cnababaie/persian-poetry-meters huggingface dataset:
ای که از لطف سراسر جانی
جان چه باشد که تو صد چندانی
تو چه چیزی چه بلایی چه کسی
فتنه ای شنقصه ای فتانی
حکمت از چیست روان بر همه کس
کیقبادی ملکی خاقانی
به دمی زنده کنی صد مرده
عیسیی آب حیاتی جانی
به تماشای تو آید همه کس
لاله زاری چمنی بستانی
روی در روی تو آرند همه
قبله ای آینه ای جانانی
در مذاق همه کس شیرینی
انگبینی شکری سیلانی
گرچه خردی همه را در خوردی
نمکی آب روانی نانی
آرزوی دل بیمار منی
صحتی عافیتی درمانی
گه خمارم شکنی گه توبه
می نابی فقعی رمانی
دیده من به تو بیند عالم
آفتابی قمری اجفانی
همه خوبان به تو آراسته اند
کهربایی گهری مرجانی
مهر هر روز دمی در بنده ات
سحری صبح دمی خندانی
همه در بزم ملوکت خوانند
قصه ای مثنویی دیوانی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مسدس مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U -
ترسا بچه ای شنگی شوخی شکرستانی
در هر خم زلف او گمراه مسلمانی
از حسن و جمال او حیرت زده هر عقلی
وز ناز و دلال او واله شده هر جانی
بر لعل شکر ریزش آشفته هزاران دل
وز زلف دلاویزش آویخته هر جانی
چشم خوش سرمستش اندر پی هر دینی
زنار سر زلفش دربند هر ایمانی
بر مایده عیسی افزوده لبش حلوا
وز معجزه موسی زلفش شده ثعبانی
ترسا بچه ای رعنا از منطق روح افزا
صد معجزه عیسی بنموده به برهانی
لعلش ز شکر خنده در مرده دمیده جان
چشمش ز سیه کاری برده دل کیهانی
عیسی نفسی کز لب در مرده دمد صد جان
بهر چه بود دلها هر لحظه به دستانی
تا سیر نیارد دید نظارگی رویش
بگماشته از غمزه هر گوشه نگهبانی
از چشم روان کرده بهر دل مشتاقان
از هر نظری تیری وز هر مژه پیکانی
از دیر برون آمد از خوبی خود سرمست
هر کس که بدید او را واله شد و حیرانی
شماس چو رویش دید خورشید پرستی شد
زاهد هم اگر دیدی رهبان شدی آسانی
ور زانکه به چشم من صوفی رخ او دیدی
خورشید پرستیدی در دیر چو رهبانی
یاد لب و دندانش بر خاطر من بگذشت
چشمم گهرافشان شد طبعم شکرستانی
جان خواستم افشاندن پیش رخ او دل گفت
خاری چه محل دارد در پیش گلستانی
گر خاک رهش گردم هم پا ننهد بر من
کی پای نهد حاشا بر مور سلیمانی
زین پس نرود ظلمی بر آدم ازین دیوان
زیرا که سلیمان شد فرمانده دیوانی
نه بس که عراقی را بینی تو ز نظم تر
در وصف جمال او پرداخته دیوانی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ مَفْعُولْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن اخرب
نشانه‌های عروضی: - - U | U - - - | - - U | U - - -
چنانم از هوس لعل شکرستانی
که می برآیدم از غصه هر نفس جانی
امید بر سر زلفش به خیره می بندم
چگونه جمع کند خاطر پریشانی
در آن دلی که ندارم همیشه می یابم
ز تیر غمزه تو لحظه لحظه پیکانی
بیا که بی تو دل من خراب آباد است
جهان نمی شود آباد جز به سلطانی
چه جای توست دل تنگ من ولی یوسف
گهی به چه فتد و گه به بند و زندانی
چنان که چشم خمارین توست مست و خراب
بسوی ما نکند التفات چندانی
چو نیست در دل تو ذره ای مسلمانی
چگونه رحم کند بر دل مسلمانی
زمان زمان که دلم یاد چهر تو بکند
شود ز عکس جمالت دلم گلستانی
اگر چه چشم عراقی به هر بتی نگرد
به جان تو که ندارد به جز تو جانانی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
سر عشقت کس تواند گفت نی
در وصفت کس تواند سفت نی
دیده هر کس به جاروب مژه
خاک درگاهت تواند رفت نی
از گلستان جمال دلگشات
هیچ بی دل را گلی بشکفت نی
آفتابا در هوایت ذره ام
آفتاب از ذره رخ بنهفت نی
حلقه بر در می زدم گفتی درآی
اندر آن بودم که غیرت گفت نی
آخر این بخت مرا بیداریی
هیچ کس را بخت چندین خفت نی
از برای تو عراقی طاق شد
از همه خوبان و با تو جفت نی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
کی بود کین درد را درمان کنی
کی بود کین رنج را آسان کنی
کی بسازی چاره بیچاره ای
بی دلی را کی دوای جان کنی
کی برون آیی ز پرده آشکار
چند روی خوب را پنهان کنی
چند رو گردانی از سرگشته ای
عاجزی را چند سرگردان کنی
در بیابان غمم وقت این دم است
کابر رحمت بر سرم باران کنی
بسکه غم خوردم ز جان سیر آمدم
چند بر خوان غمم مهمان کنی
دود سوز من گذشت از آسمان
تا کیم در بوته هجران کنی
همچو ابراهیم از لطفت سزد
کز میان آتشم بستان کنی
چون عراقی سر نهاده در برت
هم سزد گر درد او درمان کنی

وزن: فاعِلاتُنْ فاعِلاتُنْ فاعِلُنْ
نشانه‌های عروضی: - U - - | - U - - | - U -
نگویی باز کای غم خوار چونی
همیشه با غم و تیمار چونی
کجایی با فراقم در چه کاری
جدا افتاده از دلدار چونی
مرا دانی که بیمارم ز تیمار
نپرسی هیچ کای بیمار چونی
نیاری یاد از من کای ز غم زار
درین رنج و غم بسیار چونی
مرا گرچه ز غم جان بر لب آمد
نخواهی گفت کای غم خوار چونی
تو گرچه بینیم غلتان به خون در
نگویی آخر ای افگار چونی
سحرگه با خیالت دیده می گفت
که هر شب با من بیدار چونی
خیالت گفت کآری نیک زارم
ز بهر تو که هر شب زار چونی
سگ کویت عراقی را نگوید
شبی کای یار من بی یار چونی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
بیا تا بیدلان را زار بینی
روان خستگان افگار بینی
تن درماندگان رنجور یابی
دل بیچارگان بیمار بینی
به کوی عاشقان خود گذر کن
که مشتاقان خود را زار بینی
میان خاک و خون افتاده حیران
زهر جانب دو صد خونخوار بینی
بسا جان عزیز مستمندان
که بر خاک در خود خوار بینی
یکی اندر دل زار ضعیفان
نظر کن تا غم و تیمار بینی
نبینی هیچ شادی در دل ما
ولی اندوه و غم بسیار بینی
دلا با این همه امید دربند
که هم روزی رخ دلدار بینی
چو افتادی عراقی رو مگردان
اگر خواهی که روی یار بینی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ای خوشتر از جان آخر کجایی
کی روی خوبت با ما نمایی
بی تو چنانم کز جان به جانم
هر سو دوانم آخر کجایی
بیمار خود را می پرس گه گه
پیوسته از ما مگزین جدایی
جانا چه باشد گر در همه عمر
گرد دل ما یک دم برآیی
تا کی ز غمزه دلها کنی خون
چند از کرشمه جان را ربایی
چون می بری دل باری نگه دار
بیچاره ای را چند آزمایی
دربند خویشم بنگر سوی من
باشد که یابم از خود رهایی

وزن: مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ مُسْتَفْعِلُنْ فَعْ
بحر: متقارب مثمن اثلم
نشانه‌های عروضی: - - U - | - | - - U - | -
ای ربوده دلم به رعنایی
این چه لطف است و آن چه زیبایی
بیم آن است کز غم عشقت
سر بر آرد دلم به شیدایی
از خجالت خجل شود خورشید
گر تو برقع ز روی بگشایی
زیر برقع چو آفتاب منیر
اندر ابر لطیف پیدایی
در جمالت لطافتی است که آن
در نیابد کمال بینایی
منقطع می شود زبان مرا
پیش وصف رخ تو گویایی
آن ملاحت که حسن روی توراست
کس نبیند مگر که بنمایی
نیست بی روی تو عراقی را
بیش ازین طاقت شکیبایی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
بود آیا که خرامان ز درم بازآیی
گره از کار فروبسته ما بگشایی
نظری کن که به جان آمدم از دلتنگی
گذری کن که خیالی شدم از تنهایی
گفته بودی که بیایم چو به جان آیی تو
من به جان آمدم اینک تو چرا می نایی
بس که سودای سر زلف تو پختم به خیال
عاقبت چون سر زلف تو شدم سودایی
همه عالم به تو می بینم و این نیست عجب
به که بینم که تویی چشم مرا بینایی
پیش ازین گر دگری در دل من می گنجید
جز تو را نیست کنون در دل من گنجایی
جز تو اندر نظرم هیچ کسی می ناید
وین عجب تر که تو خود روی به کس ننمایی
گفتی از لب بدهم کام عراقی روزی
وقت آن است که آن وعده وفا فرمایی

وزن: فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلاتُنْ فَعَلُنْ
بحر: رمل مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U U - - | U U - - | U U - - | U U -
بیا که بی تو به جان آمدم ز تنهایی
نمانده صبر و مرا بیش ازین شکیبایی
بیا که جان مرا بی تو نیست برگ حیات
بیا که چشم مرا بی تو نیست بینایی
بیا که بی تو دلم راحتی نمی یابد
بیا که بی تو ندارد دو دیده بینایی
اگر جهان همه زیر و زبر شود ز غمت
تو را چه غم که تو خو کرده ای به تنهایی
حجاب روی تو هم روی توست در همه حال
نهانی از همه عالم ز بسکه پیدایی
عروس حسن تو را هیچ درنمی یابد
به گاه جلوه مگر دیده تماشایی
ز بس که بر سر کوی تو ناله ها کردم
بسوخت بر من مسکین دل تماشایی
ندیده روی تو از عشق عالمی مرده
یکی نماند اگر خود جمال بنمایی
ز چهره پرده برانداز تا سر اندازی
روان فشاند بر روی تو ز شیدایی
به پرده در چه نشینی چه باشد ار نفسی
به پرسش دل بیچاره ای برون آیی
نظر کنی به دل خسته شکسته دلی
مگر که رحمتت آید برو ببخشایی
دل عراقی بیچاره آرزومند است
امید بسته که تا کی نقاب بگشایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
پسرا ره قلندر سزد ار به من نمایی
که دراز و دور دیدم ره زهد و پارسایی
پسرا می مغانه دهی ار حریف مایی
که نماند بیش ما را سر زهد و پارسایی
قدحی می مغانه به من آر تا بنوشم
که دگر نماند ما را سر توبه ریایی
می صاف اگر نباشد به من آر درد تیره
که ز درد تیره یابد دل و دیده روشنایی
کم خانقه گرفتم سر مصلحی ندارم
قدح شراب پر کن به من آر چند پایی
نه ره و نه رسم دارم نه دل و نه دین نه دنیی
منم و حریف و کنجی و نوای بی نوایی
نیم اهل زهد و توبه به من آر ساغر می
که به صدق توبه کردم ز عبادت ریایی
تو مرا شراب در ده که ز زهد توبه کردم
ز صلاح چون ندیدم جز لاف و خودنمایی
ز غم زمانه ما را برهان ز می زمانی
که نیافت جز به می کس ز غم زمان رهایی
چو ز باده مست گشتم چه کلیسیا چه کعبه
چو به ترک خود بگفتم چه وصال و چه جدایی
به قمارخانه رفتم همه پاکباز دیدم
چو به صومعه رسیدم همه یافتم دغایی
چو شکست توبه من مشکن تو عهد باری
به من شکسته دل گو که چگونه ای کجایی
به طواف کعبه رفتم به حرم رهم ندادند
که برون در چه کردی که درون خانه آیی
در دیر می زدم من ز درون صدا بر آمد
که درآی ای عراقی که تو خود حریف مایی

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
چه بود گر نقاب بگشایی
بی دلان را جمال بنمایی
مفلسان را نظاره ای بخشی
خستگان را دمی ببخشایی
عمر ما شد دریغ ناشده ما
بر سر کوی تو تماشایی
با وصالت نپخته سودایی
از فراغت شدیم سودایی
چه توان کرد یار می نشنوی
هیچ باشد که یار ما آیی
جان را به چهره شاد کنی
دل ما را به غمزه بربایی
بی تومان جان و دل نمی باید
دل ما را به جان تو می بایی
پرده بردار تا سر اندازیم
به سر کوی تو ز شیدایی
ور بر آنی که خون ما ریزی
غمزه را حکم کن چه می پایی
مفلسانیم بر درت عاجز
منتظر گشته تا چه فرمایی
چون عراقی امید دربسته
تا در بسته بو که بگشایی

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
در کوی تو لولیی گدایی
آمد به امید مرحبایی
بر خاک درت گدای مسکین
با آنکه نرفته بود جایی
از دولت لطف تو که عام است
محروم چراست بی نوایی
پیش که رود کجا گریزد
از دست غمت شکسته پایی
مگذار که بی نصیب ماند
از درگه پادشه گدایی
چشمم ز رخ تو چشم دارد
هر دم به مبارکی لقایی
جانم ز لب تو می کند وام
هر لحظه به تازگی بقایی
جستم همه جای را ندیدم
جز در دل تنگ جایگایی
بی روی تو هر رخی که دیدم
ننمود مرا جز ابتدایی
دل در سر زلف هر که بستم
دادم دل خود به اژدهایی
در بحر فراق غرق گشتم
دستم نگرفت آشنایی
در بادیه بلا بماندم
راهم ننمود رهنمایی
در آینه جهان ندیدم
جز عکس رخت جهان نمایی
خود هر چه به جز تو در جهان است
هست آن چو سراب یا صدایی
فی الجمله ندید دیده من
از تیرگی جهان صفایی
اکنون به در تو آمدم باز
یابم مگر از درت عطایی
در چشم نهاده ام که یابم
از خاک در تو توتیایی
در گلشن عشق تو عراقی
مرغی است که نیستش نوایی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
دلی دارم چه دل محنت سرایی
که در وی خوشدلی را نیست جایی
دل مسکین چرا غمگین نباشد
که در عالم نیابد دل ربایی
تن مهجور چون رنجور نبود
چه تاب کوه دارد رشته تایی
چگونه غرق خونابه نباشم
که دستم می نگیرد آشنایی
بمیرد دل چو دلداری نبیند
بکاهد جان چو نبود جان فزایی
بنالم بلبل آسا چون نیابم
ز باغ دلبران بوی وفایی
فتادم باز در وادی خون خوار
نمی بینم رهی را رهنمایی
نه دل را در تحیر پای بندی
نه جان را جز تمنی دلگشایی
درین وادی فرو شد کاروان ها
که کس نشنید آواز درایی
درین ره هر نفس صد خون بریزد
نیارد خواستن کس خونبهایی
دل من چشم می دارد کزین ره
بیابد بهر چشمش توتیایی
روانم نیز در بسته است همت
که بگشاید در راحت سرایی
تنم هم گوش می دارد کزین در
به گوش جانش آید مرحبایی
تمنا می کند مسکین عراقی
که دریابد بقا بعد از فنایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
ز اشتیاق تو جانم به لب رسید کجایی
چه باشد ار رخ خوبت بدین شکسته نمایی
نگفتیم که بیایم چو جان تو به لب آید
ز هجر جان من اینک به لب رسید کجایی
منم کنون و یکی جان بیا که بر تو فشانم
جدا مشو ز من این دم که نیست وقت جدایی
گذشت عمر و ندیدم جمال روی تو روزی
مرا چه ای و ندانم که با کس دگر آیی
کجا نشان تو جویم که در جهانت نیابم
چگونه روی تو بینم که در زمانه نپایی
چه خوش بود که زمانی نظر کنی به دل من
دلم ز غم برهانی مرا ز غم برهایی
مرا ز لطف خود ای دوست ناامید مگردان
کامیدوار به کوی تو آمدم به گدایی
فتاده ام چو عراقی همیشه بر در وصلت
بود که این در بسته به لطف خود بگشایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U - -
ز دو دیده خون فشانم ز غمت شب جدایی
چه کنم که هست اینها گل خیر آشنایی
همه شب نهاده ام سر چو سگان بر آستانت
که رقیب در نیاید به بهانه گدایی
مژه ها و چشم یارم به نظر چنان نماید
که میان سنبلستان چرد آهوی ختایی
در گلستان چشمم ز چه رو همیشه باز است
به امید آنکه شاید تو به چشم من درآیی
سر برگ گل ندارم به چه رو روم به گلشن
که شنیده ام ز گلها همه بوی بی وفایی
به کدام مذهب است این به کدام ملت است این
که کشند عاشقی را که تو عاشقم چرایی
به طواف کعبه رفتم به حرم رهم ندادند
که برون در چه کردی که درون خانه آیی
به قمار خانه رفتم همه پاکباز دیدم
چو به صومعه رسیدم همه زاهد ریایی
در دیر می زدم من که یکی ز در در آمد
که  درآ درآ عراقی که تو خاص از آن مایی

وزن: فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ فَعَلاتُ فاعِلاتُنْ
بحر: رمل مثمن مشکول
نشانه‌های عروضی: U U - U | - U - - | U U - U | - U - -
زهی جمال تو رشک بتان یغمایی
وصال تو هوس عاشقان شیدایی
عروس حسن تو را هیچ در نمی یابد
به گاه جلوه گری دیده تماشایی
بدین صفت که تویی بر جمال خود عاشق
به غیر خود نه همانا که روی بنمایی
حجاب روی تو هم روی توست در همه حال
نهانی از همه عالم ز بسکه پیدایی
بهر چه می نگرم صورت تو می بینم
ازین میان همه در چشم من تو می آیی
همه جهان به تو می بینم و عجب نبود
ازان سبب که تویی در دو دیده بینایی
ز رشک تا نشناسد تو را کسی هر دم
جمال خود به لباس دگر بیارایی
تو را چگونه توان یافت در تو خود که رسد
که هر نفس به دگر منزل و دگر جایی
عراقی از پی تو دربه در همی گردد
تو خود مقیم میان دلش هویدایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
سحرگه بر در راحت سرایی
گذر کردم شنیدم مرحبایی
درون رفتم ندیمی چند دیدم
همه سر مست عشق دلربایی
همه از بیخودی خوش وقت بودند
همه ز آشفتگی در هوی و هایی
ز رنگ نیستی شان رنگ و بویی
ز برگ بی نوایی شان نوایی
ز سدره برتر ایشان را مقامی
ورای عرش و کرسی متکایی
نشسته بر سر خوان فتوت
بهر دو کون در داده صلایی
نظر کردم ندیدم ملک ایشان
درین عالم به جز تن رشته تایی
ز حیرت در همه گم گشته از خود
ولی در عشق هر یک رهنمایی
مرا گفتند حالی چیست گفتم
چه پرسی حال مسکین گدایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
کشید کار ز تنهاییم به شیدایی
ندانم این همه غم چون کشم به تنهایی
ز بس که داد قلم شرح سرنوشت فراق
ز سرنوشت قلم نامه گشت سودایی
مرا تو عمر عزیزی و رفته ای ز برم
چو خوش بود اگر ای عمر رفته بازآیی
زبان گشاده کمر بسته ایم تا چو قلم
به سر کنیم هر آن خدمتی که فرمایی
به احتیاط گذر بر سواد دیده من
چنان که گوشه دامن به خون نیالایی
نه مرد عشق تو بودم ازین طریق که عقل
درآمده است به سر با وجود دانایی
درم گشای که امید بسته ام در تو
در امید که بگشاید ار تو نگشایی
به آفتاب خطاب تو خواستم کردن
دلم نداد که هست آفتاب هر جایی
سعادت دو جهان است دیدن رویت
زهی سعادت اگر زان چه روی بنمایی

وزن: مَفاعِلُنْ فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: مجتث مثمن مخبون محذوف
نشانه‌های عروضی: U - U - | U U - - | U - U - | U U -
همی گردم به گرد هر سرایی
نمی یابم نشان دوست جایی
وگر یابم دمی بوی وصالش
نیابم نیز آن دم را بقایی
وگر یک دم به وصلش خوش برآرم
گمارد در نفس بر من بلایی
وگر از عشق جانم بر لب آید
نگوید چون شد آخر مبتلایی
چنان تنگ آمدم از غم که در وی
نیابی خوشدلی را جایگایی
عجب زین محنت و رنج فراوان
که چون می باشد اندر تنگنایی
ازین دریای بی پایان خون خوار
برون شد کی توان بی آشنایی
مشامم تا ازو بویی نیابد
نیابد جان بیمارم شفایی
مرا یاری است گر خونم بریزد
نیارم خواست از وی خون بهایی
غمش گوید مرا جان در میان نه
ازین خوشتر شنیدی ماجرایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
شدم از عشق تو شیدا کجایی
به جان می جویمت جانا کجایی
همی پویم به سویت گرد عالم
همی جویم تو را هر جا کجایی
چو تو از حسن در عالم نگنجی
ندانم تا تو چونی یا کجایی
چو آنجا که تویی کس را گذر نیست
ز که پرسم که داند تا کجایی
تو پیدایی ولیکن جمله پنهان
وگر پنهان نه ای پیدا کجایی
ز عشقت عالمی پر شور و غوغاست
چه دانم تا درین غوغا کجایی
فتاد اندر سرم سودای عشقت
شدم سرگشته زین سودا کجایی
درین وادی خون خوار غم تو
بماندم بی کس و تنها کجایی
دل سرگشته حیران ما را
نشانی ده رهی بنما کجایی
چو شیدای تو شد مسکین عراقی
نگویی کاخر ای شیدا کجایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
نیم بی تو دمی بی غم کجایی
ندارم بی تو دل خرم کجایی
به بویت زنده ام هر جا که هستی
به رویت آرزومندم کجایی
نیایی نزد این رنجور یک دم
نپرسی حال این درهم کجایی
چو روی تو نبینم هر سحرگاه
بنالم زار کای همدم کجایی
ز من هر دم برآید ناله و آه
چو یاد آید رخت هر دم کجایی
درآ شاد از درم کز آرزویت
به جان آمد دل پر غم کجایی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
درین ره گر بترک خود بگویی
یقین گردد تو را کو تو تو اویی
سر مویی ز تو تا با تو باقی است
درین ره در نگنجی گرچه مویی
کم خود گیر تا جمله تو باشی
روان شو سوی دریا زانکه جویی
چو با دریا گرفتی آشنایی
مجرد شو ز سر برکش دو تویی
درین دریا گلیمت شسته گردد
اگر یک بار دست از خود بشویی
ز بهر آبرو یک رویه کن کار
که آنجا آبرو ریزد دورویی
چو با توست آنچه می جویی به هرجا
به هرزه گرد عالم چند پویی
نخستین گم کنند آنگاه جویند
تو چون چیزی نکردی  گم چه جویی
تو را تا در درون صد خار خار است
ازین بستان گلی هرگز نبویی
پس در همچو جادویی که پیوست
میان در بسته بهر رفت و رویی
تو را رنگی ندادند از خم عشق
از آن در آرزوی رنگ و بویی
بهش نه پا درین وادی خون خوار
که ره پر سنگلاخ و تو سبویی
درین میدان همی خور زخم چون تو
فتاده در خم چوگان چو گویی
نیابی از خم چوگان رهایی
عراقی تا به ترک خود نگویی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
درین ره گر به ترک خود بگویی
ببینی کان چه می جویی خود اویی
تو جانی و چنان دانی که جسمی
تو دریایی و پنداری که جویی
تویی در جمله عالم آشکارا
جهان آیینه توست و تو اویی
نمی دانم چو بحر بیکرانی
چرا پیوسته در بند سبویی
ز بی رنگی تو را چون نیست رنگی
از آن در آرزوی رنگ و بویی
به گرد خود برآ یک بار آخر
به گرد هر دو عالم چند پویی
مراد خود هم از خود بازیابی
عراقی گر به ترک خود بگویی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ فَعولُنْ
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - -
گر از زلف پریشانت صبا بر هم زند مویی
برآید زان پریشانی هزار افغان ز هر سویی
به بوی زلف تو هر دم حیات تازه می یابم
وگر نه بی تو از عیشم نه رنگی ماند و نه بویی
به یاد سرو بالایت روان در پای تو ریزم
به بالای تو گر سروی ببینم بر لب جویی
چو زلفت گر برآرم سر به سودایت عجب نبود
چه باشد با کمند شیرگیری صید آهویی
ز کویت گر رسد گردی به استقبال برخیزد
ز جان افشانی صاحبدلان گردی ز هر کویی
چنان بنشست نقش دوست در آیینه چشمم
که چشمم عکس روی دوست می بیند ز هر سویی
رقیبان دست گیریدم که باز از نو در افتادم
به دست بی وفایی سست پیمانی جفاجویی
ملولی زود سیری نازنینی ناز پروردی
لطیفی همچو گل نازک ولی چون سرو خودرویی
نیارد جستن از بند کمندش هیچ چالاکی
ندارد طاقت دست و کمانش هیچ بازویی
اگر چه هر سر مویم ازو دردی جدا دارد
دل من کم نخواهد کرد از مهرش سر مویی
ز سودا عاشقانش همچو این گردون چوگان قد
به گرد کوی او سرگشته می گردند چون گویی
نگیرد سوز مهر جان گدازش در دل هر کس
مگر باشد چو شمع آتش زبانی چرب پهلویی
به سودای نکورویی اگر دل گرمی یی داری
تحمل بایدت کردن جواب سرد بدخویی

وزن: مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ مَفاعیلُنْ
بحر: هزج مثمن سالم
نشانه‌های عروضی: U - - - | U - - - | U - - - | U - - -
نه از تو به من رسید بویی
نه وصل توام نمود رویی
اندیشه هجر دردناکت
آویخته جان من به مویی
سودای تو در دلم فکنده
هر لحظه به تازه جست و جویی
با آنکه ز گلشن وصالت
دانم نرسد به بنده بویی
لیکن شده ام به آرزو شاد
مزار تو کم ز آرزویی
سودای محال در دماغم
افگنده به هرزه های و هویی
داده سر خویش را عراقی
زیر خم زلف تو چو گویی

وزن: مَفْعُولْ مَفاعِلُنْ فَعولُنْ
بحر: هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف
نشانه‌های عروضی: - - U | U - U - | U - -
ای صبا جلوه ده گلستان را
با نوا کن هزاردستان را
بر کن از خواب چشم نرگس را
تا نظاره کند گلستان را
دامن غنچه را پر از زر کن
تا دهد بلبل خوش الحان را
گل خوی کرده را کنی گر یاد
کند ایثار بر تو مرجان را
ژاله از روی لاله دور مکن
تا نسوزد ز شعله بستان را
مفشان شبنم از سر سبزه
به خضر بخش آب حیوان را
تا معطر شود همه آفاق
بگشایید زلف جانان را
بهر تشویش خاطر ما را
برفشان طره پریشان را
سر زلف بتان به رقص درآر
تا فشانیم بر سرت جان را
برقع از روی نیکویان به ربای
تا ببینم ماه تابان را
ور تماشای خلد خواهی کرد
بطلب راه کوی جانان را
بگذر از روضه قصد جامع کن
تا ببینی ریاض رضوان را
نرمکی طره از رخش وا کن
بنگر آن آفتاب تابان را
حسن رخسار یار را بنگر
گر به صورت ندیده ای جان را
مجلس وعظ واعظ اسلام
حل کن مشکلات قرآن را
اوست اوحد حمید احمد خلق
کز جلالش نمود برهان را
پیش تو ای صبا چه گویم مدح
گر توانی ادا کنی آن را
برسان از کرم زمین بوسم
ور توانی بگوی ایشان را
خدمت ما بدو رسان و بگو
کای فراموش کرده یاران را
ای ربوده ز من دل و جان را
وی به تاراج داده ایمان را
در سر آن دو زلف کافر تو
دل و دین رفت این مسلمان را
چشم تو می کند خرابی و ما
بر فلک می زنیم تاوان را
گر خرابی همی کند چه عجب
خود همین عادت است مستان را
مردم چشم تو سیه کارند
وین نه بس نسبت است انسان را
همه جایی تو را خوش است ولیک
بی تو خوش نیست اهل ملتان را
شاد کن آرزوی دلها را
بزدای از صدور احزان را
قصه درد من بیا بشنو
می نیابم دریغ درمان را
باز سرگشته ام همی خواهد
تا چه قصد است چرخ گردان را
خواهدم دور کردن از یاران
خود همین عادت است دوران را
ما چه گویی قضا چو چوگانی
چه از آنجا که گوست چوگان را
می کند خاطرم پیاپی عزم
که کند یک نظاره جانان را
دیده امیدوار می باشد
تا ببیند جمال خوبان را
منتظر مانده ام قدوم تو را
هین وداعی کن این گران جان را
آخر ای جان غریب شهر توام
خود نپرسی غریب حیران را
هر غریبی که در جهان بینی
عاقبت باز یابد اوطان را
جز عراقی که نیست امیدش
تا ببیند وصال کمجان را
من نگویم که حسنت افزون باد
چون بدان راه نیست نقصان را
باد عمرت فزون و دولت یار
تا بود دور چرخ گردان را

وزن: فَعَلاتُنْ مَفاعِلُنْ فَعَلُنْ
بحر: خفیف مسدس مخبون
نشانه‌های عروضی: U U - - | U - U - | U U -
لاح صباح الوصال در شموس القراب
صاح قماری الطرب دار کیوس الشراب
شاهد سرمست من دید مرا در خمار
داد ز لعل خودم در عقیق مذاب
چهره زیبای او برده ز من صبر و هوش
جام طرب زای او کرده نهادم خراب
من ز جهان بی خبر کرد دل من نظر
دید جهانی دگر برتر ازین نه نقاب
ساحت آن دلگشای روضه آن جانفزای
ذره آن آفتاب سایه آن مهر ناب
دل متحیر درو کینت جهانی عظیم
جان متعجب درو کینت گشاد عجاب
هاتف مشکل گشای گشت مرا رهنمای
گفت بگویم تو را گر نکنی اضطراب
عکس جمال قدیم نور بهای قدیر
کرد جمال آشکار از تتق بی حجاب
شعشعه روی او کرد جهان مستنیر
لخلخه خوی او کرد جهان مستطاب
نور جبینش به روز مشرق صبح یقین
صبح ضمیرش به شب مطلع صد آفتاب
دیده ادراک او ناظر احکام لوح
چشم دل پاک او مشرق ام الکتاب
خاطر وقاد او کاشف اسرار غیب
پرتو انوار او محرق نور حجاب
از رغبوتش فراغ وز رهبوتش امان
در ملکوتش خیم در جبروتش قباب
در دم او تافته از دم عیسی نشان
در دلش افروخته ز آتش موسی شهاب
ساقی لطف قدم داده به جام کرم
بهر دلش دم بدم از خم خلقت شراب
کرده دو صد بحر نوش تا شده یکدم ز هوش
باز شده در خروش سینه او کاب آب
اصبح مستبشرا من سبحات الجمال
اشرق مستهترا من سطوات القراب
لاح من اسراره طلعت صبح الیقین
راح بانواره ظلمت لیل ارتیاب
راهبر اصفیا پیشرو اولیا
هم کنف انبیا صاحب حق کامیاب
شیخ شیوخ جهان قطب زمین و زمان
غوث همه انس و جان معتق مالک رقاب
ناشر علم الیقین کاشف عین الیقین
واجد حق الیقین هادی مهدی خطاب
مفضل فاضل پناه عالم عالم نواز
مکمل کامل صفات عالی عالی جناب
پرسی اگر در جهان کیست امام الامام
نشنوی از آسمان جز زکریا جواب
نیستی ار مستحیل از پس آل رسول
آمدی از حق یقین وحی بدو صد کتاب
در نظر همتش هر دو جهان نیم جو
در کف دریا و شش هفت فلک یک حباب
سالک مسلوک را در بر او بازگشت
طالب مطلوب را از در او فتح باب
سده اقبال او قبله اهل ثواب
کعبه افضال او مامن اهل العقاب
نظرة انعامه روح قلوب الصدور
تربت اقدامه کحل عیون النقاب
ای به تو روشن جهان ذره چه گوید ثنا
خاطر من شب پره مدح تو خورشید تاب
پیش سلیمان چو مور تحفه ای آرم ملخ
مجلس داود را نغمه طنین ذباب
خاک درت را از آن دردسری می دهم
بو که دهد بوی او درد دلم را گلاب
چنگ به فتراک تو زان زده ام بنده وار
تا کنیم روز عرض با خدمت هم رکاب
در کنف لطف تو برده عراقی پناه
درگه رحمان بود عاجزکان را مآب
گر شنود مصطفی مدحت حسان تو
گویدم احسنت قد جرت کنوزالصواب
باد به انفاس تو زنده دل عاشقان
تا بود انفاس خلق در دو جهان بی حساب
چاکر درگاه تو اهل سما چون ملوک
خاک کف پای تو اهل زمین چون تراب

وزن: مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ مُفْتَعِلُنْ فاعِلُنْ
بحر: منسرح مطوی مکشوف
نشانه‌های عروضی: - U U - | - U - | - U U - | - U -