clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Carrièrevrouwen en huisvrouwen: verticale segregatie en de uitstroom van vrouwen uit de Belgische arbeidsmarkt

Disciplines: Economics & Business

Vrouwen verlaten sneller de werkende bevolking dan mannen en ze stromen minder snel (terug) in. Omdat hoge functies en hoge lonen vooral ingenomen worden door ouderen, draagt de relatief hoge uitstroom van vrouwen bij tot de loonkloof en de carrièrekloof tussen vrouwen en mannen. In dit artikel brengen we deze uitstroom in kaart en gaan we op zoek naar de kenmerken van Belgische vrouwen die de overstap maken van de arbeidsmarkt naar het huishouden. Het aantal vrouwen dat de overstap maakt naar het huishouden neemt af doorheen de tijd, zodat er geen sprake lijkt te zijn van een 'opt-out revolution' die sommigen zien. De relatief hoge uitstroom van vrouwen verklaart ongeveer een derde van de verticale segregatie tussen mannen en vrouwen en ongeveer een vijfde van de loonkloof.
Oefeningen over Waarschijnlijkheidsrekening en Statistische Analyse

Disciplines: Psychology, Sociology, Economics & Business

1 Waarschijnlijkheidsrekening
2 Eendimensionale stochastieken
3 Eendimensionale theoretische verdelingen
4 Tweedimensionale stochastieken
5 Belangrijke som- en convergentiestellingen
6 Methodes van de statistische analyse
7 Aanvullingen over statistische analyse
8 Statistische analyse van de variantie
9 Statistische analyse van het percentage
10 Verdelingstoetsen (Aanpassingstoetsen)
11 Afhankelijkheidstoetsen
12 De niet parametrische toetsen
Wijzer worden over Willem? Taalgebruik in Vlaanderen ten tijde van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1814–1830)

Disciplines: Literature, Other Disciplines, Communication Studies, Linguistics, Humanities (General)

Het artikel biedt een overzicht van recent VUB-onderzoek naar de taalsituatie in Vlaanderen tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. 

1. Historische achtergrond.
2. Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in de taalhistorische vakliteratuur.
3. Taal en klasse en tijde van Willem I.
4. Taalplanning ten tijde van Willem I.
5. Taalkeuze op lokaal bestuursniveau ten tijde van Willem I.
6. Lopend onderzoek: taal en rechtspraak ten tijde van Willem I.
7. Verder onderzoek naar de taalsituatie ten tijde van Willem I.
Mythes op de pijnbank. Naar een herwaardering van de taalsituatie in de Nederlanden in de achttiende en negentiende eeuw

Disciplines: Literature, Other Disciplines, Communication Studies, Linguistics, Humanities (General)

Zie ook: http://homepages.vub.ac.be/~rvosters/

Mythes zijn er genoeg in de taalgeschiedschrijving en ook de achttiende-eeuwse taalsituatie in de Zuidelijke Nederlanden heeft haar deel gehad. Van der Horst (2004: 73) spreekt over 'de mythe over 18de-eeuwse taalverval': het idee dat het Zuidelijke Nederlands in die periode in de meeste domeinen werd weggedrukt door het Frans en terugkeerde tot de status van een door lagere standen voornamelijk thuis gesproken dialect. Het Nederlands in de Zuidelijke Nederlanden 'verschrompelde en verarmde' (Wils 2003 [2001]: 33). Tegen het midden van de eeuw was '[h]et verband met de kultuur van het Noorden [...] vrijwel verbroken' (De Vooys 1952: 147). Wij hebben de door Van der Horst onderscheiden mythe in verschillende publicaties nader uitgewerkt en geconstateerd dat er ten minste drie mythes een rol spelen in de geschiedenis van de taalkundige situatie in de Nederlanden in de achttiende eeuw en de vroege negentiende eeuw. Ten eerste de mythe dat er in het Zuiden sprake zou zijn van normatieve chaos, van een compleet gebrek aan eensgezindheid onder taalbeschouwers en grammatici; we gaan hier in 2.1 kort op in. Ten tweede de mythe dat er ook in de praktijk van het taalgebruik sprake zou zijn van chaos, vooral op het gebied van de spelling. Ook deze mythe hebben we eerder onder de loep genomen; in 2.2 bespreken we bondig de resultaten. Paragraaf 2, die gebaseerd is op eerder onderzoek, is te beschouwen als een opmaat naar paragraaf 3, waar we de derde mythe zullen bespreken. Deze houdt in dat er tegelijkertijd in het Noorden sprake was van een behoorlijke uniformiteit, 'van het overwicht van een eenvormige "schrijftaal", gegrond op het "achtbaar gebruik" van klassieke schrijvers', aldus nogmaals De Vooys (1952: 129). Die uniformiteit zou zowel bestaan in de taalnormen als in het taalgebruik. Deze derde mythe vormt het hoofdonderwerp van dit artikel. In 3.1 bespreken we achttiende-eeuwse taalnormen in het Noorden om te bezien of er inderdaad sprake was van meer uniformiteit dan in het Zuiden. In 3.2. bespreken we een corpusstudie naar achttiende-eeuws taalgebruik, zodat we kunnen toetsen of er in de praktijk uniformiteit was. Het artikel eindigt met een slotbeschouwing in paragraaf 4.
Revolutionary Road? De toekomstperspectieven van on demand filmdistributie

Disciplines: Communication Studies

In dit artikel wordt specifiek voor de filmsector onderzocht wat de mogelijkheden en kansen met betrekking tot digitale distributie zijn. Digitalisering heeft een belangrijke impact op alle schakels van de 'traditionele' waardeketen. Specifiek voor distributie brengen de digitale kanalen enerzijds problemen met zich mee die verband houden met (een verlies aan) controle. Anderzijds worden zij verondersteld een veelheid aan keuzemogelijkheden in te houden. In het artikel overlopen we een aantal belangrijke aspecten die opduiken bij het online en 'on demand' aanbieden van langspeelfilms, documentaires en/of kortfilms. We concluderen dat de 'digitale weg' gekenmerkt wordt door een hele reeks contextgebonden obstakels en uitdagingen. Kortom: het pad naar de digitale filmtoekomst vormt eerder een 'evolutionary road' dan een radicale transformatie.
De reproductie van sociale ongelijkheid bij jongvolwassenen in België. Impact van sociale afkomst en sociale mobiliteit op gezondheid

Disciplines: Sociology, Communication Studies, Criminology

Dit onderzoek bestudeert de impact van sociale herkomst (onderwijsniveau van de ouders), sociale status (eigen onderwijsniveau) en sociale mobiliteit (eigen onderwijsniveau in vergelijking met dat van de ouders) op de gezondheid van jongeren geboren tussen 1972 en 1976 in België. De onderzoeksresultaten tonen aan dat er een sterke associatie bestaat tussen eigen onderwijsniveau en ervaren gezondheid, ongeacht de sociale status van het ouderlijk huishouden. Dit wijst op het belang om de democratisering van het onderwijs door te zetten. Zowel voor de personen in kwestie als voor de maatschappij als geheel wordt hier een enorme maatschappelijke meerwaarde gerealiseerd. Tegelijk blijkt dat er nog steeds een grote ongelijkheid bestaat in de kans om door te gaan naar het hoger onderwijs afhankelijk van het onderwijsniveau van de ouders. Dit toont het belang aan om, naast het streven naar een steeds betere kwaliteit van het onderwijs voor iedereen, specifieke aandacht te ontwikkelen om kinderen uit sociaal zwakkere gezinnen extra te ondersteunen in hun onderwijstraject.
Sterfte naar beroepsrisico’s in België

Disciplines: Sociology, Communication Studies, Criminology

De invloed van beroep en werkomgeving op gezondheid en sterfte werd al in de Oudheid herkend. Typische verschijningsvormen van specifieke ziekten, zoals mijnwerkerslong, werden al snel in verband gebracht met het uitgeoefende beroep. Toch wordt in de medische sociologisch onderzoek vaak enkel het statusaspect van het beroep in kaart gebracht en wordt het effect van de eigenlijke beroepskenmerken en beroepsomgeving buiten beschouwing gelaten. In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van de Belgische data om het effect van de sector van tewerkstelling in combinatie met het eigenlijke beroep te ramen op de sterfterisico's van de Belgische mannen van 30-59 jaar. Eerst wordt het effect van een algemene classificatie naar activiteitstatus onder de loep genomen en vervolgens het gecombineerde effect van sector van tewerkstelling en beroep. De resultaten illustreren de toch wel hoge sterfterisico's voor specifieke beroepsgroepen, zoals bijvoorbeeld kelners en schoonmakers.
Tendensen in de volksgezondheid in België tussen 1997 en 2004

Disciplines: Sociology, Communication Studies, Criminology

In deze bijdrage willen we de tendensen beoordelen van indicatoren voor gezond- heidsverwachting in België tussen 1997 en 2004 en dat voor verschillende gezond- heidsdomeinen: 1) ervaren gezondheid, 2) chronische morbiditeit, 3) comorbiditeit, 4) invaliditeit en 5) activiteitsbeperkingen. Die vijf gezondheidsdomeinen dekken samen ruimschoots de vele facetten van het invaliditeitsproces (Verbrugge en Jette, 1994) en verschillende aspecten van gezond ouder worden. De indicatoren voor gezondheidsverwachting - 1) levensverwachting in goed ervaren gezondheid, 2) levensverwachting zonder chronische morbiditeit, 3) levensverwachting zonder ziektecluster, met minstens één ziektecluster of met comorbiditeit, 4) levensver- wachting zonder invaliditeit, met matige en ernstige invaliditeit en 5) levensver- wachting zonder activiteitsbeperkingen, met matige en ernstige activiteitsbeperkin- gen - worden per geslacht berekend op de leeftijd van 15, 65 en 80 jaar. Als we de wisselwerkingen van het sterftecijfer met verschillende gezondheidsdomeinen bestuderen, krijgen we een holistisch beeld aan de hand waarvan we de dynamiek van de volksgezondheid kunnen begrijpen en de multidimensionaliteit van gezond- heid kunnen vatten (Myers et al., 2003).
Maak mij wat wijs. Media kennen, begrijpen en zelf creëren.

Disciplines: Communication Studies

Het zou voor velen onder ons een heuse aanpassing vragen om zonder het internet door het dagelijkse leven te gaan. En toch is verre van iedereen mee met de veelheid aan mogelijkheden die het medium biedt. Een email versturen of een site raadplegen is een vaardigheid die ondertussen ook mensen die het minst lang online zijn doorgaans onder de knie hebben. Anders is het gesteld met de vele sites en diensten die het mogelijk maken niet enkel informatie te raadplegen, maar ook zelf tekst, muziek of beeldmateriaal online te plaatsen. Elke week lijkt er wel weer een nieuwe site bij te komen die aanzet tot het produceren en delen van informatie. Bekende voorbeelden zijn blogs, die toelaten met een paar klikken online teksten te publiceren. Flickr en YouTube doen hetzelfde voor respectievelijk foto's en video's. Deze verschillende diensten zijn bovendien meestal compatibel, waardoor op een blog gemakkelijk foto's uit Flickr en filmpjes uit YouTube ingevoegd kunnen worden. Zo krijgt een blog al snel de allure van een volwaardige site. De meest gebruikte fora om informatie te delen zijn allicht sociale netwerksites als Facebook, Netlog en Hyves. De informatie die gebruikers via deze sites online zetten wordt vaak omschreven met de term user generated content of gebruikers-gegenereerde inhoud.
Syllabus rechtsmethodologie. Casus strafrecht

Disciplines: Law

In dit boek wordt inzicht verschaft bij de methodologische aspecten verbonden aan de oplossing van casussen en de presentatie van de uitkomst van deze casussen in het kader van een fictieve rechtbanksetting (mout-court). In de vernieuwde versie wordt aandacht besteed aan de structuur van het strafrecht en de oplossing van casussen in het strafrecht. Verder worden volgende topics behandeld: tips voor het houden van een goed pleidooi, tips voor het opstellen van een conclusie of zittingsnota, tips voor het opstellen van vonnissen en arresten en inleiding tot de cassatietechniek en het opstellen van cassatiemiddelen. De materie wordt geïllustreerd aan de hand van praktijkvoorbeelden en modellen van akten. De syllabus bevat tevens de opdrachten, oefeneningen en een bibliografie die gebruikt kan worden bij de oplossing van de casussen.
Deze syllabus wordt jaarlijks uitgegeven (2006-2008, nieuwe versie vanaf 2009-2010).
De Schotten kiezen voor minder cellen

Disciplines: Criminology

Editoriaal rond het rapprot van de Schotse commissie McLeish.
In juli 2008stelde de Schotse 'Prisons Commission' het resultaat van 9 maanden werk voor. In het rapport Scotland's choice  kiest de Commissie McLeish  radicaal voor een nieuwe toekomst voor het Schotse penaal beleid. Stijgende gevangenispopulaties, overbevolkte gevangenissen en ondoeltreffende straffen kenmerken de Schotse penale politiek. In het rapport van de 'Prisons Commission' wordt gekozen voor een progressieve koers in het strafbeleid. Minder gevangenisstraffen ten voordele van gemeenschapsgerichte alternatieven is de basisfilosofie.
Punitieve behoeften, samenleving en publieke opinie

Disciplines: Criminology, Law

In deze bijdrage exploreren we de premisse dat de burger strengere straffen wil, en we doen dit in het licht van de debatten over strafpopulisme. Strafpopulisme wordt immers geduid als een van de oorzaken van een meer punitief strafrechtelijk beleid. Populistische politici zijn punitief, ze maken op bestraffing gerichte beleidskeuzes, precies omdat ze geloven dat ze hiermee electorale successen kunnen boeken. De uitgangspunten van strafpopulisten zijn weinig zinvol, niet alleen omdat ze in simplistische termen over de aanpak van complexe maatschappelijke fenomenen spreken, maar ook omdat er in simplistische termen over de opinies, wensen en verwachtingen van de bevolking wordt gesproken. De mensen willen strengere straffen, en dit is een kwestie van gezond verstand, van wat iedereen weet over de aanpak van criminaliteit en wat iedereen wil. Die opinies, en vooral de manier waarop ze tot stand komen, begrijpen we onvoldoende. Wie de kernbevindingen van publieke opinie onderzoek in beschouwing neemt, moet vaststellen dat mensen ambivalent zijn over misdaad en straf. Die ambivalentie is een probleem voor beleidsmakers, en voor populisten in het bijzonder, omdat duidelijk wordt dat eenvoudige, eenduidige en hapklare conclusies over de wensen en verwachtingen van de bevolking niet zo maar voorhanden zijn. In deze bijdrage pleiten we voor een etnografische benadering van opinievorming, aan de hand van resultaten van een lopend onderzoek, om meer inzicht te verwerven in de manier waarop opinies van mensen over justitie en bestraffing concreet gevormd worden.
Als hoge bomen worden verzilverd. David W. Garland, Doctor Honoris Causa aan de Vrije Universiteit Brussel.

Disciplines: Criminology

Op woensdag 9 december 2009 ontving David W. Garland een eredoctoraat van de Vrije Universteit Brussel. David Garland is Professor of Sociology aan de School of Law en het Department of Sociology van New York University, waar hij momenteel de leerstoel Arthur T. Vanderbilt Professor of Law bekleedt. Hij is jurist (University of Edinburgh, 1977), criminoloog (University of Sheffield, 1978), doctor in de (rechts)sociologie (University of Edinburgh, 1984) en ontving reeds verschillende internationale wetenschappelijk onderscheidingen.  We grijpen deze eervolle gebeurtenis aan om stil te staan bij het werk van deze hedendaagse toonaangevende denker, wiens publicaties steevast heel wat criminologische interesse en weerklank oproepen in binnen- en buitenland.
Verstrikt en gevangen? De hiaten in de Belgische opvang van 'Niet-begeleide Minderjarige Vreemdelingen'

Disciplines: Criminology

Hoewel het migratiedebat brandend actueel is, blijven niet-begeleide minderjarige vreemdelingen vaak letterlijk én figuurlijk onder de radar. Hun opvang in België kent een complexe organisatie en bevoegdheidsverdeling. Dit artikel ontleedt de hete hangijzers in het debat en geeft daarbij expliciet een stem aan de vaak vergeten opvangactoren. Twee vragen staan in dit onderzoek centraal: (1) hoe is de opvang van niet-begeleide minderjarige vreemdelingen in België inhoudelijk georganiseerd? en (2) hoe wordt deze door de opvangactoren geëvalueerd? De verwevenheid van het juridisch-administratieve statuut met het opvangtraject van de jongeren zet hun rechten op de helling, wat leidt tot willekeur en ongelijkheid. Uit de bevraging van de opvangactoren blijkt bovendien de noodzaak van een transparant en hulpvraaggestuurd opvangtraject. Een diepgaande ontrafeling van beide vaststellingen vormt de basis voor het formuleren van aanbevelingen voor goede praktijken.
Rechters mogen GPS-toezicht toevoegen aan het bestaande wetgevende arsenaal. Noot onder EHRM, 2 september 2010, Uzun t. Duitsland

Disciplines: Criminology, Law

Rechters mogen GPS-toezicht toevoegen aan het bestaande wetgevende arsenaal. Annotatie Uzun t. Duitsland, Europees Hof voor de Rechten van de Mens, 02-09-2010, 35623/05.
Lange zwangerschap, uitgestelde geboorte: over geschiedenis en toekomst van de forensische psychologie in Vlaanderen

Disciplines: Criminology

De status van forenische psychologie in Vlaanderen wordt beschreven.  Er wordt beargumenteerd dat forensische psychologie in Vlaanderen nog niet echt aanwezig is, maar dat er hier en nu mogelijkheden die professioneel zullen moeten worden gerealiseerd.
Straatsburg heeft gesproken: tijdens het politioneel verdachtenverhoor geldt een recht op bijstand van de advocaat. Noot bij EHRM, 14 oktober 2010 (Brusco t. Frankrijk)

Disciplines: Criminology, Law

Recht op een eerlijk proces - zwijgrecht en het recht zichzelf niet te beschuldigen - recht voor aangehouden personen op bijstand van een advocaat tijdens het politioneel verdachtenverhoor - artikel 6 EVRM
Constitutioneel erfgoed in vraag gesteld in naam van mensenrechten. Welk kader voor religie en religieuze spanningen?

Disciplines: Criminology, Law

Hoe omgaan met religieuze spanningen?. In wat volgt, zullen wij trachten een antwoord te geven op deze vraag. Dit zullen we doen vanuit het perspectief van het constitutionalisme. Het constitutionalisme als een set van hoge juridische normen die institutionele mechanismen bevatten voor enerzijds de beperking en de controle van macht en anderzijds het garanderen van individuele rechten en vrijheden. In onze opvatting heeft het constitutionalisme deze opdracht in het verleden goed vervuld. De opkomst van het constitutionalisme in Europa heeft de religieuze verscheidenheid niet weggenomen. Het constitutionalisme bood echter een kader waarin gewelddadige religieuze conflicten zich konden vertalen in vreedzame juridische conflicten.
De omvang en impact van agressie tegen treinbegeleiders opgespoord. Op naar een doeltreffend agressiebeleid bij de NMBS?

Disciplines: Social Health Sciences, Criminology

In de media duiken regelmatig berichten op over agressie tegen treinbegeleiders. Maar wat is de werkelijke omvang van het probleem, welke cijfers bestaan hierover en wat is hun kwaliteit? Op basis van een zelfrapportageonderzoek bij treinbegeleiders van de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) stellen we vast dat er een aanzienlijk verschil bestaat tussen de officiële agressiecijfers en de door treinbegeleiders gerapporteerde dagelijkse realiteit. Dit artikel bespreekt deze discrepantie uitvoerig en exploreert ook de mogelijke oorzaken die eraan ten gronde liggen. Daarnaast wordt er ingegaan op de impact van dergelijke incidenten, door te peilen naar de prevalentie en mogelijke oorzaken van onveiligheidsgevoelens bij de treinbegeleider en de invloed daarvan op zijn dagelijkse jobuitvoering. We stellen vast dat de omvang en perceptie van agressiefeiten belangrijke kwalitatieve verschillen in het optreden naar de reizigers doen ontstaan, wat uiteraard repercussies heeft op het agressiebeleid van de NMBS en op dat vlak tevens een aantal vragen doet rijzen.
Sneeuwwitje en de machoman. Sekse en gender in de (Nederlandstalige) criminologie

Disciplines: Criminology

In dit themanummer staat Belgisch en Nederlands onderzoek naar de plaats en de betekenis van sekse/gender in criminologische en strafrechtelijke theorieën centraal. Dit inleidende artikel schetst in grote lijnen de historische ontwikkelingen in het denken over en in onderzoek binnen de Nederlandstalige criminologie en gaat vervolgens dieper in op internationale ontwikkelingen, in het bijzonder de invloed van feministische kritiek op theorievorming en onderzoek. Dit vormt ook het kader voor de positionering van de bijdragen in dit themanummer, met enerzijds onderzoek waarin criminaliteit en het verschil tussen mannen en vrouwen daarbij centraal staat en anderzijds empirische en theoretische artikelen met de focus op (de sociale constructie van) gender. Tot slot worden vernieuwende methodologische bevindingen en theoretische inzichten besproken, mede in het licht van toekomstig criminologisch onderzoek.
Beslissingsprocessen bij strafrechters: semi-gestructureerde interviews met behulp van vignetten.

Disciplines: Criminology

In het onderzoek Straffen als sociale praktijk (Beyens, 2000) staan de volgende onderzoeksvragen centraal. In welke gevallen kiezen strafrechters voor een gevangenisstraf of een alternatieve straf, zoals uitstel, opschorting, probatie of gemeenschapsdienst ? Welke plaats geeft de rechter aan de wettelijke en buitenwettelijke factoren in zijn beslissing? Hoe klinkt zijn vertoog over daders, strafdoelstellingen, de rol van het slachtoffer, het openbaar ministerie en de advocatuur, de publieke opinie en de media? En hoe doorkruisen deze verschillende elementen het beslissingsproces?
Mijnwerkers of ontdekkingsreiziger? Het kwalitatieve interview

Disciplines: Criminology

In onze gemediatiseerde samenleving worden we steeds meer geconfronteerd met interviews op radio, TV en tijdschriften. Interviewen is zo normaal en wijdverspreid geworden dat het bijna iets banaals wordt. Gubrium en Holstein spreken daarom ook over een Interview Society, waar interviewen een integraal onderdeel van de samenleving is geworden. Interviewen, praten met mensen, is naast observeren de dominante dataverzamelingstechniek in kwalitatief onderzoek. Gebruik maken van het interview betekent dat men ervan uitgaat dat het mogelijk is om de sociale realiteit te onderzoeken door mensen te vragen om erover te spreken en kennis te vergaren door te luisteren naar wat en hoe de respondenten spreken en dit vervolgens te interpreteren. Taal en tekst worden m.a.w. beschouwd als belangrijke manieren om de sociale wereld te leren kennen.
Beslissingsprocessen bij strafrechters: semi-gestructureerde interviews met behulp van vignetten

Disciplines: Criminology

In het onderzoek Straffen als sociale praktijk (Beyens, 2000) staan de volgende onderzoeksvragen centraal. In welke gevallen kiezen strafrechters voor een gevangenisstraf of een alternatieve straf, zoals uitstel, opschorting, probatie of gemeenschapsdienst ? Welke plaats geeft de rechter aan de wettelijke en buitenwettelijke factoren in zijn beslissing? Hoe klinkt zijn vertoog over daders, strafdoelstellingen, de rol van het slachtoffer, het openbaar ministerie en de advocatuur, de publieke opinie en de media? En hoe doorkruisen deze verschillende elementen het beslissingsproces?
‘De onbewoonbare krotten zijn etterende middens, waar al de ziekten van het sociaal korps gisten.’ De kruistocht tegen de krotwoningen in het interbellum

Disciplines: Political Sciences, Educational Sciences

Reeds voor de Eerste Wereldoorlog maakte de Belgische elite zich zorgen over de precaire huisvestingssituatie van de arbeidersklassse. Tijdens het Interbellum werd deze problematiek verbonden met de vrees voor degeneratie en ontvolking.