cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
بیا که عمر من خاکسار می گذرد
مدار منتظرم روزگار می گذرد
بیا که جان من از آرزوی دیدارت
به لب رسید و غم دل فگار می گذرد
بیا به لطف ز جان به لب رسیده بپرس
که از جهان ز غمت زار زار می گذرد
بر آن شکسته دلی رحم کن ز روی کرم
که ناامید ز درگاه یار می گذرد
چه باشد ار بگذاری که بگذرم ز درت
که بر درت ز سگان صدهزار می گذرد
مکش کمان جفا بر دلم که تیر غمت
خود از نشانه جان بی شمار می گذرد
من ار چه دورم از درگهت دلم هر دم
بر آستان درت چندبار می گذرد
ز دل که می گذرد بر درت بپرس آخر
که آن شکسته برین در چه کار می گذرد
مکش چو دشمنم ای دوست ز انتظار بیا
که این نفس ز جهان دوستدار می گذرد
به انتظار مکش بیش ازین عراقی را
که عمر او همه در انتظار می گذرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
پشت بر روزگار باید کرد
روی در روی یار باید کرد
چون ز رخسار پرده برگیرد
در دمش جان نثار باید کرد
پیش شمع رخش چو پروانه
سوختن اختیار باید کرد
از پی یک نظاره بر در او
سال ها انتظار باید کرد
تا کند یار روی در رویت
دلت آیینه وار باید کرد
تات در بوته زار بگدازد
قلب خود را عیار باید کرد
تا نهد بر سرت عزیزی پای
خویش چون خاک خوار باید کرد
ور تو خود را ز خاک به دانی
خود تو را سنگسار باید کرد
تا دهی بوسه بر کف پایش
خویشتن را غبار باید کرد
دشمنی کت ز دوست وا دارد
زودت از وی فرار باید کرد
ور ز چشمت نهان بود دشمن
پس دو چشمت چهار باید کرد
دشمن خود تویی چو در نگری
با خودت کارزار باید کرد
چون عراقی ز دست خود فریاد
هر دمت صدهزار باید کرد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
یاد آن شیرین پسر خواهیم کرد
کام جان را پرشکر خواهیم کرد
دامن از اغیار در خواهیم چید
سر ز جیب یار بر خواهیم کرد
آفتاب روی او خواهیم دید
گر به مه روزی نظر خواهیم کرد
بوی جان افزای او خواهیم یافت
گر به گلزاری گذر خواهیم کرد
در خم زلفش نهان خواهیم شد
دست با وی در کمر خواهیم کرد
چون کمان ابروان پر زه کند
پیش تیرش جان سپر خواهیم کرد
از حدیث یار و آب چشم ما
گوش و دامن پر گهر خواهیم کرد
ماجرایی رفت ما را با لبش
دوستان را زان خبر خواهیم کرد
تا عراقی نشنود اسرار ما
ماجرا را مختصر خواهیم کرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
می روان کن ساقیا کین دم روان خواهیم کرد
بهر یک جرعه میت این دم روان خواهیم کرد
دردیی در ده کزین جا دردسر خواهیم برد
ساغری پر کن که عزم آن جهان خواهیم کرد
کاروان عمر ازین منزل روان شد ناگهی
چون روان شد کاروان ما هم روان خواهیم کرد
چون فشاندیم آستین بی نیازی بر جهان
دامن ناز اندر آن عالم کشان خواهیم کرد
از کف ساقی همت ساغری خواهیم خورد
جرعه دان بزم خود هفت آسمان خواهیم کرد
تا فتد در ساغر ما عکس روی دلبری
ساغر از باده لبالب هر زمان خواهیم کرد
درچنین مجلس که می عشق است و ساغربیخودی
ناله مستانه نقل دوستان خواهیم کرد
تا درین عالم نگردد آشکارا راز ما
ناگهی رخ را ازین عالم نهان خواهیم کرد
نزد زلف دلربایش تحفه دل خواهیم برد
پیش روی جانفزایش جان فشان خواهیم کرد
چون بگردانیم رو زین عالم بی آبرو
روی در روی نگار مهربان خواهیم کرد
بر سر بازار وصلش جان ندارد قیمتی
تا نظر در روی خوبش رایگان خواهیم کرد
سالها در جستجویش دست و پایی می زدیم
چون نشان دیدیم خود را بی نشان خواهیم کرد
هر چه ما خواهیم کردن او بخواهد غیر آن
آنچه آن دلبر کند ما خود همان خواهیم کرد
گر عراقی گفت اناالحق پیش مردم این زمان
بر سر دارش ز غیرت ناگهان خواهیم کرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
روی ننمود یار چتوان کرد
نیست تدبیر کار چتوان کرد
بر درش هر چه داشتم بردم
نپذیرفت یار چتوان کرد
از گل روی یار قسم دلم
نیست جز خارخار چتوان کرد
بوده ام بر درش عزیز بسی
گشتم این لحظه خوار چتوان کرد
بر مراد دلم نمی گردد
گردش روزگار چتوان کرد
غم بسیار هست و نیست دریغ
با غمم غمگسار چتوان کرد
از پی صید دل نهادم دام
لاغر آمد شکار چتوان کرد
چند باشی عراقی از پس دل
درهم و سوکوار چتوان کرد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
روی ننمود یار چتوان کرد
چیست تدبیر کار چتوان کرد
در دو چشم پر آب نقش نگار
چون نگیرد قرار چتوان کرد
در هر آیینه ای نمی گنجد
عکس روی نگار چتوان کرد
هر سراسیمه ای نمی یابد
بر در وصل بار چتوان کرد
رفت عمرو نرفت در همه عمر
دست در زلف یار چتوان کرد
کشت ما را به دوستی چه کنیم
با چنان دوستدار چتوان کرد
کشته عشق اوست بر در او
چون عراقی هزار چتوان کرد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
من رنجور را یک دم نپرسد یار چتوان کرد
نگوید چون شد آخر آن دل بیمار چتوان کرد
تنم از رنج بگدازد دلم از غم به جان آرد
چنین است ای مسلمانان مرا غمخوار چتوان کرد
ز داروخانه لطفش چو دارو جان نمی یابد
بسازم با غم دردش بنالم زار چتوان کرد
دلا بر من همین باشد که جان در راه او بازم
اگر آن ماه ننماید مرا رخسار چتوان کرد
چو از خوان وصال او ندارم جز جگر قوتی
بخایم هم از بن دندان جگر ناچار چتوان کرد
سحرگاهان به کوی او بسی رفتم به بوی او
بسی گفتم قبولم کن نکرد آن یار چتوان کرد
چنان نالیدم از شوقش که شد بیدار همسایه
ز خواب این دیده بختم نشد بیدار چتوان کرد
مرا چون نیست از عشقش به جز تیمار و غم روزی
ضرورت می خورم هر دم غم و تیمار چتوان کرد
عراقی نیک می خواهد که فخر عالمی باشد
ولیکن یار می خواهد که باشد عار چتوان کرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
از در یار گذر نتوان کرد
رخ سوی یار دگر نتوان کرد
ناگذشته ز سر هر دو جهان
بر سر کوش گذر نتوان کرد
زان چنان رخ که تمنای دل است
صبر ازین بیش مگر نتوان کرد
با چنین دیده که پرخوناب است
به چنان روی نظر نتوان کرد
چون حدیث لب شیرینش رود
یاد حلوا و شکر نتوان کرد
سخن زلف مشوش بگذار
دل ازین شیفته تر نتوان کرد
قصه درد دل خود چه کنم
راز خود جمله سمر نتوان کرد
غم او مایه عیش و طرب است
از طرب بیش حذر نتوان کرد
گرچه دل خون شود از تیمارش
غمش از سینه به در نتوان کرد
ابتلایی است درین راه مرا
که از آن هیچ خبر نتوان کرد
گفتم ای دل بگذر زین منزل
محنت آباد مقر نتوان کرد
گفت جایی که عراقی باشد
زود از آنجای سفر نتوان کرد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
بدین زبان صفت حسن یار نتوان کرد
به طعمه پشه عنقا شکار نتوان کرد
به گفتگو سخن عشق دوست نتوان گفت
به جست و جو طلب وصل یار نتوان کرد
بدان مخسب که در خواب روی او بینی
خیال او بود آن اعتبار نتوان کرد
دو چشم تو خود اگر عاشقی پر آب بود
بر آب نقش لطیف نگار نتوان کرد
به چشم او رخ او بین به دیده خفاش
به آفتاب نظر آشکار نتوان کرد
به چشم نرگس کوته نظر به وقت بهار
نظاره چمن و لاله زار نتوان کرد
شدم که بوسه زنم بر درش ادب گفتا
به بوسه خاک در یار خوار نتوان کرد
به نیم جان که تو داری و یک نفس که تو راست
حدیث پیشکشش زینهار نتوان کرد
چه به که پیش سگان درش فشانی جان
که این متاع بر آن رخ نثار نتوان کرد
بلا به پیش خیالش شبی همی گفتم
که  دشمنی همه با دوستدار نتوان کرد
بگوی تا نکند زلف تو پریشانی
که بیش ازین دل ما بی قرار نتوان کرد
به تیغ غمزه خون خوار جان مجروحم
هزار بار به روزی فگار نتوان کرد
دلی که با غم عشق تو در میان آمد
بهر گنه ز کنارش کنار نتوان کرد
بدان که نام وصال تو می برم روزی
به دست هجر مرا جان سپار نتوان کرد
جواب داد خیالش که با سلیمانی
برای مورچه ای کارزار نتوان کرد
میان هجر و وصالش گر اختیار دهند
ز هر دو هیچ یکی اختیار نتوان کرد
رموز عشق عراقی مگو چنین روشن
که راز خویش چنین آشکار نتوان کرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بتم از غمزه و ابرو همه تیر و کمان سازد
به غمزه خون دل ریزد به ابرو کار جان سازد
چو در دام سر زلفش همه عالم گرفتار است
چرا مژگان کند ناوک چرا ابرو کمان سازد
خرابی ها کند چشمش که نتوان کرد در عالم
چه شاید گفت با مستی که خود را ناتوان سازد
دل و جان همه عالم فدای لعل نوشینش
که چون جام طرب نوشد دو عالم جرعه دان سازد
غلام آن نگارینم که از رخ مجلس افروزد
لب او از شکر خنده شراب عاشقان سازد
بتی کز حسن در عالم نمی گنجد عجب دارم
که دایم در دل تنگم چگونه خان و مان سازد
عراقی بگذر از غوغا دلی فارغ به دست آور
که سیمرغ وصال او در آنجا آشیان سازد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
چنین که غمزه تو خون خلق می ریزد
عجب نباشد اگر رستخیز انگیزد
فتور غمزه تو صدهزار صف بشکست
که در میانه یکی گرد برنمی خیزد
ز چشم جادوی مردافگن شبه رنگت
جهان اگر بتواند دو اسبه بگریزد
فروغ عشق تو تا کی روان من سوزد
فریب چشم تو تا چند خون من ریزد
مرنج اگر به سر زلف تو در آویزم
که غرقه هرچه ببیند درو بیاویزد
تو را چنان که تویی تا کسیت نشناسد
رخ تو هر نفسی رنگ دیگر آمیزد
اگر چه خون عراقی بریزی از دیده
به خاکپای تو کز عشق تو نپرهیزد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
اگر یکبار زلف یار از رخسار برخیزد
هزاران آه مشتاقان ز هر سو زار برخیزد
وگر غمزه اش کمین سازد دل از جان دست بفشاند
وگر زلفش برآشوبد ز جان زنهار برخیزد
چو رویش پرده بگشاید که و صحرا به رقص آید
چو عشقش روی بنماید خرد ناچار برخیزد
صبا گر از سر زلفش به گورستان برد بویی
ز هر گوری دو صد بی دل ز بوی یار برخیزد
نسیم زلفش ار ناگه به ترکستان گذر سازد
هزاران عاشق از سقسین و از بلغار برخیزد
نوای مطرب عشقش اگر در گوش جان آید
ز کویش دست بفشاند قلندروار برخیزد
چو یاد او شود مونس ز جان اندوه بنشیند
چو اندوهش شود غم خور ز دل تیمار برخیزد
دلا بی عشق او منشین ز جان برخیز و سر در باز
چو عیاران مکن کاری که گرد از کار برخیزد
درین دریا فگن خود را مگر دری به دست آری
کزین دریای بی پایان گهر بسیار برخیزد
وگر موجیت برباید زهی دولت تو را آن به
که عالم پیش قدر تو چو خدمتکار برخیزد
حجاب ره تویی برخیز و در فتراک عشق آویز
که بی عشق آن حجاب تو ز ره دشوار برخیزد
عراقی هر سحرگاهی بر آر از سوز دل آهی
ز خواب این دیده بختت مگر یکبار برخیزد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
آن را که چو تو نگار باشد
با خویشتنش چه کار باشد
ناخوش نبود کسی که او را
یاری چو تو در کنار باشد
ناخوش چو منی بود که پیوست
دل خسته و جان فگار باشد
مزار ز من اگر بنالم
ماتم زده سوکوار باشد
وان دیده که او ندید رویت
شاید اگر آشکار باشد
آن کس که جدا فتاد از تو
دور از تو همیشه زار باشد
بیچاره کسی که در دو عالم
جز تو دگریش یار باشد
خرم دل آن کسی که او را
اندوه تو غمگسار باشد
تا کی دلم ای عزیز چون جان
بر خاک در تو خوار باشد
نامد گه آن که خسته ای را
بر درگه وصل بار باشد
تا چند دل عراقی آخر
در زحمت انتظار باشد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
تا بر قرار حسنی دل بی قرار باشد
تا روی تو نبینم جان سوگوار باشد
تا پیش تو نمیرد جانم نگیرد آرام
تا بوی تو نیابد دل بی قرار باشد
جانا ز عشق رویت جانم رسید بر لب
تا کی ز آرزویت بیچاره زار باشد
آن را مخواه بی دل کو بی تو جان نخواهد
آن را مدار دشمن کت دوستدار باشد
درمان اگر نداری باری به درد یاد آر
کز دوست هرچه آید آن یادگار باشد
با درد خوش توان بود عمری به بوی درمان
با غم بسر توان برد گر غمگسار باشد
خواهی بساز کارم خواهی بسوز جانم
با کار پادشاهان ما را چه کار باشد
از انتظار وصلت آمد به جان عراقی
تا کی غریب و خسته در انتظار باشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
دیده بختم دریغا کور شد
دل نمرده زنده اندر گور شد
دست گیر ای دوست این بخت مرا
تا نبیند دشمنم کو کور شد
بارگاه دل که بودی جای تو
بنگر اکنون جای مار و مور شد
بی لب شیرینت عمرم تلخ گشت
شوربختی بین که عیشم شور شد
دل قوی بودم به امید تو لیک
دل ندادی خسته زان بی نور شد
شور عشقت تا فتاد اندر جهان
چون دل من عالمی پر شور شد
عارت آمد از عراقی لاجرم
بی تو مسکین بی نوا و عور شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
من مست می عشقم هشیار نخواهم شد
وز خواب خوش مستی بیدار نخواهم شد
امروز چنان مستم از باده دوشینه
تا روز قیامت هم هشیار نخواهم شد
تا هست ز نیک و بد در کیسه من نقدی
در کوی جوانمردان عیار نخواهم شد
آن رفت که می رفتم در صومعه هر باری
جز بر در میخانه این بار نخواهم شد
از توبه و قرایی بیزار شدم لیکن
از رندی و قلاشی بیزار نخواهم شد
از دوست به هر خشمی آزرده نخواهم گشت
وز یار به هر زخمی افگار نخواهم شد
چون یار من او باشد بی یار نخواهم ماند
چون غم خورم او باشد غم خوار نخواهم شد
تا دلبرم او باشد دل بر دگری ننهم
تا غم خورم او باشد غمخوار نخواهم شد
چون ساخته دردم در حلقه نیارامم
چون سوخته عشقم در نار نخواهم شد
تا هست عراقی را در درگه او باری
بر درگه این و آن بسیار نخواهم شد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
گر نظر کردم به روی ماه رخساری چه شد
ور شدم مست از شراب عشق یکباری چه شد
روی او دیدم سر زلفش چرا آشفته گشت 
گر نبیند بلبل شوریده گلزاری چه شد
چشم او با جان من گر گفته رازی گو بگوی
حال بیماری اگر پرسید بیماری چه شد
دشمنم با دوستان گوید فلانی عاشق است
عاشقم بر روی خوبان عاشقم آری چه شد
در سر سودای عشق خوبرویان شد دلم
وز چنان زلف ار ببستم نیز زناری چه شد
گر گذشتم بر در میخانه ناگاهی چه باک
گر به پیران سر شکستم توبه یکباری چه شد
چون شدم مست از شراب عشق عقلم گو برو
گر فرو شست آب حیوان نقش دیواری چه شد
گر میان عاشق و معشوق جرمی رفت رفت
تو نه معشوقی نه عاشق مر تو را باری چه شد
زاهدی را کز می و معشوق رنگی نیست نیست
گر کند بر عاشقان هر لحظه انکاری چه شد
های و هوی عاشقان شد از زمین بر آسمان
نعره مستان اگر نشنید هشیاری چه شد
از خمستان نعره مستان به گوش من رسید
رفتم آنجا تا ببینم حال میخواری چه شد
دیدم اندر کنج میخانه عراقی را خراب
گفتم ای مسکین نگویی تا تو را باری چه شد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ناگه بت من مست به بازار برآمد
شور از سر بازار به یکبار برآمد
بس دل که به کوی غم او شاد فروشد
بس جان که ز عشق رخ او زار برآمد
در صومعه و بتکده عشقش گذری کرد
مؤمن ز دل و گبر ز زنار برآمد
در کوی خرابات جمالش نظر افگند
شور و شغبی از در خمار برآمد
در وقت مناجات خیال رخش افروخت
فریاد و فغان از دل ابرار برآمد
یک جرعه ز جام لب او می زده ای یافت
سرمست و خرامان به سر دار برآمد
در سوخته ای آتش شمع رخش افتاد
از سوز دلش شعله انوار برآمد
باد در او بر سر آتش گذری کرد
از آتش سوزان گل بی خار برآمد
ناگاه ز رخسار شبی پرده برانداخت
صد مهر ز هر سو به شب تار برآمد
باد سحر از خاک درش کرد حکایت
صد ناله زار از دل بیمار برآمد
کی بو که فروشد لب او بوسه به جانی
کز بوک و مگر جان خریدار برآمد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ناگه بت من مست به بازار برآمد
شور از سر بازار به یکبار برآمد
مانا به کرشمه سوی او باز نظر کرد
کین شور و شغب از سر بازار برآمد
با اهل خرابات ندانم چه سخن گفت
کاشوب و غریو از در خمار برآمد
در صومعه ناگاه رخش پرده برانداخت
فریاد و فغان از دل ابرار برآمد
آورد چو در کار لب و غمزه و رخسار
جان و دل و چشم همه از کار برآمد
تا جز رخ او هیچ کسی هیچ نبیند
در جمله صور آن بت عیار برآمد
هر بار به رنگی بت من روی نمودی
آن بار به رنگ همه اطوار برآمد
و آن شیفته کز زلف و قدش دار و رسن یافت
بگرفت رسن خوش به سر دار برآمد
فی الجمله برآورد سر از جیب بزودی
هر دم به لباسی دگر آن یار برآمد
و آن سوخته کاتش همه تاب رخ او دید
زو دعوی النار ولاالعار برآمد
المنةلله که پس از منت بسیار
مقصود و مرادم ز لب یار برآمد
دور از لب و دندان عراقی همه کامم
زان دو لب شیرین شکر بار برآمد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
غلام حلقه به گوش تو زار باز آمد
خوشی درو بنگر کز ره دراز آمد
به لطف کار دل مستمند خسته بساز
که خستگان را لطف تو در کار ساز آمد
چه باشد ار بنوازی نیازمندی را
که با خیال رخت دم به دم به راز آمد
چه کرده ام که ز درگاه وصل جان افزا
نصیب خسته دلم هجر جانگداز آمد
بر آستان درت صدهزار دل دیدم
مگر که خاک سر کوت دلنواز آمد
غبار خاک درت بر سر کسی که نشست
ز سروران جهان گشت و سرفراز آمد
به هر طرف که شدم تا که شاد بنشینم
غم تو پیش دل من دو اسبه باز آمد
به روی خرم تو شادمان نشد افسوس
دل عراقی از آن دم که عشقباز آمد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بیا که بی رخ زیبات دل به جان آمد
بیا که بی تو همه سود من زیان آمد
بیا که بهر تو جان از جهان کرانه گرفت
بیا که بی تو دلم جمله در میان آمد
بیا که خانه دل گرچه تنگ و تاریک است
دمی برای دل ما درون توان آمد
بیا که غیر تو در چشم من نیامد هیچ
جز آب دیده که بر چشم من روان آمد
نگر هر آنچه که بر هیچکس نیامده بود
برین شکسته دلم از غم تو آن آمد
دل شکسته ام آن لحظه دل ز جان برداشت
که رسم جور و جفای تو در جهان آمد
ز جور یار چه نالم که طالع دل من
چنان که بخت عراقی است همچنان آمد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ز اشتیاق تو جانا دلم به جان آمد
بیا که با غم تو بر نمی توان آمد
بیا که با لب تو ماجرا نکرده هنوز
به جای خرقه دل و دیده در میان آمد
به چشم مست تو گفتم دلم به جان آید
لب تو گفتا اینک دلت به جان آمد
بدید تا نظر از دور ناردان لبت
بسا که چشم مرا آب در دهان آمد
نیامد از دو جهان جز رخ تو در نظرم
از آنگهی که مرا چشم در جهان آمد
ز روشنایی روی تو در شب تاریک
نمی توان به سر کوی تو نهان آمد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آشکارا نهان کنم تا چند
دوست می دارمت به بانگ بلند
دلم از جان نخست دست بشست
بعد از آن دیده بر رخت افکند
عاشقان تو نیک معذورند
زانکه نبود کسی تو را مانند
دیده ای کو رخ تو دیده بود
خواه راحت رسان و خواه گزند
ای ملامت کنان مرا در عشق
گوش من نشنود ازین سان پند
گرچه من دور مانده ام ز برت
با خیال تو کرده ام پیوند
آن چنان در دلی که پنداری
ناظرم در تو دایم ای دلبند
تو کجایی و ما کجا هیهات
ای عراقی خیال خیره مبند

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
آن را که غمت ز در براند
بختش همه دربدر دواند
وآن را که عنایت تو ره داد
جز بر در تو رهی نداند
وآن را که قبول عشقت افتاد
جان را بدهد غمت ستاند
عاشق که گذر کند به کویت
جان پیش سگ درت فشاند
با وصل بگو که عاشقان را
از دست فراق وارهاند
بیچاره دلم که کشته توست
دور از رخ تو نمی تواند
بویی به نسیم کوی خود ده
تا صبحدمی به دل رساند
کین مرده به بوت زنده گردد
وز عشق رخت کفن دراند
مگذار که خسته دل عراقی
بی عشق تو عمر بگذراند

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
این درد مرا دوا که داند
وین نامه اندهم که خواند
جز لطف توام که دست گیرد
جز رحمت تو که ام رهاند
بنمای رخت به دردمندی
تا بر سر کوت جان فشاند
آیا بود آنکه بی دلی را
لطف تو به کام دل رساند
افتادم بر در قبولت
امید که از درم نراند
کار دل من عنایت تو
گر بهتر ازین کند تواند
مهری ز قبول بر دلم نه
کین قلب کسی نمی ستاند
چون حلقه برین دری عراقی
می باش و مگرد بو که داند

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
در من نگرد یار دگربار که داند
زین پس دهدم بر در خود بار که داند
از یاد خودم کرد فراموش به یکبار
یادآورد از من دگر آن یار که داند
خون شد جگرم از غم و اندیشه آن دوست
خشنود شود از من غمخوار که داند
بیمار دلم خسته جگر از غم عشقش
آید به عیادت بر بیمار که داند
ای دشمن بدخواه چه باشی به غمم شاد
باشد که شود دوست دگربار که داند
در بند امید ای دل بگشای دو دیده
باشد که ببینی رخ دلدار که داند
روشن شود این تیره شب بخت عراقی
از صبح رخ یار وفادار که داند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای دل چو در خانه خمار گشادند
می نوش که از می گره کار گشادند
در خود منگر نرگس مخمور بتان بین
در کعبه مرو چون در خمار گشادند
از خود بدرآ در رخ خوبان نظری کن
در خان منشین چون در گلزار گشادند
بنگر که دو صد مهر به یک ذره نمودند
از یک سر مویی که ز رخسار گشادند
تا باز گشادند سر زلف ز رخسار
از روی جهان زلف شب تار گشادند
تا مهر گیاهی ز گل تیره برآید
بر روی زمین چشمه انوار گشادند
تا لاله رخی در چمن آید به تماشا
از چهره گل پرده زنگار گشادند
از پرتو مل پرده خورشید دریدند
وز خنده گل مبسم اشجار گشادند
تا کرد نسیم سحر آفاق معطر
در هر چمنی طبله عطار گشادند
مانا که صبا کرد پریشان سر زلفین
کز بوی خوشش نافه تاتار گشادند
در گوش دلم گفت صبا دوش عراقی
در بند در خود که در یار گشادند
چشم سر اغیار ببستند ز غیرت
آنگاه در مخزن اسرار گشادند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
نخستین باده کاندر جام کردند
ز چشم مست ساقی وام کردند
چو باخود یافتند اهل طرب را
شراب بیخودی در جام کردند
لب میگون جانان جام در داد
شراب عاشقانش نام کردند
ز بهر صید دل های جهانی
کمند زلف خوبان دام کردند
به گیتی هر کجا درد دلی بود
به هم کردند و عشقش نام کردند
سر زلف بتان آرام نگرفت
ز بس دل ها که بی آرام کردند
چو گوی حسن در میدان فکندند
به یک جولان دو عالم رام کردند
ز بهر نقل مستان از لب و چشم
مهیا پسته و بادام کردند
از آن لب کز در صد آفرین است
نصیب بی دلان دشنام کردند
به مجلس نیک و بد را جای دادند
به جامی کار خاص و عام کردند
به غمزه صد سخن با جان بگفتند
به دل ز ابرو دو صد پیغام کردند
جمال خویشتن را جلوه دادند
به یک جلوه دو عالم رام کردند
دلی را تا به دست آرند هر دم
سر زلفین خود را دام کردند
نهان با محرمی رازی بگفتند
جهانی را از آن اعلام کردند
چو خود کردند راز خویشتن فاش
عراقی را چرا بدنام کردند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نگارا جسمت از جان آفریدند
ز کفر زلفت ایمان آفریدند
جمال یوسف مصری شنیدی
تو را خوبی دو چندان آفریدند
ز باغ عارضت یک گل بچیدند
بهشت جاودان زان آفریدند
غباری از سر کوی تو برخاست
وزان خاک آب حیوان آفریدند
غمت خون دل صاحبدلان ریخت
وزان خون لعل و مرجان آفریدند
سراپایم فدایت باد و جان هم
که سر تا پایت را جان آفریدند
ندانم با تو یک دم چون توان بود
که صد دیوت نگهبان آفریدند
دمادم چند نوشم درد دردت
مرا خود مست و حیران آفریدند
ز عشق تو عراقی را دمی هست
کزان دم روی انسان آفریدند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
اگر شکسته دلانت هزار جان دارند
به خدمت تو کمر بسته بر میان دارند
شدند حلقه به گوش تو را چو حلقه به گوش
چه خوش دلند که مثل تو دلستان دارند
کسان که وصل تو یک دم به نقد یافته اند
از ین طلب طرب و عیش جاودان دارند
چو بگذری به تعجب تو ماهروی به راه
چو ماه ماهرخان دست بر دهان دارند
خرد از آن ز ره زلف تو پناه گرفت
که چشم و ابروی تو تیر در کمان دارند
مجاهدان رهت تا عنایت تو بود
چه بیم و باک به عالم ازین و آن دارند
ز آب دیده و تاب دل است غمازی
وگرنه راز تو بیچارگان نهان دارند
غلام غمزه بیمارتم که از هوسش
چه تندرستان خود را ناتوان دارند
اگر کسی به شکایت بود ز دلبر خویش
ز تو عراقی و دل شکر بی کران دارند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
چو چشم مست تو آغاز کبر و ناز کند
بسا که بر دلم از غمزه ترکتاز کند
مرا مکش که نیاز منت بکار آید
چو من نمانم حسن تو با که ناز کند
مرا به دست سر زلف خویش باز مده
اگر چه همچو خودم زود سرفراز کند
منم چو مردم چشمت به من نگاهی کن
که اهل دیده به مردم نگاه باز کند
چگونه دوست ندارد ایاز را محمود
که او نگاه به چشم خوش ایاز کند
ز جور تو بگریزم برم به عشق پناه
که از غم تو مرا عشق بی نیاز کند
نیاز و ناز من و تو فرود برد به دمی
نهنگ عشق حقیقت دهن چو باز کند
ازین حدیث اگرچه ز پرده بیرون است
زمانه پرده عشاق بس که ساز کند
به آب دیده عراقی وضو همی سازد
چو قامت تو بدید آنگهی نماز کند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
باز دلم عیش و طرب می کند
هیچ ندانم چه سبب می کند
از می عشق تو مگر مست شد
کین همه شادی و طرب می کند
تا سر زلف تو پریشان بدید
شیفته شد  شور و شغب می کند
تا دل من در سر زلف تو شد
عیش همه در دل شب می کند
برد به بازی دل جمله جهان
زلف تو بازی چه عجب می کند
طره طرار تو کرد آن چه کرد
فتنه نگر باز که لب می کند
می برد از من دل و گوید به طنز
باز فلانی چه طلب می کند
از لب لعلش چه عجب گر مرا
آرزوی قند و طرب می کند
گر طلبد بوسه عراقی مرنج
گرچه همه ترک ادب می کند

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: سریع مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U -
هر که او دعوی مستی می کند
آشکارا بت پرستی می کند
هستی آن را می سزد کز نیستی
هر نفس صدگونه هستی می کند
هر که از خاک درش رفعت نیافت
لاجرم سر سوی پستی می کند
دل که خورد از جام عشقش جرعه ای
بی خبر شد شور و مستی می کند
دل چو خواهم باختن در پای او
جان ز شوقش پیش دستی می کند
چند گویی کو جفا تا کی کند
ای عراقی تا تو هستی می کند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
به خرابات شدم دوش مرا بار نبود
می زدم نعره و فریاد ز من کس نشنود
یا نبد هیچ کس از باده فروشان بیدار
یا خود از هیچ کسی هیچ کسم در نگشود
چون که یک نیم ز شب یا کم یا بیش برفت
رندی از غرفه برون کرد سر و رخ بنمود
گفت خیر است درین وقت تو دیوانه شدی
نغز پرداختی آخر تو نگویی که چه بود
گفتمش در بگشا گفت برو هرزه مگوی
تا درین وقت ز بهر چو تویی در که گشود
این نه مسجد که به هر لحظه درش بگشایند
تا تو اندر دوی اندر صف پیش آیی زود
این خرابات مغان است و درو زنده دلان
شاهد و شمع و شراب و غزل و رود و سرود
زر و سر را نبود هیچ درین بقعه محل
سودشان جمله زیان است و زیانشان همه سود
سر کوشان عرفات است و سراشان کعبه
عاشقان همچو خلیلند و رقیبان نمرود
ای عراقی چه زنی حلقه برین در شب و روز
زین همه آتش خود هیچ نبینی جز دود

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -