clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
De opmars van (informatie)technologie in de Belgische strafuitvoering. Waar zijn de limieten?

Disciplines: Criminology

Naar aanleiding van een studie over privatisering van gevangenissen begin jaren negentig, vroeg ik me, in wat ik toen slechts als een 'interludium'-hoofdstuk over elektronisch toezicht (ET) beschouwde, af of het elektronisch toezicht slechts een modeverschijnsel was, ingegeven door de fascinatie voor technologische ontwikkelingen (Beyens, Snacken & Eliaerts, 1992: 142). Ik kon toen niet vermoeden welke belangrijke plaats het ET twintig jaar later zou innemen in het bestraffingssysteem, en dit zowel op internationaal als op nationaal vlak. Vandaag is er al lang geen twijfel meer over het feit of het ET een vaste plaats moet krijgen in de bestraffing, het is gewoon zo. De totstandkoming en de snelle ontwikkeling van het ET getuigen van een ongeziene politieke gulzigheid voor deze bestraffingsmodaliteit en is door de opeenvolgende ministers van justitie onafgebroken gepromoot als een instant (politiek) wondermiddel om het tij van de overbevolking te keren of om stakende cipiers te sussen (Beyens, Bas, Kaminski, 2007; Vander Beken, 2013; Daems, 2013). Deze bijdrage gaat in op de vraag in de lokomotieftekst naar de mate waarin technologie wordt ingezet ter ondersteuning van het strafsysteem en leidt tot een technologisering van de strafuitvoering. Technologische hulpmiddelen worden ondertussen niet alleen ingezet om gevangenisstraffen uit te voeren buiten de gevangenis, in de privésfeer, maar ook binnen de gevangenismuren wordt er steeds meer gebruik gemaakt van diverse vormen van bewakings- en informatietechnologie. Binnen het bestek van deze bijdrage zal ik vooral aandacht besteden aan het elektronisch toezicht (ET), gezien dit de meest in het oog springende penale nieuwigheid is in België, en op kwantitatief vlak een ongezien 'succes' is en een onmiskenbare invloed heeft op de praktijk van supervisie in de samenleving. Ik zal echter ook stilstaan bij de stille, maar zeer gedecideerde opmars van de beveiligings- en informatietechnologie in de gevangenissen. Ook zij geven de vrijheidsberoving een ander karakter, wat gevolgen heeft, zowel voor de gedetineerden als voor het werk van de penitentiaire beambten
Leergemeenschappen maken de horizontale connectie: cultuureducatie in de lerarenopleiding

Disciplines: Other Disciplines, Educational Sciences

Werken aan cultuureducatie in lessen wiskunde, aardrijkskunde of biologie? Mooi in theorie, maar de integratie van cultuur in andere leergebieden is niet vanzelfsprekend. In het onderzoek 'Samen cultureel content' onderzochten Lode Vermeersch, Leen Alaerts, Lysbeth Jans, Katrien Goossens, Koen Crul, en Wim Lauwers in vier Vlaamse lerarenopleidingen wat lerarenopleiders nodig hebben om cultuureducatie te integreren in de eigen vakcontext. Dit gebeurde via een participatief praktijkonderzoek waarbij 34 lerarenopleiders samenwerkten in vijf professionele leergemeenschappen (PLG’s). In dit artikel beschrijven ze de opzet en resultaten van hun onderzoek.
Twee nieuwerwetse sancties in het Strafwetboek: de invoering van de probatie en het elektronisch toezicht als autonome straffen.

Disciplines: Law

In deze bijdrage wordt de invoering van twee nieuwe autonome straffen in het Strafwetboek besproken door de wetten van 7 februari en 10 april 2014, meer bepaald het elektronisch toezicht en de autonome probatie. De keuze van de wetgever voor autonome straffen en de bedoelingen achter deze wetgeving zullen hierbij worden toegelicht, evenals de toepassingsvoorwaarden, de inhoud en de procedure. Na een beknopte rechtsvergelijking met het Engelse, Franse en Duitse recht wordt de bijdrage afgesloten met een bespreking van de geformuleerde kritieken tijdens de parlementaire behandeling en in de doctrine.
Geïntegreerde tekst van het voorontwerp van wet tot hervorming van diverse bepalingen inzake het huwelijksvermogensrecht

Disciplines: Law

Ter inleiding: Memorie van toelichting bij het wetsontwerp 2998 - huwelijksvermogensrecht Luik 1, Memorie van toelichting bij het voorontwerp van wet huwelijksvermogensrecht Luik 2, Memorie van toelichting bij de gesuggereerde amenderingen van de minister van justitie, Artikelsgewijze toelichting. Huwelijksvoordelen en aanwinsten. Levensverzekeringen: Algemeen, Individuele levensverzekeringen, Aanvullende pensioenen. Regels met betrekking tot de vereffening in het wettelijk stelsel. Wetsartikelen
Routines versus onvoorspelbaarheid: de complexiteit van gevangeniswerk

Disciplines: Criminology

Gevangeniswerk wordt vaak omschreven als erg routineus. Routines lijken immers belangrijk in het bewerkstelligen en behouden van orde binnen een gevangenis. Op basis van langdurig etnografisch onderzoek in een Belgische gevangenis werd opgemerkt dat, ondanks de hoge prevalentie van routines, geen dag precies hetzelfde is en onvoorspelbaarheid troef is. Deze contradictie vloeit voort uit het feit dat bewaarders, net zoals politieambtenaren, doorgaans geconfronteerd worden met situaties waar het risico ligt in de onvoorspelbare uitkomst van interacties met anderen (in casu hoofdzakelijk gedetineerden). Gedetineerden blijven immers sociale actoren die een vorm van macht behouden en hierdoor situaties (en de routines) kunnen beïnvloeden. In deze bijdrage willen we de dagroutines van bewaarders analyseren en afzetten tegen de onvoorspelbaarheidsfactor die de routines kan uitdagen en zelfs ontwrichten. We besteden hierbij specifieke aandacht aan de wijze waarop bewaarders met deze uitdagingen omgaan. In deze analyse zal het rijk empirisch materiaal van voorliggend etnografisch onderzoek centraal staan.
Schending van de fysieke integriteit en persoonlijkheidsrechten in het medisch recht

Disciplines: Law

Alexander C (Het recht op informatie van patiënten). Van Loon, T (Medische aansprakelijkheid bij ondraaglijk lijden). Guldix, E (Schending van de fysieke integriteit en persoonlijkheidsrechten in het medisch recht). Wostyn, L (Overmaken van medische gegevens aan verzekeraars na het overlijden van de patiënt)
Participatie van oudere gedetineerden aan hulp- en dienstverlening

Disciplines: Educational Sciences, Social Health Sciences

De vergrijzing zet zich niet enkel door in de ‘vrije’ samenleving, ook gevangenissen worden geconfronteerd met een groeiende groep ouderen. In Vlaanderen heeft elke gedetineerde recht op maatschappelijke hulp- en dienstverlening, waaronder onderwijscursussen, sportactiviteiten en socio-culturele vormingsactiviteiten. Er zijn echter slechts weinig gegevens over participatie hieraan bij ouderen. Dit artikel zoemt daarom in op de verschillen tussen verschillende leeftijdsgroepen op vlak van participatie aan hulp- en dienstverleningsactiviteiten.
Verschillende wegen naar ‘Leren en Werken’: een exploratief kwalitatief Onderzoek

Disciplines: Sociology, Criminology

In Vlaanderen kunnen jongeren vanaf 15 jaar overstappen van het voltijds onderwijs naar ‘Leren en Werken’, een deeltijds stelsel waarin theorie gecombineerd wordt met een praktijkopleiding buiten de schoolmuren. Het profiel van vele leerlingen in dit stelsel – schoolse achterstand, chaotisch schoolparcours, lagere sociaaleconomische status – doet vermoeden dat het niet enkel gaat over jongeren die op een bewuste manier hebben gekozen om al werkende een beroep aan te leren, maar ook over kwetsbare jongeren voor wie het voltijds onderwijs geen perspectief meer biedt. Om een beter zicht te krijgen op de toeleiding van jongeren naar Leren en Werken namen we kwalitatieve diepte-interviews af bij 47 respondenten. Zij blijken allesbehalve een homogene groep te vormen. Op basis van eerder onderzoek en onze eigen verkennende analyses schetsen we de diversiteit in hun toeleidingstrajecten, en identificeren we een aantal constellaties van persoons- en contextgebonden factoren die maken dat jongeren de overstap maken naar Leren en Werken. Het spanningsveld tussen jongeren die vanuit een ‘positieve keuze’ intreden in het deeltijds onderwijs en jongeren bij wie er eigenlijk weinig sprake was van een keuze, maar eerder van een ‘negatieve selectie’, komt duidelijk naar voor.
De socialezekerheidsrechtelijke aspecten van notariële gezinsdossiers

Disciplines: Law

Inleiding. Hoofdstuk 1. Verzekering voor geneeskundige verzorging. §1 Algemeen. §2 Rechthebbenden. §3 Verhoogde tegemoetkoming. §4 Maximumfactuur. Hoofdstuk 2 Arbeidsongeschiktheidsverzekering. §1 Algemeen. §2 Omvang van de arbeidsongeschiktheidsverzekering. Hoofdstuk 3 Werkloosheids- en faillissementsverzekering. §1 Algemeen. §2 Omvang van de werkloosheidsuitkering. §3 Omvang van de faillissementsuitkering. Hoofdstuk 4 Gezinsbijslagenverzekering. §1 Algemeen. §2 Actoren. §3 Omvang van de kinderbijslag. §4 Nieuw samengesteld gezin. Hoofdstuk 5 Arbeidsongevallen- en beroepsziekteverzekering. §1 Algemeen. §2 Schadeloosstelling. §3 Uitbreiding naar wettelijke samenwonenden. Hoofdstuk 6 Pensioenverzekering. §1 Algemeen. §2 Rustpensioen. §3 Pensioensplitsing bi feitelijke scheiding of scheiding van tafel en bed. §4 Echtscheidingspensioen. §5 Overlevingspensioen. Hoofdstuk 7 Meewerkende echtgenoot8/wettelijk samenwonende partner van een zelfstandige. Conclusie
Woord vooraf: Benjamin Constant. Ontdekker van de moderne vrijheid

Disciplines: Criminology, Law

Wie de Zwitsers-Franse filosoof, politicus en essayist Benjamin Constant (1767-1830) leest krijgt met deze lectuur ook automatisch een beeld van Constant als wereldburger mee. Constant werd op 25 oktober 1767 aan de boorden van het Lac Léman geboren. Reeds in zijn vroege jeugd reist Constant aansluitend naar (het latere) Nederland, België en Engeland, om er te vertoeven, te werken of te studeren. Constant, buitengewoon leergierig, maakt in 1783 kennis met het openbare leven aan de Universiteit van Edinburg waar hij gedurende twee jaar uitvoerig zal deelnemen aan tal van activiteiten, een periode die hij – als we de auteur van Le Cahier rouge mogen geloven – als de meest opgetogen periode uit zijn leven zal ervaren.
Hoe onderzoekers werkelijk denken over valorisatie: De opmerkelijke resultaten van een enquête onder 727 respondenten

Disciplines: Social Sciences (General), Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Educational Sciences, Archaeology

Er zijn weinig cijfers beschikbaar over de feitelijke betrokkenheid van onderzoekers bij valorisatieactiviteiten. Een uitgebreide enquête onder het academisch personeel van Brusselse kennisinstellingen (727 respondenten) schept hierover meer duidelijkheid door in te gaan op de motieven om al dan niet aan valorisatie te doen, de ervaren belemmeringen, etc. De resultaten van deze enquête worden besproken in het artikel. Daaruit blijkt dat valoriseren in veel disciplines een zaak van persoonlijke interesse en maatschappelijke overtuiging is, en minder van professionele opportuniteit of noodzaak.
Planning in actie: de rol van cijfers in het Uplace-debat

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General)

In februari 2015 bereikte de controverse rond het geplande Uplace-winkelcomplex in Machelen ongekende hoogten. Tegenstanders van het project wonnen langzaam terrein, aangevoerd door de oppositie in het Vlaams Parlement, die zich steeds hardnekkiger in het dossier vastbeet. Niemand werd gespaard: studiebureaus, academici en al dan niet voormalige ministers moesten het ontgelden. Wat opmerkelijk is aan dit debat, is dat het in belangrijke mate door cijfers is gestuurd. De auteurs van deze bijdrage speelden daar een eigen rol in, door te stellen dat de manier waarop er over het verwachte aandeel openbaar-vervoergebruikers gecommuniceerd werd de waarheid geweld aandeed. Dat we tegenwind konden verwachten, stond in de sterren geschreven. Maar het spel werd wel erg hard gespeeld. Op allerlei publieke fora werd onder vakgenoten over de empirische onderbouwing en de gebruikte methodologie gediscussieerd. Politici hadden het dan weer over de integriteit en betrouwbaarheid van de experten en de procedures, terwijl het publieke debat zich concentreerde rond de wenselijkheid van het project en de geloofwaardigheid van de op cijfers gesteunde besluitvorming. We maken in deze paper een beknopte reconstructie en zien parallellen met het werk van Flyvbjerg (Rationality and Power: Democracy in Practice), Taleb (The Black Swan), en Forester (Planning in the Face of Power).
Voorwoord: Polaroid Poetry. Artisitieke foto's met een smartphone.

Disciplines: Educational Sciences, Communication Studies, Art History

VISUELE RUIS Fotoflaneren met Thierry Van Vreckem Thierry Van Vreckem is een belangrijke speler binnen een generatie fotografen. Zijn foto's balanceren tussen enerzijds de documentaire en anderzijds de autonome fotografie. Als een souffleur achter een foto fluistert Thierry Van Vreckem ons de andere kant van de voordehandliggende beeldtaal. Als metafoor gebruikt hij landschappen, mensen, anekdotes en dagdagelijkse gebeurtenissen die hier en daar uit het niets verschijnen. Thierry Van Vreckem zijn oog - parallel lopend met dat van zijn Polaroid - heeft zijn richting, zijn filters, zijn blinde vlekken, zijn blik, zijn gedrevenheid, zijn beperktheid, zijn cataract, zijn knipperingen, zijn 'l'instant décisif' en zijn diagnostische blik. Het valt in dit boek op dat Thierry Van Vreckem zijn oog heeft gedrenkt in het vrije van de hedendaagse tijd spelend met de fotografische paradox, met het spel van afbeelding tot verbeelding. Hij confronteert ons met zijn ervaringen vis-à-vis zijn eigen beeldende en virtuele wereld. K
De eeuw van de migratie: Demografische ontwikkelingen in België en Europa

Disciplines: Sociology, Communication Studies, Criminology

Deze bijdrage gaat over de demografische ontwikkelingen in België en meer in het bijzonder de sterke bevolkingsgroei van de laatste jaren. Na een korte beschrijving van het contrast tussen het demografisch regime van voor en na de eeuwwisseling onderzoeken we de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor de transitie naar demografische groei. We concentreren ons in dit artikel op de veranderingen die zijn opgetreden in migratiestromen. Twee onderzoeksvragen staan hierin centraal: welke maatschappelijke veranderingen hebben die ommekeer in migratiestromen tot stand gebracht en in welke mate is de Belgische demografie een weerspiegeling van een Europese trend? We starten vanuit een Europees perspectief zoomen in op België om vervolgens in te gaan op de diepgaande demografische transformatie van de Belgische samenleving.
PrisonCloud. Een ICT platform voor de Belgische gevangenissen

Disciplines: Criminology

We leven vandaag in een geïnformatiseerde en gedigitaliseerde wereld. Smartphones, tablets en computers zijn volledig geïntegreerd in het private, publieke en professionele leven. Weinigen kunnen zich het leven nog voorstellen zonder toegang tot internet, e-mail en SMS. Communicatie, informatievergaring en -verspreiding hebben hiermee nieuwe dimensies gekregen. Deze evolutie heeft ook haar invloed gehad op de strafuitvoering, waar het gebruik van technologische middelen steeds meer ingeburgerd geraakt. Reeds meer dan twintig jaar geleden werd het elektronisch toezicht ingevoerd, maar de informatie- en communicatietechnologie (ICT) heeft ondertussen ook haar weg gevonden naar het hart van de gevangenis, tot in de cel van de gedetineerde. PrisonCloud is het ICT paradepaardje van het Belgische gevangeniswezen en er zijn vele redenen om dit initiatief toe te juichen, niet in het minst omdat België hiermee de digitale trein niet mist. We kunnen ons zelfs de vraag stellen waarom het zo lang heeft geduurd vooraleer dit gerealiseerd werd, gezien de overheersende ICT cultuur van de laatmoderne samenleving. Tegelijkertijd is het ook belangrijk om dit project te kaderen binnen een breder penologisch perspectief op het reilen en zeilen in de gevangenis. Naast het toejuichen van de kansen die PrisonClould biedt voor de gedetineerden en het personeel, moet ook de vinger gelegd worden op de mogelijk (ongewenste) neveneffecten voor het leven in de gevangenis en de bedreigingen waarmee het project wordt geconfronteerd. Maar vooraleer dit debat te voeren sta ik eerst kort stil bij het project PrisonCloud, zoals het in België momenteel wordt ingevoerd.
Media- en nieuwsrepertoire in Vlaanderen

Disciplines: Communication Studies

‘Media’ is een vrij beladen term die een waaier van betekenissen in zich vervat. Naast het duiden van een beroepscategorie en een professionele sector, kan media slaan op uiteenlopende inhoud die wordt geconsumeerd, de veelheid van kanalen die daarvoor kunnen worden ingezet, de platformen die daartoe beschikbaar zijn en de dragers waarop de informatie uiteindelijk wordt geconsulteerd. Die informatie over de wereld die ons omringt, wordt geacht een belangrijke rol te spelen in een democratische samenleving en vele burgers horen toegang te hebben tot die informatie via media. Door ons te informeren over de samenleving waarin we leven, nemen we eraan deel. In dit hoofdstuk worden aan de hand van de Participatiesurvey de platformen, kanalen en dragers bekeken die toegang verschaffen tot analoge en digitale informatiebronnen. Welke inhouden de voorkeur genieten, de mate waarin en de wijze waarop ze worden geconsumeerd staat in dit onderzoek centraal. Enerzijds worden het bezit en de gebruiksfrequentie van verschillende toestellen gemeten, anderzijds worden smaakvoorkeuren van verschillende kanalen onder de loep genomen. Bijzondere aandacht gaat daarbij naar de rol die nieuws en actualiteit innemen in het mediarepertoire van Vlaamse burgers en de mate waarin zij voldoende mediawijs zijn om deze informatie-technologie maximaal te benutten.
Benjamin Constant, surveillance en de strijd voor vrijheid en privacy. Vergeten gevoeligheden in een door Jeremy Bentham beïnvloed veiligheidsklimaat

Disciplines: Criminology, Law

In deze bijdrage, concentreer ik me op Benjamin Constants (1767-1830) Principes de politique, een meesterwerk van de liberale theorie. In dit werk uit 1810 geeft Constant zelf op verschillende plaatsen aan dat hij geschiedenis aan het schrijven is. Hij is, zo merkt hij op, de eerste om aandacht te schenken aan het principe dat statelijke macht en bevoegdheden beperkt moeten worden, wie ook aan de macht mag zijn (Boek I, Hoofdstuk I, 31). Hij is tevens de allereerste om de blik te oriënteren, niet alleen op de bron van macht, maar ook op het object van macht, datgene wat de machtsuitoefening ondergaat (Boek II, hoofdstuk II, 52) en verder kijkt dan de intenties en aangekondigde doelen van de soeverein. Constant kijkt met andere woorden hoe de overheid werkt en welke instrumenten zij gebruikt om bepaalde doelen te bereiken (Boek III, hoofdstuk V, 76). Tot slot ziet hij zichzelf als de eerste filosoof die echt belang hecht aan de individuele vrijheid en om wat er met personen gebeurt bij de uitoefening van overheidsmacht, daar waar zijn voorgangers zich vooral bekommerden om de haves en hun problemen (personen met eigendom en eigendomsvraagstukken) (Boek V, hoofdstuk I, 87-88).
Verhalen sprokkelen langs de frontlijn. Een kritische blik op Ten Oorlog

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Art History

Dit artikel werpt een kritische blik op het populaire televisieprogramma Ten Oorlog en gaat daarbij in op het spanningsveld tussen geschiedenis en entertainment, tussen historici en ‘het publiek’. Geschiedenis kan via verschillende formats zoals een historische documentaire of een reisprogramma aan bod komen op televisie. Een analyse van deze formats geeft aan in welke mate Ten Oorlog hierop geïnspireerd is. Het populaire televisieprogramma was echter van begin af aan niet als een klassieke historische documentaire bedoeld en kan misschien het best omschreven worden als een historisch human interest programma, in het kader van de grootschalige herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Hoe verhoudengeschiedenis en entertainment zich daarin? Helt de balans meer over naar historische omkadering of naar anekdotische verhalen? Deze analyse van Ten Oorlog illustreert de gespannen relatie tussen historici en het grote publiek.
Vrij(heid) van religie

Disciplines: Political Sciences, Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)

Vrijheid van religie en neutraliteit van de overheid lijken een verworven recht. Onder vrijzinnig, atheïstisch of humanistisch geïnspireerde auteurs tekent zich echter een duidelijke breuklijn af in de discussie over hoe de publieke ruimte kan ingevuld worden. Aan de ene kant vinden we fervente voorvechters van het ‘vrij zijn van religie’ (freedom from) en van een strikte neutraliteit, aan de andere kant wordt vrijheid van religie (freedom of) benadrukt en een inclusieve of pluralistische neutraliteit verdedigd. Een debat als dat over het hoofddoekenverbod heeft deze breuklijn duidelijk naar voren laten komen. Dit boek wil deze thematiek vanuit verschillende perspectieven belichten: filosofisch, ethisch, sociologisch, juridisch… Vragen die daarbij aan de orde kunnen zijn: wat betekent vrijheid van religie en neutraliteit en hoever reikt dit? Welke plaats krijgen religies en andere levensbeschouwingen in een seculiere en diverse samenleving? Hoe kunnen deze zich positioneren in de publieke ruimte en instellingen als het onderwijs of de gezondheidszorg? Hoe verhouden ongelovigen zich in dat opzicht tegenover gelovigen, confessionele tegenover niet-confessionele levensbeschouwingen? Wat betekent het dat religie – en bij uitbreiding andere levensbeschouwingen - een privé aangelegenheid zou zijn? Het boek zal verschijnen in de reeks Humanismen van VUBPress. Deze reeks wil het denken over de hedendaagse condition humaine op een prikkelende en eigenzinnige manier stimuleren. Het begrip humanisme krijgt er een zeer ruime omschrijving: respect voor de mens. In een hedendaagse context betekent dat respect voor de mens in haar of zijn diversiteit en pluraliteit, en voor de manier waarop individuen naar identiteit, zin- en betekenisgeving zoeken.
Instrumenteel meten van psycho-motorische symptomen bij schizofrenie : klaar voor de praktijk?

Disciplines: Psychology, Other Disciplines, Social Health Sciences

ACHTERGROND Psychomotorische stoornissen bij schizofrenie worden in de klinische praktijk gemeten met observatieschalen. Instrumentele (mechanische en elektronische) meetmethoden kunnen echter ook van nut zijn voor de klinische praktijk. DOEL Bespreken van de toegevoegde waarde van instrumenteel meten van de psychomotoriek voor de kliniek. METHODE De belangrijkste voor- en nadelen van instrumenteel meten werden nagegaan in een systematische literatuursearch. Ze worden besproken aan de hand van concrete voorbeelden. RESULTATEN Instrumenteel meten biedt betrouwbaardere en sensitievere informatie over het psychomotorisch functioneren van patiënten dan observatie. Daarnaast geeft het inzicht over welke subprocessen zijn aangetast en mogelijke onderliggende mechanismen. De validiteit hangt samen met de vraag of de instrumenteel gemeten aspecten van een beweging voldoende de klinische observatie weerspiegelen. CONCLUSIE Instrumenteel meten van psychomotorische stoornissen bij schizofrenie biedt belangrijke voordelen voor de praktijk. Er moet echter meer geïnvesteerd worden in onderzoek naar de validiteit en daarmee de vertaling naar de clinicus.