clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
De Verlichting uit evenwicht?

Disciplines: Criminology, Law

Madrid, Londen, Parijs .... en onze eigen hoofdstad, 22 maart 2016 - de aanslagen in het hart van België en van Europa. Het veiligheidsbeleid staat op scherp en we beroepen ons voor het eerst in lange tijd opnieuw op "normen en waarden" op de traditie van "De Verlichting" en op "de moderniteit". maar weinigen benoemen de beinselen ven de grote verlichte denkers en de betekenis die ze vandaag hebben voor moderne samenlevingen: het belang van democratie en rechtstaat, van universele rechten en plichten.

Het debat lijkt soms stuurloos. Toch gaat het om de gronslagen van een moderne democratie die rust op juridisch geordend gezag dat vertrekt vanuit rechten en vrijheden van zijn burgers en verantwoordingsplicht van autoriteiten. Waarin veel plaats is voor de fundamentele vrijheid van mening en van godsdienst, maar ook beperkingen. Nu we geen homogene samenleving meer zijn, wordt samenleven op de proef gesteld. We vergaten werk te maken van burgerschap als attitude en verzeilden te vaak in wij-zij standpunten.

Dit boek bundelt essays van uiteenlopende hedendaagse publicisten en overstijgt die retoriek.
Salafisme versus democratie

Disciplines: Philosophy, Other Disciplines, Communication Studies

Dirk Verhofstadt onderzoekt de verhouding tussen de radicale islam en een weerbare democratie. Daarbij focust hij op salafistische organisaties en de terreuraanslagen die in hun naam of op basis van hun gedachtegoed gebeuren. Vormt het salafisme een bedreiging voor onze democratie en hoe kunnen we ons daartegen verweren binnen de krijtlijnen van de rechtsstaat? Volgens de auteur moeten we radicale islamitische organisaties die de fundamenten van onze westerse samenleving willen ondermijnen een halt toeroepen. We mogen immers niet langer tolerant zijn voor de intoleranten. We moeten met veel meer kracht opkomen voor onze liberale grondwaarden zoals de vrijheid van meningsuiting, de scheiding van geloof en staat, de gelijkwaardigheid van man en vrouw, en het recht op zelfbeschikking. Een weerbare democratie moet nagaan of salafistische organisaties wel thuishoren in onze westerse samenleving.
Theorieën over rechtvaardigheid : de John Rawls-lezingen

Disciplines: Philosophy, Other Disciplines, Communication Studies

John Rawls wordt algemeen beschouwd als een van de meest invloedrijke filosofen van de voorbije eeuw. In zijn befaamde boek A Theory of Justice uit 1971 staat het principe van de rechtvaardigheid centraal dat hij beschouwt als de belangrijkste maatschappelijke waarde in de samenleving. Mensen zijn fundamenteel gelijkwaardig. Daarom is het voor Rawls evident dat een ethisch systeem zich richt tot iedereen. Natuurlijk beseft hij dat mensen niet gelijk zijn of beter gezegd, niet over dezelfde begaafdheden beschikken noch over dezelfde startposities. Waar het bij hem op aan komt is de onvrijwillige achterstanden, dus achterstanden die niet gebaseerd zijn op vrijwillige keuze, weg te werken. 

Liberales organiseerde tussen 2012 en 2016 vijf John Rawlslezingen. Ze werden gehouden door schrijver en oud-politicus Jan Terlouw, en de hoogleraren Frank Vandenbroucke, Paul Cliteur, Philippe Van Parijs en Patrick Loobuyck. De inleidingen werden gegeven door de Liberales-kernleden Daniël Boomsma, Claude Nijs, Kasper Ossenblok, Andreas Tirez en Dirk Verhofstadt. Het doel van deze lezingen was om het gedachtegoed van Rawls bekend te maken bij een breder publiek en te toetsen aan de hedendaagse politieke, sociaaleconomische en maatschappelijke omstandigheden. In dit boek zijn de John Rawlslezingen en de inleidingen gebundeld.
Van buurtwerk 2.0 naar buurtwerk 3.0 : krijtlijnen tussen verleden, heden en toekomst

Disciplines: Educational Sciences, Social Sciences (General)

Anno 2017 bestaat het Brugse buurtwerk net geen dertig jaar. Dit boek is het resultaat van een inspirerend visietraject waarin werd teruggeblikt op de historische wortels van het buurtwerk, kritisch werd gereflecteerd over hedendaagse uitdagingen en complexiteiten, en stevige toekomstscenario's werden verbeeld.
Subsidie, camera, actie! Filmbeleid in Vlaanderen (1964-2002)

Disciplines: Social Sciences (General), Communication Studies, Art History, Humanities (General)

Sinds de jaren 1960 krijgt ongeveer 80% van de Vlaamse films overheidssteun. Hierdoor bepaalt het filmbeleid in belangrijke mate hoe het Vlaamse filmlandschap eruitziet. Aan de hand van uniek archiefmateriaal over alle 175 gesubsidieerde langspeelfilms en meer dan 500 filmprojecten die geen steun kregen, biedt dit boek een beleidsgeschiedenis van de Vlaamse cinema tussen 1964 en 2002. Het boek analyseert de politiek-institutionele ontwikkelingen en het overheidsbeleid tegenover coproducties, het taalgebruik in Vlaamse films, populaire genres, artfilms, literaire adaptaties, kinder- en jeugdfilms, maatschappelijk geëngageerde films en historische films. Speciale aandacht gaat uit naar de relatie tussen het filmbeleid en het Vlaamse natievormingsproces. Het boek laat u bovendien kennismaken met de politieke verhalen achter films als Mira (1971), Het dwaallicht (1972), Pallieter (1975), De Witte van Sichem (1980), Zware jongens (1984), De leeuw van Vlaanderen (1984), Daens (1992) en Camping Cosmos (1996).
Geen doel in zichzelf : onderzoeksdatamanagement aan Vlaamse universiteiten

Disciplines: Social Sciences (General), History, Other Disciplines, Archaeology, Humanities (General)

Onderzoeksdata vormen het kloppende hart van het academische onderzoek. Een vooruitziend en doordacht onderzoeksdatamanagement verzekert de beste omgang met data - van verzamelen, verwerken en analyseren tot archiveren - met als belangrijkste troeven minimaal dataverlies en maximaal delen en hergebruik. De Europese Commissie speelt een voortrekkersrol in het promoten van Open Science. In navolging van de reeds verplichte Open Access voor wetenschappelijke publicaties, eist zij onder meer dat nieuwe onderzoeksprojecten vanaf 2017 een 'datamanagementplan' indienen en onderzoeksdata zo open mogelijk beschikbaar stellen. Ook bij overheden, financiers en uitgevers staat onderzoeksdatamanagement al enige tijd hoog op de agenda.
Lessen in ethiek : 'Stranger in Paradise'

Disciplines: Communication Studies, Humanities (General)

De film 'Stranger in Paradise' toont driemaal dezelfde leraar die telkens een groep migranten aanspreekt. In de eerste act neemt de leraar een afwerende houding aan: migranten zijn niet welkom in Europa. In de tweede act doet de leraar zich voor als een schuldbewuste, solidaire linkse jongen. In de derde act simuleert hij een asielprocedure, geheel volgens de officiële Nederlandse voorschriften. Door een fictieve leraar (gespeeld door de Vlaamse acteur Valentijn Dhaenens) uiteenlopende Europese houdingen tegenover migratie te laten vertolken, zoekt de Nederlandse regisseur Guido Hendrikx in 'Stranger in Paradise' (2016) de grenzen op tussen fictie en non-fictie. Het documentaire element (waar de film uiteindelijk toch op vastgepind wordt, getuige zijn selectie als openingsfilm van het prestigieuze IDFA – International Documentary Film Festival Amsterdam) zit hem in het feit dat de leraar lesgeeft aan echte, net in Sicilië toegekomen vluchtelingen. De confrontatie van een fictieve leraar met echte migranten vormt de originaliteit en de sterkte van Stranger in Paradise, maar roept ook veel vragen op, over politiek én over media-ethiek, waar dit artikel dieper op in gaat.
De impact van politiek op het werkingssaldo van Vlaamse gemeenten

Disciplines: Economics & Business, Other Disciplines, Political Sciences, Law

Dit onderzoek gaat na in welke mate politieke kenmerken van Vlaamse lokale besturen een impact hebben op
hun werkingssaldo in de periode 1995-2011. Het werkingssaldo wordt berekend als het verschil tussen de gewone ontvangsten en gewone uitgaven van een lokaal bestuur en geeft het resultaat weer dat volgt uit de gewone werking. Ondanks het feit dat alle lokale overheden binnen dezelfde economische en financiële omgeving handelen, zijn er toch grote verschillen in de omvang van hun werkingssaldo. Dit onderzoek heeft tot doel om deze verschillen te verklaren aan de hand van politieke variabelen, aangevuld met economische en socio-demografische variabelen als controlevariabelen. Betreffende de politieke factoren worden vier hypothesen onderzocht: (i) Linkse besturen laten een lager saldo optekenen dan rechtse besturen; (ii) Meer gefragmenteerde besturen hebben een lager saldo dan minder gefragmenteerde besturen; (iii) Lokale besturen met een hogere electorale marge hebben een hoger saldo dan besturen met een lagere electorale marge; en (iv) In de aanloop naar de verkiezingen is het saldo lager dan in andere
jaren van de legislatuur. Voor het eerst wordt het werkingssaldo van Vlaamse lokale besturen voor een ruime periode verklaard. We analyseren en verklaren rekeningcijfers van alle 308 Vlaamse lokale besturen longitudinaal en hanteren daarvoor een paneldataschatting die 17 jaar beslaat, waarbinnen 3 legislaturen vallen.
Process Communication Model (PCM) : een model om meer kinderen/jongeren te bereiken en om als team aan de slag te gaan vanuit een gemeenschappelijke taal

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Educational Sciences, Humanities (General)

Spreken Met Ondersteuning van Gebaren (SMOG) wordt steeds vaker gebruikt in scholen en voorzieningen voor personen met een verstandelijke beperking. Personeel kan een belangrijke rol spelen in de implementatie van deze gebaren, maar gebaren gebruiken tijdens alledaagse activiteiten is niet evident. Omdat er nog geen duidelijk beeld bestaat over hoe vaak leerkrachten en begeleiders SMOG gebruiken, observeerden we hun SMOG-gebruik in vier BUSO-scholen en vier dagcentra tijdens drie soorten dagelijkse activiteiten: SMOG-sessies of groepsvergaderingen, creatieve of kookactiviteiten, en eetmomenten. Tijdens al deze activiteiten communiceerden leerkrachten en begeleiders heel frequent. Hoewel ze heel vaak SMOG gebruikten tijdens SMOG-sessies, gebruikten ze zelden SMOG tijdens de overige activiteiten. Dit wijst erop dat het potentieel van personeel om functioneel SMOG te gebruiken met hun leerlingen en cliënten nog niet is gerealiseerd.
Kwantitatieve methoden in de onderwijssociologie

Disciplines: Sociology, Social Sciences (General)

In dit hoofdstuk bespreken we het gebruik van kwantitatieve methoden in de onderwijssociologie. We beginnen met een korte introductie in de ontologische en epistemologische fundamenten van onderzoek. Daarna geven we een korte schets van de empirische onderwijssociologie, waarna we ingaan op enkele klassieke methoden die in de onderwijssociologie gebruikt worden. Ten slotte komen enkele nieuwe methoden aan bod.
Verruim en verdiep de totaalbeleving in culturele voorzieningen

Disciplines: Other Disciplines, Humanities (General)

De intrinsieke motivatie voor een bezoek aan een  museum, culturele centrum, schouwburg en andere vrijetijdscentra is  beleving.  Die klantbeleving beperkt zich echter niet tot het vrijetijdsaanbod zelf. Vrijetijdsorganisaties moeten op een systematische wijze aandacht besteden aan alle aspecten, die vanuit het gezichtspunt van de bezoeker belangrijk zijn voor de totaalbeleving.De laatste jaren ontstaat er in de culturele sector in toenemende mate bij planners, architecten, directeurs, managers, curators en animators aandacht voor het verruimen, uitbreiden en verrijken van de culturele beleving. Dit zullen we doen op basis van een internationale literatuurstudie en analyse van best practices in diverse culturele sectoren.
De transversale bevoegdheden in het federale België

Disciplines: Economics & Business, Law

Dit boek is het derde deel van de subreeks “bevoegdheidsverdeling” in de bibliotheek Grondwettelijk Recht - de Staatshervorming. De publicatie is na 'De bevoegdheden van de gewesten' en 'De bevoegdheden van de gemeenschappen' het laatste deel binnen deze subreeks.

Het boek 'De transversale bevoegdheden in het federale België' bundelt commentaren over de gemeenschappelijke bevoegdheden van gemeenschappen, gewesten en soms ook de federale overheid. Onder de transversale bevoegdheden behoren:

    de mogelijkheid om een eigen administratie uit te bouwen of rechtspersonen op te richten,
    de mogelijkheid om de naleving van de eigen regels te controleren of te sanctioneren,
    parallelle bevoegdheden zoals wetenschappelijk onderzoek,
    de regels die nageleefd moeten worden bij de onderlinge samenwerking en bij de internationale contacten,
    de mogelijkheid om de eigen structuren vorm te geven (zelfinrichtingsbevoegdheid),
    de samenwerking intern en internationaal met inbegrip van de buitenlandse handel en de ontwikkelingssamenwerking.

Hier past ook een commentaar over de fiscale bevoegdheden van de gemeenschappen en de gewesten. Omdat naast de eigen fiscaliteit ook de algemene financiering van de deelstaten van groot belang is voor de mogelijkheden van beleidsvoering en bij de opeenvolgende staatshervormingen bij de politiek meer gevoelige onderwerpen hoort, vonden de auteurs het nuttig ook hierover een algemene toelichting op te nemen, zonder in al te veel technische details te treden.

Naast een beschouwing over de leidende beginselen van de Belgische staatshervorming, bevat dit boek bijdragen binnen het institutionele, de inhoudelijk parallelle bevoegdheden en de instrumentele bevoegdheden.
De world humanitarian summit van de Verenigde Naties : triomf of teleurstelling?

Disciplines: Law

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, kondigde in januari 2012 – bij aanvang van zijn tweede ambtstermijn – de organisatie van de allereerste World Humanitarian Summit aan. De top was er in het bijzonder op gericht kennis te delen en best practices te identificeren en kaderde in één van zijn kerndoelstellingen, met name het opzetten van een meer globaal, verantwoordelijk, en performant humanitair systeem.
Coöperatief leren : analyse van groepswerk in de praktijk

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Linguistics, Humanities (General)

In een eerste artikel bespraken we de effectieve leertijd en de wijze waarop werkvormen benut worden binnen vakken (Nederlands, wiskunde en wereldoriëntatie) in drie basisscholen. Dit artikel gaat verder in op hoe coöperatief leren vorm krijgt in deze basisscholen. We illustreren dit aan de hand van twee groepjes in het vierde leerjaar van twee scholen. De resultaten tonen dat er grote verschillen zijn tussen scholen in de mate waarin coöperatief leren kwalitatief ingezet wordt. Tot slot geven we, aansluitend bij de bevindingen van dit onderzoek, enkele tips voor de onderwijspraktijk.
Patiëntenrechten in de gevangenis : we zijn er nog niet

Disciplines: Other Disciplines, Criminology, Law

In 2015 bestelde het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) een studie naar de organisatie van de gezondheidszorg in de Belgische gevangenissen. Het project had onder meer tot doel na te gaan in welke mate de huidige penitentiaire wetgeving de toepassing van de Wet Patiëntenrechten in de weg staat. Onderstaand artikel vat de belangrijkste punten van deze juridische analyse samen. De Basiswet Gevangeniswezen betekent een grote vooruitgang voor de rechtspositie van gedetineerden en garandeert hen, in theorie, in grote mate een gezondheidszorg conform de Wet Patiëntenrechten. Dit veronderstelt evenwel de inwerkingtreding van de relevante artikelen uit de Basiswet en een aanpassing van een aantal ondertussen gedateerde bepalingen ervan.
Het mes op de keel : over Isaak, Racine en 'Game of Thrones'

Disciplines: Linguistics

Deze korte tekst schetst een evolutie in de offernarratologie. In het Bijbelse offer van Isaak en het mythologische offer van Iphigeneia staat de wil van (de) God(en) centraal. Zij voorkomen een bloedbad. In Racines zeventiende-eeuwse versie van 'Iphigeneia' is de liefde de redding. Racine verheft de liefde tot nieuwe religie. Vandaag echter, onder meer in de serie 'Game of Thrones', bieden noch de goden, noch de liefde soelaas.
Het beroepsleven van katoenfabrikant Joannes Baptiste De Schepper (1814-1889), of de dynamiek van het industriële kapitaal in het hart van het Meetjesland

Disciplines: History, Law

Dit artikel belicht de katoenproductie op het platteland in de negentiende eeuw, en de overgang van het commercieel kapitalisme naar het industrieel kapitalisme. Er ging een remmende invloed uit van dit zogenaamde handelskapitaal: die hinderpaal blijkt uit het feit dat de overgang van huisweverij naar gemechaniseerde nijverheid in haast alle rurale streken zeer lang is uitgebleven. Maar hier en daar waren er gebieden waar zelfstandige fabrikanten en geëmancipeerde tussenhandelaars ondernemersinitiatieven ontplooiden en op deze manier de industriële productie in toenemende mate controleerden en de mechanisering bevorderden. Dat was bijvoorbeeld het geval voor Sint-Niklaas in het Waasland en voor Waarschoot in het Meetjesland. Deze bijdrage bestudeert de regionale relatie tussen verschillende textielstreken binnen de contouren van een plaatselijke focus: de ambachtelijke- en fabrieksnijverheid in het Meetjesland stonden niet los van de ontwikkelingen in het Waasland of de stad Gent, en vice versa.
‘Ik ben fervent voor culturele globalisering’

Disciplines: Art History

Matthias Lilienthal volgde in 2015 Johan Simons op als intendant van de Kammerspiele in München. Hij kwam aan het roer van een van de prominentste Duitse stadstheaters, met een vaste ensemblestructuur en een sterke focus op repertoire. Lilienthal wilde een duidelijke vernieuwing doorvoeren: de traditionele ensemble- en repertoirewerking combineren met onafhankelijke en internationale coproducties. Na twee seizoenen blikt hij terug op dat experiment, en tegelijkertijd kijken we vooruit naar hoe het stadstheater van de toekomst er in de Europese context kan uitzien.
Een gesystematiseerde 'scoping review' inzake politionele verantwoording

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology

In deze bijdrage wordt aan de hand van een gesystematiseerde scoping review een zicht gegeven op de bestaande literatuur inzake politionele verantwoording. Nadat op een systematische wijze literatuur werd verzameld betreffende dit topic, werd de informatie geanalyseerd volgens de principes van een thematic synthesis. Dit resulteerde in drie grote thema's, namelijk 'verantwoording', 'integriteit' en 'geschiedenis'. Op basis van deze analyse worden conclusies getrokken met betrekking tot de literatuur en onderzoekstraditie inzake politionele verantwoording.
Het arbeidsreglement : een anomalie?

Disciplines: Criminology, Law

In deze bijdrage onderzoekt de auteur op een haast anekdotische wijze een aantal knelpunten i.v.m. het arbeidsreglement. Zo staat hij o.a. stil bij de vraag in hoeverre een werkgever de arbeidsovereenkomst van een werknemer om disciplinaire redenen mag schorsen. Hij is er niet zeker van dat het arbeidsreglement in zijn huidige vorm nog een plaats heeft in de relatie werkgever-werknemer. Daarom breekt hij een lans voor een arbeidsreglement 2.0. Hierbij zou de wetgever zich kunnen laten inspireren door het ‘personeelshandboek’ dat in Nederland ingang heeft gevonden.
De Grondwet van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van 1815 : staatkundige en historische beschouwingen uit Belgie en Nederland

Disciplines: Other Disciplines, Law

Eind vorig jaar verscheen een bundel met opstellen van Belgische en Nederlandse historici en juristen met als centraal thema de Grondwet van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van 1815. Het boek stond onder redactie van Andre Alen, Dirk Heirbaut, Aalt Willem Heringa en Careljan Rotteveel Mansveld en is de weerslag van een colloquium dat eind 2015 plaatsvond. Het belang van het onderwerp is gelegen in het 200-jarig jubileum van deze Grondwet voor zover het Nederland betreft. In die 200 jaar is België afgesplitst van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en hebben enkele belangrijke grondwetsherzieningen plaatsgevonden. Bovendien is Nederland in de 20e eeuw het grootste deel van zijn koloniën kwijtgeraakt, terwij1 tegelijkertijd het lidmaatschap van internationale organisaties en verbanden steeds belangrijker is geworden. Een 200-jarig jubileum roept natuurlijk meteen vragen op over de levensduur van grondwetten, de 'endurance' van nationale constituties.
De precedentwaarde van de Groenlandse exit voor een EU-uittrede van het VK

Disciplines: Law

Wat kan de Groenlandse uittrede uit de EEG in 1985 ons leren over een eventuele Brexit? Enerzijds leert een vergelijking van beide ons weinig, aangezien Groenland slechts een (economisch) onbeduidend perifeer deel van een lidstaat was, de Europese integratie zelf veel minder vergevorderd was dan nu en de gevolgde procedure verschilde van de procedure van artikel 50 VEU. Anderzijds toont de Groenlandse uittrede, voor zover nodig, wel opnieuw aan hoe reusachtig de uitdaging is waarvoor de Britse regering staat, hoe onmogelijk het is om tot een omvattende regeling te komen in een tijdspanne van twee jaar en hoe verschillende (al dan niet impliciete) beloftes van de Leave-campagne onvermijdelijk zullen gebroken worden.
In Flanders Fields’, vertaling, bewerking, toe-eigening’(‘In Flanders Fields’, translation, adaptation, appropriation’

Disciplines: Linguistics, Humanities (General)

Samenvatting
Poëzievertaling vormt van alle vertaalopdrachten mogelijk wel de
moeilijkste opgave. Vaak zijn het dichters die de uitdaging aangaan,
en vaak zijn het andere dichters die daar zeer kritisch tegenover staan.
Toen Tom Lanoye aan de slag ging met het vaak vertaalde gedicht
van John McCrae, ‘In Flanders Fields’, kreeg hij van dichteres en
vertaalster Christine D’haen de wind van voren. Deze kritiek vormde
de aanleiding tot een vergelijkende studie van hoe een aantal dichters
hun eigen ding deden met het iconische oorlogsgedicht. Een analytische
beschrijving van vorm en inhoud, in relatie tot elkaar, stelde ons
in staat de kritiek te kaderen en te relativeren, en het inzicht te verdiepen
in de door verschillende vertalers gehanteerde poëtica’s.
Abstract
Poetic translation may well be one of the most challenging of all
translation tasks. There are some poets rising to the challenge, while
others remain sceptical. When Tom Lanoye, himself being a poet in a
postmodern age, tried his hand at the often translated poem ‘In Flanders
Fields’ by John McCrae, he was faced with severe criticism by
Christine D’haen, a poet and translator of a more classical brand. It is
her criticism that led to this comparative study that examines how different
poets approached the translation of the iconic war poem in
their own personal way. An analytic description of form and content
in interaction with each other allowed us to contextualize and put her
criticism into perspective, and at the same time to gain a better insight
in the poetics of different translators.