cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
قدت چو سرو و رخسارت چو ماه است
که بر هر دو مرا هر دم نگاه است
نباشد سرو را اینگونه رفتار
نه اینسان ماه را بر سر کلاه است
تو با مه مشتبه هرگز نگردی
معاذاله چه جای اشتباه است
ز ترک چشم تو ترسیده چشمم
مگر جلاد ترک پادشاه است
به گردش بسته صف مژگان سیه وار
مگر چشم تو سردار سپاه است
دلم چاه زنخدان تو را دید
یقینش شد که اندر راه چاه است
شبی زلف تو را در خواب دیدم
از آن شب تاکنون روزم سیاه است
دل آزارا دل مردم میآزار
که دل آزردن مردم گناه است
مرا غیر از تو منظوری نباشد
بر این دعوی خدای من گواه است
ز هجرت مونس روز و شب من
فغان شام و آه صبحگاه است
بترس از آه آتشبار ترکی
که او را آتشی در برق آه است

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
باز این تویی بتا که خطت مشک و عنبر است
رخساره ات بهشت و لبت حوض کوثر است
باز این منم که دیده ام از خون دل تر است
جسم چو تار زلف تو باریک و لاغر است
باز این تویی که قد بلندت به راستی
در باغ حسن غیرت سرو صنوبر است
باز این منم که از غم زلف سیاه تو
بر دیده روز روشنم از شب سیه تر است
باز این تویی که مژه خون ریز چشم تو
صد جعبه ناوک است و صد قبضه خنجر است
باز این منم که از غم روی چو ماه تو
شب تا به صبح دیده من پر ز اختر است
باز این تویی که هر که تو را دید بی نقاب
گفت این جمال نیست که خورشید خاور است
باز این منم که هر که مرا دید فاش گفت
کاین ترکی بلاکش از ذره کمتر است

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
جانا مکش به زلف چو مشک تتار دست
زان زلف تا بدار زمانی بدار دست
گفتی بگیر حلقه زلفم شبی به دست
هرگز کسی نکرده به سوراخ مار دست
بر ابروی تو دست زدن عین ابلهیست
عاقل نمی زند به دم ذوالفقار دست
دستم به گردن تو حمایل کجا شود
باشد اگر به پیکر من صد هزار دست
کشتی کنم بهانه و تنگت کشم ببر
وان گاه در کمر کنمت استوار دست
دادم بده وگرنه به پا ایستم شبی
سازم بلند جانب پروردگار دست
آن کوست دستگیر ز پا اوفتادگان
گیرد ز لطف و مرحمتش کردگار دست
مستی کنی بهانه و خنجر کشی ز کین
سازی ز خون ترکی مسکین نگار دست

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
اگر زنی به دل زخمم ای نگار انگشت
تو را زخون دلم می شود نگار انگشت
من از کمان نگاه تو خورده ام تیری
که جا نموده مرا بر جگر چهار انگشت
بجز تو چشم من از روزگار پوشیدم
مرا به چشم فرو برده روزگار انگشت
زدم به ابرویت انگشت و سخت ترسیدم
که کس چگونه رساند به ذوالفقار انگشت
ز سوز آتش انگشت من چو آب شود
اگر اشاره کنم سوی کوهسار انگشت
ز گرمی تب عشق این تن بلاکش من
چنان بود که گذارد کسی به نار انگشت
تنم ز بس شده لاغر ز عشق جانب من
شود دراز ز هر گوشه و کنار انگشت
ز بوی دست تو خیزم ز زیر سنگ مزار
مرا اگر بگذاری تو بر مزار انگشت
بهای بوسه اگر جان طلب کنی بنهم
پی قبول بر این چشم اشکبار انگشت
مرا چو در نظر آن لعل آبدار آید
گزم ز حسرت آن لعل آبدار انگشت
چو نقش مهر بماند نشان انگشتم
اگر گذارمت آهسته بر عذار انگشت
حساب روز فراقت کجا توان شمرم
به دست من بود ار فی المثل هزار انگشت
رقم چگونه کنی شرح حال خود ترکی
تو را که نیست زمانی به اختیار انگشت
شمار معنی انگشت کی تمام شود
اگر شماره کنی تا صف شمار انگشت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آنکه هر شب به فلک شعله کشد آه من است
و آنکه با درد بسازد دل آگاه من است
آنکه غافل نشود یکدمی از من شب و روز
گریه نیم شب و آه سحرگاه من است
گر ز خط آینه روی تو ز نگار گرفت
عجبی نیست که این از اثر آه من است
سفر کوی خرابات مرا در پیش است
همت پیر مغان بدرقه راه من است
دوش با یار کسی شکوه ز ترکی می کرد
گفت خاموش که او بنده درگاه من است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
ای چشمه حیوان خجل از لعل لبانت
وی آب بقا منفعل از آب دهانت
ابروی کجت هست کمان و مژه ات تیر
دل می طپد اندر بر آن تیر و کمانت
از سرو ندیده است کس این قامت و رفتار
خود منفعلم خوانم اگر سرو روانت
از بس سخنان تو بود دلکش و جان بخش
ارباب سخن در عجب اند از سخنانت
از حسرت آن موی میانی که تو داری
جسمم شده باریکتر از موی میانت
خیزم ز لحد رقص کنان از پس مرگم
یک روز اگر نام من آید به زبانت
اینم عجب آید که چه جنسی تو که عشاق
جویند ز هر سو چو هلال رمضانت
گر باده خوری پا منه از خانه تو بیرون
ترسم که بگیرند به مستی عس سانت
شیرینی شعر تو گرو می برد از قند
ترکی نی قند است مگر کلک و بنانت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
حوری صنمی به کیش زرتشت
با ناوک غمزه ای مرا کشت
با ابروی تیزتر ز تیغش
زخمی بزد و به خونم آغشت
از بس که دلیر و جنگ جویی است
در جنگ کسی نبیندش پشت
پیوسته ز خون عاشقانش
پیداست خضاب در سر انگشت
ترکی تو ز عشق وی به پرهیز
کاقل نزند به نیشتر مشت

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
چون گل رویت گل گلزار گویی هست نیست
چون قدت سروی به این رفتار گویی هست نیست
گر دمیده سبزه خط گرد رویت غم مدار
در گلستان یک گل بی خار گویی هست نیست
همچو من غمدیده از عشق تو گویی نیست هست
لیک چون من با غم بسیار گویی هست نیست
عاشق بیچاره را دشوارتر در نزد یار
هیچ چیز از صحبت اغیارگویی هست نیست
ساقی مجلس از آن دستی که می در جام ریخت
زاهل مجلس یک نفر هوشیار گویی هست نیست
نوخطان سبزه در خوابند گویا در چمن
غیر نرگس دیده بیدار گویی هست نیست
در جهان گویا برای دفع هم و رفع غم
هیچ چیز از خواندن اشعارگویی هست نیست
کس چو ترکی در جهان شوریده از عشق بتان
خوار و رسوا بر سر بازارگویی هست نیست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای که دلم سوی توست کعبه من کوی توست
کعبه من کوی توست ای که دلم سوی توست
گوشه ابروی توست قبله حاجات من
قبله حاجات من گوشه ابروی توست
آینه روی توست روز و شبم در نظر
روز و شبم در نظر آینه روی توست
بسته گیسوی توست مرغ دلم از ازل
مرغ دلم از ازل بسته گیسوی توست
غمزه جادوی توست رهزن دین و دلم
رهزن دین و دلم غمزه جادوی توست
سنبل تر موی توست مشک ختن بوی توست
مشک ختن بوی توست سنبل تر موی توست
خاک سر کوی توست چشم مرا توتیا
چشم مرا توتیا خاک سر کوی توست
مرغ سخن گوی توست ترکی شیرین کلام
ترکی شیرین کلام مرغ سخن گوی توست

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
باز دیوانه شدم من غل و زنجیر کجاست
دلبری را که بود زلف گره گیر کجاست
من خرابم ز غم یار حریفان مددی
ساقی میکده با داروی تعمیر کجاست
دلبرم مست و خراب است و به کف شمشیرش
تن مجروح مرا طاقت شمشیر کجاست
در دلم هست که از دوست نمایم گله ای
چون نشینم ببرش قوه تقریر کجاست
عهد کردم که دگر دل نسپارم به کسی
خوب عهدی ست ولی چاره تقدیر کجاست
خواهم ار شعر نویسم گخ و گاهی ترکی
بسکه افسرده دلم حالت تحریر کجاست

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
از من ای دوست تو را مهر بریدن عجب است
در حق من سخن غیر شنیدن عجب است
جان من آمده از حسرت لعل تو به لب
لب چون لعل تو را غیر مکیدن عجب است
بر سر کوی تو یک عمر نشستن سهل است
نمک وصل تو روزی نچشیدن عجب است
آهوی چشم تو نخجیر کند شیران را
آهو اندر عقب شیر دویدن عجب است
از تو ای خواجه که صد بنده به یک بوسه خری
بنده مثل منی را نخریدن عجب است
چشم را چشم کبودان سیه از سرمه کنند
از تو بر چشم سیه سرمه کشیدن عجب است
گر خلد خار فراق تو به جانم نه عجب
گلی از گلشن وصل تو نچیدن عجب است
نیش فصاد ز دست تو گشاید رگ خون
خونش از چشم من زار چکیدن عجب است
جان فدا کردن ترکی به تو نبود عجبی
جان فدا کردن و روی تو ندیدن عجب است

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
روز نخست دل به تو دادم عبث عبث
داغ غمت به سینه نهادم عبث عبث
دیدم کمند زلف خم اندر خم تو را
دانسته در کمند فتادم عبث عبث
دل بر تو بستم از سر شب تا به صبحدم
از دیده راه اشک گشادم عبث عبث
هر شب ز هجر روی تو بی داد می کنم
روزی نمی رسی تو به دادم عبث عبث
من شرط دوستی به تو آرم به جا و تو
بستی کمر چرا به عنادم عبث عبث
دانم که هیچ وقت تو یادم نمی کنی
اما نمی روی تو زیادم عبث عبث
باشد که بینمت چو از این کو چه بگذری
در راه انتظار ستادم عبث عبث
نبود به غیر وصل تو در دل مرا مراد
دانم نمی دهی تو مرادم عبث عبث
ترکی زمان صحبت جانان نمی رود
تا عمر باقی است زیادم عبث عبث

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای قدت راست تر ز شاخه ساج
وی رخت صاف تر ز صفحه عاج
به تو ای پادشاه کشور حسن
خوبرویان دهند باج و خراج
تا به دیدم کمان ابرویت
تیر عشق تو را شدم آماج
خال هندوی رهزن تو نمود
خانه طاقت مرا تاراج
فرق ما بین توست با دگران
طلعت آفتاب و نور سراج
زر عشق تو گشت چون رایج
پیشه عاشقی گرفت رواج
به یکی بوسه از تو محتاجم
چون گدایی به درهمی محتاج
با دلم آنچه کرده ای تو نکرد
پنجه شاهباز با دراج
از دوای طبیب می نشود
درد عاشق به هیچ گونه علاج
غرق در بحر بیکران را نیست
خبری از تلاطم امواج
دوستی کردن تو با ترکی
پنبه و آتش است و سنگ و زجاج

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
جان زنده می شود ز دم جان فزای صبح
گویی دم مسیح بود در هوای صبح
صبح است و خیز تا سوی میخانه رو کنیم
زان پیش کافتاب رسد از قفای صبح
دانی که شب چراست به دینگونه قیرگون
گویا سیه کرده ببر در عزای صبح
دیدی که حقه باز شب تار را چسان
رسوا نمود خنده دندان نمای صبح
آن کس که خفته از سر شب تا طلوع شمس
آگه کجا بود ز هوا و صفای صبح
کس قدر صبح را نشناسد چو شب نشین
شب خفته تا به صبح چه داند بهای صبح
عاشق که زلف یار به دستش فتد شبی
حاشا که انتظار کشد از یرای صبح
خاک وجود آتش دوزخ دهد به باد
آن آب چشم نیم شب و ناله های صبح
ترکی به کیمیا اگرت میل و رغبت است
آن کیمیا نماز شب است و دعای صبح

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
در فراقت ای بت سیمین برم شب تا به صبح
می چکد خونابه از چشم ترم شب تا به صبح
ز آتش هجر تو و سیلاب اشک دیده ام
گاه در آبم گهی در آذرم شب تا به صبح
هیچ آگه نیستی ای ماه رو کز دوریت
از مژه ریزد به دامان اخترم شب تا به صبح
بسکه در مینای چشمم خون دل آمد به جوش
شد ز خون دل لبالب ساغرم شب تا به صبح
با خیال ترک چشم مست و خال هندویت
با مسلمان گاه و گه با کافرم شب تا به صبح
زلف چون چنگال شهبازت چو آرم در نظر
چون کبوتر دل طپد اندر برم شب تا به صبح
می چکد ترکی ز هجران بت سیمین بدن
اشک سیمین بر رخ همچون زرم شب تا به صبح

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ای عارض زیبای تو همرنگ گل سرخ
وی لعل شکرخای تو همسنگ گل سرخ
در حیرتم از بس که دهانت بود تنگ
گویا که بود غنچه دل تنگ گل سرخ
هر قطره باران که چکد ز ابر بهاری
بزداید از اغبار هوا زنگ گل سرخ
ممکن نبود تا که به دستش نخلد خار
هرکس پی چیدن کند آهنگ گل سرخ
چندی ست که در چنگ تو ترکی ست گرفتار
چون بلبل بیچاره که در چنگ گل سرخ

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای باد اگر روی به سر کوی دلبرم
همراه خود بیار به من بوی دلبرم
کو قاصدی و نامه بری کز ره وفا
از من پیام و نامه برد سوی دلبرم
تعویذ چشم زخم کنم بهر خود اگر
تاری فتد به دست من از موی دلبرم
خواهی شنید از سخنم نکهت عبیر
گویم اگر ز خلق خوش و خوی دلبرم
بیداریم ز خواب کجا هست تا به صبح
بینم شبی به خواب اگر روی دلبرم
در بوستان نرسته لب جوی تاکنون
سروی چو سرو قامت دلجوی دلبرم
مشکل دگر به جانب محراب رو کند
زاهد ببیند از خم ابروی دلبرم
حیف است پر شکسته به کنج قفس اسیر
ترکی که هست مرغ سخن گوی دلبرم

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
باشد به سرم هوای دلبر
جان چیست کنم فدای دلبر
از چشم عزیزتر ندارم
در چشم من است جای دلبر
بیگانه ز جمله ماسوی شد
هرکس که شد آشنای دلبر
سروی نبود به هیچ بستان
چون قامت دل ربای دلبر
سرچشمه آب زندگانی است
لعل لب جان فزای دلبر
خوبان جهان که شاه حسنند
هستند کمین گدای دلبر
کی دست دهد وصال ترکی
تا سر بنهم به پای دلبر

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
تا کی ای دل تو گرفتار جهان خواهی شد
ناوک ناز جهان را تو نشان خواهی شد
خلقتت از کف خاکی شده و آخر کار
زین جهان چون گذری باز همان خواهی شد
زینهار ای تن خاکی نشوی غره به خویش
کآخر الامر گل کوزه گران خواهی شد
می برد گرگ اجل یک یک از این گله و تو
چند از دور برایشان نگران خواهی شد
پیری و می کنی از وسمه سیه موی سپید
تو بر آنی که به دین شیوه جوان خواهی شد
گر نهی تاج و دو صد سال نشینی بر تخت
آخر از تخت به تابوت روان خواهی شد
نخل نیکی بنشان بذر بدی را مفشان
ورنه در روز جزا اشک فشان خواهی شد
دست بیچاره از پای درافتاده بگیر
ز آنکه یک روز تو هم نیز چنان خواهی شد
پند ترکی بشنو دل بکن از مهر بتان
ورنه با انده و حسرت ز جهان خواهی شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تا مه روی تو از پرده عیان می گردد
ماه از شرم تو در ابر نهان می گردد
به مشام از نفس باد رسد بوی عبیر
به سر زلف تو چون باد وزان می گردد
هست یاقوت لبت قوت روان و دل من
روز و شب در پی آن قوت روان می گردد
زنگی زلف تو بگشوده هنر سوی کمند
دل من کرده اسیر و پی جان می گردد
ترک چشم تو اگر راهزنی کارش نیست
پس سبب چیست که با تیر و کمان می گردد
خال در گوشه ابروت شده گوشه نشین
حالیا در پی جایی به از آن می گردد
سختم آید عجب از لعل لب چون شکرت
که چنین شهد نصیب مگسان می گردد
من به فکر تو و تو مانده به فکر دگران
چرخ پیوسته به کام دگران می گردد
از خیال رخ چون شمع تو هرشب تا صبح
اشک گرمم به رخ زرد روان می گردد
پیر شد ترکی از آن روز که رفتی ز برش
گر بیایی به برش باز جوان می گردد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آن یار دل آرا که بلای دل ما شد
ایا زکجا آمد و دیگر به کجا شد
خون شد دلم از حسرت یاقوت لبانش
روزم چو شب از فرقت آن زلف دو تا شد
سیمین بدنش دیده ام از چاک گریبان
از غصه مرا پیرهن صبر قبا شد
ده بوسه طلب کردمش از لعل گهربار
صد ناز و ادا کرد وبه یک بوسه رضا شد
ز نار سر زلفش در این دم پیری
انار میانم شد و الحق چه بجا شد
در عشق نگاری به یم عاطفه ترکی
رسوا شد و شیدا شد و انگشت نما شد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
ای خوش آن کس که چو تو طرفه نگاری دارد
با سر زلف درازت سر و کاری دارد
حاجت شمع و چراغش نبود در شب تار
هر که در خانه چو تو ماه عذاری دارد
ترک چشم تو گرفت است به کف تیر و کمان
ظنم این است که آهنگ شکاری دارد
چه کمند است سر زلف خم اندر خم تو
که دو صد قافله دل بسته به تاری دارد
گر غبار خطت از چهره دمیده است چه غم
به چو بالیده شود گرد و غباری دارد
گرد خورشید رخت گر شده از خط تاریک
غم مخور روز هم از پی شب تاری دارد
گر زمقراض سر زلف تو کم شد غم نیست
هر خزانی که به سر رفت بهاری دارد
از سواران مخالف نکند بیم و هراس
شه که در لشکر خود چون تو سواری دارد
ترکیا نی تو یه تنها زغمش سوخته ای
که عاشق سوخته دل چون تو هزاری دارد
من و شیراز و سر کوی بت شیرازی
هر کسی چشم به یاری و دیاری دارد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
دوباره بر تنم آن جان رفته باز آید
اگر به تربتم آن یار دلنواز آید
ز بعد مردنم از یار مدعا این است
که بر جنازه من از پی نماز آید
ز بخت خویش جز این از خدا نخواهم من
که یار نوسفرم از ره حجاز آید
سزد که بر همه خوبان کند کرشمه و ناز
دمی که راست به قدش قبای ناز آید
شکوه سلطنت خسروی دهد بر باد
شبی به خلوت محمود اگر ایاز آید
حکایت خود و در قید و بند زلف نگار
اگر که شرح دهم قصه ام دراز آید
به کوی میکده هر کس ز راه صدق نرفت
گمانم آنکه خجالت کشیده باز آید
حقیقت است رهی راست تا به منزل عشق
کسی بدان نرسد کز ره مجاز آید
پری رخا دل ترکی به پیش غمزه تو
کبوتری ست که در چنگ شاهباز آید

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
تا قد سرو تو در باغ دلم موزون شد
چشم خونبار من از اشک روان جیحون شد
تا به گرد مه روی تو خط سبز دمید
روز من تار شد و حسن رخت افزون شد
بی سبب دور شدی از برم ای راحت جان
وز غم هجر تو آهم به سوی گردون شد
تو علارقم من ای دوست به همراه رقیب
به چمن رفتی و از غصه مرا دل خون شد
شوخ لیلی وش من سلسله زلف گشود
بسته سلسله اش صد چو من مجنون شد
زاهد از گوشه مسجد به سوی میکده رفت
آه و افسوس که در شرع چه بی قانون شد
سجده بر قالب آدم چو عزا زیل نکرد
زان سبب بود که مردود شد و ملعون شد
هر که در میکده عشق ننوشید قدح
بی شک از دایره اهل صفا بیرون شد
بر سر کوی تو ترکی به چه خواری جان داد
خبر از کس نگرفتی که فلانی چون شد

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
عشق بازی مرا هوس باشد
تا دو روزیم دست رس باشد
عمر بی عشق جمله محنت بود
راحت من ازین سپس باشد
دل چسان برکنم من از لب یار
که عاشق انگبین مگس باشد
ساربانا شتر مران شاید
بار افتاده ای ز پس باشد
کاروان باز مانده را در راه
گوش پیوسته بر جرس باشد
باغبان از درخت کی چیند
میوه ای را که نیم رس باشد
رشته در پای مرغ رام خطاست
خاصه مرغی که در قفس باشد
دوزد کز جان خود بشوید دست
کی به دل خوفش از عسس باشد
از غمت مردم و نپرسیدی
کاین به غم مبتلا چه کس باشد
کشتن من به تیغ حاجت نیست
ز ابرویت یک اشاره بس باشد
دو جهان پیش گندم خالت
پیش من کم ز یک عدس باشد
ترک خوبان نمی کند ترکی
تا مرا آخرین نفس باشد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
ز چین زلف پر چینت دلم بیرون نخواهد شد
چنینش قسمت افتاده است و دیگرگون نخواهد شد
شنیدم بوسه ای با نقد جانی می کنی سودا
اگر دارد حقیقت هیچ کس مغبون نخواهد شد
نظر بر ماه کردم دوش و دیدم مصحف رویت
در این مه روز کس چون روز من میمون نخواهد شد
خداوندی که جان داده است نان هم می دهد بی شک
ز سعی فوق طاعت رزق کس افزون نخواهد شد
جمال لیلی افزون است و شور عشق مجنونی
ز کوه و دشت گشتن هیچ کس مجنون نخواهد شد
به فتوای حکیمان از برای دفع درد غم
دوایی بهتر از جام می گلگون نخواهد شد
نباشد در غزل تا وصف موزون قامتی ترکی
مسلم دان که شعر هیچ کس موزون نخواهد شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
به فلک بانگ ناله ام بر شد
گوش گردون ز ناله ام کر شد
نه فراق توام به خواری کشت
نه وصال توام میسر شد
دیده ام بسکه ریخت گوهر اشک
دامنم پر ز در و گوهر شد
همه شب از خیال ماه رخت
تا سحر دیده ام پر اختر شد
در فراق توام بسی شب و روز
شب به سر رفت و روز آخر شد
تا دلم شد اسیر خال لبت
ناتوان بود ناتوان تر شد
این شکایت به جانب که برم
که مسلمان اسیر کافر شد
من کشیدم جفای روز فراق
شب وصلت نصیب دیگر شد
بسکه خونابه چشم ترکی ریخت
صفحه دفترش ز خون تر شد

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
هوای عشق خوبانم برون از سر نخواهد شد
مرا قسمت همین است و جز این دیگر نخواهد شد
به دوران خلق را گر مال و دولت می شود قسمت
مرا قسمت به غیر از شیشه و ساغر نخواهد شد
جهان و هر چه در وی هست سرتاسر عرض باشد
به غیر از می که چیزی به از این جوهر نخواهد شد
نشان عاشقی باشد تن کاهیده و لاغر
تن معشوق هرگز در جهان لاغر نخواهد شد
زشرب باده زاهد می دهد پیوسته ام توبه
به عالم بی مروت تر از این کافر نخواهد شد
مرا روز ازل گردیده قسمت خوردن باده
از این قسمت فراقم تا صف محشر نخواهد شد
نخواهی دید ترکی را از این پس جز به میخانه
که جایی در جهان او را از این بهتر نخواهد شد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
رخت چو ماه دو پنج و چهار را ماند
سواد زلف تو شبهای تار را ماند
به گرد عارض و پشت لب تو سبزه و خط
کنار آب بقا سبزه زار را ماند
دهان چو حقه یاقوت و عقد دندانت
میان حقه در شاهسوار را ماند
نسیم کوی تو گویا بود نسیم بهشت
شمیم موی تو مشک تتار را ماند
ز حادثات شد ایمن هر آن که دل به تو داد
از آنکه مهر تو رویین حصار را ماند
به گاه جود و سخاوت کف در افشانت
ز درفشانی ابر بهار را ماند
حدیث خلق خوشت چون رقم کند ترکی
صریر خامه اش آوازه تار را ماند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
خوش والدی که چون تویی او را ولد بود
بر والدی چنین همه کس را حسد بود
هر والدی که می نگری هست با ولد
بر هر ولد نه خوبی این خط و خد بود
چون تو ولد به خانه هر والدی که هست
او را ز میوه های بهشتی رسد بود
رخ ماه آسمان و قدت سرو بوستان
بوی سیاه موی تو خوشتر زند بود
بر ماه آسمان نه چنین لطف و دلبری ست
بر سرو بوستان نه چنین حسن قد بود
حسن تو را به حسن نکویان چه نسبت است
بسیار فرق ها ز صنم تا صمد بود
دامان و حبیب باد صبا پر ز عنبر است
او را مگر به زلف تو داد و ستد بود
هر کس که نیست در سر او شور عشق تو
انسان ندانمش که کم از دیو و دد بود
بنیاد سد ز جای کند سیل اشک من
گر در رهش ز آهن و پولاد سد بود
روزی برای تجربه از من به خواه جان
تا بنگری محبت من تا چه حد بود
دوری نمودن تو زترکی پری رخا
مانا حدیث دوری جان از جسد بود

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
تا چند دلم خسته و بیمار بماند
دایم به غم و غصه گرفتار بماند
ساقی به درآر آن می رنگین شده در خم
در خم نه قرار است که بسیار بماند
پر کن تو سبو زان می و بر دوش منش نه
بگذار که بر دوش من این بار بماند
آن باده که در شیشه نهان گشته پریوار
مگذار که در شیشه پریوار بماند
این دختر رز کآمده از باغ به بازار
حیف است که بی پرده به بازار بماند
زنگ غمم از دل بزدا با قدحی می
تا چند بر این آینه زنگار بماند
گر باده از این دست بریزی تو به ساغر
مشکل که کسی با خود و هشیار بماند
زاهد که بود منکر می در به رخش بند
بگذار که تا در پس دیوار بماند
در دست من استی تو و مشکل که گذارند
در دست من این گوهر شهوار بماند
ترکی به جهانی که در او بوی وفا نیست
جاوید نمانی تو و اشعار بماند

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
بیاور قاصدا از یار کاغذ
ببر از من سوی دلدار کاغذ
رسان از من به آن یار دل آزار
نهان از دیده اغیار کاغذ
زبانی کو که ای شوخ دل آرام
نوشتم بادل خونبار کاغذ
یقین دارم که ننویسی جوابی
نویسم گر هزاران بار کاغذ
به یک کاغذ غمم بزدایی از دل
که باشد نیمی از دیدار کاغذ
ز بس از چشم ترکی خون روان شد
چو لوح دل شده گلنار کاغذ

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای صبا نکهتی از شیراز بیار
عرض حالی ببر و راز دلی باز بیار
از من زار پیامی سوی دلدار ببر
نامه ای زان بت عاشق کش طناز بیار
مدعی تا نکند فهم که در نامه چه بود
مطلبش فهم کن و نامه سرباز بیار
در میان من و او سری و رازی ست نهان
بی کم و بیش همان سر و همان راز بیار
غزلی از من دل خسته به گوشش برسان
سخنی از لب آن یار خوش آواز بیار
یکدم ای باد صبا کن تو مسیحا نفسی
مژده یار مرا از ره اعجاز بیار
نازنین یار من ار ناز کند یا که نیاز
خبر ناز و نیازش تو به صد ناز بیار
یار من سخت عزیز است تو خارش مشمار
پیش من نامه او را تو به اعزاز بیار
مبتلای من اگر مژده وصلی به تو داد
مژده اش بی خبر از مردم غماز بیار
تا به ترکی نبرد ظن کسی ای باد صبا
از بر دوست پیامی غلط انداز بیار

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
آفتاب رویت ای قرص قمر
برد از دل تابم و هوشم ز سر
یک نظر دیدم رخت را بی حجاب
واله و حیران شدم از یک نظر
عارضت ماهی بود بر سر کلاه
قامتت سروی بود بسته کمر
گر ملک خوانم تو را الحق به جاست
زآنکه این صورت نباشد با بشر
روی برتابی و از من بگذری
بینمت روزی اگر در رهگذر
الامان از تیر شستت الامان
الحذر از چشم مستت الحذر
این نموده خانه صبرم خراب
وان نشسته بر دل من تا به پر
هندوی خالت ز جادویی نمود
خانه عقل مرا زیر و زبر
ترکیا شعرت بسی شیرین بود
خامه است این در کفت یا نیشکر

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ای پیکرت لطیف تر از مخمل و حریر
زلفت شکسته رونق خوشبویی عبیر
قدت چو نخل طوبی و لعلت چو سلسبیل
با آب جنت است تو گویی گلت خمیر
از بس که خوش ادایی و شیرین تکلمی
پرورده دایه ات مگر از شهد جای شیر
از آن زمان که گندم خال تو دیده ام
بر دیده ام جهان شده کمتر ز یک شعیر
مویم شده سپید ز هجر تو همچو برف
روزم شده سیاه ز هجر تو همچو قیر
دل برنگیرم از تو گرم می کشی به تیغ
روبر نتابم از تو گم می زنی به تیر
ترکی به کوی توست فقیری ستم کشی
یک روز پرسشی ننموده ای از این فقیر

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
ای رخت چون صبح روشن گیسویت چون شام تار
ای لبت آب حیات و وی خطت مشک تتار
عارضت ماهی ست گرمه را بود عناب لب
قامتت سروی ست گر سرو آورد لیمو ببار
چشم جادوی تو از سر می رباید عقل و هوش
خال هندوی تو از دل می برد صبر و قرار
باغبان بیند اگر سرو قد رعنای تو
سرو ننشاند از این پس در کنار جویبار
یک اشاره گر کنی ز ابروی چون تیغ کجت
کشته ها بینی زهر جانب قطار اندر قطار
رخ نهان در پرده سازی دل بری از دست خلق
آه اگر بی پرده رخ بر خلق سازی آشکار
در کنارم دایم از هجرت نشسته طفل اشک
کی چو طفل اشک یکبارت ببینم در کنار
نی همین ترکی است در چین سر زلفت اسیر
همچو وی باشد اسیرچین زلفت صد هزار

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
یار بی پرده شد سوی بازار
شاد باشید یا الو الابصار
او به صد ناز می رود تنها
دل خلق از پیش قطار قطار
چشم مستش به خواب شب تا صبح
وز غمش چشم عاشقان بیدار
من بیچاره از غمش شب و روز
در فغانم چو مرغ موسیقار
صید دل ها تمام در شهر است
او به صحرا همی رود به شکار
ای که با دوست همدمی شب و روز
تو چه دانی عداوت اغیار
ترک عادت کجا کند دشمن
تا نکوبی سرش به سنگ چو مار
ترک چشمش عدوی ترکی شد
زینهار از چنین عدو زنهار

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -