clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Instrumenten voor klimaatbeleid, een multilevelperspectief

Disciplines: Social Sciences (General)

In dit hoofdstuk geven we een overzicht van de belangrijkste beleidsinstrumenten die kunnen worden ingezet in het kader van het klimaatbeleid, zowel in theorie als in praktijk. Indien argumenten als effectiviteit en efficiëntie worden vooropgesteld, scoren de economische instrumenten, met name milieuheffingen en verhandelbare emissierechten met veiling het beste. Anderzijds hebben ze vaak te kampen met een problematische publieke aanvaarding en politieke haalbaarheid. 
Subsidies zijn dan weer populair, maar genieten vanuit milieueconomisch perspectief geen voorkeur omwille van een lage effectiviteit (o.a. een probleem van additionaliteit en een reboundeffect) én efficiëntie. 
Naarmate het ambitieniveau van de doelstellingen van het mitigatiebeleid in de toekomst verder zal verstrengen, zal de noodzaak om milieubelastingen in te zetten nog verder toenemen en kunnen ze mogelijk ooit de centrale instrumenten worden voor het milieubeleid in Europa.
Naar een groene belastinghervorming in België?

Disciplines: Social Sciences (General)

Dit artikel schets de mogelijkheden en het potentieel van milieubelastingen als beleidsoplossing voor milieu- en klimaatproblemen. Er wordt onderzocht wat de waarschijnlijke effecten en neveneffecten zijn van het doorvoeren van een 'groene belastinghervorming' in Vlaanderen en België.
Alternerend leren in het voltijds en deeltijds beroepsonderwijs: experiment met een nieuw concept. Lessen uit het ESF EQUAL-project JANUS

Disciplines: Educational Sciences

Het HIVA kreeg de opdracht om de ontwikkeling van een nieuw concept van alternerend leren in het voltijds en deeltijds beroepsonderwijs te ondersteunen. Hiervoor werd de praktijk van alternerend leren beschreven en worden knelpunten en bevorderende factoren in kaart gebracht. Het onderzoek bestond uit drie delen: (1) een toetsing van de centrale concepten aan de wetenschappelijke literatuur, (2) een studie van de praktijk tijdens de experimenteerfase via gesprekken en interviews met sleutelrespondenten en (3) identificatie van speerpunten voor de verdere ontwikkeling van het concept, opnieuw op basis van literatuur.
Het CLB: multidisciplinair, vraaggestuurd, subsidiair en netwerkend? Uitvoeringsknelpunten in relatie tot het CLB-decreet

Disciplines: Educational Sciences

In deze bijdrage brengen we verslag uit over de resultaten van het onderzoek m.b.t. de principes van multidisciplinair, vraaggestuurd en subsidiair werken en van het werken in een aanwijsbaar netwerk. Van alle werkingsprincipes zijn deze immers het meest vernieuwend geweest voor de werking van het CLB. De vraag die we hier behandelen is de volgende: welke knelpunten zijn terug te vinden in de uitvoeringspraktijk met betrekking tot deze vier principes en welke van deze knelpunten zijn toe te schrijven aan het decreet zelf? We sluiten deze bijdrage af met aanbevelingen voor bijsturing van decretale bepalingen met betrekking tot de leerlingenbegeleiding.
Samen tot aan de meet. Alternatieven voor zittenblijven

Disciplines: Educational Sciences

Kinderen die ondermaats presteren op school, krijgen op het einde van het schooljaar vaak het advies om hun jaar over te doen. Maar is zittenblijven wel zinvol? Leermoeilijkheden zijn immers niet de enige reden waarom leerlingen blijven zitten. Heel wat studies tonen aan dat zittenblijven niet altijd een goede remedie is, zeker niet op de lange termijn. Daarom wordt in dit boek gepleit voor scholen waarin alle leerlingen samen overgaan. Om die ononderbroken schoolloopbanen mogelijk te maken, worden er verschillende initiatieven toegelicht die het individuele leerproces van leerlingen kunnen verrijken en versnellen, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van het onderwijs.

Dit boek is een inspiratiebron voor schoolleiders, onderwijsondersteuners, leerkrachten en anderen die zoeken naar effectieve ondersteuning van zwakke leerlingen. Het biedt zowel een overzicht van het internationale onderzoek als concrete bouwstenen om op school aan de slag te gaan met alternatieven voor zittenblijven. De beschreven maatregelen zijn in de eerste plaats bedoeld voor het basisonderwijs en de eerste jaren van het secundair onderwijs.
Knelpuntvacatures en knelpuntberoepen: een veelheid aan oorzaken?

Disciplines: Sociology

Een overzicht van oorzaken van en oplossingen voor kenlopuntvacatures wordt besproken, met aandacht voor oorzaken (en mogelijke oplossingen) aan aanbodzijde en aan vraagzijde van de arbeidsmarkt. We gaan na hoe arbeidsmarktactoren enbeleid remediërend kunnen optreden en geven een overzciht van de impact van contextfactoren (zoals demografische verschuivingen, conjunctuur, ...)
De industrie is dood? Leve de industrie!

Disciplines: Sociology

Het sluiten van de GM-fabriek in Antwerpen en de onzekerheid over de bestemming van de Opel-terreinen aan de Noorderlaan doen het debat over de toekomst van onze industrie opnieuw oplaaien. Sinds het begin van de wereldwijde financieel-economische crisis in 2008 zijn in ons land tienduizenden jobs in de productienijverheid verloren gegaan. Die sociale en economische rampspoed kwam bovenop een structurele evolutie van werkgelegenheidsafbouw in industriële sectoren die al van bij de oliecrisis in 1973 werd ingezet. Maar het plaatje is complexer dan dat, want de industrie creëert vandaag ook vele nieuwe jobs. Bedrijven en overheden in heel West-Europa zetten zich rond de tafel om een blauwdruk voor de toekomstige industrie uit te werken. 
Welke rol kunnen vakbonden en werknemers spelen bij het uittekenen van vernieuwende industriële strategieën?
Een geschenk van Gods genade

Disciplines: Theology

In 1972 promulgeerde paus Paulus VI de “Orde van dienst voor de viering van de initiatiesacramenten voor volwassenen”. Volgens Reimund Bieringer biedt deze ritus niet alleen een structuur aan voor de initiatie van volwassenen die vragen om gedoopt te worden, maar stelt hij ook een kader ter beschikking voor de vernieuwing van de catechese in het algemeen en zelfs van het gehele kerkelijke leven. De structuur die deze ritus biedt, de uitdagingen die hij bevat, zijn uitstekend geschikt om een aantal problemen op te lossen die het kerkelijke leven bemoeilijken. In zijn bijdrage wil Prof. Bieringer aantonen hoe de initiatie van volwassenen kan bijdragen tot missionair kerk-zijn vandaag. In een eerste deel stelt hij het model van de volwasseneninitiatie kort voor en in een tweede deel toont hij aan hoe dit model kan bijdragen tot missionair kerk-worden.
Overheid, management en omgeving

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General)

Dit hoofdstuk heeft in de eerste plaats als doel om dieper in te gaan op de organisatie van de overheid en op de wisselwerking met haar omgeving. We hanteren hiervoor vijf verschillende visies met betrekking tot de overheid en de scope van overheidsmanagement, gaande van een enge micro-management-benadering tot een breed macro-management-perspectief. Vooraleer deze vijf interpretaties te beschrijven, starten we het hoofdstuk met een bespreking van het onderscheid tussen de termen ‘public administration’ en ‘public management’ die in de literatuur beide gebruikt worden om naar overheidsmanagement te verwijzen.
De strategische adviesraden: buitenboordmotor van het Vlaams beleid?

Disciplines: Political Sciences

Als geïnstitutionaliseerde vorm van inspraak aan het Vlaamse beleid zijn de strategische adviesraden vanuit wetenschappelijk perspectief onderbelicht. Dit is vreemd aangezien het misschien wel de meest typische, en alleszins meest ingebedde, vorm van publieke participatie is bij de Vlaamse beleidsontwikkeling. In dit artikel bekijken we de werking van de strategische adviesraden van naderbij en gaan we na of er een verband is tussen bepaalde organisatorische kenmerken en de tevredenheid van de leden. Die tevredenheid is op zijn beurt erg belangrijk voor de mate van betrokkenheid van de leden ten aanzien van de adviesraden, alsook voor de mate van draagvlak ten aanzien van het beleid. We stelden vast dat er wel degelijk een samenhang is tussen organisatorische kenmerken zoals maturiteit, procesbegeleiding en beleidsruimte enerzijds, en de tevredenheid van de leden van de adviesraden anderzijds. Een beter inzicht in de invloed vanwege organisatorische kenmerken op de werking van de strategische adviesraden en op deelnemertevredenheid is van belang met het oog op een verdere optimalisering van het strategische adviesstelsel. We besluiten het artikel met een verwijzing naar de unieke rol die de strategische adviesraden spelen als buitenboordmotor van het Vlaams beleid. Immers, als institutioneel ingebedde maar sterk autonome inspraakmechanismen moeten de strategische adviesraden een evenwicht zoeken tussen nauwe betrokkenheid en kritische afstand ten aanzien van het overheidsbeleid.
Meetbare en auditeerbare efficiëntiewinsten in de overheid

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General)

In haar streven naar een meer slagkrachtige overheid (als één van de ‘Vlaanderen in Actie Pact 2020’-doorbraken) heeft het College van Ambtenaren-Generaal (CAG), in opdracht van de Vlaamse Regering, een meerjarenprogramma uitgewerkt dat moet resulteren in permanente efficiëntiewinsten binnen de publieke sector. Daarbij stelt de Vlaamse Regering als voorwaarden dat de beoogde efficiëntieverhogingen significant, meetbaar en auditeerbaar dienen te zijn, en een vergelijking met de best presterende regio’s moeten kunnen doorstaan. Met deze bijdrage willen we dieper ingaan op het concept van efficiëntiewinsten in de overheid, waarbij efficiëntie beschouwd wordt in de ruime context van een performant overheidsoptreden. Naast een definiëring van het begrip van efficiëntiewinsten in de publieke sector, legt dit artikel zich toe op de voorwaarden van meetbaarheid en auditeerbaarheid ervan. We hanteren een stapsgewijze benadering voor het meetproces van efficiëntiewinsten, gaande van het identificeren van potentiële winsten op het vlak van efficiëntie tot en met de rapportering van de daadwerkelijk bereikte resultaten. We benadrukken tot slot het belang van audit als ondersteunend element van dit meet- en rapporteringsproces, en als instrument voor het onafhankelijk valideren van de door de overheidsentiteiten gerapporteerde efficiëntiewinsten.
Anders toeleiden naar werk

Disciplines: Sociology

Ondanks de sluitende aanpak en de activeringsplicht voor de
meeste werkzoekenden glippen er toch werkzoekenden door de
mazen van het net omdat zij moeilijk te bereiken zijn door de VDAB. Zij zijn niet alleen moeilijk te bereiken, maar ook moeilijk in begeleiding te houden. In het beleidsjargon spreekt men van ‘moeilijk bereikbare’ werkzoekenden. Vaak worden ze ook gekenmerkt door meerdere achterstandsfactoren. Het zogenaamde
‘sluitende maatpak’ dat het beleid nu hoog in het vaandel voert, blijkt voor deze moeilijk bereikbare werkzoekenden niet goed te passen. Misschien omdat het nog te veel weg heeft van massaconfectie? Deze groep heeft bovendien nood aan meer dan een kleermaker alleen. Het is een groep die vaak ‘moeilijk of (nog) niet bemiddelbaar’ is vanwege de cumulatie van problemen op verschillende levensdomeinen. Het inzetten van de methodiek van het ‘vindplaatsgericht werken’ is een mogelijk spoor om deze moeilijk bereikbare werkzoekenden toe te leiden naar de diensten van de VDAB en uiteindelijk naar werk. Dit is een grote beleidsuitdaging omdat dit een diepgaande samenwerking vergt tussen de verschillende betrokken beleidsdomeinen. In opdracht van de VDAB en de beleidsgroep Werkwinkels Antwerpen, brachten we de bevindingen en lessen voor Antwerpen nader in kaart.
Regionale gezinsculturen en kinderopvang door grootouders in Europa

Disciplines: Sociology

Europa wordt gekenmerkt door internationale en regionale diversiteit in gezins- en familieleven. Deze bijdrage scoort subnationale regio's van 23 Europese landen op een aantal onderliggende dimensies van gezinscultuur. Data van de tweede ronde van de European Social Survey vormen hiervoor de basis. Die regionale indicatoren worden gebruikt in een multilevel analyse van de mate waarin Europese moeders hoofdzakelijk een beroep doen op grootouders wanneer ze kinderopvang nodig hebben. De resultaten tonen duidelijk aan dat het gebruik van grootouderopvang niet alleen onderhevig is aan karakteristieken van de moeders en het aanbod van formele kinderopvang, maar ook beïnvloed wordt door het normatieve gezinsklimaat waar ze leven. Het zijn niet zozeer de attitudes ten opzichte van gezin en gender die de moeders er zelf op nahouden, maar wel de regionale normen die een rol spelen in kinderopvangkeuzes. Europe is characterized by international and regional diversity in family life. Using the second wave of the European Social Survey, this paper scores subnational regions of 23 European countries on three dimensions of family culture. We construct regional indicators and use them in a multilevel analysis of the use of grandparents as the main source of child care by European mothers. Results clearly show that the reliance on grandparental child care is not only subject to characteristics of mothers and the supply of formal child care, cultural attitudes prevalent in the region where mothers live also have an impact. We find that, rather than the individual attitude of mothers, it is the regional cultural climate that matters.
Krachtgerichte, integrale trajectbegeleiding voor werkzoekenden in armoede. Uitdagingen en knelpunten van een nieuwe methodiek

Disciplines: Sociology

In de loop van 2009-2010 vond een boeiend ESF-pilootproject plaats in Antwerpen. VDAB Antwerpen en CAW Metropool gingen de uitdaging aan om werkzoekenden in armoede op een krachtgerichte en integrale manier te begeleiden naar de arbeidsmarkt. Geïntegreerde werk-welzijnstrajecten waren hiervan het resultaat. 

Dit onderzoeksrapport beschrijft de resultaten van het project. Zowel de ‘harde’ resultaten als het proces worden beschreven. Nieuwe instrumenten om evoluties van werkzoekenden in kaart te brengen werden ontwikkeld en uitgetest, waaronder de W²-cirkels en de afname van (empowerment)schalen.
Decretale stappen in het Vlaams onderwijsbeleid

Disciplines: Political Sciences

Het onderwijs raakt aan de kern van onze samenleving. Het is dan ook een belangrijke Vlaamse bevoegdheidsmaterie, niet alleen wegens het omvangrijke budget, maar ook en vooral omdat de organisatie ervan richting geeft aan de toekomstige generaties. Bovendien is de weerslag van overheidsbeslissingen op het dagelijkse leven van honderdduizenden studerenden en leerkrachten niet te onderschatten. De wijze waarop het onderwijs vorm kreeg in de Vlaamse Gemeenschap vanaf 1988 werd in belangrijke mate bepaald door de politieke breuklijnen van de voorafgaande periode. Wij bekijken daarom eerst de sche¬merperiode van de cultuurautonomie vanaf 1971 tot aan de communautarisering van het onderwijs, om vervolgens de belangrijkste kenmerken van het Vlaamse onderwijsbeleid sindsdien onder de loep te nemen zoals die tot uiting komen in enkele belangrijke decreten.
Strijd om opvolging van Sarkozy : Franse partijen een jaar vóór de presidentsverkiezingen

Disciplines: Political Sciences, Sociology

Het duurt nog ruim een jaar voor we de naam kennen van de nieuwe Franse president. De verkiezingen zijn slechts gepland voor april-mei 2012, maar nu al is duidelijk dat het opnieuw een felle tweestrijd zal worden tussen links en rechts. Tussen nu en mei 2012 kan er natuurlijk nog veel gebeuren maar het ziet ernaar uit dat Frankrijk voor het eerst in 17 jaar opnieuw een socialistische president zou kunnen hebben. En eigenlijk is dat ook goed nieuws voor de Europese Unie.
Rood en groen op het scherm: de vakbonden in het Vlaamse tv-nieuws

Disciplines: Political Sciences, Sociology

Voor sociale bewegingen is media-aandacht
van cruciaal belang. Via de media proberen de
organisaties hun boodschap over te brengen
naar de publieke opinie. Ze verhogen daarmee
hun zichtbaarheid en versterken zo hun positie
aan de onderhandelingstafel. In deze bijdrage
gaan we na hoe het zit met de zichtbaarheid
van vakbonden en werkgevers in het
televisienieuws in Vlaanderen. We concentreren
ons op televisie, omdat uit onderzoek telkens
opnieuw blijkt dat het tv-nieuws voor het
overgrote deel van de bevolking de belangrijkste
vorm van informatie blijft. Middenveldorganisaties
leveren dan ook veel inspanningen
om met hun standpunten en activiteiten
in het tv-nieuws te komen. Ons onderzoek is
gebaseerd op het Elektronisch Nieuwsarchief
(ENA) van de Universiteiten Antwerpen en
Leuven. Dat bevat meer dan 120.000 nieuwsitems
uit 5.565 nieuwsuitzendingen die tussen
2003 en 2010 werden uitgezonden door vrt
(één) en vtm. Het ENA biedt dus een volledig
overzicht van alle nieuwsuitzendingen in
Vlaanderen van de afgelopen acht jaar.
Publieke televisie en identificatie: Familieonderzoek naar Vlaamse burgers met Marokkaanse en Turkse achtergrond

Disciplines: Communication Studies

De VRT blijkt in dit familieonderzoek bij 25 gezinnen met Marokkaanse en Turkse achtergrond aantrekkelijk op het vlak van het non-fictie- en kinderaanbod; commerciële en satellietzenders scoren vooral met fictie. Voor subalterne groepen ontbreken noodzakelijke elementen voor ‘functionele identificatie’ om pluralisme als dusdanig te (h)erkennen in het
publieke omroepaanbod. Aangezien de meeste kritiek betrekking heeft op ‘functionele kwaliteit’ (Beheersovereenkomst 2007-2011, het raamwerk voor deze evaluatie), wordt een bredere aanpak dan het diversiteitscharter bepleit.
Medication review van ouderen onder polymedicatie door de officina-apotheker: een pilootstudie

Disciplines: Social Health Sciences

Inleiding
Door de vergrijzing van de bevolking neemt het aantal ouderen onder polymedicatie alsmaar toe. Omwille van een verminderde lever- en nierfunctie zijn deze patiënten vaak meer gevoelig voor bepaalde geneesmiddelen. Bovendien is er dikwijls sprake van een cognitieve en motorische achteruitgang waardoor therapietrouw wordt bemoeilijkt.
Dit alles kan leiden tot geneesmiddelgebonden problemen en een verminderd therapeutisch effect. Een analyse van het medicatiegebruik met aandacht voor therapietrouw, over- en ondermedicatie, interacties en vermijdbare nevenwerkingen door middel van een medicationreview, of ook medicatierapport genaamd, zou een mogelijke methode kunnen zijn om deze geneesmiddelgebonden problemen gestructureerd aan te pakken.
Doelstelling
In deze pilootstudie wou men nagaan of de juiste instrumenten voor het uitvoeren van een medicatierapport voorhanden zijn, en wou men de mogelijkheid tot implementatie ervan in Vlaanderen onderzoeken. 

Methodologie
In een eerste fase werden op basis van internationale tools instrumenten ontwikkeld die gebruikt kunnen worden bij het uitvoeren van een medicationrapport. In een tweede fase werd aan een groep vrijwillige apothekers gevraagd elk vijf medicatierapporten uit te voeren bij 65-plussers onder polymedicatie. De uitkomst van deze medicatierapporten werd opgevraagd en geanalyseerd. Bevindingen van de deelnemende apothekers, artsen en patiënten werden bevraagd met behulp van enquêtes. 

Resultaten
32 apothekers namen deel aan het project. 11 van de 32 apothekers voerden effectief medicatierapporten uit; dit resulteerde in 30 medicatierapporten. Met de START- en STOPP criteria werden in 42% respectievelijk 71% van de gevallen problemen gedetecteerd. 
Deze criteria bleken handig in gebruik maar onvolledig om alle geneesmiddelgebonden problemen te detecteren. De vragenlijst voor de patiënt werd goed aanvaard, was volledig en kon snel ingevuld worden. Informatie voor arts, apotheker en patiënt bleken ruim voldoende.
Zowel artsen, apothekers als patiënten vonden een medicationrapport door de apotheker nuttig. De voornaamste redenen voor afhaken van de apothekers waren tijdsgebrek en een moeizame communicatie met de huisarts.
Conclusie
Het nut van het uitvoeren van medicatierapporten wordt door apothekers, artsen en patiënten erkend. Uit het grote aantal apothekers dat in de loop van het project afhaakte, blijkt dat de implementatie ervan nog moeilijk ligt.
Kijken naar cel- en gentherapie als „geneesmiddel” – Technische en juridische uitdagingen in ATMP-ontwikkeling

Disciplines: Social Health Sciences

Recente innovatieve doorbraken met geavanceerde cel- en gengebaseerde therapieën bieden hoop voor
diverse ziekten die slechts in beperkte mate of zelfs niet behandeld kunnen worden met conventionele
geneesmiddelen of biologische producten. Enkele celgebaseerde producten worden al een aantal decennia
met succes gebruikt in therapeutische context. Voor gentherapie melden studies een zeker potentieel voor
een effectieve langetermijnbehandeling van bepaalde monogenetische ziekten.
Hoewel de wetenschappelijke kennis van en de klinische interesse voor deze therapieën groeien, leiden
enkele negatieve resultaten, o.a. in verband met het risico op tumorvorming, tot bezorgdheid. Een nauwgezette
opvolging van veiligheid en doeltreffendheid in deze therapieën is noodzakelijk. De complexiteit, plasticiteit
en kwetsbaarheid van cel- en gengebaseerde producten zorgen echter dat een exacte beschrijving van
die therapieën moeilijk is, met directe gevolgen voor de definiëring van de veiligheid en de doeltreffendheid,
alsook voor de juridische mogelijkheden tot bescherming van de daarin gebruikte producten.
Noodzakelijk engagement

Disciplines: Educational Sciences

In dit artikel wil ik enkele bedenkingen maken bij het artikel van professor Patrick Loobuyck 'Levensbeschouwelijk onderwijs in België, over de noodzakelijkheid van een eenheidsvak over levensbeschouwing en filosofie', dat in december 2010 gepubliceerd werd in Narthex (jrg. 10, nr. 6). Loobuyck's positie komt erop neer dat het levensbeschouwelijk geëngageerd zijn niet aan de orde mag komen in het klassendiscours. Echter, een pleidooi voor onderwijs 'over' levensbeschouwingen vergeet gemakkelijk dat het zélf ook een particuliere levensbeschouwelijke positie inneemt, namelijk de helikopterpositie die neutraliteit gaat claimen. Het gevaar is niet klein dat alle andere godsdiensten en levensbeschouwingen op één hoop worden gegooid als vergelijkbare en uitwisselbare alternatieven. Op die manier wordt het eenheidsvak over levensbeschouwing en filosofie zelf een nieuwe vorm van exclusivisme ten opzichte van ieder die zich levensbeschouwelijk geëngageerd weet en voor wie het niet om het even is wat men gelooft en waarin het geloof niet zomaar inwisselbaar is voor een ander perspectief. Men zou voor minder twijfelen aan de noodzakelijkheid van zo'n eenheidsvak.
Dementie: zakboekje voor de professionele zorgverstrekker

Disciplines: Social Health Sciences

Dit zakboekje wil een wegwijzer zijn in de dagelijkse professionele voor patiënten met dementie en hun familie en mantelzorgers. Vertrekkende vanuit de initiële ziektediagnostiek tot de fase van het levenseinde geeft dit boekje een helder, wetenschappelijk overzicht van de zorg voor een patiënt met dementie. Zowel de huisarts als de andere hulpverleners uit de eerste lijn zullen in dit zakboekje concrete antwoorden vinden op vragen uit dit ziektedomein.