه شب
تا سحرگه بسوز و گدازم
از نگاهی دلم را ربودی
گردش چشم مستت بنازم
جان و دل در رهت دادم آری
در قمار غمت پاکبازم
چند چند از فراغت بسوزم
تا به کی با خیالت بسازم
وصل تو تا مراد دلم شد
غیر جان نیست بر کف نبازم
جز خیال رخش نیست افسر
مونس شام های درازم

وزن: فاعِلُنْ فاعِلُنْ فاعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U - | - U - | - U - | -
تا عشق را قدم بسرکو نهاده ایم
از کوی عافیت قدم آن سو نهاده ایم
آرام و تاب در پر عنقا سپرده ایم
صبر و سکون به سایه آهو نهاده ایم
پابست زلف سلسله مویی شدیم ما
واینک بپای سلسله ز آن مو نهاده ایم
گامی نرفته ایم نکو در تمام عمر
این گام اول است که نیکو نهاده ایم
بر یاد دوست شب همه شب تا سحرگهان
شیدا صفت بنای هیاهو نهاده ایم
هر شب در آرزوی دو مرجان لعل او
بر کهربا دو رشته لؤلؤ نهاده ایم
با نقد مهر دوست که چون زر خالص است
ما سنگ ناقصی به ترازو نهاده ایم
ما بلبلان نغمه سرا مهر خاموشی
بر لب از آن دو لعل سخنگو نهاده ایم
بگذر شبی به کلبه عشاق و از غمش
سرها ببین که بر سر زانو نهاده ایم
با داغ او خوشیم که آخر بیادگار
نقشی به دل از آن رخ دلجو نهاده ایم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چه حاجتم بود از جام باده من که مدامم
بود ز هجر بتان اشک دیده باده و جامم
به شامم ار بنمایند رو چه حاجت صبحم
به صبح ار بگشایند مو چه منت شامم
که از اشارت ابرو همی کشند به تیغم
که از سلاسل گیسو همی کشند بدامم
یکی منم که به عالم ز فیض روی نکویان
ندیده کامی و رسوای خاص و شهره عامم
میان عاقل و دیوانه هست فرقی و لیکن
من اندر این متحیر که ز این میانه کدامم
مرا مگوی که بگذر ز عشقبازی و رندی
اگر منم که بر این آستان همیشه غلامم
ز فر بخت بجایی رسیده پایه ام افسر
که پنج نوبت عشق بتان زنند بنامم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ای صبا از ره یاری سوی یارم گذری کن
دمی از حال دل غمزده او را خبری کن
کای طبیب دل بیمار بر خسته خویش آی
بعیادت قدمی نه به عنایت نظری کن
کف آبی به دل سوخته غمزده ای زن
مشت خاکی به سر خسته خونین جگری کن
مرهمی برتن صد پاره ز تیر ستمی نه
گذری بر سر غمدیده ی بی پا و سری کن
آخر ای کوکب تابنده ز گردون بنما رخ
آخر ای مهر درخشنده ز مشرق اثری کن
روز ما شام شد از دست غمت چند تطاول
صبح رویا  حذر از ناله و آه سحری کن
خلق را جان و دل اندر گرو سیم و تو افسر
خرقه هستت دل و جان در گرو سیمبری کن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
دوش از درم درآمد آن سرو سیمتن
شادان و خوی فشان و غزلخوان و خنده زن
با رویی ای بمیرم تاراج دین و دل
با مویی ای نباشم یغمای جان و تن
دلهای خستگانش اندر شکنج زلف
جانهای بی دلانش اندر چه ذقن
بر چهره دلفریبش هی رشحه رشحه خوی
چون قطره قطره ژاله بر برگ نسترن
زلفیش و مو بمو همه زنجیر عاشقان
موییش و تو بتو همه زنار برهمن
از لوح سیمگونش پیدا غبار مشک
در حقه عقیقش پنهان در عدن
شمع رخش به مشعل خورشید سخره خوان
لعل لبش به معدن یاقوت طعنه زن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا چند جفا باما  یک ره ز وفا دم زن
با خیل وفاکیشان دستان جفا کم زن
جمعیت دلها را آشفته اگر خواهی
دستی ز سر شوخی بر طره پر خم زن
دل در خم گیسویت کارش به جنون پیوست
بر پای  گران بندیش  زین سلسله محکم زن
در دایره ای کانجا خوبان جهان جمعند
بنمای یکی جلوه وآن دایره بر هم زن
بر گردن دلها بند از زلف مسلسل نه
بر تارک جانها تیغ  زابروی موسم زن
زآن رایت فیروزی  کت قامت موزون است
بروی ز دو چین زلف همواره دو پرچم زن
از سنبل مشکینت تاری به چمن بفرست
طغرای سیه رویی بر خط سپرغم زن
گر ملک سخن افسر در زیر نگین خواهی
روزی چو سلیمان دم زآن لعل چو خاتم زن

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
تا چند سخن از عقل از عشق دلا دم زن
زنهار دم از دانش اندر بر ما  کم زن
افسانه دور دهر بر ما چه فروخوانی
شیدای رخ یاریم  با ما ز جنون دم زن
ز اسرار نهان عشق یک نکته بگو با ما
دم از نفس قدسی بر قالب آدم زن
سودای سرو سامان با عشق نمی سازد
رو  خانه هستی را بنیان کن و برهم زن
درویشی کوی دوست بر محتشمی بگزین
در عین گدایی پای بر دستگه جم زن
بر قصد عدوی نفس کش نخوت فرعونی است
روزی چو کلیم ای دل بی واهمه بر یم زن
این کارگه خاکی بر همت ما تنگ است
خرگاه عزیمت را بیرون ز دو عالم زن
سرگشته در آن وادی خشکیده لبی چند است
باری تو قدم آنجا با دیده پرنم زن
در عرصه جانبازی منصور صفت پانه
بردار بلا خود را با خاطر خرم زن
در شش جهت این کاخ تا چند دو دل بودن
تکبیر چهارم را چون زاده ادهم زن
آیین کرم افسر منسوخ شد از گیتی
باری تو دم همت ز ارواح مکرم زن

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
اگر سری است با گلت به عارض نگار بین
وگر هواست سنبلت شکنج زلف یار بین
مخواه نوبهار را مجو بنفشه زار را
ز طره آن نگار را بنفشه در کنار بین
چه طرف باشد از گلت چه آرزو به سنبلت
ز روی یار محفلت فریب نوبهار بین
به عارضش عرق نگر ستاره بر شفق نگر
گهر به گل ورق نگر به مه در استوار بین
الا که می برد دلت به سوی سبزه و گلت
ز بوستان چه حاصلت به بوستان عذار بین
به کوه لاله زارها به دشت سبزه کارها
بهر چمن بهارها از او به یادگار بین
گلی نگر بهشت رو بهارکی بنفشه مو
فراز سرو قد او گل و بنفشه یار بین
ز طلعتش بهار جو ز طره اش تتار جو
ز قامتش عرار جو به نرگسش خمار بین
مگو که نوبهار شد زمین بنفشه زار شد
اگر جهان نگار شد تو طلعت نگار بین
فسون و ناز و غمزه اش دلال و غنج و عشوه اش
تعلل و کرشمه اش فزون و بیشمار بین
ز جعد تابدار او ز خط مشکبار او
فراز لاله زار او دمیده سبزه زار بین
بجوی طرفه یارکی بتی سمن عذارکی
بهشت وش نگارکی وز آن به دل قرار بین

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
زآن قد چون صنوبر و زآن روی چون سمن
کاخم شده است گلشن و کویم شده چمن
ماه است و ماه را نبود لعل لب عقیق
سرو است و سرو را نبود سیم ساده تن
زلف دوتاش آیت جادوی سامری
لعل لبانش غیرت یاقوت بوالحسن
زنجیر عقل آمد و پابند هوشیار
آن زلف حلقه حلقه و آن جعد پرشکن
هر تار آن شکن که گره در گره بود
فرزانه را سلاسل و دیوانه را رسن
ایمن نیم ز هندوی زلف تو کاشکار
کالای دل ربود که دزدی است خانه کن
جز عندلیب دل که به زلف تو واله است
بلبل شنیده ای که بود واله زغن
عزم سفر به خطه چین و ختن خطاست
مار است چین زلف تو هم چین و هم ختن

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای بوستان لاله رویت بهار من
بندد نگار از تو بهار ای نگار من
بر من خزان بهشت ز اردیبهشت شد
تا صفحه نگار تو آمد بهار من
دارم دلی مشوش و آشفته چون نسیم
تا زلف بی قرار تو آمد قرار من
این مار دوش توست چو ضحاک تازیان
آخر دمار می کشد از روزگار من
داند که نیست جز شکن زلف پرخمت
گر بگذرد نسیم صبا بر دیار من
دیگر مباد چین و تتاری به روزگار
با تار چین زلف تو چین و تتار من
هندوی زلف تیره دلت کرده از فسون
همرنگ خویش بخت من و روزگار من

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای ذره های کوی تو خورشید منظران
با طره تو جان و دل خلق توامان
صد بار بیش سوخته دلهای چون کباب
تا داده آب چشمه تیغت به تشنگان
خورشید کی به ذره حسن تو می رسد
کی پر زند به عرصه سیمرغ ماکیان
آن زلف حلقه حلقه به رخساره ات نقاب
یا ضیمران به نسترنت هست سایه بان
کردیم وصف ماه که آیینه دار توست
ای آفتاب روی به از مهر آسمان
از فتنه های چشم تو ای ترک جنگجوی
آورده ام به خطه ی دارالامان امان

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
باورم نیست که باشد چمنی بهتر از این
یا بروید ز چمن نسترنی بهتر از این
نتوان گفت تنی را به از این پیرهن است
یا که در پیرهنی رفته تنی بهتر از این
از چه پوشی به حریری که بود حله حور
این بدن را که سزد پیرهنی بهتر از این
گشت معلوم من از دور سخن گفتن تو
که نپرورده سخن را دهنی بهتر از این
وعده قتل به من می دهی و بوسه به غیر
می توان گفت به ما هم سخنی بهتر از این
ساحت باغ رخت را خم آن زلف گرفت
در چمن پر نگشاید زغنی بهتر از این
کنده ام بهر تو قصری به دل از تیشه غم
قصر شیرین نکند کوه کنی بهتر از این
چین گیسوی تو شد مسکن جان افسر
یافت در چین نتوان کس وطنی بهتر از این

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -