cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
کرده عشق شعله خوب ریشه در جانم چو شمع
از زبان آتشین خود گدازانم چو شمع
آستین نبود حریف دیده خونبار من
کز تف دل آتش آلود است مژگانم چو شمع
نیست غیر از تیغ محرابی سر تسلیم را
می خورم صد زخم جانفرسا و خندانم چو شمع
دارم از چشم تر خود منت ابر بهار
اشک گرمی می کند مژگان به دامانم چو شمع
همچو من بخت سیه را کس نمی پوشد حزین
با وجود تیره روزی ها فروزانم چو شمع

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
چون لاله شد از باغ رخت قسمت من داغ
بر سر زدهام جایگل از سیر چمن داغ
چون شمع که در پرده فانوس درآید
در عشق تو بردم به گریبان کفن داغ
از مشک سوادیست به دنباله چشمش
کز شرم کند نافه آهوی ختن داغ
با شام غریبان سرزلف بجوشم
آن نوع که از رشک شود صبح وطن داغ
خالیست حزین ازگل مقصود کنارم
دارم به دل از حسرت آن عهد شکن داغ

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دایم به تلخ کامی یاران خورم دریغ
بر خوان دهر سفله به مهمان خورم دریغ
مشت استخوان به کام و گلوی هما کنند
ز انعام چرخ بر لب و دندان خورم دریغ
لیلی حرم نشین سیه خانه دل است
بر سعی پوچ آبله پایان خورم دریغ
تا خورده ام پیاله پشیمان نگشته ام
زیبد اگر به پاکی دامان خورم دریغ
چون نوح گریه می کنم اما نه بر جهان
ز آلودگی دامن طوفان خورم دریغ
در عالمی که اهل تمیزند ابلهان
یکسان به حال زیرک و نادان خورم دریغ
رشک آیدش به نعمت من عالمی حزین
در روزگار بس که به سامان خورم دریغ

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
زندگی در جمع سامان رفت حیف
صبح در خواب پریشان رفت حیف
دانه اشکی نیفشاندیم ما
عمر چون سیل بهاران رفت حیف
نور جان در ظلمت آباد بدن
چون چراغ زیر دامان رفت حیف
از بیابان رفت تا مجنون ما
شوخی از چشم غزالان رفت حیف
می شدی بتخانه ها تعمیر کرد
مشت خاک ما به جولان رفت حیف
شیشه ها شد از می روشن تهی
نور چشم می پرستان رفت حیف
دل به امیدی درین وحشت سرا
از پی آهو نگاهان رفت حیف
دیده عبرت نمالیدیم ما
عمر در غفلت به پایان رفت حیف
بوی عشق از جیب جانی برنخاست
زین سفال کهنه ریحان رفت حیف
ناله ی عاشق نمی آید به گوش
از چمن مرغ خوش الحان رفت حیف
اول شب از گداز دل حزین
شمع بزم ما به پایان رفت حیف

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای سر و سرور مغان خیز و بیار چنگ و دف
جان مرا ز غم رهان خیز و بیار چنگ و دف
مطرب عاشقان بزن راه حجاز تا کنم
چهره ز اشک ارغوان خیز و بیار چنگ و دف
کرده سرود بلبلان مست و خراب گلستان
نرگس و لاله سرخوشان خیز و بیار چنگ و دف
واعظ شهر اگر کند منع سماع صوفیان
نیست گنه به عاشقان خیز و بیار چنگ و دف
دیده به روی دلستان تا کنم آشنا حزین
چند حجاب این و آن خیز و بیار چنگ و دف

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
همه فیض است می پرستی عشق
بی خمار است ذوق مستی عشق
ما کجا دامن وصال کجا
دست ما و دراز دستی عشق
عاکفان صوامع قدسیم
طاعت ما صنم پرستی عشق
صوفی آسا به رقص می آرد
توبه را های و هوی مستی عشق
شرری پیش آفتاب حزین
هستی ماست پیش هستی عشق

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ای نمک حسن تو شور نمکدان عشق
زلف خم اندر خمت سلسله جنبان عشق
ناز تو یک سو فکند پرده ی انکار را
می چکد از دامنت خون شهیدان عشق
شورش محشر دمید از دل دیوانه ام
صبح قیامت بود چاک گریبان عشق
ساز ز خود رفتگان مختلف آهنگ نیست
امت یک ملتند گبر و مسلمان عشق
در دل تفسیده ام آبله باشد خیال
گرمتر از اخگر است ریگ بیابان عشق
رنگ پرافشان من هدهد شهر سباست
ﺁﻩ ﻓﻠﮏ ﺳﯿﺮ ﻣﻦ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ عشق
عقل سیه نامه گو اشک ندامت ببار
خنده به یونان زند طفل دبستان عشق
هر نفس از گلبنی ست شور صفیرم بلند
نغمه پریشان زند مرغ گلستان عشق
بلبل طبع مرا بیهده گویا مکن
این من و دستان من کیست زبان دان عشق
سدره نشینی کند باز چو آید زوال
مرغ همایون دل از پر و پیکان عشق
شکر چه گویم حزین دولت دیدار را
دیده گهر سنج حسن لب شکر افشان عشق

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
نگردد غرق طوفان کشتی بی لنگر عاشق
بود دریا نمک پرورده چشم تر عاشق
به گوش جان صلای شهپر جبریل می آید
دمی کز شوق جانان می تپد دل در بر عاشق
تغافل تا به کی دیر آشنا بیرحم بی پروا
چه می آرد ببین آن تیغ ابرو بر سر عاشق
چه استغناست یارب نشیه مهر و محبت را
چو ماه نو ز خود سرشار گردد ساغر عاشق
پریشان طرهگر دامن زنی سرگرمی دل را
رود بر باد پیش از سوختن خاکستر عاشق
دل افسرده ام را چشمه خضر حقیقت کن
به حرفی ای مسیحای لبت جان پرور عاشق
که تا آن طرف دامن می برد مشت غبارش را
نگردد گر تپیدنهای دل بال و پر عاشق
ملامت کی کند سرگرمی شوریدگان ساکن
نگردد سنگ طفلان صندل دردسر عاشق
حزین  افسرده نتوان کرد آه آتشینت ر
نخیزد شمع سان جز شعله از بوم و بر عاشق

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
زلف پریشان نهد سلسله بر پای عشق
بندد گر کوته است از پر عنقای عشق
دایره آسمان زاویه خاکدان
تنگ تر از نقطه ای ست در بر پهنای عشق
چاکتر از جیب ماست سینه سینای دل
پاکتر از چشم ماست دامن صحرای عشق
هان تو که بر ساحلی پهن و فراغت نشین
کشتی ما خورده است لطمه دربای عشق
مغز تو در میکده این همه مخمور چیست
هان که قدح می دهد ساقی صهبای عشق
لوح سخن گستری از خط شیرین لبان
کرده به نامم رقم کلک شکر خای عشق
خامه خمش کن حزین  این غزل مولوی است
شادی جانهای پاک دیده دلهای عشق

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
یک مشت سفله مانده بجا از کرام خلق
ننگ است در زمانه زبان را ز نام خلق
چون زهر جانگزای گلوگیر می شود
نتون زلال خضر کشیدن ز جام خلق
امروز در لباس کمالند ناقصان
پوشیده ناتمامی خود را تمام خلق
تعظیم گاو و خرکه به مردم حرام بود
اکنون فریضه گشته به ما احترام خلق
نزدیک من چو طعن سنان است جان گسل
زینسان که دور شد ز مسلمان سلام خلق
درگوش جزر و مد نظرها هزار پاست
آزرده است بس که صماخ از کلام خلق
عاقل گریزد از دهن اژدها حزین
هش دار تا که مفت نیفتی به دام خلق

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چون وصل در نگنجد هجران کجاست لایق
آری یکی ست اینجا معشوق و عشق و عاشق
از عارض نکویان حسن تو جلوه گر شد
کآمیخت عشق عذرا با جسم و جان وامق
ندهد خداشناسی خود ناشناس را رو
ما را به خویش بنما یا کاشف الحقایق
آیینه جمالت کشاف سر عالم
راز دل از جبینت روشن چو صبح صادق
آوازه اناالحق می آید از در و بام
این پرده مخالف در گوش دل موافق
از انجذاب ذاتی در توست روی عالم
با آفتاب تابان هر ذره ایست شایق
خواهی حزین نبینی این خلق مختلف را
در گوشه ای سرآور با دلبری موافق

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
تا شد سر غم گرم به طوفان من از اشک
شد حلقه گرداب گریبان من از اشک
تا رفته گرامی گهر من ز کنارم
چون دامن دریا شده دامان من از اشک
از بس که فرو ریخت ز مژگان من انجم
شد صبح قیامت شب هجران من از اشک
گفتم مگر از گریه برم کینه ز یادش
ننشست غبار دل جانان من از اشک
آتش چو علم زد دگر از آب چه خیزد
ساکن نشود سینه سوزان من از اشک
خونابه چشمم دهد از درد گواهی
رسوای جهان شد غم پنهان من از اشک
ویرانه حزین  در قدم سیل چه سان است
افتاده چنان کلبه ویران من از اشک

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
جاری چو به یاد رخ جانان شودم اشک
گلپوش تر از صحن گلستان شودم اشک
بی قدر شود رشته چو خالی ز گهر شد
کو عشق که آویزه مژگان شودم اشک
از جلوه مستانه آن سرو قباپوش
چالاکتر از سیل بهاران شودم اشک
مستانه رگ ابر تری از مژه برخاست
تا صف شکن زهد فروشان شودم اشک
از حسرت نظاره آن ناوک مژگان
در سینه گره گردد و پیکان شودم اشک
ویرانه عالم شده محتاج به سیلی
بگذار حزین آفت دوران شودم اشک

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
هندوستان غربت بادا به ما مبارک
هان دوستان شما را مرگ وفا مبارک
بوی بهار برخاست ما خود اسیر دامیم
مرغان گلستان را برگ و نوا مبارک
قربانیان نازیم در خاک و خون تپیده
ای خیل نازنینان عید شما مبارک
از دور روزگاران ما را سر است و سامان
بالین بیقراران سنگ آسیا مبارک
گرم از نظر گذشتی آه از دل حزینم
بیگانه طوری تو با آشنا مبارک

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ مَفْعُولْ فاعِلاتُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - - | - - U | - U - -
بر سر زدیم لاله داغی به جای گل
داریم گریه ای که بود خونبهای گل
ما و سرود ناله درد آشنای خوبش
تا کی رسد به خاطر دیر آشنای گل
الفت به ساده لوحی ما خنده می زند
ما تکیه کرده ایم به عهد و وفای گل
ته جرعه شراب صبوحی کشیده است
از جام غنچه تو لب دلگشای گل
شرح حدیث ناز و نیاز من است و تو
بلبل ترانه ای که سراید برای گل
دوران به کام ماست که مرغان مست را
خوش دولتی ست سایه بال همای گل
چون ابر نوبهار ز تاراج دی حزین
گریم به های های که خالی ست جای گل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چو بر سر زند شاخ مستانه گل
کند از لب توبه پیمانه گل
گریزانده دی را به کوه وکمر
دهد عرض لشکر دلیرانه گل
سوار است بر اسب چوبین شاخ
بود گرم بازی طفلانه گل
چمن مجلس میگساران بود
صراحی بود غنچه پیمانه گل
اگر بشکفد خاطرم دور نیست
شکفته ست چون روی جانانه گل
جنون چاک زد خرقه خاک را
بهاران کند شور دیوانه گل
خم غنچه لبریز از شبنم است
گشوده ست دیوان میخانه گل
سر شمع را در بهار و خزان
نباشد به از بال پروانه گل
حزین چند سوسن زبانی کنی
ندارد سر و برگ افسانه گل

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
رنگین سخنی چون کند از خامه ما گل
باغ از گره غنچه دهد روی نما گل
در انجمن صحبت ما باغ و بهاریست
خاموشی ما غنچه سخن سازی ما گل
بردار نقاب از رخ و بخرام به گلزار
تا از دل صدپاره شود پرده گشا گل
شیرازه چو اوراق خزان دیده نگیرد
ازگوشه دستار تو تاگشت جدا گل
حسرت نگهانیم به بزم تو عجب نیست
چون شمع کند از مژه داغ دل ما گل
در عشق به بی طاقتیم خرده نگیری
از دست غمت جامه جان کرده قبا گل
دلگیر حزین از اثر گریه و آهیم
یک غنچه نگردید درین آب و هوا گل

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
خط تو لوح صفحه طراز کتاب گل
خال تو نقطه ورق انتخاب گل
بفکن عنان جلوه گلگون ناز را
تا موج سبزه می گذرد از رکاب گل
هرکس شکسته است به جامی خمار خویش
بلبل فتاده مست ز جام شراب گل
در حیرتم نسوخت چه سان از حجاب عشق
تا سوخت برق ناله بلبل نقاب گل
جوش بهار شیشه طاقت به سنگ زد
شستم غبار توبه دل را به آب گل
با حسن شرمگین چه کند چشم شوخ عشق
آتش به بلبلان زده برق حجاب گل
هر بوته ای ز تاب شود بوته ی گداز
آید اگر فسانه بلبل به خواب گل
شهری ست محو ناله مستانه ات حزین
خلقی خراب بلبل و بلبل خراب گل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جهان ساده پر کار است از نقش و نگار دل
سر زانوی حیرانی بود آیینه دار دل
شود نازک تر از دل پرده گوش گران گل
اگر بلبل نواسنجی کند در نوبهار دل
چو مجنون کرده لیلی دستگاهان را بیابانی
که را تا رام گردد آهوی وحشت شعار دل
چو آن شمعی که سازد پرتو خورشید ناچیزش
فروغ مهر تابان محو گردد در شرار دل
جمال غیب را بی پرده منظور نظر دارد
چراغ طور باشد دیده شب زنده دار دل
به خود پیچد ز شرم اندیشه کوته کمند اینجا
سر رفعت به بام عرش می ساید حصار دل
سبک چون گرد برخیزد دو عالم از سر راهش
به میدانی که گردد جلوه گر چابک سوار دل
حباب شوخ نتواند کشیدن جام دریا را
به دست دیده نگذاری عنان اختیار دل
غبار تن که می شد توتیای چشم آگاهی
چو خاک انباشتی غافل به چشم اعتبار دل
چو تخمی سوخت بی حاصل بود از ابر میزانی
مگر اشک ندامت بشکفاند نوبهار دل
فتد چون عقده مشکل ناخن تدبیر خود گردد
غم دیرینه خواهدگشت آخر غمگسار دل
صلا از من تهیدستان بازار محبت را
ز داغ عشق دارم پرگهر جیب و کنار دل
چو ابر از سیر گلشن گر صبوحی کرده بازآیی
به سیل جلوه خواهد رفت بنیاد خمار دل
کند سیل بلاگرکشتی افلاک طوفانی
نمی افتد تزلزل در بنای استوار دل
به رخ هرگز ز خاک خشک مغزش گرد ننشیند
خوشا سیلی که گردد غرق بحر بی کنار دل
به امیدی که نخل عاشقی روزی به بار آید
به خون می پرورم نخل تو را در جویبار دل
حزین از ناله عاشق تسلی می شود عاشق
اسیران را صفیری می زنم از شاخسار دل

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
عشق اگر یار شود از اثر زاری دل
سر زلفی به کف آرم به مددکاری دل
چه کنم آه که بر بستر گل خوابش نیست
عاجزم سخت حریفان ز پرستاری دل
خویش را یک تنه بر قلب صف مژگان زد
کس درین معرکه نبود به جگرداری دل
تیغ خون ریز جفا از کمر ای عشق برآر
تا به خوبان بنماییم وفاداری دل
نشنوی ناله زار دل صدچاک حزین
یاد آن روز که بودت سر غمخواری دل

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
زهی ز صبح بناگوشت آفتاب خجل
ز خط غالیه سای تو مشک ناب خجل
به دل خیال تو آمد شبی و منفعلم
که میزبان شود از کلبه خراب خجل
دلم ز وعده بر آتش فکندی و رفتی
نگشت آن لب میگون ازین کباب خجل
حیات یک دمه هم صرف پوچ شد چو حباب
کسی مباد ز عمر سبک رکاب خجل
به روی ساقی گلچهره چون نظر فکنم
مرا که توبه نمود از رخ شراب خجل
ز پشت پا نظر از شرم بر نمی دارد
شده ست نرگس از آن چشم نیم خواب خجل
سحر به باغ چنان این غزل سرود حزین
که گشت بلبل گوینده در جواب خجل

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای از رخت مشاطه را صد چشم حیران در بغل
مانند صبح آیینه را خورشید تابان در بغل
هندوی خالت را بود چین و ختن زیر نگین
زنار زلفت را بود صد کافرستان در بغل
لعل قدح نوش تو را میخانهها در آستین
خط زره پوش تو را صد جوش طوفان در بغل
صبح بناگوش تو را خورشید تابان خوشه چین
داغ سیه پوش تو را صد شام هجران در بغل
چشمت عجب نبود اگر دل را نگهداری کند
در می پرستی شیشه را دارند مستان در بغل
بوی محبت می شود پوشیده ما را در سخن
گر بوی گل پنهان کند باد بهاران در بغل
از دست جورت در چمن ای یوسف گل پیرهن
دارد دل صد پاره ای هر غنچه پنهان در بغل
چاک گریبان می کند چون لاله رسوا عشق را
چندان که می سازد دلم داغ تو پنهان در بغل
دیگر کجا عشق و جنون چون لاله پنهان می توان
داغم هم آغوش جگر چاک گریبان در بغل
دارم دلی کز ناله اش نالد به صد شیون حزین
اسلامیان کعبه را ناقوس رهبان در بغل

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ
بحر: رجز مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - - U - | - - U - | - - U -
شدم ز توبه بی صرفه در بهار خجل
مباد از رخ پیمانه میگسار خجل
ز مایه داری اشکم خوش است خاطر دوست
خدا کند نکند دل مرا ز یار خجل
نکردمش گرو باده از گرانجانی
شدم ز خرقه پشمینه در خمار خجل
فکنده مهره به ششدر مرا تهیدستی
نشسته ام ز حریفان بد قمار خجل
دل فسرده مرا کرده ز آب دیده خویش
چو تخم سوخته از ابر نوبهار خجل
نه دست عقده گشایی نه ذوق تسلیمی
چو من مباد کس از جبر و اختیار خجل
به این دو قطره ی خون می کنم گل افشانی
اگر نگردم از آن نازنین سوار خجل
گلوی تشنه من موج خیز کوثر شد
چرا نباشم از آن تیغ آبدار خجل
خدای را لب پیمانه بر لبم دارید
گران خمارم و از دست رعشه دار خجل
چه شکرها که ندارم ز بی سرانجامی
چو دیگران نیم از روی روزگار خجل
به زیر تیغ تو از شرم ناشکیبایی
چو شمع می گزم انگشت زینهار خجل
نه دل به جا و نه دین تا کنم نثار حزین
نشسته ام به سر راه انتظار خجل

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
حاجت اگر بری در دولتسراست دل
محرم اگر شوی حرم کبریاست دل
فتح دل شکسته میسر شود تو را
در عرصه دو کون مظفر لواست دل
تا زخمهای سینه بدوزم دماغ کو
تا داغ عشق را بشمارم کجاست دل
کو آن زبان که جور تو را آورد سپاس
آمد میسر از ستم ات هر چه خواست دل
برگ سمن حجاب ز شبنم نمی کند
ای گل به پاک دیدگی ما گواست دل
سودای عشق مایه ی نقصان نمی دهد
افزود بر بضاعت اشک آنچه کاست دل
مست سماع معنی بیگانه ام حزین
تا با زبان خامه مرا آشناست دل

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هرگه به یادش از جگر افغان برآورم
آتش ز جان گبر و مسلمان برآورم
چون سر کنم فسانه شب های هجر را
آه از نهاد مرغ سحرخوان برآورم
از آستین برآرم اگر شمع داغ را
صد محشر از مزار شهیدان برآورم
گویم اگر زکعبه ی کوی اش حکایتی
از سومنات پیر صنم خوان برآورم
خورشید را اگر نکند دیده خیرگی
داغ تو را ز پرده پنهان بر آورم
آگه نه ای اگر تو ز حال درون من
دل را بگو ز چاک گریبان برآورم
ساقی به همت کف دریا نوال تو
از موج خیز هر مژه طوفان برآورم
از خامشی گشوده نشد قفل دل مرا
شد وقت آنکه از جگر افغان بر آورم
چون سر کنم حدیث لب لعل یار را
گرد از نهاد چشمه حیوان بر آورم
سر کن حزین ترانه که صد عندلیب را
از تنگنای بیضه غزل خوان برآورم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چون طوطی اگر نام به گفتار بر آرم
کام دل از آن لعل شکربار برآرم
کارم به چمن وعده دیدار تو باشد
باشد مگر از پای گل این خار برآرم
پرگاله دل باشدش آویزه دامان
آهی اگر از سینه افگار برآرم
ساقی به کفم لنگری از رطل گران ده
کاین عمر سبک سیر ز رفتار برآرم
دل را نکنم عرضه به هر بی سر و پایی
این آینه را در نظر یار برآرم
افتد اگر این بار به کف دامن وصلش
ای هجر دمار از تو ستمکار بر آرم
نگذاشت سبک دستی ایام بهاران
تا بوی گل از رخنه دیوار بر آرم
دل را به چه تدبیر بگویید حریفان
تا ازکف آن طره طرار برآرم
در دام حزین گر کشم از سینه صفیری
مرغان همه را مست ز گلزار بر آرم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
با یاد نرگست چو می ناب می زدم
پیمانه را به گوشه محراب می زدم
آن کبک مستم از می مشرب که عمرها
در چنگل عقاب شکر خواب می زدم
آن بلبلم که از اثر رنگ و بوی عشق
در خشک سال نغمه شاداب می زدم
بر سر چو شمع در غم آن حسن دل فروز
از داغ آتشین گل سیراب می زدم
بی مایه طاقتم سر دیدار یار داشت
دام کتان کمینگه مهتاب می زدم
کو ذوق گریه ای که ز هر تار موی خویش
طوفان دشنه در دل سیلاب می زدم
شب ها خیال روی تو چون بردیم ز هوش
از های های گریه به رخ آب می زدم
نازم فسون عشق که از دفتر فراق
فال وصال با دل بی تاب می زدم
آن خوش ترنمم که ز لخت جگر حزین
بر تار ناله ناخن مضراب می زدم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
چون شاخ گل از باد سحر بار فشاندم
در دامن مطرب سر و دستار فشاندم
بنیاد هوس ریخت ز پا کوفتن دل
بر هر دو جهان دست به یکبار فشاندم
فیض کرم ابر سیه کاسه چه باشد
مژگان تر خویش به گلزار فشاندم
تا از مژه خالی نبود مایده خون
مشت نمکی بر دل افگار فشاندم
شرمنده کس نیستم از کلک چو نیسان
یکسان گهر خود به گل و خار فشاندم
از فیض تهی بود کنار گل و نسرین
دامان نقاب تو به گلزار فشاندم
از حوصله دل قدری بیشتر آمد
خونابه اشکی که به ناچار فشاندم
جبریل به این مرگ نمرده ست که جان را
پروانه صفت در قدم یار فشاندم
کردم به چمن یاد بهار خط سبزت
در بستر نسرین و سمن خار فشاندم
از شکوه غرض مرحمت یار حزین نیست
گردی ست که از خاطر افگار فشاندم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
از دیده ی دل پرده ی پندارگرفتیم
تا رخصت نظاره دیدار گرفتیم
بستیم چو از رد و قبول دگران چشم
تشریف قبول نظر یار گرفتیم
نشنیدکسی حرف زباد از دهن ما
گفتار به اندازه کردار گرفتیم
خون دل ما بی گنهان حوصله سوز است
از چشم سیه مست تو اقرار گرفتیم
اول قدم از آرزوی خویش گذشتیم
تا ساغر وصل از کف دلدار گرفتیم
سرتاسر آفاق چو خورشید دویدیم
تا جای در آن سایه دیوار گرفتیم
شد شارع کثرت بلد عالم وحدت
ما گوشه خلوت سر بازار گرفتیم
چون شبنم افتاده به خورشید رسیدیم
از همت خود قافله سالار گرفتیم
از تلخی دشنام حزین  ذایقه مست است
ما کام خود آخر ز لب یار گرفتیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
راه از همه سو بر خبر خویش گرفتیم
در سنگ فروغ شرر خویش گرفتیم
تا خیره ز نورش نظر مهر نگردد
در گرد یتیمی گهر خویش گرفتیم
هرگز نگرفته ست رگ ابر ز دریا
این بهره که از چشم تر خویش گرفتیم
همت نکشد دردسر منت صندل
این بود که ما ترک سر خویش گرفتیم
پرواز بلندی ست پر همت ما را
گردون به ته بال و پر خویش گرفتیم
کالای کمال است که معیوب نظرهاست
عبرت به جهان از هنر خویش گرفتیم
ساغر نستانیم حزین از کف ساقی
پیمانه ز خون جگر خویش گرفتیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
غافل دمی از جذبه صیاد نگردیم
هر چند قفس بشکند آزاد نگردیم
تا رخت به دریا نکشد قافله ما
خاموش چو سیلاب ز فریاد نگردیم
کام دل ما بسته به کام دل یار است
آزرده دل از ناوک بیداد نگردیم
خون درتن ما بی خبر از مستی چشمی ست
آگه ز رگ نشتر فولاد نگردیم
سر را ننماییم دریغ از ره دشمن
گر شمع شویم از گذر باد نگردیم
داریم حزین از همه سو جانب دشمن
هرگز به شکست دگری شاد نگردیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
عشاق تو را قافله سالار نگردیم
تا کشته مژگان سپهدار نگردیم
از نرگس مخمور تو ای شور قیامت
مستیم و چنان مست که هشیار نگردیم
جانا نظر پاک تر از آینه داریم
ظلم است که ما محرم دیدار نگردیم
در ناصیه طالع ما نقش مرادی ست
آن نیستکه خاک قدم یار نگردیم
تا سر نشود خاک سر کوی تو ما را
در خیل شهیدان تو سردار نگردیم
تسلیم نماییم در اول نگهت جان
پروانه صفت گرد تو بسیار نگردیم
محو تو چنانیم که خون ریز نگاهت
گر بگذرد از سینه خبردار نگردیم
ویرانه عشق است حزین جان و دل ما
شرمنده ی غمهای وفادار نگردیم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
به یک ایمای ابرو زنده جاوید گردیدم
اشارت سوی من کردی هلال عید گردیدم
قدم گر رنجه می گردد غباری مرحمت فرما
به راه انتظارت دیده امید گردیدم
گلاب از خوی به می آمیختی خونم به جوش آمد
به خاکم درد جامی ریختی جمشید گردیدم
بهار رنگ بستم دست پرورد خزان آمد
به هر رنگی که باید در جهان گردید گردیدم
گلی از مزرع هستی نچیدم جز تهیدستی
سحاب رحمتت را آزمودم بید گردیدم
بر من رتبه دیگر بود در عیب پوشی ها
بسی آیینه سان در عالم تجرید گردیدم
حزین  افتادگی ها پایه معراج رفعت شد
شدم تا خاک ره هر ذره را خورشید گردیدم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
دل تنگ از ستمت رشک گلستان کردم
لب زخمی ز دم تیغ تو خندان کردم
سر شوریده دلان در خم چوگان من است
بس که آشفتگی از زلف تو سامان کردم
کام جانی که به زهر ستم انباشته بود
به خیال لب نوشت شکرستان کردم
در بساط من دل داده دیدارپرست
دیده ای بود که بر روی تو حیران کردم
سفر وادی امید به جایی نرسید
مدتی همرهی آبله پایان کردم
گبر دیرینه عشقم چه شد ار قدرم نیست
عمرها خدمت آن آتش سوزان کردم
ذره در همتم آویخت به خورشید رسید
مور اگر رو به من آورد سلیمان کردم
از فغان دل شوریده به منقار مرا
پرده ای بود که پیرایه بستان کردم
خاطر پیر مغان شاد که از همت او
کوری محتسبان باده فراوان کردم
هر چه گفتم چو نی از دولت آن لب گفتم
هر چه کردم به هواداری جانان کردم
دل جمعی نگران سخنم بود حزین
سر زلف رقمی تازه پریشان کردم

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عشق تو ملک خسروی داغ تو چتر شاهیم
در صف سروران رسد دعوی کج کلاهیم
کوثر تیغت ار کند رحم به حال مجرمان
دوزخ جاودان شود خجلت بیگناهیم
گرنه خوش است خاطرت با غم سینه کوب من
گوش نمی دهی چرا هیچ به داد خواهیم
از نگهی که نرگست کرد به کار عاشقان
صافی لای باده شد خرقه خانقاهیم
عشق تو حرز جان بود این همه امتحان چرا
گاه در آتش افکنی گاه به کام ماهیم
آه چه چاره کز دلم گرد الم نمی برد
شورش اشک نیم شب ناله صبحگاهیم
گرچه شکارلاغرم لیک به یمن دل حزین
کشته تیغ ناز آن عربده جو سپاهیم

وزن: مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مَفاعِلُنْ
بحر: رجز مثمن مطوی مخبون
نشانه‌های عروضی: - U U - | U - U - | - U U - | U - U -
برخیز سوی عالم بالا برون رویم
از خود به یاد آن قد رعنا برون رویم
مطرب رهی بسنج که از جا برون رویم
تا دست دل گرفته ز دنیا برون روبم
این خاکمال قطره ما را سزا نبود
ما را که گفته بود ز دریا برون رویم
شهری تمام طالب سودای یوسفند
ما هم بیا به عزم تماشا برون رویم
در پرده بیش ازاین نتوان جام می زدن
ساغر زنان ز میکده رسوا برون رویم
یوسف به وصل زال جهان تن نمی دهد
دامن کشان ز چنگ زلیخا برون رویم
در رقص شوق خرده جان از پی نثار
بر کف نهیم و چون شرر از جا برون رویم
عاشق به شهر بند خرد چون بود بیا
دیوانه وار روی به صحرا برون رویم
اوراق رنگ و بوی به باد فنا دهیم
از زیر منت چمن آرا برون رویم
مستانه جلوه های جنون راه می زند
از قید عقل  سرخوش و شیدا برون رویم
شبنم صفت به ذیل وفایی زنیم چنگ
زمبن خاکدان به همت والا برون رویم
ما را به رنگ غنچه دل از گلستان گرفت
چون لاله سینه چاک به صحرا برون رویم
این می حزین  افاضه مینای جامی است
بر کف گرفته جام مصفا برون رویم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
به وصل از خوی او نظاره دیدار نتوانم
نگاهی گرد دل می گردد و اظهار نتوانم
ز خجلت سر به پیش افکنده ام نه عجز و نه عذری
گناه من اگر عشق است استغفار نتوانم
گریبان پاره می آیم به کویت هر سحر ترسم
که مستم محتسب پندارد و انکار نتوانم
اگر ز آلایشم آزرده ای اول قدح در ده
به مستی می توانم پاک شد هشیار نتوانم
رقیبان از وفا در لاف و من خاموش کی شاید
درین دعوی تنزل کردن از اغیار نتوانم
تو را تا دیده ام گلشن به چشمم خار می آید
توانم دیده از گل بست زان رخسار نتوانم
به راه او دل و دستم حزین از کار می ماند
درین مستی پریشان کردن دستار نتوانم

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -