cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ما را که شور لعلش در سر مدام باشد
سودای باده پختن سودای خام باشد
از جام باده حاصل یک ساعت است مستی
وز شکر لب او سکری مدام باشد
با قد تو صنوبر در چشم ما نیاید
او کیست تا قدت را قایم مقام باشد
جان خواست لعلت از من گر می برد حلالش
جان تا لب تو خواهد بر من حرام باشد
ساقی به ناتمامان می ده تمام و از ما
بگذر که پختگان را بویی تمام باشد
با این همه غم دل گر می کنی قبولم
اقبال هندوی من شادی غلام باشد
ای صد هزار طالب جویای درد عشقت
مخصوص این سعادت تا خود کدام باشد
در سلک بندگانت گر نیست نام ما را
در نامه گدایان باشد که نام باشد
صبح ازل نشستم بر آستان عشقت
زین در قیام سلمان شام قیام باشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
اسیر بند گیسویت کجا در بند جان باشد
زهی دیوانه عاقل که در بندی چنان باشد
به دست باد گفتم جان فرستم باز می گویم
که باد افتان و خیزان است و بار جان گران باشد
کسی بر درگه جانان ره آمد شدن دارد
که در گوش افکند حلقه چو در بر آستان باشد
کسی کو بر سر کویت تواند باختن جان را
حرامش باد جان در تن گرش پروای جان باشد
تو حوری چهره فردای قیامت گر بدین قامت
میان روضه برخیزی قیامت آن زمان باشد
تو دستار افکنی صوفی و ما سر بر سر کویش
سر و دستار را باید که فرقی در میان باشد
ز چشمش گوشه گیر ای دل که باشد عین هوشیاری
گرفتن گوشه از مستی که تیرش در کمان باشد
بهای یک سر مویش دو عالم می دهد سلمان
هنوزش گر بدست افتد متاعی رایگان باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
صنمی اگر جفایی کند آن جفا نباشد
ز صنم جفا چه جویی که درو وفا نباشد
ز حبیب خود شنیدم که به نزد ما جمادی
به از آن وجود باشد که درو هوا نباشد
چو به حسرت گلت گل شوم از گلم گیاهی
ندمد که بوی مهر تو در آن گیا نباشد
ز خمار سر گرانم قدحی بیار ساقی
که از آن مصدعی را به ازین دوا نباشد
به نسیم می چنان کن ملکان کاتبان را
که به هیچشان شعور از بد و نیک ما نباشد
به شکستگان شنیدم که همی کنی نگاهی
به من شکسته آخر نظرت چرا نباشد
ملکیم گفت سلمان به دعای شب وصالش
بطلب که حاجت الا به دعا روا نباشد
دل خسته نیست با من که ز دل کنم دعایش
چه کنم دعا که بی دل اثر دعا نباشد

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
ما را به جز خیالت فکری دگر نباشد
در هیچ سر خیالی زین خوبتر نباشد
کی شبروان کویت آرند ره به سویت
عکسی ز شمع رویت تا راهبر نباشد
ما با خیال رویت منزل در آب دیده
کردیم تا کسی را بر ما گذر نباشد
هرگز بدین طراوت سرو و چمن نروید
هرگز بدین حلاوت قند و شکر نباشد
در کوی عشق باشد جان را خطر اگر چه
جایی که عشق باشد جان را خطر نباشد
گر با تو بر سر و زر دارد کسی نزاعی
من ترک سر بگویم تا دردسر نباشد
دانم که آه ما را باشد بسی اثرها
لیکن چه سود وقتی کز ما اثر نباشد
در خلوتی که عاشق بیند جمال جانان
باید که در میانه غیر از نظر نباشد
چشمت به غمزه هر دم خون هزار عاشق
ریزد چنانکه قطعا کس را خبر نباشد
از چشم خود ندارد سلمان طمع که چشمش
آبی زند بر آتش کان بی جگر نباشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
مستور در ایام تو معذور نباشد
هر چند که این ممکن و مقدور نباشد
ماقوت رفتار نداریم اگر یار
نزدیک تر آید قدمی دور نباشد
مست می او گرد که مرد ره او را
اول صفت آنست که مستور نباشد
بی سر و قدت کار طرب راست نگردد
بی شمع رخت عیش مرا نور نباشد
با چشم تو خواهم غم دل گفت ولیکن
وقتی بتوان گفت که مخمور نباشد
ما جنت و فردوس ندانیم ولیکن
دانیم که در جنت ازین حور نباشد
از بوی سر زلف خودم صبر مفرمای
کین تاب و توان در من رنجور نباشد
هرکس که به کفر سر زلف تو بمیرد
در کیش من آنست که مغفور نباشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دل شکسته من تا به کی حزین باشد
دلا مشو ملول عاشقی چنین باشد
هزار بار بگفتم که گوشه گیر ای دل
ز چشم او که کمین شیوه اش کمین باشد
حدیث من نشنیدی به هیچ حال و کسی
که نشنود سخن دوست حالش این باشد
مرا دلی است پریشان و چون بود مجموع
دلی که با سر زلف تو همنشین باشد
دلم ربودی و گر قصد دین کنی سهل است
کرا مضایقه با چون تویی به دین باشد
بر آستان تو دریا دلی تواند زیست
که در به جای سرکشش در آستین باشد
به آروزی رخت هر گیاه که بعد از من
ز خاک من بدمد ورد و یاسمین باشد
چو سر زخاک بر آرم هنوز چون صبحم
صفای مهر تو تابنده از جبین باشد
مرا که روی تو امروز دیده ام فردا
چه التفات به دیدار حور عین باشد
خیال لعل لبت بر سواد دیده من
مصور است چو نقشی که بر نگین باشد
فدای یار کن این جان نازنین سلمان
چه جان عزیزتر از یار نازنین باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هر سینه کجا محرم اسرار تو باشد
هر دیده کجا لایق دیدار تو باشد
مستان دل اغیار چه لازم که درین عهد 
هر جای که قلبی است به بازار تو باشد 
هر آینه آن دل که قبول تو نیفتد
کی قابل عکس می رخسار تو باشد 
من خاک رهت گشتم و گردی که پس از من 
برخیزد ازین خاک هوادار تو باشد 
تو گرد کسی گرد که او گرد تو گردد 
تو یار کسی باش که او یار تو باشد 
غیر از تو نشاید که کسی در دلش آید 
آنکس که دلش محرم اسرار تو باشد 
سلمان اگر از یارغمی در دلت آید 
باشد که غم یار تو غمخوار تو باشد 
ای صوفی اگر جرعه این باده بنوشی 
زان پس گرو میکده دستار تو باشد 
ظاهر نشود تا همه از سر ننهی دور 
فرقی که میان سر و دستار تو باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
مجموع درونی که پریشان تو باشد 
آزاد اسیری که به زندان تو باشد 
دانی سر و سامان ز که باید طلبیدن
زان شیفته کو بی سر و سامان تو باشد 
من همدم بادم گه و بیگاه که با باد 
باشد که نسیمی ز گلستان تو باشد 
ای کان ملاحت همگی زان توام من 
تو زان کسی باش که اوزان تو باشد 
آن روز که چون نرگسم از خاک برآرند 
چشمم نگران گل خندان تو باشد 
خواهم سر خود گوی صفت باخت ولیکن 
شرط است درین سرکه به چوگان تو باشد 
هر کس که کمان خانه ابروی تو را دید 
شاید به همه کیش که قربان تو باشد 
دامن مکش از دست من امروز و بیندیش 
زان روز که دست من و دامان تو باشد 
خلقی همه حیران جمال تو و سلمان 
حیران جمالی که نه حیران تو باشد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
چو زلف آن را که سودای تو باشد 
سرش باید که در پای تو باشد 
برون کردم ز دل جان را که جان را 
نمی زیبد که بر جای تو باشد 
خوشا آن دل که بیمار تو گردد 
دلی را جو که جویای تو باشد 
دل گم گشته ام را گر بجویی 
در آن زلف سمن سای تو باشد 
اگر چه حسن گل صد روی دارد 
کجا چون روی زیبای تو باشد
نگنجد هیچ دیگر در دل آن را
که در خاطر تمنای تو باشد 
اگر چه سرو دلجویی کند عرض
کجا چون قد رعنای تو باشد
سر و سرمایه ای دارد همه کس 
مرا سرمایه سودای تو باشد 
بسوزد سنگ بر من گر نسوزد 
دل چون سنگ خارای تو باشد 
من بیدل کجا پنهان کنم دل
که آن ایمن زیغمای تو باشد 
من مسکین کدامین گوشه گیرم
که آن خالی ز غوغای تو باشد 
جهان هر لحظه سلمان را که در گوش
کند دری ز دریای تو باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
خوش دولتی است عشقت تا در سر که باشد
پیدا بود کزین می در ساغر که باشد 
هر عاشقی ندارد بر چهره داغ دردت
آن سکه مبارک تا بر زر که باشد
هر چشم و سر نباشد در خورد خاک پایت
تا سرمه که گردد تا افسر که باشد
هر دل که دید چشمت آورد در کمندش 
ترکی چنین دلاوردر لشکر که باشد
گفتی که گر بیفتی من یاور تو باشم 
خوش وعده ای است لیکن این باور که باشد
ای آفتاب خوبی در سایه دو زلفت 
آن سایه همایون تا بر سر که باشد
تا دلبر منی تو دل نیست در بر من 
در عهد چون تو دلبر خود دل بر که باشد
حالی غریب دارم شرح و حکایت آن 
در نامه که گنجد در دفتر که باشد
گفتی که بر در من منشین ز جوع سلمان 
چون با در تو گردند او با در که باشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
مرا که چون تو پری چهره دلبری باشد 
چگونه رای و تمنای دیگری باشد
نه در حدیقه خوبی بود چنین سروی 
نه در سپهر نکویی چو تو خوری باشد 
نه ممکن است نبات خطت بر آن دال است 
که خوشتر از لب لعل تو شکری باشد 
خیال چشم و رخت تا بود برابر چشم 
گمان مبر که مرا خواب یا خوری باشد 
به خاک پات که در خاک پایت در اندازم 
چو گیسوی تو به هر مویم ار سری باشد 
ز عشق آن لب همچون میم مدام از اشک 
زجاج دیده پر از باده ساغری باشد 
به حسن تو که وفا پیشه کن جفا بگذار 
وفا مقارن حسن ار چه کمتری باشد 
ببین که پاکتر از اشک من بود سیمی 
و یا به سکه رخسار من زری باشد 
بیا ببخش بر احوال زاری سلمان 
بترس از آن که به حشر داوری باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
شبهای فراقت را آخر سحری باشد 
وین ناله شبها را روزی اثری باشد 
از دیده اگر آبی خواهیم به صد گریه 
آبی ندهد ما را کان بیجگری باشد 
ما بی خبریم از دل ای باد گذاری کن 
بر خاک درش باشد کانجا خبری باشد 
دانی که کرا زیبد چون زلف تو سودایت 
آن را که به هر مویی چون دوش سری باشد 
تنها نه منم عاشق کز خاک سر کویت 
هر گرد که بر خیزد صاحب نظری باشد 
من خاکت از آن گشتم امروز که بعد از من 
هر ذره ای از خاکم کحل بصری باشد 
مشتاق حرم را گو شو محرم میخانه 
باشد که ازین خانه در کعبه دری باشد 
چون زلف به بالایت سلمان سر و جان ریزد 
گر یک سر مو جان را پیشت خطری باشد

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
دلم را جز سر زلفت دگر جایی نمی باشد 
خود این مشکل که زلفت را سر و پایی نمی باشد 
دلی ارم سیه بر رخ نهاده داغ لالایی 
قبولش کن که سلطان را ز لالایی نمی باشد 
بخواهم مرد چون پروانه پیش شمع رخسارت 
که پیش از مردنم پیش تو پروایی نمی باشد 
دلا گر غمزه مستش جفایی می کند شاید 
که مستان معربد را ز غوغایی نمی باشد 
بهار عالم جان است رخسارش تماشا کن 
که در عالم از آن خوشتر تماشایی نمی باشد 
مرا دردی است اندر دل مداوایش نمی دانم 
ولی دانم که دردش را مداوایی نمی باشد 
تمنایی است سلمان را که جان در پایش اندازد 
بجان او کزین بیشش تمنایی نمی باشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
مرا هوای تو از سر بدر نخواهد شد 
شمایل تو ز پیش نظر نخواهد شد 
اگر سرم برود گو برو مراد از سر 
هوای توست مرا آن ز سر نخواهد شد 
دلم به کوی تو رفت و مقیم شد آنجا 
وزان مقام به جایی دگر نخواهد شد 
سرم برفت به سودای وصل می دانم 
که این معامله با او به سر نخواهد شد 
چنان ز چشم تو در خواب مستیم که مرا 
ز خواب خوش به قیامت خبر نخواهد شد 
به نوک غمزه چون نیشتر بخواهی ریخت 
هزار خون که سر نیش تر نخواهد شد 
خدنگ غمزه ات از جان اگر چه می گذرد 
ولیکن از دل سلمان بدر نخواهد شد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
من چه دانستم که هجر یار چندین در کشد
یا مرا یکبارگی وصلش قلم در سر کشد 
اشک را کش من به خون پروردم اندازم ز چشم 
ناله را کز دل برون کردم به رغمم بر کشد 
کمترنیش بنده ام بر دل کشیده داغ هجر 
گرچه او را دل به خون چون منی کمتر کشد 
بر امید آنکه باز آید ز در دامن کشان 
مردم چشمم بدامن هر شبی گوهر کشد 
در کشیدن می به یاد لعل او کار من است 
پخته ای باید که خامی را به کار اندر کشد
بی لبش می ساقیا در جانم آتش می شود 
بی لب او چون به کام خود کسی ساغر کشد
گرچه دل را نیست از سرو قدش حاصل بری 
آرزو دارد که بار دیگرش در بر کشد 
در ره او شد صبا بیمار و می خواهم که او 
گرچه بیمار است این ره زحمتی دیگر کشد 
نکته ای دارم چو در پرورده دریای دل 
از لب سلمان برد بر گوش آن دلبر کشد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یار به زنجیر زلف باز مرا می کشد
در پی او می روم تا به کجا می کشد
نام همه عاشقان در ورق لطف اوست
گر قلمی  می کشد بر سر ما می کشد
هر چه ز نیک و بدست چون همه در دست اوست
بر من مسکین چرا خط خطا می کشد
بار تو من می کشم جور تو من می برم
پرده ز رویت چرا باد صبا می کشد
خادمه حسن توست شمسه گردون که اوست
می رود و بر زمین عطف قبا می کشد
حسن تو بین کز برم دل به چه رو می برد
وین دل مسکین نگر کز تو چه ها می کشد
بار غمت غیر من کس نتواند کشید
بر دل سلمان بنه آن همه تا می کشد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
می کشم خود را و بازم دل بسویش می کشد 
مو کشان زلفش مرا در خاک کویش می کشد 
می برد حسنش به روی دلستان هر جا دلی است 
ورنه می آید دل مسکین به مویش می کشد 
ما چو بید از باد می لرزیم از آن غیرت که باد 
می کشد در روی او برقع ز رویش می کشد 
باغ حسنش باد سبز و باردار و دم به دم 
دیده ام از تاب دل آبی به جویش می کشد
گل چه می داند که بلبل را فغان از عشق او 
هر چه می گوید صدا گفت و گویش می کشد
می کشیدم کوزه دردی ز دست ساقیی 
کین زمان هر صوفی صافی سبویش می کشد 
شمه ای از حال من شاید که آن دل بشنود 
این تن مسکین به بیماری ببویش می کشد 
خوی او هست از دهانش تنگ تر وین ناتوان 
بار بر دل تنگ تنگ از دست خویش می کشد 
آرزویی نیست سلمان را به غیر از روی دوست 
چون کند چون دوست خط بر آرزویش می کشد

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
باد سحر از بوی تو دم زد همه جان شد 
آب خضر از لعل تو جان یافت روان شد 
بی بوی خوشت بر دل من باد بهاری 
حقا که بسی سردتر از باد خزان شد 
خاک از نفس باد صبا بوی خوشت یافت 
بر بوی خوشت روی هوا رقص کنان شد 
تا بر در میخانه جان لعل تو زد مهر 
در مصطبه ها رطل می لعل گران شد 
سر چشمه حیوان به دهان تو تشبه 
کرد از نظر مردم از آن روی نهان شد 
ماه از نظر مهر رخت یافت نشانی 
زان روی جهانی به جمالش نگران شد 
گفتم به دل ای دل مرو اندر پی زلفش 
نشنید سخن عاقبت اندر سر آن شد 
جان بر سر بازار غمش دادم و رستم 
نقدی سره باید که بدان رسته توان شد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
آن جان عزیز نیست که در کار ما نشد 
و آن تن درست نیست که بیمار ما نشد 
دل گوشمال یافت ز سودای زلف او 
تا این سزا نیافت سزاوار ما نشد 
در آفتاب گردش از آن ذره برنخاست 
کو دید روی ما و هوادار ما نشد 
سودی ندید آن دل بی مایه کو بجان 
سودای ما نکرد خریدار ما نشد 
سودی که رفت بر سر بازار شوق ما 
خود کیست آن که در سر بازار ما نشد
ما گنج گوهریم به کنج خراب دل 
چیزی نیافت هر که طلب کار ما نشد 
ز ارباب حال نیست چو بلبل کسی که دید 
ما را و عاشق گل و رخسار ما نشد 
در کار ما نرفت که در کار ما نرفت 
فی الجمله که بود که در کار ما نشد
آن دیده را که صوفی صافی به هفت آب 
هر دم نشست لایق دیدار ما نشد 
سلمان مگر شنید حدیثی ازین دهن 
بیچاره خود به هیچ گرفتار ما نشد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
نظری کن که دل از جور فراقت خون شد 
نیست دل را به جز از دیده ره بیرون شد 
ناتوان بود دل خسته ندانم چون رفت
حال آن خسته بدانید که آخر چون شد
تا شدم دور ز خورشید جمالت چو هلال 
اثر مهر توام روز به روز افزون شد 
در هوای گل رخسار تو ای گلبن حسن 
ای بسا رخ که درین باغ به خون گلگون شد 
غنچه را پیش دهان تو صبا خندان یافت 
آنچنان بر دهنش زد که دهن پر خون شد 
صورت حسن تو زد عکس تجلی بر دل 
نقش خود در آیینه بر او مفتون شد 
کار برعکس فتاد آیینه و لیلی را 
آیینه لیلی و لیلی همگی مجنون شد 
پیش ازین صورت گل با تو تعلق سلمان 
بیش ازین داشت تصور نکنی اکنون شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نگارینا به صحرا رو که بستان حله می پوشد 
به شادی ارغوان با گل شراب لعل می نوشد 
به گل بلبل همی گوید که نرگس می کند شوخی 
مگر نرگس نمی داند که خون لاله می جوشد
زبانم می دهد سوسن که گرد عشق کمتر گرد 
مگر سوسن نمی داند که عاشق پند ننیوشد
نثار باغ را گردون به دامن در همی بخشد 
گل اندر کله زمرد ز خجلت رخ همی پوشد 
مرو زنهار در بستان که گر خاری به نادانی 
سر انگشت تو بخراشد دلم در سینه بخروشد 
نگارا گر چنین زیبا میان باغ بخرامی 
کلاهت لاله برگیرد قبایت سرو در پوشد 
وگر سلمان میان باغ بوی زلف تو یابد 
به دل مهرت خرد حالی به صد جان باز نفروشد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
ز صبا سنبل او دوش به هم بر می شد 
وز نسیمش همه آفاق معطر می شد 
ز سواد شکن زلف به هم بر شده اش
دیدم احوال جهانی که به هم بر می شد 
ز دل و دیده نمی رفت خیالت که مرا 
با دل و دیده خیال تو برابر می شد 
دهن از یاد تو چون غنچه معطر می گشت 
سینه از مهر تو چون صبح منور می شد 
آهم از سینه چو عیسی به فلک بر می رفت
اشکم از دیده چو قارون به زمین برمی شد 
بنشستم که فراقت به قلم شرح دهم 
شرح می دادم و طومار به خون تر می شد
به گلم پای فرو رفته چندانکه زغم 
می زدم دست به سر پای فروتر می شد 
روز اول که سر زلف تو را سلمان دید
دید  کش جان و دل و دیده در آن سر می شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
نمی دانم که نی چون من چرا بسیار می نالد
دمادم می زند یارش ز دست یار می نالد 
نشسته بر ره بادست و بادش می زند هر دم 
از آن رو زرد و بیمارست و چون بیمار می نالد 
دمیدندش دمی در تن از آنرو روح می بخشد 
بریدندش زیار خود از آنرو زار می نالد 
ز بیماری چنانش تن نحیف و زار می بینم 
که بر هر جا که انگشتش نهی صد بار می نالد 
دمی بسیار دادندش شکایت می کند زان دم 
جگر سوراخ کردندش از آن آزار می نالد 
مگر در گوش او رمزی ز راز عشق می آید 
دلش طاقت نمی آرد ازین گفتار می نالد 
نفس با عود زن کز یار می سوزد نمی گرید 
مزن با نی که از هر باد نی چون یار می نالد 
منال از یار خود سلمان که تشنیع است بر بلبل 
اگر در راه عشق گل ز زخم خار می نالد 
دمی بر نی بزن نی زن که دردی هست همراهش 
اگر دردی ندارد نی چرا بسیار می نالد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
غوغای عشق دوشم ناگاه بر سر آمد 
هم دل به غم فرو شد هم جان به هم برآمد 
بر روی اهل عالم بودیم بسته محکم 
درهای دل ندانم عشق از کجا درآمد
از زلف او کشیده راهیست در دل من 
وز دل دریست تا جان عشقش از آن درآمد 
یار آشناست اما نشناخت هر کس او را 
زیرا که هر زمانی بر شکل دیگر آمد 
مردانه رو به کویش ای دل که رفت دیده 
در خون خود چو پیشش با دامن تر آمد 
درویش بر درش رو کانکس که بر در او 
درویش رفت ازین جا آنجا توانگر آمد 
دل با سر دو زلفش زین پیش داشت کاری 
بگذشته بود از آن سر امروز با سر آمد 
از ماجرای اشکم مطرب ترانه سازد 
بس قطره های خونین کز چشم ساغر آمد 
هر کس که مرد روزی دربند زلف و عشقت 
از خاک او نسیمی کامد معنبر آمد 
بیمار توست سلمان وانگه خوش آن مریضی 
کز آستانت او را بالین و بستر آمد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
جان چو بشنید که آن جان جهان باز آمد 
از سر راه عدم رقص کنان باز آمد 
ای دل رفته ز پیش من و آزرده به جان 
لطف کن با من و باز آی که جان باز آمد 
صبح اقبال من از کوه امل سر بر زد 
بخت بیدار من از خواب گران باز آمد 
رفت و می گفت که  آیم ز درت روزی باز
هر چه او گفت ازین باب بدان باز آمد
بس که چشمم چو صراحی ز غمش خون بگریست
تا به کامم چو قدح خنده زنان باز آمد
عمر ماضی چو خبر یافت به استقبالش
حالی از راه بپیچید عنان باز آمد
در پی او دل سرگشته نایافته کام
رفت و گردید همه کون و مکان باز آمد
چه طپی ای تن خشکیده چو ماهی در خشک
جان بپرور که به جوی آب روان باز آمد
جان بر افشان به هوایش چو نسیم ای سلمان
که بهار تو علیرغم خزان باز آمد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
خوش آمد باد نوروزی خوش آمد
بنفشه در چمن شاد و کش آمد
به آب و سبزه و گل می کشد دل
که آب و سبزه و گل دلکش آمد
خوش آمد پیش گل می گفت بلبل
خوش آمدهای او گل را خوش آمد
گل خوشبوی نیکو رو ندانم
چرا فرجام کارش آتش آمد
تن چون پرنیان گل چه بینی
تو طالع بین که خارش مفرش آمد
از آن نرگس برآمد خوش چو پروین
کزین طاس نگون نقشش شش آمد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گل که خوش طلعت و خوشبو آمد
عاشق روت به صد رو آمد
کاسه ای داشت سرم را عشقت
سر شوریده به زانو آمد
نیست از هیچ طرف راه گریز
تیرباران ز همه سو آمد
حال این چشم ضعیفم می گفت
قلمم در قلمم مو آمد
سرکشی کرد و نشد با ما راست
آن سهی سرو که دلجو آمد
راز مشک سر زلف در دل
می نهفتم ز سخن بو آمد
سر و بالای تو می جست در آب
همچو سلمان که بلا جو آمد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
سلام حال بیماران رسانیدن صبا داند
ولی او نیز بیمارست و می ترسم که نتواند
صبا شوریده سودای زلف اوست می ترسم
که گستاخی کند ناگه بران در حلقه جنباند
هوس دارم که درپیچم میانه نامه اش خود را
چه می پیچم درین سودا مرا چون او نمی خواند
اگر صدباره گرداند به سر چون خامه کاتب را
محال است این که تا باشد سر از خطش بپیچاند
سخن در شرح هجرانش چه رانم کاندر میدان
قلم کو می رود چون آب بر جا خشک می ماند
به مشتاقان خود وقتی که لطفش نامه فرماید
چه باشد نام درویشی اگر در نامه گنجاند
نهاده چشم بر راه است سلمان تا کجا بادی
ز راهش خیزد از گرد رهش بر دیده بنشاند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
کسی که قصه درد مرا نمی داند
ز لوح چهره من یک به یک فرو خواند
حدیث شوق به طومار گر فرو خوانم
بجان دوست که طومار سر بپیچاند
بیا که مردم چشمم سرشک گلگون را
به جست و جوی تو هر سو چو آب می راند
نگویمت به تو می ماند از عزیزی عمر
که عمر اگرچه عزیز است هم نمی ماند
به آروزی خیال توام خوش آمد خواب
گر آب دیده من بر منش نشوراند
به آب دیده بگردانم از جفای تو دل
که آب دیده من سنگ را بگرداند
گرفت دیده من آب و دل در آن آتش
که گر خیال تو آید کجاش بنشاند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تو را آنی است در خوبی که هرکس آن نمی داند
خطی گل بر ورق دارد که جز بلبل نمی خواند
به رخسار تو می گویند می ماند گل سوری
بلی می ماندش چیزی و بسیاری نمی ماند
نمی یارد رخت دیدن که چون می بیندت چشمم
ز معنی می شود قاصر به صورت باز می ماند
شب ما روشن است امشب بده پروانه تا خادم
ندارد شمع را برپا برد جاییش بنشاند
برافشان دست تا صوفی بپایت سر دراندازد
درا دامن کشان تا دل ز جان دامن برافشاند
بدورت قبله مستان چرا باید که باشد می
تو لب بگشای با ساقی بگو تا قبله گرداند
قرار ما اگر خواهی تو با باد سحرگاهی
قراری کن که زنجیر سر زلفت نجنباند
امید وصلت امروزم به فردا می دهد وعده
برینم وعده می خواهد که یک چندی بخواباند
به گردی از سر کوی تو جانی می دهد سلمان
متاعی بس گرانست این بدین قیمت که بستاند

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
جان ما را دل بماند از ما و ما را دل نماند
عمرم از در راند و عمری بر زبان نامم نماند
لطف کرد امروز و بازم خواند و دیدارم نمود
صورتی خوشرو نمود انصاف نیکم باز خواند
خاطرش باز آمد و دل ماند در بندش مرا
خاطر او باد با جا گر دل من ماند ماند
آب چشمم دید و آمد بر من خاکیش رحم
باد صد رحمت بر آب دیده کین آتش نشاند
ساقیا جامی به روی دوستان پر کن که من
جرعه این جام را بر دشمنان خواهم فشاند
آنچه چشمم دیده است از فرقتت روزی مجال
گر در افتد اشک یک یک با تو خواهد باز راند
گر خطایی دیده ای از من تو آن از من مبین
کین گناه ایام کرد و جرمش از سلمان ستاند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
زلف و رخسار تو را شام و سحر چون خواند
هر که یک حرف سیاهی ز سپیدی داند
می کنم ترک هوای سر زلف تو و باز
باد می آید و این سلسله می جنباند
اشک من آنچه ز راز دل من می گوید
راست می گوید و از دیده سخن می راند
دل به او دادم و او کرد به جانم بیداد
هیچکس نیست که داد من از او بستاند
آب چشمم ننشاند آتش و من می دانم
کاتش من به جز از خاک درش ننشاند
هر چه گوید ز لبش جان همه شیرین گوید
و آنچه داند ز رخش دل همه نیکو داند
ماند سلمان ز درت دور و چنان می شنود
که مراد تو چنین است و بدین می ماند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
لاابالی وار دستی بر جهان خواهم فشاند
هرچه دامن گیردم دامن بر آن خواهم فشاند
دامن آخر زمان دارد غبار حادثه
آستین بر دامن آخر زمان خواهم فشاند
از سر صدق و صفا چون صبح خواهم زد نفس
وندران دم بر هوای دوست جان خواهم فشاند
پای عزلت بر سر کون و مکان خواهم نهاد
دست همت بر رخ جان و جهان خواهم فشاند
همچو گل برگی که حاصل کرده ام در عمر خویش
با رخ خندان و خوش بر دوستان خواهم فشاند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
در خرابات مرا دوش به دوش آوردند
بی خودم بر در آن باده فروش آوردند
شهسواری که نیامد به همه کون فرود
بر در خانه خمار فروش آوردند
دوش بر دوش فلک می زنم امروز که دوش
مستم از کوی خرابات به دوش آوردند
مطربان زیر لب از پرده سرایی با نی
تا چه گفتند که نی را به خروش آوردند
ساقیان داروی بیهوشی می در دادند
دل بیهوش مرا باز به هوش آوردند
شاهدان این همه دلهای پریشان را جمع
به تماشای گل غالیه پوش آوردند
عشوه دادند فریب و دل و دین را ستدند
هوش بردند و نکات و نی و نوش آوردند
چشم و ابروی تو از گوشه خود سلمان را
در خرابات کشان از بن گوش آوردند

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چشم مخمور تو مستان را به هم بر می زند
شور عشقت عاشقان را حلقه بر در می زند
دل همی نالد چو چنگ عشق تیز آهنگ او
در دل عشاق هر دم راه دیگر می زند
چشم عیارت به قصد خون خلقی دم به دم
تیغ های تیر مژگان را به هم بر می زند
گوهر کان از کجا یابد دل من چو مدام
قفل یاقوت لبت بر درج گوهر می زند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -