clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Evoluties en kenmerken van niet-formele educatie

Disciplines: Other Disciplines, Educational Sciences

Informeel leren en niet-formele educatie kennen een stijgend belang in het discours over levenslang en levensbreed leren. Deze tendens is te merken in de theorievorming, het onderzoekswerk en de educatieve praktijk. In Vlaanderen is de sector van het sociaal-cultureel werk voor volwassenen een van de belangrijkste aanbieders van niet-formele volwasseneneducatie. Binnen deze sector zijn, sinds 2003, dertien regionale volkshogescholen actief. Zij zorgen in Vlaanderen en Brussel voor de uitbouw, spreiding, coördinatie en communicatie van het niet-formeel educatief werk. Binnen dit onderzoek worden de evoluties en kenmerken van de niet-formele educatie binnen de volkshogescholen in kaart gebracht en geanalyseerd. Een literatuurscreening diept het begrip 'niet-formele educatie' uit en toetst het aan het huidige volkshogeschoolwerk. Een documentanalyse gaat de eigenschappen en positie(s) van de volkshogescholen na. Een delphi-onderzoek met medewerkers uit de verschillende volkshogescholen, gaat de voorwaarden en mogelijke instrumenten na om de positionering en legitimering van de volkshogescholen in Vlaanderen te versterken.
Voortrajecten: opstap naar de arbeidsmarkt voor deeltijds lerenden. Een conceptnota

Disciplines: Educational Sciences

Zowel in beleidsteksten als in de praktijk gaan er steeds meer stemmen op dat het systeem van deeltijds leren een voltijds engagement moet inhouden. Leren moet gecombineerd worden met werken. Voor wie niet werkt, moeten er alternatieven zijn. Voortrajecten bieden dit alternatief voor jongeren die omwille van de volgende redenen nog niet aan werk toe zijn: onvoldoende arbeidsattitudes en -vaardigheden, geen loopbaanperspectief, demotivatie. Via een vormingsgericht aanbod willen voortrajecten deze jongeren de opstap naar de arbeidsmarkt laten maken. Binnen de context van trajectbegeleiding van deeltijds lerende jongeren moeten voortrajecten gezien worden als een eerste schakel in een arbeidsmarktgericht traject.<br><br> In Voor-Deel, een ESF-project zwaartepunt 6, hebben de vormingsorganisaties VCVL en Arktos de krachten gebundeld om hun jarenlange expertise inzake voortrajecten te consolideren. Het Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA) begeleidde dit proces. Het resultaat is een conceptnota, die groeide vanuit het vormingswerk en die getoetst werd bij andere actoren (centra voor deeltijds onderwijs, centra deeltijdse vorming, centra voor leerlingenbegeleiding, organisatoren brugprojecten, VDAB, …). De nota wil een voorzet zijn in de discussie over een structurele verankering van voortrajecten binnen het systeem van deeltijds leren.
Gelijke onderwijskansen: we doen er wat aan, maar hoe?. Handleiding voor vernieuwende projecten

Disciplines: Educational Sciences

Deze ‘handleiding voor vernieuwende projecten’ bevat twee onderdelen: een inhoudelijk deel en een deel over de financiering van initiatieven.<br><br> In het eerste inhoudelijke deel schetsen we een algemeen kader om de bevordering van sociale gelijkheid in het onderwijs strategisch aan te pakken. Een strategische visie is belangrijk om naast het kortetermijnperspectief ook het langetermijnperspectief aan te houden, en om elke actie te kaderen binnen een totaalbenadering, ook al blijven acties om praktische redenen vaak beperkt tot één bepaalde invalshoek. Drie complementaire actiesporen worden toegelicht: strategieën voor gelijke kansen, strategieën voor gelijke behandeling en strategieën voor gelijke uitkomsten. We illustreren deze strategieën onder andere aan de hand van de laureaten van het programma ‘School van de Hoop’ van de Stichting Koningin Paola.<br><br> Koken kost geld. In het tweede deel gaan we daarom in op strategieën om financiële middelen te werven. Die starten bij de keuze voor een bepaald type van middelen: kiezen we voor subsidies of sponsoring, of misschien beide? Kan sponsoring op school? Verder zetten we uiteen welke weg kan gevolgd worden eenmaal het type middelen bepaald is. Hoe motiveer je geldschieters? Waar moet je op letten bij de voorbereiding van een dossier? Hoe onderhandel je? De zoektocht naar middelen is vaak een doorlopende opdracht. Daarom besluiten we dit deel met tips om bij de uitwerking van een project al perspectieven in te bouwen naar toekomstige middelen.
Bedrijven en onderwijs: partners voor een beter TSO en BSO. Speerpunten voor gezamenlijke actie

Disciplines: Educational Sciences

Bedrijven die behoefte hebben aan technologisch en technisch geschoold personeel worstelen vaak met het (goed) invullen van hun vacatures. Een aantal oorzaken zijn terug te vinden op de arbeidsmarkt zelf, bijvoorbeeld door minder gunstige werkvoorwaarden of door moeilijke arbeidsomstandigheden. Andere oorzaken zijn eerder te situeren in het onderwijssysteem en meer bepaald in het technisch en beroepsonderwijs (TSO en BSO). Om de knelpunten in het onderwijs te verhelpen kan het bedrijfsleven een belangrijke bijdrage leveren. De wil om dat te doen is er bij de bedrijven zeker, alleen weet men vaak niet hoe. Met deze publicatie willen we bedrijven (en andere arbeidsmarktactoren) eerst en vooral inzicht geven in de voornaamste knelpunten waar het TSO en het BSO mee te kampen hebben. Daarnaast willen wij duidelijk maken op welke vlakken bedrijven een bijdrage kunnen leveren om te komen tot een beter TSO en BSO.
Alternerend leren, volwaardig leren? Een overzicht van aanbevolen maatregelen

Disciplines: Educational Sciences

In Vlaanderen zijn er drie systemen waarin leerplichtige jongeren leren kunnen combineren met werk: de leertijd, het deeltijds beroepsonderwijs en de deeltijdse vorming. Ruim elfduizend jongeren leren op die manier een beroep. In de leertijd en het deeltijds beroepsonderwijs zijn respectievelijk ruim vijfduizend en iets meer dan zesduizend leerlingen ingeschreven. De deeltijdse vorming heeft een aanbod voor een paar honderd leerlingen. Een groot deel van de jongeren in de deeltijdse leersystemen vult de opleiding echter niet aan met werkervaring (Creten, Van de Velde, Van Damme & Verhaest, 2004). De aanbeveling van de OESO om maatregelen te nemen zodat alle leerlingen uit het deeltijds onderwijs een werkervaringsplaats hebben, is dus meer dan terecht. Een andere OESO-aanbeveling sluit hier bij aan, namelijk de verschillende overeenkomsten evalueren die kunnen afgesloten worden tussen een leerling en een werkgever, om uiteindelijk voor de beste overeenkomst te kiezen of een betere te ontwikkelen. In deze bijdrage gaan we verder in op deze twee aanbevelingen, hierbij vooral steunend op recent onderzoek over de deeltijdse leersystemen uitgevoerd bij werkgevers (De Rick, 2006) en in de centra voor deeltijds onderwijs (Leens & De Rick, 2007).
De sociale economie wil groeien. Marktniches en groeipotentieel van de sociale economie in Vlaanderen

Disciplines: Educational Sciences

Bedrijven in de sociale economie ondervinden een steeds scherpere concurrentie van lageloonlanden als gevolg van de geglobaliseerde economie en de delokalisatie van arbeidsintensieve activiteiten. Deze internationale tendensen nopen bedrijven, sectoren en overheden tot het zoeken naar alternatieven voor de tewerkstelling van zwakkere groepen in sociale economie bedrijven. In deze studie worden de economische mogelijkheden en het tewerkstellingspotientieel van enkele marktniches onderzocht, zonder hierbij reguliere tewerkstelling te verdringen.

In het eerste deel van het rapport wordt het brede veld van de ‘sociale economie’ geplaatst in een internationale context. Terminologie, werkvormen en hun onderlinge relatie worden op Europees, Belgisch en Vlaams niveau conceptueel en operationeel verduidelijkt.

Het tweede deel van het rapport analyseert de huidige Vlaamse arbeidsmarktsituatie voor laaggekwalificeerden en de tewerkstellingsvooruitzichten in verschillende economische sectoren. Op basis van dit globaal beeld is een selectie gemaakt van drie (sub)sectoren: rationeel energiegebruik en isolatie; logistieke dienstverlening en verpakking; metaalbewerking en carrosserie. De groeikansen van deze drie sectoren en de institutionele randvoorwaarden om nieuwe niches te ontsluiten zijn aan de hand van de methodologie van focusgroepen nader onderzocht. Tot slot is een methodisch instrument ontwikkeld dat kan toelaten toekomstgericht nieuwe niches te detecteren.
Pluralité et hétérogénéité des catégories de ciblage

Disciplines: Educational Sciences

Dit hoofdstuk is een onderdeel van het tweede volume van de wetenschappelijke rapportering voor het project Europep - Comparaison des politiques d’Éducation prioritaire en Europe. De titel van dit tweede volume luidt 'Éléments d’une analyse transversale: formes de ciblage, action, évaluation'.
Werkgelegenheid en sociale economie: de rol van lokale overheden. Ambities, mogelijkheden en grenzen voor de stad Kortrijk

Disciplines: Educational Sciences

In opdracht van Stad en OCMW Kortrijk is een analyse doorgevoerd van het werkveld sociale economie in Kortrijk, in functie van de ontwikkeling en optimalisering van de sociale economie en van de stedelijke beleidsvoering hieromtrent.<br><br> De meeste sociale economie-initiatieven zijn sterk ingebed in de lokale context om tegemoet te komen aan behoeften van specifieke doelgroepen of in te spelen op maatschappelijke noden en economische opportuniteiten. De lokale inbedding en de toenemende beleidsverantwoordelijkheid van lokale overheden inzake sociale economie vormen dan ook de ingrediënten van dit rapport.<br><br> Het rapport is opgebouwd uit twee delen. In een eerste deel is een analyse gemaakt van het werkveld en de huidige rollen van stad en OCMW ten aanzien van sociale economie. Van alle sociale economie-initiatieven is een indicatorenfiche opgemaakt om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van hun economische activiteiten, doelgroepenbereik, organisatie en maatschappelijke meerwaarde. Een omgevingsanalyse en een doorlichting van beleidsdocumenten hebben, samen met interviews van projectverantwoordelijken en beleidsmakers, het beeld van de sociale economie in Kortrijk aangevuld en genuanceerd.<br><br> In een tweede deel is een regiemodel ontwikkeld waarin het beleidsdomein sociale economie en de rol van de lokale overheden hierin verduidelijkt en geëxpliciteerd worden. Dit tweede deel is ontwikkelingsgericht en beleidsondersteunend, met een actieve inbreng van stad en OCMW voor de invulling van algemene kaders die worden aangereikt vanuit de analyseresultaten en de literatuur.
Als lokaal bestuur werk maken van werk. Regiehandboek diensteneconomie voor lokale besturen

Disciplines: Educational Sciences

In het Decreet Diensteneconomie wordt de regierol voor de lokale besturen voor het eerst netjes in een wettelijk kader gegoten. Dé aanleiding voor de Vlaamse overheid om samen met de VVSG en het HIVA een handboek te publiceren dat duidelijk maakt wat de regierol voor een lokaal bestuur betekent en hoe die rol concreet vorm kan krijgen. De auteurs vertrokken vanuit het wettelijk kader maar ook vanuit de praktijk in de lokale besturen.<br><br>In de eerste hofdstukken komen vragen aan bod als: Hoe verhoudt sociale diensteneconomie zich tot sociale economie en lokale werkgelegenheid? Welke andere bestuursniveaus willen ook mee het regiescript vorm geven? Welke beleidsruimte heeft het lokale bestuur vanuit zijn generieke beleidskaders om hier werk van te maken?<br>Verder wordt via de analyse van praktijkvoorbeelden aangetoond dat succesvol regisseren mogelijk is. Een stappenplan zorgt ervoor dat het lokaal bestuur zelf aan de slag kan, rekening houdend met de eigen context en visie. Er is ruimte voor vragen over de bestuurlijke organisatie en over het opnemen van de rol van actor en/of regisseur.<br>In een laatste hoofdstuk wordt toegelicht hoe andere overheden een bijdrage kunnen leveren op basis van diverse subsidie-instrumenten.<br><br>Hoofdstuk 2 'Wegwijs doorheen het conceptuele labyrint' en hoofdstuk 4 'Regiemodellen voor lokale overheden' werden geschreven door <strong>Ingrid Vanhoren</strong>, HIVA-K.U.Leuven.
"Ik ben helemaal opengebloeid": redenen voor en resultaten van deelname aan sociaal-cultureel werk voor volwassenen

Disciplines: Other Disciplines, Educational Sciences

Het Social Profit Jaarboek is een tweejaarlijkse uitgave van Verso en Standaard Uitgeverij. Dit jaarboek bundelt artikels over management, overheidsbeleid, innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen. In deze bijdrage bundelen Vermeersch, Vandenbroucke en Cockx enkele inzichten uit twee onderzoeken in opdracht van het Steunpunt SoCiuS: een onderzoek naar de betekenis van sociaal-culturele praktijken en een onderzoek naar het deelnemers- en participatieprofiel van participanten aan sociaal-cultureel volwassenenwerk.
Onderwijs voor volwassenen: wie neemt deel en waarom?

Disciplines: Educational Sciences

Levenslang leren is de laatste jaren sterk in de schijnwerpers komen staan. Europese en Vlaamse beleidsmakers streven tegen het einde van dit decennium naar een participatiegraad 12,5 %. Recente statistieken tonen echter aan dat dit cijfer in Vlaanderen niet gehaald zal worden. In deze bijdrage bespreken we verschillende vormen van leren en gaan dieper in op vier vormen van formele volwasseneneducatie, namelijk de cursussen aangeboden door de Centra voor Volwassenenonderwijs, het Deeltijds Kunstonderwijs, opleidingen specifiek gericht op volwassenen aan de hogescholen en aan de universiteiten. We profileren deze cursisten op basis van een dataset bestaande uit een 1000-tal effectieve participanten en gaan na welke dimensies van motivatie zij ervaren. De profielen worden opgesplitst naar socio-demografische, socio-economische en socio-culturele kenmerken. In een latere sectie worden de effecten van deze kenmerken nagegaan voor zij die moeten leren omwille van externe druk en zij die dit echt zelf willen.
Sociaal leren als democratische praktijk

Disciplines: Economics & Business, Educational Sciences

In dit artikel schetsen we onze zoektocht naar een meer sociaal geïnspireerd leermodel. De aandacht voor 'het sociale' in het leren van mensen heeft reeds een lange traditie en het betreft in de eerste plaats twee reeds lang gekende betekenissen: het 'leren voor de groep' en het 'leren door de groep'. In deze eerste betekenis geeft 'sociaal' aan dat mensen niet alleen voor zichzelf leren, maar dat ze ook leren deel te hebben aan sociale, culturele, economische en politieke verbanden. De tweede betekenis is verbonden met het 'leren door de groep'.
Wigwam, meer dan kinderopvang alleen

Disciplines: Educational Sciences

Wat de Wigwam zo bijzonder maakt in onze ogen is dat ontmoeten er een belangrijke plaats inneemt. Door deze aandacht voor ontmoeten verwezenlijkt de Wigwam de sociale en de pedagogische functies van kinderopvang op aparte wijze. In de Wigwam heeft opvoeden niet alleen te maken met ontwikkelingsstimulering, het creëren van een positief klimaat, preventie van opvoedingsproblemen, enzovoort – de ‘pedagogische’ functie van kinderopvang, in de enge zin van het woord. Het ‘gewone’ opvoeden – de dagelijkse beslommeringen van ouders, hun vragen en onzekerheden – krijgt er ook uitdrukkelijk een plaats. De kans tot ontmoetingen maakt precies een spontane uitwisseling over vaak alledaagse dingen mogelijk. Ouders kunnen er ter sprake brengen, ontdekken en aftasten wat voor hen belangrijk is in de opvoeding van hun kinderen.
Wanneer is 'goed' ook 'goed genoeg'? Enkele kanttekeningen bij de verwetenschappelijking van de ouder-kindrelatie

Disciplines: Educational Sciences

Dit artikel schetst hoe we vandaag over opvoeden en ouderschap denken en spreken. We richten de aandacht op twee aspecten: (1) hoe ons verstaan van opvoeden en ouderschap in de greep is van het discours van de psychologie, en in het bijzonder dat van de ontwikkelingspsychologie, en (2) hoe ons verstaan van opvoeden en ouderschap doortrokken is van de (vermeende) noodzaak van deskundigheid. Die twee staan niet los van elkaar. Samen verwijzen ze naar wat we de verwetenschappelijking van de ouder-kindrelatie noemen. In dat plaatje nemen gedragsproblemen een eigen plaats in. Als onze schets van ‘opvoeden vandaag’ steek houdt, of minstens aannemelijk is, dan wordt misschien ook duidelijk dat de aandacht voor gedragsproblemen eigenlijk niet zo vreemd is, en er in zekere zin zelfs bij hoort. We kunnen gedragsproblemen immers beschouwen als een ‘symptoom’ van onze hedendaagse opvatting over opvoeden en ouderschap. Ze zijn tegelijk een teken van een bepaalde manier van denken en spreken over opvoeden en ouderschap, en versterken die manier van denken en spreken.
De leraar: professioneel leren en ontwikkelen

Disciplines: Educational Sciences

Het is onmogelijk om leraren tijdens hun opleiding voor te bereiden op alle uitdagingen die ze doorheen hun loopbaan zullen tegenkomen. Bijgevolg zien velen het belang in van nascholing of andere vormen van professioneel leren. Vaak gaat men ervan uit dat zo’n initiatieven een invloed zullen hebben op het leren van leerlingen. Maar is dat wel degelijk het geval?

Deze publicatie wil nascholers ondersteunen bij het opzetten van professioneel leren dat een positieve invloed heeft op het leren van leerlingen. Meer bepaald werd relevant onderzoek over dit thema toegankelijk gemaakt voor de Vlaamse context. Het uitgangspunt daarbij was een Nieuw-Zeelandse review, die het werk was van Helen Timperley en haar collega’s. Zij trachtten antwoorden te geven op vragen zoals:

Heeft professionele ontwikkeling een positieve invloed op het leren van leerlingen?
Wat zijn de kenmerken van effectief professioneel leren van leraren op het vlak van taal, wiskunde, wetenschappen en sociale constructies van leraren over leerlingen?
Welke rol spelen leerlingenevaluaties, schoolleiders, bestaande lerarentheorieën en professionele leer- of praktijkgemeenschappen in effectief professioneel leren?
Over welke aspecten van het geschetste thema zijn er nog geen uitspraken mogelijk op basis van het beschikbare onderzoek?
Individuele verschillen in werkgeheugen en aandacht en hun relatie met studieaanpak

Disciplines: Educational Sciences

Voorgaand onderzoek heeft aangetoond dat werkgeheugencapaciteit, aandacht en studieaanpak belangrijke voorspellers zijn voor academisch succes. Het doel van deze studie is om te exploreren of er een relatie bestaat tussen deze drie variabelen en wat de aard van deze relatie is. Deelnemers aan deze studie waren 128 universiteitsstudenten. De resultaten tonen een positieve relatie tussen aandacht en een diepe studieaanpak. Werkgeheugencapaciteit relateert negatief met zowel oppervlakkige als diepe studieaanpak. Studenten met een hoge werkgeheugencapaciteit scoren lager op de oppervlakkige en diepe studieaanpak dan studenten met een lage werkgeheugencapaciteit. Een mogelijke verklaring is dat studenten met een hoge werkgeheugencapaciteit misschien geen nood hebben aan strategieën om succesvol te zijn in hun studies of dat ze zich niet bewust zijn van hun strategieën. Het is namelijk zo dat deze studenten zeer sterk zijn in het verwerven, verwerken en integreren van nieuwe informatie.
Schoolleiderschap aangekaart en in kaart gebracht

Disciplines: Educational Sciences

In het scholenlandschap van vandaag spelen schoolleiders meer dan ooit een sleutelrol. Deze wordt steeds meer divers en veeleisend. De overheid verwacht immers dat scholen meer en meer een eigen lokaal beleid voeren. Tegelijkertijd vinden er allerlei processen van schaalvergroting plaats, denk maar aan de invoering van scholengemeenschappen. Ook in het onderzoek en de theorievorming over schoolleiderschap deed er zich een verschuiving voor. Deze evoluties worden in dit boek in kaart gebracht. Het boek biedt een overzicht van omschrijvingen, conceptualiseringen en onderzoek over schoolleiderschap. De onderzoekers wijzen op een patstelling tussen enerzijds benaderingen die de formele schoolleider centraal stellen en anderzijds benaderingen die leiderschap zien als een organisatorische functie die feitelijk gestalte krijgt door het handelen van meerdere organisatieleden. Verder stellen zij vast dat het merendeel van de literatuur de instrumentele of taakdimensie van schoolleiderschap beklemtoont, terwijl het ook een relationele en emotionele aangelegenheid is. In recent onderzoek krijgt deze belevingsdimensie steeds meer aandacht. Ten slotte wordt het (beperkte) onderzoek over schoolleiderschap en schaalvergroting in kaart gebracht. De auteurs presenteren een omvattend en integrerend conceptueel kader van schoolleiderschap. Dat kader is relevant voor onderzoekers, maar ook voor professionals die te maken hebben met het âleidenâ van scholen en scholengemeenschappen: het biedt hen een âkaartâ om op een meer systematische manier om te gaan met de complexe realiteit van schoolleiderschap.
Over de opkomst van psychotische spelen

Disciplines: Art History

Er is een hele nieuwe wereld van spelletjes ontstaan. Vooreerst is er de rage van een bepaald soort reality tv, die een specifieke spelstructuur heeft: De Mol, Big Brother, Expeditie Robinson, Temptation Island, Peking express, Paradise Hotel, .... Big Brother leverde het paradigma: een aantal mensen vertoeven gedurende een maand in een huis vol camera's, ze moeten opdrachten vervullen maar vooral uithouden... ze worden voortdurend gefilmd. De nieuwe spelen zijn de exacte inversie van de oude spelen. Een: de grenzen van het spel zijn vaag en rekbaar. Het onderscheid tussen fictie en realiteit is zoveel mogelijk weggewist. Er is geen buiten. Het is een gesloten universum. Twee: de regels zijn deregulerend. Het spel is gebaseerd op afvalling, op uitsluiting, het gaat om uithouding, om overleven. Meestal worden er nieuwe regels ingevoerd, om het deregulerende van het spel in stand te houden bij een nieuwe reeks. De ongeschreven basisregel luidt, en dat is drie: er is geen fair play. Iedereen is elkaars tegenstander, ook al zijn mensen teamgenoten. De regels zijn zo opgebouwd dat elke deelnemer elke andere deelnemer voortdurend moet wantrouwen en verraden. De spelers kunnen niet anders dan intriges opzetten en elkaar beliegen. Een soort van perfide houding is legio. Dit vervagen van binnen en buiten, privé en publiek, tegenstander en medespeler, spel en ernst, opdracht en verraad, vals spelen en fair spelen, fictie en realiteit, maakt deze spelen in een letterlijke zin hallucinant. Zoals bekend spreken we van een hallucinatie wanneer het onderscheid tussen droom en werkelijkheid vervalt. De hallucinatie is het symptoom bij uitstek van de psychose. Deze freudiaanse structuur vinden we terug in onze nieuwe spelen, natuurlijk vertaald naar een spelsituatie, en dus in een soort van gecontroleerde, en vooral geregisseerde situatie. De spelers raken door de structuur zelf van het spel verstrikt in een schemerzone tussen realiteit en fictie, tussen privé en publiek, tussen binnen en buiten, tussen spel en ernst. Nu kunnen we onze nieuwe spelen dus benoemen: het zijn psychotische spelen.