clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Repertorium van de Vlaamse adel (ca. 1350 – ca. 1500)

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Archaeology

Wat is adel, en wie waren de personen die een adellijke status genoten in laatmiddeleeuws Vlaanderen? Deze twee complexe vraagstukken worden beantwoord in het Repertorium van de Vlaamse adel (ca. 1350 - ca. 1500). Dit naslagwerk biedt in de eerste plaats een kritische bespreking van adeldom als een specifieke vorm van sociale status gedurende het Ancien Régime. Daarbij worden de criteria besproken die iemand tot een edelman maakten, en die onderzoekers vandaag de dag kunnen gebruiken om de adel van vroeger tijden op te sporen in de archieven. Op basis van een uitgebreide prospectie van de bewaarde schriftelijke bronnen wordt vervolgens een kritisch overzicht aangereikt van de circa vierhonderdvijftig families die zich met succes als adellijk hebben geprofileerd in het graafschap Vlaanderen tussen het uitbreken van de Zwarte Dood en het begin van de zestiende eeuw. Daarbij is voor elke familie informatie opgenomen over de dorpsheerlijkheden die zij beheersten, samen met verwijzingen naar de beschikbare literatuur.
Pathofysiologie van anemie bij multipel myeloom

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General)

Multipel myeloom is een kwaadaardige plasmacelaandoening. Een belangrijke complicatie van myeloom is anemie. Bijna alle patiënten krijgen op en zeker moment tijdens de ziekte te maken met anemie. De voornaamste karakteristieken van anemie bij myeloom zijn normochrome en normocytaire rode bloedcellen, hypoferremie en normale tot hoge serumferritinewaarden. Anemie bij myeloom wordt hierdoor aanzien als 'anemie door inflammatie', een hypoproliferatieve anemie veroorzaakt door een inflammatoire respons. Anemie door inflammatie leidt tot defecten in de productie van erytropoëtine (epo) en in de respons op epo en zorgt voor retentie van ijzer uit de circulatie.
Deze review bahandelt de verschillende aspecten van de pathofysiologie van anemie bij multipel myeloom focussend op de mechanismen bij anemie door inflammatie. Een laatste luik behandelt de huidige therapie en formuleert enkele opmerkingen betreffende de toekomst.
Risico-analysesysteem voor het transport van gevaarlijke stoffen

Disciplines: Psychology, Sociology, Economics & Business

In deze paper wordt een literatuurstudie met betrekking tot risicoanalysesystemen voor het transport van gevaarlijke stoffen uitgevoerd. De leerpunten die hieruit voortkwamen hebben geleid tot het uitwerken van een aangepaste benadering, gebaseerd op historische ongevalgegevens. Er wordt een aangepaste methodiek voorgesteld die het mogelijk maakt om een algemeen risicobeeld voor het transport van gevaarlijke goederen over de weg op te stellen, alsook wordt er een methodiek aangereikt voor het berekenen van een lokale kans op een ongeval die rekening houdt met lokale infrastructuurparameters en ongevallendata.
Het internet als instrument voor cultuurparticipatie

Disciplines: Communication Studies

Uit de eerste representatieve meting van virtuele cultuurparticipatie in Vlaanderen (2003/2004) bleek dat een derde van de respondenten beschouwd kon worden als een virtuele cultuurparticipant. Concreet betekende dit dat de respondenten het internet gebruikten om informatie te verzamelen over cultuur, culturele produkten te verwerven of cultuur te beleven. We stelden enorme verschillen qua participatie vast die grotendeels te verklaren waren door verschillen in opleiding, leeftijd en geslacht. 
Vijf jaar later (2009) werd opnieuw een meting uitgevoerd. Daarbij wordt een toename in de participatiegraad verwacht. De analyse focust op volgende vragen: in welke mate is virtuele cultuurparticipatie gestegen? Hoe hangt deze cultuurparticipatie samen met verklarende vraiabelen zoals ondermeer leeftijd, geslacht en opleiding? En hoe kunnen de verschillen in participatiegraad verklaard worden?
Musea 2020

Disciplines: Communication Studies

In welke richting zullen of moeten musea evolueren? Hoe blijven ze (of worden ze opnieuw) relevant en betekenisvol voor een samenleving? Musea moeten een zakelijke strategie ontwikkelen, meer ondernemer worden en samenwerkingsverbanden met publieke en private partners smeden. Het probleem is evenwel dat het museum steevast het uitgangspunt vormt. Alsof dit een soort van afgewerkt product zou zijn dat zondermeer in een business model kan ingepast worden.  Niets is minder waar. Een grondige denkoefening over het museum van de toekomst, duurzaamheid, betekenissen op lange termijn, heeft immers gevolgen voor de museale organisatie in zijn totaliteit. Een efficiënte zakelijke strategie kan pas uitgewerkt worden wanneer er eerst een stevige weg van reflecties en visievorming is afgelegd. Althans, dat is de stelling die we in deze bijdrage trachten aan te tonen.
"Tekst als object. Over de herwonnen autonomie van de dramatekst"

Disciplines: Social Sciences (General), Literature, Communication Studies, Linguistics, Humanities (General)

Paradoxaal genoeg gaat het verlies van autoriteit van de tekst in het postdramatische theater niet zelden hand in hand met een verschijning van de tekst als materieel object in d opveoring. De tekst verschijnt dan als een 'vreemd lichaam' met een 'objectieve' eigenheid en gaat een betekenisvormend spel aan met andere teksten en elementen van de voorstelling.
Silver surfers: interesses, vaardigheden en behoeften van ouderen op het net

Disciplines: Communication Studies

In onze kennismaatschappij spelen nieuwe media een belangrijke rol. Websites, e?mail en online dienstverlening horen bij het leven van elke dag. Tegelijkertijd maken ouderen een steeds groter deel van de bevolking uit. België telt bijna 2,4 miljoen vijftigplussers en er komen er elk jaar ongeveer 20.000 bij (FOD Economie, 2007; Verté, De Witte et al., 2007). Een aantal persoonlijke en maatschappelijke rolveranderingen kleuren de interesses en behoeften van deze jongere en oudere senioren. Hun ICT- en mediagebruik is daar onlosmakelijk mee verbonden. In tegenstelling tot de televisie, de krant en de gsm, die niet meer uit het leven van ouderen zijn weg te
denken, is hun computer- en internetgebruik relatief beperkt. De digitale kloof lijkt momenteel sterk generatiegebonden te zijn. Het zijn voornamelijk de oudste senioren die hun weg niet willen of kunnen vinden naar ICT. Dit hoofdstuk staat stil bij enkele factoren die mediageletterdheid van ouderen belemmeren ('drempels'), dan wel stimuleren ('drijvers'). We gaan ook in op concrete voorbeelden van hoe in ons land wordt gewerkt aan digitale geletterdheid bij senioren
Taal, natievorming en cultuurbeleid onder Willem I

Disciplines: Literature, Other Disciplines, Communication Studies, Linguistics, Humanities (General)

Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden is een unieke periode in de Belgische en Nederlandse geschiedenis. Tussen 1815 en 1830 waren de Lage Landen onder Willem I verenigd en die samenvoeging van Noord en Zuid leverde op het gebied van de godsdienst, het onderwijs en de taal veel spanningen op. De geschiedschrijving over nationalisme en natievorming staat meer dan ooit in de belang- stelling, en de ontwikkelingen op dat terrein vragen om een hernieuwde kijk op de periode van het Verenigd Koninkrijk in al haar facetten. Hoe verliep de eenmaking van beide landsdelen, hoe zag het cultuur- beleid van Willem I eruit, en welke krachten speelden een rol bij het succes of het falen ervan? In Taal, cultuurbeleid en natievorming onder Willem I komen gevestigde en aanstormende onderzoekers aan het woord die vanuit hun eigen discipline een stand van zaken geven van het onderzoek naar het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Deze interdisciplinaire benadering levert een caleidoscopisch beeld op dat bovendien veel niet eerder bestudeerde bronnen onder de aandacht brengt. Vaak komen er in de bundel raakpunten en dwarsverbanden aan het licht en bieden de diverse bijdragen frisse antwoorden op vaak oude vragen, die op hun beurt weer nieuwe vragen oproepen.
Nieuw onderzoek naar het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden

Disciplines: Literature, Other Disciplines, Communication Studies, Linguistics, Humanities (General)

Beknopt overzicht van recent cultuurhistorisch onderzoek naar het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, en situering van de bijdragen in de betreffende bundel binnen dat onderzoekskader, met nadruk op het interdisciplinaire karakter ervan.
De duikmedische keuring. Reikt de kennis van de huisarts ver genoeg?

Disciplines: Social Health Sciences

De medische keuring van duikers gebeurt bijna altijd door de huisarts. Dit onderzoek toont aan dat de meeste huisartsen die duikmedische keuringen uitvoeren, echter geen opleiding in dit domein volgden. De meeste huisartsen vonden ook dat ze de geschiktheidscriteria om te duiken onvoldoende kennen, onvoldoende fysicakennis hebben en zich weinig zelfzeker voelen bij het invullen van het medisch duikattest. Uit de kennistoets bleek dat er vele fouten gemaakt worden tegen absolute contra-indicaties. De resultaten van dit onderzoek lijken de nood aan een kwalitatief duikmedisch geschiktheidsonderzoek te bevestigen, vooral door beter geïnformeerde en opgeleide (huis)artsen.
Etnografisch onderzoek en emoties: Over de (on)verenigbaarheid van mens en wetenschap

Disciplines: Criminology

De emotionele dimensie van etnografisch onderzoek wordt in criminologische literatuur vaak genegeerd. Nochtans zijn emoties inherent aanwezig in het onderzoeksproces. Vanuit onze eigen onderzoekservaringen, aangevuld met bevindingen vanuit feministische, sociologische en antropologische literatuur, pleiten we in voorliggend artikel voor meer openheid over veldwerk en emoties. In het eerste deel worden mogelijke emotionele obstakels bij het verrichten van veldwerk in justitiële settings (in het bijzonder de gevangenis) in kaart gebracht. In een tweede deel gaan we na hoe onderzoekers kunnen omgaan met en anticiperen op dit ethische dilemma op het kruispunt tussen wetenschap en mens-zijn. Met dit artikel hopen we een aanzet te geven voor een open en eerlijke discussie over de emotionele aspecten en het belang van (h)erkennen van de rol en de meerwaarde van emoties in etnografisch onderzoek.
De inhoud van het consultatie- en bijstandsrecht: middelen, mogelijkheden en deontologie

Disciplines: Criminology

Voorafgaand aan enig wettelijk optreden, wordt nagegaan welke grenzen het recht nu reeds stelt aan de tussenkomst van een advocaat bij het verhoor. Tevens wordt nagegaan hoe de advocaat, binnen deze grenzen, vorm kan geven aan de effectieve bijstand, m.a.w.: over welke middelen beschikt een advocaat.
Strafpleiters, ken uw Straatsburgse rechtspraak ook al gaat deze over het civiele recht! Redelijke termijn in strafonderzoeken en het niet uitputten van interne rechtsmiddelen. Noot onder Europees Hof voor de Rechten van de Mens, 12 januari 2010, nr. 22738/08 (Khatchadourian t. Belgie)

Disciplines: Criminology, Law

Als op nationaal vlak een rechtsmiddel voorhanden is om een schending van de redelijke termijnvereiste vast te stellen, dan moet dit rechtsmiddel uitgeput worden alvorens een verzoekschrift wegens schending van de redelijke termijn bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens wordt ingediend.
Onderzoek van gevangeniskledij of fouillering op het lichaam? Noot onder Hof van beroep Antwerpen, 17 maart 2010

Disciplines: Criminology, Law

Artikel 108 Basiswet gevangeniswezen en rechtspositie gedetineerden voorziet dat gedetineerden in het belang van openbare orde of veiligheid aan een onderzoek van de kledij of een fouillering op het lichaam onderworpen kunnen worden. Wanneer een gedetineerde zich moet ontdoen van al zijn kledij betreft dit een fouillering op het lichaam.Defouillering op het lichaammag niet systematisch gebeuren en mag slechts door de gevangenisdirecteur in een afzonderlijke gemotiveerde beslissing worden bevolen voor zover er individuele aanwijzingen bestaan dat een onderzoek aan de kledij van de gedetineerde niet volstaan om de handhaving van de veiligheid of openbare orde te verzekeren.
Systeemverantwoordelijkheid voor de informatiemaatschappij als positieve mensenrechten verplichting

Disciplines: Criminology, Law

Deze domeinverkenning geschreven voor de Wetenschappelijke Raad voor het
Regeringsbeleid (wrr) gaat, eerstens, in op de vraag wie welke verantwoordelijkheden
draagt in de huidige informatiemaatschappij. De materie is omstreden.
Gedrag van jongeren op sociale netwerksites wordt aangegrepen om te stellen
dat privacy minder belangrijk wordt. Op deze grond, of op grond van het argument
dat regulering innovatie niet in gevaar mag brengen, worden ict-bedrijven
niet aangesproken op de mensenrechtelijke aspecten van hun producten en diensten.
Dit rapport doorbreekt dit 'pingpongspel van verantwoordelijkheden' met een
argumentatie opgebouwd vanuit het recht der mensenrechten. Dit rechtsdomein
heeft zijn eigen dwingende logica en maakt dat de vraag wie welke verantwoordelijkheden
draagt voor veilige en betrouwbare informatiestromen in onze samenleving
steeds minder speculatief wordt
Waarheidsaanspraken over ‘onveiligheid’. De kloof tussen objectieve en subjectieve onveiligheid anders bekeken

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Criminology, Law

In deze bijdrage onderzoeken we hoe de veiligheidsbeleving van mensen begrijpbaar kan worden gemaakt vanuit een kwalitatief onderzoeksperspectief. We argumenteren dat een veiligheidsbeleving niet zo maar bepaald wordt door omgevingsfactoren, determinanten, of individuele en psychologische kenmerken. Een veiligheidsbeleving moet daarentegen bestudeerd worden als een gesitueerd interactieproces: mensen ontwikkelen overtuigingen over wat veilig en onveilig is doorheen alledaagse interacties en het uitwisselen van verhalen. Er circuleren verschillende verhalen en waarheidsaanspraken over '(on) veiligheid' in de samenleving, en met Rorty, suggereren we dat het weinig zinvol is na te gaan welke verhalen de objectieve (on)veiligheid ('de feiten') nu het best hebben gevat. De uitdaging voor beleidsmakers en politiediensten bestaat erin te begrijpen wat (on)veiligheid concreet betekent voor de diverse belanghebbenden, en vervolgens overeenstemming te bereiken over de criteria of de voorwaarden waarop er over onveilige situaties en de aanpak ervan kan worden gesproken.
De uithandengeving van jeugddelinquenten: nieuwe wettelijke bepalingen en mogelijke implicaties voor de praktijk.

Disciplines: Criminology

Minderjarige delinquenten verschijnen in de regel voor de jeugdrechtbank, waar ze volgens de regels van het jeugdrecht berecht worden, en ze bejegend worden met 'jeugdbeschermingsmaatregelen' in plaats van met straffen. Het doel van een interventie van het jeugdrecht is immers te komen tot 'heropvoeding' van de jongere. In een aantal uitzonderlijke gevallen kan de jeugdrechter echter oordelen dat deze maatregelen niet meer geschikt zijn om de heropvoeding te realiseren. In dat geval kunnen deze jongeren volgens het strafrecht berecht worden, ofwel in de 'uitgebreide jeugdrechtbank', ofwel in het Hof van Assisen (De Smet, 2007). Deze procedure heet de uithandengeving. 

In april 2006 verscheen er reeds een artikel over de uithandengeving van jeugddelinquenten in deze reeks (Nuytiens, 2006a). Kort daarna kwam het hervormingsdebat echter in een stroomversnelling terecht, en werd het jeugdrecht, inclusief de uithandengeving, op verschillende vlakken gewijzigd. Het doel van voorliggende bijdrage is dan ook het artikel uit 2006 te actualiseren. 
We schetsen vooreerst de bredere context van de wetswijziging. Vervolgens gaan we na welke wijzigingen aangebracht werden aan de wettelijke bepalingen rond de uithandengeving. Verder wordt ook onderzocht of de wijzigingen tegemoetkomen aan knelpunten die werden blootgelegd door wetenschappelijk onderzoek. Tenslotte bekijken we wat de mogelijke implicaties van de wetswijziging (kunnen) zijn op de dagdagelijkse praktijk van uithandengeving.
Integraal veiligheidsbeleid tussen pragmatisme en idealisme. Het complexe samenspel van lokale en bovenlokale actoren

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General), Law, Other Disciplines, Social Health Sciences, Criminology

Hoewel er over een integraal en geïntegreerd lokaal veiligheidsbeleid al heel wat inkt is gevloeid, wordt er vooralsnog niet vanuit een gemeenschappelijk gedragen conceptueel referentiekader over de invulling van deze concepten gediscussieerd. Het is immers een beleidsconcept dat is samengesteld uit containerbegrippen, woorden zonder afgebakende betekenis, waar de gebruiker zelf nadere invulling aan kan geven. In dit boek wordt het eindrapport van het onderzoek 'Lokaal integraal veiligheidsbeleid: onderzoek naar een geïntegreerde aanpak' voorgesteld. Het gaat over een beleidsondersteunend onderzoek in opdracht van de FOD Binnenlandse Zaken. Daaruit blijkt dat de invulling van deze containerbegrippen niet een louter theoretisch probleem is. Vaak wordt immers naar de burgemeester gewezen die als volleerd kapitein het lokale bestuur door deze zee van containers moet loodsen naar de eindbestemming 'Veiligheid'. Maar hoe ziet deze eindbestemming eruit in de dagelijkse praktijk? Hoe krijgt het lokale veiligheidsbeleid vorm in de realiteit? Volgens de auteurs balanceert het lokale veiligheidsbeleid in België voortdurend tussen pragmatisme en idealisme. Ze is het resultaat van een complex samenspel van de uiteenlopende doelstellingen, visies en idealen van de verschillende bestuurlijke actoren op de verschillende niveaus en domeinen in functie van de lokale omstandigheden, mogelijkheden en behoeften. De auteurs pleiten ervoor om meer rekening te houden met de specificiteit van de lokale context. Op die manier kunnen herkenbare beleidsconfiguraties uitdrukkelijker worden meegenomen in de ondersteuning van de lokale praktijk.
Wet consultatie- en bijstandsrecht. Wet van 13 augustus 2011 als antwoord op Salduz-rechtspraak

Disciplines: Criminology, Law

De auteurs bespreken de wet van 13 augustus 2011, aangeduid als de Wet consultatie- en bijstandsrecht of 'Salduz-wet'. De bijdrage is in de eerste plaats descriptief en heeft tot doel het wettelijke systeem te duiden van vertrouwelijk overleg voorafgaand aan een verhoor en bijstand van een advocaat tijdens het verhoor. In de tweede plaats wordt de wettelijke regeling kritisch geanalyseerd, met bijzondere aandacht voor de te verwachten toepassingsproblemen.
De rechten van de ouderen in het tijdperk van mensenrechten. Naar een ouderenverdrag?

Disciplines: Criminology, Law

De auteurs bieden hier enerzijds een overzicht van de internationale instrumenten die mensenrechtenbescherming bieden en starten vervolgens de discussie of er nood is aan een specifiek ouderenverdrag. Deze vraag is uiterst actueel en sluit aan bij de resolutie die door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties eind 2010 werd aangenomen betreffende de problematiek van de ouderen. Met de resolutie werd immers een werkgroep opgericht die het bestaande mensenrechteninstrumentarium voor ouderen analyseert en mogelijke lacunes zal identificeren. Een mogelijke uitkomst van de werkzaamheden van de werkgroep kan een aanbeveling voor een ouderenverdrag zijn.
De wet consultatie- en bijstandsrecht (Salduz-wet)

Disciplines: Criminology, Law

Naar aanleiding van de zogenaamde Salduz-rechtspraak voert ook België een regeling in waarbij de rechtsbescherming van de verdachte in het vooronderzoek en in het bijzonder bij het verhoor wordt vergroot. De Wet consultatie- en bijstandsrecht, ook wel Salduz-wet genoemd, heet voluit "de wet van 13 augustus 2011 tot wijziging van het Wetboek van strafvordering en van de wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis, om aan elkeen die wordt verhoord en aan elkeen wiens vrijheid wordt benomen rechten te verlenen, waaronder het recht om een advocaat te raadplegen en door hem te worden bijgestaan."

Deze wet wordt in dit boek besproken aan de hand van de verschillende onderwerpen die de wet aanpakt. Het betreft hierbij zowel zaken als de organisatie van de voorafgaande consultatie en de bijstand van een advocaat tijdens het verhoor, als ook de geheimhoudingsplicht van advocaten en de aanwezigheid bij reconstructies.

De auteurs citeren de relevante voorbereidende werken per onderwerp in extenso, verwijzen naar de rechtsleer, maar geven vooral ook aan wat de wetswijzigingen net inhouden. Indien er interpretatieproblemen blijken, dan wordt daar de nodige aandacht aan besteed.

Uiteraard bevat het boek ook de wettekst zelf en een geconsolideerde versie van de artikelen die worden gewijzigd door de Wet consultatie- en bijstandsrecht.
De minnelijke schikking na de wetgeving van april en juli 2011. Verruiming van de buitengerechtelijke afhandeling en fundamentele hervorming

Disciplines: Criminology, Law

De wetten van 14 april en 11 juli 2011 hebben de mogelijkheid van de afh andeling van een strafzaak door middel van een minnelijke schikking aanzienlijk verruimd. In deze bijdrage gaan de auteurs in op wat deze uitbreiding precies inhoudt en wordt hieraan een kritische refl ectie gewijd
Psychosociale effecten van vrijheidsberoving – Dertig jaar later

Disciplines: Criminology

In 1980 verscheen het doctoraat van Johan Goethals 'Psychosociale effecten van de lange gevangenisstraf (Goethals 1980). Het behandelde een op dat ogenblik erg actueel thema, waar vanaf begin jaren 1970 vrij veel onderzoek naar gebeurde. We bekijken in deze bijdrage welke wetenschappelijke inzichten hierover in de loop der jaren verkregen werden en welke invloed deze hebben gehad op het ontwikkelen van Europese standaarden voor de behandeling van gedetineerden en op het Belgische beleid.
Het Europees Comité voor de Preventie van Foltering. Beter een lappendeken dan naakt in de koude nacht?

Disciplines: Criminology

In deze bijdrage wordt de slagkracht van het Europees Comité voor de Preventie van Foltering (CPT) geanalyseerd vanuit haar bevoegdheden, middelen, kwaliteit, methodologie, effecten en effectiviteit.
De bijstand van een advocaat bij het verhoor: erkenning of inperking door het Hof van Cassatie?

Disciplines: Criminology

De vereiste dat een verdachte effectief toegang heeft tot een advocaat voor en tijdens het verhoor, betreft een heikel punt in de Belgische strafrechtspleging sinds het arrest-Salduz van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van 27 november 2008. In deze bijdrage wordt enerzijds de rechtspraak van het EHRM (kort) geduid en anderzijds wordt het princiepsarrest van het Hof van Cassatie van 23 november 2010 besproken. Het Hof van Cassatie erkent in dit arrest het principiële recht op bijstand van een advocaat tijdens het verhoor en bepaalt de criteria aan de hand waarvan een niet-naleving van dit recht kan worden gesanctioneerd.
Het debat geopend. Over het belang van controle op politie en justitie

Disciplines: Criminology

Politie en justitie hebben verregaande bevoegdheden in een democratische rechtsstaat. Een essentieel aspect van een democratische rechtsstaat is dat er een systeem van checks and balances wordt ontwikkeld, waar de bevoegdheden van deze instanties kunnen worden gecontroleerd door onafhankelijke controle-organenen. Deze controle-instanties dienen op hun beurt ook onderworpen te worden aan principes van accountability and transparantie.