clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Een gedeelde strategische visie in Vlaamse gemeenteraden : de relevantie van politieke en demografische groepskarakteristieken

Disciplines: Economics & Business, Other Disciplines, Social Sciences (General)

Om de strategie-implementatie van een stad of gemeente op een effectieve manier te laten verlopen is het belangrijk dat de betrokken gemeenteraadsleden een gedeelde strategische visie hebben. De vraag is echter of partijlidmaatschapsdiversiteit en politieke roldiversiteit (d.w.z. meerderheidsrol versus oppositierol), naast andere groepsverschillen dit proces niet bemoeilijken of zelfs onmogelijk maken. Om de impact en relevantie van context-specifieke politieke groepskenmerken in kaart te brengen testen wij op basis van gegevens van 1740 Vlaamse gemeenteraadsleden of politieke groepskenmerken sterker doorwegen op een gedeelde strategische visie dan de in managementtheorie ingebedde demografische groepskenmerken. De studieresultaten bevestigen dat zowel politieke roldiversiteit als partijlidmaatschapsdiversiteit geassocieerd kunnen worden met een minder gedeelde strategische visie en ook sterker doorwegen dan de traditionele demografische diversiteitsindicatoren.
Vijfjaarlijkse enquête over profiel en professie van de Belgische journalisten : resultaten (deel 2)

Disciplines: Social Sciences (General), Other Disciplines, Communication Studies, Linguistics, Social Health Sciences

Websites zijn voor Belgische journalisten de belangrijkste bron van informatie, maar sociale media hebben in vijf jaar tijd enorm aan belang gewonnen – ook voor de verspreiding van artikels. Dat blijkt uit de vijfjaarlijkse enquête bij de Belgische beroepsjournalisten. 1.302 journalisten namen daar in het voorjaar van 2018 aan deel, dat is een kwart van alle leden van de Nederlandstalige (VVJ) en Franstalige (AJP) beroepsverenigingen. In het vorige nummer van De Journalist schetsten we een beeld van het sociodemografische profiel en de werksituatie van Belgische journalisten. In dit nummer staan we stil bij het journalistieke bronnengebruik, professionele vaardigheden en opvattingen van Belgische journalisten over recente trends en ethische kwesties binnen de journalistiek.
Over God

Disciplines: Philosophy

Christenen geloven dat God almachtig en liefdadig is. Toch is er lijden en kwaad in de wereld. De god van het christendom is dus almachtig noch oneindig goed.
Met een onontkoombare overtuigingskracht toont Etienne Vermeersch aan dat we het bestaan van de god van het christendom  niet alleen om principiële redenen, maar ook op grond van ‘zijn Openbaring’ zowel op rationele als op ethische gronden niet kunnen aannemen.
Alles wat positief is in de wereld en in de Bijbel kunnen we op een wetenschappelijke, ‘naturalistische’ wijze verklaren, zonder op het bestaan van een god een beroep te moeten doen. Alles wat negatief is, wordt, als we in de leiding en inspiratie van een goede, wijze en almachtige god geloven, volkomen onbegrijpelijk en absurd.
Etienne Vermeersch toont heel helder aan dat hetzelfde trouwens geldt voor de god van de islam en ‘zijn Openbaring’ in de Koran.
De impact van werken met zedenplegers op de professional : resumé van een symposium

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology

Het werk met zedenplegers lijkt een belangrijke impact te hebben op het welzijn van de betrokken professionals. Het is echter opvallend dat er zowel in de praktijk als in de literatuur nog relatief weinig aandacht naartoe gaat. Daar wil de Nederlands-Vlaamse tak van ATSA (NL-ATSA) verandering in brengen. NL-ATSA richt zich op de preventie van seksueel geweld en op de behandeling van zedenplegers. Om de impact van het werken met zedenplegers meer onder de aandacht te brengen organiseerde de vereniging recentelijk een symposium. Vier sprekers werden hiervoor uitgenodigd. Zij bespraken onder andere de mentale weerbaarheid en copingstrategieën van kinderpornorechercheurs, de prevalentie en ernst van (seksuele) agressieve incidenten in een tbs-kliniek, hoe collega’s elkaar kunnen steunen na een incident met een cliënt en hoe je als professional grensoverschrijdend gedrag vanuit de cliënt kunt halt houden. In dit artikel wordt verslag gedaan van deze dag om het onderwerp meer onder de aandacht te brengen.
Macht en regels in de wereldpolitiek : Von Clausewitz, Wilhelm II en Trump tegen Grotius, Wilson én Rietjens

Disciplines: Political Sciences, Other Disciplines, Social Sciences (General)

Er zijn twee manieren om aan wereldpolitiek te doen: macht of regels. 
De formule is uiteraard te simpel om correct te zijn. Regels zonder macht zijn los zand, en macht zonder regels botst al snel op haar grenzen – of ontaardt. Maar de formule bevat niettemin de kern van de twee alternatieve wegen om de wereldpolitiek te regisseren. Vroeger en nu.
2019 : scharnierjaar voor het schaaldebat in Vlaanderen?

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General)

Sinds 1 januari 2019 telt Vlaanderen nog 300 gemeenten, acht minder dan voorheen . Op zich gaat het om een bescheiden daling, maar symbolisch kan ze tellen. 42 jaar na de grootschalige fusieoperatie in 1976 hebben 15 gemeenten op een vrijwillige basis de stap gezet naar een fusietraject richting zeven nieuwe gemeenten. Het contrast met die vorige fusies kan bovendien niet groter zijn. Destijds ging het om een verplichte fusie waarbij nagenoeg alle Belgische gemeenten betrokken waren. Nu gaat het om vrijwillige fusies van een heel beperkt aantal Vlaamse gemeenten. Ze tonen wel aan dat er lokaal wel degelijk wordt nagedacht over de schaalgrootte van onze gemeenten. Men ziet daarbij de noodzaak van schaalvergroting in en is bereid om gebruik te maken van de aangeboden ondersteuning vanuit de Vlaamse overheid. In dit hoofdstuk kijken we naar hoe het zover is gekomen. Het is in Vlaanderen immers lange tijd niet evident geweest om over die gemeentelijke schaal te spreken in het algemeen, laat staan over gemeentelijke fusies in het bijzonder. Daarvoor lag de negatieve ervaring uit de jaren 1970 bij velen nog te vers in het geheugen. Dat dit debat bovendien gevoelig ligt hoeft weinig betoog. Het raakt immers al snel vertroebeld met emotionele argumenten zoals de gehechtheid aan een lokale gemeenschap of het gevoel anders te zijn dan de inwoners van een buurgemeente. Dat zijn vaak voldoende redenen om het debat dan maar niet te moeten voeren. Rationele argumenten omtrent bestuurskracht, lokale financiën of de versterking van de gemeentelijke organisatie spelen in het debat vaak een secundaire rol. Zoals ook is gebleken tijdens de huidige fusiegolf vraagt het heel wat politieke moed om dit verhaal lokaal te initiëren. Alleen al door het verdwijnen van heel wat politieke mandaten ten gevolge van een fusie plaatsen politici die een fusie bepleiten hun eigen politieke toekomst op de helling. In dit hoofdstuk gaan we na welke stappen Vlaanderen recent heeft gezet om die vrijwillige fusies van onderuit mogelijk te maken en aan te moedigen. We focussen daarbij zowel op de inspanningen gedurende de vorige als tijdens de huidige Vlaamse legislatuur. Verder bekijken we kort de gemeenten die gebruik hebben gemaakt van die ondersteuning door een blik te werpen op de zeven nieuwe gemeenten die ontstaan op 1 januari 2019. Om af te sluiten leggen we enkele scenario’s op tafel die vooral richting willen geven aan het toekomstig schaaldebat in Vlaanderen.
De raad in beraad : een vergelijking en evaluatie van de formele hervormingen ter versterking van de gemeenteraad in Vlaanderen en Nederland

Disciplines: Political Sciences, Law

Tot 2002 was het lokaal bestuur in Vlaanderen en Nederland op een monistische
leest geschoeid. In beide systemen stond de gemeenteraad formeel aan het hoofd
van het bestuur. Door een samenspel van factoren en evoluties taande de invloed
van de raad in de praktijk evenwel steeds meer. In deze bijdrage vergelijken en evalueren
de auteurs de institutionele hervormingen die in Vlaanderen en Nederland
de voorbije decennia werden doorgevoerd in een poging om de rol en positie van de
raad te herwaarderen. Terwijl Vlaanderen koos voor beperktere hervormingen
binnen het bestaande monistisch bestel (bijv. een eigen voorzitter voor de raad, een
bijzondere commissie voor intergemeentelijke samenwerking, een procedure tot
herstel van structurele onbestuurbaarheid), opteerde Nederland met het dualisme
voor een radicale personele en functionele scheiding tussen raad en college. Hoewel
de hervormingen in Vlaanderen vaak halfslachtig lijken en raadsleden in Nederland
zichzelf meer invloed toedichten, blijkt uit onderzoek ook dat de herwaardering van
de raad in Nederland eveneens (nog) onvoltooid is. De komende jaren blijft dit
thema ongetwijfeld verder op de politieke agenda staan. We denken dan aan de uitwerking
van een beter statuut voor raadsleden, of het functioneren van de raad als
democratische waakhond van de netwerksamenleving.
Promotieonderzoek laat zien : expliciete strategie-instructie via mindmaps werkt!

Disciplines: Educational Sciences, Social Sciences (General)

Leerstrategieën effectief inzetten en strategisch combineren blijkt voor veel leerlingen nog erg moeilijk. Promotieonderzoek van Emmelien Merchie van de Universiteit van Gent toont aan dat expliciete strategie-instructie met aangereikte mindmaps in de onderwijspraktijk veelbelovend is om leerlingen te helpen studeren. Op lange termijn gaan zij meer diepgaande studiestrategieën toepassen bij het leren van teksten dan leerlingen die zelf mindmaps maakten
Minister van justitie en parket belagen persvrijheid

Disciplines: Communication Studies, Law

Op 7 februari 2019 weigerde de voorzitter van de rechtbank in Brussel in te gaan op de vordering van de minister van Justitie en het Antwerps parket tot uitzendverbod van een reportagereeks op VTM over een moord in 1996. Met hun actie f toonden de minister van Justitie en het parkett weinig eerbied voor de meest fundamentele grondwettelijke waarborg inzake de persvrijheid, namelijk het verbod van preventieve censuur.
Geweldgebruik door en tegen de politie in de huidige context

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

Naar aanleiding van het vijftigste Cahier “De essentie van politiewerk” werd ons gevraagd
terug te blikken op twee nummers uit de intussen ruime cahierscollectie die ingaan op
het thema politie en geweld. Het eerste themanummer, getiteld “Politie en het gebruik
van geweld” (Cahier nr. 5, 2007), gaat grotendeels in op de geweldsbevoegdheid, en meer
bepaald geweldgebruik door politie. Het tweede nummer over dit thema, “Politie en
geweld” (Cahier nr. 23, 2012), bekijkt de relatie politie en geweld een stuk breder en gaat
over geweld in de interactie tussen burgers en politie. Daarbij wordt zowel aandacht
besteed aan het aspect geweld in de samenleving als geweldgebruik door en tegen de
politie. In deze bijdrage worden enkele thema’s aangesneden die bepalend kunnen zijn
in de keuze van politieambtenaren om al dan niet geweld te gebruiken. Concreet gaan
we in op de rol van geweldgebruik tegen de politie, training en organisationele steun.
We bespreken elk van deze thema’s vertrekkend vanuit de bovenvermelde Cahiers en
reflecteren vervolgens over elk van deze topics in de huidige context.
Suïcide in penitentiaire inrichtingen

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology

In vergelijking met hun tegenhangers in de vrije maatschappij hebben gedetineerden een sterk verhoogd risico om te overlijden door zelfdoding. Ze vertonen vaak al risicofactoren wanneer ze de gevangenis binnenkomen, en het gevangenschap zelf kan hen extra kwetsbaar maken. Hoewel bepaalde aspecten van het gevangenisleven suïcidepreventie kunnen vergemakkelijken in vergelijking met de algemene populatie (zoals verhoogd toezicht en controle) zijn er andere factoren (zoals sociale isolatie, geweld en gebrek aan zinvolle activiteiten) die het suïciderisico net kunnen verhogen bij een reeds kwetsbare populatie, gekenmerkt door een hoge mate van psychiatrische morbiditeit, drugsmisbruik en trauma. Het is duidelijk dat suïcidepreventie in de gevangenis een multifactoriële en multidisciplinaire aanpak vraagt, wil men de incidentie van suïcidaal gedrag onder gedetineerden reduceren.
De maatschap : van contract naar instituut?

Disciplines: Law

De bijdrage gaat in op de wijzigingen die de laatste jaren zijn
aangebracht aan het juridische kader waaraan de maatschap zonder
rechtspersoonlijkheid onderworpen is. Het WVV heeft zijn invloed gehad op de
maatschap, maar ook een aantal nieuwe regels op het vlak van de boekhouding,
de inschrijvingsplicht in het KBO en de registratie van uiteindelijke begunstigden
in het UBO-register hebben belangrijke gevolgen voor de maatschap. In het licht
van al deze zaken wordt nagegaan of de flexibele BV een alternatief kan zijn voor
de maatschap die specifiek gebruikt wordt bij familiale vermogensplanning.
Bodycams en (integer) politioneel optreden

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

Sinds 2018 mag de Belgische politie gebruik maken van bodycams (ook
wel body-worn camera’s) en dashcams. PZ Westkust experimenteerde als
eerste zone met bodycams, maar ook andere zones zijn reeds gevolgd (bv.
PZ Mechelen-Willebroek, PZ Lokeren, PZ Antwerpen en PZ Gent). Vaak
gaat het echter om specifieke en afgebakende gelegenheden zoals de
Gentse Feesten of ter ondersteuning bij huiszoekingen door het drugsondersteuningsteam.

Buitenlandse ervaringen met bodycams leren ons dat het gebruik ervan
een aantal voordelen heeft: verhoogde transparantie en toegenomen legitimiteit
van politie (men aanvaardt met andere woorden het politiegezag
meer), een positief effect op het gedrag van zowel politiemensen als burgers,
en, bijgevolg, een daling van het aantal klachten (Morrow, Katz &
Choate, 2016). In sommige gevallen kunnen de opnames ook als onderdeel
van het gerechtelijk dossier nuttig zijn. In een recent onderzoek bij
de Los Angeles Police Department (McCluskey et al., 2019) werd bovendien
aangetoond dat het gebruik van bodycams een positief effect had op
het gedrag van politie in het algemeen en procedurele rechtvaardigheid in
het bijzonder, en dit zonder voorafgaande training of bewustwording.

Dat lijkt dus in veel gevallen een positieve evolutie te zijn. Er worden echter
ook kritische vragen gesteld. Wat met de privacy van de burger? Wat
met de privacy van de politieambtenaar? Wat indien er een opname werd
gemaakt waarin het optreden van politie in slecht daglicht komt te staan?
Negatieve berichtgeving heeft immers een veel groter gevolg dan positieve
berichten (McCluskey et al., 2019). Hoe verhoudt deze innovatie
zich ten opzichte van de wetgeving? Wordt er een beleid rond ontwikkeld
dat dit in goede banen leidt? Het overlaten van de keuze tot het al dan
niet aan- of uitzetten van de bodycam aan de individuele politieambtenaar
kan immers leiden tot misleidend bewijs en een grotere negatieve
respons opwekken (Kampfe, 2015).

In deze bijdrage wordt ingegaan op de voordelen en nadelen van het
gebruik van bodycams, de impact van bodycams op de integriteit en de
ethische vragen die daarrond bestaan. Tot slot wordt ook stilgestaan bij de
vraag in welke mate opleiding en een duidelijk beleidskader nodig zijn om
het gebruik van bodycams in goede banen te leiden.
Morele dilemma's binnen de politie : legitimiteit onder druk?

Disciplines: Social Sciences (General), Criminology

Uit onderzoek blijkt dat legitimiteit van de politie belangrijk is om medewerking van burgers te
stimuleren en gedrag dat in overeenstemming is met de wet aan te moedigen. Vertrouwen van
de burger in de politie is hiervoor belangrijk. De manier waarop politieambtenaren omgaan
met morele dilemma’s, kan een invloed hebben op deze vertrouwensband. Er is echter nog
maar nauwelijks onderzoek gevoerd naar deze link. In deze bijdrage wordt, op basis van
verkennende interviews met politieambtenaren uit de verschillende lokale basisfunctionaliteiten
in combinatie met resultaten uit een online survey, een aanzet tot dergelijk onderzoek gegeven.
Hieruit kan geconcludeerd worden dat dilemmatraining en debriefings een belangrijke rol
kunnen spelen in dit verhaal. Deze instrumenten kunnen politieambtenaren helpen bij het
ontwikkelen van hun morele redeneervermogen, wat nodig is om een goed evenwicht te vinden
tussen maatwerk enerzijds en consistentie anderzijds.
De bestraffing van piraterij : een zoektocht naar toenemende uniformiteit

Disciplines: Law

Piraterij betreft één van de oudste internationale misdrijven en groeide in de laatste decennia uit tot een grootschalig misdaadfenomeen dat zich op verschillende plaatsen in de wereld duchtig manifesteerde. Er bestaan echter geen internationale tribunalen of berechtingsmechanismen voor piraterij en de universele jurisdictie leidt tot disparate vervolging in talloze landen. Een nadere kijk op de cijfers wijst uit dat er ruwweg drie bestraffingsculturen kunnen worden ontwaard en dat de strafvariantie enorm is. Berechting van internationale misdaden door diverse nationale rechtbanken leidt veelal niet tot gelijkmatige straffen, maar de afwijkingen binnen de context van piraterij lijken onverantwoord hoog en in combinatie met de veelvuldige overdracht van piraterijverdachten is de willekeur enkel maar groter. Bij het bepalen van de straf wordt over het algemeen met dezelfde elementen en omstandigheden rekening gehouden, maar aan de strafmaat in andere landen wordt amper belang gehecht. In dit artikel wordt afgewogen wat er precies ondernomen kan worden om meer uniformiteit te realiseren en welke strafmaat dan gepast lijkt om piraten te sanctioneren.
Piraterijbestrijding en het EVRM : conflicten en mogelijke oplossingen

Disciplines: Law

Hoewel dit weinig belicht wordt, blijken mensenrechtenbescherming en piraterijbestrijding niet altijd hand in hand te gaan. Enkele recente zaken voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens maakten duidelijk dat de mensenrechtenproblematiek een steeds prominentere rol speelt bij de aanhouding, vervolging en berechting van piraten, maar het is maar de vraag of dit alle staten wakker heeft geschud. In dit artikel wordt nagegaan wanneer detentie van piraterijverdachten het recht op vrijheid van deze individuen schendt en wordt tevens geanalyseerd onder welke omstandigheden een overdracht van piraterijverdachten als een inbreuk op het principe van non-refoulement wordt gezien. De statenpraktijk wordt in kaart gebracht en er wordt afgewogen welke verbeteringen kunnen worden aangebracht om mensenrechtenschendingen in de toekomst te vermijden.
Europees constitutioneel pluralisme onder druk: recente ontwikkelingen in de horizontale werking van algemene rechtsbeginselen

Disciplines: Law

Het Hof van Justitie verplicht, op voor zichzelf geheel logische wijze, nationale rechters ertoe om algemene
rechtsbeginselen en bepalingen van het Handvest rechtstreeks toe te passen in horizontale geschillen. Dit
doet vragen rijzen naar de bevoegdheid van de Unie en kan ook botsen met de constitutionele identiteit van
EU-lidstaten. Vele nationale grondwettelijke hoven behouden zich, op voor henzelf geheel logische wijze,
een bevoegdheid voor om de voorrang van het Unierecht te toetsen aan de eigen Grondwet. Het resultaat is
dat de latente spanningen die inherent zijn aan het Europees constitutioneel pluralisme kunnen uitmonden
in concrete conflicten tussen de hoogste nationale en Europese rechters. Het klassieke antwoord om deze
conflicten te ontzenuwen, is het organiseren van een rechterlijke dialoog. Niettegenstaande de prejudiciële
procedure van art. 267 VWEU hiervoor een uitstekend instrument is, loopt de dialoog vaak nog stroef en valt
niet uit te sluiten dat de recente rechtspraak van het Hof van Justitie tot een open conflict leidt met het Duitse
Grondwettelijk Hof.
Op weg naar effectieve bescherming van het marien milieu en herverdeling van de rijkdommen van de diepzeebodem?

Disciplines: Law

Nu de vraag naar kostbare metalen steeds meer toeneemt, stijgt ook de belangstelling voor de diepzeebodem en de overvloedige natuurlijke rijkdommen die daar te vinden zijn. De krachtlijnen van het diepzeebodemregime zijn vastgelegd in het Internationaal Zeerechtverdrag en de navolgende Implementatieovereenkomst, maar worden verder uitgewerkt in gedetailleerde regulering van de Internationale Zeebodemautoriteit. De Autoriteit leverde reeds voorschriften af voor de prospectie- en exploratiefase, maar keurde vooralsnog geen exploitatieregels goed. Een ontwerpversie van deze exploitatieregels, waarvan de definitieve goedkeuring in juli 2020 wordt verwacht, werd evenwel al ontwikkeld en vormt een goede indicatie van de huidige stand van zaken en de toekomstige koers. In deze bijdrage wordt nagegaan in welke mate de beoogde exploitatieregels, die in belangrijke mate vorm zullen geven aan het toekomstig diepzeemijnbouwregime, voldoen aan twee van de meest prominente ambities met betrekking tot deze zone, die samen met de aanwezige grondstoffen als gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid wordt beschouwd: de bescherming van het marien milieu en de herverdeling van rijkdom. De diverse werkpunten worden geïdentificeerd en mogelijke oplossingen en correcties worden voorgesteld.
De inzet van privaat gewapend maritiem beveiligingspersoneel of Privately Contracted Armed Security Personnel (PCASP) aan boord van Belgische en Nederlandse koopvaardijschepen : een rechtsvergelijkende analyse van de wetgeving van Europese vlaggenstaten

Disciplines: Law

Tot voor kort konden Nederlandse handelsschepen geen beroep doen op privaat maritiem beveiligingspersoneel om zich te beschermen tegen piraten. Enerzijds vond men immers dat de Staat het monopolie moest blijven behouden over het gebruik van geweld en anderzijds vreesde men ook voor de escalatie van geweld of internationale incidenten. Deze houding verstoorde echter het level playing field in de maritieme sector en verhoogde ook het risico op uitvlaggen en niet-invlaggen. De vraag of er als gevolg van de nieuwe Wet ter Bescherming Koopvaardij een gelijk speelveld zal ontstaan met de koopvaardij uit andere staten wordt in dit artikel beantwoord.
Geen ongerechtvaardigde geoblocking meer : verordening (EU) 2018/302 toegelicht

Disciplines: Communication Studies, Law

Consumenten die online goederen of diensten willen kopen kunnen dat soms niet doen op websites van ondernemingen die in een andere EU-lidstaat zijn gevestigd, omdat aankopen worden geblokkeerd op basis van de geografische locatie van de consument. Verordening (EU) 2018/302 inzake de aanpak van ongerechtvaardigde geoblocking beoogt discriminatie op grond van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging aan te pakken bij de toegang tot goederen en diensten in de EU in gevallen waarin daarvoor geen objectieve rechtvaardiging bestaat. Daartoe omvat de verordening een reeks regels in verband met toegang tot onlineinterfaces, toegang tot goederen en diensten en non-discriminatie in verband met betaling. Deze bijdrage schetst de totstandkoming van de verordening, onderzoekt de doelstelling, het toepassingsgebied, en een aantal materiële bepalingen, en blikt ten slotte vooruit naar een mogelijke herziening in de toekomst.
Sancties voor onrechtmatige bedingen in ondernemingscontracten in het licht van de b2b-wet van 4 april 2019

Disciplines: Economics & Business, Law

De b2b-wet van 4 april 2019 voert in het Wetboek van economisch recht een nieuwe regeling inzake onrechtmatige bedingen in voor overeenkomsten tussen ondernemingen. In deze bijdrage wordt ingegaan op de sancties voor onrechtmatige bedingen in ondernemingsovereenkomsten, met een focus op de nietigheidssanctie. Daarbij wordt ook een vergelijking met het consumentenrecht gemaakt.