clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Herstel na een verslaving aan illegale drugs : resultaten van de Life in Recovery survey in Nederland en Vlaanderen

Disciplines: Other Disciplines, Educational Sciences, Social Sciences (General)

Herstelondersteunend werken is de doelstelling van de verslavingszorg in Nederland en Vlaanderen, maar tot
dusver gebeurde bij ons weinig onderzoek naar personen in herstel van een drugverslaving. Voor deze studie
gebruikten we de Life in Recovery (LiR) vragenlijst om veranderingen na te gaan op belangrijke leefgebieden
die beïnvloed worden door verslaving en herstel. We bekeken ook of deze samenhangen met de herstelfase
waarin iemand zich bevindt: pril (<1 jaar), volgehouden (1-5 jaar) of stabiel (>5 jaar) herstel. 411 personen
die van zichzelf vinden dat ze ooit een probleem hadden met illegale drugs vulden deze online survey in.
Voorliggend artikel zoomt vooral in op de relatie tussen de herstelfases en belangrijke kenmerken van herstel. Zowel abstinentie, het hebben van een dagbesteding en afwezigheid van huisvestingsproblemen en criminele betrokkenheid komen vaker voor bij personen die reeds langer in herstel zijn. De herstelfase houdt tevens verband met een duidelijke toename van het aantal herstelbevorderende factoren (herstelsterktes) en een afname van herstelbelemmerende
factoren (herstelbarrières). De onderzoekers concluderen dat herstel een niet-lineair proces is dat zich op verschillende leefgebieden afspeelt en waarbij stabiel herstel geenszins synoniem staat voor complete abstinentie.
Monomanie : monotone uitvindingen in de manie

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Social Sciences (General)

Er zijn gevallen van manie waar een kalmerende oplossing wordt gevonden in een uitvinding die de ervaring van grenzeloosheid afboordt. Die uitvinding kan een reële en repetitieve praktijk zijn die het subject aan een buitenlichamelijk object koppelt. Er wordt gesuggereerd dat de oude term ‘monomanie’ van Esquirol voor dergelijke repetitieve sinthomatische oplossingen in de manie zou kunnen worden gereserveerd. Er wordt onderzocht hoe de monomane uitvindingen van Pollock en Kusama zo’n manische ervaring temperden, maar ook welke limiet die uitvinding heeft. Voor beiden bood een monotone en jarenlang aangehouden uitvinding – druipen van verf bij Pollock, schilderen van bollen bij Kusama – een imaginaire consistentie en kon deze tot op zekere hoogte een halt toeroepen aan een totale vervreemding. Het geval van Klein wordt daar tegenover geplaatst. Bij hem beantwoordt de monotonie van zijn kunst eerder aan een geërotiseerde fantasmatische.
Freud over manie en melancholie

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Social Sciences (General)

In deze bijdrage bespreken we Freuds theorievorming over de manie. Daar
deze zich steeds in de context van zijn beschouwingen over de melancholie afspeelt, volgen
we het parcours van zijn denken over melancholie en manie doorheen zijn oeuvre. We staan
eerst stil bij de vroege, eerder fragmentarische theorievorming in de brieven en
manuscripten, waar de melancholie en de manie occasioneel aan bod komen zonder echter
een solide conceptuele vorm te krijgen. Freud concludeert in 1910 dat het psychoanalytisch
begrip van zowel de melancholie als de manie nog maar weinig gevorderd is. Voor een
theorie over melancholie en manie is het wachten op Rouw en melancholie. Freud vat er de
melancholie op als een reactie op objectverlies – al is niet zo duidelijk wat er precies
verloren is – en tegelijk een identificatie met dit verloren object, wat Freud aanduidt met de
formule dat “de schaduw van het object op het Ik” gevallen is. De manie wordt er opgevat
als triomf, waarover is nog niet zo duidelijk. In Massapsychologie en Ik-analyse
verbijzondert Freud zijn eerdere redenering. Het in de melancholie verwijtende deel wordt
gespecificeerd als het Ik-Ideaal, en dit is nu ook waarover in de manie getriomfeerd wordt.
Na de ontwikkeling van de notie van de doodsdrift verandert het Ik-Ideaal, nu Boven-Ik,
van karakter: het wordt driftiger en wreedaardiger. Dit werpt een nieuw licht op de
melancholie, maar wordt door Freud niet verder toegepast op de manie. Over de manie
doorheen Freuds parcours concluderen we dat deze aan bod komt in zowat elke theoretische
wending, daarbij echter vooral theorie blijft en deze theorie ook telkens op haar limieten
wijst.
Zo ouder, zo kind? Het effect van psychopathologie bij de ouder op de ontwikkeling van depressieve symptomen bij de jongere : de onderliggende rol van emotieregulatie

Disciplines: Psychology, Social Sciences (General)

In deze crosssectionele studie onderzochten we of er een verband bestaat tussen depressieve
klachten en algemene psychopathologie bij een ouder en depressieve klachten bij een jongere, en
of dit verband (deels) verklaard kan worden door de emotieregulatie (ER)-strategieën bij de jongere.
Uit de analyses blijkt dat depressieve klachten bij de jongeren positief samenhangen met algemene
psychopathologie bij de ouders, zowel wanneer we de klachten van de jongeren meten via zelfrapportage
als ouderrapportage. We konden dit positieve verband repliceren met specifieke depressieklachten
van de ouder en oudergerapporteerde depressieve klachten van de jongere. Daarnaast
vonden we bij jongeren een positief verband tussen maladaptieve ER en depressieve klachten.
Bij adaptieve ER kwam enkel een negatief verband naar voren bij zelfgerapporteerde depressieve
klachten. Er werd geen verband gevonden tussen psychopathologie bij de ouders en de ER-strategieën
bij de jongere. Het huidige onderzoek wijst uit dat depressieve symptomen vaak transgenerationeel
zijn. Aangezien depressieve klachten bij een jongere een mogelijke voorloper zijn van
een latere, meer ernstige vorm van depressie, pleit dit voor vroegtijdige (secundaire) preventie en
alertheid van hulpverleners wanneer een ouder zich aanmeldt met psychopathologie. Daarnaast
lijkt ook het aanleren van adaptieve ER-strategieën een belangrijke interventie bij de aanpak van
depressieve klachten bij jongeren.
Herstel van verslaving door de lens van drie mannen met een migratieachtergrond

Disciplines: Educational Sciences, Criminology, Social Sciences (General)

Drie personen met een Marokkaanse migratieachtergrond namen foto’s van wat ze als helpende elementen
in herstel van verslaving ervaren. Aan de hand van de foto’s die ze tijdens het autofotografische onderzoeksproces
trokken, nemen ze ons mee in hun ervaringen en krijgen we een unieke inkijk in hun herstelproces.
Politionele integriteit onderzocht

Disciplines: Criminology, Law

In dit hoofdstuk definiëren we het begrip ‘politionele integriteit’ en staan we stil bij mogelijke morele dilemma’s die politieambtenaren kunnen ervaren en het bestaan van een zogenaamde politiecultuur. We gaan ook dieper in op de vorm die een integriteitsbeleid kan aannemen en de instrumenten die daarbij nuttig kunnen zijn. Er wordt een typologie van politionele integriteitsschendingen gegeven en er wordt ingegaan op integriteitsonderzoeken.
Scientific integrity by design : wetenschappelijke integriteit in criminologisch onderzoek

Disciplines: Criminology, Law

Deze bijdrage gaat dieper in op het aannemen van een integere houding bij het voeren van wetenschappelijk onderzoek. Er wordt verduidelijkt welke waarden belangrijk zijn voor een onderzoeker en er wordt stilgestaan bij mogelijke dilemma’s en moeilijkheden die ervaren kunnen worden tijdens de voorbereiding, tijdens de uitvoering en na afloop van een onderzoek. Hiervoor wordt input gehaald uit een lopend doctoraatsonderzoek naar de ethische beslissingsprocessen van politieambtenaren. We reflecteren daarbij over aanvaardbare manieren om deze dilemma’s op te lossen. We willen studenten hiermee bewust maken van potentiële problemen in het kader van wetenschappelijk onderzoek en mogelijke oplossingen voor dergelijke situaties. Er wordt ook een overzicht gegeven van verschillende instrumenten en organen die in het leven werden geroepen om onderzoekers en studenten te ondersteunen bij het voeren van wetenschappelijk onderzoek.
De toetsing van bijzondere wetten door het Grondwettelijk Hof : een bijzondere toetsing

Disciplines: Law

Luc LAVRYSEN en Jan THEUNIS I. INLEIDING 1. De toetsing van bijzondere wetten is een bijzondere soort toetsing. Dat houdt verband met de toetsingsbevoegdheid van het Hof ten aanzien van bijzondere wetten, die tegelijk ook toetsingsnorm kunnen zijn (hoofdstuk II), maar meer nog met de bijzondere aard van die wetten, doordat zij doorgaans van institutionele aard zijn. Een aanzienlijke drempel is daarom het belangvereiste bij een beroep tot vernietiging van bijzondere wetten (hoofdstuk III). Eens voorbij die drempel zijn er nog enkele remmende factoren (hoofdstuk IV). Het Hof toetst in de regel niet of wetten, en dus ook bijzondere wetten, op wettige wijze tot stand zijn gekomen. Het wenst evenmin in te gaan op grieven die een bijzondere wetsbepaling betreffen, maar die in wezen voortvloeien uit een keuze van de grondwetgever zelf. Bovendien kent het Hof de wetgever in veel gevallen een ruime beleidsvrijheid toe (hoofdstuk V). Dat geldt met name ten aanzien van normen met een hoge "politieke lading", tot stand gekomen na een "intens politiek debat"1, wat nadrukkelijk het geval is voor bijzondere wetten, die daarbovenop een hogere democratische legitimiteit genieten aange-zien zij met een bijzondere meerderheid zijn goedgekeurd. Het gevolg is dat het Hof tot hiertoe slechts één bepaling van een bijzonderemeerderheidswet heeft vernietigd. Dezelfde remmende factoren gelden in principe in het prejudiciële conten-tieux (hoofdstuk VI) en ook wanneer het Hof, bij de beoordeling van een beroep tot vernietiging of van een prejudiciële vraag, een "exceptie van ongrondwettig-heid" van een bijzondere wet onderzoekt (hoofdstuk VII).2 Ook in die hypothese 1 Zie daarover B. MEEUSEN en L. FRANgois, "De ene toets is de andere niet. Variërende toet-singsintensiteit in de rechtspraak van het
Herstel van een gebrekkige proceshandeling, wanneer en hoe?

Disciplines: Law

Het hof van beroep te Antwerpen velde recent een arrest waarin het toepassing maakte van de nietigheidsleer in het Gerechtelijk Wetboek. Het hof sprak de nietigheid van een akte van hoger beroep uit omdat de uiteenzetting van de grieven daarin ontbrak. Daarbij overwoog dit hof niet of dit vormgebrek al dan niet vatbaar was voor procedureel herstel.
If it was shared on Facebook and Twitter, then it must be true : een kwantitatief onderzoek naar de relatie tussen fake news en angst voor criminaliteit

Disciplines: Social Health Sciences, Criminology, Law

Media vormen een belangrijke informatiebron voor burgers over criminaliteit. Dit onderzoek toont aan dat mediaberichtgeving en angst voor criminaliteit niet losstaan van elkaar. Aangezien fakenewsberichten zich via (sociale) media verspreiden, rijst de vraag wat de relatie is tussen (de perceptie van) fake news en angst voor criminaliteit. Vooralsnog werd hieromtrent geen grootschalig en representatief onderzoek gevoerd. Deze studie baseert zich op een representa­tieve bevolkingsbevraging (n = 1566) uit 2019. Deze verkennende studie toont een kleine maar significante relatie tussen de gepercipieerde prevalentie van fake news en angst voor criminaliteit.
De academische vrijheid als recht van de onderwijzer en onderzoeker, én van de universiteit

Disciplines: Law

Met het arrest van 6 oktober 2020 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie Hongarije veroordeeld voor een schending van de academische vrijheid. Daarmee verliest Hongarije de strijd die het voerde tegen de Central European University (CEU) van George Soros. Hongarije had namelijk haar wet op het hoger onderwijs gewijzigd zodat buitenlandse universiteiten vooraleer zij opleidingen konden aanbieden in Hongarije, moesten voldoen aan twee voorwaarden: voorafgaandelijk aan het aanbieden van de opleidingen diende er ten eerste een internationale overeenkomst gericht op het toelaten van de onderwijsactiviteiten te bestaan tussen Hongarije en het land van vestiging van de hogeronderwijsinstelling, indien dat geen lid was van de EER; en ten tweede moest de instelling in het land van vestiging ook opleidingen aanbieden. Hoewel de wetswijziging van toepassing was op alle buitenlandse instellingen voor hoger onderwijs, was de wet – die daarom ook officieus de naam Lex CEU meekreeg – duidelijk gericht op het weren van de CEU. De wet kon rekenen op stevige kritiek van de Europese Commissie, die in de voorwaarden een schending las van het recht van de Wereld Handelsorganisatie (WTO), het recht van de Interne Markt van de Unie en de in het Handvest vervatte academische vrijheid, de vrijheid om onderwijsinstellingen op te richten en de vrijheid van ondernemerschap.

In lijn met de conclusie van advocaat-generaal Kokott veroordeelde het Hof van Justitie dus Hongarije wegens het niet nakomen van de verplichtingen die op de lidstaat rusten krachtens het EU-recht. Hoewel de uitspraak een overwinning was voor de CEU, is het Centraal-Europese land toch in zijn opzet geslaagd. De CEU heeft zich inmiddels gevestigd in Wenen en heeft dus Hongarije verlaten. Desalniettemin is dit geen onbelangrijk arrest, in het bijzonder door de inhoud en de reikwijdte die het Hof toekent aan de academische vrijheid. Het Hof oordeelt immers dat dit niet louter een communicatiegrondrecht is zoals tot nu werd aangehouden door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), maar evenzeer een institutionele en organisatorische dimensie heeft. In deze noot verkennen we eerst de schending van de General Agreement on Trade in Services (GATS), het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) en de Dienstenrichtlijn. We behandelen deze evenwel slechts beknopt daar het innoverende aspect van het arrest schuilt in de vastgestelde schending van de academische vrijheid. We sluiten deze bijdrage af met een eerste verkenning van de betekenis van de uitspraak voor de rechten die hogeronderwijsinstellingen genieten in België.
Onderwijsdecreet XXIX : een versterking van de studentenparticipatie? Een beleidskader, toezicht door het Regeringscommissariaat en een automatisch bijzonder statuut

Disciplines: Law

Sinds het begin van de jaren ’70 heeft het wettelijke en decretale kader voor studentenparticipatie zich grondig ontwikkeld: vertrekkende van een regeling voor de raden van beheer van de staatsuniversiteiten tot een generieke, Vlaanderenbrede regeling van studentenraden op instellingsniveau vandaag. Studentenraden en studentenvertegenwoordigers ondervinden evenwel nog steeds moeilijkheden bij de uitoefening van hun mandaat. Om die reden bracht de Vlaamse Onderwijsraad in juni 2018 op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Studenten een advies uit over het versterken van studentenparticipatie. De Vlaamse decreetgever gaf gehoor aan dat advies door met
Onderwijsdecreet XXIX de regelgeving omtrent studentenparticipatie op drie punten te wijzigen: hogeronderwijsinstellingen moeten een beleidskader opstellen; studentenraden kunnen terecht bij het Regeringscommissariaat wanneer zij menen dat hun rechten niet worden gerespecteerd; en het statuut voor studentenvertegenwoordigers moet automatisch worden toegekend.
Terugblikken naar de toekomst? Ontwikkelingen in besluitvorming omtrent uitgaansvergunningen en penitentiaire verloven

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology

In deze bijdrage blikken we terug op recente wijzigingen in de besluitvorming omtrent uitgaansvergunningen (verder: UV) en penitentiaire verloven (verder: PV). Als startpunt nemen we de bevindingen van een onderzoek uit 2012-2013 dat door onderzoekers van het Nationaal
Instituut voor Criminologie en Criminalistiek (NICC) werd uitgevoerd.6 Die studie kwam er op
vraag van het Directoraat-generaal Penitentiaire Inrichtingen (kortweg: DG EPI), naar aanleiding
van spanningen die destijds bestonden tussen gevangenisdirecteurs - die een advies moeten
geven - en de Directie Detentiebeheer (verder: DDB) - die een beslissing neemt. Uit de studie bleek onder meer dat positieve directieadviezen weinig garantie vormden op een toekenning van UV of PV en dat UV en PV spaarzaam werden toegekend (zie verder). In deze bijdrage traceren we of daarin veranderingen gekomen zijn. Met andere woorden: is de besluitvorming inzake UV en PV sedert 2012 veranderd en, zo ja, hoe?
Weigering tussenkomst omniumverzekeraar wegens alcoholintoxicatie : toepassing van het vervalbeding

Disciplines: Law

De omniumverzekeraar weigert tussenkomst wegens de alcoholintoxicatie die als contractuele tekortkoming in de polis vermeld staat. Deze weigering kan enkel worden aanvaard indien de verzekeraar aantoont dat de omschreven tekortkoming zich heeft voorgedaan en dat deze in causaal verband staat met het schadegeval. Een dergelijke polisvoorwaarde maakt immers een vervalbeding uit in de zin van artikel 65 van de Verzekeringswet van 4 april 2014. De burgerlijke rechter is hierbij niet gebonden door het strafrechtelijk gewijsde.
De Scheldestad of Manhattan aan de Maas? Een vergelijkende analyse van de Antwerpse en Rotterdamse havens bij de in- en doorvoer van cocaïne

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

De havens van Rotterdam en Antwerpen blijken keer op keer de belangrijkste Europese toegangspoorten voor cocaïne. Eerdere studies wijzen op een zekere inwisselbaarheid van deze grootste havens in Europa voor criminelen die cocaïne willen importeren en verder verspreiden. In deze vergelijkende bijdrage wordt de vraag gesteld of de Antwerpse en Rotterdamse haven voor de in- en doorvoer van cocaïne inwisselbaar zijn. De beantwoording vindt plaats op basis van empirisch onderzoek met de routine activity approach als zoeklicht, waarbij beide havens vergeleken worden op basis van hun fysieke kenmerken, de potentiële, gemotiveerde daders en het aanwezige toezicht.
Verwijzingen vanuit Vlaamse gevangenissen naar externe psychische hulpverlening

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

Achtergrond: Hoewel psychische zorg aan gedetineerden met psychiatrische stoornissen tijdens en na detentie de re-integratie bevordert en de kans op criminele recidive vermindert, blijken gedetineerden met psychiatrische stoornissen na vrijlating moeilijk aansluiting te vinden bij de reguliere psychische hulpverlening. 
Doel: Verwijzingen vanuit de Vlaamse gevangenissen naar psychiatrische ziekenhuizen of externe therapeutische settings beschrijven voor het jaar 2019. 
Methode: Alle gedetineerden met een psychiatrische problematiek die in 2019 werden verwezen vanuit een Vlaamse gevangenis (n = 577) naar de reguliere psychische hulpverlening werden bestudeerd aan de hand van de gegevens verzameld door de Vlaamse dienst TANDEM. 
Resultaten: De overgrote meerderheid van de aangevraagde verwijzingen betrof gedetineerden met een middelengerelateerde stoornis. In totaal kon één vijfde van de gedetineerden met een psychiatrische stoornis rechtstreeks terecht in een therapeutische setting of een psychiatrisch ziekenhuis. 30% van hen bleek uiteindelijk niet te starten met het geplande behandeltraject. 
Conclusie: Continuïteit van psychische zorg na detentie is aangewezen en heeft ook een maatschappelijk voordeel. Het verbeteren van de samenwerking tussen justitie en externe psychische hulpverlening, rekening houdend met de noden van de gedetineerde, is essentieel in de ontwikkeling van succesvolle trajecten.
Kroniek intellectuele rechten (2019-2020) : deel 1

Disciplines: Law

In deze kroniek wordt een overzicht gegeven van belangrijke ontwikkelingen in 2019 en 2020 in de wetgeving en de voornamelijk Europese rechtspraak m.b.t. het auteursrecht en de naburige rechten (met inbegrip van het sui-generis-beschermingsregime voor databanken), het tekeningen- en modellenrecht (deel I), het merkenrecht en het octrooirecht (Deel II).
Een recht op een kopiename van een eigen examen? Meer dan een eenvoudige ja/nee-vraag over de openbaarheid van bestuur in hogeronderwijsinstellingen

Disciplines: Law

Dit artikel gaat dieper in op de vraag of en in welke mate studenten recht hebben op een kopie van hun examen. Naast een beleidsmatige en pedagogische vraag is dit bovenal een juridisch vraagstuk waarvan het antwoord niet louter gevonden kan worden in de regelgeving omtrent de openbaarheid van bestuur. Het bestaan van en de grenzen van dat recht worden mee bepaald door het auteursrecht, het Unierecht – in het bijzonder de wetgevende handelingen omtrent de bescherming  van persoonsgegevens en het Nowak-arrest – en de Codex Hoger Onderwijs. Die laatste werd op dat  punt nog gewijzigd door Onderwijsdecreet XXIX met de bedoeling om dat recht te modaliseren.
Inbreng en de langstlevende echtgeno(o)t(e), the sequel : hoe het oude artikel 858bis oud BW smeult in het hervormde recht

Disciplines: Law

In het hervormd Belgisch familiaal vermogensrecht is zowel de inbreng door als de inbreng aan een langstlevende echtgeno(o)t(e) afgeschaft. Het oud artikel 858bis oBW heeft dan ook plaats moeten ruimen voor nieuwe regels.

Het overgangsrecht bepaalt echter dat het verhaal van de langstlevende echtgeno(o)t(e) en de erfrechtelijke inbreng nog niet helemaal uitverteld is. Het scenario van deze sequel blijft evenwel zeer vaag, waardoor er enkele belangrijke onduidelijkheden bestaan inzake de impact van deze overgangsbepaling op de praktijk.

Daarom overloopt dit artikel stapsgewijs de rol die het oud artikel 858bis oBW nog te spelen heeft in het huidige recht.
De nauwkeurigheid van de verklaring van derde-beslagene

Disciplines: Law

Deze uitspraak gaat over een vordering tot schuldenaarsverklaring van de derde-beslagene wegens een vermeende
onjuiste of onnauwkeurige verklaring van derde-beslagene. Het arrest springt onder meer in het oog vanwege de grote omvang van de verklaring van derde-beslagene die ter discussie staat.
Verlies van een rechtsplegingsvergoeding bij gebrek aan aanspraak door een procespartij

Disciplines: Law

Het hof van beroep te Gent deed op 29 november 2018 uitspraak over de situatie waarbij een partij gedurende de procedure in eerste aanleg, nog hoger beroep aanspraak maakte op een rechtsplegingsvergoeding. Via artikel 1021, tweede lid van het Gerechtelijk Wetboek wenste deze partij toch nog een rechtsplegingsvergoeding te bekomen van de verliezende partij nadat reeds een eindvonnis was bekomen. Het hof van beroep heeft dit verzoek afgewezen.
Beslissingen alvorens recht te doen zijn op zichzelf niet vatbaar voor verzet noch hoger beroep

Disciplines: Law

Het arbeidshof te Antwerpen deed op 25 februari 2019 uitspraak over een geschil waarbij een onderzoeksmaatregel was bevolen bij verstek. Het arbeidshof oordeelde daarbij dat de rechter die op verstek een gerechtsdeskundige aanstelt, geen eindbelissing neemt, maar een beslissing alvorens recht te doen. Dergelijke beslissing is niet onmiddellijk vatbaar voor hoger beroep, doch wel samen met een eindbeslissing. Ook laat de wet het aantekenen van verzet tegen die aanstelling van een gerechtsdeskundige niet toe doordat die beslissing nog niet in laatste aanleg is gewezen.