cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
مهر چون سایه ره نشین شماست
مهر اقبال در نگین شماست
قاب قوسین شکل آبروی توست
ساق عرش اندر آستین شماست
هر چه درد است  در نهاد دل است
هر چه حسن است  در جبین شماست
دو جهان پشت در حمایت توست
عالمی روی بر زمین شماست
کفر و اسلام من چه خواهد بود
اقتدای همه به دین شماست
جان یمین می خورد به دولت وصل
کانچه یمن است در یمین شماست
راست بازست گفته ناصر
این هم از چشم راست بین شماست

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
عمریست تا خیال تو در عهد جان ماست
یاد تو مونس دل و ورد زبان ماست
در محنت فراق تو خون شد دل و هنوز
مهر تو در میان دل خون فشان ماست
بگذر به تربتم که پس از ما هزار سال
بر خاک ره نشسته سرشک روان ماست
گفتم بگویم از غم دل با تو  عقل گفت
آنجا که عشق اوست چه جای بیان ماست
حقا که در میان ننهم با زبان خویش
رازی که در میان تو و در میان ماست
دیدم یقین به سر دهانت نمی رسد
چندان که منتهای کمال گمان ماست
ناصر وفای عهد نماند به هیچ باب
هر چند اگر جفای تو در خون جان ماست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا تنم ای جان شیرین از وصال تو جداست
هر بلا کز چرخ نازل می شود بر جان ماست
هجر کو می آورد غم همنشین من شده است
یا رب آن وصلی که آن غم می برد از دل کجا است
تا مبدل گشت روز وصل ما با شام هجر
دور از خورشید رویت عمر من چون سایه  کاست
دایم اندر چشم پر خونم خیال روی اوست
او گل است آلوده در خون گر همی گردد رواست
می رسم در خدمتت گر عمر کوتاهم رسد
من وفا دارم ولی دوران گردون بی وفاست
راضی ام گر وصل می خواهی و گر هجران ز من
ما رضا داریم حکمی را که صادر از شماست
ناصر آن دلبر که غایب شد درون جان توست
یار را از خود طلب جان منزل آن بی وفاست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
تا داغ مهر یار چو مه بر جبین ماست
خورشید شعله ای ز دم آتشین ماست
ما همچو ذره ایم هوادار و هر سحر
شمشیر مهر غرقه به خون در کمین ماست
زلف تو دین روشن ما تیره می کند
موی تو کفر مطلق و روی تو دین ماست
دامن کشان چو صبح منور طلوع کن
بنگر تراز مهر که بر آستین ماست
چشمت گرفته گوشه چو ترکان راهزن
ز ابرو کمان کشیده مگر در کمین ماست
ناصر چو گرد از سر کوی تو بر نخاست
تا ذره های خاک درت همنشین ماست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جامه مقصود دل هست به قد تو راست
چهره  زیبای تو صورت معنی ماست
نقش مراد دلم گم شده بود از ازل
می نگرم در رخت  با نظرم آشناست
عشق من و حسن تو مایل یکدیگرند
میل هوا با درخت میل درخت از هواست
جان منی کس نکرد  دوری جان اختیار
هجر تو بر ما قدر وصل تو بر ما قضاست
زلف تو از باد صبح چون شود آشفته تر
بر رخ مه پا نهد در سر او تا چه هاست
گر چه به خواب خمار چشم تو خوش خفته است
غافل مکرش نی ام خفته چو عین بلاست
غیر رخت در جهان  دیده ناصر ندید
خاصیت این نظر بخشش آن خاک راست

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
خدمت پیر مغان مذهب دیرینه ماست
سجده در پیش بتان پیشه پیشنه ماست
گر بخواهیم که بینیم رخ خود را سرخ
می روشن به کف آریم که آیینه ماست
دل ما گر چه خراب است ز درد و غم تو
غم عشق تو در او هست که گنجینه  ماست
سینه چون صبح شکافیم به تیغ خورشید
تا ببینی اثر مهر که در سینه ماست
دوش اگر بر تو نشد سوز دل ما روشن
شمع جان داده به صبح از غم دیرینه  ماست
جان کنم پیشکش غمزه  شوخ تو که او
دل بی کینه ز ما برده و در کینه ماست
خشت خم بر سر ناصر کله دولت شد
این زمان بر سر خم خرقه پشمینه ماست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مرا از تیغ هجران دل دو نیم است
که از وصلش امید از هجر بیم است
حدیث زمهریر از آه من پرس
که اندر سینه ام نار جحیم است
نخستین عشق من روز ازل بود
نیاز ما و ناز او قدیم است
به نادان اگر کردم گناهی
همی دانم که طبع او کریم است
مخوان ای باده نرگس چشم او را
که بیماری و فکر تو سقیم است
به رویش حلقه کرده مار گیسو
ید بیضا و ثعبان کلیم است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
دل پر از درد و دیده پر خون است
حالم این است  حال تو چون است
عمر مجنون اگر رود گو باش
جان لیلی که عمر مجنون است
ای که سرچشمه  حیات منی
چشم من بی تو چشمه خون است
که رساند به سمع میمونت
سخن من که در مکنون است
وصف شوقت به نامه چون گویم
شوق من چون ز وصف بیرون است
ورق گل شدست نامه  من
زانکه از آب دیده گلگون است
جان ناصر ز درد عشق بسوخت
نامه را این حدیث مضمون است

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
پریشانم چو زلفت حالم این است
بگفتم مو به مو احوالم این است
کشم دریای خون از دیده هر دم
دمادم جام مالامالم این است
همایون بلبل بستان عشقم
دلی دارم شکسته حالم این است
زر رخساره در پایت فشانم
ز هر وجهی که باشد مالم این است
گدایی می کنم بر آستانش
نشان دولت و اقبالم این است
ببینم کوری چشم رقیبان
به روز سعد رویت فالم این است
اگر عالم نبخشد کام ناصر
چه باید کرد کار عالم این است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شمایل تو به هر حال در خیال من است
زهی خیال که در اهتمام من است
نماند در نظرم نقش هیچ محرابی
جز ابروی تو که پیوسته در خیال من است
تنم ضعیف و لبت قند و چشم من سایل
بده جواب که صد وجه در سؤال من است
قدم که چون الفی بود خم گرفت چون نون
دلیل راست همین قامت چو دال من است
حدیث وصل چه گویم که من نی ام همه اوست
در آن زمان که به معشوق اتصال من است
رقیب طعنه ناصر به عیب عشق مزن
که هر چه پیش تو نقصان بود کمال من است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
این خم بالای دو تاه من است
یا خیال آبروی ماه من است
اشک من بر خاک ره دید و بگفت
کین چه خون ها که در گذرگاه من است
دل همی خواهد ز لعلت بوسه ای
لطف فرمای آنچه دلخواه من است
از وفا سر می کشد سرو بلند
این همه از دست کوتاه من است
مطربا یکدم ره عشاق زن
تا به راه آیم که آن راه من است
عاقبت تا در چه حالم افکند
بخت گمراهم که همراه من است
یا رب آن دو رشته پیچان چو مار
در قفای او مگر آه من است
دیگران اندر پناه هر کسند
من غلام آنکه او شاه من است
خرمن هستی ناصر جو به جو
اشک سرخ و روی چون کاه من است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
شرابخانه بهشت است و یار حور من است
بهشت و حور دگر جستن از قصور من است
بیار می که من از خویشتن پریشانم
مرا ز خویش چو غیبت فتد حضور من است
من از تجمل دنیا نمی شوم مغرور
که هر متاع که او میدهد غرور من است
وجود غیر نباشد روا درون دلم
مجال غیر تو کی در دل غیور من است
شود چو کاه اگر بار خود نهم بر کوه
غبار هجر که در خاطر صبور من است
ز دامن تر خود کف همی زنم بر روی
چو بحر تلخی کامم ز بخت شور من است
ز هجر دیده ناصر رمد گرفت چه باک
غبار خاک سر کوی او ضرور من است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
اگر چه غمزه  خون ریز تو بلای من است
سرشک لعل و زر چهره خون  بهای من است
مرا که از تو به صد تیغ بر نتابم روی
چه غم ز تیر ملامت که در قفای من است
مرا چو در نظرم سرکشی به جای تو نیست
بر آستانه تو هر سگی به جای من است
جفا ز حد نبری تا دعای بد نکنم
که آفتاب تو در سایه دعای من است
شبی که پای بتم را به دیده مالیدم
بگفت خاک بر این سر که زیر پای من است
برای کوری بدخواه من ز خاک درت
فرست تحفه چشمم که توتیای من است
چه التفات نماید به سلطنت ناصر
اگر رود به زبانت که او گدای من است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مرا حاصل ز عمر خود همین است
که آن دلدار با خود همنشین است
ندارم در نظر جز قامت او
همیشه چشم عاشق راست بین است
خرامان شد مگر آن سرو در باغ
که اطراف چمن خلد برین است
سواد دیده را سازم بساطش
چرا آن پای نازک بر زمین است
نشسته ماه من چون خرمن گل
در او خورشید تابان خوشه چین است
نیارم کرد درویشی به جایی
که چشم حاسدان اندر کمین است
ز دین خود رود بر باد ناصر
اگر داند که میل او بدین است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
عاشق به کوی عشق ندانم که چند خاست
دانم که هیچ کس نه چو من مستمند خاست
بر چرخ حسن روی تو ماه تمام شد
در باغ عشق قد تو سرو بلند خاست
بوسم لب تو را دهنم پر شکر شود
عناب بود بار درخت تو قند خاست
بندی کمر به ناز و در ابرو گره زنی
چون نیشکر نهال قدت بند بند خاست
شد توتیای دیده  مردان راه بین
گردی که در ره تو ز نعل سمند خاست
از درد عشق ناله  ناصر غریب نیست
در چنگ گرگ نعره هم از گوسفند خاست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سرو بالای تو را آب روان از چشم ماست
گر نشاید روزگارش در کنار ما رواست
جای تو دانم که دایم در دل ریش من است
لیک آن مسکین سرگردان نمیدانم کجا است
یاد لعلت میکنم آن هست صوتی در نهفت
وصف بالای تو میگوییم و آن قولیست راست
در چمن روی گل از شرم و خجالت سرخ شد
وز حیا در پیش قدت هیچ سروی بر نخاست
گر مقارن می شود با مهر تو ماه از کمیست
گر تشبه میکند با زلف تو مشک از خطاست
بار سودایت کشم یا بار غم یا بار جان
رحمتی کن چون به گوشت می رسانم بارهاست
ناله  ناصر شبی بشنید و گفتا ای طبیب
خواب خوش هرگز نمی بینم چه روز این گداست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
با هوس بیگانه گردد هر که با عشق آشناست
عشق را ره در دلی باشد که خالی از هواست
عاشقا خود را رها کن جانب معشوق گیر
وصل یار آن کس همی یابد که او از خود جداست
از درون بت می پرستی از برون این سجده چیست
راست می باید که باشد دل چه قالب کج چه راست
دوست را در لامکان جستن ز راه نیستی
نیست کار بت پرستی کو به هستی مبتلاست
خون عاشق را بهایی نیست اندر دین عشق
کشتن معشوق عاشق را به از صد خون بهاست
کی بر آید جان به زور پنجه و بازوی عشق
آهوان را طاقت سر پنجه شیران کجا است
عشق خواهد ماند گر ناصر نماند باک نیست
نقش موجی گر فنا شد آب دریا را بقاست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
گر دلم در بر چو آتش بی قرار افتاده است
در دریای سرشکم آبدار افتاده است
سنبلت از گل پرستی در چمن پیچیده است
نرگست از خواب مستی در خمار افتاده است
ای سحاب از دیده آبی زن که باد صبح را
در میان دوستی با گل غبار افتاده است
چشم بیمار تو را تنها نه ما میریم زار
کشته  قدت به هر گوشه هزار افتاده است
دل که لاف شیرمردی زد  زبون عشق شد
آهوان شیر گیرت را شکار افتاده است
گوهر چشمم ز بحر هند می آید به روم
سبنل زلفت ز چین در زنگبار افتاده است
صبر دارم در فراق و نیستی در عاشقی
چاره نبود چون بلا چار چار افتاده است
با پیام افتاد کار و کس نیارد شد رسول
ای صبا برخیز اگر یاری که کار افتاده است
در میان بحر وحدت غرقه شد جان قطره سان
دل که خون میشد ز دیده در کنار افتاده است
کیست کز ناصر بگوید با تو ای یار عزیز
بر سر کویت بخاری خوار و زار افتاده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
همچو زلفت کار من با تو دراز افتاده است
صد رهم افتاده بود این کار باز افتاده است
بنده  شوریده ای در بند شاهی مانده است
پشه سرگشته ای در چنگ باز افتاده است
زلف مشکین تو حال ما پریشان کرده است
لعل میگون تو ما را چاره ساز افتاده است
نرگس مست تو در محراب ابرو از چه روی
همچو زهاد حریص اندر نماز افتاده است
چون طواف کعبه رویت کند دل در سماع
لاجرم در جانم آهنگ حجاز افتاده است
آخر ای نی یک زمان از صحبت رندان منال
بینوایان را دمی با تو نیاز افتاده است
ناله  پیدا و آب چشم پنهانم چه سود
تشتم از بام و نقاب از پیش راز افتاده است
گر روند اهل حقیقت در پی خوبان چه باک
راه آن اقلیم در کوی مجاز افتاده است
در هوای مجلس خاص تو ناصر همچو شمع
روزها مرده است و شبها در گداز افتاده است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
آمد بهار و موکب گل ها رسیده است
لاله علم به کون و به صحرا کشیده است
بلبل سرود گفته سر انداز گشته سرو
غنچه ز ذوق جبه  خضرا دریده است
در چشم شوخ نرگس زو هیچ شرم نیست
کور است کان دو نرگس رعنا ندیده است
سبزه سنان کشیده همی گوید آب را
نادیده مگذرید که گل  ها دمیده است
بر بام چرخ رفت دل و زیر بار او
پشت دوتاه گنبد خضرا خمیده است
دل گفت ترک ناصر و آمیخت با غمش
او قطره بود جانب دریا دویده است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
آن خال روشن تو که چون نور دیده است
خالیست کز سیاهی چشمم چکیده است
روشن شده است دیده که دیده است روی تو
مست است گوش دل که پیامت شنیده است
چندین هزار دیده گشاده است آسمان
ماهی چو روی خوب تو هرگز ندیده است
عالم خراب گشت چرا چشمت از مژه
دو لشکر بلای سیه برکشیده است
خون می رود از آبله  پای اشک من
از بس که گرم در طلب او دویده است
با من مگو چرا رود از دیده تو خون
با غمزه گو که در جگر من خلیده است
ناصر گمان مبر که شود از غمت ملول
کو را خدای از غم عشق آفریده است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
بیار باده که هنگام شید و قلاشی است
زمان رندی و مستی و رقص و اوباشی است
بنفشه در حرم بوستان به عطاری است
نسیم بر ورق یاسمن به نقاشی است
صبا به سوی صبوحی کشان پیام آورد
که ابر بر سر گلزار در گهرپاشی است
به باد گفتم در بزم ما بیا بنشین
شکوفه گفت که او در مقام فراشی است
مگو که ناصر از آن می مخور که فاش شوی
مرا که شهره شهرم کجا غم فاشی است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
دلبرا گرد سرت جان و جهان گردان است
کعبه وصل تو مقصود جهانگردان است
هر که را درد محبت نشود دامنگیر
آستین بر سرش افشان که ز بیدردان است
چون خط و خال تو پرگار مهندس نکشید
نقطه فرد که در دایره فردان است
دیده در پای خیال تو گهر کرد نثار
چشم من خاک کف پای جوانمردان است
روشنی یافت رخ زرد من از سوز چو شمع
روشنی لازمه چهره رخ زردان است
هر که با پیر زن دهر کند میل زن است
وانکه مردانه ازو در گذرد مرد آن است
ناصرا خانه  افلاک نشد جای قرار
زانکه نه محمل او گرد جهان گردان است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نقل است لب تو یا شراب است
یا آتش و دل از او کباب است
یک قطره ز جام توست دریا
یک ذره ز حسنت آفتاب است
شمعی تو و دیده جای تاریک
گنجی تو و جان ما خراب است
گفتی که مرا به خواب بینی
خطیست که احسن الکتاب است
ساقی قدحی که تشنه مردم
سقایی تشنگان ثواب است
نه گنبد چرخ پیش ناصر
چون بر سر جام می حباب است

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
تا قوس ابروی او در آفتاب پیوست
زلف کجش ز ابرو طرفی ز ماه بربست
از پا درافتادم تا دوست دست گیرد
یاری نمی کند پا یاری نمی دهد دست
موی میان او از نازکی میان نیست
باشد که برگشاید رازی که در میان است
مفتون فتنه گشتم کو فتنه است مطلق
برخاست فتنه برخاست بنشست فتنه بنشست
دوشینه دام زلفش بنمود دانه و خال
من می شدم مقید باد صبا همی جست
فردا که همچو نرگس از خاک سر برآرم
چون چشم می پرستش مخور باشم و مست
در بحر آب دیده غرقیم همچو ماهی
در حلق تار زلفش پنجاه حلقه و شست
ناصر شکسته بسته بنوشت و صف زلفش
تا در زبان خامه پیچید موی و بشکست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
زلفت به شور و فتنه اگر قلب ما شکست
عمرش دراز باد که بشکست و بازبست
باد صبا ز فرق تو بویی به چین رساند
شد فرق در میان مسلمان و بت پرست
آشفته همچو نرگس بیمار تو خوشیم
گاهی ز جام لعل تو مخمور و گاه مست
جام جم است کاسه سر می پرست را
خوش وقت من که سرخوشم از باده الست
تو همچو گل عزیزی و ما همچو خار خوار
تو همچو مه بلندی و ما همچو خاک پست
ای دوست دست گیر که سر می نهم به پای
ای صبر پای دار که دل می رود ز دست
در دام زلف تو من و باد صبا شدیم
من صید قید گشتم و باد صبا بجست
ناصر ز حبس تن به گلستان روح شد
بشکست عندلیب قفس را و باز رست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تو را شمایل موزون و شیوه خوبست
که وضع و هیات مطبوع و شکل مرغوبست
شعار شعر سیه بر بیاض عارض تو
چو عارضیست کزو آفتاب محجوبست
بیان قصه خضرست و شرح سوره نمل
خطی که بر ورق چهره تو مکتوبست
تو را به جان و سر ای دوست عذر می خواهم
که سر به پای تو درباختن نه محسوبست
چه یوسفی که ز چنگ عقاب گیسوی تو
دل شکسته ما را عقاب یعقوبست
چو مشک خون جگر خورد و همچو عود بسوخت
چو نافه هر که به آهوی عشق تو منسوبست
ز افتراق عدم تا به اتصال وجود
بهانه بود غرض اتصال محبوبست
کسی که صبر من و اشک همچو توفان دید
بگفت ناصر اگر نوح نیست ایوبست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
با رخ و زلف تو دل را روز بازار امشب است
تا درین سودا برآید جان شیرین بر لب است
در سر زلف تو دل های پریشان جمع شد
حلقه حلقه هر شبی فریاد یارب یارب است
خواست تا از ماه رویت چرخ تابد روی مهر
آفتاب از شرم سرخ و زرد و در تاب و تب است
شارب خمرست خط مشکبارت گرد لب
خضر را ماند که از آب حیاتش مشرب است
چشم ساقی در خم ابروست تیر اندر کمان
روی شاهد در شکنج رلف مه در عقرب است
صورتش از روی معنی جان به قالب می دهد
جان فدای قامتش تا جان من در قالب است
چندم ای زاهد به هر مذهب دلالت می کنی
مذهب مردان راه عشق ترک مذهب است
آب چشم از ضعف ناصر را به هر سو می برد
در طریق عاشقی گلگون اشکم مرکب است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
مرا که نشوه  روح از می مغانه توست
دماغ عقل تر از نغمه ترانه  توست
نی ام چو عود که از چنگ یار می نالد
خروش من همه از ناله چغانه توست
نشان زلف تو آمد ختامه مسک
نشان اگر طلبی شبهه به شانه توست
از آن میان به کناری رضا دهم چو کمر
ازین میان غرضم لطف بیکرانه  توست
بهانه ای که فضیلت بود نمی یابم
امید من همه بر فضل بی بهانه توست
به آسمان سر همت فرو نمی آرد
تنم که معتکف خاک آستانه توست
سمند فکر تو ناصر که تیز می رانی
به فارسی مثل از ضرب تازیانه توست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مکن ملامت دردی کشان باده پرست
که جای عقل نباشد دماغ عاشق مست
حدیث هرزه واعظ کجا به گوش آرم
مرا که بیخودم از حرعه شراب الست
چه توبه بود که آوازه درفتد که فلان
درست کرد وفای قدیم و عهد شکست
به هر نیسم ز کوی تو بر نخواهم خاست
که بر در تو غبارم به آب دیده نشست
مرا ز طعنه دشمن چه غم که خاطر من
بلای عشق گزید از بلای خویش برست
خیال روی تو بود از درم درآمد دوش
تنم ز پای در آمد  دلم برفت از دست
دل شکسته ناصر چه جای صحبت توست
به دیده جای تو سازم که جای آنت هست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
مشتاب یکدم ساربان کز گریه پایم در گل است
رحمی که این سرگشته را پا در گل و ره در دل است
من خود نخواهم شد ز جان هرگز به آسانی جدا
گر جان جدایی می کند کارم به غایت مشکل است
وقت رحیل آن ماه را گفتم که در محمل نشین
گر حمل بر جان می کنی شاید که آن هم محمل است
گه خیمه بر چشمم زند گاهی فرود آید به دل
منزل به منزل می رود وان مه که جانش منزل است
جانان سفر کرده ست و جان آهنگ رفتن می کند
نتوان به زورش داشتن چون او به جانان واصل است
هر منزلی کان مه رود از دل نخواهد شد برون
چون او محیط عشق شد هفت آسمان را سایل است
ناصر میان پا و سر فرقی مکن در راه او
عاشق ز سر سازد قدم گر در محبت کامل است

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
تو در بری و دیده بدخواه بر درست
بر در چه باک دشمن گر دوست در بر است
چشمت به نوک غمزه مرا تیر دوز کرد
زلف تو را هنوز چه آشوب در سر است
بلبل به باد می رود از درد هر زمان
از حسن و ناز در سر گل باد دیگر است
تا من رخ تو را به صفت مهر گفته ام
شرمنده ام که وصف جمالت نه در خور است
از بس که خون گریسته ام بر در تو دوش
پر خون شده ست خاک در و آستان تر است
گر خاک بر سرم کنی از کوی خویش کن
زانرو که خاک پای تو بر سر نکوتر است
ناصر ز تیغ تو نتواند که سر کشد
کان حکم قاطع است که بر ما مقدر است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
سنبل تازه تو بر گل سیراب خوش است
نرگس مست تو در گوشه  محراب خوش است
حاجت شمع معنبر پیش رخت
مفلسان را وطن از پرتو مهتاب خوش است
نقش بالای تو در دیده من هست مقیم
منزل سرو سهی بر طرف آب خوش است
چشم پر فتنه مستت که بلایی ست سیاه
یک زمان گو مشو آگاه که در خواب خوش است
عنبر از تاب بسوزد چو رسد بر آتش
عجب از طره که بر روی تو در تاب خوش است
خوش نشد درد دل من به مداوای طبیب
گر چشانی ز لبت شکر و عناب خوش است
عکس یاقوت لبت در نظر ناصر جوی
دیده لعل ز سرچشمه سیماب خوش است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ما چنین بیدل و دلبر نتوانیم نشست
نیز بی آن مه انور نتوانیم نشست
به از آن نیست که چون سبزه به پایش افتیم
گر بدان سرو سمنبر نتوانیم نشست
بی سر و پای چو گویی ایم درین ره غلطان
به سر دوست که بی سر نتوانیم نشست
می دوم سایه صفت در پی تو ای خورشید
که جدا از تو مکدر نتوانیم نشست
روی اسلام من ار رفت ز زلفت بر باد
دان که در حلقه کافر نتوانیم نشست
می درآییم ز سوی روزن تو چون ذره
بیش چون گرد بر آن در نتوانیم نشست
چه دهی پند که بی دوست به عشرت منشین
ای برادر که بر آذر نتوانیم نشست
همچو لاله سر ناصر برود زود بر باد
که دمی بی می و ساغر نتوانیم نشست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دست من همچو دل و دل چو دهانت تنگ است
اشک من با می و می با لب تو همرنگ است
همه تا باد صبا زلف تو دارند به چنگ
به جز از من که مرا باد صبا در چنگ است
من دعا گویم اگر دوست بگوید دشنام
ما به صلحیم اگر یار به ما در جنگ است
چنگ در من مزن ای واعظ و معذورم دار
که دل من به می و گوش به بانگ چنگ است
هر که نزدیک به عقل است بود دور از عشق
که میان خرد و عشق بسی فرسنگ است
در ره عشق اگر می روی اینک سر و سنگ
که درین بادیه هر جای سری بر سنگ است
میل ناصر به سوی راه عراقست و حجاز
مطربا زین تو مقامت به کدام آهنگ است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
یار اگر در دیده پنهان است پیدا در دل است
گر به صورت می کند دوری به معنی واصل است
من به سر آیم به سوی او چو آب آشفته وار
گر نیاید سرو ما شاید که پایش در گل است
من چو سروم ایستاده پیش او بر یک قدم
او چو شاخ یاسمن هر دم به سویی مایل است
پرده تن را به آه دل بخواهم سوختن
زانکه او اندر میان جان و جانان حایل است
سر پنهان است حق را با دهانت در میان
هر که واقف نیست از اسرار حسنت غافل است
تو مرا جانی و من خود را چو قالب دیده ام
گر جدایی بر تو آسان است بر ما مشکل است
نیست ناصر را به عالم جز وصالت حاصلی
هر که را حاصل نگردد وصل تو بیحاصل است

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چون مستی آن نرگس پر فتنه مدام است
گوش من و بانگ نی و دست من و جام است
گر اختر مقصود به ما خوش نبرآید
ما را رخ زیبای تو ماه تمام است
رخسار تو را لاله  دل سوخته هندوست
گیسوی تو را سوسن آزاده غلام است
خوش باد شب و روز تو ای باد که دایم
من دور و تو را رهگذر آن گوشه  بام است
ناصر به خرابات مغان دوش گذر کرد
بشنود ندایی که تو را خرقه حرام است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گلست آنکه ز حسنش جهان گلستان است
از او به هر چمنی صدهزار دستان است
چو غنچه گر دهن او به خنده پیدا شد
هنوز زیر لبش خنده های پهنان است
دل صنوبری غنچه را صبا بربود
که سرو بر سر گل هچو بید لرزان است
بریز خون صراحی که خون بها ساقی
هزار جان گرامی دهیم و ارزان است
مرا تو عمری اگر عهد بشکنی چه عجب
که عهد عمر به ما سخت سست پیمان است
دعاست روی تو را سورتی که بر ورق است
شفاست شهد تو را آیتی که در شان است
چو باد صبح دم از زلف او مزن ناصر
درین حدیث که پیچیده و پریشان است

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تاق ابروی  تو منزلگه بیماران است
دام گیسوی تو مأوای گرفتاران است
چشم جادوی تو شد پیشرو عیاران
زلف هندوی تو سرحلقه طراران است
روز و شب مار سر زلف تو در چشم من است
تا چه چشمه است که آرامگه ماران است
تا چو یوسف تو پس پرده نشستی ای دوست
بر سر کوی تو غوغای خریداران است
چشم من روشنی از خاک در میکده یافت
روشن آن دیده که خاک در خماران است
خانه پرداز شود رند که در مذهب عشق
سالک آن است که در حلقه میخواران است
بر بناگوش تو شد زنگی خال تو مقیم
باغ فردوس چرا جای گنهکاران است
مردم از صحبت اغیار اگر می نالند
ناله و زاری ناصر همه از یاران است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ز چشمم خون دل هر شب روان است
سرشک خونی ام از شبروان است
دوان یک شب روانم از شماخی
که جان و دل مرا در شابران است
سمند عزم را بربسته ام زین
همین دم اشک گلگونم روان است
رکابم گر گران باشد مکن عیب
که با من بخت گمره همعنان است
سبک بار سفر می بست ناصر
ولی جان بربرش بار گران است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
جانم فدای جانان گر میل او به جان است
فرمان دلپذیرش بر جان ما روان است
در پای سرو قدش افتاده ام به خواری
من خاک آستانت رویم به آستان است
از دل سوی زبانم آتش زند زبانه
دردسری که دارم چون شمع از زبان است
هر دم میان او را گیرد کمر کناری
افکند بر کنارش سری که در میان است
چشمش به تیر غمزه بنواخت سینه ام را
تا حشر در دل من از تیر او نشان است
چون باد صبح یکدم بر ما نمی نشیند
بر وی گرفت نتوان چون نازک جهان است
ناصر چو مه به یک نان بگشای روزه هر شب
زانرو که روی دونان در دیده چون سنان است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -