cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
سری که دید که در پای دلستانی رفت
دلی که ترک تنی کرد و پیش جانی رفت
از آن زمان که تو باغ مراد بشکفتی
دگر کسی نشنیدم به بوستانی رفت
هزار نامه سیه شد به وصف صورت تو
هنوز در سخنش مختصر زیانی رفت
کلاه بخت جوان بر سر آن کسی دارد
که دست او چو کمر در چنین میانی رفت
حدیث بوسه رها کن که در عقیدت من
دریغ نام تو باشد که بر زبانی رفت
مگر به سختی گور از بدن برون آید
وفا و مهر که در مغز استخوانی رفت
بیا که شیوه سر باختن به آن برسید
ز دست عشق تو کین جا سری بنانی رفت
به یاد آن قد چون تیر و ابروی چو کمان
گذشت عمر چو تیری که از کمانی رفت
مرا معامله با آن دهان تنگ چه سود
که هم ز جانب من گیرد ارزیابی رفت
دلم نمی دهد از دوست بر گرفتن دل
وگر نه مرغ تواند به آشیانی رفت
سفر کنیم ز کوی تو عاقبت روزی
اگر به دزد نگویی که کاروانی رفت
رخ از محبت او اوحدی نشاید تافت
گرش ز جور و جفا با تو امتحانی رفت
سرت به تیغ غمش گر ز تن جدا گردد
دریغ نیست که در پای مهربانی رفت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مرا حدیث غم یار من بباید گفت
گرم به ترک سر خویشتن بباید گفت
حکایتی که زن و مرد از آن همی ترسند
ضرورتست که با مرد و زن بباید گفت
دل شکسته من گم شد این سخن روزی
بدان دو زلف شکن بر شکن بباید گفت
حدیث دوستی و قصه وفاداری
به من چه سود به دلدار من بباید گفت
ز درد دوری او تا بکی کشم خواری
چو طاقتم به سر آمد سخن بباید گفت
نسیم صبح اگر از یوسفم جدا گشتی
بما حکایت آن پیرهن بباید گفت
دوای درد دل اوحدی به دست کنم
گرم بهر که درین انجمن بباید گفت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شبی به ترک سر خویشتن بخواهم گفت
حکایت تو به مرد و به زن بخواهم گفت
حدیث چهره و قد و رخ تو سر تاسر
به پیش سوسن و سرو و سمن بخواهم گفت
ز چین زلف تو رمزی چو نافه سربسته
درین دو روز به مشک ختن بخواهم گفت
حکایت ذقن و زلف و عارضت یعنی
حدیث یوسف و چاه و رسن بخواهم گفت
به جان رسید درین پیرهن تنم بی تو
به ترک صحبت این پیرهن بخواهم گفت
رقیب قصه دردم که گفت می گویم
رها مکن که بگوید که من بخواهم گفت
جنایتی که تو بر جان اوحدی کردی
گرم به گور بری در کفن بخواهم گفت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
زمانی خاطرم خوش کن به وصل روی گل رنگت
که دل تنگم ز سودای دهان کوچک تنگت
از آن چون مهر زر دایم فرو بستست کار من
که مهر زر نمی ورزد دل بی مهر چون سنگت
اگر سالی نمی بینی نشان هرگز نمی پرسی
کجا پرسی نشان من که هست از نام من ننگت
به حسن غمزه و قامت ببردی دل جهانی را
فغان از قامت چالاک و آه از غمزه شنگت
گناه هر که در عالم بیامرزد ز بهر تو
اگر پیش خدا آرند فردا بر همین رنگت
مرا از رنگ و دستان تو بوی آن همی آید
که هم دستان زبون گردد ز دستان و ز نیرنگت
مکن پنهان ز چشم من بیاض روز روی خود
که ما را کرد سودایی سواد زلف شبرنگت
ترا با اوحدی جنگست و ما را فکر آن در دل
که سر در پایت اندازیماگر باشد سر جنگت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ای عید روزه داران ابروی چون هلالت
وی شام صبح خیزان زلف سیاه و خالت
خورشید چرخ خوبی عکس فلک نوردت
ناهید برج شادی روی قمر مثالت
پشت فلک شکسته مهر قضا توانت
روی زمین گرفته عشق قدر مجالت
عمر منی وفا کن تا برخوردم ز وصلت
مرغ توام رها کن تا می پرم به بالت
دردا که در فراقت خرمن به باد دادم
وانگه ندیده یک جو از خرمن وصالت
گفتی مرا که داری میلی به جانب من
میلم بسیست لیکن لیکن می ترسم از ملالت
کی چون خیال گشتی از ناخوشی تن او
گر اوحدی ندیدی در خواب خوش خیالت
بیچاره اوحدی را ملکی نبود و مالی
ورنه هم از کناری بفریفتی به مالت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
زهی شب نسخه ای از زلف و خالت
تراز کسوت خوبی جمالت
حروف نقش چین را نسخه کرده
مسلسل گشتن زلف چو دالت
به نام ایزد چه فرخ فالم امروز
که دیدم طلعت فرخنده فالت
اگر بودی مرا در دست مالی
نمی بودم بدین سان پایمالت
بسی گندم نمایی می کنی لیک
نشاید شد بدین ها در جوالت
تو می گویی که که من ما هم ولیکن
من مسکین ندیدم جز بسالت
نگشتی اوحدی همچون خیالی
اگر در خواب می دیدی خیالت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
سرشک دیده دلیلست و رنگ چهره علامت
که در فراق تو جانم چه جور برد و ملامت
بیا که از سر رغبت به نام عشق تو کردم
سرای سینه به کلی و ملک دل به تمامت
ز شرم خازن جنت در بهشت ببندد
اگر تو روی چنان را در آوری به قیامت
دل امام به محراب ابروان بربودی
که تا نظر به تو کرد او بکرد ترک امامت
بکنیت و لقب ما چه التفات نمایی
برای نام همین بس که بنده ایم و غلامت
سزد که بانگ نگوید دگر مؤذن مسجد
که در نماز نیارد مرا جز آن قد و قامت
چو سینه و جگر و دل مرا به جوش درآمد
طبیب عشق تو فرمود داغ و فصد و حجامت
ز هیچ روی تو با من چو روی صلح نداری
ستاده گیر به انصاف و داده گیر غرامت
مسافری و غریبی به این دیار نیامد
که کاس حب تو خورد و نکوفت کوس اقامت
نه آن میان جفا بسته ای تو شوخ حرامی
که هیچ قافله ای را رها کنی به سلامت
جماعتی که نمردند روزها به غم تو
چو اوحدی بنشینند سالها به غرامت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ای سر تو پیوسته با جان ز که پرسیمت
پیدا چو نمی گردی پنهان ز که پرسیمت
از جمله بپرسیدم احوال نهان تو
ای جمله ترا از هم پرسان ز که پرسیمت
در جسم نمی گنجی وز جان نروی بیرون
جسمی تو بدین خوبی یا جان زکه پرسیمت
ای رنج تن ما را راحت زکه جوییمت
وی درد دل ما را درمان ز که پرسیمت
گفتی نتوان پرسید احوال من از هر کس
فی القصه اگر روزی بتوان ز که پرسیمت
گفتی که به آسانی پرسم سخنت نی نی
دشوار حدیثست این آسان ز که پرسیمت
گویی که سراندازد پرسیدن سر من
ما را چو بترسانی ترسان ز که پرسیمت
بر اوحدی از دانش بردیم گمان اکنون
او نیز برون آمد نادان ز که پرسیمت

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
هر کسی را می نوازد لطف و خاطر جستنت
چون به نزد ما رسی با خاطر آید جستنت
امشبم داغی نهادی از جفا بر دل کزو
سالها نتوان اگر روزی بباید شستنت
من ترا میخواهم از دنیا بهر منزل که هست
ای که منزل در دلم داری ومن در جستنت
سرو بستانی دگر هرگز نرستی از زمین
راستی را گر بدیدی اعتدال رستنت
با تو من عهد از میان جان شیرین کرده ام
وه کرا دل میدهد عهد چنان بشکستنت
گر نخواهی تا چو من مسکین و بی مسکن شوی
خاطر مسکین مسکینان نباید خستنت
اوحدی چون دانه خالش دلت را صید کرد
بعد ازین از دام او ممکن نباشد جستنت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گفته بودم با تو من کان جا نباید رفتنت
ور ضرورت می روی با ما نباید رفتنت
دشمن پر در کمین داری و دستی بر کمان
گرنه تیری ای پسر تنها نباید رفتنت
راه پر چاهست و شب بیگاه و صحرا بی پناه
بی دلیلی پر دل دانا نباید رفتنت
مشکل خود را ز رای خرده دانی بازپرس
راه جویی پیش نابینا نباید رفتنت
زین من و او دور شو گز ز آن مایی کین طریق
راه توحیدست با غوغا نباید رفتنت
خود نمایی پیش ما عین ریا باشد تو نیز
گر مرایی نیستی پیدا نباید رفتنت
اوحدی چون جای خود زین پرده بیرون ساختی
گر برآید فتنه ای از جا نباید رفتنت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای ماه سر نهاده از مهر بر زمینت
صد مشتری درخشان از زهره جبینت
کار تو دل فروزی شغل تو دیده دوزی
دین تو بنده سوزی ای من غلام دینت
هر چنبری چو ماری هر شقه ای تتاری
هر حلقه زنگباری از طره بر جبینت
غم نیست گر شد آبم یا هجر داد تابم
از بوسه گر بیابم دستی بر آستینت
سحرست و بی وفایی این حسن و دلربایی
ختم آن گر نمایی بر خاتم جبینت
زان دست پاک طاهر نور نگار ظاهر
ای زینت جواهر زان ساعد سمینت
خود را زمن چه پوشد جام صفا چو نوشد
در یاس من چه کوشد روی چو یاسمینت
آشوب عقل و جانی آرایش جهانی
چون ماه آسمانی ای آسمان زمینت
گر چه ز خوب چهری چون اختر سپهری
با دیگران به مهری با اوحدیست کینت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
ای طیره شب طره خورشید پناهت
آرایش عالم رخ رنگین چو ماهت
تاب دل ناهید ز باد خم زلفت
آ ب رخ خورشید ز خاک سر راهت
دیباچه خوبی ورق روی منیرت
عنوان شگرفی رقم خط سیاهت
بر رشته پروین زده صد سوزن طعنه
تابیدن عکس گهر از بند کلاهت
از خاک فزون گشته سیاه تو ولیکن
آتش زده سودای تو بر قلب سپاهت
فردا به قیامت گر ازین گونه برآیی
ایزد نه همانا که بپرسد ز گناهت
نزدیک شود با فلک از روی بلندی
روزی که کند اوحدی از دور نگاهت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بد میکنند مردم زان بی وفا حکایت
وانگه رسیده ما را دل دوستی به غایت
بنیاد عشق ویران گر می زنم تظلم
ترتیب عقل باطل گر می کنم شکایت
صد مهر دیده از ما ناداده نیم بوسه
صد جور کرده بر ما نادیده یک جنایت
آیا بر که گویم این قصه پریشان
یا بر که عرضه دارم این رنج بی نهایت
عقلم به عشق او چون رخصت بداد گفتم
روزی به سر در آیم زین عقل بی کفایت
دل وصف او به نیکی کردی همیشه آری
چون عشق سخت گردد دل کژ کند روایت
بی غم کجا توان بود آسوده کی توان شد
نی زین طرف تحمل نی زان جهت عنایت
در عشق او صبوری دل باز داد ما را
ورنه که خواست کردن درویش را رعایت
ای اوحدی غم او برخود مگیر آسان
کین غصه نهانی ناگه کند سرایت

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
ای شب تیره فرع گیسیویت
اصل کفر از سیاهی مویت
مه ز دیوان مهر خواسته نور
وجه آن گشته روشن از رویت
بی سخن دم ببسته طوطی را
شیوه شکر سخن گویت
مشک را در فکنده خون به جگر
نکهت زلف عنبرین بویت
خورده چوگان طعنه سیب بهشت
از زنخدان گرد چون گویت
از طراوت به تیر زده
ماه نو را کمان ابرویت
اوحدی را ز زلف بشکسته
تیزی چشم و تندی خویت

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بیا که دیدن رویت مبارکست صباح
بیا که زنده به بوی تو می شوند ارواح
تویی که وصل تو هر درد را بود درمان
تویی که نام تو هر بند را بود مفتاح
فروغ روی تو بر جان چنان تجلی کرد
که بر سواد شب تیره پرتو مصباح
به راستی که نظیرت کجا به دست آرد
هزار سال گر آفاق طی کند سیاح
من از شریعت عشق تو دارم این فتوی
که می پرستی و رندی و عاشقیست مباح
صلاح ما همه در گوشه خراباتست
چرا ملامت ما می کنند اهل صلاح
سزد که خار خورند از رخ تو گل رویان
که بلبلیست ترا همچو اوحدی مداح

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
روزم خجسته بود که دیدم ز بامداد
آن ماه سرو قامت بر من سلام داد
ماهی فکند سایه اقبال بر سرم
کز نور روی خویش به خورشید وام داد
حوری که در مششدر خوبی جمال او
نه خصل و پنج مهره به ماه تمام داد
چشمش مرا بکشت چه آرم به زلف دست
سلطان گناه کرد چه خواهم ز عام داد
جایی که دام و دانه شود خال و زلف او
آن مرغ زیرکست که خود را به دام داد
هر کس که کرد با سر زلفش تعلقی
زحمت کشد ز دل که به سودای خام داد
خاک کسی شدیم که بر خاک کوی خویش
ما را رها نکرد و سگان را مقام داد
گفتم که کام دل ز لبانش طلب کنم
عقل این سخن شنید و برمن پیام داد
کای اوحدی به گرد چنین آرزو مگرد
کان سنگدل بکس نشنیدم که کام داد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
باز بالای تو ما را در بلا خواهد نهاد
دود زلفت آتشی در جان ما خواهد نهاد
دامنم پر خون دل گردد ز دست روزگار
کان سزا در دامن هر ناسزا خواهد نهاد
از سر زلف دلاویز و لب شیرین تو
آنکه بر گیرد دل خود در کجا خواهد نهاد
دست صبح از چین زلف عنبرآمیزت به لطف
نافها در دامن باد صبا خواهد نهاد
چرخ را شرم آمدی کوکب نمایی با رخت
گر بدانستی که پروین درسها خواهد نهاد
گر سر زلف ترا دیگر جفایی در دلست
گو بیاور کاوحدی تن در قضا خواهد نهاد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
هیچ اربه صید دلها در زلف تابت افتد
اول بکشتن من عزم شتابت افتد
بسیار وعده دادی ما را به روز وصلی
چون روز وصل باشد ترسم که خوابت افتد
چشمت خطا بسی کرد ای ماهرخ چه باشد
گر بعد ازین خطاها رای صوابت افتد
یک ذره گر دل تو میلی بما نماید
از ذره ای چه نقصان در آفتابت افتد
در خواب اگر ببینی ای مدعی شب ما
زود آن قصب که داری بر ماهتابت افتد
بس خون فرو چکانی از دیده در غم او
مانند این نمکها گر در کبابت افتد
ای دل مکن تو زان لب دیگر سال بوسه
زیرا که آن نیرزی کو در جوابت افتد
جانا مگر نبیند فردا عذاب دوزخ
دل خسته ای که امروز اندر عذابت افتد
من قدر سگ ندارم پیش تو خرم آن کس
کوهم نشینت آید یا هم شرابت افتد
بار اوفتادگان را در سرزنش نگیری
ناگاه اگر ز عشقی خر در خلابت افتد
گر اوحدی ازین پس بر خاک آستانت
زین گونه اشک ریزد کشتی در آبت افتد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
ز هجر او دل من هر زمان به دست غم افتد
تنم ز دوری او در شکنجه ستم افتد
شبی که قصه درد دل شکسته نویسم
ز تاب سینه بسوزم که سوز در قلم افتد
قدم بپرسشم ای بت بنه که چون تو بیایی
زمن دریغ نیاید سری که در قدم افتد
رها مکن که به یک بارگی ز پای درآیم
که در کمند تو دیگر چو من شکار کم افتد
چو رشته شد تنم از هجر رشته زلفت
چه خوش بود سر این رشتها اگر به هم افتد
اگر به دست من افتد ز طره تو شکنجی
چنان شناس که گنجی به دست بی درم افتد
چو اوحدی بوجود تو زنده شد به غم تو
وجود او چه تفاوت کند که در عدم افتد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
چون بگذری دلم به تپیدن در اوفتد
دستم ز غم به جامه دریدن در اوفتد
گر پرتوی ز روی تو افتد بر آسمان
ماهش چو مشتری به خریدن در اوفتد
ور قامتت به باغ درآید ز شرم او
حالی به قد سرو خمیدن در اوفتد
پرواز مرغ جان نبود جز به کوی تو
روزی که اتفاق پریدن در اوفتد
جان کمترین نثار تو باشد ز دست ما
آن ساعتی که فرصت دیدن در اوفتد
دانم که بر حکایت من رحمت آوری
وقتی گرت مجال شنیدن در اوفتد
خلوت نشین خیال تو گر در دل آورد
چون اوحدی به کوچه دویدن در اوفتد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
یاد تو ما را چو در خیال بگردد
عقل پریشان شود ز حال بگردد
چون تو پسر مادر سپهر نزاید
گرد جهان گر هزار سال بگردد
ماه نبیند ستاره ای چو جبینت
گر چه بسی بر سپهر زال بگردد
خط سیه می دمد ز رویت و زنهار
تا نگذاری که گرد خال بگردد
عقل ندارد که ترک روی تو گوید
چشم نباشد کزان جمال بگردد
در هوس بوسه توایم ولی نیست
زهره که کس گرد این سؤال بگردد
تن بزن ای اوحدی سخن چه فروشی
خوی بد نیکوان به مال بگردد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
کجا شد ساربانش تا دلم را تنگ در بندد
چو روز کوچ او باشد به پیش آهنگ در بندد
گر او در پنج فرسنگی کند منزل چنان سازم
کز آب چشم خود سیلی به ده فرسنگ دربندد
دلم آونگ آن زلفست و جان خسته می خواهد
که خود را نیز هم روزی بدان آونگ در بندد
همین بس خون بهای من که روز کشتنم دستش
نگار ساعد خود را به خونم رنگ در بندد
رخش ماه دو هفته است و دل ریشم ز بهر او
سر هر هفته ای خود را به هفت اورنگ در بندد
ز سحر چشم مست آن پری ایمن کجا باشم
که خواب دیده مردم به صد نیرنگ در بندد
اگر بالای او بامن کنار صلح بگشاید
چو لعل او خبر یابد میان جنگ در بندد
وگر پیش لب لعلش حدیث بوسه ای گویم
سر زلفش برآشوبد دهان تنگ دربندد
به دست خویش بگشودم بلای بسته را آری
چنین باشد که بر شخصی دل فرهنگ دربندد
گر او را صد گنه باشد چو بر یادش دهم حالی
ز چستی هر گناهی را به عذر لنگ دربندد
ز چنگ زلفش ار ناگه فغانی برکشم چون دف
به چین زلف دام او مرا چون چنگ دربندد
ز سنگ آستانش چون لبم بوسیدنی خواهد
رقیب او ز بی سنگی به رویم سنگ دربندد
بسان اوحدی بر خود در بیداد بگشاید
کسی کو دل بروی یار شوخ شنگ در بندد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عشق و درویشی و تنهایی و درد
با دل مجروح من کرد آنچه کرد
آه من شد سرد و دل گرم از فراق
بر سر کس کی گذشت این گرم و سرد
مونسم مهرست و صحبت اشک سرخ
علتم عشقست و برهان روی زرد
دیده ای دارم درو پیوسته آب
چهره ای دارم برو همواره گرد
نازنینا در فراق روی تو
چند باید بودنم با سوز و درد
گفته بودی غم خورم کار ترا
غم نخوردی تا غمت خونم نخورد
حاکمی گر نرم گویی ور درشت
بنده ام گر صلح جویی ور نبرد
مرد عشق از جان نترسد در غمش
وآنکه از جانی بترسد نیست مرد
ای که بستی دسته گل از رخش
من به بویی قانعم زان روی ورد
اوحدی یا ترک روی او بگوی
یا بساط نیک نامی در نورد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
هر دم از خانه رخ بدر دارد
در پی عاشقی نظر دارد
هر زمان مست بر سر کویی
با کسی دست در کمر دارد
یار آن کس شود که مینوشد
دست آن کس کشد که زر دارد
دوست گیرد نهان و فاش کند
مخلصان را درین خطر دارد
هر که قلاش تر ز مردم شهر
پیش او راه بیشتر دارد
در خرابات ما شود عاشق
هر که سودای درد سر دارد
یار ترسای ما مترس از کس
عاشقی خود همین هنر دارد
مزن ای اوحدی به جز در دوست
کان دگر خانها دو در دارد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
دلی که میل به دیدار دوستان دارد
فراغتی ز گل و باغ و بوستان دارد
کدام لاله به روی تو ماند ای دلبند
کدام سرو چنین قد دلستان دارد
گرت به جان بخرم بوسه ای زیان نکنم
که بوسه عاشق بدبخت را زیان دارد
کسی که چون تو پری چهره در کنار کشد
اگر چه پیر بود دولتی جوان دارد
به قصد کشتن من بست و باز نگشاید
کمر که قد بلند تو در میان دارد
به خاکپای تو آنرا که هست دست رسی
چه غم ز سرزنش هر که در جهان دارد
چو کردی جای خیال تو اوحدی در دل
به وصل خود برسانش که جای آن دارد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شاهد من در جهان نظیر ندارد
بوی سر زلف او عبیر ندارد
سرو بدین قد خوش خرام نروید
ماه چنان طلعت منیر ندارد
ابروی همچون کمان بسیست ولیکن
هیچ کس آن قامت چو تیر ندارد
مهر که در حسن پادشاه نجومست
هیات آن روی مستنیر ندارد
طفل چنین در کنار دایه دنیا
مادر دور سپهر پیر ندارد
عنبر سارا بهل که نافه چینی
نکهت آن زلف همچو قیر ندارد
اوحدی اندر فراق عارض خوبش
چاره به جز ناله و نفیر ندارد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
حال دل پیش که گویم که دل ریش ندارد
کیست در عشق تو کو غصه ز من بیش ندارد
دوش گفتی که فلان از سر تیغم نبرد جان
بزن و مرد مخوانش که سری پیش ندارد
سر درویش فدا شد به وفا در قدم تو
پادشه زاده ما را سر درویش ندارد
قد او تیر بلا غمزه او ناوک فتنه
یارب این ترک چه تیریست که در کیش ندارد
واعظ شهر مرا گفت که دل با سخنم ده
چون دهد دل بتو بیچاره که باخویش ندارد
همچو نارم بکفید از غم سیب ز نخش دل
دل مخوانش تو که او عقل به اندیش ندارد
اوحدی را چو تو باشی چه غم از جور رقیبان
زانکه از تیغ نترسیده غم از نیش ندارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
وجود حقیقت نشانی ندارد
رموز طریقت بیانی ندارد
به صحرای معنی گذر تا ببینی
بهاری که بیم خزانی ندارد
جمال حقیقت کسی دیده باشد
که در باز گفتن زبانی ندارد
درین دانه مرغی تواند رسیدن
که جز نیستی آشیانی ندارد
تنی را که در دل نباشد غم او
رها کن حدیثش که جانی ندارد
به چیزی توان برد چیزی که این جا
به نانی نیرزد که نانی ندارد
بگفت اوحدی هر چه دانست با تو
گرش باز یابی زیانی ندارد

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ
بحر: متقارب مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U - -
بمیرم چشم مستت را که جانم زنده می دارد
دلم را با خیال خود به جان با زنده می دارد
به نقد اندر بهشتست آنکه در خلوت سرای خود
چنان شاخ گل و سرو سهی نازنده می دارد
دعای عاشقان تست در شبهای تنهایی
که روز دولت حسن ترا پاینده می دارد
ز چشمت مردمی دیدیم و از روی تو نیکویی
ولی زلف سیه کار تو ما را زنده می دارد
مباد ای اوحدی هرگز ترا با خسروان کاری
غلام لعل شیرین شو که نیکو بنده می دارد
مرا بس باشد این دولت که آن مهروی هر صبحی
دلم را همچو روی خویشتن فرخنده می دارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نیشکر آن روز دل ز بند بر آرد
کو چو لبت پسته ای به قند بر آرد
صید چو آن زلف چون کمند ببیند
پیش رود سر به آن کمند برآرد
بر چمن و سبزه آفتی مرسادش
باغ که سروی چنین بلند بر آرد
پیش من آن خاک پر ز لعل که روزی
گرد خود از نعل آن سمند بر آرد
سینه سپند تو گشت و آتش سودا
تا به کجا بوی این سپند بر آرد
بر دل ریشم شبی که دیده بگرید
خط تو آن را به ریشخند بر آرد
جان مرا چون محبت تو پسندید
گر ندهم سر به ناپسند برآرد
بیخ که دست غمت به سینه فرو برد
از دل من شاخ پر گزند بر آرد
اوحدی از بند هر دو کون برآید
گر دل او را لبت ز بند برآرد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
روی خود بنمود و هوش از ما ببرد
طاقت و هوش از تن شیدا ببرد
دل شکیب از روی خوب او نداشت
زان میان بگذاشتیمش تا ببرد
روی او چون دید نقش ما و من
نام من گم کرد و رخت ما ببرد
زین جهان من داشتم جان و دلی
این به دست آورد و آن در پا ببرد
من چنین در جوش و آتش ناپدید
گر نهان آمد مرا پیدا ببرد
دانش و دین مرا آن چشم ترک
روز غارت بود در یغما ببرد
از دل من بود هر غوغا که بود
پیش او رفت آن دل و غوغا ببرد
راه فردا بر گرفت از امشبم
کامشبم بگرفت و تا فردا ببرد
تا قیامت هر که گوید سرعشق
قطره ای باشد کزین دریا ببرد
جای آن هست ار کنی جوش و فغان
اوحدی کش عشق او از جا ببرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
موی فشانم دگر عشق به درها ببرد
در همه عالم ز من ناله خبرها ببرد
روی چو گلبرگ تو اشک مرا سیم کرد
مطرب ما این نوا برزد و زرها ببرد
من ز سفرهای خود سود بسی داشتم
عشق تو در باختن سود سفرها ببرد
داشتم از شاخ عمر وعده برخوردنی
باد فراقت به باغ بر زد و برها ببرد
باز نیاید به هوش عاشق رویت که او
توش ز تنها ربود هوش ز سرما ببرد
زلف تو دل برد و هست در پی جان ای عجب
بار کجا می هلد دوست که خرها ببرد
داشت دلی اوحدی نقد و دگر چیزها
این دو بر آتش بسوخت عشق و دگرها ببرد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
طراوت رخت آب سمن تمام ببرد
رخت ز گل نم و از آفتاب نام ببرد
غلام کیستی ای خواجه پری رویان
که دیدن تو دل از خواجه و غلام ببرد
همی گذشتی و برمن لبت سلامی کرد
سلامت من مسکین بدان سلام ببرد
به هیچ چوب سرمن فرو نیامده بود
غم تو آمد و از دست من زمام ببرد
چو آفتاب ترا از کنار بام بدید
پگاه تر علم خویش را ز بام ببرد
نسیم صبح ز زلف تو نافه ای بگشود
به نام تحفه فرو بست و تا به شام ببرد
ز رشک روی تو گل سرخ گشت و کرد عرق
چو رنگ روی ترا باد صبح نام ببرد
امام شهر چو محراب ابروی تو بدید
سجودکرد که هوش از سر امام ببرد
حکایت من و زلف تو کی تمام شود
که هر چه داشتم از دین و دل تمام ببرد
به عام و خاص بگفت اوحدی حدیث رخت
به صورتی که دل خاص و عقل عام ببرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
از عشق تو جان نمی توان برد
وز وصل نشان نمی توان برد
بر خوان رخت ز بیم آن زلف
دستی به دهان نمی توان برد
دارم به لب تو حاجتی لیک
نامش به زبان نمی توان برد
داری دهنی که از لطافت
ره بر سر آن نمی توان برد
چون چشم تو پیش عارضت راه
بی تیر و کمان نمی توان برد
گر چه کمر تو پیچ پیچست
با او به زیان نمی توان برد
کاری که کمر کند چو زلفت
هر سر به میان نمی توان برد
از غارت چشمت اندرین شهر
رختی به دکان نمی توان برد
بر سینه اوحدی ز عشقت
داغیست که آن نمی توان برد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
دل باز در سودای او افتاد و باری می برد
جوری که آن بت می کند بی اختیاری می برد
چندیست تا بر روی او آشفته گشته این چنین
نه سر به جایی می کشد نه ره به کاری می برد
من در بلای هجر او زانم بتر کز هر طرف
گویند می چیند گلی یا رنج خاری می برد
با دل بسی گفتم کزو بگسل چو نشیند این سخن
من نیز هم بگذاشتم تا روزگاری می برد
ای مدعی گر پای ما در بند بینی شکر کن
تا تو نپنداری کسی زین جا شکاری می برد
عشق ار نمی سازد مرا معذور باید داشتن
کز تشنگی پنداشتم آن می خماری می برد
تا چند گوییاوحدی یاری نمی خواهد ز کس
یارش که باشد چون جفا از دست یاری می برد

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
خاک آن بادیم کو بر آستانت بگذرد
یا شبی بر چین زلف دلستانت بگذرد
بعد ازین چون گرم شد بازار خورشید رخت
مشتری مشنو که از پیش دکانت بگذرد
ابروانی چون کمان داری و خلقی منتظر
تا کرا دوزی به تیری کز کمانت بگذرد
نام من فرهاد کردند از پریشانی ولی
در زمان شیرین شود گر بر زبانت بگذرد
پیش تیر غم نشان کردی دلم را وانگهی
من در آن تشویش کان تیر از نشانت بگذرد
در ضمیر نازک اندیشت ز باریکی سخن
پیکر مویی شود تا بر دهانت بگذرد
نیست در عشق اوحدی را جز به زاری دسترس
وین نه پیکانیست کز برگستوانت بگذرد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
به دشمنان نتوان رفت و این شکایت کرد
که دوست بر دل ما جور تا چه غایت کرد
لبش که بر دل ما راه زد جنایت نیست
دلم که آه زد از دست او جنایت کرد
بیا که درد ترا من به جان خریدارم
اگر به سینه رسید ار به جان سرایت کرد
لبت که آیت لطفست قهر بر دل من
روا بود چو به حکم حدیث و آیت کرد
کمینه پرتوی از صورت تو بتواند
هزار زهره و خورشید را حمایت کرد
کسی ندید رخت را که وصف داند گفت
قمر نشان تو از دیگری روایت کرد
مگر ز بام رخت را مجاوران فلک
به آفتاب نمودند و او حکایت کرد
اگر به شحنه بگویند شهر بگذارد
ستم که نرگس مست تو در ولایت کرد
به عشق سرزنش و منع دل کفایت نیست
از آن که در همه عمر خود این کفایت کرد
نشان روی تو از هر که باز پرسیدم
میان عالمیانم نشان و رایت کرد
بریخت خون من از چشم و مردم از چپ و راست
درین حدیث که با اوحدی عنایت کرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -