clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Het onderzoek in milieustrafzaken en recente ontwikkelingen strafprocesrecht, studiedag Strafrecht versus R.O. en milieurecht, Elewijtcenter 21 oktober 2003

Disciplines: Law

Het onderzoek in milieuzaken. De politie en opsporingsbevoegdheden. Bouwinspectie. Meest voorkomende onderzoeksdaden. Huiszoeking en beslag. Plaatsbezoek. Transactie. Verjaring. Redelijke termijn. 

Zie de publicatie: D. De Wolf, Het strafrechtelijk onderzoek naar het milieumisdrijf, in A. De Nauw, P. Flamey en J. Ghysels (ed.), Milieustrafrecht- en Milieustrafprocesrecht. Actuele vraagstukken,Brussel, Larcier, 2005, p. 183-301.
“Constitutieve bestanddelen van de stedenbouwmisdrijven in het Vlaams Gewest: een eindeloze bron van betwistingen ?”, Vakgroep Strafrecht VUB, De groeipijnen van het strafrecht, juni 2006

Disciplines: Law

Beschrijving van de constitutieve bestanddelen van de diverse stedenbouwmisdrijven in het Vlaams Gewest.
Politiek van de wiskunde

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Archaeology, Humanities (General)

Politiek van de wiskunde
Karen François

Dit boek gaat over wiskunde en de rol die wiskunde speelt in de manier waarop de mens kennis opbouwt over deze wereld. Vanuit de recente westerse wetenschapsantropologie (Bruno Latour) en fenomenologische wetenschapskritiek (Rudolf Boehm), wordt de zoektocht aangevat naar de politieke momenten van de wiskunde. Centrale concepten uit de wiskunde als deductie, bewijs en revolutie komen aan bod evenals de evolutie en differentiatie van wiskunde bij Thales van Milete, Pythagoras, Plato en Aristoteles. De rol van wiskunde culmineert bij Descartes in een autoritaire epistemologie. Bij Husserl wordt de basis gelegd voor een democratische epistemologie die plaats biedt voor een waarhedenpluralisme.
Het boek besteedt ook aandacht aan een actuele wiskundepraktijk, namelijk het wiskundeonderwijs. Het empirisch onderzoek toont de plaats van de filosofie van de wiskunde binnen het Vlaams secundair wiskundeonderwijs. Vanuit het onderzoeksprogramma van de etnowiskunde krijgt het abstract politieke aspect van wiskunde hier een heel concrete invulling.

Dit boek wordt aanbevolen aan de lezer met een filosofische interesse voor de manier waarop wetenschap en maatschappij met elkaar zijn verbonden. Het is bovendien een rijke bron aan informatie voor de leerkracht, de lector en de docent wiskunde.



"Dit heerlijk geschreven en ambitieuze werk wil een kritische en modernistische analyse brengen van de maatschappelijke relevante aspecten van wiskunde"
Prof. dr. Rik Pinxten, Universiteit Gent





Karen François studeerde Bachelor in het Onderwijs: Secundair Onderwijs: Wetenschappen-Aardrijkskunde (1980) aan de Hogeschool Gent; Master in de Moraalwetenschap (1984), Aggregatie HSO in de Moraalwetenschap (1985) en Bachelor in de Wijsbegeerte (1986) aan de Universiteit Gent en Gediplomeerde in de aanvullende studie Vrouwenstudies (1996) aan de Universiteit Antwerpen. In 2008 promoveerde ze tot Doctor in de Wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit Brussel. Sinds 2002 is ze verbonden aan het Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel.
Over compôte egyptienne, ananas en pain à la mecque. Exotisme op het bord van Leopold II (1865-1909)

Disciplines: History

Dit artikel gaat op zoek naar de al dan niet aanwezigheid van exotisme in de keuken van het koninklijk paleis tijdens de regeerperiode van Leopold II (1865-1909). Komen exotische gerechten op tafel bij de koning? Zo ja, gaat het hierbij dan om een werkelijke integratie van uitheemse gerechten of is er eerder sprake van een exotische naamgeving? Bovendien wordt de vraag gesteld of een eventuele integratie van een uitheemse keuken tot doel heeft indruk te maken op gasten of eigenlijk ook een verrijking van de dagdagelijkse keuken inhoudt. Ten slotte wordt nagegaan hoe dit alles evolueert doorheen de veertigjarige regeerperiode van de tweede koning der Belgen.
Stimuleren van zelfregulerend leren door leraren in de lagere school

Disciplines: Educational Sciences, Communication Studies

In deze bijdrage rapporteren we over onderzoek dat peilt naar realisaties van leraren omtrent de introductie van zelfregulerend leren (ZL) in het basisonderwijs. In eerste instantie lichten we het in dit onderzoek gehanteerde concept zelfregulerend leren kort toe. Vervolgens presenteren we in de probleemstelling een bondig overzicht van eerdere onderzoeksbevindingen over de ontwikkeling van zelfsturing op het niveau van de lagere school. Aansluitend, geven we aan welke rol de leraar kan spelen bij de ontwikkeling van zelfregulerend leren. Na deze theoretische schets, presenteren we de onderzoeksopzet met bijhorende vraagstelling. Methodologische aspecten, in het bijzonder een overzicht van de respondenten en het gebruikte instrumentarium, worden geschetst om vervolgens de belangrijkste bevindingen te presenteren. Tot slot formuleren we enkele bedenkingen bij de aangehaalde onderzoeksresultaten.
Wiskundige basisvaardigheden (2de, herziene en uitgebreide editie)

Disciplines: Other Disciplines, Educational Sciences, Social Sciences (General)

Dit praktijkgerichte en bijzonder toegankelijke handboek met 'wiskundige basisvaardigheden' is gegroeid vanuit de overgangsproblematiek tussen het secundair onderwijs en het hoger onderwijs. De ervaring leert immers dat studenten die hun eerste jaar hogere studies aanvatten in een richting waarin ook wiskunde op het programma staat, vaak behoefte hebben aan een degelijke 'opfrissingscursus' die de noodzakelijke basisvaardigheden herhaalt én de kans biedt die vaardigheden ook verder in te oefenen.

De auteurs van dit boek weten uit hun jarenlange onderwijspraktijk dat, naast enthousiasme, werklust en aangepaste begeleiding, op maat gemaakt (zelf)studiemateriaal de beste garantie biedt voor een geslaagd begin van een nieuwe studie óf voor een geslaagde heroriëntatie van de studie. 

Wiskundige basisvaardigheden is met zijn combinatie van handboek en krachtige ICT-omgeving (zie: www.basiswiskunde.be) het ideale (zelf)studiepakket voor de beginnende of zich heroriënterende student. Het is allerminst een loodzwaar wiskundetheorieboek, maar legt de nadruk op het bijbrengen van wiskundige geletterdheid en basisvaardigheden. Het geeft een duidelijk overzicht van de noodzakelijke wiskundige kernbegrippen en hun eigenschappen en biedt op een gebruiksvriendelijke manier de mogelijkheid om de aangebrachte kennis en vaardigheden via de computer verder in te oefenen.

Dit uitnodigende en stimulerende handboek is daarom het gedroomde hulpmiddel voor iedereen die een wetenschappelijke, toegepast wetenschappelijke of humaanwetenschappelijke studie in het hoger onderwijs aanvat.

Bovendien is het werk door zijn formaat en opzet ook een blijvend waardevol naslagwerk tijdens het hele studietraject en is het uiteraard ook een handig instrument voor iedereen die zijn wiskundige kennis en vaardigheden op een effi ciënte manier wil 'opfrissen'.
Hedendaags zingeven in Vlaanderen.

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Sociology, Social Health Sciences

Transities in levensbeschouwing en religie worden vaak bestudeerd vanuit een klassieke
conceptualisering van deze begrippen. Men tracht zo maatschappelijke transities te vatten
zonder de concepten zelf ter discussie te stellen. Met dit onderzoek willen we levensbeschouwing
bekijken als zingevingskader en nagaan of er in Vlaanderen een mogelijke
indeling in levensbeschouwelijke groepen bestaat, die de traditionele levensbeschouwelijke
tussenschotten overstijgt. We baseren ons hiervoor op het model van persoonlijke
zingeving in het dagelijkse leven dat door Reker en Wong (1988) ontwikkeld werd. Ons
onderzoek vertrekt vanuit sociologische en psychologische concepten die vertaald worden
in kwantitatieve meetinstrumenten en die zo empirisch onderzoek mogelijk maken. Een
filosofische kijk behoort niet tot het opzet van dit artikel, maar we hopen dat de resultaten
een aanzet kunnen zijn tot reflectie over hedendaagse zingeving. Een nuance dient
gemaakt bij de wijze waarop zingeving hier wordt benaderd: met surveyonderzoek kunnen
we vaststellingen doen die vragen oproepen, maar de interpretatie van de resultaten
vraagt verder onderzoek.
"Vrije beroepen en consumentenrecht. de wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake de vrije beroepen"

Disciplines: Law

bespreking van de wet die de richtlijn inzake reclame en onrechtmatige bedingen mbt de vrije beroepen in Belgisch recht omzette
Verslag van het debat, in Voorstellen tot bijsturing van de burgerlijke rechtspleging, colloquium 9 december 2005 (ed. B. Maes), Interuniversitair centrum voor Gerechtelijk Recht

Disciplines: Law

Verslag van het debat van het colloquium van 9 december 2005 te Brussel, V.U.Brussel (Voorstellen tot bijsturing van de burgerlijke rechtspleging)
Postmodernisme: Een intertekstueel woordenboek

Disciplines: Art History

In dit woordenboek vind je wat je altijd al had willen weten over het postmodernisme, maar nooit hebt durven vragen. Het is immers expliciet geschreven om het voor leken vaak verwarrende taalgebruik te duiden en er de wijsgerige achtergronden van te verhelderen. Tegelijkertijd gaat het uit van het postmoderne idee dat geen enkel woord uitputtend kan worden omschreven, dat er steeds sprake is van een uitstel van betekenis en een permanente verschuiving. Vandaar dat de aard van dit woordenboek ronduit intertekstueel is. Bij elke term wordt doorverwezen naar aanverwante termen, die op hun beurt doorverwijzen naar weer andere termen, tot in het oneindige. Dit intertekstuele karakter maakt van het woordenboek een unieke hypertekst. Even uniek is dat het woordenboek vrijwel alle kunstvormen, alle disciplines, alle media en culturele praktijken vanuit een postmoderne invalshoek belicht. Deze veelzijdige aanpak, die de lezer evengoed in deconstructie als in Zen inwijdt, leidt tot een diepgaand, subtiel en tegelijk toegankelijk boek over het postmoderne vertoog in onze cultuur. Daarom ook is het voor een groot aantal studierichtingen, van filosofie via kunstgeschiedenis tot en met nieuwe media studies, van onmisbaar belang. Daarnaast richt het woordenboek zich ook tot de algemeen geïnteresseerde lezer, of dit nu een kunstenaar, een museumdirecteur of een manager is.
Baudelaire in Cyberspace. Dialogen over kunst, wetenschap en digitale cultuur.

Disciplines: Art History

Baudelaire in Cyberspace bundelt een tiental dialogen tussen filosoof Antoon Van den Braembussche en beeldend kunstenaar Angelo Vermeulen. Op ongedwongen wijze flanerend en meanderend in het huidige landschap van kunst en digitale cutluur  geven zij langzaam in hun gemeenschappelijke zoektocht een eigentijdse en eigenzinnige visie prijs. Hierdoor wordt de onderlinge verbondenhied duidelijk van heel verschillende actuele thema's, zoals de verhouding tussen kunst en wetenschap, de malaise in de kunst, het geweld in de media, de filosofie van computergames, engagement en betrokkenheid, de esthetische ervaring en de kunst van het onzegbare.
De Totalitaire Verleiding. Hannah Arendt en de stilte van Heidegger

Disciplines: Art History

In dit artikel wordt de relatie tussen Hannah Arendt en Martin Heidegger biografiscn en wijsgerig verhelderrd, meer in het bijzonder met betrekking tot Heideggers kortstondige commitment met het nazisme. In de loop van het artikel wordt niet alleen de stilte van Heidegger belicht maar tevens de affiniteiten en verschillen tussen de filosofie van Hannah Arendt en die van haar leermeester.
Betrekken artsen verpleegkundigen in levenseindebeslissingen?

Disciplines: Social Sciences (General), Sociology, Philosophy, Other Disciplines, Social Health Sciences

Artsen betrekken verpleegkundigen selectief in het nemen van medische beslissingen rond aan het levenseinde met een mogelijk of zeker levenskortend effect. Verpleegkundigen worden vooral betrokken bij patiënten bij wie artsen waarschijnlijkze communicatiemoeilijkheden ondervinden en bij beslissingen met ernstige gevolgen op zowel menselijk als legaal vlak.
Maakt de wet van 26 april 2007 een einde aan de controverse over het verzet tegen verstekvonnissen in huurgeschillen? Noot onder Vred.Antwerpen (4°kanton) 13 oktober 2006

Disciplines: Law

Noot over het verzet in huurzaken na de Wet van 26 april 2007 op de bestrijding van de gerechtelijke achterstand
Het Geheugen van Brussel. Beschouwingen bij het colloquium 30 jaar AMVB.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Archaeology

Algemeen overzicht van de belangrijkste argumenten vanuit de Vlaamse Beweging ten aanzien van Brussel, bij wijze van inleiding op het colloquium "Het Geheugen van Brussel".
Ioniserende Straling Waar naartoe met Radioactief Afval

Disciplines: Social Sciences (General)

-De eveolutie van de kernenergie in Belgie met zijn milieuimpact wordt in kaart gebracht. Het betreft in hoofdzaak het beheer van nucleair afval waarvoor de besluitvorming opschoot in 2006 door de regeringsoptie voor oppervlakteberging van kortlevend laag en middelactief afval in Dessel. De impact van de kernuitstap werd geraamd naast de impact van gebruik van nieuwe reactortypes van de vierde generatie die de radiologische impact van het afval nauwelijks zullen wijzigen.
Nucleaire terreur : reflecteren over voorzorg en ethiek

Disciplines: Social Sciences (General), Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Educational Sciences, Archaeology, Humanities (General)

Dit boek schetst de diverse facetten van nucleair misbruik en terrorisme en zijn uitdagingen voor de democratie. Er worden lessen getrokken uit zowel verlies als accidentele verspreiding om het probleem te situeren. Dan wordt de stap gemaakt naar mogelijke vuile bommen en de noodzakelijke besliuitvorming terzake. de proliferatie van nuclraire wapens krijgt aparte aandacht met oog voor de mechanismen van internationale controle. Hoe gaan de Verneigde Naties om met de nucleaire dreiging vn het terrorisme? Welke aanpak krijgt de verkoop en controle van gevoelig materiaal? Het nieuwe Megaport systeem voor toezicht op de haventrafiek, opgelegd door de uSA wordt kort belicht. het probleem van nucleair terrorisme wordt tenslotte geconfronteerd met andere aspecten zoals het economische en vergeleken met andere dreigingen zoals bioterreur. Dan volgen ethsiche reflecties bij de diverse dimensies van de problematiek zoals die tot uiting kwamen bij een reeks publieke discussies aan de universiteit.
De impact van de referentiecentra binnen het chronisch vermoeidheidssyndroom: de evaluatie van een omstreden revalidatie-overeenkomst tussen enkele universitaire centra en het RijksInstituut voor Ziekte- en Revalidatieverzekering (RIZIV)

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Sociology

Vermoeidheid lijkt tegenwoordig een alomvoorkomend probleem.  Zowel binnen de klinische als de preventieve psychologie wordt 'moeheid' intensief bestreden.  Bij het merendeel van de patiënten wordt de vermoeidheid veroorzaakt door een welbepaalde situatie, zoals spanningen thuis of op het werk, of door psychiatrische aandoeningen, zoals stemmings- of angststoornissen.  Wanneer echter de chronische - of steeds terugkerende - vermoeidheid geen aanwijsbare oorzaak heeft, kan er sprake zijn van het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS).  Men neemt aan dat er in België tussen 20 000 en 30 000 personen lijden aan deze aandoening.  
In 2000 kreeg de Belgische Hoge Gezondheidsraad de opdracht deze aandoening in kaart te brengen.  Heel wat problemen werden geïndentificeerd waaronder de financiële kost en de instabiliteit van het sociale statuut van de patiënt.  Om hieraan tegemoet te komen, werden CVS-referentiecentra opgericht die patiëntgericht moeten werken met een coördinatie tussen verschillende zorgverleners.  
Het evaluatierapport van deze centra werd op 23 oktober 2006 besproken. In afwachting van een beslissing door de subsidiërende instanties werden de bestaande overeenkomsten met de CVS-referentiecentra voorlopig met zes maanden, ongewijzigd verlengd tot en met 31 maart 2007.  
In dit artikel wordt dit initiatief kritisch besproken, onder meer op basis van het door de centra gepresenteerd evaluatierapport (http://www.riziv.fgov.be/care/nl/revalidatie/studies/study-sfc-cvs/pdf/rapport.pdf).  Voor de kritische reflectie, wordt eerst een overzicht gegeven van de aandoening en de huidige wetenschappelijke consensus met betrekking tot deze aandoening.
Hoe en waarom komt het chronisch vermoeidheidssyndroom tot uiting?

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Sociology

Het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) blijft een complex en verwarrende aandoening.  Onderzoekers en clinici zetten het debat reeds verschillende jaren verder.  Jason, Fennell en Taylor (2003) brachten recent 'the Handbook of CFS' uit.  Met dit boek hopen zij een aantal doelstellingen te bereiken.  Ten eerste was het essentieel om een betrouwbaar, uitgebreid, up-to-date en multidisciplinair boek aan te bieden dat een breed beeld geeft van het onderzoek naar CVS.  Ten tweede hopen zij dat het handboek zal leiden tot een accurate identificatie van en betere behandeling voor personen met CVS, in klinische settings maar ook in de maatschappij.  Ten derde moet het handboek de gezondheidszorg, de sociale voorzieningen alsook de politieke wereld voorzien van een essentieel overzicht van CVS.  Dit moedigt een integraal inzicht van de aandoening aan.  Zo wordt het waarschijnlijker dat er in de toekomst efficiënte studies kunnen worden uitgevoerd.  Tenslotte hopen de samenstellers dat het boek de intellectuele nieuwsgierigheid van een breed publiek (artsen, onderzoekers, hulpverleners, personeel van sociale voorzieningen en mensen uit de politieke wereld) uitlokt.                                                                                                     

Het handboek bestaat uit 6 delen: deel 1, Geschiedenis, diagnose en indeling geeft een algemeen overzicht van het ontstaan van CVS.  De hoofdstukken in deel 2, Fenomenologie: ziekteverloop en ervaringen van patiënten, gaan na hoe de aandoening ontstaat, hoe ze waargenomen en ervaren wordt door patiënten, en beschrijft de meerdere lichaamssystemen en levensdomeinen beïnvloed door CVS.  Deel 3, Symptomatologie, geeft de individuele (fysieke) symptomen weer.  De hoofdstukken benadrukken het belang van kennis over de verschillende mogelijke klachten en waarschuwen  tegen  overpsychologisering van CVS. De onderdelen van deel 4, Diagnosestelling, geven een rondleiding in het gamma  van vragenlijsten gebruikt binnen CVS.  Nogmaals is een goed overzicht van de gerapporteerde klachten het uitgangspunt van een afdoende diagnose.  Deel 5, Behandeling en Interventie, omvat een uitgebreide reeks behandelingen waaronder een medische interventie, op fasen gebaseerde behandeling, cognitief gedragsmatige therapie, op voeding gebaseerde interventies en kinesitherapie. Deel 6 ten slotte , Pediatrie en Gemeenschapskwesties, biedt een overzicht over de ervaringen van jongeren met CVS, alsook aspecten van  sociale gezondheidszorg.
Scores van vier- tot zesjarige Kleuters op de MOT 4-6 test

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Social Health Sciences, Social Sciences (General)

Dat de ontwikkeling van motorische vaardigheden een belangrijk deel uitmaakt van de gehele ontwikkeling van de kleuter en het jonge kind, behoeft geen verdere uitleg (Timmons, Naylor and Pfeiffer, 2007). In de literatuur is men het er duidelijk over eens dat het stimuleren van de ontwikkeling van deze motorische vaardigheden bijzondere aandacht moet verdienen (Chambers en Sugden, 2002; Fisher, 2005). De kleuterleeftijd is immers de leeftijd waarop de fundamentele motorische vaardigheden worden ontwikkeld (Haywood en Getchell, 2005) en de basis gelegd wordt om later sportspecifieke vaardigheden te kunnen leren en een fitte en gezonde levensstijl aan te nemen. 

Binnen de Universitaire Associatie Brussel, door de partners Vrije Universiteit Brussel en Erasmushogeschool Brussel, werden 2519 kleuters geëvalueerd aan de hand van de MOT4-6 test.


Uit de gegevens van deze studie blijkt dat er een duidelijke verschuiving bestaat in de motorische ontwikkeling naar een vaardigheidsniveau 'onder het gemiddelde' tot 'zwak'. Belangrijk hierbij is aan te geven dat deze besluiten gevormd werden op basis van normen die in 1987 bepaald werden voor de Duitse populatie. Het zou interessant zijn om ook voor Vlaamse kleuters normentabellen op te stellen die gebasseerd zijn op Vlaamse gegevens. Op die manier zou het mogelijk zijn om eventuele veranderingen in de motorische vaardigheden onder invloed van maatschappelijke factoren en tijdsgebonden factoren in de toekomst in kaart te brengen en een mogelijk verdere daling in de motorische ontwikkeling af te remmen.
Meting van functionele invaliditeit door middel van vragenlijsten

Disciplines: Psychology, Social Sciences (General), Sociology, Other Disciplines, Social Health Sciences

Samenvatting
In de verschillende werkdefinities voor de bepaling van het chronische vermoeidheidsyndroom (CVS) moet een patiënt een beduidende vermindering in de dagelijkse activiteiten melden.  Tot op heden is echter geen enkele vragenlijst voldoende specifiek om dat criterium te onderzoeken.  Bovendien bestaat er voor het meten van functionele invaliditeit geen eenduidigheid over de keuze van  een bestaande vragenlijst.  Op basis van een zoekopdracht in Pubmed worden drie lijsten naar voor geschoven, namelijk de 'Medical Outcomes Short Form 36 Health status Survey' (SF-36), de 'Sickness Impact Profile' (SIP) en de 'Karnofsky Performance Score' (KPS).  Indien deze lijsten in de toekomst bij onderzoek worden gehanteerd, zal dit vergelijkbaarheid tussen de verschillende studies verbeteren.  Als de resultaten verkregen zijn met dezelfde vragenlijsten, zullen de hypothesen, gesteld in deze artikels, gehanteerd worden om de discussie rond de etiologie te versnellen.  Op basis van dit zoekopdracht worden een aantal aanbevelingen geformuleerd voor het gebruik van deze drie lijsten in het wetenschappelijk onderzoek en ten behoeve van de praktiserende arts.

Functional disability in chronic fatigue syndrome
In order to diagnose chronic fatigue syndrome (CFS) a patient has to report a significant loss of daily functioning in different case definitions.  Until now, no single questionaire is specific enough to screen the criterium stated above.  Moreover, no consensus exists as regards the choice of an existing questionnaire.  After our search in Pubmed, three tests are proposed, i.e. the Medical Outcome Form 36 Health Status Survey (SF-36), the Sickness Impact Profile (SIP), and the Karnofsky Performance Score (KPS).  As these tools will be utilized in future research, the obtained research results will improve and become comparable.  Moreover, results gathered by means of similar questionaires could speed up the discussion of the aetiology of CFS by more efficient evaluation of possible hypotheses.  Taking into account the results of our search in Pubmed.  Recommandations are formulated for use of the three above-mentioned tests as well in scientific research as for the medical doctor.
Lijfelijke spiritualiteit en horizontale transcendentie

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)

Dit artikel verscheen in een boek over atheïstische spiritualiteit. In een eerste stap stel ik vragen bij het fenomeen van de spiritualiteit en trek ik het bestaan van een louter geestelijke invulling daarvan in twijfel. Spiritualiteit zou dan immers teveel schatplichtig blijven aan het typische dualisme van lichaam en geest. Die vorm van spiritualiteit werd ook altijd vertikaal ingevuld. Vanuit het werk van John Dewey en Maurice Merleau-Ponty pleit ik hier voor een horizontale transcendentie en een spiritualiteit die begint bij de lichamelijkheid. Sport en erotiek beschrijf ik als mogelijke invullingen daarvan.