cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
کمال دوست چه آمد ز دوست بی طمعی
چه قیمت آورد آن چیز کش بها باشد
عطا دهنده ترا بهتر از عطا به یقین
عطا چه باشد چون عین کیمیا باشد
بی تو جانا قرار نتوانم کرد
احسان ترا شمار نتوانم کرد
گر برتن من ز فان شود هر مویی
یک شکر تو از هزار نتوانم کرد
ما همه این می گفتیم تا در کودکی راه حق بر ما گشاده گشت

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همه جمال تو بینم چو دیده باز کنم
همه تنم دل گردد کی باتو راز کنم
حرام دارم با دیگران سخن گفتن
کجا حدیث تو آمد سخن دراز کنم
تا شیر بدم شکار من بود پلنگ
پیروز بدم بهر چه کردم آهنگ
تا عشق ترا ببر درآوردم تنگ
از بیشه برون کرد مرا روبه لنگ
امروز بهرحالی بغداد بخاراست
کجا میر خراسان است پیروزی آنجاست

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
ای بی خبر از سوخته و سوختنی
عشق آمدنی بود نه آموختنی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
معدن شادیست این معدن جود و کرم
قبلۀ ما روی یار قبلۀ هر کس حرم

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
در دیده بجای خواب آبست مرا
زیرا که بدیدنت شتابست مرا
گویند بخسب تا بخوابش بینی
ای بی خردان چه جای خوابست مرا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
در میدان آ با سپر و ترکش باش
سر هیچ بخود مکش بما سر کش باش
گوخواه زمانه آب و خواه آتش باش
تو شاد بزی و در میانه خوش باش
گفتی کی منم ماه نشابور سرا
ای ماه نشابور نشابور ترا
آن تو ترا و آن مانیز ترا
با ما بنگویی کی خصومت ز چرا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
من دانگی و نیم داشتم حبۀ کم
دو کوزه نبید خریده ام پارۀ کم
بر بربط مانه زیر ماندست و نه بم
تا کی گویی قلندری و غم و غم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از بهر بتی گبر شوی عارنبو
تا گبر نشی ترا بتی یارنبو
از بهر بتی گبر شوی عار نبو
تا گبر نشی ترا بتی یار نبو

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از دوست بهر چیز چرا بایدت آزرد
کین عشق چنین باشد گه شادی گه درد
گر خوار کند مهتر خواری نبود عیب
گر باز نوازد شود آن داغ جفاسرد
صد نیک بیک بد نتوان کرد فراموش
گر خار براندیشی خرما نتوان خورد
او خشم همی گیرد تو عذر همی خواه
هر روز بنو یاردگر نتوان کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
از دوست پیامآمد کاراسته کن کار
اینست شریعت
مهر دل پیش آر و فضول از ره بردار
اینست طریقت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
تو چنانی که ترا بخت چنانست و چنان
من چنین ام که مرا بخت چنین است و چنین

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
مرا تو راحتمعاینه نه خبر
کجا معاینه آمد خبر چه سود کند

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
هرآن شمعی که ایزد بر فروزد
کسی کش پف کند سبلت بسوزد
محتسب از گفتن پشیمان شد و توبه کرد

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
آری جانا دوش ببامت بودم
گفتی دزدست دز نبد من بودم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
زان گفت آنک گفت کیحقرا مکان بود
شبهت بدش که تو به مکان مکین دری
از بهر خلق ایزدت اندر مکان نمود
زیرا کی خلق را ز برون نیست قادری

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
هر جا که روی دو گاوکارند و خری
خواهی تو برو بمرو خواهی بهری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مه روی بتا دوش ببامت بودم
گفتی دزد است دزد نبد من بودم
چون شیخ این سخن بگفت گریستن بر من افتاد و دانستم کی در هیچ حال شیخ از ما غافل نیست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تقشع غیم الهجر عن قمر الحب
و اشرق نور الصبح فی ظلمة العتب
و جاء نسیم الاعتذار محففا
فصادفه حسن القبول من القلب

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
جهود گفت چه گویم گفت بگوی
من گبر بدم کنون مسلمان گشتم
بد عهد بدم کنون بفرمان گشتم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آواز درآمد بنگر یارمنست
من خود دانم کرا غم کار منست
سیصد گل سرخ بررخ یار منست
خیزم بچنم که گل چدن کار منست
وعد البدو لی الزیارة لیلی
فاذا ما وفی قضیت نذوری
قلت یا سیدی ولم توثر اللیل
علی بهجة النهار المنیر
قال لااستطیع تغییر رسمی
هکذا الرسم فی طلوع البدور

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
مرغی بسر کوه نشست و برخاست
بنگر کی از آن کوه چه افزود و چه کاست
آنجا کی مرا باتو همی هست دیدار
آنجا روم و روی کنم در دیوار

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
چندین چه زنی نظاره گرد میدان
اینجا دم اژدهاست و زخم پیلان
تا هر که درآید بنهد او دل و جان
فارغ چه کند گرد سرای سلطان
و صلی الله علی محمد و آله اجمعین و دست بر وی فرود آورد و از منبر بزیر آمد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آنرا کی کلاه سر بباید زد و برد
زانست که او بزرگ را دارد خرد
وصلی الله علی محمد و آله اجمعین و مجلس ختم کرد و خروش از خلق برآمد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر آنچ بگفتۀ بپایان نبری
گر شیر شوی ز دست ما جان نبری

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بر فلک بر دو مرد پیشه ورند
ز آن یکی درزی و دگر جولاه
پس اشارت به درزی کرد و گفت این ندوزد مگر قبای ملوک
آنگاه اشارت بجولاهه کرد و گفت این نبافد مگر گلیم سیاه
ایشان چون بشنیدند هر دو خجل شدند و از آن انکار توبه کردند

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
زشت باید دید و انگارید خوب
زهر باید خورد و انگارید قند
توسنی کردم ندانستم همی
کز کشیدن سخت تر گردد کمند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
ساقی تو بده باده و مطرب تو بزن رود
تا می خورم امروز کی وقت طرب ماست
می هست و درم هست و بت لاله رخان هست
غم نیست و گر هست نصیب دل اعداست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
گر خاک شدی خاک ترا خاک شدم
چون خاک ترا خاک شدم پاک شدم
جانا بزمین خاوران خاری نیست
کش با من و روزگار من کاری نیست
با لطف و نوازش جمال تو مرا
در دادن صدهزار جان عاری نیست
دیگر همه آن بوده است که از پیران یاد داشته است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شیخ گفت کی از بوالقسم بشر یاسین شنیدم که روزی ما را گرفت یا باسعید
مرد باید که جگر سوخته خندان بودا
نی همانا که چنین مرد فراوان بودا
لوان دونک بحر الصین معترضا
لخلت ذاک سرابا ذاهب الاثر
ولودعیت وفیما بیننا سقر
لهون الشوق خوض النار فی السقر

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
تا با تو تویی ترا بدین حرف چه کار
کین آب حیوتست ز آدم بیزار
فریادبر خواجگک افتاد و در پای شیخ افتاد و لبیک زد و سفر حجاز کرد و از نیک مردان گشت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گر من بختن زیار وادارم دست
با ورد و نسا و طوس یار من بس

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از چهره همه خانه منقش کردی
وز باده رخان ما چو آتش کردی
شادی و نشاط ما یکی شش کردی
عیشت خوش باد کی عیش ما خوش کردی
فریاد از مجلس برآمد و حالتها رفت

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
آراسته و مست به بازار آیی
ای دوست نترسی کی گرفتار آیی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
تعویذ گشت خوی بدآن خوب روی را
ورنه بچشم بد بخورندیش مردمان
قاضی چون این بیت برخواند بگریست و جماعت را آن انکار زایل شد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
حکایات و فواید
این فواید برزفان مبارک شیخ ابوسعید رفته است پراکنده
شیخ گفت بعضی حکما گفته اند کی ولدت باکیا والناس یضحکون فاجتهد بان تموت ضاحکا والناس یبکون
جایی کی حدیث تو کنند خندانم
خندان خندان بلب برآید جانم
شیخ ما گفت
تا عشق ترا ببر درآوردم تنگ
از بیشه برون کرد مرا روبه لنگ
گر من این دوستی تو ببرم تا لب گور
بزنم نعره و لکن زتو بینم هنرا
شیخ گفت مثل ادب کردن احمق را چون آبست در زیر حنظل هرچند آب بیش خورد طلخ تر گردد
شیخ گفت
ای روی تو چو روز دلیل موحدان
وی موی تو چنان چو شب ملحد از لحد
ای من مقدم از همه عشاق چون توی
مرحسن را مقدم چون از کلام قد
مکی به کعبه فخر کند مصریان بنیل
ترسا با سقف و علوی بافتخار جد
فخر رهی بدان دوسیه چشمکان تست
کامد پدید زیر نقاب از برد و خد
شیخ گفت فاذا ابصرتنی ابصرته و اذا ابصرته ابصرتنا
چون مرا دیدی تو او را دیدیی
چون ورا دیدی
امروز که معشوقه بعشقم برخاست
بر درگه میر اسب ما باید خواست
شیخ گفت سهل بن عبدالله گوید کی صعب ترین حجابی میان خدای و بنده دعویست
الیوم لایرفع غیری ذیلی
لیلی نهاری ونهاری لیلی
درویش گفت اینجا هیچ خیانت نماند
شیخ گفت اوحی الله تعالی الی داودیا داود قل لعبادی انی لم اخلقهم لاریح علیهم ولکن خلقتهم لیربحوا علی
شیخ گفت خویشتن دریشان بندید و خود را به دوستی ایشان فرا نمایید
شیخ گفت کی پیرابوالحسن خرقانی گفت که صوفی ناآفریده باشد
شیخ گفت قال رجل لعبدالله بن المبارک اسلم علی یدی یهودی فقطعت زناره فقال قطعت زناره فمافعلت بزنارک
اذا شاب الغراب اتیت اهلی
وهیهات الغراب متی یشیب
آوازی شنید کی کسی گفت از دریا
عسی الکرب الذی امسیت فیه
یکون وراءه فرج قریب
شیخ گفت
کارچون بسته شود بگشایدا
وز پس هر غم طرب افزایدا
یک روز شیخ نشسته بود شاعری بر پای خاست تا شعری را بر خواند آغاز کرد کی
همی چه خواهد این گردش زمن زمنا
شیخ گفت بس بس بنشین که ابتدا از حدیث خویش کردی مزه بردی
شیخ گفت بوالحسن نوری گفت اهل المعرفة عرفوا القلیل من القلیل لانهم عرفوا الدلیل و السبیل و الحق وراء ذلک
شیخ گفت من احب ثلثة فالنار اقرب الیه من حبل الورید لین الکلام ولین الطعام ولین اللباس
شیخ گفت بوعثمان مغربی گفت کی الخلق قوالب و اشباح تجری علیها احکام القدرة
شیخ گفت محمدبن علی القصاب گفت کان التصوف حالا فصار قالا ثم ذهب الحال و القال و جاء الاحتیال

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
قالواخراسان اخرجت رشأ
لیس له فی جماله
فقلت لاتنکروامحاسنه
فمطلع الشمس من
وهرکه تازی نداند این بیت برو خوان
سبزی بهشت و نوبهار از تو برند
آنی که بخلد یادگار از تو برند
در چینستان نقش و نگار از تو برند
ایران همه فال روزگار از تو برند

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
روزی یکی از شیخ سؤال کرد کی ای شیخ در حق من دعایی کن بگفت
وای ای مردم داد زعالم برخاست
جرم او کند و عذر مرا باید خواست
و این بیت بر لفظ مبارک شیخ بسیار رفته است

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یک دم زدن از حال تو غافل نیم ای دوست
صاحب خبران دارم آنجا کی تو هستی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
حورا بنظارۀ نگارم صف زد
رضوان بعجب بماند کف بر کف زد
یک خال سیه بران رخ مطرف زد
ابدال ز بیم چنگ در مصحف زد

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -
هر باد کی از سوی بخارا بمن آید
زوبوی گل و مشک و نسیم سمن آید
برهرزن و هر مرد کجا بروزد آن باد
گوید مگر آن باد همی از ختن آید
نه نه زختن باد چنان خوش نوزد هیچ
کان باد همی از بر معشوق من آید
هر شب بگرایم بیمن تاتو برآیی
زیرا که سهیلی و سهیل از یمن آید
کوشم که بپوشم صنما نام تو از خلق
تا نام تو کم در دهن انجمن آید
با هرکه سخن گویم اگر خواهم اگرنه
اول سخنم نام تو اندر دهن آید

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعولُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U - -
دانی که مرا یار چه گفتست امروز
جز ما بکسی در منگر دیده بدوز

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
گفتار دراز مختصر باید کرد
وز یار بدآموز حذر باید کرد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
یا عز اقسم بالذی انا عبده
وله الحجیج وما حوت عرفات
لا ابتغی بدلا سواک خلیلة
فثقی بقولی والکرام ثقات
ولو ان فوقی تربة ودعوتنی
لاجبت صوتک والعظام رفات
واذا ذکرتک یا خلوب تقطعت
کبدی علیک وزادت الحسرات
پس شیخ را وقت خوش گشت و این بیت بگفت
گر مرده بوم برآمده سالی بیست
چند پندرای که گورم از عشق تهیست
گر دست بخاک برنهی کاینجا کیست
آواز آید که حال معشوقم چیست
شیخ گفت روزی بر سر منبر الامن عاش بالله لایموت ابدا

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
مرد باید کی جگر سوخته خندان بودا
نه همانا کی چنین مرد فراوان بودا

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U - -
آتش نمرود هرگز پور آزر را نسوخت
پورآزرپیش ازین آتش چو خاکستر شدست
تا بدین آتش نسوزی تو یقین صافی نۀ
خواه اگر دیوانه خوانی خواه گویی بیهذست

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
شیخ گفت کی حکم وقت راست و فرمان غیب راست آنگاه گفتی
زلفت سیه است مشک را کان گشتی
ازبس که بجستی تو همه آن گشتی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
جز درد دل از نظارۀ خوبان چیست
آنرا کهدو دست و کیسه از سیم تهیست
مقری برخواند فاولیک یبدل الله سیآتهم حسنات شیخ گفت
ما را بسر چاه بری دست زنی
لاحول کنی دو دست بر دست زنی

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
سودت نکند بخانه در بنشستن
دامنت بدامنم بباید بستن

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بچون و چرا درشدم سالیان
که چون این چنین و چرا آن چنان
چو از خواب بیدار شد خفته مرد
به بیداری آسان ترش گشت درد

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
شیخ گفت بعد هفتاد و اند سال معنی این بیت بدانستم بیت
وای ای مردم داد ز عالم برخاست
جرم او کند و عذر مرا باید خواست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
وقتی جماعتی از بزرگان پیش شیخ بودند یکی ازیشان گفت ما هرچ بگوییم بکنیم شیخ
چون نیست شدی هست ببودی صنما
چون خاک شدی پاک شدی لاجرما
مرد تا نیست نگردد از صفات بشریت بدو هست نگردد

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شیخ گفت هر دل کی درو دوستی دنیا بودآن دل پراکنده بود
مهمان تو خواهم آمدن جانانا
متواریک وز حاسدان پنهانا
خالی کن خانه وز پس مهمان آ
باما کس را بخانه در منشانا
آنگه شیخ گفت پیر بوالقسم بشر یاسین از بزرگان میهنه بود بسیار گفتی این بیت را
کی گشت زنده بدوهرکه گشت مرده بدو
ازو حیات نیابی کی از جزو نبری
مقام صفوت خواهی و پایت آلوده
خسیس همت ترسم کی اندرو نخوری

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
چونان شده ام که دید نتوانندم
تا پیش تو ای نگار ننشانندم
خورشید تویی بذره من مانندم
چون ذره بخورشید همی دانندم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
کمال دوستی از دوستان بی طمعیست
چه قیمت آرد آن خیر کش بها باشد
عطا دهنده ترا بهتر از عطا به یقین
عطا چه باید چون عین کیمیا باشد

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
آزادی و عشق چون همی نامد راست
بنده شدم و نهادم از یکسو خاست
زین پس چونانکه داردم دوست رواست
گفتار و خصومت از میانه برخاست

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
بسم الله الرحمن الرحیم
هیچ صورتگر به صد سال از بدایع وز
آن نداند کرد و نتواند کی یک باران کند
روی تازه و پیشانی بکار گشاده و ز میهمان چاره نی والسلام

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
بحر: رمل مثمن محذوف
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U - - | - U -
ابیات کی بر زفان شیخ ما قدس الله روحه العزیز رفته است
جانا به زمین خاوران خاری نیست
کش با من و روزگار من کاری نیست
با لطف ونوازش جمال تو مرا
دردادن صدهزار جان عاری نیست
صاحب خبران دارم آنجا که تو هستی
یا جمله مرا هستی یا عهد شکستی
ما را بجز این جهان جهانی دگرست
جز دوزخ و فردوس مکانی دگرست
قلاشی و عاشقی سرمایۀ ماست
قرایی و زاهدی جهانی دگرست
ما و همین دوغ وا و ترب و ترینه
پختۀ امروز یا ز باقی دینه
عز ولایت بذل عزل نیرزد
گرچه ترا نور حاج تا به مدینه
بس کی جستم تا بیابم من ازآن دلبر نشان
تا گمان اندر یقین گم شد یقین اندر گمان
در خیال من نیامد در یقینم هم نبود
نی نشانی کی صواب آید ازو دادن نشان
چندگاهی عاشقی برزیدم و پنداشتم
خویشتن شهره بکردن کوچنین و من چنان
درحقیقت چون بدیدم زوخیالی هم نبود
عاشق و معشوق من بودم ببین این داستان
هر آن دلی که ترا سیدی بدان نظرست
خطر گرفت اگرچهحقیر و بی خطرست
اگرچه خرد یکی شاخکی گیاه بود
کی تو بدو نگری زاد سرو غاتفرست
هر آن دلی کی نهفتست زیر هفت زمین
کی تو بدو نگری همتش ز عرش برست
در راه یگانگی نه کفرست و نه دین
یک گام ز خود برون نه و راه ببین
ای جان جهان تو راه اسلام گزین
با مار سیه نشین و با خود منشین

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
شیخ ما روزی بدرختی کی بر در مشهد مقدس است بر نگریست برگ زرد گشته دید این بیت بگفت
ترا روی زرد و مرا روی زرد
تو از مهره ماه و من از مهر ماه

وزن: فَعولُنْ فَعولُنْ فَعولُنْ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: U - - | U - - | U - - | U -
وقتی قوال در پیش شیخ ما این بیت می گفت
سمر گشتم نگاری را که دیدار پری دارد
نبوت را همی سازد نه کار سرسری دارد
شیخ گفت چنین نباید گفت معاذ الله چنین باید گفت شعر
نبودت را همی سازد نه کار سرسری دارد
یک روز دیگر قوال پیش شیخ این بیت می خواند
نه همرهی تو مرا راه خویش گیرو برو
ترا سلامت باد و مرا نگونساری
شیخ گفت چنین نباید گفت باید گفت
ترا سلامت باد و مرا سبکباری

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
شیخ گفت امشب ابرهیم خوانده است
من بودم و او واو و من اینت خوشی
این چنین سه چهار تن بود چنین باید گفت
من بودم و او واو و او اینت خوشی
خواهی کی کسی شوی ز هستی کم کن
ناخورده شراب وصل مستی کم کن
با زلف بتان دراز دستی کم کن
بت را چه گنه تو بت پرستی کم کن
گرفت خواهم زلفین عنبرین ترا
به بوسه نقش کنم برگ یاسمین ترا
هر آن زمین که تو یکره برو قدم بنهی
هزار سجده برم خاک آن زمین ترا
هزار بوسه دهم بر سخاء نامۀ تو
اگر ببینم بر مهر او نگین ترا
به تیغ هندی گو دست من جدا بکنند
اگر بگیرم روزی من آستین ترا
وگرچه خامش مردم که شعر باید گفت
زبان من بروی گردد آفرین ترا
تا روی ترا بدیدم ای شمع طراز
نی کار کنم نه روزه دارم نه نماز
چون باتو بوم مجاز من جمله نماز
چون بی تو بوم نماز من جمله مجاز
تقنع بالکفاف تعش رخاء
ولاتبغ الفضول مع الکفاف
ففی خبز القفار بغیر أدم
و فی ماء القراح غنی و کاف
وکل تزین بالمرء زین
وازینه التجمل بالعفاف
واحببت اولاد الیهود باسرهم
لاجلک حتی کدت ان اتهودا
اصلی فأزوی قبلتی متعمدا
لقبلتکم فاشهد صلاتی لتشهدا
وانی لاهدی فی صلاتی بحبکم
بتوریة موسی ثم فرقان احمدا
ولولا مقال الکاشحین و بغضهم
لعبدت یوم السبت فیمن تعبدا
و کان دخول النار فی الحب هینا
اذاکان من نهواه فی الحب مسعدا

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
الرحمن الرحیم
عاشقی خواهی کی تا پایان بری
بس کی بپسندید باید ناپسند
زشت باید دید و انگارید خوب
زهر باید خود و انگارید قند

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
مشک تبتی داری باعنبرتر
ای دوست ببویهای دیگر منگر

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
از لحنهای موصلی و لحن ارغنون
آواز آن نگار مرا بی نیاز کرد

وزن: مَفْعُولْ فاعِلاتُ مفاعیلُ فاعِلُنْ
بحر: مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | - U - U | U - - U | - U -
وانشد نا الامام لبعضهم
سلام رایح غادی
علی ساکنة الوادی
علی من حبه فرض
علی الحاضر والبادی
انشدنا لبعضهم
بقلبی شی لست احسن وصفه
علی انه ما کان فهو شدید
تمربه الایام لتلحب ذیلها
فتبلی به الایام و هو جدید
و ما شرنی انی خلق من الهوی
و لو ان لی ما بین شرق الی غرب
فان کان هذا الحب ذنبی الیکم
فلا غفر الرحمن ذلک من ذنب
انشدناه ایضا لغیره
جورالهوی احسن من عدله
و بخله اظرف من بذله
لو سمح العشق لا صحا به
لمات کل الخلق من اجله
قد ذقت حلوا و ذقت مرا
کلا هما فی الهوی یطیب
من کان فی حبه مربیا
فاننی فیه لا اریب
خیردار حل فیها خیر اربابها الدیار
و قدیما وفق الله خیار الخیار
هی المعالم و الاطلال والدار
دار علیها من الاحباب آثار
واحبها و احب منزلها الذی
حلت به واحب اهل المنزل

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
وانشدنا للشافعی حمه الله حین سیل عن القدر فانشاء یقول
ما شیت کان وان لم اشأ
و ما شیت ان لم تشا لم یکن
خلقت العباد علی ما علمت
ففی العلم یجری الفتی والمسن
فهذا مننت و هذا خذلت
و هذا اعنت و ذالم تعن

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
لشیخ اسلام
ان حزنی فیک حزن عجب
ولد ته فیک امات الفرح
وله ایضا
ان حزنی غیر احزان الوری
ولدته فیک امات سرور

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - | - U U - | - U U - | -
کن محسنا او مسییا راتق لی ابدا
تکن لدی علی الحالین مشکورا

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | -
اشغل الناس فی امور
بین خوف و من سرور
و حاجتی فیک یا الی
ان لا تکلنی الی غرور

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U - - | U - U -
یا روح و من تحیی الحیوة به
لا حی بعد سوی من انت محیاه

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلاتُ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
بحر: منسرح مثمن مطوی منحور
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - U | - U U - | -
وجدانکم فوق السرور
و فقدکم فوق الحزن
حملتم جبال الحب فوقی واننی
لاعجزعن حمل القمیص واضعف

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - | - U U - | - U U - | -
مبنی وجدتک بالعلوم و وجدها
من ذایجدک بلا وجود یظهر
ایقظتنی بالعلم ثم ترکتنی
حیران فیک ملذذا لاابصر
قد کنت اطرب للوجود مروعا
مالا منک صغیرة قدتنهر
یا غایبا والدهر یبرز عزه
طورا یغیبنی و طورا احضر
فنی الوجود بشاهد مشهودة
یفنی الوجود و کل معنی یخطر
طرحتنی فی بحر قدسک ساحبا
ابغیک منک بلا وجود یظهر
شیخ الاسلام گفت که طاعت داری مه از حرمت داری

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | -
انعی الیک قلوبا طال ما هطلت
سحایب الوجد فیها ابحر الحکم
انعی الیک نفوسا طاح شاهدها
فیما وراء الغیب فی شاهد القدم
حبست فی الدنیا فجننت
بفراقه من رسوم دارسات
و دمن البیتان انشدناه للمجنون
والبد الطیب دل خوش حیوة طیبة وقتی خوش و زندگانی خوش
انشدناه لنفسه
الدارخالیهالرحاح صافیة
والنفس صادیة والوصول مأمول
وانشدناه لغیره
بقلبی شیییلست احسن وصفه
علی انه ما کان فهو شهید
تمر به الایام تحسب ذیلها
فتبلی به الایام و هو جدید
و هم واسطی گفت ایاکم و لذات الطاعات فانها سموم قافلة و فارس بغدادی٭ گفت حلاوة الطاعات والشرک سواء
اذا محاسنی اللایی اسر بهاهی
الذنوب فقل لی کیف اعتذار
شیخ الاسلام گفت آن نه بیمست که آن هیبت اجلال است مجنون عامری گفت
اها بک اجلالا و ما بک قدرة
علی ولکن ملاء عینی حبیبها
وانشدناه لنفسه
اها بک ان اها بک بعد علمی
بان مهابتی منکم نفور
فایاما اقاسی بعد فیکم
فحبی صادق والخوف زور
و له ایضا
اها بک الفوا بکم رهین
بنفسی الیوم محبوب مهاب
رضیت بما رضیتم ان تعادا
وان و صلا فقد عذب العذاب
وله ایضا
اها بک لاقلی منی و لکن
اها بک هیبة الکلف الضنین
و کیف ورایکم ما عشت رایی
وحبک دینی و هواک دینی
جنید را پرسیدند که فتوت چیست گفت انصاف طلب ناکردن قال الله تعالی ولیعفوا و لیصفحوا انهم فتیه

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعَلُنْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: بسیط مخبون
نشانه‌های عروضی: - - U - | U U - | - - U - | U U -
بنیت عمرا غیر شاکر نعمتی
والکفرمخبثة لنفس المنعم

وزن: مَفْعُولْ مفاعیلُ مفاعیلُ فَعَلْ
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - U | U - - U | U -
و انشدنا الامام لنفسه
وجدتکم قبل الوجود بناصح
الوجودو ما غنانی الطلب
رأیتک فی المنام سرور عینی
فاحببت التنعس و المناما
پس از ان پیوسته همی خفتی یا ویرا خفته یافتندی یا در طلب خواب
للمجنون شعر
و انی لاستنعس و ما بی نعسة
لعل خیالا منک یلقا خیالیا

وزن: مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فَعْ
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U U - | - U U - | -