clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Een nieuwe geschiedenis van de islamitische wereld : Rijks- en identiteitsvorming in islamitisch West-Azië (7de-18de eeuw)

Disciplines: History, Linguistics

De wereld die zich uitstrekt tussen de Middellandse Zee en de Centraal-Aziatische steppes, kent van oudsher een rijke en bepalende geschiedenis. Dit was niet anders toen Arabieren in de zevende eeuw, Turken in de elfde eeuw en Mongolen in de dertiende eeuw hier eigen wereld- rijken uitbouwden. Diverse dynamieken van rijks- en identiteitsvorming gingen telkens opnieuw in interactie met de almaar diepere islamitische kleurschakeringen van deze rijke geschiedenis van volkeren en gemeenschappen, en van stedelingen, boeren en nomaden.
Een nieuwe geschiedenis van de islamitische wereld beschrijft de twee grote golfbewegingen: de eerste van het zevende-eeuwse Arabië tot het tiende-eeuwse Irak, en de tweede van de elfde-eeuwse steppes in het noordoosten tot de achttiende-eeuwse mediterrane kusten. Telkens wordt er ruim aandacht besteed aan speci eke socio-culturele en politieke verande- ringen, altijd met oog voor historische en globale verbanden en continuïteiten. Op basis van de recentste inzichten in het historisch onderzoek werd zo een geheel nieuwe geschiedenis van deze wereld neergeschreven. Traditionele narratieven die vertellen over uitzonderlijkheid, verstarring en verval, ruimen hier plaats voor meer complexe, omvattende en verbindende contexten. Dit boek is daarom aanbevolen lectuur voor al wie de historische gelaagdheid van de huidige wereld beter - en anders - wenst te begrijpen.
Bèta-alanine en sportprestaties

Disciplines: Other Disciplines, Social Health Sciences

Voedingssupplementen hebben de laatste jaren enorm aan populariteit gewonnen. Meestal hebben deze supplementen tot doel om de gezondheid te bevorderen en bepaalde aandoeningen tegen te gaan, maar ook in de sportwereld hebben voedingssupplementen de laatste jaren een immense opmars gemaakt. In deze populatie moeten supplementen helpen om tegemoet te komen aan de zware eisen die (top)sport van het lichaam vraagt en op die manier prestaties tot een hoger niveau tillen. Het is echter van groot belang dat kritisch wordt omgesprongen met het gebruik van supplementen aangezien slechts een beperkt aantal een grondig wetenschappelijk onderbouwde werking hebben. Een voedingssupplement dat vandaag de dag veel gebruikt wordt, is bèta-alanine. Het laatste decennium is het onderzoek naar dit aminozuur enorm toegenomen en zit bèta-alanine als prestatiebevorderend voedingssupplement in de lift. Hier volgt een samenvatting van de recentste wetenschappelijke bevindingen rond het gebruik van bèta-alanine als voedingssupplement in de sportwereld.
De administratieve revolutie

Disciplines: Art History

Kort artikel waarin aan de hand van een advertentie in een architectuurtijdschrift (L'Ossature métallique, 1935) enkele dimensies worden uitgelicht van de 'administratieve revolutie' die plaatsvond tussen de twee wereldoorlogen, namelijk enerzijds de verandering van kantoorwerk onder invloed van ideeën over arbeidsdeling en 'workflow efficiency' en de intrede van nieuwe communicatie- en reproductietechnologieën, en anderzijds de 'vervrouwelijking' van laagaangeschreven, ondersteunende kantoorfuncties in dezelfde periode.
Werk voor ouderen in België : werkt het beleid?

Disciplines: Economics & Business, Social Sciences (General)

In 2015 bedroeg de werkgelegenheidsgraad in België 49% voor mannen tussen 55 en 64 jaar en 39% voor vrouwen. In Duitsland en in Nederland bedroeg de werkgelegenheidsgraad 71% voor mannen en respectievelijk 61% en 52% voor vrouwen in deze leeftijdsgroep. Dit is een aanzienlijk verschil. Een gelijkaardig verschil wordt ook vastgesteld wanneer België vergeleken wordt met andere landen met een gelijkaardig sociaal en economisch
ontwikkelingsniveau, zoals Zweden en Noorwegen. Het verhogen van de werkgelegenheidsgraad van de ouderen wordt nochtans als een absolute voorwaarde beschouwd om een duurzaam socialezekerheidsstelsel
in het algemeen en rustpensioenstelsel in het bijzonder in stand te kunnen houden.
Vertrouwen in de relatie tussen zorgverleners en patiënten met een chronische ziekte : een exploratieve kwalitatieve studie

Disciplines: Other Disciplines, Social Health Sciences

DOEL: Exploreren van het concept vertrouwen zoals het zich manifesteert in de relatie tussen patiënten met chronische aandoeningen en hun zorgverleners.
METHODE: Veertien semigestructureerde interviews met patiënten die bevraagd werden over hun relatie met hun zorgverleners. Een grounded-theory-benadering werd gebruikt. Datacollectie en data-analyse gebeurden iteratief. Er vond onderzoekerstriangulatie plaats.
RESULTAAT: Het uit de data gereconstrueerde concept ’vertrouwen’ is de uitkomst van de interactie tussen de patiënt en de zorgverlener. Vertrouwen kan verschillende dimensies aannemen: 1. vertrouwen in de professional, 2. vertrouwen in de relatie, 3. vertrouwen in de onvoorwaardelijkheid van de relatie en 4. wantrouwen. Vertrouwen is de uitkomst van een proces waarbij er facilitatoren en barrières zijn voor het opbouwen of afbreken van vertrouwen in de zorgrelatie.
DISCUSSIE: Een breed palet van factoren die het ontstaan en evolueren van vertrouwen bij patiënten met een chronische aandoening beïnvloeden werd verkregen. Vervolgonderzoek met een grotere steekproef in diverse settings is wenselijk om de ervaringen van patiënten en de bestaande concepten verder uit te diepen.
CONCLUSIE: Het belang van vertrouwen in de zorgrelatie bij patiënten met een chronische aandoening wordt in deze studie beklemtoond. Interpersoonlijke competenties blijken belangrijk. De resultaten kunnen zorgverleners helpen te reflecteren over hun gedrag ten aanzien van patiënten met een chronische aandoening.
Raad voor de Journalistiek (al te) mild bij #MeToo-klacht Van Mieghem

Disciplines: Communication Studies, Law

De Raad voor de Journalistiek deed onlangs uitspraak in een zaak die verband houdt met de #MeToo-beweging. De Raad is van oordeel dat P-Magazine.be een kans op weerwoord had moeten geven en dat er een juiste bronvermelding nodig was bij de hyperlinks naar enkele naaktfoto’s van actrice Hilde Van Mieghem. De denigrerende, haatdragende en seksistische inhoud van het artikel zelf vindt de Raad voor de Journalistiek evenwel niet in strijd met de journalistiek ethiek. Een opmerkelijke uitkomst die vragen doet rijzen over de wel erg lijdzame rol van de Raad in het afkeuren van seksisme in de Vlaamse journalistiek.
Macro-economische effecten van demografische verandering in België

Disciplines: Economics & Business

In België en Nederland zal in de toekomst de output van een kleiner aantal werkenden gedeeld moeten worden met steeds meer gepensioneerden. Al het overige gelijk, daalt hierdoor de gemiddelde jaarlijkse economische groei per hoofd van de bevolking naar schatting met 0,4 à 0,5 procentpunt in de komende 25 jaar. Kunnen gezinnen en bedrijven dit ongunstige gevolg van de demografische verandering compenseren via gedragsveranderingen?
Toekomst van arbeid, toekomst van arbeidsrecht

Disciplines: Criminology, Law

De wereld van werk is in diepe verandering door megatrends in de demografie en sociologie van de beroepsbevolking, in de economische globalisering en in technologische innovatie. ‘Werk 4.0’ fascineert en beroert de geesten. Maar wat betekent de toekomst van werk voor de toekomst van arbeidsrecht? Deze bijdrage herijkt het arbeidsrecht op de schaal van Werk 4.0. Ze argumenteert paradigmaveranderingen die de focus van het arbeidsrecht verschuiven naar activeringsrecht, loopbaanrecht, arbeidskwaliteitsrecht, talentrecht en activiteitsrecht. Ze schetst een verbreding van het arbeidsrecht in een context van transversale talentontwikkeling, alsook een verpersoonlijking van sociale bescherming. Deze bijdrage pleit ook voor nieuw sociaal overleg dat inspeelt op de nieuwe noden die de arbeidsveranderingen teweegbrengen. Ze trekt assen die toelaten om de toekomst van arbeid en arbeidsrecht als een positieve keuze te omarmen.
Suïcidepreventie in de Belgische gevangenissen : een stand van zaken

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology

In België telt de gevangenispopulatie ongeveer tienduizend personen. In vergelijking met personen in de vrije samenleving hebben deze gedetineerden een sterk verhoogd risico om te overlijden door zelfdoding. Belgisch onderzoek naar deze problematiek staat nog in zijn kinderschoenen. Nochtans is een goed zicht op zaken een voorwaarde om wetenschappelijk gefundeerde preventiemaatregelen te ontwikkelen. In dit artikel belichten we de tussenstand van een lopende studie aan de Universiteit Gent naar suïcidaliteit in detentie. De voorlopige bevindingen bieden alvast belangrijke inzichten voor de preventie van suïcide in de Belgische gevangenissen en vormen een eerste aanzet voor de ontwikkeling van een suïcidepreventiebeleid op nationaal niveau.
Decreet Lokaal bestuur snoeit in mandaten van gemeente en OCMW

Disciplines: Law

Op 15 februari is het decreet lokaal bestuur in het Staatsblad verschenen. De nieuwe regelgeving bepaalt vanaf 1 januari 2019 de organisatie, samenstelling en werking van de gemeente, het ocmw en de bijhorende verzelfstandigingen en
samenwerkingsverbanden. Verregaande integratie van gemeente en ocmw, vereenvoudiging en digitalisering zijn de speerpunten.
Salafisme versus democratie

Disciplines: Other Disciplines, Communication Studies, Law

Dit boek gaat in op de verhouding tussen een weerbare democratie en de vrijheid van godsdienst, waarbij ik focus op salafistische organisaties en de terreuraanslagen die in hun naam of op basis van hun gedachtegoed gebeuren. Vormen zij een reële bedreiging voor onze democratie en hoe kunnen we ons daartegen verweren binnen de krijtlijnen van onze rechtsstaat? Een weerbare democratie moet immers nagaan of dergelijke radicale islamitische organisaties wel thuishoren in onze westerse samenleving.
Hugo Claus, de snelste en goedkoopste filmer van Europa : de totstandkoming van De Vijanden

Disciplines: Communication Studies, Art History, Humanities (General)

In 1967 regisseerde Hugo Claus voor het eerst een speelfilm, de Belgisch-Nederlandse coproductie De vijanden. Als auteur was Claus gewend aan een grote mate van artistieke controle. Ook voor De vijanden was hij als initiator, scenarist en regisseur de belangrijkste spil. Eigen aan het filmmedium, was er echter ook een aanzienlijk deel van het creatieproces dat hij niet zelf in handen had. In combinatie met zijn gebrek aan ervaring als filmmaker betekende De vijanden daardoor een sprong in het onbekende. Het inzoomen op de totstandkoming van deze film en op de filmopvattingen van de debuterende cineast verschaffen – naast een blik op de werkwijze van Claus – inzicht in een bepalende periode voor de Vlaamse filmgeschiedenis en in de start van de officiële Belgisch-Nederlandse filmsamenwerking.
Filmbeleid en natievorming in Vlaanderen

Disciplines: Social Sciences (General), Communication Studies, Humanities (General)

Sinds de jaren 1960 krijgt ongeveer 80% van de Vlaamse films overheidssteun. Hierdoor bepaalt het filmbeleid in belangrijke mate hoe het Vlaamse filmlandschap eruitziet. Op basis van voorheen onontgonnen archiefmateriaal over honderden gesteunde én niet-gesteunde filmprojecten doet dit artikel, op basis van het boek 'Subsidie, camera, actie! Filmbeleid in Vlaanderen (1964-2002)', de geschiedenis van het Vlaamse filmbeleid in de periode 1964-2002 uit de doeken. Speciale aandacht gaat uit naar de relatie met het Vlaamse natievormingsproces.
SES en spijbelgedrag : de school doet ertoe! De invloed van SES(context) op spijbelgedrag

Disciplines: Sociology, Social Sciences (General)

Spijbelgedrag is in bijna elke school aanwezig. Het aantal spijbelaars blijft al jaren
stabiel of kent zelfs een lichte stijging, ondanks de actieplannen door regeringen
en scholen. Spijbelgedrag brengt de nodige risico’s mee voor jongeren. Het is een
voorspeller van latere mislukkingen zoals criminaliteit en werkloosheid. Onderzoek
heeft ons al veel geleerd over mogelijke oorzaken van spijbelgedrag, maar is het er
niet altijd over eens welke factoren doorslaggevend zijn. Deze studie onderzoekt
enerzijds welke invloed de sociaaleconomische status (SES) van de leerling en de
sociaaleconomische samenstelling van de school hebben op het spijbelgedrag van
de leerling. Anderzijds wordt er ook nagegaan of het effect van de SES van de leerling
gemodereerd wordt door de sociaaleconomische samenstelling van de school.
Hiervoor wordt gebruikgemaakt van data van het Vlaams Leerlingen Onderzoek
(VLO) die verzameld werden in het schooljaar 2004-2005 bij 11.872 leerlingen in
85 Vlaamse secundaire scholen. Hoewel de multilevelanalyse aantoont dat de SES
van de leerling geen direct effect heeft op het spijbelgedrag en de sociaaleconomische
samenstelling van de school deze relatie niet modereert, heeft de school wel
een opmerkelijke invloed. Scholen met veel leerlingen met een hoge sociaaleconomische
status krijgen minder te maken met spijbelgedrag. Het is opvallend dat
de individuele sociaaleconomische status van de leerling geen rol blijkt te spelen
om spijbelgedrag te vertonen, maar de sociaaleconomische samenstelling van de
school wel. De schoolomgeving en het schoolnet blijken eveneens een belangrijke
rol te spelen.
Statutenzakboekje overheidspersoneel 2018

Disciplines: Criminology, Law

De federale overheid, de Vlaamse Gemeenschap, het Brussels Gewest, de Vlaamse provincies en Vlaamse en Brusselse gemeenten hebben uiteenlopende personeelsstatuten. Er zijn o.a. ambtenaren, contractuelen, mandaatfuncties,.. met elk eigen regelingen en bijzonderheden. 'Statutenzakboekje overheidspersoneel' biedt een wegwijzer doorheen het administratief, syndicaal en geldelijk statuut van het overheidspersoneel op alle niveaus. Alle kennis is overzichtelijk samengebracht per overheid en per thema. Het behandelt ook de sociale beschermingsmaatregelen en de pensioenen. In de nieuwe editie zijn de relevante wijzigingen van het personeelsstatuut opgenomen en dit voor alle geledingen binnen het staatsbestel. U beschikt kortom alweer over de meest volledige en actuele informatie over de diverse statutaire en geldelijke rechtstoestandsregelingen van de diverse personeelsleden van de verschillende Belgische overheidsdiensten.
Verleden en toekomst van de ambtelijke status in Europees perspectief

Disciplines: Criminology, Law

Op 9 maart 2017 is de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren bekrachtigd. Vanaf 1 januari 2020, de streefdatum van inwerkingtreding van deze wet, wordt de eenzijdige aanstelling van ambtenaren verruild voor een arbeidsovereenkomst. Hoewel de discussie over handhaving van de publiekrechtelijke aanstelling van ambtenaren grotendeels beslecht lijkt te zijn, resteren nog talloze vragen rondom de op handen zijn de normalisering, en dringen nieuwe vragen zich op. Daarbij valt te denken aan ambtelijke kernwaarden en integriteit, de verambtelijking van het private ontslagrecht, de sociale zekerheid, de aansprakelijkheid van ambtenarenwerkgevers, rechtsbescherming, bewijsrecht, het arbeidsvoorwaardenoverleg, het overgangsrecht, het Europees perspectief – en wat er gebeurt met ambtenaren die de normaliseringsdans ontspringen. In deze bundel wordt de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren, alsmede de gevolgen van deze wet voor de positie van de ambtenaar, belicht vanuit deze verschillende perspectieven. Ter gelegenheid van de themabijeenkomst op 11 januari 2018, geheel gewijd aan de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren, is deze bundel gepresenteerd aan de leden van de Vereniging Ambtenaar & Recht.
De private veiligheidsindustrie in België (1960-1990) : controle en uitbreiding van een sector in wording

Disciplines: History, Other Disciplines, Criminology, Law

In België is vanaf de tweede helft van de vorige eeuw de rol van de private bewakingssector in de preventie van criminaliteit en de bescherming van particulier eigendom sterk toegenomen. Een sector die eind 1960 uit slechts 3 ‘toegelaten’ bewakingsorganisaties bestond, groeide op een halve eeuw uit tot een industrie die om en bij 200 vergunde ondernemingen en 18.000 bewakingsagenten telt. Ondanks haar maatschappelijke betekenis en impact blijft het criminologisch onderzoek naar de geschiedenis van het fenomeen echter vrij schaars. Vandaar dat deze bijdrage meer licht werpt op de ontwikkeling van de private veiligheidssector in de decennia voorafgaand aan de invoering van de zogenaamde ‘Wet Tobback’ in 1990. Een eerste luik gaat dieper in op de algemene structuur en activiteiten van een sector in volle expansie, een tweede luik behandelt het vraagstuk van het overheidstoezicht op de bewakingsondernemingen.
Critical appraisals : een meerwaarde in het kader van scoping reviews?

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

In deze bijdrage wordt een zicht geworpen op het belang van een critical appraisal in het kader van reviews. Er wordt ingegaan op de vraag of het uitsluiten van studies waarin minder goed gerapporteerd wordt over de gehanteerde methodologie, een impact heeft op de resultaten van de thematische synthese. Dit wordt nagegaan aan de hand van twee sensitiviteitsanalyses die werden uitgevoerd naar aanleiding van twee (gesystematiseerde) verkennende reviews binnen het criminologische onderzoeksveld. Algemeen kon opgemerkt worden dat er nog (te) weinig gerapporteerd wordt over gemaakte methodologische keuzes. Op basis van de sensitiviteitsanalyses kan besloten worden dat publicaties die geacht werden onvoldoende methodologische informatie te bevatten, een substantiële bijdrage leverden aan de thematische synthese, zowel wat betreft het aantal thema’s dat geïdentificeerd werd als de informatie binnen deze thema’s. Het uitsluiten van deze studies is mogelijks dus niet de beste keuze bij het uitvoeren van een verkennende review.
Overlijdens in detentie : zicht op oorzaken en impact

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology

In vergelijking met personen in de vrije samenleving hebben gedetineerden een verhoogd risico op voortijdig overlijden. Dit blijft niet zonder psychologische gevolgen, voor medegedetineerden en voor personeel. Opvallend genoeg ontbreekt in België onderzoek rond die psychologische effecten. Verschillende vragen blijven tot hiertoe dan ook onbeantwoord. Hoe gaan personeelsleden om met de dood van een gedetineerde? Hoe gaan medegedetineerden om met sterfte? Welke psychologische hulp is beschikbaar in de nasleep van een overlijden? En aan welke ondersteuning is er nood?
Eigendom op bitcoins

Disciplines: Law

Bitcoin werkt omdat personen spelregels afspreken over haar werking. De waarde van bitcoins vindt geen grondslag in data, maar in een meerpartijenovereenkomst. De houder van een Bitcoinportemonnee is bijgevolg een schuldeiser, net zoals de houder van een zichtrekening. Een schuldeiser mag zich in België eigenaar van zijn recht noemen. Bitcoins zijn bijgevolg geen onlichamelijke goederen sui generis. Hun goederenrechtelijk statuut valt integendeel terug op dat van schuldvorderingen.
De outsourcing van piraterijvervolging : legaal en wenselijk?

Disciplines: Law

Het Internationaal Zeerechtverdrag suggereert dat de vervolgingsverantwoordelijkheid met betrekking tot piraten toekomt aan de vlaggenstaat van het schip dat de piraterijverdachten heeft aangehouden, maar in de praktijk worden veelal plaatselijke landen ingeschakeld om in deze taken te voorzien. Dit fenomeen manifesteert zich voornamelijk in Oost-Afrika, waar westerse oorlogsschepen de aangehouden piraten in principe overdragen aan de Seychellen, Kenia, Mauritius of Tanzania om daar te worden veroordeeld. Dit gebeurt op basis van goed uitgewerkte overeenkomsten, die weinig aan het toeval overlaten, maar het blijft niettemin controversieel of dergelijke overdrachten wel conform het internationaal recht zijn: de inhoud van artikel 105 van het Internationaal Zeerechtverdrag geeft immers aanleiding tot moeilijke discussies en wordt door sommigen beschouwd als een verbod op de ‘outsourcing’ van piraterijvervolging. Los van de vraag naar de wettelijkheid, dient echter ook afgewogen te worden of deze praktijken wel wenselijk zijn, want aan elke overdracht zijn verschillende voor- en nadelen verbonden.
De onvermijdelijkheid van via via : over de oorlogsgetuigenissen uit Joe Sacco’s Safe Area Goražde en hun Nederlandse vertaling

Disciplines: Linguistics, Humanities (General)

In 2000 verscheen Joe Sacco’s 229 pagina’s dikke Safe Area Goražde, een eigenzinnige, ontnuchterende strip over wat er in de ondertitel van het werk te lezen staat: The War in Eastern Bosnia, 1992-95. Daarover wordt verslag uitgebracht vanuit het standpunt van de Bosniakken die het oorlogsgeweld meemaakten in de stad Goražde, destijds een enclave in het oosten van Bosnië en Herzegovina, én onmiskenbaar ook vanuit het standpunt van de Maltees-Amerikaanse stripauteur Joe Sacco. In deze bijdrage is het mijn bedoeling om aan de hand van deze strip, in het bijzonder de relatief korte passus over Srebrenica, het vertalen van (en in) strips over een traumatische gebeurtenis als de Bosnische oorlog te thematiseren en te bediscussiëren. Dat leidt tot een besluit omtrent de mogelijk verrijkende omgang van strips met traumatische getuigenissen.
De verbeelding van het Antropoceen

Disciplines: Social Sciences (General), Linguistics, Humanities (General)

Het Antropoceen is geen puur geologische aangelegenheid. Het concept mag dan wel uit de koker van “harde” wetenschappers zijn ontsproten; het zorgt ook voor grote bedrijvigheid bij “zachte” wetenschappers en cultuurmakers. Zij worstelen met de morele en existentiële vragen die het tijdperk van de mens oproept.
1822 : de opening van de Kolonie van Weldadigheid

Disciplines: History

In 1822 opent de Kolonie van Weldadigheid in Wortel. Hiermee start in de Zuidelijke Nederlanden een uniek maatschappelijk experiment in de maakbaarheid van mens, maatschappij en natuur. Gestuwd door een groot geloof in heropvoeding, disciplinering en ontginning hertekenen de kolonisten de om  geving en, zo wordt gehoopt, ook zichzelf. In de jaren 1840 gaat dit project roemloos ten onder, maar de verlichte idealen van de hermaakbare mens in een hermaakbare natuur veranderen intussen de wereld voorgoed.