cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
جز دیدن روی تو مرا رای دگر نیست
جز وصل توام هیچ تمنای دگر نیست
این چشم جهان بین مرا در همه عالم
جز بر سر کوی تو تماشای دگر نیست
وین جان من سوخته را جز سر زلفت
اندر همه گیتی سر سودای دگر نیست
یک لحظه غمت از دل من می نشود دور
گویی که غمت را جز ازین رای دگر نیست
یک بوسه ربودم ز لبت دل دگری خواست
فرمود فراق تو که فرمای دگر نیست
هستند تو را جمله جهان واله و شیدا
لیکن چو منت واله و شیدای دگر نیست
عشاق تو گرچه همه شیرین سخنانند
لیکن چو عراقیت شکرخای دگر نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هر دلی کو به عشق مایل نیست
حجره دیو خوان که آن دل نیست
زاغ گو بی خبر بمیر از عشق
که ز گل عندلیب غافل نیست
دل بی عشق چشم بی نور است
خود بدین حاجت دلایل نیست
بیدلان را جز آستانه عشق
در ره کوی دوست منزل نیست
هر که مجنون نشد درین سودا
ای عراقی بگو که عاقل نیست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ساقی ار جام می دمادم نیست
جان فدای تو دردیی کم نیست
من که در میکده کم از خاکم
جرعه ای هم مرا مسلم نیست
جرعه ای ده مرا ز غم برهان
که دلم بی شراب خرم نیست
از خودی خودم خلاصی ده
کز خودم زخم هست مرهم نیست
چون حجاب من است هستی من
گر نباشد مباش گو غم نیست
ز آرزوی دمی دلم خون شد
که شوم یک نفس درین دم نیست
بهر دل درهم و پریشانم
چه کنم کار دل فراهم نیست
خوشدلی در جهان نمی یابم
خود خوشی در نهاد عالم نیست
در جهان گر خوشی کم است مرا
خوش از آنم که ناخوشی هم نیست
کشت امید را که خشک بماند
بهتر از آب چشم من نم نیست
ساقیا یک دمم حریفی کن
کین دمم جز تو هیچ همدم نیست
ساغری ده مرا ز من برهان
که عراقی حریف و محرم نیست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
عشق سیمرغ است کو را دام نیست
در دو عالم زو نشان و نام نیست
پی به کوی او همانا کس نبرد
کاندر آن صحرا نشان گام نیست
در بهشت وصل جان افزای او
جز لب او کس رحیق آشام نیست
جمله عالم جرعه چین جام اوست
گرچه عالم خود برون از جام نیست
ناگه از رخ گر براندازد نقاب
سر به سر عالم شود ناکام نیست
صبح و شامم طره و رخسار اوست
گرچه آنجا کوست صبح و شام نیست
ای صبا گر بگذری در کوی او
نزد او ما را جزین پیغام نیست
کای دلارامی که جان ما تویی
بی تو ما را یک نفس آرام نیست
هرکسی را هست کامی در جهان
جز لبت ما را مراد و کام نیست
هر کسی را نام معشوقی که هست
می برد معشوق ما را نام نیست
تا لب و چشم تو ما را مست کرد
نقل ما جز شکر و بادام نیست
تا دل ما در سر زلف تو شد
کار ما جز با کمند و دام نیست
نیک بختی را که در هر دو جهان
دوستی چون توست دشمن کام نیست
با عراقی دوستی آغاز کن
گرچه او در خورد این انعام نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
دل که دایم عشق می ورزید رفت
گفتمش جانا مرو نشنید رفت
هر کجا بوی دلارامی شنید
یا رخ خوب  نگاری دید رفت
هرکجا شکرلبی دشنام داد
یا نگاری زیر لب خندید رفت
در سر زلف بتان شد عاقبت
در کنار مهوشی غلتید رفت
دل چو آرام دل خود بازیافت
یک نفس با من نیارامید رفت
چون لب و دندان دلدارم بدید
در سر آن لعل و مروارید رفت
دل ز جان و تن کنون دل برگرفت
از بد و نیک جهان ببرید رفت
عشق می ورزید دایم لاجرم
در سر چیزی که می ورزید رفت
باز کی یابم دل گم گشته را
دل که در زلف بتان پیچید رفت
بر سر جان و جهان چندین ملرز
آنکه شایستی بدو لرزید رفت
ای عراقی چند زین فریاد و سوز
دلبرت یاری دگر بگزید رفت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
آه به یک بارگی یار کم ما گرفت
چون دل ما تنگ دید خانه دگر جا گرفت
بر دل ما گه گهی داشت خیالی گذر
نیز خیالش کنون ترک دل ما گرفت
دل به غمش بود شاد رفت غمش هم ز دل
غم چه کند در دلی کان همه سودا گرفت
دیده گریان مگر بر جگر آبی زند
کاتش سودای او در دل شیدا گرفت
خوش سخنی داشتم با دل پردرد خویش
لشکر هجران بتاخت در سر من تا گرفت
دین و دل و هوش من هر سه به تاراج برد
جان و تن و هرچه بود جمله به یغما گرفت
هجر مگر در جهان هیچ کسی را نیافت
کز همه وامانده ای هیچکسی را گرفت
هیچ کسی در جهان یار عراقی نشد
لاجرمش عشق یار بی کس و تنها گرفت

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
باز هجر یار دامانم گرفت
باز دست غم گریبانم گرفت
چنگ در دامان وصلش می زدم
هجرش اندر تاخت دامانم گرفت
جان ز تن از غصه بیرون خواست شد
محنت آمد دامن جانم گرفت
در جهان یک دم نبودم شادمان
زان زمان کاندوه جانانم گرفت
آتش سوداش ناگه شعله زد
در دل غمگین حیرانم گرفت
تا چه بد کردم که بد شد حال من
هرچه کردم عاقبت آنم گرفت

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
مرا گر یار بنوازد زهی دولت زهی دولت
وگر درمان من سازد زهی دولت زهی دولت
ور از لطف و کرم یک ره درآید از درم ناگه
ز رخ برقع براندازد زهی دولت زهی دولت
دل زار من پر غم نبوده یک نفس خرم
گر از محنت بپردازد زهی دولت زهی دولت
فراق یار بی رحمت مرا در بوته زحمت
گر از این بیش نگدازد زهی دولت زهی دولت
چنینم زار نگذارد  به تیماریم یاد آرد
ورم از لطف بنوازد زهی دولت زهی دولت
ور از کوی فراموشان فراقش رخت بربندد
وصالش رخت در بازد زهی دولت زهی دولت
و گر با لطف خود گوید عراقی را بده کامی
که جان خسته دربازد زهی دولت زهی دولت

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کی از تو جان غمگینی شود شاد
کی آخر از فراموشی کنی یاد
نپندارم که هجرانت گذارد
که از وصل تو دلتنگی شود شاد
چنین دانم که حسنت کم نگردد
اگر کمتر کند ناز تو بیداد
ز وصل خود بده کام دل من
که از بیداد هجر آمد به فریاد
ببخشای از کرم بر خاکساری
که در روی تو عمرش رفت بر باد
نظر کن بر دل امیدواری
که بر درگاه تو نومید افتاد
بجز درگاه تو هر در که زد دل
عراقی را ازان در هیچ نگشاد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
هر که را جام می به دست افتاد
رند و قلاش و می پرست افتاد
دل و دین و خرد زدست بداد
هر که را جرعه ای به دست افتاد
چشم میگون یار هر که بدید
ناچشیده شراب مست افتاد
وانکه دل بست در سر زلفش
ماهی آسا میان شست افتاد
لشکر عشق باز بیرون تاخت
قلب عشاق را شکست افتاد
عاشقی کز سر جهان برخاست
زود با دوستش نشست افتاد
هر که پا بر سر جهان ننهاد
همت او عظیم پست افتاد
سر جان و جهان ندارد آنک
در سرش باده الست افتاد
وآنکه از دست خود خلاص نیافت
در ره عشق پای بست افتاد
هان عراقی ببر ز هستی خویش
نیستی بهره ات ز هست افتاد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
باز دل از در تو دور افتاد
در کف صد بلا صبور افتاد
نیک نزدیک بود بر در تو
تا چه بد کرد کز تو دور افتاد
یا حسد برد دشمن بد دل
یا مرا دوستی غیور افتاد
ماتم خویشتن همی دارد
چون مصیبت زده ز سور افتاد
چون ز خاک در تو سرمه نیافت
دیده ام بی ضیا و نور افتاد
جان که یک ذره انده تو بیافت
در طربخانه سرور افتاد
از بهشت رخ تو بی خبر است
تن که در آرزوی حور افتاد
چون عراقی نیافت راه به تو
گمرهی گشت و در غرور افتاد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
عشق شوری در نهاد ما نهاد
جان ما در بوته سودا نهاد
گفتگویی در زبان ما فکند
جستجویی در درون ما نهاد
داستان دلبران آغاز کرد
آرزویی در دل شیدا نهاد
رمزی از اسرار باده کشف کرد
راز مستان جمله بر صحرا نهاد
قصه خوبان به نوعی باز گفت
کاتشی در پیر و در برنا نهاد
از خمستان جرعه ای بر خاک ریخت
جنبشی در آدم و حوا نهاد
عقل مجنون در کف لیلی سپرد
جان وامق در لب عذرا نهاد
دم به دم در هر لباسی رخ نمود
لحظه لحظه جای دیگر پا نهاد
چون نبود او را معین خانه ای
هر کجا جا دید رخت آنجا نهاد
بر مثال خویشتن حرفی نوشت
نام آن حرف آدم و حوا نهاد
حسن را بر دیده خود جلوه داد
منتی بر عاشق شیدا نهاد
هم به چشم خود جمال خود بدید
تهمتی بر چشم نابینا نهاد
یک کرشمه کرد با خود آنچنانک
فتنه ای در پیر و در برنا نهاد
کام فرهاد و مراد ما همه
در لب شیرین شکرخا نهاد
بهر آشوب دل سوداییان
خال فتنه بر رخ زیبا نهاد
وز پی برک و نوای بلبلان
رنگ و بویی در گل رعنا نهاد
تا تماشای وصال خود کند
نور خود در دیده بینا نهاد
تا کمال علم او ظاهر شود
این همه اسرار بر صحرا نهاد
شور و غوغایی برآمد از جهان
حسن او چون دست در یغما نهاد
چون در آن غوغا عراقی را بدید
نام او سر دفتر غوغا نهاد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
عشق شوقی در نهاد ما نهاد
جان ما را در کف غوغا نهاد
داستان دلبران آغاز کرد
آرزویی در دل شیدا نهاد
قصه خوبان به نوعی باز گفت
آتشی در پیر و در برنا نهاد
رمزی از اسرار باده کشف کرد
راز مستان جمله بر صحرا نهاد
عقل مجنون در کف لیلی سپرد
جان وامق در لب عذرا نهاد
بهر آشوب دل سوداییان
خاک فتنه بر رخ زیبا نهاد
از پی برگ و نوای بلبلان
رنگ و بویی بر گل رعنا نهاد
فتنه ای انگیخت شوری درفکند
در سرا و شهر ما چون پا نهاد
جای خالی یافت از غوغا و شور
شور و غوغا کرد و رخت آنجا نهاد
نام و ننگ ما همه بر باد داد
نام ما دیوانه و رسوا نهاد
چون عراقی را درین ره خام یافت
جان ما بر آتش سودا نهاد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بر من ای دل بند جان نتوان نهاد
شور در دیوانگان نتوان نهاد
های و هویی در فلک نتوان فکند
شر و شوری در جهان نتوان نهاد
چون پریشانی سر زلفت کند
سلسله بر پای جان نتوان نهاد
چون خرابی چشم مستت می کند
جرم بر دور زمان نتوان نهاد
عشق تو مهمان و ما را هیچ نه
هیچ پیش میهمان نتوان نهاد
نیم جانی پیش او نتوان کشید
پیش سیمرغ استخوان نتوان نهاد
گرچه گه گه وعده وصلم دهد
غمزه تو دل بر آن نتوان نهاد
گویمت بوسی به جانی گوییم
بر لبم لب رایگان نتوان نهاد
بر سر خوان لبت خود بی جگر
لقمه ای خوش در دهان نتوان نهاد
بر دلم بار غمت چندین منه
برکهی کوه گران نتوان نهاد
شب در دل می زدم مهر تو گفت
زود پابر آسمان نتوان نهاد
تا تو را در دل هوای جان بود
پای بر آب روان نتوان نهاد
تات وجهی روشن است این هفت خوان
پیش تو بس هشت خوان نتوان نهاد
ور عراقی محرم این حرف نیست
راز با او در میان نتوان نهاد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
بی رخت جان در میان نتوان نهاد
بی یقین پا بر گمان نتوان نهاد
جان بباید داد و بستد بوسه ای
بی کنارت در میان نتوان نهاد
نیم جانی دارم از تو یادگار
بر لبت لب رایگان نتوان نهاد
در جهان چشمت خرابی می کند
جرم بر دور زمان نتوان نهاد
خون ما ز ابرو و مژگان ریختی
تیر به زین در کمان نتوان نهاد
حال من زلفت پریشان می کند
پس گنه بر دیگران نتوان نهاد
در جهان چون هرچه خواهی می کنی
جرم بر هر ناتوان نتوان نهاد
هر چه هست اندر همه عالم تویی
نام هستی بر جهان نتوان نهاد
چون تو را جز تو نمی بیند کسی
منتی بر عاشقان نتوان نهاد
بر در وصلت چو کس می نگذرد
تهمتی بر انس و جان نتوان نهاد
عاشق تو هم تو بس پس نام عشق
گه برین و گه بر آن نتوان نهاد
تا نگیرد دست من دامان تو
پای دل بر فرق جان نتوان نهاد
چون عراقی آستین ما گرفت
رخت او بر آسمان نتوان نهاد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
هر شب دل پر خونم بر خاک درت افتد
باشد که چو روز آید بروی گذرت افتد
زیبد که ز درگاهت نومید نگردد باز
آن کس که به امیدی بر خاک درت افتد
آیم به درت افتم تا جور کنی کمتر
از بخت بدم گویی خود بیشترت افتد
من خاک شوم جانا در رهگذرت افتم
آخر به غلط روزی بر من گذرت افتد
گفتم که بده دادم بیداد فزون کردی
بد رفت ندانستم گفتم مگرت افتد
در عمر اگر یک دم خواهی که دهی دادم
ناگاه چو وابینی رایی دگرت افتد
کم نال عراقی زانک این قصه درد تو
گر شرح دهی عمری هم مختصرت افتد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
بنمای به من رویت یارات نمی افتد
آری چه توان کردن با مات نمی افتد
گیرم که نمی افتد با وصل منت رایی
با جور و جفا باری هم رات نمی افتد
می افتدت این یک دم کایی براین پر غم
شادم کنی و خرم هان یات نمی افتد
هر بیدل و شیدایی افتاده به سودایی
وندر دل من الا سودات نمی افتد
با عشق تو می بازم شطرنج وفا لیکن
از بخت بدم باری جز مات نمی افتد
از غمزه خونریزت هرجای شبیخون است
شب نیست که این بازی صد جات نمی افتد
افتاده دو صد شیون از جور تو هرجایی
این جور و جفا با من تنهات نمی افتد
بیچاره عراقی هان دم درکش و خون می خور
چون هیچ دمی با او گیرات نمی افتد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
با شمع روی خوبان پروانه ای چه سنجد
با تاب موی جانان دیوانه ای چه سنجد
در کوی عشقبازان صد جای جوی نیرزد
تن خود چه قیمت آردویرانه ای چه سنجد
با عاشقان شیدا سلطان کجا برآید
در پیش آشنایان بیگانه ای چه سنجد
در رزم پاکبازان عالم چه قدر دارد
در بزم بحر نوشان پیمانه ای چه سنجد
از صدهزار خرمن یک دانه است عالم
با صدهزار عالم پس دانه ای چه سنجد
چون عشق در دل آمد آنجا خرد نیامد
چون شاه رخ نماید فرزانه ای چه سنجد
گرچه عراقی از عشق فرزانه جهان شد
آنجا که این حدیث است افسانه ای چه سنجد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
با عشق عقل فرسا دیوانه ای چه سنجد
با شمع روی زیبا پروانه ای چه سنجد
پیش خیال رویت جانی چه قدر دارد
با تاب بند مویت دیوانه ای چه سنجد
با وصل جان فزایت جان را چه آشنایی
در کوی آشنایی بیگانه ای چه سنجد
چون زلف برفشانی عالم خراب گردد
دل خود چه طاقت آردویرانه ای چه سنجد
گرچه خوش است و دلکش کاشانه ای است جنت
در جنت حسن رویت کاشانه ای چه سنجد
با من اگر نشینی برخیزم از سر جان
پیش بهشت رویت غم خانه ای چه سنجد
گیرم که خود عراقی شکرانه جان فشاند
در پیش آن چنان رو شکرانه ای چه سنجد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
با عشق قرار در نگنجد
جز ناله زار در نگنجد
با درد تو دردسر نباشد
با باده خمار در نگنجد
من با تو سزد که در نگنجم
با دیده غبار در نگنجد
در دل نکنی مقام یعنی
با قلب عیار در نگنجد
در دیده خیال تو نیاید
با آب نگار در نگنجد
بوسی ندهی به طنز و گویی
با بوسه کنار در نگنجد
با چشم تو شاید ار ببینم
با جام خمار در نگنجد
آنجا که منم تو هم نگنجی
با لیل نهار در نگنجد
شد عار همه جهان عراقی
با فخر تو عار در نگنجد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
با عشق تو ناز در نگنجد
جز درد و نیاز در نگنجد
با درد تو درد در نیاید
با سوز تو ساز در نگنجد
بیچاره کسی که از در تو
دور افتد و باز در نگنجد
با داغ غمت درون سینه
جز سوز و گداز در نگنجد
با عشق حقیقیت به هر حال
سودای مجاز در نگنجد
در میکده با حریف قلاش
تسبیح و نماز در نگنجد
در جلوه گه جمال حسنت
خوبی ایاز در نگنجد
با یاد لب تو در خیالم
اندیشه گاز در نگنجد
آنجا که رود حدیث وصلت
یک محرم راز در نگنجد
وآندم که حدیث زلفت افتد
جز شرح دراز در نگنجد
چه ناز کنی عراقی اینجا
جان باز که ناز در نگنجد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
جانا حدیث شوقت در داستان نگنجد
رمزی ز راز عشقت در صد بیان نگنجد
جولانگه جلالت در کوی دل نباشد
خلوتگه جمالت در جسم و جان نگنجد
سودای زلف و خالت جز در خیال ناید
اندیشه وصالت جز در گمان نگنجد
در دل چو عشقت آید سودای جان نماند
در جان چو مهرت افتد عشق روان نگنجد
دل کز تو بوی یابد در گلستان نپوید
جان کز تو رنگ بیند اندر جهان نگنجد
پیغام خستگانت در کوی تو که آرد
کانجا ز عاشقانت باد وزان نگنجد
آن دم که عاشقان را نزد تو بار باشد
مسکین کسی که آنجا در آستان نگنجد
بخشای بر غریبی کز عشق تو بمیرد
وآنگه در آستانت خود یک زمان نگنجد
جان داد دل که روزی کوی تو جای یابد
نشناخت او که آخر جایی چنان نگنجد
آن دم که با خیالت دل راز عشق گوید
گر جان شود عراقی اندر میان نگنجد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
امروز مرا در دل جز یار نمی گنجد
وز یار چنان پر شد کاغیار نمی گنجد
در چشم پر آب من جز دوست نمی آید
در جان خراب من جز یار نمی گنجد
این لحظه از آن شادم کاندر دل تنگ من
غم جای نمی گیرد تیمار نمی گنجد
این قطره خون تا یافت از لعل لبش رنگی
از شادی آن در پوست چون نار نمی گنجد
رو بر در او سرمست از عشق رخش زیراک
در بزم وصال او هشیار نمی گنجد
شیدای جمال او در خلد نیارامد
مشتاق لقای او در نار نمی گنجد
چون پرده براندازد عالم بسر اندازد
جایی که یقین آید پندار نمی گنجد
از گفت بد دشمن آزرده نگردم زانک
با دوست مرا در دل آزار نمی گنجد
جانم در دل می زد گفتا که برو این دم
با یار درین جلوه دیار نمی گنجد
خواهی که درون آیی بگذار عراقی را
کاندر طبق انوار اطوار نمی گنجد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
امروز مرا در دل جز یار نمی گنجد
تنگ است از آن در وی اغیار نمی گنجد
در دیده پر آبم جز یار نمی آید
وندر دلم از مستی جز یار نمی گنجد
با این همه هم شادم کاندر دل تنگ من
غم چاره نمی یابد تیمار نمی گنجد
جان در تنم ار بی دوست هربار نمی گنجد
از غایت تنگ آمد کین بار نمی گنجد
کو جام می عشقش تا مست شوم زیراک
در بزم وصال او هشیار نمی گنجد
کو دام سر زلفش تا صید کند دل را
کاندر خم زلف او دلدار نمی گنجد
چون طره برافشاند این روی بپوشاند
جایی که یقین آید پندار نمی گنجد
عشقش چو درون تازد جان حجره بپردازد
آنجا که وطن سازد دیار نمی گنجد
این قطره خون تا یافت از خاک درش بویی
از شادی آن در پوست چون نار نمی گنجد
غم گرچه خورد جانم هم غم نخورم زیراک
اندر حرم جانان غمخوار نمی گنجد
تحفه بر دل بردم جان و تن و دین و هوش
دل گفت برو کانجا هر چار نمی گنجد
خواهی که درآیی تو بگذار عراقی را
کاندر حرم جانان جز یار نمی گنجد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
در حلقه فقیران قیصر چه کار دارد
در دست بحر نوشان ساغر چه کار دارد
در راه عشقبازان زین حرف ها چه خیزد
در مجلس خموشان منبر چه کار دارد
جایی که عاشقان را درس حیات باشد
ایبک چه وزن آرد سنجر چه کار دارد
جایی که این عزیزان جام شراب نوشند
آب زلال چبود کوثر چه کار دارد
وآنجا که بحر معنی موج بقا برآرد
بر کشتی دلیران لنگر چه کار دارد
در راه پاکبازان این حرف ها چه خیزد
بر فرق سرفرازان افسر چه کار دارد
آن دم که آن دم آمد دم در نگنجد آنجا
جایی که ره برآید رهبر چه کار دارد
دایم تو ای عراقی می گوی این حکایت
با بوی مشک معنی عنبر چه کار دارد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
با پرتو جمالت برهان چه کار دارد
با عشق زلف و خالت ایمان چه کار دارد
با عشق دلگشایت عاشق کجا برآید
با وصل جانفزایت هجران چه کار دارد
در بارگاه دردت درمان چه راه یابد
با جلوه گاه وصلت هجران چه کار دارد
با سوز بی دلانت مالک چه طاقت آرد
با عیش عاشقانت رضوان چه کار دارد
گرنه گریخت جانم از پرتو جمالت
در سایه دو زلفت پنهان چه کار دارد
چون در پناه وصلت افتاد جان نگویی
هجری بدین درازی با جان چه کار دارد
گر در خورت نیابم شاید که بر سماطت
پوسیده استخوانی بر خوان چه کار دارد
آری عجب نباشد گر در دلم نیابی
در کلبه گدایان سلطان چه کار دارد
من نیز اگر نگنجم در حضرتت عجب نیست
آنجا که آن کمال است نقصان چه کار دارد
در تنگنای وحدت کثرت چگونه گنجد
در عالم حقیقت بطلان چه کار دارد
گویند نیکوان را نظارگی نباید
کانجا که درد نبود درمان چه کار دارد
آری ولی چو عاشق پوشید رنگ معشوق
آن دم میان ایشان دربان چه کار دارد
جایی که در میانه معشوق هم نگنجد
مالک چه زحمت آرد رضوان چه کار دارد 
هان خسته دل عراقی با درد یار خو کن
کانجا که دردش آمد درمان چه کار دارد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
با درد خستگانت درمان چه کار دارد
با وصل کشتگانت هجران چه کار دارد
از سوز بی دلانت مالک خبر ندارد
با عیش عاشقانت رضوان چه کار دارد
در لعل توست پنهان صدگونه آب حیوان
از بی دلی لب من با آن چه کار دارد
هم دیده تو باید تا چهره تو بیند
کانجا که آن جمال است انسان چه کار دارد
وهم از دهان تنگت هرگز نشان نیاید
با خاتم سلیمان شیطان چه کار دارد
جان من از لب تو مانا که یافت ذوقی
ورنه خیال جاوید با جان چه کار دارد
دل می تپد که بیند در دیده روی خوبت
ورنه برید زلفت پنهان چه کار دارد
عاشق گر از در تو نشنید مرحبایی
چون حلقه بر در تو چندان چه کار دارد
گر بر درت نیایم شاید که باز پرسند
پوسیده استخوانی با خوان چه کار دارد
در دل که عشق نبود معشوق کی توان یافت
جایی که جان نباشد جانان چه کار دارد
در دل غم عراقی و آنگاه عشق باقی
در خانه طفیلی مهمان چه کار دارد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
با درد خستگانت درمان چه کار دارد
با وصل کشتگانت هجران چه کار دارد
با محنت فراقت راحت چه رخ نماید
با درد اشتیاقت درمان چه کار دارد
گر در دلم خیالت ناید عجب نباشد
در دوزخ پر آتش رضوان چه کار دارد
سودای تو نگنجد اندر دلی که جان است
در خانه طفیلی مهمان چه کار دارد
دل را خوش است با جان گر زآن توست یارا
بی روی تو دل من با جان چه کار دارد
بر بوی وصلت ای جان دل بر در تو مانده است
ور نه فتاده در خاک چندان چه کار دارد
با عشق توست جان را صد سر سر نهفته
لیکن دل عراقی با جان چه کار دارد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
خرم تن آن کس که دل ریش ندارد
و اندیشه یار ستم اندیش ندارد
گویند رقیبان که ندارد سر تو یار
سلطان چه عجب گر سر درویش ندارد
او را چه خبر از من و از حال دل من
کو دیده پر خون و دل ریش ندارد
این طرفه که او من شد و من او و ز من یار
بیگانه چنان شد که سر خویش ندارد
هان ای دل خونخوار سر محنت خود گیر
کان یار سر صحبت ما بیش ندارد
معشوق چو شمشیر جفا برکشد از خشم
عاشق چه کند گر سر خود پیش ندارد
بیچاره دل ریش عراقی که همیشه
از نوش لبان بهره به جز نیش ندارد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بیا کاین دل سر هجران ندارد
بجز وصلت دگر درمان ندارد
به وصل خود دلم را شاد گردان
که خسته طاقت هجران ندارد
بیا تا پیش روی تو بمیرم
که بی تو زندگانی آن ندارد
چگونه بی تو بتوان زیست آخر
که بی تو زیستن امکان ندارد
بمردم ز انتظار روز وصلت
شب هجران مگر پایان ندارد
بیا تا روی خوب تو ببینم
که مهر از ذره رخ پنهان ندارد
ز من بپذیر جانا نیم جانی
اگر چه قیمت چندان ندارد
چه باشد گر فراغت واله ای را
چنین سرگشته و حیران ندارد
وصالت تا ز غم خونم نریزد
عراقی را شبی مهمان ندارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل دولت خرمی ندارد
جان راحت بی غمی ندارد
دردا که درون آدمی زاد
آسایش و خرمی ندارد
از راحت های این جهانی
جز غم دل آدمی ندارد
ای مرگ بیا و مردمی کن
این غم سر مردمی ندارد
وی غم بنشین که شادمانی
با ما سر همدمی ندارد
وی جان ز سرای تن برون شو
کین جای تو محکمی ندارد
منشین همه وقت با عراقی
کاهلیت محرمی ندارد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
راحت سر مردمی ندارد
دولت دل همدمی ندارد
ز احسان زمانه دیده بردوز
کو دیده مردمی ندارد
از خوان فلک نواله کم پیچ
کو گرده گندمی ندارد
با درد بساز از آنکه درمان
با جان تو محرمی ندارد
در تار حیات دل چه بندی
چون پود تو محکمی ندارد
دردا که درین سرای پر غم
کس دولت بی غمی ندارد
دارد همه چیز آدمی زاد
افسوس که خرمی ندارد
گر خوشدلیی درین جهان هست
باری دل آدمی ندارد
بنمای به من دلی فراهم
کو محنت درهمی ندارد
کم خور غم این جهان عراقی
زیرا که غمش کمی ندارد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
نگارا بی تو برگ جان که دارد
دل شاد و لب خندان که دارد
به امید وصالت می دهم جان
وگرنه طاقت هجران که دارد
غم ار ندهد جگر بر خوان وصلت
دل درویش را مهمان که دارد
نیاید جز خیالت در دل من
بجز یوسف سر زندان که دارد
مرا با تو خوش آید خلد ورنه
غم حور و سر رضوان که دارد
همه کس می کند دعوی عشقت
ولی با درد بی درمان که دارد 
غمت هر لحظه جانی خواهد از من
چه انصاف است چندین جان که دارد
مرا گویند فردا روز وصل است
وگرنه طاقت هجران که دارد
نشان عشق می جویی عراقی
ببین تا چشم خون افشان که دارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نگارا بی تو برگ جان که دارد
سر کفر و غم ایمان که دارد
اگر عشق تو خون من نریزد
غمت را هر شبی مهمان که دارد
دل من با خیالت دوش می گفت
که این درد مرا درمان که دارد
لب شیرین تو گفتا ز من پرس
که من با تو بگویم کان که دارد
مرا گفتی که فردا روز وصل است
امید زیستن چندان که دارد
دلم در بند زلف توست ور نه
سر سودای بی پایان که دارد
اگر لطف خیال تو نباشد
عراقی را چنین حیران که دارد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
تا کی کشم جفای تو این نیز بگذرد
بسیار شد بلای تو این نیز بگذرد
عمرم گذشت و یک نفسم بیشتر نماند
خوش باش کز جفای تو این نیز بگذرد
آیی و بگذری به من و باز ننگری
ای جان من فدای تو این نیز بگذرد
هر کس رسید از تو به مقصود و این گدا
محروم از عطای تو این نیز بگذرد
ای دوست تو مرا همه دشنام می دهی
من می کنم دعای تو این نیز بگذرد
آیم به درگهت نگذاری که بگذرم
پیرامن سرای تو این نیز بگذرد
آمد دلم به کوی تو نومید بازگشت
نشنید مرحبای تو این نیز بگذرد
بگذشت آنکه دوست همی داشتی مرا
دیگر شده است رای تو این نیز بگذرد
تا کی کشد عراقی مسکین جفای تو
بگذشت چون جفای تو این نیز بگذرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بیا بیا که نسیم بهار می گذرد
بیا که گل ز رخت شرمسار می گذرد
بیا که وقت بهار است و موسم شادی
مدار منتظرم وقت کار می گذرد
ز راه لطف به صحرا خرام یک نفسی
که عیش تازه کنم چون بهار می گذرد
نسیم لطف تو از کوی می برد هر دم
غمی که بر دل این جان فگار می گذرد
ز جام وصل تو ناخورده جرعه ای دل من
ز بزم عیش تو در سر خمار می گذرد
سحرگهی که به کوی دلم گذر کردی
به دیده گفت دلم کان شکار می گذرد
چو دیده کرد نظر صدهزار عاشق دید
که نعره می زد هر یک که یار می گذرد
به گوش جان عراقی رسید آن زاری
از آن ز کوی تو زار و نزار می گذرد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -