clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Beleid in sluipende crisistijd: het Belgische relaas van COVID-19-gedreven beleidsleren

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General), Other Disciplines, Economics & Business, Humanities (General)

COVID-19 bracht ons land in een sluipende beleidscrisis. Het virus kwam in golven, liet zich voelen op tal van vlakken en zette aan tot maatschappelijke discussie en conflict. Overheidsbeleid errond was van meet af aan cruciaal, maar zeker niet evident. En dat maakte beleidsleren tijdens de voorbije twee jaren tot een belangrijke must. Inzicht in dat beleidsleren is er vandaag al wel. Maar tot heden is er nog relatief weinig over bekend in crisistijd. In deze bijdrage exploreren we twee types beleidsleren. Enerzijds is er instrumenteel leren dat zich operationeel uit in aanpassingen van beleidsinstrumenten die de overheid inzet. Anderzijds is er de meer fundamentele variant van sociaal leren die zich toont ingeval paradigma’s en beleidsdoelen wijzigen. Kwamen deze types beleidsleren echt voor tijdens het Belgische COVID-19 beleid? En zo ja, wanneer dan? We exploreren hun voorkomen en dynamiek mits een uitgebreide documentenanalyse. En dit laat ons toe om het Belgische COVID-19 beleid van 2020 en 2021 te reconstrueren aan de hand van drie episodes. Het nationaal gevoerde beleid kende eerst een crisiscontrolerende episode tot medio 2020 waarin vooral instrumenteel leren de boventoon voerde. Daarop volgde, tot het eind van dat eerste crisisjaar, een periode met veel sociaal leren en zoeken naar meer beleidslegitimiteit. En die episode ging over in één die zich tot eind 2021 kenmerkte door wederom vooral instrumenteel leren en een crisisbeleid dat een duidelijk verbredende turn had genomen. Dit unieke relaas van COVID-19 gedreven beleidsleren zet aan tot denken over beleid(sleren) in crisistijd. Zijn er nog andere leertrajecten te spotten? Hoe gaan beleidsmakers er (best) mee om? En wat is de status van onze learning governance? Er zijn tal van vragen en issues voor beleidsonderzoek en -praktijk. Enkele ervan leggen we op basis van onze verkennende studie voor.
Autonoom werk en telewerk: een probleemanalyse van tijd- en plaatsonafhankelijk werk

Disciplines: Law, Humanities (General)

De tendens onder “Het Nieuwe Werken” om werknemers steeds meer autonomie te bieden daagt het arbeidsrecht op verschillende vlakken uit. Autonoom werk wordt gekenmerkt door een tijd- en plaatsonafhankelijk karakter, gepaard met een ruime organisatorische vrijheid. 
Dit laatste element speelt ook een grote rol bij telewerk, waar het uitgangspunt in principe is dat de telewerker zelf zijn werk organiseert, waardoor het een goed voorbeeld is van autonoom werk. Een goede afbakening is evenwel nodig, aangezien beide fenomenen vele ver- 
schijningsvormen kennen. De toepassing van het traditionele arbeidsrecht op deze nieuwe 
manieren van werk is dan ook niet evident. De autonome kenmerken bemoeilijken de kwalifi- 
catie als een arbeidsovereenkomst onder de Arbeidsrelatiewet die het toepassingsgebied van 
het arbeidsrecht bepaalt. Het uitvoeren van het werk op afstand brengt ook uitdagingen met 
betrekking tot controle met zich mee. Werkgevers zullen een beroep moeten doen op technolo- 
gische hulpmiddelen om toezicht te houden op de uitvoering van het werk, waardoor vragen 
omtrent privacy en gegevensbescherming rijzen. Het tijdonafhankelijk karakter gaat op zijn 
beurt gepaard met vele vragen in verband met arbeidstijden, te beginnen met de toepassing 
van de arbeidstijdenwetgeving op telewerkers. De virtuele omgeving zorgt er nochtans voor 
dat telewerkers meer werken en het gevoel hebben steeds beschikbaar te moeten zijn. Het is 
nog maar de vraag of een recht op deconnectie of de registratie van arbeidstijden naar de 
rechtspraak van het Hof van Justitie hier een antwoord op kunnen bieden.
De beoordelingsmarge inzake het dragen en activeren van bodycams door de politie in België. Een stand van zaken en aanbevelingen

Disciplines: Criminology, Law, Humanities (General)

Deze bijdrage rapporteert bevindingen uit een onderzoek naar het gebruik van de bodycam in 16 Belgische politiezones in opdracht van de FOD Binnenlandse Zaken. De focus ligt op de beoordelingsmarge van politieambtenaren om de bodycam al dan niet te dragen en om, indien die gedragen wordt, die al dan niet te activeren. Na een schets van het juridisch kader concluderen we dat we geen bijkomende wettelijke beperkingen op het gebruik van de bodycam nodig achten. Wat de beoordelingsmarge inzake dragen en activatie betreft, blijkt er heel wat diversiteit te zijn tussen de onderzochte politiezones, zowel inzake beleid als praktijk. Op basis van die analyse formuleren we enkele aanbevelingen. Daar waar op termijn een verplichting inzake het dragen van de bodycam verdedigbaar lijkt, lijkt een algemene verplichting tot activatie van de bodycam niet wenselijk. De inschatting of activatie al dan niet wenselijk is, wordt immers in beginsel best gemaakt door de politieambtenaar zelf. Mogelijk zou die daarbij wel ondersteund kunnen worden door niet-dwingende vuistregels en zou in specifieke omstandigheden activatie wel verplicht kunnen worden.
Voluit Taal. Didactiek Nederlands voor de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs.

Disciplines: Other Disciplines, Linguistics, Humanities (General)

Voluit Taal is het resultaat van een samenwerking tussen tien auteurs – van docenten uit verschillende lerarenopleidingen, tot beleidsmedewerkers en het Centrum voor Taal en Onderwijs (KULeuven). Samen creëerden ze dit
unieke handboek taaldidactiek voor de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs.
Voluit Taal gaat voluit voor ambitieus, inclusief, geïntegreerd en taalkrachtig taalonderwijs Nederlands, dat aanhaakt bij de kansen en uitdagingen van de 21ste eeuw. Een must-read voor elke (toekomstige) leraar en lerarenopleider die vol wil inzetten op taal in de onderbouw van het secundair onderwijs.
Deel 1 van het boek vertaalt wetenschappelijke inzichten over hedendaags onderwijs naar zeven didactische principes, die de rode draad van het boek vormen. In deel 2 komen die principes tot leven: in hoofdstukken rond vaardigheden, taalbeschouwing, literatuur, meertalige leerlingen, brede beeldvorming en technologie ontdek je hoe je de didactische principes kunt toepassen in je eigen (taal)onderwijs. Deel 3 helpt je dan weer om met een kritische bril naar je eigen aanpak en leermiddelen te kijken, via een aantal gerichte kijkwijzers. De vele praktijkvoorbeelden zetten je meteen op weg.
De zin en onzin van stereotypen: Waarom ook jij vooroordelen hebt en wat eraan te doen valt

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Humanities (General)

Velen onder ons kunnen oprecht zeggen: ‘ik wil niet discrimineren’. Maar kunnen we ook zeggen: ‘ik ben vrij van stereotypen en vooroordelen’? Eigenlijk niet. We hebben allemaal stereotypen en deze beïnvloeden ook regelmatig ons gedrag en ons (voor)oordeel over anderen. Maar gelukkig zijn er wel manieren om onze stereotypen buiten spel te zetten. Vanuit de sociale psychologie begeleiden we je graag door zes feiten over stereotypen.
Op drie wijzen onzeker: over de impact van COVID-19 op job- en beroepsonzekerheid

Disciplines: Psychology, Humanities (General)

In deze bijdrage worden de resultaten van twee studies samengevat die peilen naar de impact van de COVID-19-crisis op percepties van werkzekerheid. Dit laatste werd op drie wijzen in kaart gebracht: als percepties van individuele jobonzekerheid, nationale jobonzekerheid én coronagerelateerde beroepsonzekerheid. Drie vragen worden geëxploreerd: in hoeverre bracht de COVID-19-crisis percepties van onzekerheid met zich mee, welke categorieën werkenden ervaren meer onzekerheid en wat zijn de gevolgen ervan voor het individuele welzijn en attitudes ten opzichte van de organisatie en de samenleving of overheid. Uit de resultaten blijkt dat de coronacrisis ook hier haar sporen heeft nagelaten. De respondenten rapporteren inderdaad dat ze zich (iets) meer jobonzeker voelen omwille van de coronacrisis, al varieert het percentage in sterke mate in functie van de soort onzekerheid die werd onderzocht. De vrees van beroep te moeten veranderen ligt het laagst. De perceptie dat velen in België hun job dreigen te verliezen ligt het hoogst. Qua profiel kwamen vooral de ‘verliezers van de modernisering’ als risicogroep naar voor: arbeiders, lagere bedienden en lager geschoolden. Deze groepen vertonen immers een zwakkere arbeidsmarktpositie. De drie onderzochte vormen van onzekerheid hingen negatief samen met het welzijn en de gezondheid van de respondenten. Ze gingen ook samen met minder gunstige attitudes ten opzichte van de organisatie waarin ze werkten. Opvallend was dat onzekerheid ook samenging met diverse minder gunstige maatschappelijke attitudes, zoals gevoelens van deprivatie, etnocentrisme en politieke machteloosheid. Opmerkelijk was de samenhang met samenzweringsgedachten over de coronapandemie. Nationale jobonzekerheid ging vooral samen met een negatieve beoordeling van de overheid en haar beleid. Deze vaststellingen suggereren dat de COVID-19-crisis tevens van invloed is op percepties over de ‘kwantiteit’ van de tewerkstelling. Daarnaast suggereren de resultaten dat deze percepties op hun beurt negatieve consequenties hebben voor individuen, organisaties én de samenleving als geheel.
Voorbij 'illegaliteit' en uitsluiting: een genuanceerdere blik op de in en uitsluiting van migranten zonder wettig verblijf in België en Europa.

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General), Humanities (General)

Elsemieke Van Osch en Laura Cleton tonen aan dat de tweedeling tussen ‘legale’ en ‘illegale’ verblijfsstatus minder zwart-wit is dan gedacht. Hun bijdrage is gebaseerd op onderzoek met gezinnen zonder wettig verblijf en met overheidsmedewerkers en maatschappelijke organisaties. De auteurs leggen eerst uit welke maatregelen overheden kunnen nemen wanneer ze geconfronteerd worden met personen zonder wettig verblijf. Hier spelen allerlei normatieve denkbeelden uit de ‘moral economy of migrant illegality’ een rol. Het gaat om stereotype ideeën die beïnvloed zijn door gender, ras, leeftijd en culturele achtergrond en die mee bepalen wie en welk handelen gezien wordt als legitiem (en dus behorend tot ‘onze nationale gemeenschap’). Daarna gaan de auteurs in op de ervaringen van personen zonder wettig verblijf zelf. Met ‘acts of citizenship’ stellen zij immers handelingen om armoede en sociale uitsluiting te beperken en inbedding in de samenleving te realiseren. Zo maken ze zichzelf als het ware ‘minder illegaal’.
Trendrapport 2022: Kwetsbare groepen op de Vlaamse arbeidsmarkt

Disciplines: Economics & Business, Humanities (General)

De Vlaamse Regering wil meer mensen aan het werk. Om een werkzaamheidsgraad van 80% te bereiken, wil Vlaanderen elk talent benutten, inclusief personen uit kwetsbare groepen met een minder sterke positie op de arbeidsmarkt. Zij kennen doorgaans een lagere werkzaamheidsgraad en zijn conjunctuurgevoeliger. Het is daarom belangrijk om zeker hun positie op de Vlaamse arbeidsmarkt van nabij te monitoren. Voor het derde jaar op rij publiceren we in samenwerking met het Departement Werk en Sociale Economie het ‘Trendrapport: Kwetsbare groepen op de Vlaamse arbeidsmarkt’. Daarin schetsen we de arbeidsmarktpositie van verschillende groepen aan de hand van hun werkzaamheidsgraad, werkloosheidsgraad, transities van werkloosheid naar werk en hun opleidingsdeelname. Waar relevant, worden de cijfers ook wat meer in de diepte geanalyseerd of focussen we op bepaalde eigenheden. Achter de algemene arbeidsmarktcijfers en globale trends schuilen namelijk vaak grote verschillen en opvallende vaststellingen wanneer we inzoomen op persoons- en socio-economische kenmerken. In dit Trendrapport komen de volgende groepen aan bod: jongeren, 55-plussers, kortgeschoolden, personen geboren buiten de Europese Unie, personen met een arbeidshandicap, de niet-beroepsactieven, vrouwen en bepaalde huishoudposities. Er bestaan daarnaast nog heel wat groepen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt, maar we beperken ons hier tot groepen die op basis van hun socio-demografische kenmerken eenvoudig te identificeren zijn in de statistieken.

In de tweede editie van dit rapport gingen we het effect van het eerste jaar van de COVID-19-pandemie na op de arbeidsmarktpositie van de verschillende groepen. Door de cijfers voor 2021 toe te voegen in deze nieuwe editie, kunnen we nu inzoomen op het eventuele herstel na de COVID-19-pandemie. De analyses maken duidelijk dat, net zoals de impact van de gezondheidscrisis op de arbeidsmarkt, ook het herstel erg ongelijk blijkt. Zo concluderen we dat bij vrouwen, personen met een handicap en niet-schoolgaande jongeren er in 2021 opnieuw meer mensen aan het werk waren dan voor de crisis. Bij personen met een migratieachtergrond en kortgeschoolden zien we dat herstel echter nog niet. Bij kortgeschoolden daalt de werkzaamheidsgraad in 2021 zelfs tot één van de laagste punten van de laatste tien jaar.
Een canon van Vlaanderen. Motieven en bezwaren

Disciplines: Psychology, History, Humanities (General)

In dit standpunt wordt de politieke genese van de Vlaamse canon gereconstrueerd en worden de motieven van de initiatiefnemers en pleitbezorgers geanalyseerd. Daarnaast wordt de historiek geschetst van de Canon van Nederland die door de Vlaamse regering tot model is verheven. Centraal staat echter een uitgebreide argumentatie van de bezwaren die tegen deze canonieke omgang met de geschiedenis van Vlaanderen kunnen worden ingebracht.
‘Liefde leert singen / Oock sonder dwingen’ De muzikale buitenplaats in het oeuvre van Jacob Cats: een verkenning

Disciplines: Literature, Humanities (General)

Voorstellingen van de buitenplaats zijn in relatie tot zeventiende-eeuwse literatuur vooral bestudeerd met betrekking tot het hofdicht, een genre waarin het geïdealiseerde buitenleven centraal staat. Ook in het emblematische oeuvre van Jacob Cats (1577-1660) worden de buitenplaats en het buitenleven regelmatig afgebeeld. Deze verkennende studie vertrekt van de picturae (afbeeldingen), in tegenstelling tot de veelal tekstgerichte Cats-studies, om de representatie en de functie van het buitenleven als decor buiten het genre van het hofdicht te onderzoeken. De casussen uit deze bijdrage, waarin het musiceren op de buitenplaats wordt afgebeeld, lenen zich hiertoe, aangezien muziek symbool staat voor de ideale harmonie, een waarde die ook typisch verbonden wordt aan het buitenlevendiscours. Op die manier zet Cats zijn morele lessen over bijvoorbeeld harmonie op een spitsvondige wijze extra in de verf, zonder in herhaling te vallen, en zorgt hij voor een aangename herkenbaarheid bij zijn contemporaine leespubliek.
'Het gaat over ons'. Zinzorg bij mensen met een ernstige psychische aandoening

Disciplines: Theology, Humanities (General)

Jana Binon en Axel Liégeois ontwikkelen perspectieven op zinzorg met personen met een ernstige psychische aandoening. Ze gaan uit van het beluisteren en bekijken van zinzorg door observatie en interviews van zowel personen met een ernstige psychische aandoening als van pastores. Door kwalitatief empirisch onderzoek, gebaseerd op ‘Grounded Theory’, ontwikkelen ze twee perspectieven op zinzorg: dat van de personen met een ernstige psychische aandoening en dat van pastores. Zo geven ze hen een stem. Ze gaan ook op zoek hoe deze perspectieven kunnen doorwerken in de zinzorg, om deze nog meer kwaliteitsvol, toekomstgericht en vooral persoonsgericht te maken.
Bijzondere mechanismen: oud concept, nieuw misdrijf

Disciplines: Criminology, Law, Humanities (General)

Het instellen van bijzondere mechanismen is al langer verboden. De wet van 2 juni 2021 geeft voor het eerst een wettelijke definitie en stelt het opzettelijk instellen ervan strafbaar. In deze bijdrage wordt die definitie ontleed, evenals het doel van de strafbaarstelling en de constitutieve bestanddelen van het nieuwe misdrijf. De rol van de toezichthouders (FSMA en NBB) en de meldingen door erkende commissarissen en klokkenluiders worden eveneens toegelicht.
Samenvatting: ERS Statement On Respiratory Muscle Testing At Rest And During Exercise

Disciplines: Other Disciplines, Social Health Sciences

Het beoordelen van de ademspierfunctie is van cruciaal belang voor de klinische praktijk. Verschillende methodologische ontwikkelingen in de afgelopen decennia hebben ons begrip van de
ademhalingsspierfunctie en de mogelijkheden om deze minimaal invasief in kaart te brengen aanzienlijk verbeterd. Metingen van de ademspierfunctie zijn zowel nuttig bij het diagnosticeren en fenotyperen van afwijkingen alsook bij het beoordelen en opvolgen van de werkzaamheid van verschillende behandelingen bij patiënten met chronische longaandoeningen en neuromusculaire ziekten. Recent heeft een ERS-taskforce de beschikbare ademhalingsspiertesten samengevat met bijzondere aandacht voor nieuwe inzichten die zijn verkregen sinds een eerder document dat in 2002 gepubliceerd werd. In de volgende samenvatting van dit document worden vooral de uitvoering en interpretatie van meetmethoden besproken die relevant zijn voor de dagelijkse klinische praktijk.
Voorafgaande zorgplanning in de huisartsenpraktijk:
drempels, faciliterende factoren en aanbevelingen
voor implementatie

Disciplines: Other Disciplines, Social Health Sciences

Deze kwalitatieve studie exploreert de barrières voor voorafgaande zorgplanning (VZP) waarmee
gevestigde huisartsen én huisartsen in opleiding (haio’s) in Vlaanderen geconfronteerd worden. Er worden tevens suggesties gedaan voor interventies die de implementatie van VZP kunnen bevorderen.
Eind 2018 werden drie focusgroepen georganiseerd met 35 gevestigde Vlaamse huisartsen en
drie focusgroepen met 18 haio’s. In beide groepen bleken volgende drempels te bestaan: tijdgebrek
en moeilijkheden met de timing van het gesprek, angst voor de reactie van de patiënt, te weinig
kennis over zorgplanning bij de patiënt en zijn entourage, beperkt ziekte-inzicht en cognitieve problemen bij de patiënt. Haio’s ervoeren daarenboven persoonlijke drempels zoals weinig ervaring,
weinig kennis over zorgplanning en over de patiënt, weinig zelfvertrouwen, angst voor vragen en
onvoldoende afspraken over VZP in de praktijk. Voor de gevestigde artsen vormden de familie van
de patiënt en de samenwerking met andere zorgverleners dan weer vaker een drempel.
Op basis van deze geïdentificeerde drempels werden aanbevelingen voor huisartsen geformuleerd om de zorgplanning in de praktijk vaker toe te passen. Beide groepen suggereerden ook
externe oplossingen, voornamelijk omtrent de sensibilisering van de bevolking, de samenwerking
met andere zorgverleners, de digitalisering en de financiering van de zorgplanning.
Klassieke psychedelica als behandeling voor depressie: waar staan we vandaag?

Disciplines: Other Disciplines, Social Health Sciences

Psychedelica maakten de voorbije jaren een opvallende comeback in het psychiatrisch-neurowetenschappelijke onderzoek. Wetenschappers laten zich inspireren door pionierswerk uit de jaren 1960 en worden ondersteund door een wildgroei aan ondernemingen met interesse voor deze mogelijk lucratieve markt.

 

Onder ‘klassieke psychedelica’ vallen een aantal stoffen die structureel nauw verwant zijn aan de neurotransmitter serotonine (5-HT). Centraal in hun werkingsmechanisme staat agonisme van de 5-HT2A-receptor. Deze bevindt zich in verschillende hersengebieden en induceert bij activatie veranderingen op farmacologisch, neurocognitief en psychologisch vlak.

 

Dit artikel overloopt het onderzoek naar het gebruik van klassieke psychedelica bij de behandeling van depressie. Met name studies met psilocybine (1 open-labelstudie (n = 12) en 2 gerandomiseerde, gecontroleerde studies (RCT’s) (n = 27 en n = 59)) tonen hoopgevende resultaten en wijzen op een significant antidepressief effect van deze molecule. Ook voor een antidepressieve werking van Ayahuasca (1 open-labelstudie (n = 17) en 1 RCT (n = 27)) is er enige evidentie. Men steunt echter op beperkte data en botst op methodologische uitdagingen. Zo gebeurde het onderzoek tot nu toe bij weinig diverse populaties en is het niet eenvoudig om tot een adequate blindering te komen.

 

Te midden van de wereldwijde belangstelling die er momenteel heerst voor psychedelica, blijft rigoureus, onafhankelijk en transparant wetenschappelijk onderzoek noodzakelijk om een goede inschatting te maken van de voordelen en de risico’s verbonden aan het klinische gebruik van deze moleculen. Toekomstige aandachtspunten zijn het includeren van grotere en meer diverse patiëntengroepen, de ontwikkeling van meer langdurige, longitudinale studieontwerpen, een betere blindering met sterkere, eventueel actieve controles en een standaardisering van de therapeutische context (‘set’ en ‘setting’) waarin het onderzoek gevoerd wordt.
Vlaanderen en Nederland: palaverplanologie in de Lage Landen

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Een Nederlander en een Vlaming palaveren ieder vanuit hun bubbel over de ruimtelijke planning in de Lage Landen. In hun dialoog vergelijken en bekritiseren de vrienden de manier waarop Vlaanderen en Nederland omgaan met hun grote ruimtelijke vraagstukken. Denk maar aan de woningnood, stikstof en klimaat. Daarenboven kondigt Vlaanderen al tien jaar geen bijkomende ruimte meer in te nemen tegen 2040, maar slaagt ze er niet in diezelfde plannen om te zetten in beleid. In het gesprek sabelt de Vlaming de Vlaamse planningspraktijk neer. Het geïmproviseerde niemandsland tussen steden en dorpen staat in schril contrast met de Nederlandse planmatige aanpak die resulteerde in groeikernen als Zoetermeer en  Nieuwegein. De Nederlander is het daar niet mee eens. Hij ziet de charme van die houtje-touwtje oplossingen en hekelt de Nederlandse organisatiedrang om alle ruimte van bovenaf te structureren. Deze paper behandelt de convergentie tussen de planningspraktijken in Vlaanderen en Nederland. Net zoals de internationale vrienden langzaam naar elkaar toe bewegen in hun gesprek, lijken immers ook de Nederlandse en Vlaamse planningspraktijken naar elkaar toe te bewegen.
Ode aan het Caritas-project

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Artikel over de toekomst van het Kanunnik Petrus Jozef Triestplein in psychiatrisch centrum KARUS Melle, een monumentale buitenruimte geopend in 2016 naar ontwerp van architecten De Vylder Vinck Taillieu. De projectdefinitie was een onverwachte vluchtlijn in een participatief proces opgestart in 2014 onder leiding van BAVO waarin psychiaters, directie, personeel én patiënten nadachten over het psychiatrisch centrum van de toekomst. Vandaag is de toekomst van het plein onderwerp van discussie. In dit artikel wordt in het licht van nieuwe toekomstscenario’s een terugblik gegeven op de unieke geschiedenis.
De kunst van een helende omgeving

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Artikel over de vierde Triënnale Hedendaagse Kunst georganiseerd door Universitair Psychiatrisch Centrum Duffel en de bijdrage van kunst binnen de vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg, met verwijzing naar artistiek werk van Christian Van Eycken, Marina Abramovic & Ulay, Ingel Vaikla, Wim Cuyvers en andere kunstenaars.