clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Zeven kansen ter versterking van de opleidingen Onderwijswetenschappen

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Humanities (General)

In het voorjaar van 2017 hebben in Nederland beperkte opleidingsvisitaties plaatsgevonden voor de opleidingen Onderwijswetenschappen. Binnen het panel werd naar aanleiding van de visitaties gereflecteerd op de vraag welke kansen er liggen die de opleidingen Onderwijswetenschappen kunnen benutten om zich nog verder te versterken. In de discussiebijdrage wordt beschreven hoe de opleidingen (elk afzonderlijk maar ook in onderling overleg en/of in gezamenlijke actie) de kans kunnen aangrijpen om: • over de volle breedte van het onderwijsonderzoek te reflecteren, • de diversiteit van de onderwijspraktijk te tonen. • nieuwe doelgroepen aan te boren. • te interageren met andere disciplines en de (inter)nationale samenleving. • evidentie uit onderwijsonderzoek te benutten. • integratieve onderwijsdoelen op programmaniveau na te streven. • professionalisering te richten
Twee interventies gericht op de ontwikkeling van professionele kennis om het vak Frans te onderwijzen in het basisonderwijs

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Educational Sciences, Humanities (General)

Omwille van de sterke invloed van professionele kennis van leraren op hun onderwijskwaliteit en op de leerresultaten van hun leerlingen is het belangrijk dat de lerarenopleiding optimaal inzet op de ontwikkeling van professionele kennis bij toekomstige leraren. Het is echter onduidelijk hoe de lerarenopleiding zo goed mogelijk kan bijdragen aan de ontwikkeling van professionele kennis. In twee interventiestudies over professionele kennis met betrekking tot het onderwijzen van het vak Frans (pedagogical content knowledge ‘PCK’, pedagogical knowledge ‘PK’ en content knowledge ‘CK’) werd nagegaan in welke mate een systematisch ontworpen, taakgerichte aanpak een bijdrage levert aan de ontwikkeling van professionele kennis, of het noodzakelijk is om PCK, PK en CK expliciet aan te bieden in de lerarenopleiding, en of het geïntegreerd aanbieden van PCK, PK en CK tot betere resultaten leidt dan het gesegregeerd aanbieden van deze kennisdomeinen. Er werden instrumenten ontwikkeld om PCK, PK en CK te meten en de studies volgden een quasi-experimentele opzet. De resultaten tonen aan dat een taakgerichte, systematisch ontworpen aanpak wenselijk is in de lerarenopleiding, dat het noodzakelijk is om PCK, PK en CK expliciet aan te bieden aan toekomstige leraren, en dat een geïntegreerde aanpak tot dezelfde PCK-ontwikkeling leidt als een gesegregeerde aanpak.
Publieksliteratuur uit Vlaanderen tijdens het interbellum: een pedagogisch project

Disciplines: Literature, Humanities (General)

Het interbellum was een periode waarin de emancipatie van de massa (en van specifieke groepen in de massa, zoals arbeiders, landbouwers en vrouwen) in een stroomversnelling terechtkwam. Diverse culturele spelers (van individuele auteurs tot uitgeverijen) in Vlaanderen grepen die maatschappelijke ontwikkeling aan om een steeds groter en heterogener publiek in te wijden in de lange tijd als elitair beschouwde cultuur. Ze verbonden die democratisering van de cultuur met een pedagogisch project. Ze wilden kennis verstrekken over de wereld, de mens en de plaats van literatuur in het leven; ze wilden informeren, moraliseren en leren lezen. Vier populaire figuren uit het interbellum spelen in dit boek de hoofdrol: de vertellers Warden Oom en Ernest Claes, die de verteltraditie van de folklore nieuw leven inbliezen en hun romans en verhalen zagen als bronnen van kennis en wijsheid; de dichteres Alice Nahon, die poëzie voor dagelijks gebruik schreef en het publiek in haar gedichten emotionele levenslessen bijbracht; en de socialistische criticus Raymond Herreman, die met zijn rubriek ‘De Boek-uil’ in de krant Vooruit een publiek van arbeiders en bedienden vertrouwd wilde maken met de kunst van het goede lezen. Het zijn namen die ooit het publieke gezicht van de literatuur uitmaakten, en die vandaag nog altijd tot de verbeelding spreken, maar die voorheen amper het onderwerp waren van literair-historisch onderzoek.
Een existentieel keerpunt? Gedetineerden, betekenisverlies en posttraumatische groei.

Disciplines: Psychology, Humanities (General)

Gedetineerden worden door de buitenwereld vaak herleid tot
hun grensoverschrijdend gedrag. Niettemin is het plegen van
misdrijven en de ervaring van detentie voor sommigen van deze
gevangenen een aanleiding tot diepe reflectie over zichzelf en
posttraumatische groei. In een reeks van zes studies exploreerden
we hoe detentie tot een existentieel keerpunt kon leiden.
De gemiddelde gevangene blijkt detentie als een existentiële
verlieservaring te beleven. Zich gehoord voelen als persoon en
zich ondersteund weten in de zoektocht naar nieuwe zingeving
blijkt van bijzonder belang. Oudere gevangenen en gedetineerden
met een verleden van seksueel misbruik als kind hebben het
vaak moeilijker om posttraumatische groei te kunnen ervaren.
Psychotherapie kan de weg naar posttraumatische groei ondersteunen
als er – naast een authentieke therapeutische relatie –
ruimte wordt gemaakt voor de verwerking van het betekenisverlies
door de detentie, de verwerking van vroegere trauma’s en
het aangaan van de existentiële uitdagingen die door het misdrijf
en de detentie actueel worden.
Als gezondheidszorg in tabaksrook opgaat: een selectievere ziekteverzekering vanuit mensenrechtelijk perspectief

Disciplines: Law, Humanities (General)

Uit grondrechtverdragen blijkt een duidelijke spanning tussen de verplichtingen van staten, die het algemene belang behartigen, en de rechten van rokers, die trachten vast te houden aan hun individuele vrijheid. Enerzijds moeten staten de gezondheid van hun burgers garanderen. Anderzijds kunnen zij die gezondheid niet met harde hand opdringen omdat de roker geen ongebreidelde overheidsinmenging in zijn persoonlijk leven moet dulden. Het zelfbeschikkingsrecht van de roker is echter niet absoluut. Als hij halsstarrig verstokt blijft aan tabaksproducten, hebben staten een ruimere beleidsruimte uit respect voor die individuele keuze waar de staat zelf geen hand in heeft. Daarnaast kan een staat in weerwil van het individuele recht ook dwingende gedragsvoorschriften opleggen. De Belgische overheid, bijvoorbeeld, beslecht expliciet de spanning tussen het individuele belang en het algemeen belang door de solidariteit van het socialezekerheidsstelsel als een tweesnijdend zwaard te beschouwen. Ieder individu, ook de roker, moet zijn steentje bijdragen aan de verwezenlijking van rechten voor iedereen in de samenleving. Wie rechten heeft, heeft immers ook plichten. Zoals steeds geldt echter dat het optreden van de overheid proportioneel moet zijn tot het beoogde legitieme doel.
Komaan zeg, mannekes!  Wat is nu (cognitieve) gedragstherapie?  Een reactie op van Emmerik.

Disciplines: Psychology, Humanities (General)

Gedragstherapie is voortdurend in ontwikkeling. Soms verlopen deze veranderingen vloeiend, maar op andere momenten lijkt er een ‘paradigmashift’ plaats te vinden. Dat was zo bij de intrede van de cognitieve technieken enkele decennia geleden, en nu opnieuw met de entree van diverse ‘derde generatie’-interventies. Dit lijkt samen te gaan met enige verwarring. Onder meer over wat nu (cognitieve) gedragstherapie is en wat niet. Daarbij wordt te veel gekeken naar eerder oppervlakkige aspecten, en gaat men voorbij aan de grondslagen van ons domein. Het evidence-based werken hoort daarbij, maar is slechts één element. De andere grondslagen worden in herinnering gebracht. Samen zijn zij het uitgangspunt voor een uniforme visie en slagvaardige voortzetting van onze missie.
De halve plak van Frederik van Baden (1496-1517)

Disciplines: Sociology, Humanities (General), Social Sciences (General)

In 2018 werd te Zutphen de tot dan toe onbekende halve plak van de Utrechtse bisschop Frederik van Baden (1496-1517) gevonden. Deze munt wordt geplaatst in de context van de contemporaine muntslag in het Oversticht.
Speculatie als daad van betrokkenheid in het werk van Arkadi Zaides

Disciplines: Literature, Humanities (General)

In 2016 namen de Israëlische choreograaf Arkadi Zaides en een team van medewerkers het initiatief voor een tweejarig artistiek onderzoek gebaseerd op TALOS, een Europees project dat tot doel had een mobiele robot voor de bescherming en beveiliging van de Europese grenzen te ontwikkelen en te testen. Dit artikel neemt dat artistiek onderzoek als basis om de mogelijkheden van pre-enactment en speculatie in hedendaags theater, dans en performance te verkennen.
Het filmaanbod van Cine Zoologie (1930-1936): een casestudy naar filmverdeling en -programmatie in de jaren dertig

Disciplines: Social Sciences (General), Communication Studies, Humanities (General)

Onder de naam ‘Cine Zoologie’ (of de varianten ‘Ciné-Zoologie’, ‘Cinema Zoologie’ en Kinema Zoologie) werden van 1915 tot en met 1936 meermaals per week filmvoorstellingen georganiseerd in de Feestzaal van de Antwerpse Zoo. Deze bijdrage analyseert en contextualiseert het filmaanbod van die bioscoop in de jaren dertig, van na de introductie van de geluidsfilm tot aan de stopzetting van de filmvertoningen in 1936. Op basis van het rijke archief van de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde (KMDA) wordt enerzijds gereconstrueerd hoe het filmaanbod van Cine Zoologie tot stand kwam, anderzijds een overzicht geboden van het soort films dat Cine Zoologie haar publiek aanbood. Deze bijdrage brengt zo vanuit onverwachte hoek - het archief van het Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA) - een casestudy naar een onderwerp waarover nauwelijks literatuur bestaat: filmverdeling en -programmatie in België in de jaren dertig. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de sterke positie van filmverdeler Alliance Cinématographique Européenne (ACE).
Pestgedrag, etniciteit en de rol van diversiteit: De verschillen tussen jongeren met en zonder een migratieachtergrond bij klassiek pesten en cyberpesten

Disciplines: Criminology, Law, Humanities (General)

Verschillende migratiegolven hebben ervoor gezorgd dat een pluriforme schoolgemeenschap vandaag het nieuwe normaal is. Terwijl sommige jongeren dit scala aan culturen als verrijkend beschouwen, voelen anderen zich er eerder door bedreigd of achtergesteld. Het is dan ook enigszins denkbaar dat deze culturele transformatie enkele levensbeschouwelijke tegenstellingen met zich meebrengt die kunnen uitmonden in pestgedrag bij een deel van de jongeren in Vlaamse scholen. Om deze redenen leek het opportuun om na te gaan of jongeren met een migratieachtergrond in Vlaanderen en Brussel nu juist meer of minder slachtoffer en dader werden van pestgedrag. Vanuit de gedachte “the proof of the pudding is in the eating”, werd aan de hand van een kwantitatief onderzoek gepeild naar de pestervaringen van jongeren uit het secundaire onderwijs. Dertien verschillende Vlaamse en Brusselse scholen werden bereid gevonden om deel te nemen aan dit onderzoek, wat ervoor heeft gezorgd dat 1808 jongeren de vragenlijst invulden – hetzij schriftelijk, hetzij online. 
Uit de resultaten blijkt dat jongeren met een migratieachtergrond significant meer slachtoffer worden van klassiek pesten dan jongeren zonder een migratieachtergrond. Mogelijkerwijs zouden jongeren met een migratieachtergrond met hun afwijkende kleding, buitenlandse tongval of donkerdere huidskleur ongewild de aandacht van enkele daders trekken, aangezien pestkoppen vaak doelbewust op zoek zijn naar ‘buitenbeentjes’ en ‘in het oog springende slachtoffers’. Daarnaast komt ook naar voren dat jongeren met een migratieachtergrond meer de rol van dader zullen opnemen bij het klassiek pesten en het cyberpesten in vergelijking met jongeren zonder een migratieachtergrond. We denken de verklaring voor dit geconstateerde verschil te vinden in het gepercipieerde ‘wij vs. zij’-gevoel. Precies omdat jongeren met een migratieachtergrond door de meerderheid vaak aanzien worden als ‘vreemd’, ‘anders’ of ‘afwijkend’, ontwikkelen ze een minderwaardigheidsgevoel van waaruit zij pestgedrag zullen stellen. Deze onderdrukte jongeren denken namelijk dat pestgedrag macht en aanzien met zich meebrengt, waarmee ze de scheefgetrokken machtsverhoudingen tussen ‘wij en zij’ kunnen herstellen. Om in de toekomst deze verschillen in pestprevalentie te reduceren, strekt een mentaliteitswijziging bij verschillende actoren (o.a. media, beleid en onderwijs) tot aanbeveling. Het evolueren van een ‘wij vs. zij’-samenleving naar een inclusieve samenleving zonder segregatie en polarisatie is dan ook van cruciaal belang.
Symbolische essenties

Disciplines: Philosophy, Humanities (General)

Symbolische essenties is een breed opgevat filosofisch essay dat de vraag opwerpt naar zin en onzin van een van de meest hardnekkig volgehouden theorieën in de geschiedenis van het denken: 'essentialisme', het geloof in het bestaan van essenties. Dat ruikt naar metafysica. Vandaag lijkt dat geloof helemaal weg te zijn. Net als het geloof dat we in staat zijn met onze kennis tot 'het wezen van de dingen' door te dringen. Maar die deemstering is maar schijn: "wij zijn onze Genen", "wij zijn ons Brein", en nu ook: "wij zijn het Klimaat”. Of nog: "eindelijk zijn we doorgedrongen tot de échte verklaring van depressie/verliefdheid/autisme/esthetische ervaring..."
Wetenschap is bezig het essentialisme van de metafysica over te nemen. Welke is de zin van - expliciet of onbewust - geloof, of ongeloof, in zoiets als 'essenties' vandaag? Wat staat hier op het spel? En vooral, hoe verhouden zulke issues zich tot houdingen en emoties uit de gewone leefwereld? Want al erkent de wetenschap niet langer de grenzen die we in de leefwereld trekken (mens en dier, mens en machine,…), die grenzen functioneren in de leefwereld – die vooralsnog een menselijke wereld is – nog wel: als ‘essentiële’ verschillen. Deze moeten we dan echter in een symbolische zin opvatten, niet langer als een objectieve feitelijkheid.
Het boek brengt een op het eerste gezicht academische vraag in verband met allerlei concrete dilemma's en knopen waarmee mensen zich, individueel en collectief, geconfronteerd zien, in het bijzonder in tijden en samenlevingen zonder gedeelde commitments.
Zo wil het begrip 'symbolische essenties' nieuwe inzichten formuleerbaar maken over, onder meer, religie en haat, religieuze en antireligieuze haat, Europa, het vreemde van culturen, symbolische grenzen tussen mensen en dieren, tussen mannen en vrouwen, levenden en doden, mensen en dingen. Over problematische algemene verschijnselen dus, maar ook over het individuele en concrete: de 'ziel' van een stad, van een plaats, een persoon, een lied, een object als relikwie.
Als de vos de passie preekt… Corporate greenwashing als misleidende handelspraktijk

Disciplines: Law, Humanities (General)

De opwarming van de aarde en toenemende vervuiling van het leefmilieu zijn een ‘hot’ thema. Die problematiek ontgaat ook adverteerders niet. Zij maken graag reclame voor duurzame producten. Soms staat het groene karakter van die producten echter ter discussie, waardoor adverteerders beticht worden van misleiding. Zo ook bij een klacht van de NGO Greenpace tegen een recente reclamecampagne van het bedrijf 'The Coca-Cola Company' over de duurzaamheid van zijn drankverpakkingen. In het licht van die klacht beoogt de bijdrage een juridische analyse van de toelaatbaarheid van milieureclame te maken.
Ziekte-Identiteit bij refractaire epilepsie.

Disciplines: Psychology, Humanities (General)

Refractaire epilepsie is een chronische ziekte die een enorme impact kan hebben op het dagelijkse leven. Een belangrijke factor hierbij is de impact die deze ziekte kan hebben op iemands zelfbeeld of identiteit. Een belangrijk concept om dit in kaart te brengen is ziekte-identiteit, of de mate waarin het hebben van epilepsie al dan niet geïntegreerd is in iemands zelfbeeld of identiteit. Onderzoek toonde aan dat er vier ziekte-identiteiten onderscheiden kunnen worden: overspoeling, verwerping, aanvaarding en verrijking. Overspoeling treedt op als refractaire epilepsie de identiteit of het zelfbeeld van de persoon helemaal domineert. Verwerping verwijst naar de mate waarin epilepsie verworpen wordt als deel van de identiteit, aangezien de ziekte als een bedreiging voor het zelfbeeld wordt gezien
Crowdfunding

Disciplines: Law, Humanities (General)

Sinds 1989 verzorgt de Fiscale Hogeschool, in samenwerking met de uitgeverij 
Wolters Kluwer, de Fiscale Praktijkboeken zowel op het vlak van de directe als 
van de indirecte belastingen. De doelstelling van het initiatief is al die jaren&nbsp;...
Zeer kortlopende jobs, een al dan niet vermeende trend op de Belgische arbeidsmarkt

Disciplines: Social Sciences (General), Sociology, Other Disciplines, Economics & Business, Humanities (General)

Het is een open deur dat onze arbeidsmarkt drastisch aan het veranderen is, maar niet altijd in de verwachte richting. Neem de opkomst van allerlei flexibele werkvormen. Met de regelmaat van de klok duikt het beeld op van een hyperflexibele arbeidsmarkt, dat zich ook nestelt in onze kijk op werknemers in loondienst en op de toekomst van het vaste dienstverband. In deze bijdrage belichten we de al dan niet vermeende trend naar zeer kortlopende jobs – hier gedefinieerd als jobs met een duurtijd van maximaal één kwartaal of twee opeenvolgende kwartalen. We verwachten dat deze in belang toenemen terwijl de langdurende jobs afnemen. Bovendien verwachten we dat het groeiende aandeel zeer kortlopende jobs vooral is gesitueerd bij jongeren en lage looncategorieën in specifieke sectoren, wat het beeld versterkt van toenemende precarisering van de Belgische arbeidsmarkt. Worden deze verwachtingen ook bevestigd voor de aanwervingen bij bedrijven en organisaties in de voorbije twee decennia?
Het ECTS-apparaat ontrafeld : een verkennende analyse van de werking van het ECTS in het hoger onderwijs

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Humanities (General)

Het ECTS (European Credit Transfer and Accumulation System) wordt momenteel in een groot aantal Europese landen en instellingen gebruikt. Uit de laatste ECTS Users Guide kan men afleiden dat het ECTS naar veel meer verwijst dan een informatieve fiche voor een opleidingsonderdeel in het hoger onderwijs. Het heeft tal van functies, tal van implicaties en hangt met een heleboel zaken in het hoger onderwijs samen. Vandaar dat we het ECTS hier bestuderen als een ‘apparaat’ waarvan de werking niet altijd zichtbaar is. Het is met andere woorden de bedoeling om de “black box” van het ECTS-apparaat te openen. Om de black box te openen werd op zoek gegaan naar de verschillende onderdelen van het ECTS- apparaat, met name de verschillende instrumenten, technieken en procedures waarmee het ECTS-apparaat is samengesteld. Dit leidde tot vijf clusters: curriculumcomponenten, kwaliteitszorg en -bewaking, mobiliteit, programmadesign en kwalificering. Die vijf clusters functioneren binnen bepaalde condities en hangen samen met een specifiek discours over het hoger onderwijs in Europa. Deze analyse heeft toegelaten om in een volgende stap op zoek te gaan naar de werking van de clusters, de logica’s in het discours en de effecten of de spanningsvelden die het apparaat creëert in het Europese hoger onderwijs. Voorbeelden hiervan zijn de tendensen van economisering en juridisering, alsook de spanningen tussen flexibilisering en bureaucratisering, tussen democratisering en technische participatie en tussen kwaliteitszorg en kwaliteitscontrole.
Zorg voor mantelzorg. Handboek voor studenten en professionals in zorg en welzijn

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Educational Sciences, Humanities (General)

Mantelzorg komt meer en meer op de radar van professionele hulpverleners. Door de vermaatschappelijking van de zorg komt de focus meer te liggen op het informele netwerk van de zorgvrager. De kinderen van een ouder met dementie, een partner van een verkeersslachtoffer of de broers en zussen van een man met psychische problemen: in veel gevallen gaat het om krachtige mantelzorgers die kunnen optreden als volwaardige partners van de hulpverleners. Tegelijkertijd hebben mantelzorgers ook eigen vragen en noden en is het van belang dat ze gesteund worden.

Dit handboek speelt in op deze trend, en biedt zowel een theoretisch kader als praktijkgerichte tools aan (toekomstige) professionals met verschillende beroepsprofielen (psychologisch consulenten, verpleegkundigen, sociaal werkers, ergotherapeuten, orthopedagogen …).

De auteurs geven allen les in het hoger onderwijs en zorgen per hoofdstuk voor verwerkingsoefeningen. Het boek is gestoffeerd met casussen die zo opgevat zijn dat verschillende beroepsgroepen hun professionele inbreng erin herkennen.
Het Antropoceen: zoeken naar een nieuwe bestemming

Disciplines: Sociology, Humanities (General), Social Sciences (General)

‘Antropoceen’ is een recente naam voor het tijdvak waar we ons nu in bevinden, het tijdperk waarin de mensheid als nooit tevoren zijn invloed op de aarde laat gelden, en wel met catastrofale gevolgen op planetaire schaal. Denk bijvoorbeeld aan de menselijke impact op het klimaat of de snelheid waarmee soorten thans uitsterven. Het begrip ‘Antropoceen’ werd gelanceerd binnen de natuurwetenschappen en roept daar al heel wat controverse op, maar omdat het over de mensheid gaat doen ook de menswetenschappen hun duit in het zakje. En de laatste jaren is de term deel gaan uitmaken van het bredere maatschappelijke, culturele en politieke debat over de richting van de samenleving. Het boek ‘Dwalen in het antropoceen’, van Nederlands huidige ‘denker des vaderlands’ René ten Bos  vormt de aanleiding tot deze bijdrage, waarbij we zijn filosofisch discours kaderen in het bredere debat over het Antropoceen.