cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ای در وجود تو کون و مکان عدم
نتوان حدوث ذات تو را فرق از قدم
با نسبت وجود تو هستی کاینات
مانند هستی قطرات است نزد یم
لولاک لما خلقت اللفلاک در ثبات
ای خسرو لعمرک به سرود ذوالکرم
هستی تو اصل هستی و دفتر وجود
هستند فرع ذات تو اشیا زبیش و کم
عنوان نگار نامه ی هستی تو بوده ای
زآن پیشتر که خلق شود لوح با قلم
تو عقل اولی و نخستین عطای حق
تو ختم انبیایی و تو هادی امم
شاها به یک اشاره ی ابروی تیغ تو
گردید راست رایت دین پشت کفر خم
افزون تو و مقام تو ز ادراک ماسوی
این بهترین سلاله ی ارواح محترم
در بندگی تو ان عبد همی سرود
شاهی که ذات او به خدایی است متهم
جایی که جبرییل امین را نبود راه
رفتی برون نهادی از آنجای هم قدم
حی علی الصلوة و حی علی الفلاح
فرخنده ذکر مهد تو بوده است دمبدم
باقی بود زمان تو تا رستخیز
نی نی خطا سرودم در رستخیز هم
شق القمر نمودی و زین معجز شگفت
بر گنبد سپهر زرفعت زدی علم
گاه ولادت تو شد آثار بس پدید
و آن جمله بر صحیفه ی عالم بود رقم
گسترده خوان جود تو در عرصه ی وجود
آن سان که حرص گشته از آن ممتلی شکم
شد نعمت ولای تو و اهل بیت تو
ما را نصیب از کرم سابغ النعم
از فر خجسته اسم تو احمد گرفته زیب
فرخ کتاب ایزدی ای شاه محتشم
عاجز بود زبان محیط از ثنای تو
ای بهترین سلاله ی ارواح محترم
بر ذات فرخ تو و فرخنده عترتت
بادا درود بی حد تا حشر دمبدم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای دریغا که باز در اسلام
خللی روی داد سخت عظیم
ثلمة لا یسدها شیء
یافت ره در اساس شرع قویم
منکسف گشت شمس چرخ هدی
تیره شد روز عالمی از بیم
عالمی در غمند و ماتم از آنک
عمل و علم و فضل گشت یتیم
آن که از زادن چو او نحریر
ما در روزگار هست عقیم
حجة المسلمین والاسلام
حاج ملا علی فقیه جسیم
مولدش کن و خطه تهران
بود مسکن ز روزگار قدیم
در زمان هزار و دو صد و بیست
هست مولود آن فقیه علیم
در سپنجی سرای فانی بود
قرب هشتاد و هفت سال مقیم
خلق را سوی حق هدایت کرد
داد آیین بندگی تعلیم
زادراه معاد آماده
کرد ر اعمال نیک و قلب سلیم
شادمان نفس مطمینه ی او
کرد رجعت به سوی رب کریم
به دو سال هزار و سیصد و شش
کرد جان را به پیک حق تسلیم
در محرم سه روز مانده زماه
پنجمین هفته شد به دار نعیم
در جوار دو بحر رحمت حق
گشت مدفون و یافت فوز عظیم
شاه عبدالعظیم و حمزه که هست
زاده هفتمین امام کظیم
یافت زاسماء حق غفور ودود
بهر تاریخ رحلتش ترقیم
حاج ملاعلی و باغ و جنان
هست تاریخ آن فقیه علیم
باز تاریخ را محیط سرود
به جنان شد معین شرع قویم

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
با غم هجر تو جانا شادمانی چون کنم
چون سرآمد دور عمرم زندگانی چون کنم
عاشقان را کامرانی باشد از دیدار یار
من که دور از یار گشتم کامرانی چون کنم
موسی آسا یافتم ره تا به طور قرب دوست
آیدم چون عار از شاهی شبانی چون کنم
پاسبانی را نخستین شرط هوشیاری بود
من که با یاد تو مستم پاسبانی چون کنم
گر کند جانان بهای بوسه جان از من طلب
چون بود ارزان به جان دادن گرانی چون کنم
بود از شهد لب نوشت مرا شیرین زبان
چون شدم دور از لبت شیرین زبانی چون کنم
در خور دیدار جانان چون ندارم دیده ای
گر نسازم با جواب لن ترانی چون کنم
بد بلای ناگهانی هجر بی هنگام تو
عیش و راحت با بلای ناگهانی چون کنم
سال های چون از دل و جان با تو خو به گرفته ام
از در خویشم اگر روزی برانی چون کنم
گر شفیع من نباشد شافع عصیان علی
بعد رحلت با عذاب آن جهانی چون کنم
نکته دانان در بیان مدحتش چون الکنند
من که گنگم عرض و شرح نکته دانی چون کنم
آسمان بر آستانش خاکساری می کند
من که از خاکم مدار آسمانی چون کنم
خاک درگاهش زآب زندگانی بهتر است
در بر آن خاک آب زندگانی چون کنم
گر نگیرد دست عفوش بار جرم از دوش من
حمل این بار گران با ناتوانی چون کنم
لطف عامش گر نگردد شامل حالم محیط
با گناه آشکارا و نهانی چون کنم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
امروز دلا از دوش آشفته ترت بینم
جز مستی می در سر شور دگرت بینم
هرچند بدی هر روز آشفته و دیوانه
امروز زهر روزه دیوانه ترت بینم
گویا شده ای عاشق ای که بدین گونه
خوناب جگر جاری از چشم ترت بینم
تلخ است مذاق جان ای نوش دهان دریاب
کز لعل روان پرور کان شکرت بینم
قامت چو بر افرازی سرو سیهت یابم
عارض چو بر افروزی رخشان قمرت بینم
شد عمر و جزاینم نیست در سر هوسی که این سر
افتاده بسان گوی در رهگذرت بینم
ذرات وجود من از وجد به رقص آید
ای مهر جهان آرا گر یک نظرت بینم
چون غنچه گل بر تن از شوق بدرم پوست
ای تنگ دهان هرگه خود را به برت بینم
سوزم به حضور جمع پروانه صفت از رشک
چون شمع به بزم غیر گه جلوه گرت بینم
گردید گه پرواز ای طایر جان همت
اندر قفس تن چند به شکسته پرت بینم
زاسرار نهان سازم یک باره خبردارت
مانند محیط از خویش گر بی خبرت بینم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
افکنده موی یارم بس عقده ها به کارم
آشفته تر ز حالم گردیده روزگارم
هرچند پار هم بود دیوانگی شعارم
امسال شور مستی افزون بود زپارم
مستم ولی نه از می سرمست لعل یارم
باشد مدام مستی زآن راح پر خمارم
بخشیده بی نیازی  از خلق  کردگارم
از دولت قناعت سلطان روزگارم
مولی الکرام صادق خواجه بزرگوارم
مدح محمد و آل باشد محیط کارم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
چشمان تو امروز نموده است خرابم
آن گونه که مدهوش به فردای حسابم
هجران و وصال تو بود خلد و جحیمم
اندیشه خود جرم و خیال تو صوابم
با عدل تو حسن عمل نیست امیدم
با بخشش و فضلت نبود بیم عذابم
باز آی که دور از رخ و زل تو شب و روز
ماهی و سمندر شده در آتش و آبم
بر هرچه شوم ناظر و با هرکه مخاطب
کوی تو بود منظر و سوی تو خطابم
تا دل به خم زلف گره گیر تو بستم
بگسست زکف رشته ی آسایش و تابم
در خواب اگر جان جهان را نتوان دید
آمد رخ خوب تو چرا دوش به خوابم
مستم زمی عشق علی ساقی کوثر
زنهار مپندار که مدهوش شرابم
چون آب بقا یافته ام از کرم خضر
کی راه زدن غول تواند به سرابم
بر معصیتم گر بکشد خواجه خط محو
شاید که شده منقبتش ثبت کتابم
با مدح محیط از کرم شاه ولایت
آسوده چو امروز به فردای حسابم
بر باد روی ای تن خاکی که غبارت
گردیده پی دیدن جانانه حجابم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چون ماه رخت به خواب بینم
در تیره شب آفتاب بینم
من آن چه کنم گناه باشد
تو آن چه کنی ثواب بینم
در دور لبت مدام خود را
سرخوش زشراب بینم
چون چشم تو را به یاد آرم
در خود اثر شراب ناب بینم
دل را به خم کمند زلفت
پیوسته به پیچ و تاب بینم
از شعله ی آتشین عذارت
مرغ دل و جان کباب بینم
گیرم که شوم زاهل دوزخ
با یاد تو کی عذاب بینم
دل را بر چاه غبغب تو
در ورطه ی اضطراب بینم
همواره میان جان و جانان
چون هستی خود حجاب بینم
فرخنده دمی که خانه ی تن
از سیل اجل خراب بینم
شادم دم مرگ چون در آن دم
خرم رخ تو پر آب بینم
شاهی که زبحر همت او
گردون چو یکی حباب بینم
با فیض تراب آستانش
آب حیوان سرآب بینم
با حب علی محیط در حشر
باور منما عذاب بینم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
حالی دارم پریش و وضعی درهم
مرغی دلی مبتلای دام دو صد غم
از ستم آسمان و کید مه و مهر
روزم جمله شب است و شب همه مظلم
آمدن از این سپس بلار به کشتی
باید کز سیل اشک من شده چون یم
غرقه ی طوفان بحر چشم گهربار
تنهایی دشت شد که کوه و کمر هم
نیست پریشانی من از غم دینار
حالی درهم نباشد از پی درهم
نیست مرا انده زمانه چه دانم
ماندنی عالم و نه ملکت عالم
دولت دینا به نوبت است و درآیند
خلق در این عاریت سرا زپی هم
مفلس و درویش و عورم و نفروشم
گوشه آزادگی به مملکت جم
گنج قناعت بس است و کنج سلامت
مایه ی عشرت مرا است زین دو فراهم
گوهر نظمم شکسته قیمت لؤلؤ
طبع گهر زاد برده آبروی یم
هست غم من ز رنج دوری جانان
شهد به کامم بود زفرقت او سم
دور شد ستم زچه زقامت چون سرو
وز رخ و زلفی چو لاله و چو سپر غم
دور شدم از بتی که می زد در بزم
طعنه لب لعل او به باده ی در غم
شکوه زگیتی خطا بود که خداوند
هست به ترتیب کار از همه اعلم
با که توان گفت این عجب که جهان را
گشته زآشفتگی امور منظم
دوش به آواز چنگ مطرب مجلس
خواند مر این چند بیت و برد زدل غم
باده خور و غم مخور برای کم و بیش
خواجه که آخر نه بیش ماند و نی کم
دور جهان را اگر بقایی بودی
جام به مستان نمی رسیدی از جم
طالب آسایشی مجوی زیادت
کسب قناعت نما چو زاده ی ادهم
گرد علایق فشان زدامن همت
تا به فلک برشوی چو عیسی مریم
نیست رهایی زدام سخت علایق
بی مدد صاحب ولایت اعظم
شاه ولایت علی که پشت سماوات
بهر سجود درش مدام بود خم
شمس هدایت که از فروغ جمالش
آمده روشن چراغ دوده ی آرام
چون حرم پاک کعبه مولد او شد
گشت پناه ملوک و قبله ی عالم
سنگ و گلی را نبود این همه مقدار
کسب شرف کرده زآن مبارک مقدم
تا شرف کعبه را فزایم گویم
درگه او کعبه است و خاکش زمزم
گردد از وی به پا قیامت کبری
هست در این دعویم ادله ی محکم
عدل و ولایش صراط باشد و میزان
لطف روان بخش خلد و قهر جهنم
بنده آن خواجه ام که آل علی را
بنده بود چون خدایگان معظم
صهر شهنشه امیر دوست محمد
خان معیر امیر اکرم افخم
شوی مهین دخت شاه عصمت دولت
آن که بود با عفاف خواهر توام
آمده از خلق خوش فرشته ی رحمت
خلق شده طینتش ز روح مجسم
دخت شهنشه یم است و ایزد بی چون
کرده سه والا گهر پدید از این یم
زآن سه یکی عصمت الملوک که زیبد
خواندن او را نخست بانوی عالم
آن چه بود مایه ی شرافت انسان
کسبی و فطری برای او است فراهم
و آن دگری اعتصام سلطنت شاه
دوست علی خان راد میر مکرم
منبع جود و کرم که کف کریمش
آفت دینار هست و غارت درهم
سومشان فخر تاج بانوی آفاق
وین سرگهر در شرافتند مسلم
را دنیاشان شه است و مام مهین مام
بانوی مه تاج دولت شه اعظم
گوهر والای ذاتشان به یم دهر
ماند تا نام باشد از گهر و یم
خوشدل و آسوده در پناه شهنشاه
دور فلکشان به کام و خاطر خرم
هر سر مویم اگر زبانی گردد
شرح کمالات ذاتشان نتوانم
داعی دولت محیط مدحت ایشان
گوید و خواند علی الدوام دمادم
گر همه ی عمر شکر نعمت ایشان
گویم انصاف می دهم بودی کم

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
روزگار پیش از این خوش روزگاری داشتیم
چشم روشن از مه روی نگاری داشتیم
بود با زلف و رخ او صبح و شام ما به خیر
عشرت افزا دوره ی لیل و نهاری داشتیم
سبزه ی خط در گلستان رخش نارسته بود
از برای خود گل بی نیش خاری داشتیم
نرد الفت با خط و خال بتی می باختیم
نقش خوب آورده بود و خوش قماری داشتیم
چون فروزان می شدی از تاب می رخسار دوست
از برای سیر خرم لاله زاری داشتیم
گاهگاهی شیشه ی صهبا به ما می داد وام
نزد پیر می فروشان اعتباری داشتیم
از تو ای گل تا گلستان جهان پرشور بود
بلبل آسا نغمه ی جانسوز زاری داشتیم
ساقی مجلس به صافی باده دادی شست و شوی
از کدورت گر به لوح دل غباری داشتیم
یاد ایامی که از طوفان عشق و سوز دل
سینه ی سوزان و چشم اشک باری داشتیم
ای که می گویی برو از کوی بد نامی برون
می شدیم از خویشتن گر اختیاری داشتیم
لذت آسودگی بردیم ایامی که سر
در کمند بندگی شهسواری داشتیم
بود رایج نقد ما از سکه ی سلطان عشق
قلب پاک بیغش کامل عیاری داشتیم
از جفای آسمان گشتیم بی یار و دیار
ورنه ما هم بهر خود یار و دیاری داشتیم
همت مردانه ی ما کوه را کندی زجای
چون بنای عشق عزم استواری داشتیم
سرفرازی را زخاک درگه سلطان دین
جاودان بر فرق تاج افتخاری داشتیم
کسب رفعت می نمود از مقدم ما آسمان
چون به عالی درگهش جای قراری داشتیم
نی خطا گفتم کنون هم بنده ی آن درگهیم
غیر آن درگه کجا در عمر کاری داشتیم
راستی دوم پیمبر بودی و سوم علی
جز خداوند احد گر کردگاری داشتیم
در جهان جاوید ماندی نام ما هم چون محیط
گر زمدح شاه نیکو یادگاری داشتیم

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
رنج ها برده فراوان هنر آموخته ام
وز همه عشق ترا خوب تر آموخته ام
نی خطا گفتم جز عشق ندارم هنری
به همه عمر همین یک هنر آموخته ام
تا نموده است ز خود بی خبرم جذبه دوست
علم آگاهی از هر خبر آموخته ام
کیمیاگر شده از اشک سپید و رخ زرد
صنعت ساختن سیم و زر آموخته ام
رسم بیداری شب شیوه افغان سحر
ز سگان تو و مرغ سحر آموخته ام
شیوه رهروی و پیشه قلاشی را
از رفیقی دو سه بی پا و سر آموخته ام
از گدایان در میکده شاهان سلوک
طرز بخشیدن تاج و کمر آموخته ام
نظری دوست به حالم ز عنایت فرمود
آن چه آموخته ام زآن نظر آموخته ام
ذره ام وز اثر تربیت شمس وجود
تربیت کردن شمس و قمر آموخته ام
شه مردان اسدالله که از همت وی
پنجه بر تافتن شیر نر آموخته ام
اقتدا هست پسر را به پدر حب علی
من خلف بوده ام و از پدر آموخته ام
شاعری را ز پی منقبت شاه محیط
از ازل نی زپی کسب زر آموخته ام

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
گدای میکده ام خشت زیر سر دارم
زمهر افسر و از کهکشان کمر دارم
زیمن عاطفت پیر می فروش مدام
شراب صافی و ساقی سیمبر دارم
مبین به چشم حقارت به وضع مختصرم
که بس جلال بدین وضع مختصر دارم
خوشم به بی سر و پایی که تا چنین شده ام
نه رنج پاس کلاه و نه بیم سر دارم
به سلطنت ندهم پیشه ی قناعت را
که اهل دانشم و بینش و بصر دارم
فراغ خاطر و عیش مدام و خلوت امن
هرآن چه دارم ازین پیشه سربسر دارم
زخویش بی خبرم تا نموده جذبه ی عشق
به جان دوست که از عالمی خبر دارم
فقیر و عاجز و درویش و عورم ای خواجه
مرا بخر که از این گونه بس هنر دارم
همان همایون شاخم که باغبان از من
مر آن ثمر که به جوید همان ثمر دارم
دل و دمی چه جهان تاب مهر و روشن روز
زفیض آه شب و ناله ی سحر دارم
به جز محبت نیکان زمن مجو هنری
که در سرشت نهفته همین هنر دارم
نیازمندم به چشم امید در همه عمر
به لطف حجت موعود منتظر دارم
پناه کون و مکان صاحب الزمان مهدی
که خاک درگه والاش تاج سر دارم
به جرم دوستی او اگر برند سرم
گمان مبر که سر از آستانش بردارم
زیمن تربیت بندگان او است محیط
که طبع هم چو یم و نظم چون گهر دارم

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مایه ایمان و کفر عشق تو شد ای صنم
خاک سر کوی تو است قبله دیر و حرم
گر تو شوی بی نقاب ای مه من آفتاب
در برت از روشنی دم نزند صبحدم
گرد من و گرد تو صف زده جانا مدام
گرد تو دل دادگان گرد من اندوه غم
بخت من و چشم تو هر دو به خوابند لیک
این یک تا روز حشر آن یک تا صبحدم
شوق لب لعل تو زاهد صد ساله را
جانب دیر مغان برده زطوف حرم
دور جهان را بقا نیست بیا ساقیا
باده پیاپی بده وقت شمر مغتنم
تا کی غم می خوری باده بنوش ای رفیق
که هیچ جز وصف جام نمانده باقی به جم
آن چه زدیوان غیب گشته مقرر نخست
هیچ به تدبیر ما می نشود بیش و کم
طی طریق طلب کردن ناید زما
را بود آتشین ما همه مومین قدم
پشت سپهر برین خمیده دانی ز چیست
پی سجود در شه ملایک خدم
ابن عم مصطفی دست بلند خدا
که برتر از نه سپهر زده ز رفعت علم
شها چو چهر تو را نگاشت نقاش صنم
بر خود تحسین نمود بر رخ خوب تو هم
نسبت ذات تو را به ماسوا کی توان
نزد وجودت بود کون مکان چون عدم
موجب رد و قبول حب تو بغض تو است
ختم شد اینجا کلام شها و جف القلم
مدح تو را اگر محیط چنان که باید نمود
گوید و گردد به کفر چو غالیان متهم

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
ما پاک دلان بی ریاییم
مرآت جمال کبریاییم
در طور تقرب و تجرد
مدهوش تجلی خداییم
از خویش تهی زدوست سرشار
او گشته دگر نه من نماییم
بی پرده شود جمال مقصود
روزی که زپرده رخ نماییم
زآن دم که دمیده دوست در ما
پیوسته در آن هوا هبابیم
فانی شده در هوای جانان
پیوسته در آن هوا هباییم
به گرفته هوای طرف بامش
پرواز کنان در آن هواییم
تا خاک شدیم در ره دوست
در چشم سپهر توتیاییم
چون درگذری زملک امکان
آگاه شوی که ما کجاییم
از عیش و نشاط روزه داران
از گردش چرخ غم فزاییم
بگذار لبان تو به بوسم
تا روزه به نقل و می گشاییم
زالطاف علی شه ولایت
در کسوت فقر پادشاییم
در خورد غلامیش نباشیم
او را سگ حاجب سراییم
نی نی سگ آستان او را
مانند سپهر خاک پاییم
عالم زنوای ما است پرشور
تا پر ز دم تو هم چو ناییم
خاک از نظری کنیم اکسیر
برتر به اثر زکیمیاییم
یک دم نرسد مدد گر از وی
فانی شده و دگر نپاییم
فیض از دم ما محیط جوید
چون لب پی مدحتش گشاییم
تا محرم راز عشق گشتیم
بیگانه زخویش و آشناییم

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
خاطر از زلف تو امروز پریشان کردم
دیده از فرقت رخسار تو گریان کردم
شکرلله که به یمن شرف دولت عشق
خویش را مالک صد ملک سلیمان کردم
تا مرا سلطنت فقر به پوشید لباس
من تن خود به تمنای تو عریان کردم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
من شیفته و مست و خراب از غم یارم
حیران و جگر سوخته از هجر نگارم
گر یار مرا باز نخواند به سر خویش
من خون جگر در غمش از دیده به بارم
سوگند بدان عهد که با زلف تو بستم
جز بر سر زلفت به کسی دل نسپارم
یا رب سببی ساز که باز آن خم گیسو
یک روز به چنگ آرم و جان را به سپارم
ای کاش که باز آن شوخ پری چهره ی طناز
باز آید و چون ماه نشیند به کنارم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای دل ز غنم کم گو از فقر و فنا دم زن
سلطان حقیقی شو پا بر همه عالم زن
این ملکت فانی را با دون طلبان بگذار
در دولت باقی چنگ چون زاده ی ادهم زن
رب ارنی گویان در طور تقرب شو
بی واسطه ی جانان ای موسی جان دم زن
این قالب تن بفکن این قید روان بشکن
در چرخ تجرد گام چون عیسی مریم زن
ای رشک ملک روزی از پرده بیا بیرون
وز عارض گندم گون راه دل آدم زن
از راه وفا مرهم بر زخم دل ما نه
با تیغ بلا بر آن زخمی زن و محکم زن
جمعیت دل ها را آشفته اگر خواهی
آشفته نما گیسو این سلسله بر هم زن
مستان محبت را پیمانه نیارد شور
پیمانه به خاک افکن بر کشتی و بر یم زن
این پند محیط از جان به پذیر که یابی سود
با مهر علی و آل اندر دو جهان دم زن

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
ای یاد تو مونس دل من
رخسار تو شمع محفل من
فردوس نمی کنم تمنا
تا کوی تو هست منزل من
شادم که غم تو ای دل آرام
خو کرده مدام با دل من
دیوانه ی عشقم و نباشد
جز طره ی تو سلاسل من
مهرم به تو تازگی نباشد
ای دلبر نیک مقبل من
گر عشق تو ای صنم نورزم
باشد چه به دهر حاصل من
دیری است چو روح در تن ای دوست
مهر تو سررشته با گل من
حاجت به چراغ نیست کافی است
رخسار تو شمع محفل من
خورشید ز ذره هست کمتر
باشد چو رخت مقابل من
مشکل شده زندگی به هجران
حل کن ز وصال مشکل من

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
به یمن مولد ختم رسل رسول امین
به مهر ماه جهان گشت رشک عرش برین
زمین ز فرط شرف رشک آسمان گردید
به یمن مولد ختم رسل رسول ایمن
محمد عربی علت وجود دو کون
خدیو کون و مکان اشرف سلاله ی من
سرود بار خدا در ثنای او لولاک
به خود نمود زاینجا ذات او تحسین
شعاع دایره ی ذات مرکز ایجاد
بزرگ آیت حق پیشوای اهل یقین
نه می توانم خواندش قدیم و نه حادث
کز آن فزونتر و کمتر بود بسی از این
فتاد زلزله در طاق کسروی و شکست
وز آن شکستن شد کار دین درست و متین
به هر کجا صنمی بود رخ نهاد به خاک
زفر مقدم آن شهریار عرش مکین
از این قبیل بس آیات در جهان رخ داد
که شرح آن نتوان در همه شهور و سنین
عجب نبود از او رد شمس و شق قمر
که پیش قدرش پست است قدر علیین
گرفت جشنی شاهانه گاه میلادش
بزرگ چاکر وی شاه معدلت آیین
خدیو کیهان شمس الملوک ظل الله
پناه ملت اسلام شاه ناصر دین
خدیو ایران صاحب قران ملک عجم
که صیت عدل و سخایش گرفته روی زمین
هماره تا که کند کسب نور ماه از شمس
همیشه تا به درخشنده زهره و پروین
مدام تا که بود نام از این همایون عید
زدست و تارک شه باد زیب تاج و نگین

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
بر رخ تو حرام است روی گل دیدن
به پیش زلف تو جعد بنفشه بوییدن
به نزد تنگ دهانت به غنچه دل بستن
خطاست شرط کمال است نکته سنجیدن
نموده وام صراحی گریستن از من
چنان که جام زلعل لب تو خندیدن
تو شمع محفل انسی و وقت دادن جان
خوش است گرد تو پروانه وار گردیدن
برنجم از تو بتیغم اگر زنی ای دوست
که نیست شیوه ی عاشق زیار رنجیدن
به غیر ساتر و ستار اسم اعظم نیست
که بهترین صفات است عیب پوشیدن
مراد خاطر مولی طلب چو بنده شدی
که نیست حد تو رد کردن و پسندیدن
بساط عیش مچین در بسیط خاک که چرخ
نچیده دست گشاید برای برچیدن
مرو به عشق بتان ای که باک جان داری
که کار بوالهوسان نیست عشق ورزیدن
حذر ز نفس پرسی نما که افزون است
گناه نفس پرسی ز بت پرستیدن
نموده اند بدین شیوه عارفان تسلیم
که حاصلی ندهد غیر رنج کوشیدن
محیط هرچه به گوید به جز ثنای علی
مدار گوش که فرض است لغو نشنیدن
علی چو دست و لسان خدای و عین خدا است
علی پرستی باشد خدا پرستیدن

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خوش است در دم رفتن رخ تو را دیدن
رخ تو دیدن و از خویش چشم پوشیدن
چو لاف عقل زنی هیچ خودپسند مباش
از آن که غایت جهل است خود پسندیدن
شوی چو مدعی عشق لب ز شکوه ببند
بود به مذهب عشاق کفر رنجیدن
دلیل نفس پرستی تو است خودبینی
که حق پرست فرو بسته چشم بد دیدن
هزار جرم زخما دید و جمله را پوشید
ز پیر میکده آموز عیب پوشیدن
زشوق بوسه دست تو غنچه گل گردد
چو سوی شاخ بری دست بهر گل حق دیدن
بود چه فایده گوش و چشم می دانی
حدیث عشق شنیدن جمال حق دیدن
یکی نبودی ناکام و نامراد به دهر
اگر مراد میسر شدی به کوشیدن
در آن زمان که شوم خاک آرزو دارم
به تربتم گذر آری برای گردیدن
زخاک شیوه افتادگی طلب ای دل
ز باد گرد سر خاص و عام گردیدن
ولی حق اسدالله که با حمایت او
به شیر شرزه توانیم زور ورزیدن
به روز حشر که کار همه گریستن است
محیط راست به مهرش شعار خندیدن

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
صباح الخیر زد بلبل به گلشن
گل من عید شد چشم تو روشن
گلی در گلشن ایجاد به شکفت
که گل می نشکفد چون او به گلشن
به آزادی سمر گشتند زآغاز
زیمن بندگیش سرو و سوسن
زبویش ساحت گیتی معطر
زرویش عرصه ی کیهان مزین
تجلی گرد آن ذات مقدس
که نورش تافت در وادی ایمن
بود آن خلد روحانی وجودش
که خاص الخاص را آمد معین
بسیط خاک آمد رشک افلاک
زفرخ مقدمش چون شد مزین
همایون عهد میلاد خدیوی است
که گردد سر خلقت زو معین
سمی و جانشین و سبط احمد
ولی مطلق دادار ذوالمن
ولی قایم بالسیف شاهی
که تیغش بهر دین حصنی است زآهن
مثال ماسوی با حضرت او است
مثال ظل ذی ظل فن و ذی فن
کنند انکار بودش را به غیبت
گروهی منکران دیو دیدن
تعالی شأنه عما یقولون
بود هستی او از شمس ابین
گواه هستی شیی است آثار
در این معنی نباشد شبهه و ظن
وجود شمس را روشن دلیلی است
فروغ شمس تابیدن ز روزن
بقای ملک امکان است برهان
به بود آن شه لاهوت مسکن
خوش آن ساعت که امر آید زیزدان
بدان شه کی ولی غایب من
هویدا شو که هنگام ظهور است
زطلعت پرده ی غیبت برافکن
زعدل و قسط گیتی را بیارای
نهال ظلم را از بیخ برکن
زوال دولت سیفیانیان را
به نام باقی خود سکه برزن
به گفتن نیست حاجت آن چه دانی
بکن ای علم یزدان را تو مخزن
به اقلیم شهود عالم غیب
درآید آن شه خورشید گرزن
بدان جاه و جلال کبریایی
که باشد در بیانش نطق الکن
بر ادهم بر شود وز گرد موکب
نماید چشم مهر و ماه روشن
طریق حضرتش پویند نیکان
زسر پا کرده ره را طی نمودن
کند بر پیشوایان پیشوایی
رسوم دین حق را زنده کردن
درآرد بر انی امرالله آواز
الهی منهی عرش نشیمن
جنودا لم تروها در رکابش
پی طاعت کمر بر بسته متقن
مسیح و دانیال و خضر و الیاس
زمانی در یسارش گه در ایمن
به ظل رأیت فرخنده ی او
تمام ماسوی الله جسته مأمن
قدر قلاده ی امرش قضاوار
پی طاعت نموده طوق گردن
عطارد گاه عرض لشگر وی
شود درمانده از احصا نمودن
نخستین آن که یابد فیض قربش
بود جبریل فرخ پیک ذوالمن
نخست از بندگان خاص آن شاه
زانسان سیصد است و سیزده تن
قوی دل مردمانی سخت بازو
که گردد مویشان در دست آهن
دل حق جویشان بر دشمن و دوست
زآهن سخت تر وز موم الین
اشداء علی الکفار فرمود
پی توصیفشان حی مهیمن
به جبهه جمله را داغ محبت
کمند عشق یک سر را به گردن
کشد تیغ از نیام و برق تیغش
زند کفار را آتش به خرمن
زعدل و داد پر سازد جهان را
که پر باشد زجور و ظلم دامن
کشد بر دار آن دونان که دانی
زند آتش بر آن دیوان ریمن
زبیم شحنه ی قهار عدلش
برآید از نهاد جور شیون
فراخای جهان بر خصم گردد
زخوفش تنگ تر از چشم سوزن
کشد دجال را عیسی بن مریم
به امر آن شهنشاه مهیمن
شود آفاق زیباتر زگلزار
که بودی زشت تر صدره زگلخن
عرب را فخر از بابش به کونین
عجم را مام آن شه بهترین زن
حدیث روح پرور آب حیوان
زفیض خاک راه او مبرهن
بریدش قابض ارواح باشد
گه پیغام فرمودن به دشمن
محبش هرکه خواهد زنده گردد
برای کیفر از دشمن کشیدن
محیط آن روز مقصودی ندارد
به جز جان در رکاب او فشاندن

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
قیرگون زشام خط صبح روی یارم بین
روز عشرتم شب شد تیره روزگارم بین
سرو قد موزونش تا نهان شد از چشمم
جوی خون دل جاری بر رخ و کنارم بین
داده دست عشق یار خاک هستیم بر باد
رفته از جفای او بر فلک غبارم بین
باختم نخستین گام نقد هستی و شادم
شادمانیم بنگر شیوه ی قمارم بین
پیر می فروشانم وام می دهد باده
با نیاز و درویشی قدر و اعتبارم بین
یک نفس نیارم زد بی مراد و رأی دوست
جبر می ندانم چیست حرز اختیارم بین
عشق آب و من ماهی سیر شیب و بالا را
عجز و قدرتم بنگر جبر و اختیارم بین
یاد لعل و چشم او کرده مست و مخمورم
می نخورده ای ساقی مستی و خمارم بین
دست گیر زاحسانم کو فتاده ام از پا
رحمی ای قوی بازو عجز و انکسارم بین
مایه ام سخن باشد پیشه مدحت مولا
اعتبار و سرمایه افتخار و کارم بین
از غلامی حیدر حکم می کنم بر چرخ
از عنایت خواجه فر و اقتدارم بین
چون جزای هر بیتی از جنت
شو به خلد مهمانم قصر بی شمارم بین
رو کنم چو در محشر از ملایک رحمت
از یمین من فوجی فوجی از یسارم بین
دعوی محبت را گر گواه می جویی
آه آتشین بنگر چشم اشکبارم بین
چون روم از این عالم یادگار من نظم است
تا تو را به یاد آیم نغز یادگارم بین
فرق بحر طبع من از محیط تا دانی
رشک لؤلؤ لالا نظم آبدارم بین
داده یاد کوی دوست خاک هستیم بر باد
رفته در هوای او بر فلک غبارم بین

وزن: فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ فاعِلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: مقتضب مثمن مطوی مقطوع
نشانه‌های عروضی: - U - | U - - - | - U - | U - - -