clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
De Circulaire Ruimte. Speciale editie van het tijdschrift Ruimte 2021/49

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Circulaire gebiedsontwikkeling is dé planningspraktijk van de 21ste eeuw, waarbij de transformatie van gebieden (waaronder ook plekken in steden en gemeenten) als een holistisch totaalpakket wordt benaderd: economische transitie gaat hand in hand met bodemsanering, het vrijwaren van bestaande gebouwen en open ruimte, energietransitie, co-creatie … Deze nieuwe manier van werken sluit aan bij wat planners al doen, maar gaat nog een stapje verder. Ruimte 49 biedt scherpe theoretische inzichten, afgewisseld met vele praktijkvoorbeelden die het complexe principe van circulaire gebiedsontwikkeling vatbaar maken. Hopelijk kunt u hierna met een circulaire mindset aan de slag in uw gemeente, stad, project of gebied!
De columns van Professor Pi

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Dit boek bundelt een aantal korte stukjes over wiskunde, toegankelijk voor het ruimste publiek. Ze verschenen voornamelijk in de krant Het Laatste Nieuws of in het tijdschrift EOS. Gebrek aan interesse voor wiskunde kan voortaan niet meer gemotiveerd worden met de uitvlucht: 'Ik voel niets voor wiskunde want zij wordt nooit begrijpelijk uitgelegd'. Voortaan kan eenieder over wiskunde lezen in gelijk welke omstandigheden, ook in de wachtzaal van de tandarts of de kapper.
Moord en hogere wiskunde

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Onlangs publiceerde de voor moord veroordeelde Amerikaan Christopher Havens een wiskundige toppublicatie vanuit zijn cel, en in de vorige eeuw schreef meervoudig moordenaar André Bloch een heel mathematisch oeuvre vanuit een Parijse instelling. Bij ons zal David Boeckx, veroordeeld voor moord tot 21 jaar, misschien niet eenzelfde niveau bereiken, maar hij wil wel online wiskunde studeren aan de KU Leuven, vanuit de gevangenis van Leuven-Centraal.
Pythagoras is back

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Twee jaar geleden kwam de man achter de beroemdste stelling aller tijden onder vuur te liggen. Pythagoras zou zijn kwadratentheorie hebben afgekeken van de Babyloniërs. Dat bleek fake news. Intussen wint de oude Griek nieuwe zieltjes, onder meer dankzij een Japanse hobbyist.
Wiskunde met een waarschuwing

Disciplines: Other Disciplines, Art History

Als een getal even is, deel het door 2. Is het oneven, vermenigvuldig het
met 3 en tel er 1 bij op. Herhaal die stappen. Uiteindelijk houd je 1 over,
en niemand weet hoe dat komt. Hierover zijn wiskundigen het wel eens:
anderhalf jaar geleden boekte de wereldvermaarde Terence Tao sterke
vooruitgang. Of een recente publicatie van de Nederlanders Kleinnijenhuis
even succesvol zal blijken, valt nog af te wachten.
Vertalen voor toerisme: een oefening in persuasieve teksten. Casus: de Nederlandstalige brochure over Zagreb

Disciplines: Linguistics, Humanities (General)

Zagreb is de hoofdstad van de Republiek Kroatië. Zeer belangrijke informatie die pas aan het einde van de brochure van Zagrebs Bureau voor Toerisme (uit 2016) vermeld staat. De brochure dient toeristen te informeren en overtuigen om naar Zagreb te komen en zijn unieke identiteit te ontdekken. Een passende lay-out en overtuigende tekst is van groot belang om toeristen aan te trekken. Hoewel marketing zeer belangrijk is voor de juiste presentatie kan de doeltaal van de beoogde klanten invloed op de toeristische en zakelijke activiteiten hebben (Steurs 2016). Persuasieve teksten dienen de informatie naar de lezer over te brengen om zijn attitude te beïnvloeden. Om te zien of de brochure inderdaad overtuigend is en of zijn functie succesvol bereikt wordt is er een kwalitatieve studie verricht.

De studie bestaat uit twee delen. Het eerste deel wordt uitgevoerd in de vorm van een lezersonderzoek op basis van de plus-en-minmethode van Hoeken (1998). De proefpersonen zijn moedertaalsprekers Nederlands uit Nederland en Vlaanderen. Het tweede deel betreft een eigen knelpuntanalyse van de brochure. Tot slot wordt er een herschrijfadvies gesuggereerd dat gebaseerd is op de resultaten van het lezersonderzoek en knelpuntanalyse. 

Deze resultaten zouden eveneens eventuele verschillen in het overtuigingssucces tussen moedertaalsprekers Nederlands uit België en Nederland naar voren kunnen brengen. Een verzorgde analyse kan niet alleen leiden tot beter geïnformeerde, gemotiveerde en geïnteresseerde toeristen, maar ook tot een hogere opbrengst voor de stad en zijn bewoners.
Totemistische leegte

Disciplines: Art History, Humanities (General)

Dit essay begint met een beschouwing over hedendaagse voedseltaboes. Dat het vlees van bepaalde diersoorten vandaag als oneetbaar geldt, zegt meer over het zelfbeeld van de westerse mens dan over smaak of voedingswaarde. Het klassieke verband tussen voedseltaboes en totemisme, uiteengezet door Claude Lévi-Strauss in Het wilde denken, is verdampt; we vereren geen totems, waarvan het vlees niet gegeten mag worden. Hedendaagse trends zoals het glutenvrije dieet missen een fundamentele inbedding in de orde van de natuur.
The Texas Chainsaw Massacre (Tobe Hooper, 1974) is een slasher-film die begrepen kan worden als een verkapte sociologische studie over een groep uitgerangeerde koeienslachters. De leden van deze neoprimitieve clan – werkloos geraakt door de mechanisering van de vleesindustrie – houden dwangmatig vast aan hun archaïsche beroepspraktijk: het slachten met een klap van de voorhamer (hun totem). Het eten van geroosterd mensenvlees is de overlevingsstrategie van deze geïsoleerde en gemarginaliseerde microgemeenschap. Haar tragiek is dat ze geen schakel vormt in een reeks gelijkwaardige clans; daarmee vervalt de mogelijkheid van totemisme, volgens Lévi-Strauss.
In de twintigste eeuw is de structurele correspondentie tussen biologische soorten (planten/dieren) en mensengroepen uiteengevallen. Door toedoen van genetische manipulatie is een cultuur ontstaan die niet meer gericht is op het maken van classificaties van de natuur, maar die zelf natuur maakt. De genetische code van de natuur bestaat uit reeksen letters die de mens naar believen een alternatieve rangschikking geeft. Door deze omwenteling is de natuurlijke wereld deel geworden van een semantisch universum: de mens stelt een vraag aan de natuur en krijgt daarop een antwoord dat hij in feite zelf heeft geformuleerd.
Naast The Texas Chainsaw Massacre behandel ik de Russische film 4 (Ilya Chrzjanovski, 2005), een groteske allegorie van de post-sovjetmaatschappij. Deze samenleving wordt beheerst door een politiek van gemanipuleerde informatie, corruptie en getransformeerde natuur. De afwezigheid van totems zet zich in deze film verder door. De lege plaats van de totem verandert zelf in iets tastbaars – in een ‘totemistische leegte’ met een eigen substantie en gewicht. De verscheidenheid aan soorten is verdwenen en weggeschreven onder een verscheidenheid aan verzinsels en leugens. De nieuwe natuur kent nieuwe natuurwetten. Wie liegt wordt met leugens geconfronteerd, zoals de drie leugenaars waar deze film om draait aan den lijve ondervinden. Liegen is slechts een andere manier om de volgorde van letters te veranderen. De mens heeft zich buiten de orde van het dierenrijk geplaatst, en zit sindsdien vast in een oneindig proces van wording en naamgeving. Er bestaat vrijheid en er bestaat dwang – twee woorden voor dezelfde onvoorspelbaarheid.
Muziektherapie bij personen met gevorderde dementie

Disciplines: Art History, Humanities (General)

Muziek kan mensen raken en ontroeren. Muziek brengt in beweging, roept herinneringen op, kortom, laat mensen niet onberoerd. Dat muziek een positief effect kan hebben op het psychisch welbevinden van personen met dementie, is een algemeen aanvaard gegeven. Hsu en Sacks vestigen de aandacht op het feit dat de muzikale perceptie en ontvankelijkheid, het muzikale geheugen en de muzikale emotie nog lang intact blijven tijdens het degeneratieve proces van dementie. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt een positieve impact van muziek op de stemming van personen met dementie en een vermindering van gedragsproblemen. Deze en gelijkaardige onderzoeksresultaten openen heel wat deuren naar de implementatie van muziek in de zorg voor personen met dementie. Illustraties hiervan zijn grote (inter)nationale campagnes zoals ‘Music for Dementia 2020’ in het Verenigd Koninkrijk en ‘Homeside’ in Australië.
Ethiek van de bemoeizorg: een casusbespreking

Disciplines: Psychology, Theology, Humanities (General)

Achtergrond. Begeleiders hebben behoefte aan een ethisch kompas om een weg in de bemoeizorg te vinden.

Doel. Een ethisch kader van graduele zorg ontwikkelen.

Methode. Aan de hand van een casus wordt het ethisch kader van graduele zorg beschreven en toegepast.

Resultaten. Uitgangspunt is een relationele mensvisie. Bijgevolg is een eerste voorwaarde dat de begeleiders een vertrouwensrelatie met de cliënt opbouwen. Tegelijk schatten ze de beslissingsbekwaamheid in, het vermogen
om verantwoordelijkheid voor een bepaalde keuze te nemen. De optie voor een bepaalde gradatie van bemoeizorg hangt immers af van de graad van beslissingsbekwaamheid. De uiterste zorgvorm op het continuüm is dwang. Omdat dit de minst vanzelfsprekende vorm van bemoeizorg is, passen de begeleiders bijkomende criteria toe. Met de beschreven casus illustreren we de tien verschillende gradaties van bemoeizorg. De begeleiders probeerden steeds de cliënt te stimuleren om eigen verantwoordelijkheid voor een bepaalde keuze te nemen.

Conclusie. Deze ethische visie op bemoeizorg is een aanvulling op het wettelijke kader en dient als ethisch houvast voor begeleiders om een meer verfijnd en genuanceerd zorgplan op te maken en toe te passen.
Trendbericht Pastoraalpsychologie 2017-2020

Disciplines: Theology, Humanities (General)

Pastoraalpsychologie werd door één van de grondleggers ervan, Seward Hiltner, als ‘psychologie vanuit het standpunt van de pastor’ beschreven. In functie van dit trendbericht is een herformulering zinvol. Niet alleen pastores, maar al degenen met een mandaat voor zorg hebben interesse in kennis van de ‘ziel’, in de spirituele dimensie van de zorgvragers. Bronnen voor zulke kennis kunnen gevonden worden in klinische psychologie, maar ook in geleefde religie en spiritualiteit, domeinen die door de praktische theologie bestudeerd worden. De boeken die hier besproken worden, gepubliceerd tussen 2017 en 2020, zijn allemaal te situeren op het snijpunt van zorg, spiritualiteit en klinische psychologie. Idealiter worden ze gekenmerkt door echte interdisciplinaire dialoog.
In haar voetsporen: op zoek naar onze voormoeders

Disciplines: Other Disciplines, Theology, Humanities (General)

Familiegeschiedenis wordt nog vaak geschreven vanuit een mannelijk standpunt. Vrouwen spelen meestal een bijrol. De vrouwelijke variant van een voorvader – een ‘voormoeder’ – veroverde pas sinds kort een plaats in het woordenboek. Een foto van een missiezuster zonder naam, een vermeende heks die door de buurman werd vermoord, een kantverkoopster, een straatmuzikante … In dit boek gaan de auteurs op zoek naar enkele gewone vrouwen in de stamboom, die elk op hun eigen manier toch buitengewoon waren. Samen met hun nakomelingen of verwanten leren we welke bronnen leiden naar die prachtige levensverhalen. Wil je zelf op zoek gaan naar je eigen voormoeders, dan helpen de auteurs je op weg om de kronkelende wegen van het stamboomonderzoek te volgen. Want onderzoek naar voormoeders is wat minder makkelijk dan een stamboom opstellen vanuit de vaderlijke lijn. Je hebt immers geen achternaam die de richting aanwijst.
Het eiland en de olifant. Een singulariteit van de haat

Disciplines: Art History, Humanities (General)

Elephant (Gus Van Sant, 2003) en Utøya 22. juli (Erik Poppe, 2017) zijn beide gebaseerd op een waargebeurde terroristische aanslag. Deze bijzondere films bieden een mogelijkheid om de geijkte waarom-vraag, die de nieuwsmedia bij dergelijke incidenten altijd stellen, te omzeilen, en dieper in te gaan op het explosieve mengsel van wrok, haat en woede dat in de hedendaagse samenleving zo’n grote rol is gaan spelen. Ik volg een idee uit De man zonder eigenschappen van Robert Musil: dat alle gevoelens, ervaringen en eigenschappen zich in het moderne tijdperk hebben losgemaakt van individuen en nu door een soort algemene ruimte zweven. Vandaag heeft iedere burger, iedere groep, iedere minderheid wel een reden om zich miskend te voelen en in te pluggen op dit altijd beschikbare potentieel van de haat. ‘Ik ben woedend’ is een zin die een waarheid wordt wanneer je hem vaak en luid genoeg uitspreekt. Elephant en Utøya 22. juli benaderen terrorisme als een singulariteit van de haat die alleen indirect gerepresenteerd kan worden, door het centrum van de haat buiten beeld te houden. De genese van de haat wordt niet gereconstrueerd, maar als een negatieve ruimte afgetekend. Wat deze films doen is een klein deel van de tijdruimte afsluiten en er onophoudelijk omheen cirkelen. Het ene moment denk je erbuiten te staan en naar binnen te kijken, het volgende moment besef je dat je er al die tijd al middenin zat.
Wat kan’kermee?! Existentiële groepstherapie bij mensen met kanker

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Social Health Sciences, Humanities (General)

Wanneer mensen worden geconfronteerd met een levensbedreigende ziekte, zoals kanker, leidt de confrontatie met de sterfelijkheid vaak tot een existentiële crisis. De manier waarop zij betekenis verlenen kan grondig overhoop worden gehaald. Om tegemoet te komen aan de existentiële noden van patiënten, ontwikkelde William Breitbart de meaning-centered group psychotherapy. Op basis van zijn therapieprotocol en van de focusinggerichte benadering ontwierpen we in 2017 een experiëntieel-existentiële groepspsychotherapie voor oncologiepatiënten in het Universitair Ziekenhuis Leuven. Deze psychotherapie is bedoeld om patiënten te helpen contact te maken met en te reflecteren op hun existentiële zorgen om zo tot hernieuwde zingeving te komen. 
Aan de hand van een mixed-method-process-outcome-pilotstudie werden veranderingen onderzocht inzake psychisch lijden, zingeving, zelfcompassie en posttraumatische groei. We analyseerden wat deelnemers als helpend en storend ervoeren en welke veranderingen ze zelf rapporteerden. 
Patiënten beschrijven eerder subtiele fenomenologische veranderingen die niet altijd worden weerspiegeld in kwantitatieve veranderingen, wat volgens ons wijst op de complexiteit van veranderingsprocessen en op hoe moeilijk deze meetbaar zijn met de gebruikte instrumenten. 
De experiëntiële aanpak blijkt groepsleden te stimuleren om moeilijke ervaringen in de ogen te kijken. Het reflecteren op existentiële vragen wordt als helpend ervaren. Ondersteuning vanuit de omgeving blijkt hierbij belangrijk.
Bewustwording van fysiek lijden kan aanvankelijk leiden tot meer klachten. Een acute medische fase van behandeling kan verhinderen dat mensen voldoende innerlijke ruimte vinden om op een experiëntiële manier met existentiële vragen om te gaan. 
Deze pilotstudie verbetert onze kennis van helpende en verstorende elementen in experiëntieel-existentiële groepspsychotherapie en geeft richting aan verder procesonderzoek op casusniveau.
Employer branding voor bedrijven met een negatief productimago

Disciplines: Economics & Business, Humanities (General)

De voordelen van employer branding voor het aantrekken en behouden van personeel worden her haaldelijk bevestigd in de HR-literatuur. Echter, focussen de meeste studies zich (impliciet) op deze voordelen binnen een ‘ideale situatie’: het hebben van een positief employer brand gecombineerd met een positief product- en/of dienstimago. In deze studie focussen we expliciet op organisaties die kampen  met een eerder negatief product- en/of dienstimago. De centrale vraag die we stellen is of en hoe em ployer branding de belemmerende effecten van negatief product- en/of dienstimago op het aantrekken en behouden van personeel (deels) kan tegengaan. Om deze vraag te beantwoorden voerden we een 
casestudie binnen de tabaksindustrie uit welke zich richtte op drie perspectieven op employer branding  (d.i. extern-, intern-, en organisatieperspectief). We hielden interviews met potentiële sollicitanten (ex tern perspectief, N=21), huidige medewerkers (intern perspectief, N=8) en verantwoordelijken voor de  ontwikkeling en realisatie van het employer brand van de organisatie (organisatieperspectief, N=3). De voornaamste bevindingen zijn terug te linken aan de cognitieve dissonantie theorie en de theorie van 
geredeneerd gedrag. Zowel potentiële sollicitanten als huidige medewerkers rationaliseren hun (mo gelijke) rol binnen de tabaksindustrie. Huidige werknemers benoemen daarbovenop dat de heersende  sociale normen een bepaalde spanning veroorzaken, waarbij vooral werknemers die niet volledig achter de producten van de organisatie staan geneigd zijn hieraan toe te geven en daarom de organisatie mo gelijk verlaten. Het employer brand van de organisatie kan helpen om cognitieve dissonantie of invloed van sociale normen tegen te gaan door het promoten van zowel aantrekkelijkere (bv. hoog salaris) 
als unieke (bv. jobrotatie, innovatie) werkgeverskenmerken. Bovendien helpt het om het externe en interne employer brand goed op elkaar af te stemmen zodat de organisatie geloofwaardig en oprecht 
overkomt. Het employer brand kan op deze manier potentiële sollicitanten en huidige werknemers die twijfelen over hun attitude ten opzichte van de producten van de organisatie overtuigen om toch te solliciteren of te blijven werken voor de organisatie.
Intrafamiliaal geweld

Disciplines: Criminology, Law, Humanities (General)

Het meeste geweld dat bij de politie bekend is, vindt plaats binnen intieme relaties en in familiale kring. Desondanks is voor huiselijk geweld, stalking, kindermishandeling, eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en al die andere vormen van geweld waarvoor ook wel de term 'geweld in afhankelijkheidsrelaties' wordt gebruikt, in politiële kringen maar beperkt aandacht.Dit Cahier wil op verschillende vragen in dit verband een antwoord bieden, in de eerste plaats de vraag omtrent de ernst en de schade ervan op lange termijn. Hoe is in de loop der jaren aandacht voor dit thema ontstaan en wat zijn daarbij de verwachtingen ten aanzien van de politie? Hoe komt het dat dit thema zo weinig sexy wordt gevonden in de politiewereld, terwijl de problemen al zo oud zijn als de weg naar Rome? Een aantal voorbeelden van dit soort van geweld worden uitgelicht, zoals kindermishandeling, geweld tussen (ex-)partners, mishandeling van ouderen, migratie- en familiaal geweld. Dit themanummer moet inzicht bieden in actuele uitdagingen voor de politie. Hoe kan de politie dit soort geweld (vroeg) herkennen? Hoe zit het met de samenwerking in de veiligheidszorg?
Het beroepsgeheim wanneer de patiënt slachtoffer is. Het doolhof van Cassatie

Disciplines: Law, Humanities (General)

Zorgverleners die krachtens artikel 458 Sw. door het beroepsgeheim gebonden zijn, kunnen aangifte doen van feiten waarvan de patiënt het slachtoffer is geweest in het kader van artikel 458bis Sw., vaste cassatierechtspraak en/of de noodtoestand. Artikel 458bis Sw. is uitsluitend van toepassing wanneer een zorgverlener zowel met de dader als met het slachtoffer van een misdrijf in de zin van dat artikel contact heeft gehad. Ingevolge de slachtofferrechtspraak van het Hof van Cassatie kan een zorgverlener het beroepsgeheim doorbreken voor feiten waarvan de patiënt het slachtoffer is geweest, in een geval waar hij enkel met dat slachtoffer in contact is gekomen.
Snel van start: vroege predictoren van cognitieve begaafdheid bij kleuters

Disciplines: Psychology, Humanities (General)

Tijdig een zicht krijgen op kleuters met sterke cognitieve vermogens, kan helpen om de behoeften van deze kinderen beter te beantwoorden. In dit artikel onderzochten we de vroege signalen van cognitieve begaafdheid. In een longitudinale studie bij 4.131 kinderen voorspelden we, op basis van informatie verzameld in de kleuterklas, wie in het derde leerjaar tot de top 10% zou behoren wat betreft cognitieve vaardigheden. Cognitief begaafde kinderen bleken vaak al in de kleuterklas over een ontwikkelingsvoorsprong (vastgesteld met gestandaardiseerde tests en/of een leerkrachtbeoordeling) te beschikken, waarbij vooral een voorsprong op het vlak van rekenen predictief was voor cognitieve begaafdheid. Cognitief begaafde kleuters vertoonden ook een meer onafhankelijke participatie aan het klasgebeuren en een toegewijde werkhouding. Daarnaast bekeken we welke van deze begaafde kinderen doorheen hun schoolloopbaan later problemen ondervonden. Ook deze problemen bleken zich al enigszins in de kleuterklas te manifesteren, met name in lage scores op de reken- en taaltoets, in conflicten met de leerkracht en in hyperactief-afleidbaar gedrag. To satisfy the needs of cognitively gifted children, it is important to get a timely perspective on their cognitive capacities. In this study we investigated the early predictors of high cognitive ability. In a longitudinal study among 4.131 children we predicted, based on information collected in kindergarten, which children would score among the top 10% in cognitive abilities in Grade 3. The results showed that, already in kindergarten, cognitively gifted children demonstrated an advanced scholarly development, in particular in the mathematical domain, as documented both by standardized tests and teacher evaluations. Cognitively gifted children also demonstrated more independent participation in class and a stronger task commitment. Second, the study considered which gifted students encountered academic problems throughout their school career. Some early indications of later problems were already observable in kindergarten, in particular in lower scores on math and language tests, in hyperactive or easily distractable behaviour and in student-teacher-conflicts.
Afdwinging van de antidiscriminatiewetgeving in private rechtsverhoudingen: heeft het privaatrecht iets te bieden?

Disciplines: Law, Humanities (General)

Uit evaluatierapporten blijkt dat de afdwinging van de antidiscriminatiewetgeving in private rechtsverhoudingen op sommige punten mank loopt, minstens onvoldoende adequaat is. Een van de oorzaken ligt in de «magere» regeling van de bewijsvoering en het sanctieapparaat in de antidiscriminatiewetgeving. Deze bijdrage tracht aan te tonen dat een beroep op het gemeen privaatrecht perspectieven biedt om, zelfs zonder wettelijke ingreep, tot een meer doeltreff ende en evenwichtige afdwinging van de antidiscriminatiewetgeving te komen op het vlak van bewijs en sancties.
Ook een pauze kan arbeidstijd uitmaken

Disciplines: Law, Humanities (General)

De afgelopen jaren diende het Hof van Justitie zich meermaals te buigen over de vraag of wachtdiensten arbeidstijd of rusttijd uitmaken. De arresten van maart en juli 2021, namelijk van 9 maart en 15 juli 2021, vatten deze principes samen en reiken enkele criteria aan voor de kwalificatie van wachtdiensten als arbeidstijd of als rusttijd. Het in deze bijdrage besproken arrest van 9 september 2021 kan als een eerste toepassing van de eerder vermelde arresten worden beschouwd, maar dan voor wat betreft een pauze. Ook hier rees de vraag: geldt een dergelijke pauze als arbeidstijd of rusttijd? Een juiste kwalificatie is essentieel: wordt dit als arbeidstijd beschouwd, dan zal dit gevolgen hebben voor de arbeidsduurreglementering en de verschuldigde vergoeding.