clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Een inleiding in de Franse historische epistemologie

Disciplines: Philosophy, Humanities (General)

Verrassend misschien voor filosofen buiten Frankrijk, maar in Parijs is wetenschap altijd een object van filosofische reflectie geweest – niet in de vorm van de analytische wetenschapsfilosofie zoals die buiten Frankrijk wordt onderwezen, maar onder de noemer van historische epistemologie, of soms ook wel kortweg épistémologie genoemd. Dit themanummer wil een inleiding zijn op deze traditie in haar denkers.
De invloed van extra schoolsluitingsdagen op gestandaardiseerde testscores in het zesde leerjaar

Disciplines: Economics & Business, Humanities (General)

In veel landen vormen verplichte schoolsluitingen een belangrijk deel van overheidsstrategieën om de verspreiding van COVID-19 te beperken. De eerdere studies laten steeds het gemiddelde en totale effect zien van de schoolsluitingen. Vanuit beleidsstandpunt is het echter ook bijzonder relevant om het ‘marginale’ effect van een extra dag schoolsluiting
te kennen. Immers, vanuit epidemiologisch perspectief wordt vaak aangeraden om een ‘afkoelingsperiode’ voor of na een vakantie in te lassen, of om het aantal lesdagen met
contactonderwijs op school te verminderen. In dit artikel gaan we na wat de invloed is
van dergelijke onderbreking van contactonderwijs op de leerprestaties voor wiskunde en Nederlands. We observeren geen effect op de toetsscores voor wiskunde, maar wel een negatief effect van extra sluitingsdagen op de Nederlandse testscores. Het effect suggereert dat na vijf extra schoolsluitingsdagen de Nederlandse toetsscores met
10% van een standaarddeviatie dalen. Het waargenomen gemiddelde negatieve effect van
extra schoolsluitingsdagen lijkt gedreven te worden door het onderste kwartiel van de testscores. Dit toont aan dat het waargenomen negatieve effect van sluitingsdagen op de gemiddelde Nederlandse toetsscore wordt veroorzaakt door de scholen met de laagste scores op de taaltoets, waarschijnlijk overeenkomend met de scholen met de laagste sociaal-economische statusgroepen.
Over de harde hiërarchie der remedies in de consumentenkoop: kosteloos herstel en vervanging gaan voor op schadevergoeding, ook bij huisdieren (noot onder Cass. 18 juni 2020)

Disciplines: Law, Humanities (General)

Bij de consumentenkoop van dieren geldt ook dat kosteloos herstel en vervanging in principe voorgaan op andere remedies, zoals de schadevergoeding.
De buitengerechtelijke ontbinding door kennisgeving aan de schuldenaar aanvaard: "Bezint eer ge ontbindt" (noot onder Cass. 11 december 2020)

Disciplines: Law, Humanities (General)

Het arrest van het Hof van Cassatie van 11 december 2020 bevestigt de mogelijkheid van een schuldeiser om een overeenkomst op eigen gezag en risico te ontbinden door een kennisgeving te doen aan de schuldenaar en preciseert dat de ontbinding daarbij niet stilzwijgend doorgang kan vinden.
Financiering van de Vlaamse social profit. Een nieuwe satellietrekening voor de socialprofitsector in Vlaanderen

Disciplines: Sociology, Humanities (General), Social Sciences (General)

Meer dan dertig jaar worden aan het HIVA-satelliettabellen opgesteld over de non-profit sector en vooral de gezondheidszorg en welzijnszorg. In deze nieuwe studie voor 2016 wordt de gezondheidszorg in ruime definitie in de Vlaamse Gemeenschap geraamd op 30,5 miljard euro of 11,2% van het bbp. In een meer enge betekenis wordt hij geraamd op 22,1 miljard euro of 8,1% van het bbp. De welzijnszorg wordt geraamd op 11,1 miljard euro of 4,1% van het bbp, ongeveer de helft van de omvang van de eng gedefinieerde gezondheidszorg. Tevens wordt de socioculturele sector en de sociale economie in beeld gebracht voor respectievelijk 0,6 miljard euro en 1,1 miljard euro of 0,2 en 0,4% van het bbp. De vier onderscheiden sectoren maken samen 34,9 miljard euro uit of 12,8% van het bbp. In arbeidsplaatsen is de welzijnszorg met 213 073 bijna even groot als de eng gedefinieerde gezondheidszorgsector met 215 635 arbeidsplaatsen. De vier onderscheiden sectoren staan voor in totaal 487 627 arbeidsplaatsen.
Door het groeiend aandeel van de welzijnszorg in de totale zorg, vooral door de groei van de langdurige zorg, is de private non-profit een steeds groter aandeel gaan innemen in de totale gezondheidszorg (47,7%). De publieke sector werd relatief minder belangrijk (17,8%) en ook de for-profit sector nam in belang af (34,5%). In de welzijnszorgsector blijft de non-profit nog meer dan 92,1% uitmaken.
Het rapport is een belangrijke regionale aanvulling voor de Belgische satellietrekening gezondheidszorg, opgesteld door de FOD Sociale Zekerheid. De auteurs pleiten ervoor dat deze regionale tabel op een meer
frequente basis wordt opgesteld.
Quoi? Kwaliteit van leven, van bestaan, van zorg

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Humanities (General)

Over levenskwaliteit is de laatste jaren heel wat gezegd. Zoveel, dat u misschien door het bos de bomen niet meer ziet? We doen een poging tot ordening en wat breder en dieper inzicht, in de hoop dat u daarna met vernieuwde blik en moed inzet op wat écht telt.
De Vlaamse arbeidsmarkt tijdens het eerste jaar van de COVID-19-pandemie.

Disciplines: Economics & Business, Humanities (General)

De COVID-19-pandemie, die toesloeg in Vlaanderen vanaf maart 2020, veroorzaakte de grootste economische terugval sinds de Tweede Wereldoorlog. Om de uitbraak van dit virus in te dijken en te bestrijden, zijn er in Vlaanderen ingrijpende maatregelen doorgevoerd die het sociale en economische leven aan banden hebben gelegd en zich ook laten voelen op de Vlaamse arbeidsmarkt. In dit artikel analyseren we de stand van de Vlaamse arbeidsmarkt tijdens het eerste jaar van de COVID-19-pandemie aan de hand van verschillende arbeidsmarktindicatoren. De impact van de eerste lockdown was erg groot, en zelfs vrij ongezien op indicatoren als economische groei, consumenten- en ondernemersvertrouwen, tijdelijke werkloosheid en uitzendarbeid. Toch zette de Vlaamse arbeidsmarkt al vrij snel een herstelpad in, geïnitieerd door de verschillende beschermings- en steunmaatregelen. De impact van de tweede lockdown bleef bovendien beperkter dan zijn voorganger. De Vlaamse arbeidsmarkt kent een jaar na COVID-19 zo zelfs minder niet-werkende werkzoekenden (nwwz) dan voor de pandemie, veel vacatures en een laagterecord aan faillissementen. De toename van de langdurige nwwz baart wel zorgen, net als het terug opduiken van het doembeeld van een tekort aan arbeidskrachten, zeker in specifieke sectoren, met bijhorende mismatch. Wat het tweede jaar van COVID-19 zal brengen voor de Vlaamse arbeidsmarkt is nog onzeker. We eindigen dit artikel met een blik naar de toekomst, wat echter een bijzonder moeilijk gegeven blijft. De meest recente verwachtingen gaan uit van een positiever scenario dan aanvankelijk gedacht: met slechts een beperkte verzwakking van de werkzaamheids- en werkloosheidgraad, waarbij de arbeidsmarkt bijzonder krap blijft.
De evolutie van opleidingsinspanningen in Vlaamse bedrijven tussen 2015 en 2019.

Disciplines: Economics & Business, Humanities (General)

De noodzaak om van Vlaanderen een lerende samenleving te maken is groot, gegeven dat de inhoud van jobs sterker verandert doorheen de loopbaan onder invloed van digitalisering en robotisering (zie bijvoorbeeld Sels, Vansteenkiste, & Knipprath, 2017), en we de komende jaren verder afstevenen op structurele arbeidsmarktkrapte en een moeizaam matchingproces tussen arbeidsvraag en -aanbod (bijvoorbeeld Vansteenkiste et al., 2019; Vansteenkiste & Sourbron, 2020). Maar hoe staat het momenteel met de opleidingsinspanningen in Vlaanderen? In deze bijdrage houden we de vinger aan de pols van de opleidingsinspanningen in Vlaamse bedrijven op basis van de Sociale Balans. We zoomen aan de hand van de meest recente data in op de evolutie tussen 2015 en 2019. We stellen vast dat het aandeel vormingsbedrijven bij ondernemingen met meer dan tien werknemers lager ligt in 2019 dan in 2015. De opleidingsparticipatie is eveneens wat afgenomen, net als de gemiddelde opleidingsduur. Het aandeel opleidingsuren blijft stabiel. Opvallend is daarnaast dat de opleidingsparticipatie in de grootste bedrijven sterker terugviel. We constateren ook een sterke sectorale differentiatie, waarbij de participatiekloof tussen de sterkste en middelste sectoren iets groter werd.
Op weg naar afstuderen in tijden van COVID-19: hoe wordt de impact van de pandemie ervaren?

Disciplines: Psychology, Humanities (General), Economics & Business

De overgang van onderwijs naar de arbeidsmarkt is voor studenten een periode waarin veel keuzes gemaakt moeten worden en dit gaat vaak gepaard met onzekerheden over die keuzes. De COVID-19-pandemie zou die onzekerheden verder kunnen aanwakkeren, waardoor het belangrijk is om meer inzicht te krijgen in de impact van de COVID-19-pandemie op deze doelgroep. In deze bijdrage onderzoeken we daarom studenten in hun laatste of voorlaatste jaar hoger onderwijs, waarbij we inzoomen op hoe ze de impact van de COVID-19- pandemie ervaren hebben op vlak van hun omgeving, op sociaal vlak en op loopbaanvlak. Hierin onderzoeken we welke profielen van studenten er voorkomen op basis van die impact. Deze impactprofielen worden vervolgens gerelateerd aan ervaren loopbaanonzekerheden, maar ook aan de keuze die de afstuderende studenten maakten om te gaan werken of verder te studeren. Om deze onderzoeksvragen te beantwoorden, maken we gebruik van een steekproef verzameld in juli 2020 (N = 980), waarbij de respondenten opnieuw bevraagd werden in november 2020. Aan de hand van latente profielanalyses konden we drie profielen onderscheiden. Een eerste profiel rapporteerde een neutrale tot eerder positieve impact op alle domeinen (5,3%). Het tweede profiel is de grootste groep en rapporteerde een eerder negatieve impact (78,3%). Het laatste profiel rapporteerde een sterkere negatieve impact op elk domein (16,4%). De resultaten tonen aan dat de meeste studenten een eerder negatieve impact ervaren hebben van de COVID-19-pandemie, waarbij de studenten die nog verder af staan van afstuderen vaker voorkomen in het sterker negatieve profiel. Verder tonen de resultaten aan dat de studenten in het eerder negatieve profiel en in het sterker negatieve profiel ook onzekerder zijn over hun loopbaan. Wat betreft de keuzes die gemaakt werden na afstuderen, stellen we op basis de resultaten geen significante verschillen vast tussen de verschillende profielen.
Naar een versterking van het gelijke onderwijskansenbeleid in Vlaanderen?

Disciplines: Psychology, Social Sciences (General), Humanities (General), Economics & Business

Deze bijdrage vat de voornaamste bevindingen samen van vijf jaar SONO-onderzoek naar het Vlaamse Gelijke-onderwijskansenbeleid, meer bepaald de effectiviteit van de verhoogde schoolfinanciering a rato van het aantal leerlingen uit socio-economisch of socio-cultureel achtergestelde milieus (het zogenaamde GOK-ondersteuningsbeleid). Voor het onderliggende empirische onderzoek verwijzen we naar andere relevante publicaties; hier ligt de nadruk op de aanbevelingen van het onderzoek voor het beleid en de praktijk, op basis van een consensusbevraging met een multidisciplinair expertenpanel. 
Het onderzoek stelt vast dat de kansengelijkheid in het Vlaamse onderwijs is verbeterd, al blijft er veel ruimte voor versterking van de effectiviteit. De doelstellingen zouden meer SMART geformuleerd moeten worden, om doelverschuiving te vermijden en de geboekte vooruitgang meer meetbaar te maken. De doelgroepcriteria (vooral die m.b.t. leerlingen met een migratieachtergrond) zijn voor verfijning vatbaar. De middelen worden best meer geconcentreerd bij scholen met de hoogste concentratie van kansengroepen. De grote schoolautonomie in de aanwending zou gepaard moeten gaan met een permanente strategische reflectie en verantwoordingsplicht van scholen. Dit vergt ook een aantal ingrepen in het personeelsbeleid van kansarme scholen: vooral een verdere verdeskundiging van directies en leerkrachten, van in de initiële opleiding tot bij de navorming van alle echelons, inclusief begeleidingsdiensten en docenten lerarenopleiding. De capaciteit om het eigen schoolbeleid SMART te evalueren en bij te sturen vraagt om verdere inspanningen op het vlak van monitoring en datageletterdheid van schoolteams. Last but not least, blijft het GOK-ondersteuningsbeleid een pleister op een houten been als niet tegelijk een aantal structurele maatregelen genomen worden om ‘academische segregatiemechanismen’ af te bouwen: een betere sociale mix, meer inclusief onderwijs, minder zittenblijven, en een latere studie-oriëntering.
De splitsing tussen zorg en expertise toegepast op de zorgpsychiater in het kader van een penitentiaire tuchtprocedure

Disciplines: Law, Humanities (General)

In een advies van 12 december 2020 stelt de Nationale Raad
van de Orde der artsen dat het niet aan de zorgpsychiater van
de gevangenis toekomt te oordelen of een geïnterneerde persoon
voor een begane tuchtinbreuk verantwoordelijk kan worden
gesteld. De Nationale Raad steunt deze beslissing enerzijds op
de vereiste onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de arts
en anderzijds op de regels inzake het medisch beroepsgeheim.
Het advies maakt derhalve toepassing van het principe van
de splitsing tussen zorg en expertise. Hoewel dit principe niet
per se belet dat een behandelend arts informatie deelt met
een arts-expert, wekt de Nationale Raad in zijn advies wel die
indruk. Deze bijdrage neemt het betreffende advies onder de
loep. Daartoe wordt vooreerst de problematiek geschetst van de
toerekeningsvatbaarheid van geïnterneerde personen voor een
tuchtinbreuk en komt tevens de figuur van de zorgpsychiater
kort aan bod. Vervolgens wordt het principe van de splitsing
tussen zorg en expertise nader geduid en de argumentatie van
de Nationale Raad grondig uitgediept. Daarbij wordt in het bij-
zonder onderzocht of de zorgpsychiater door het beroepsgeheim
gedekte gegevens mag delen met een adviserend arts-expert die
is aangesteld in het kader van een tuchtonderzoek.
Kunsteducatie in het secundair onderwijs, van bijzaak naar hoofdzaak.

Disciplines: Art History, Humanities (General)

Mogen we nog verwonderd zijn?
Een pleidooi voor meer kunsteducatie in het onderwijs.

Kunstonderwijs is sinds jaar en dag het lelijke eendje op school. Leerkrachten die er (tegen de stroom in) voor blijven vechten, worden veelal overstemd door holle slogans over de achteruitgang van ons onderwijs – lees: het economische rendement ervan. Voor leerlingen die niet artistiek aangelegd zijn, klinkt het, is kunsteducatie nutteloos tijdverlies. Nochtans onderschrijven experts het belang ervan voor de persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen en jongeren. 

In Mogen we nog verwonderd zijn? breken verschillende ervaringsdeskundigen en artiesten een lans voor het kunstonderwijs. De meerwaarde én de noodzakelijkheid ervan wordt geduid vanuit antropologische, psychologische, pedagogische, neurobiologische en filosofische hoek. Daarnaast bevat het boek ontroerende persoonlijke getuigenissen en een visie over hoe kunsteducatie op de lagere en middelbare school er zou kunnen uitzien. Een inspirerend pleidooi voor verwondering en een aanrader voor iedereen die begaan is met humaniserend onderwijs. 

Het boek bevat bijdragen van Dirk De Wachter, Hans Schmidt, Kris Rutten en Ronald Soetaert, Rik Pinxten, Roger Standaert, Filip Verneert, Juliette Taquet, Brigitte Dekeyzer, Judith Wambacq en Bart Devaere, en interviews met Nic Balthazar, Michaël Borremans, Alain Platel, Arne Sierens en Willem Vermandere. 

De auteurs schenken hun royalty’s aan RASA vzw: Open Ogen voor Kunst. RASA ontwikkelt en presenteert reizende tentoonstellingen met actuele kunst voor kinderen en jongeren. 

‘Kunsteducatie is niet alleen verruimend, verrijkend en harmoniserend, maar komt ook de samenleving in haar geheel ten goede. Kunsteducatie draait om empathie, ruimdenkendheid en tolerantie - het is een oefening om zich in een ‘ander’ denken te leren verplaatsen, waar ook ruimte is voor het onvoorziene.’ 
— Stefan Hertmans
De vele wegen van integrale jeugdhulp

Disciplines: Criminology, Law, Humanities (General)

Het Decreet Integrale Jeugdhulp onderging in 2013 een grondige wijziging, met als doel hulp op maat te organiseren van de minderjarigen en hun omgeving door samenwerking en afstemming van de verschillende actoren in de jeugdhulp. De doelbereiking van het decreet werd na vijf jaar kwalitatief geëvalueerd in de praktijk bij jeugdhulpaanbieders, jeugdhulpverwijzers, ouders en jongeren aan de hand van een toetsingskader.
Na een korte toelichting van de methode gaat deze bijdrage in op de resultaten van deze evaluatie. Een aantal factoren helpt de doelbereiking vooruit, maar andere belemmeren die doelbereiking vooralsnog. Dat heeft ook structurele gevolgen voor het functioneren van de “noodsystemen”: het priorsysteem, de crisisjeugdhulp, de gemandateerde voorzieningen en de gerechtelijke jeugdhulp. Zij dreigen dicht te slibben in situaties waarin de reguliere wegen vastlopen wegens onvoldoende of niet-tijdige toegang tot jeugdhulp, maar ook omdat ze niet enkel worden ingezet waarvoor ze bedoeld waren.
Nabijheid, autonomie en identiteit: kernelementen van het 'businessmodel' van religieuze ordes en gemeenschappen

Disciplines: Theology, Humanities (General)

In dit hoofdstuk wordt dieper ingegaan op een meer waardengedreven 
‘business model’ dat bij ordes en congregaties meespeelt en zich concretiseert in 3 modellen: het kapitaalmodel, het identiteitsmodel en het Ecclesiopreneurship Canvas Model. Ze vormen samen een eigensoortig business model dat zich kenmerkt door de strategische gerichtheid op het zo autonoom en lokaal mogelijk realiseren van de eigen missie, dit steeds vertrekkende vanuit het spirituele kapitaal en het maximaliseren van de andere beschikbare vormen van kapitaal, zijnde: sociaal, cultureel, fysiek en financieel kapitaal. In het identiteitsmodel worden de inductieve werkwijze en principes belicht die ordes en congregaties strategisch inzetten om enerzijds sociale uitdagingen en/of problemen te onderscheiden binnen Kerk en samenleving, anderzijds deze aan te pakken met de inzet van de verschillende vormen van het beschikbare kapitaal. Kortom, religieuze ordes en congregaties zijn experten in het omgaan met schaarste, of in Sobetzko’s termen ‘ecclesiopreneurs’ avant la lettre.
Als liefde overleven wordt. De vele gezichten van partnergeweld.

Disciplines: Criminology, Law, Humanities (General)

Partnergeweld kan iedereen overkomen. Elke week sterven in ons land een tweetal vrouwen aan de gevolgen van extreem partnergeweld. In dit boek schetsen we aan de hand van het levensverhaal van Titi de eerste tekenen van misbruik, de manipulatieve strategieën van de dader en de langdurige gevolgen. Daarnaast lees je hoe je als buitenstaander de slachtoffers kunt helpen en hoe je leert praten over partnergeweld.Titi's waargebeurde verhaal neemt je mee naar een wereld die erger is dan fictie, maar keihard bewijst hoe het in werkelijkheid kan lopen. Het beschrijft een proces van jarenlange terreur waarbij Titi transformeert van een sterke, onafhankelijke vrouw in een bang, onderdanig wezen. Tot ze uiteindelijk de moed vindt om te vertrekken, haar wonden likt, op zoek gaat naar een nieuwe identiteit en haar leven opnieuw vormgeeft.Als liefde overleven wordt is er voor iedereen die met (niet-)fysiek partnergeweld te maken heeft: vrouwen én mannen, hulpverleners, therapeuten, politiediensten, . . . en iedereen die vermoedt een slachtoffer te kennen.Triene-Mie Le Compte is ervaringsdeskundige. Ze wil meer bewustzijn creëren voor de onzichtbare epidemie van (niet-)fysiek partnergeweld.Anne Groenen is doctor in de criminologische wetenschappen en familiaal bemiddelaar. Ze is werkzaam bij 2shine2 en is de verantwoordelijke van expertisecentrum Resilient people van het UCLL.
Nudging en nachtlawaai. Determinanten van stedelijk nachtlawaai en acceptatie van nudgingmaatregelen

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General), Humanities (General)

Geluidsoverlast is een aanhoudend maatschappelijk
probleem dat irritaties, frustraties en gezondheidsproblemen
met zich meebrengt voor burgers. Terwijl de meeste aandacht gaat
naar overlast door verkeer is de impact van stedelijke geluidsoverlast
afkomstig van personen niet te onderschatten. Steden gebruiken
verscheidene beleidsinstrumenten om deze vorm van geluidsoverlast
te verminderen. Op basis van een survey bij burgers in
Leuven onderzochten wij determinanten van geluidsoverlast en de
mate waarin burgers nudges als beleidsinstrument tegen geluidsoverlast
accepteren. De resultaten tonen aan dat burgers vooral
last ondervinden van straatgeluid en dat omwonenden nudges
(nl. het plaatsen van zichtbare boodschappen, het verminderen
van straatverlichting en het plaatsen van figuren in het straatbeeld)
minder accepteren dan klassieke beleidsinstrumenten (nl.
het geven van boetes en het uitdelen van kaarten om met buren te
communiceren).
Bewaring in het Europees asielrecht. Een blik op de uiteenlopende rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Hof van Justitie

Disciplines: Law, Humanities (General)

Het begrip bewaring in het Europees asielrecht werd recentelijk het voorwerp van een jurisprudentieel debat tussen het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Hof van Justitie. In respectieve zaken omtrent het gedwongen verblijf van asielzoekers in de 
Röszke-transitzone in Hongarije, komen beide hoven in feitelijk gelijkaardige situaties tot een verschillende conclusie, wat leidt tot uiteenlopende gevolgen voor nationale autoriteiten. Anne Bombay en Pieterjan Heynen houden beide zaken tegen het licht en onderzoeken hoe zij zich verhouden tot eerdere rechtspraak inzake bewaring in het Europese asielrecht.