clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Online haatspraak blijft (voorlopig) onbestraft

Disciplines: Communication Studies, Law

Analyse bij twee recente vonnissen die duidelijk maken hoe onhoudbaar de bevoegdheid is van de assisenjury voor teksten via internet waarin wordt aangezet tot haat of geweld, anders dan ingegeven door racisme of vreemdelingenhaat. In beide gevallen verklaarde de correctionele rechtbank zich onbevoegd om te oordelen over boodschappen die via Facebook waren gepost en die een hatelijke en dreigende inhoud hadden. De Facebook-posts waren gericht tegen politieke tegenstanders in België van het regime van Erdogan in Turkije. In toepassing van artikel 150 van de Grondwet en de rechtspraak van het Hof van Cassatie kwalificeerde de rechtbank de gewraakte Facebook-berichten als drukpersmisdrijven die behoren tot de exclusieve bevoegdheid van de jury.
Nulpunt 1945 : mensenrechten in de Lage Landen : voortrekkers of tegenwringers?

Disciplines: Law

Ooit hadden mensenrechten in de Lage Landen een soort onaantastbare status. We leken zelfs voortrekkers. Nu lijken Nederland en België zich te voegen bij het groeiende legioen van mensenrechtencritici. Toch past enige nuance. Naast scepsis bloeit in het recente en verdere verleden ook voluntarisme. Er is hoop.
Boek 8 'Bewijs' : het eerste boek van het nieuw Burgerlijk Wetboek

Disciplines: Law

Bij de wet van 13 april 2019 werd een nieuw Burgerlijk Wetboek in het Belgische recht ingevoerd, dat uit negen boeken zal bestaan. Deze wet voerde echter nog maar één van deze boeken effectief in, namelijk Boek 8 «Bewijs», dat op 1 november 2020 in werking treedt. Deze bijdrage wil een overzicht bieden van de krachtlijnen van dit Boek 8 «Bewijs». Dit Boek brengt geen revolutie in het bewijsrecht teweeg, maar houdt voornamelijk een codificatie in van de in de wet en de rechtspraak aanvaarde oplossingen, met enkele verduidelijkingen, versoepelingen en vernieuwingen
Naar een integraal alcoholbeleid in België

Disciplines: Law, Other Disciplines, Educational Sciences, Social Health Sciences, Criminology

De alomtegenwoordigheid en sociale aanvaarding van alcohol in België verbloemt in vele gevallen de schadelijke gevolgen die alcohol heeft. Om die gevolgen te reduceren, is er de afgelopen jaar veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van mogelijke overheidsmaatregelen. Onder andere de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert landen over effectieve beleidsmaatregelen op basis van wetenschappelijke inzichten. Ondanks de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie en uit wetenschappelijke onderzoeken is er in België nog altijd geen sprake van een nationaal alcoholbeleidsplan waarin deze maatregelen integraal zijn opgenomen. Maatregelen op het vlak van preventie, hulpverlening, prijs, aanbod en marketing zijn noodzakelijk om de schadelijke gevolgen van alcohol effectief te reduceren.
Exit digitale uitputting?

Disciplines: Law

Wie een e-boek verkrijgt via download, mag dat niet overdragen aan een derde zonder toestemming van de auteursrechthebbende. Het Hof van Justitie kwam tot dat oordeel onder verwijzing naar de ontstaansgeschiedenis van de Richtlijn Informatiemaatschappij en naar de WCT. Anders dan bij computerprogramma’s, is de beschikbaarstelling van e-boeken via downloadlink aan een publiek niet functioneel gelijkwaardig aan de verkoop van een materiële kopie. Zo’n beschikbaarstelling is dan ook een mededeling aan het publiek. 
Het Hof kiest voor een rechtszekere, klassieke toepassing van de uitputtingsleer maar lijkt zijn oordeel deels te baseren op handelingen die niet volledig overeenkomen met de feiten in het geding. Het loopt daardoor de kans mis om uitspraak te doen over point-to-point transacties en het reproductierecht. Het arrest gaat in op het recht van mededeling aan het publiek maar kent daarbij een vreemde rol toe aan gebruikslicenties. Het Hof betrekt economische argumenten en het gelijkheidsbeginsel door te overwegen dat er geen functionele gelijkwaardigheid voorligt. Er is evenwel discussie mogelijk over zijn stelling dat digitale kopieën niet verouderen. Die stelling geldt niet voor alle soorten werken, gaat onterecht uit dat het auteursrecht de nieuwstaat beschermt en slaat geen acht op technische veroudering.
Gedownloade computerprogramma’s geven wel aanleiding tot uitputting. Werken en programma’s ondergaan dus een verschillende behandeling door de EU-rechtspraak. Dat is moeilijk te verantwoorden vanuit gelijkheids- en normhistorisch oogpunt en wringt met het auteursverdragenrecht. Nieuwe afbakeningsvragen rijzen, bijvoorbeeld over het lot van gemengde werken zoals videogames. Het is wenselijk maar weinig waarschijnlijk dat het Hof terugkomt op de rechtspraak over programma’s en dat de wetgever de overdraagbaarheid van «digitale vermogensbestanddelen» desgewenst aanpakt.
Op zoek naar een gelijk speelveld : onderhandelingen over een nieuw juridisch kader voor de handelsrelaties tussen de EU en het VK

Disciplines: Law

Deze bijdrage bespreekt de stand van zaken in de zoektocht naar een nieuw juridisch kader voor de handelsrelaties tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Uit de analyse van de onderhandelingsposities van beide partijen blijkt een verschil in visie over een aantal fundamentele aspecten, zoals de vorm van het nieuw juridisch kader, de regelgevende autonomie van de partijen en de noodzaak om een ‘gelijk speelveld’ te garanderen waardoor open en eerlijke handel mogelijk is nadat de in het Terugtrekkingsakkoord opgenomen overgangsperiode is afgelopen.
De kruimels van het Kalifaat : het repatriëringsdilemma rond de Belgische foreign terrorist fighters en hun families

Disciplines: Criminology, Law

Laten we ze daar of halen we ze naar hier? De vraag wat te doen met de Belgische foreign fighters en hun kinderen, die zich sinds het ineenklappen van het zogenaamde kalifaat opdringt, blijft de gemoederen hevig beroeren. Ondanks het feit dat het thema op bijzonder veel aandacht kan rekenen, dit zowel in de media als in tal van andere hoeken, blijkt een uitweg uit dit dilemma tot op heden moeilijk te vinden. Deze paper benadert het repatriëringsdilemma vanuit een dubbele optiek, waarbij zowel een kinderrechten- als een veiligheidsperspectief geboden worden. Vanuit deze dubbele optiek zullen de verschillende opties om met dit vraagstuk om te gaan tegen elkaar afgewogen worden. Niettegenstaande deze verschillende invalshoeken zijn de conclusies eensluidend: ondanks de mogelijke risico’s is het repatriëren van de IS-kinderen en het berechten van hun ouders binnen een westers rechtssysteem de enige weg vooruit uit de huidige impasse.
Killing wolves to save them : over Finse wolvenjacht, de moord op Naya en het EU-recht na het Tapiola-arrest van 10 oktober 2019

Disciplines: Law

De wolf is terug in West-Europa. Maar die terugkeer verloopt niet zonder slag of stoot. De aanwezigheid van grote roofdieren in streken waar zij meer dan een eeuw zijn verdwenen, creëert de nodige spanningen. Veehouders en jagers kijken sceptisch toe. Verschillende lidstaten proberen bepaalde vormen van bejaging toe te staan om het draagvlak voor de aanwezigheid van de wolf te verhogen. Tolerance hunting moet illegale afschot tegengaan. ‘Killing wolves in order to save them’, werd het controversiële mantra in verschillende Scandinavische landen. In een arrest van 10 oktober 2019 liet het Hof van Justitie zich echter erg kritisch uit over deze vorm van beheersjacht. Hoewel het zich principieel niet verzette tegen de verenigbaarheid van tolerance hunting met artikel 16, lid 1, e) van de Habitatrichtlijn, is het lijstje randvoorwaarden dat moet vervuld worden zo groot dat het in de praktijk erg moeilijk wordt om hieraan te voldoen. Door zo de nadruk te leggen op de wetenschappelijke onderbouwing van de jacht, blijkt het minder vanzelfsprekend om deze in te zetten als instrument om de emoties onder de plattelandsbevolking omtrent de aanwezigheid van de wolf te sussen. In deze bijdrage, die geactualiseerd is tot en met 31 december 2019, worden de inhoudelijke overwegingen uit de recente rechtspraak nader toegelicht. Ook sta ik stil bij de relevantie van deze rechtspraak voor het Vlaamse wolvenbeleid, dat tot voor kort niet in overeenstemming leek met de strikte beschermingsvoorschriften uit de Habitatrichtlijn.
Een realistische, kritische maar ook wel optimistische kijk vanuit de praktijk

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

Informatiegestuurde politiezorg is onontbeerlijk in de dagelijkse werking van een politiezone. Op basis van praktijkvoorbeelden reflecteert deze bijdrage op de uitdagingen waarvoor informatiegestuurde zorg staat en de goede praktijken die een mogelijke oplossing kunnen bieden.
De medewerking aan de bewijsvoering : een aanvullende verantwoordelijkheid van procespartijen

Disciplines: Law

In een arrest van 7 juni 2019 spreekt het Hof van Cassatie zich in de context van een erfrechtelijk geschil uit over de verplichting tot medewerking van partijen aan de bewijsvoering. Het Hof bevestigt dat het principe van bewijsmedewerking een algemeen rechtsbeginsel uitmaakt. Daarnaast oordeelt het Hof dat wanneer een eiser voldoende aanwijzingen heeft verstrekt dat iedere rechtsgrond ontbreekt, het aan de verweerder toekomt om het voorhanden zijn van een rechtsgrond aan te tonen.
De ene toets is de andere niet : variërende toetsingsintensiteit in de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof

Disciplines: Law

In deze bijdrage stellen we vast dat het Grondwettelijk Hof verschillende versies van de proportionaliteitstoets hanteert. Dat heeft tot gevolg dat de ene wettelijke norm een striktere controle ondergaat dan de andere. De mogelijke verklaringen voor die variërende toetsingsintensiteit zijn divers en hebben te maken met de karakteristieken van de wet en de aard van het geschonden recht. Uit een initieel rechtspraakonderzoek blijkt echter dat het Hof er maar matig in slaagt om een transparant en structureel kader naar voren te schuiven. Deze bijdrage biedt ons niet de ruimte om de variërende toetsingspraktijk van het Hof geheel te verkennen, maar wijst wel op de behoefte aan verder wetenschappelijk onderzoek.
De student werd (niet) vergeten

Disciplines: Law

De uitbraak van coronacrisis heeft het hoger onderwijs voor een grote uitdaging geplaatst. Tijdens een enkel weekend hebben de Vlaamse universiteiten en hogescholen een volledige overstap moeten maken naar afstandsonderwijs en telewerk. Niet alleen voor de instellingen zelf was dat geen evidente opdracht, maar ook studenten hebben op korte tijd hun leer- en sociale omgeving anders moeten vormgeven. Het was snel duidelijk dat vanuit de overheid een ingrijpen nodig was om het academiejaar binnen een helder juridisch kader tot een goed einde te kunnen brengen. Daarom werden zowel maatregelen voor de onderwijsorganisatie als sociale maatregelen voor studenten genomen. De studentenpopulatie uitte echter signalen van ongenoegen over de aanpak van de Vlaamse overheid. Dit artikel werpt daarom een blik op de maatregelen die de overheid genomen heeft en welke zij eventueel bijkomend nog kan nemen voor het hoger onderwijs en studenten in het bijzonder.
Kroniek onderwijsrecht : de coronacrisis overschaduwt de start van de nieuwe legislatuur

Disciplines: Law

Het school- en academiejaar 2019-2020 was een uitzonderlijk jaar voor het onderwijs, waar in 2020-2021 ongetwijfeld nog een bijzonder vervolg aan wordt gebreid. De coronacrisis heeft niet alleen de onderwijspraktijk zelf sterk gewijzigd, ook het legistieke proces heeft daar de gevolgen van ondergaan. Dat hebben we niet in het minst kunnen vaststellen bij de voorbereiding en goedkeuring van noodregelgeving. In een eerdere publicatie berichtten we reeds over de eerste Vlaamse nooddecreten en -besluiten voor het onderwijs, alsook over de federale ministeriële besluiten die de coronamaatregelen bevatten. In deze kroniek gaan we verder in op de noodmaatregelen die aangenomen werden sinds 14 mei 2020. Vooraleer we daartoe overgaan, staan we eerst stil bij de ‘reguliere’ onderwijsrechtelijke normen die tijdens het afgelopen school- en academiejaar werden aangenomen. Onderwijsdecreet XXX vraagt daarbij veruit de meeste aandacht, met een belangrijke regeling voor het kleuteronderwijs, waar vanaf schooljaar 2020-2021 de leerplicht aanvang neemt op de leeftijd van vijf jaar. Daarna behandelen we achtereenvolgens drie decreten van dezelfde datum, zijnde 19 juni 2020: het decreet betreffende de opheffing van Syntra Vlaanderen; een wijziging van het bijzonder decreet op de Universiteit Gent voor de verkiezingsprocedure voor de rector en vice-rector; en het decreet betreffende de vervangende eindtermen en onderwijsdoelen voor de eerste graad van het secundair onderwijs voor de Federatie Steinerscholen vzw. Het aantreden van een nieuwe minister van Onderwijs begin oktober 2019 heeft zich dus nog niet vertaald in grote, nieuwe lijnen in de regelgeving, al zit de coronacrisis daar ongetwijfeld voor iets tussen.
Onderwijsrecht : corona-editie

Disciplines: Law

De uitbraak van de coronacrisis in maart was moeilijk te voorzien. Het behoeft geen betoog dat ook de impact op het brede onderwijsveld enorm was en nog steeds is. Hoewel veruit de meeste media-aandacht ging naar de onderwijskundige en organisatorische uitdagingen, bracht de crisis niettemin ook juridische onzekerheid met zich mee. Die onduidelijkheid werd niet alleen gevoed door onnauwkeurige ministeriële besluiten en een ‘vragenlijst’ – ook wel bekend als ‘de FAQ’ – waar de juridische waarde sterk van betwist wordt. Daardoor dienen zich enkele belangrijke juridische vraagstukken aan, zowel juridisch-technische als meer fundamentele vraagstukken over de bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de gemeenschappen, en de vrijheid van onderwijs. Die verschillende aspecten zullen in dit artikel kort verkend worden; de focus ligt evenwel op de onderwijsrechtelijke maatregelen zelf die de verscheidene overheden genomen hebben in het kader van de coronacrisis. Daarbij komen eerst de federale ministeriele besluiten aan bod. Vervolgens richten we ons op de Vlaamse nooddecreten van 17 april 2020 over maatregelen in het hoger onderwijs en 8 mei 2020 over maatregelen in het onderwijs. We sluiten de tekst af met een bespreking de besluiten van de Vlaamse Regering van 30  april 2020 tot vaststelling van maatregelen in het kader van het gezinsbeleid en van 8 mei 2020 houdende diverse dringende maatregelen in onderwijs ingevolge COVID-19. De tekst van dit artikel bevat de juridische ontwikkelingen tot en met 14 mei 2020. Ontwikkelingen in de regelgeving die zich na deze datum voordoen, zullen worden opgenomen in de eerstvolgende reguliere kroniek onderwijsrecht.
De privaatrechtelijke positie van transgender personen in België

Disciplines: Law

Deze bijdrage biedt een grondige analyse van alle specifieke regels van Belgisch personen- en familierecht ten behoeve van transgender personen na de hervorming van hun rechtspositie via de wet van 25 juni 2017 en de modernisering van de burgerlijke stand met de wet van 18 juni 2018. Aanpassing van de geslachtsregistratie is een recht voor meerderjarigen zonder fraudeoogmerk en kan ook voor minderjarigen realiteit worden, na schrapping van de vroegere medische voorwaarden. Het geslacht als element van de staat van de persoon is beschikbaar geworden in een systeem van gecontroleerde zelfbeschikking na voorlichting en met een wachttermijn. De regels inzake de voornaamsverandering van transgender personen zijn verder versoepeld, bijzonder afstammingsrecht is gecreëerd en privacybeschermende maatregelen werden genomen. De rechten van genderfluïde personen nopen evenwel tot een nieuw en nog verdergaand wetgevend ingrijpen, nu het Grondwettelijk Hof meerdere nieuwe regels heeft vernietigd.
Het Belgisch Scheepvaartwetboek en het nieuwe privaatrechtelijke zeerecht

Disciplines: Law

Deze bijdrage bevat in een eerste deel een algemene inleiding tot het Belgisch Scheepvaartwetboek, met aandacht voor de doelstellingen, de wordingsgeschiedenis, de wetgevingstechnische basiskeuzes, de structuur en de niet in het wetboek opgenomen regelingen. Het tweede deel biedt een overzicht van de belangrijkste nieuwe bepalingen betreffende het privaatrechtelijke zeerecht. Daarbij worden achtereenvolgens behandeld: de begripsbepalingen, het toepassingsgebied van het boek “Zeevaart”, de openbaarheid van rechten op zeeschepen, het zaakstatuut van het schip, de scheepszekerheidsrechten, het scheepsbeslag, de overheidsschepen, de scheepsmede-eigendom, de aansprakelijkheid van de scheepeigenaar en beperking ervan, de betekening aan de scheepsagent, het statuut van de opvarenden en de gezagvoerders, de bevrachting, het goederenvervoer over zee, het passagiersvervoer over zee, de averij, de aanvaring, de milieuschade, de berging, de wrakverwijdering, het gerechtelijk privaatrecht en het taalgebruik in gerechtszaken.
De deugdethiek als inspiratiebron voor de hedendaagse jurist

Disciplines: Law

In deze bijdrage wordt de zienswijze uiteengezet dat de deugd ethiek aan de hedendaagse jurist een aantrek-kelijk perspectief biedt om tot een uitmuntende dienstverlening te komen. De rechtspraktijk verandert snel en ingrijpend. Rechtzoekenden verwachten van een jurist naast een solide vakkennis ook menselijke betrok-kenheid en een praktische, duurzame oplossing van het werkelijke probleem. De professionele identiteit van de jurist verandert. Daarbij hoort een ethiek die meer omvat dan de deontologie, een ethiek die juristen aanspreekt op het ontwikkelen van menselijke kwaliteiten als praktische wijsheid, empathie, zorgzaamheid en nog vele andere. De deugd ethiek reikt juristen de hand om het beste van zichzelf te geven.
Het verbod op de gelijktijdige toepassing van de artikelen 1384, eerste lid, en 1386 BW

Disciplines: Law

Volgens cassatierechtspraak mag de zaakaansprakelijkheid (art. 1384, eerste lid BW) geen uitwerking hebben
wanneer de toepassingsvoorwaarden van art. 1386 BW zijn vervuld. Deze bijdrage bevat twee standpunten.
Ten eerste wordt uitgelegd dat het co-existentieverbod voor verschillende interpretaties vatbaar is en waarom
één van die interpretaties de voorkeur verdient. Ten tweede wordt betoogd dat het verbod geen juridische
grondslag heeft .
Middellijk versus onmiddellijk, direct versus indirect, en negatief en positief bewijs bij zaakaansprakelijkheid : een afbakening van de begrippen

Disciplines: Law

Dit artikel heeft betrekking op de manier waarop een rechter de feiten vaststelt en bevat een analyse van de bewijsterminologie. De auteur verdedigt daarbij twee stellingen die vernieuwend zijn voor de theorievorming over bewijs in België. Ten eerste stelt de auteur dat het zinvol is om het direct of indirect karakter van het bewijs te onderscheiden van het onmiddellijk of middellijk karakter ervan. Dit onderscheid biedt een oplossing voor de afbakeningsproblemen
waarmee de huidige dichotomie tussen direct en indirect bewijs te kampen heeft, en die reeds uitvoerig in de literatuur zijn besproken. Ten tweede verdedigt de auteur dat het positief en het negatief bewijs geen tegengestelde bewijsvormen
zijn, maar wel opeenvolgende fases binnen dezelfde bewijsredenering, waarvoor ze beide onontbeerlijk zijn. Weliswaar is een van beide fases soms enkel impliciet aanwezig. Deze inzichten worden geïllustreerd aan de hand van de rechtspraak met betrekking tot de zaakaansprakelijkheid (art. 1384, eerste lid BW). Opdat de bewaarder van een zaak aansprakelijk zou zijn, moet men bewijzen dat die zaak een gebrek vertoonde, en het bewijs daarvan geschiedt vaak op een indirecte wijze. Daarenboven wordt de negatieve fase van de bewijsredenering ook vaak uitdrukkelijk weergegeven.
Het artikel bevat ook verwijzingen naar de wet van 13 april 2019 tot invoering van een Burgerlijk Wetboek en tot invoeging van boek 8 “Bewijs” in dat wetboek.
Regelgeven in crisistijd

Disciplines: Law

De coronacrisis heeft van meet af aan geleid tot een aanzienlijke hoeveelheid (crisis)regelgeving. In deze bijdrage staan we stil bij de technieken die de overheid daarbij heeft gehanteerd, de beperkingen waarmee zij werd geconfronteerd en de rechtsmiddelen waarover de burger in die context beschikte. De aandacht gaat daarbij hoofdzakelijk uit naar de federale overheid, al komt ook het optreden van de deelstaten en de lokale overheden hier en daar aan bod. Elk van die aspecten kan op zich weliswaar aanleiding geven tot diepgaand onderzoek. In deze bijdrage bieden we een overzicht van de belangrijkste uitdagingen en belichten we een aantal gevolgen voor de juridische praktijk. De inhoud van de maatregelen zelf komt daarom slechts ter illustratie aan bod.
Geen bijdrage meer verschuldigd per eisende of verzoekende partij aan het Begrotingsfonds voor de juridische tweedelijnsbijstand

Disciplines: Law

In dit arrest spreekt het Grondwettelijk Hof zich uit over een beroep tot vernietiging van de wet van 19 maart 2017 tot oprichting van een Begrotingsfonds voor de juridische tweedelijnsbijstand.
Uitvoerend beslag op een onverdeeld aandeel in een onroerend goed

Disciplines: Law

Dit arrest gaat over het uitvoerend beslag op het onverdeelde aandeel van een schuldenaar in een onroerend goed. Op grond van artikel 1561 Ger.W. kan een beslaglegger dergelijk beslag niet ten uitvoer brengen vóór de verdeling of de veiling. In deze zaak verduidelijkt het hof van beroep te Gent de concrete toepassing van deze bepaling.
Wie zijn jeugdige veelplegers? : Een onderzoek naar aantallen en kenmerken op basis van politieregistraties en zelfrapportage

Disciplines: Criminology, Law

Dit onderzoek beoogde meer inzicht te krijgen in de omvang en etiologie van jeugdig veelplegerschap, met behulp van politiecijfers en zelfrapportagegegevens. Daartoe werden gegevens van 519 jongeren uit een zelfrapportagestudie in de regio Den Haag gekoppeld aan HKS-gegevens van de politie-eenheid Den Haag. Het blijkt dat een substantieel deel van de jongeren die zelf veel delicten rapporteren, op basis van politiecijfers niet formeel bekend wordt als ‘jeugdig veelpleger’. Oorzakelijke factoren die in vier belangrijke criminologische theorieën worden genoemd, zijn bij veelplegers in sterkere mate aanwezig dan bij incidentele plegers van jeugddelinquentie. De kenmerken van jeugdige veelplegers op basis van politieregistraties en op basis van zelfrapportage komen in grote lijnen overeen, maar de veelplegers die door de politie zijn geregistreerd, hangen gemiddeld nog meer ongestructureerd rond met hun vrienden. Geconcludeerd wordt dat onderzoek met behulp van de zelfrapportagemethode goed in staat is om jeugdige veelplegers te detecteren, en ook kan leiden tot bruikbare informatie over de oorzaken van hun delinquente gedrag.
Op hok maar daarom niet minder muzikaal : waarom we te allen tijde ‘aan de muziek’ blijven

Disciplines: Social Sciences (General), Art History

Muziek is goed voor ons. Het maakt ons door de band genomen gelukkiger en kan tevens de sociale binding met anderen versterken. Vanuit een wetenschappelijk perspectief is het dus bijzonder zinvol om muziek te maken, spelen en/of luisteren in tijden van lockdown, waar negatieve effecten van sociale isolatie en tal van gerelateerde psychologische klachten nog meer op de loer liggen dan anders.
Kolonialisme en archeologie : onlosmakelijk verbonden?

Disciplines: History, Archaeology, Art History, Humanities (General)

Kolonialisme speelde een cruciale rol in de intellectuele geschiedenis van de archeologie als zelfstandige discipline, van haar totstandkoming tot op heden. Haar impact werd en wordt echter niet altijd herkend en erkend. Pas na de dekolonisatiegolf en het binnensijpelen van postkoloniaal gedachtegoed in het archeologische debat in de jaren ’80, openden archeologen in navolging van andere vakgebieden ten volle de ogen voor de impact van koloniale ideeën en praktijken op hun discipline. In dit artikel gaan we achtereenvolgens in op de verwevenheid van kolonialisme en archeologie in de negentiende en twintigste eeuw en de impact van postkoloniale studies op de maatschappelijke en wetenschappelijke bewustwording van die link. We illustreren die relatie en evolutie aan de hand van de centrale rol van Romeins kolonialisme in de moderne westerse nationalistische en imperialistische historiografie. Tot slot reflecteren we kort over de naweeën van het (post)kolonialisme tot op vandaag.