clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Het sokkelbesluit: bouwstenen van een nieuwe ondersteuningsstructuur voor de sociale economie

Disciplines: Economics & Business

De sector van de sociale economie kende de laatste jaren een sterke groei die mede gedreven werd door een verregaande activering van het arbeidsaanbod en het ontwikkelen van de vraag naar bepaalde diensten. De vraag dringt zich op of het bestaande ondersteuningsaanbod nog voldoende kan inspelen op de veranderende noden van de sector. De professionalisering van de sector leidde ook tot het verhogen van de transparantie en het stroomlijnen van de beleidsinstrumenten over de verschillende werkvormen. De logische consequentie van deze beleidsontwikkelingen is dat ook de hele ondersteuningsstructuur voor de sociale economie onder de loep wordt genomen. Het rapport tracht in de eerste plaats de behoeften en noden van sociale bedrijven aan ondersteuning in kaart te brengen en de prioriteiten terzake vast te leggen. Deze gegevens moeten leiden tot het formuleren van een model van geïntegreerde ondersteuning voor de bedrijven uit de sociale economie.
De dubbele activeringsuitdaging. Vijf jaar na de creatie van een markt voor de begeleiding van werkzoekenden

Disciplines: Economics & Business

In België hebben de regionale publieke diensten VDAB, Forem en Actiris in de voorbije legislatuur 2004-2009 geëxperimenteerd met het betrekken van marktspelers voor de uitvoering van begeleidingstrajecten van werkzoekenden. De rol van de publieke dienst verschuift daardoor van actor naar regisseur en opdrachtgever. De ontwikkeling van een publieke markt ontstaat echter niet vanzelf, maar vergt een zorgvuldige afweging van keuzes en een actieve organisatie ervan. Gemeenschappelijke problemen in de drie Belgische regio’s zijn het gebrek aan schaalomvang en de te lage prijszetting onder invloed van overheidsregulering. Geïnspireerd door de aanpak in Groot-Brittannië en Nederland brengt dit onderzoek de dubbele uitdaging in kaart voor de inrichting van een beginnende publieke markt door de overheid, die een hefboom kan zijn voor de overheid om de activeringsinspanningen te verhogen. Deze studie kwam tot stand in het kader van een internationaal vergelijkend onderzoek naar de ontwikkelingen op het vlak van publieke marktwerking voor de begeleiding van werkzoekenden. De resultaten van dit onderzoek worden gepresenteerd in een reeks van vijf papers. Het ontstaan van en de evolutie in publieke marktwerking in Groot-Brittannië en Nederland worden meer uitgebreid besproken in de eerste en tweede paper in deze reeks. In de derde paper analyseren we de eerste stappen tot publieke marktwerking voor de begeleiding van werkzoekenden in België en verkennen we routes voor de toekomst op basis van de ervaringen in de twee Europese ‘voorbeeldlanden’ Groot-Brittannië en Nederland. De vierde paper bevat een synthese van de analyses van deze en andere landen op basis waarvan lessen worden getrokken voor publieke marktwerking in België en andere landen die stappen ondernemen om een publieke markt te ontwikkelen. In het kader van deze studie werd ook een adviesnota opgesteld. Deze nota ambieert, geïnspireerd door buitenlandse praktijken, een aantal eerste feitelijke stapjes in ons land met marktwerking voor de begeleiding van werkzoekenden te confronteren met principiële keuzes, eerder dan hoe deze technisch kunnen worden ingevuld.
Bouwpool Antwerpen: sectorale werkzoekendenwerking als antwoord op knelpuntberoepen

Disciplines: Economics & Business

Ondanks het ruime aanbod van werkzoekenden op de arbeidsmarkt is er in Vlaanderen sprake van een omvangrijk aantal knelpuntberoepen: beroepen die moeilijker en trager ingevuld raken dan andere beroepen. Dit is zeker het geval in de bouwsector waar naar schatting 20% van de vacatures niet wordt ingevuld. Deze paradox stelt zich zeer scherp in de stad Antwerpen. De werkloosheidsgraad is er dubbel zo hoog als in Vlaanderen en heeft een uitgesproken karakter met een hoge aanwezigheid van laaggeschoolden en niet-Europese migranten. Om deze knelpunten te remediëren, sloegen de stad Antwerpen en de lokale Bouwsector de handen in elkaar en richtten in 2000 ‘Bouwpool Antwerpen’ op. Dit samenwerkingsverband tussen de stad Antwerpen en de lokale bouwsector heeft als doel kansengroepen en moeilijk invulbare vacatures te matchen. Biedt dit concept nu daadwerkelijk een meerwaarde ten aanzien van het bestaande bemiddelingsaanbod en helpt het aldus het allocatieprobleem oplossen? Deze vragen stonden centraal in een onderzoek in opdracht van de stad Antwerpen.
Recht en instellingen in Japan: Actuele thema's in een historische context

Disciplines: Humanities (General)

In mei 2009 werd in Japan de volksjury ingevoerd om het vertrouwen in justitie te herstellen en de rule of law te verwezenlijken. De invoering van de volksjury is een belangrijke stap in een fundamentele hervorming van justitie die Japan uit een diepe socio-economische crisis moet helpen. Het traditionele Japan met een paternalistische staat waarin de groep centraal staat, beantwoordt niet langer aan de economische noden van de tweede grootste economie ter wereld. Privatisering, deregulering en individualisering werden de centrale slagzinnen voor de hervorming van de politieke en juridische instellingen die begon in de jaren 90. Het land moet zich als het ware heruitvinden om haar prominente plaats in de wereld te behouden. Dit boek handelt over de impact van de recente juridische hervormingen op een breed spectrum aan thema’s, zoals de recent ingevoerde volksjury, de doodstraf, (on)afhankelijke rechters, het milieu, de band tussen de politieke leiders en het volk, mensenrechten en strafvervolging. Naast een socio-juridische en politieke analyse wordt ook de historische context van het actuele debat belicht. Centraal in dit boek staat de vraag hoe en waarom het politieke bestuur in Japan vandaag fundamentele hervormingen kan doorvoeren en wat dit voor de toekomst van deze economische grootmacht betekent.
Perspectieven en onderhandelingsprocessen bij de totstandkoming van een leerbeleid in arbeidsorganisaties

Disciplines: Educational Sciences

In het door ons uitgevoerd (en in uitvoering zijnde) onderzoek stellen we ons de vraag op welke manier de micropolitiek, (d.i. het gebruik van macht en invloed) een rol speelt in het voeren van een leerbeleid. We bespreken in deze paper de resultaten van onze literatuurstudie naar leerbelangen en naar karakteristieken van onderhandelingsprocessen. De discussie tijdens de ORD kan bijdragen tot een conceptuele verheldering en/of tot een bijsturing die het geplande empirisch onderzoek mee richting kan geven.
Vogelzang en mensenspraak

Disciplines: Psychology

Tijdens de ruim driehonderd miljoen jaar divergente evolutie is het brein van vogels er anders uit gaan zien dan dat van zoogdieren. Toch vindt een groep neurobiologen en ethologen dat zangvogels een goed modelorganisme bieden om de biopsychologische mechanismen van bepaalde aspecten van het menselijke gedrag te bestuderen. Zo zou het onderzoek van volgzang ons iets kunnen leren over de menselijke spraak
Uitstel en afstel van ouderschap tijdens het interbellum in Nederland

Disciplines: Sociology

In de hedendaagse vakliteratuur worden de hoge kinderloosheid en de lage vruchtbaarheid van het interbellum routinematig toegeschreven aan de turbulenties in de nasleep van de Grote Oorlog, aan de economisch onzekere tijden en de Grote Depressie, en aan nieuwe oorlogsdreiging. Huwelijken werden uitgesteld en eens getrouwd waren de omstandigheden er niet naar om snel met kinderen te beginnen. Uitstel van trouwen en kinderen krijgen leidde soms tot afstel en zo tot een stijging van kinderloosheid en het aantal éénkindgezinnen, zo luidt de redenering. De these dat de lage vruchtbaarheid en hoge kinderloosheid uit het interbellum verklaard kan worden door economische crisis en onzekere tijden, berust echter op niet meer dan op de samenhang in de tijd tussen het vruchtbaarheidsdal en de Grote Depressie, met alle risico's vandien, onder andere het risico op ecological fallacy. Om een goed zicht te krijgen op determinanten van kinderloosheid zijn data op het individuele niveau nodig. In dit onderzoek willen we zowel de verklaring van de mentaliteitsverandering als die van de crisis toetsen aan de hand van een onderzoek naar de vruchtbaarheid van stellen die tijdens het interbellum waren gehuwd. We analyseren gegevens op het micro-niveau van individuele echtparen. We maken een doorgedreven analyse van de samenhang tussen sociaal-economische en culturele kenmerken enerzijds en het uitstel en afstel van eerste en tweede kinderen anderzijds. We brengen daarbij zowel kenmerken van echtparen als kenmerken van gemeenten en sociaal-geografische regio's in rekening.
De Wissel-Werking verbeteren. Verbeteronderzoek met peer research in de bijzondere jeugdzorg

Disciplines: Sociology

De Wissel is een begeleidingshuis in Leuven voor meisjes tussen 14 en 21 jaar binnen de bijzondere jeugdzorg. Naar aanleiding van haar 25-jarig bestaan vatte zij in 2006 het plan op om te onderzoeken hoe ze haar werking kan verbeteren en schakelde hiertoe het HIVA in. Naast de eigen inzet van middelen kon De Wissel zo een beroep doen op wetenschappelijke ondersteuning en medewerking vanuit het krachtgerichte empowerment paradigma. Het aanspreken van de meisjes van de Wissel op hun krachten - en dus niet op hun lasten - gebeurde op twee manieren. Ten eerste stond in de onderzoeksvraag de zienswijze van de meisjes zelf centraal. Hoe beoordelen zij de werking van De Wissel? Wat werkt er volgens hen en wat niet? En welke verbetervoorstellen hebben zij? Ten tweede werden enkele meisjes van De Wissel actief betrokken in het uitwerken en uitvoeren van een belangrijk onderdeel van het onderzoek: de bevraging van ex-meisjes van De Wissel met behulp van semi-gestructureerde open diepte-interviews. De slaagkansen van dit praktijkgericht, participatief onderzoek bleven maar behouden door voldoende open en flexibel in te spelen op de mogelijkheden en beperkingen die de sociale werkelijkheid aan vooropgestelde plannen opdrong. Als uiteindelijk, overkoepelend resultaat kan gerust worden gesteld dat de positieve verwachtingen over de verrijkende inbreng van de meisjes zelf werden ingelost. In deze publicatie worden zowel de inhoudelijke als de methodische aanpak en bevindingen van het onderzoek toegelicht.
Empowerment en maatschappelijke kwetsbaarheid

Disciplines: Sociology

In dit theoretisch gericht hoofdstuk schetsen we de relatie tussen het paradigma (dit staat voor een denk- én handelingskader) van empowerment en het theoretisch kader van maatschappelijke kwetsbaarheid (Vettenburg, 1988; Vettenburg & Walgrave, 2002; Vettenburg & Walgrave, 2009). Naast een duiding van empowerment komen zowel gelijkenissen als verschilpunten tussen beide kaders aan bod. Andere theoretische kaders die tevens gelieerd zijn aan empowerment vallen buiten de beschouwing van dit hoofdstuk.
Sociale statuspiramiden van de sport: Sporen van en voor vernieuwend onderzoek [Social status pyramides of sport: traces of and for novel reserach]

Disciplines: Social Health Sciences

Roland Renson was de eerste die in België sociale statuspiramiden van de sport heeft geconceptualiseerd. In deze bijdrage gaan wij op zoek naar de historische sporen van dit  vernieuwend onderzoek dat bovendien de aanzet heeft gegeven tot verschillende vervolgstudies. Zo hebben de statuspiramiden ontegensprekelijk ook een doorslaggevende rol gespeeld in de concretisering en uitbouw van mijn eigen onderzoeksinteresses, te beginnen met het doctoraatsproefschrift dat ik onder Rolands promotorschap in juni 1994 heb verdedigd. Deze bijdrage zal dan ook verhalen hoe wetenschappelijke vernieuwing en progressie tot stand kunnen komen, eens de lont wordt aangestoken.
'Laag-Molem, Kuregemse Kuren en  Buitenlandse Buren',

Disciplines: Social Sciences (General)

Als sociaal en cultureel antropoloog en directeur van het Centrum Interculturalisme,Migratie en Minderheden te Leuven, werpt Johan Leman een kritische blik op enkele
Brusselse wijken in zijn bijdrage ”Laag-Molem, Kuregemse Kuren en Buitenlandse Buren”. Tussen augustus 2009 en februari 2010 waren achtereenvolgens laag Sint-Jans
Molenbeek, Kuregem en zelfs Oud Laken-Oost, de Brusselse Kanaalzone dus, niet uit de Belgische media weg te branden: rellen, bendevormingen en een bankoverval werden met die wijken in verband gebracht en er was sprake in de media van “no go” zones voor de politie. Leman gaat in op de vraag welke marginaliserende en delinquentie uitlokkende dynamieken aan het werk zijn in bovenstaande wijken en of dit politioneel best strikt wijkgebonden dan wel wijk-overschrijdend benaderd wordt. Zijn analyse laat zien dat het niet om een ‘of-of’ gaat, maar om een ‘en-en’. Hij ontwikkelt de idee dat het hier om een veelgelaagde, elastische, sociale realiteit gaat waarbinnen het politioneel optreden best niet losgekoppeld verloopt van het positieve sociaal kaptiaal dat in elk van die wijken aanwezig is.
De laatste bijdrage ”de betekenis van vluchtigheid, heterogeniteit en mobiliteit voor gemeenschap
Inkomensongelijkheid en woonuitgaven in Vlaanderen en Nederland

Disciplines: Sociology

In deze studie brengen we de invloed van de woonsituatie op de inkomensongelijkheid in beeld, voor zowel Vlaanderen als Nederland anno 2005/6. We analyseren de inkomensongelijkheid aan de hand van het besteedbare huishoudinkomen voor en na de woonuitgaven.
De belangrijkste vaststelling is dat de inkomensongelijkheid in beide ‘landen’ aanzienlijk toeneemt wanneer we het equivalent besteedbaar inkomen corrigeren voor de uitgaven aan wonen. 
Wat de subsidiemechanismen betreft, valt de rol van het uitgebreide huursubsidiesysteem in Nederland op. De huursubsidie komt voornamelijk toe aan de lagere inkomens op de huurmarkt, en zorgt er voor dat de ongelijkheidstoename met de stap naar resterend inkomen beperkt blijft voor de huursector in Nederland in vergelijking met Vlaanderen.
Het fiscale voordeel bij een hypothecaire lening komt daarentegen in beide ‘landen’ – door kenmerken van het fiscale aftreksysteem - eerder toe aan de hogere inkomens onder de eigenaars met hypotheek en heeft een versterkend effect op de algemene inkomensongelijkheid.
Deloyale concurrentie in de bouwsector. Een terreinverkenning van mechanismen van sociale fraude, hun omvang en hun gevolgen voor de sector

Disciplines: Sociology

In opdracht van het Fonds voor de Bestaanszekerheid van de Werklieden uit het Bouwbedrijf werden in de loop van 2006 twee studies verricht over de verschijningsvormen en de omvang van deloyale concurrentie in de bouwsector.<br><br>De juridische aspecten werden uitgewerkt in een publicatie van de Faculteit Rechten van de Universiteit Antwerpen.<br><br>De economische aspecten vormen het voorwerp van voorliggend rapport. Aan de hand van administratieve gegevens over diverse vormen van sociale fraude werd een eerste inschatting gemaakt van bepaalde verschijningsvormen van deloyale concurrentie. De kern van het onderzoek vormt echter een bevraging van de sector zelf over de mate dat zij bepaalde vormen van deloyale concurrentie tegenkomen, wie de aanbieders zijn en de mogelijke vragers en wat finaal de impact is op de levensvatbaarheid van de sector, zowel wat betreft omzet en tewerkstelling, als de prijszetting. De bevraging in zowel Vlaanderen als Wallonië bevestigt het aanvoelen van de sector dat de deloyale concurrentie een majeur probleem is geworden, dat op termijn de structuur van de sector en uiteindelijke de regio waarin hij actief is ondermijnt. Het is een overtuigend argument om met alle mogelijke middelen de strijd tegen deloyale concurrentie verder te zetten.
De ongekende samenleving: schattingen en inzichten over irreguliere migranten en economische schaduwactiviteiten

Disciplines: Sociology

De ‘ongekende samenleving’ refereert aan het geheel van personen en activiteiten die niet door de officiële wereld worden geregistreerd. Daar behoren informele economische activiteiten zoals zwartwerk en belastingontduiking toe, maar ook die inwoners van Vlaanderen die niet geregistreerd zijn, doorgaans aangeduid met het begrip ‘irreguliere migranten’. In deze bijdrage wordt een overzicht gegeven van de kennis over beide categorieën van de ongekende samenleving, en van de relaties tussen beide. Irreguliere migranten zijn voor hun overleving immers grotendeels aangewezen op informeel werk; omgekeerd wordt informeel werk ook door vele anderen beoefend. Op basis van het beschikbare onderzoek toont deze bijdrage schattingen van informele activiteiten en van de aanwezigheid van irreguliere migranten in Vlaanderen. Aan de hand van de cases van huishoudelijke hulp en de bouwsector wordt actueel onderzoek over de informele economie toegelicht. Een laatste sectie doet verslag van onderzoek dat focust op de informele overlevingsactiviteiten van irreguliere migranten.
Vertel me niet hoe rijk je bent, ik zie de kleren die je draagt

Disciplines: Sociology

In deze bijdrage argumenteren we dat gangbare welvaartsvergelijkingen tussen individuen op een verschillend moment in de levenscyclus op basis van inkomens- of vermogensgegevens eigenlijk nergens op slaan. We ontwikkelen een methode om op basis van observaties over consumptie-uitgaven uitspraken te doen over welke economische omgeving of sociaal economisch beleid eerder gunstig is voor jongeren, dan wel voor ouderen. Een toepassing van de methode op gegevens uit de SHARE-enquête (Survey on Health and Ageing and Retirement in Europe) leert dat Spanje een relatief betere economische omgeving biedt of beleid voert voor de oudste ouderen (zeventig plussers), terwijl Zweden eerder gunstig is voor de jongere ouderen (50-69 jarigen). België scoort voor al deze leeftijdscategorieën relatief goed, ondanks de lage inkomens.
Van de dingen die oude mensen verbruiken ... en hun welvaart

Disciplines: Sociology

Beweren dat ouderen het minder goed hebben dan jongeren omdat hun inkomen (lees: pensioen) lager ligt of omdat ze een lager vermogen hebben, maakt volgens ons weinig zin. Een goede welvaartsmaatstaf dient rekening te houden met de consumptiemogelijkheden die dit inkomen en vermogen gedurende de toekomstige verwachte levensloop bieden. Op basis van data uit de SHARE-enquête, komen we tot de vaststelling dat deze toekomstige consumptieperspectieven in België over het algemeen vrij goed zijn vergeleken bij die van tien andere Europese landen. Heeft de gepensioneerde Belg geanticipeerd op het lage pensioeninkomen en voldoende gespaard voor de oude dag of kan zij enkel deze hoge consumptiewelvaart volhouden door het aangaan van schulden?
Social Protection for Dependency in Old Age in Ireland

Disciplines: Sociology

In 1994 werd naar aanleiding van het Europees Jaar voor de Ouderen, en in opdracht van de Commissie van de Europese Gemeenschappen en de Vlaamse overheid door het HIVA een studie verricht over de sociale bescherming van zorgbehoevende bejaarden in vijf Europese landen en in België. In 1997-1998 werd deze studie geactualiseerd voor België en uitgebreid tot alle lidstaten van de Europese Unie en Noorwegen. Opdrachtgevers waren de Commissie van de Europese Gemeenschappen en de Belgische overheid. Het onderzoek biedt een up-to-date en uitgebreid overzicht van de systemen van sociale bescherming in de verschillende landen. Daarnaast worden de interne samenhang en compenserende of cumulerende effecten van de diverse beschermingsregelingen geïllustreerd voor specifieke categorieën zorgbehoevende bejaarden. Veel aandacht wordt besteed aan een analyse van de residentiële, semi-residentiële en thuiszorgdiensten voor bejaarden. De studie wordt afgerond met het huidige debat omtrent de hervorming van het (sociale) beschermingssysteem van zorgbehoevende bejaarden. Vooral de discussie over de zorgverzekering komt in de kijker te staan. De nieuwe studie resulteerde in een Europees vergelijkend rapport, bestaande uit een basisrapport uitgegeven door Ashgate en statistische en institutionele bijlagen uitgegeven door het HIVA, een reeks van 16 landenrapporten uitgegeven door het HIVA en syntheserapporten beschikbaar in het Nederlands, Engels, Frans, Duits en Spaans (deels uitgegeven door HIVA of verkrijgbaar bij de Europese Commissie).
Klein maar fijn. Een profiel van de Vlaamse sociale huisvesting

Disciplines: Sociology

In deze bijdrage willen we een objectief beeld brengen van het profiel van de huidige Vlaamse sociale huisvesting. Dit is mogelijk door gebruik te maken van twee recente grootschalige surveys naar de woonsituatie en de woningkwaliteit in Vlaanderen, uitgevoerd in opdracht van Minister Keulen, Vlaams Minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering. Heylen e.a. (2007) geven een uitvoerige beschrijving van de resultaten van beide onderzoeken, inmiddels bekend onder de benaming ‘Woonsurvey 2005’ en ‘Woningschouwing 2005’.
Grootouders of andere familieleden en kinderopvang. Betrokkenheid , motieven, evaluatie en toekomstige bereidheid

Disciplines: Sociology

Grootouders vervullen op het huidig ogenblik nog steeds een belangrijke rol in de kinderopvang in Vlaanderen. Aangezien er de komende jaren nog een belangrijke toename van de vraag naar kinderopvang wordt verwacht is het belangrijk te onderzoeken of dit aanbod in goede conditie verkeert. Van Kind en Gezin kreeg het HIVA de opdracht om middels een uitgebreide enquête de grootouders zelf aan het woord te laten. Welke grootouders nemen kinderopvang op? Hoeveel uren besteden ze aan kinderopvang? Wat zijn hun motieven? Hoe evalueren ze zelf hun betrokkenheid? Hoe zien ze hun betrokkenheid naar de toekomst toe? De bevraging omvatte niet alleen meer dan 2000 Vlaamse grootouders maar ook een beperkte groep allochtone grootouders en een groep andere familieleden of derden die inspringen voor de kinderopvang. De resultaten tonen aan dat heel wat grootouders - althans bij de Vlaamse groep - vragende partij zijn om kinderopvang voor de kleinkinderen op te nemen en daar ook heel wat persoonlijke voldoening uit te putten. Toch is er ook een groep die daarbij de eigen grenzen overschrijdt en klaagt over de belasting.
Kunst en kunde. Aanzet tot een monitoringinstrument voor de artistieke sector

Disciplines: Sociology

Een belangrijke taak van Kunstenloket vzw bestaat uit gegevens te verzamelen en te analyseren inzake tewerkstelling, werkgelegenheid, opleiding en vorming over de artistieke sector, om op basis daarvan beleidsadvies te formuleren. Kunstenloket vzw vroeg het HIVA om na te gaan wat de mogelijkheden zijn om een gefundeerde gegevensverzameling over de artistieke sector te realiseren. Dit rapport is het antwoord op de gestelde vraag.<br><br> Met dit rapport verwezenlijken we twee doelstellingen. Ten eerste geven we een aanzet tot een opvolgingsinstrument voor de artistieke sector. We overlopen daartoe uitgebreid de verschillende informatiebronnen die ons meer over de artistieke sector kunnen vertellen. We geven daarbij een zo helder en volledig mogelijk beeld van deze bronnen. In ons besluit vatten we samen hoe, gegeven de huidige stand van zaken, een opvolgingsinstrument tot stand kan komen. <br><br> Ten tweede beschrijven we de stand van zaken betreffende de Vlaamse artistieke arbeidsmarkt. We behandelen daarbij thema’s zoals het sociaal statuut voor de kunstenaar, de kwaliteit van de arbeid, opleiding en vorming, …We baseren ons daarbij op gevoerde gesprekken met verschillende actoren uit de artistieke sector en de beschikbare literatuur. <br><br> Het rapport biedt de lezer die geïnteresseerd is in de artistieke sector een helder zicht op de beschikbare gegevens over de sector en daarnaast een beter inzicht in de artistieke arbeidsmarkt.