Klink Klaar: uitspraak- en intonatiegids voor het Nederlands. Met website www.klinkklaaronline.be

Disciplines: Educational Sciences, Linguistics

Als je achter de microfoon plaatsneemt, in een radio- of televisiestudio of in een tolkcabine, of als je voor de klas of voor een publiek spreekt, wordt van je verwacht dat je behoorlijk Nederlands spreekt en dat het aangenaam is om naar je stem te luisteren. Het is de bedoeling dat je luisteraar je zonder al te veel inspanning begrijpt. Voor iedereen die de stem professioneel gebruikt, gelden deze normen:

* 	Een radiofonische stem. Een luisteraar moet graag naar jee stem luisteren omdat ze prettig  
         klinkt. Je stem straalt iets uit.

* 	Een verzorgde, niet-gekleurde, Belgisch-Nederlandse uitspraak. Uiteraard hoort iedereen dat  
         een Vlaming (en geen Nederlander) aan het woord is, maar een ongeoefend oor mag niet horen uit
         welke streek die Vlaming is. 

* 	Een intelligente en afwisselende intonatie. Het is belangrijk het juiste woord- en zinsaccent
         te leggen, zodat je boodschap duidelijk en begrijpbaar overkomt.

In Klink Klaar gaan we dieper op deze aspecten in. We schenken aandacht aan 'de mooie stem'. In onze westerse cultuur ervaren we een stem als mooi en aangenaam als ze warm en resonant klinkt. Zo'n stem straalt autoriteit, rust en vertrouwen uit. In dit boek leren we je je stem juist te plaatsen - niet te hoog, niet te laag - en ze te laten resoneren, zodat ze voller en dus ook warmer klinkt. We geven ook tips om je stem te verzorgen en goed te gebruiken, zodat je stemproblemen kunt voorkomen.

Een niet-gekleurde uitspraak betekent dat de luisteraar niet afgeleid wordt door dialectische of regionaal gekleurde klanken. We leren je de klinkers, de tweeklanken en de medeklinkers zorgvuldig uit te spreken, zonder dat het gemaakt en te 'afgeborsteld' wordt. We laten horen hoe klanken aan elkaar gebonden worden en hoe ze elkaar beïnvloeden. Met de assimilatieregels en oefeningen kun je zelf aan de slag.

Een intelligente intonatie is misschien nog belangrijker dan een verzorgde uitspraak als je je luisteraars aan je lippen wilt kluisteren. We leren je de dynamische, melodische en temporele accenten correct te gebruiken. Een juiste intonatie en een begripvol lezen zijn broodnodig om de luisteraar te helpen bij het verwerken van de boodschap.

De valkuilen van de Nederlandse uitspraak krijgen ook de nodige aandacht. Over verschillende uitspraakkwesties lopen de meningen onder Nederlandstaligen uiteen: de uitspraak van vreemde (vooral Engelse) woorden, de woordklemtoon en dergelijke meer. 

Klink Klaar is nuttig voor iedereen die zijn stem en uitspraak nodig heeft bij de uitoefening van zijn beroep. In de eerste plaats denken we dan aan radio- en tv-stemmen, journalisten, acteurs, leerkrachten, tolken, docenten en professoren, burgers van andere origine en logopedisten. Maar ook anderen moeten vaak in het openbaar of voor grote groepen spreken, bijvoorbeeld advocaten, priesters en politici. 

Klink Klaar is vooral praktisch. We staan niet lang stil bij de anatomie en fysiologie van de ademhaling, de stem en de articulatie. We geven wel heel wat praktische informatie, tips en oefeningen. Achteraan is een literatuurlijst opgenomen met boeken en artikelen die dieper op de theoretische aspecten ingaan.

Dit boek is een hulpmiddel. Je zult het vooral zélf moeten doen. Het vraagt heel wat oefening en inzet om aan de uitspraak- en intonatienormen te voldoen. Maar dat is tegelijk goed nieuws: je kunt het leren.