clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) en dyslexie: een reële comorbiditeit?

Disciplines: Psychology

Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), in het Nederlands vertaald tot Aandachtstekortstoornis met Hyperactiviteit, is een van de meest voorkomende kinderpsychiatrische aandoeningen. De diagnostiek van ADHD wordt op tenminste twee domeinen bemoeilijkt. Ten eerste variëren de kernsymptomen van deze stoornis sterk van persoon tot persoon. Ten tweede vertoont het merendeel van de jongeren met ADHD ook een deel of zelfs een volledig symptoombeeld van andere stoornissen zoals oppositioneel opstandige gedragsstoornissen, antisociale gedragsstoornissen, motorische stoornissen en leerstoornissen. Dergelijke comorbiditeitein dagen de validiteit van onze huidige diagnostische classificatiesystemen steeds opnieuw uit en vormen de aanzet om de etiologie van de comorbide stoornisssen nader te onderzoeken. In dit hoofdstuk beogen we heel specifiek (de etiologie van) de comorbiditeit tussen ADHD en dyslexie kritisch te bestuderen.   Het gebruik van de term comorbiditeit in deze context staat overigens ter discussie. Comorbiditeit verwijst in de medische wetenschappen naar de situatie waarin twee onafhankelijke stoornissen simultaan voorkomen (Kaplan, Crawford, Cantell, Kooistra, & Dewey, 2006). Het gebruik van deze term in het kader van psychopathologie staat onder druk omdat psychiatrische stoornissen geen fijn afgelijnde entiteit vormen maar veeleer een abstracte conceptualisatie van klachten die kunnen gedeeld worden door meerdere psychiatrische aandoeningen (Angold, Costello, & Erkanli, 1999). Correcter maar ongebruikelijker is in deze context het gebruik van de Engelse term “co-occurence", in het Nederlands moeizaam te vertalen tot “het samen voorkomen".  Doorheen dit hoofdstuk houden wij daarom het gebruik van comorbiditeit aan zonder daarbij uit het oog te verliezen dat door de eigenheid van psychopathologieën de studie van het samen voorkomen van ADHD en dyslexie gehinderd zal worden door symptoomoverlap, vergelijkbare indirecte beperkingen in het schools functioneren en een potentieel etiologische overeenkomst. In deze bijdrage wordt de huidige stand van zaken geschetst in het onderzoek naar de comorbiditeit tussen ADHD en dyslexie. Kennis van de afzonderlijke stoornissen is hierbij noodzakelijk. De fenomenologie en etiologie van dyslexie wordt elders in dit boek uitvoerig behandeld. Die van ADHD laten we hier eerst aan bod komen.
Vreemden op vertrouwd terrein. Het sociaal-culturele leven en de integratie van Belgische migranten in Noord-Frankrijk (1850-1914)

Disciplines: History

De eerste migranten die in de negentiende eeuw Frankrijk binnenkwamen, waren Belgisch. Met tienduizenden waren ze. Ze vestigden zich vooral in de omgeving van Rijsel, waar ze  in de industrie aan het werk gingen.
Net als hun Franse buurtgenoten namen deze Belgische migranten enthousiast deel aan het lokale verenigingsleven. Op de werkvloer werden zij door de Franse arbeiders als concurrenten beschouwd, maar in de cafés en de clubs speelde nationaliteit geen rol van betekenis. Belgen en Fransen amuseerden zich samen met een partijtje bollen, kaarten of biljart. De impact hiervan op de hele maatschappij in Rijsel en omgeving werd tot nu toe grondig onderschat. Het is net dit fundamenteel gemengde karakter van het sociaal-culturele leven dat ervoor heeft gezorgd dat de Belgische migranten deel konden worden van de lokale gemeenschap, en dat de Noord-Franse samenleving in de tweede helft van de negentiende eeuw waarlijk ‘Franco-Belgisch’ kan worden genoemd.
‘L’homme du monde est obligé de se battre’. Duel-vertogen en -praktijken in en rond het Belgische parlement, 1830-1900

Disciplines: History

In 1841 werd in België het tweegevecht bij wet verboden. Anders dan in Frankrijk, Engeland en Duitsland was die criminalisering niet de aanzet tot een verregaande ‘spiritualisering’ en het uiteindelijke verdwijnen van het duel. De Belgische wetgever creëerde veeleer een nieuwe – zij het verboden – duelpraktijk die moderne vertogen van eer en mannelijkheid ondersteunde. Aan het begin van de twintigste eeuw kon de Luikse Adrien De Melotte nog schrijven dat de ‘man van de wereld verplicht is te vechten’.
Geefgedrag aan organisaties in Vlaanderen

Disciplines: Sociology, Social Sciences (General)

De Vlaming geeft anno 2009 vooral geld en materiële zaken eerder dan tijd (vrijwilligerswerk). Bijna acht op de tien Vlamingen stort geld op een rekening en/of verleent een andere vorm van financiële steun aan een maatschappelijke organisatie of een goed doel. Ruim zeven op de tien schenkt goederen. Een kleine 20% daarentegen doet regelmatig aan vrijwilligerswerk. Een minderheid van nog geen 10% rapporteert geen enkele vorm van geefgedrag. De resultaten bevestigen dat geefgedrag aan organisaties ongelijk verdeeld is in de Vlaamse samenleving. Een hogere sociaal-economische positie gaat vaker samen met het geven van tijd en/of geld en in natura. Voorts blijkt deelname aan vrijwilligerswerk anno 2009 nog steeds gerelateerd aan kerkgang, en verkleint het hebben van jonge kinderen de kans op het geven van tijd aan organisaties (maar niet op het geven van geld en/of materiële zaken). Ten slotte hebben mannen en vrouwen een gelijke kans op deelname aan vrijwilligerswerk, maar behoren vrouwen wel vaker tot de groep van ‘uitsluitend materiële gevers’.
Sneller aan werk dankzij activering van het zoeken?

Disciplines: Economics & Business, Social Sciences (General)

Het Plan voor de Begeleiding en de Opvolging van werklozen dat in juli 2004 in België werd ingevoerd, combineert stimuli en sancties. Enerzijds wordt het zoeken naar werk van uitkeringsgerechtigde werklozen nauwgezetter gecontroleerd en gesanctioneerd indien onvoldoende zoekinspanningen geleverd worden. Anderzijds beoogt het plan een betere toegang tot de activeringsmaatregelen van de gewestelijke arbeidsdiensten. Dit nieuwe plan blijft omstreden: voor de enen wordt ‘op werklozen gejaagd’, voor de anderen is het plan een essentieel bestanddeel van elk beleid dat de werkloosheid bestrijdt. Vinden werklozen nu sneller een baan met dat begeleidings- en opvolgingsplan? Zo ja, geldt dat voor alle gewesten en voor alle werklozen en  gaat dat niet ten koste van de kwaliteit van de tewerkstelling?
Bib en brede school

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Linguistics, Humanities (General)

Brede School is een samenwerkingsverband tussen verschillende sectoren waaronder één of meerdere scholen. Verschillende organisaties bundelen de krachten om de ontwikkelingskansen van kinderen én jongeren te maximaliseren. Ook bibliotheken kunnen deel uitmaken van het samenwerkingsverband Brede School. In dit kort artikel gaan we in op enkele voorbeelden.
Locomotief tekst

Disciplines: Economics & Business, Other Disciplines, Criminology, Law

Dit themanummer van de Orde van de Dag gaat over ‘bestellen en schalen’. Wellicht een wat eigenaardige
titel zullen sommigen denken. De samenstellers van dit nummer lichten in deze locomotieftekst graag toe waarover het dan wel precies gaat. Afgelopen tijd is wat genoemd wordt de ‘besteldiscussie’ opnieuw actueel. Toen we in ons land in 1998 de politie hervormden van drie politiediensten (gemeentepolitie, rijkswacht en gerechtelijke politie bij de parketten) naar ‘een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus’ (lokale politie en federale politie), kreeg ons land een nieuw bestel. Grofweg kwam de nieuwe structuur neer op 196 lokale politiekorpsen, en de federale politie werd samengesteld uit 27 gedeconcentreerde diensten en 1 centraal en geconcentreerd bruggenhoofd. Ondanks de relatief positieve consensus over het Belgische politiebestel klinken vandaag luider dan voorheen kritische stemmen door. Dat is niet toevallig. De besteldiscussie is immers verbonden met de staatsinrichting, en deze inrichting staat in ons land ter discussie. Het is immers niet toevallig dat in een federaal land als Duitsland het Bundeskriminalamt (BKA) functioneert naast het Landeskriminalamt (LKA), of dat in een sterk centralistische staat als Frankrijk twee nationale politiekorpsen (de Police Nationale en de Gendarmerie) naast elkaar functioneren zonder lokaal tegenwicht. Wanneer het bestel van België ter discussie staat, rijzen dan ook onvermijdelijk vragen naar de consequenties ervan voor de politie.
Hersenwandel: buitenlandse doctoraatsstudenten aan Vlaamse universiteiten

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General)

De rol van buitenlandse doctorandi aan Vlaamse universiteiten is in de voorbije decennia sterk veranderd. Als we de evoluties even kort door de bocht genomen voorstellen, waren er een tweetal decennia geleden twee groepen buitenlanders aan de Vlaamse universiteiten: enerzijds onderzoekers uit ontwikkelingslanden die via projectsubsidies enige tijd ervaring konden opdoen aan een Vlaamse instelling, en anderzijds onderzoekers die in het kielzog van één specifieke prof wilden meedraaien in een specifiek labo of onderzoeksteam, via contacten uit een persoonlijk academisch netwerk. Deze heel concrete push and pull factoren maakten geleidelijk aan plaats voor een onderzoekscultuur waarbij mobiliteit op zich een rol in de onderzoekscarrière begon te spelen. Enige tijd doorbrengen aan een andere instelling om expertise op te doen in een academische omgeving die nieuw voor je is, is in vele landen zo goed als een vereiste geworden om als academicus au sérieux te worden genomen (Vandevelde, 2011). Steeds meer Vlaamse studenten en doctoraathouders zetten een academische carrière (tijdelijk) verder in het buitenland, maar ook steeds meer buitenlandse afgestudeerden proberen aan een Vlaamse universiteit een doctoraatsdiploma te halen
De seksuele carrière van Nederlandse en Vlaamse jongeren

Disciplines: Psychology, Social Sciences (General)

De seksuele carrière van jongeren wordt gekenmerkt door drie factoren: volgorde van verschillende stappen, tijd tussen verschillende stappen en timing van de eerste geslachtsgemeenschap. In deze studie gaan we na hoe de seksuele carrière van Nederlandse en Vlaamse jongeren verloopt en onderzoeken we de verschillen tussen jongens en meisjes in dit opzicht. Twee steekproeven van Nederlandse jongeren (3095 meisjes en 3117 jongens) en Vlaamse jongeren (1796 meisjes en 1691 jongens) van 12 tot 21 jaar vulden een vergelijkbare vragenlijst in met vragen over seksueel gedrag. De meeste jongeren (62% in beide landen) volgen een stapsgewijze seksuele carrière. De exploratieve vergelijking tussen Nederland en Vlaanderen leert dus vooral dat er grote gelijkenissen zijn in de seksuele ontwikkeling bij jongeren in deze twee landen. Kleine maar interessante verschillen vinden we in de geslachtsverschillen in seksuele ervaring op jonge leeftijd, die duidelijk sterker zijn in Nederland dan in Vlaanderen.
SOS: een instrument om schrijfmotorische problemen op te sporen

Disciplines: Other Disciplines, Social Health Sciences

De SOS (Systematische opsporing van schrijfmotorische problemen) werd ontwikkeld als een instrument dat eenvoudig is en weinig tijd vraagt om het handschrift van een kind te onderzoeken. Het is niet bedoeld om een uitgebreide analyse te maken van het probleem of om een behandeling uit te werken. Wel geeft het een indicatie of het handschrift kwalitatief afwijkt en kan de schrijfsnelheid worden vergeleken met de normen voor typisch ontwikkelende kinderen. Dit artikel gaat in op het instrument zelf en op de voorlopige normering, betrouwbaarheid en validiteit.
De landschappelijke reconstructie van sites met walgracht in Vlaanderen: een handleiding aan de hand van de casus Trente te Zuienkerke

Disciplines: History, Other Disciplines

In het huidige Vlaamse landschap vormen sites met walgracht intrigerende relicten, die tot op heden nog te weinig zijn bestudeerd. Vandaag is hun bestaan vaak bedreigd ten gevolge van verregaande landschappelijke ingrepen zoals verkavelingen, de inplanting van industriegebieden of de uitbreiding van grootschalige landbouwbedrijven. De historische studie van deze alleenstaande, met een brede gracht omringde hoeves is in Vlaanderen een relatief recent gegeven. In de negentiende en twintigste eeuw verschenen af en toe studies waarin het fenomeen werd opgemerkt, maar vorsers  gingen ze pas min of meer systematisch bestuderen vanaf de jaren zeventig, met het onderzoek van Frans Verhaeghe en Jean Bourgeois. Ondanks deze hoopgevende start stellen we vast dat het onderzoek vandaag erg fragmentarisch is en gekenmerkt wordt door een gebrek aan een vergelijkend overzichtskader. Hoewel we voor een groeiend aantal sites over historische en archeologische gegevens beschikken, worden deze gegevens tot op heden te weinig geïntegreerd in een overkoepelende, vergelijkende studie met betrekking tot een grotere groep sites met walgracht. Daarbij is het noodzakelijk om de historische en archeologische gegevens te koppelen aan en te integreren met informatie uit andere disciplines, zoals bijvoorbeeld de geografie, de cartografie, de bodemkunde en de architectuurgeschiedenis. Er is met andere woorden nood aan een geïntegreerde multidisciplinaire aanpak op een ruimere geografische schaal. Zo’n aanpak is essentieel voor een juist begrip van sites met walgracht binnen hun specifieke context en een voorwaarde voor een doelgericht beleid gericht op de conservering en bescherming ervan. Alvorens we tot een dergelijk vergelijkend onderzoek kunnen overgaan, is het echter noodzakelijk om een zo uitgebreid mogelijk dossier samen te stellen voor elk van de betrokken sites. Veel van deze sites zijn tot nog toe immers niet of nauwelijks bestudeerd, hoewel er vaak meer dan voldoende aanknopingspunten terug te vinden zijn. Met die informatie kan men vervolgens terecht bij specialisten uit andere disciplines zoals archeologen, toponymisten, bodemkundigen, bouw- en kunsthistorici om tot een meer overkoepelende beschouwing te komen. In deze bijdrage willen we daartoe een bescheiden aanzet geven door een site met walgracht vanuit historisch oogpunt exemplarisch te bestuderen. Daarbij maken we ten eerste gebruik van enkele bronnen die in de regel vrij goed bewaard zijn en die ons inlichten over de vroegere inplanting van de site in het omringende landschap. Aangezien tegenwoordig heel wat (historisch) kaartmateriaal beschikbaar is, gebeurt een landschappelijke reconstructie bij voorkeur met behulp van een geografisch informatiesysteem (GIS). Ten twee richten we ons op historische bronnen die informatie verschaffen over de sociaal-economische context van de site met walgracht: wie was de eigenaar of de bewoner, en welke rol vervulde de site binnen de lokale rurale economie?
Kinderrechten als referentiekader voor 'kindvriendelijkheid': opvattingen en discussies

Disciplines: Other Disciplines, Educational Sciences, Social Sciences (General)

Het adjectief ‘kindvriendelijk’ duikt op als marketingstrategie in tal van contexten. Wanneer het echter wordt verbonden met het brede veld van pedagogische praktijken noopt dit tot reflectie over wat wordt begrepen onder de notie kindvriendelijkheid. Antwoorden worden vaak gezocht in het referentiekader van de kinderrechten. In dit artikel worden de grondslagen van het kindvriendelijkheidsdiscours geanalyseerd vanuit een verbinding met dit referentiekader van de kinderrechten. Er wordt vertrokken
vanuit de positie van kinderen in de publieke ruimte als exemplarische discussie voor de analyse van het kindvriendelijkheidsdiscours. Een kindvriendelijke woon- en speelomgeving is immers reeds geruime tijd voorwerp van maatschappelijk debat, onder meer naar aanleiding van een aantal incidenten. In de analyse van de notie van kindvriendelijkheid in relatie tot het referentiekader van de kinderrechten wordt gewezen op drie met elkaar verband houdende discussiepunten: problemen van juridisering van pedagogische verhoudingen, individualisering van sociale grondrechten en institutionalisering van de kind- en jeugdperiode als een apart jeugdland. Opvattingen en discussies m.b.t. deze drie discussiepunten worden uitgediept. In de conclusie wordt gepleit voor een opvatting van kindvriendelijkheid als relationeel begrip, aansluitend bij de idee van kinderrechten als uitkomst van een individueel en collectief leerproces.
Behoeften en verwachtingen van familieleden van drugsgebruikers als basis voor gerichte ondersteuning

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Social Sciences (General)

Familieleden van drugsgebruikers worden veel meer dan vroeger als belangrijke partners in de hulpverlening beschouwd, maar kunnen door hulpverleners ook als dwingend en lastig ervaren worden. In dit artikel benaderen we familieleden als een aparte doelgroep die ook ondersteuning nodig heeft. Deze ondersteuning kan slechts tot stand komen nadat duidelijk is wat de behoeften en verwachtingen zijn. De nadruk ligt niet op het geven van goede inhoudelijke adviezen maar eerder op het realiseren van een betekenisvolle samenwerking met familieleden.
Rit langs de drie gerechtelijke wegen bij aantasting van een overeenkomst door een nietigheidsgrond

Disciplines: Law

Hoewel de nietigheidssanctie traditioneel vanuit het onderscheid tussen absolute en relatieve nietigheid wordt bestudeerd, kiest de auteur in deze bijdrage voor een nieuwe benadering. De aantasting van een overeenkomst door een nietigheidsgrond wordt er bestudeerd vanuit de drie “wegen” waarlangs deze in een procedure aan bod kan komen: 1) een procespartij stelt een (tegen)vordering tot nietigverklaring in, 2) een procespartij werpt de exceptie van nietigheid op of 3) de rechter werpt de nietigheidsgrond ambtshalve op. Zowel op het vlak van het toepassingsgebied, de gevolgen als de verjaring bleek een afzonderlijke behandeling van de drie wegen van belang. Deze nieuwe benadering laat tevens toe duidelijk de verschillen te zien met een automatisch werkende (absolute) nietigheid die in vele Europese rechtsstelsels gangbaar is.
Een vordering tot vernietiging van een meerpartijenovereenkomst: alle contractpartijen in het geding betrekken? noot onder Rb. Hasselt 13 augustus 2010

Disciplines: Law

Bij een vordering tot volledige of gedeeltelijke vernietiging van een meerpartijenovereenkomst doet de eisende partij er goed aan alle contractspartijen in het geding te betrekken, wil ze niet het risico lopen dat haar vordering onontvankelijk wordt verklaard. Hoewel het (verplicht) betrekken van alle contractspartijen in het geding bij een vordering tot vernietiging van een meerpartijenovereenkomst verschillende voordelen biedt, rijzen er wel vragen omtrent de juridische grondslag voor de sanctie van de niet-ontvankelijkheid van de vordering tot vernietiging.
Het effect van intensief surveilleren vlak bij en vlak na een eerdere inbraak

Disciplines: Criminology, Law

Can a fruitful police surveillance scheme be based on supposedly increased risk immediately after and around a previous burglary (‘near repeat phenomenon’)? An experiment in Amstelveen has been set up and analysed for this purpose. Some neighbourhoods got a ‘near repeat surveillance’ scheme, and the occurrence of burglary in those areas has been compared with control neighbourhoods elsewhere in town. We observed a change in the near repeat pattern in the experimental area, but no net effect on burglary rates, presumably because of large between-neighbourhood variance in incidence. Dit artikel beschrijft een experimenteel onderzoek in Amstelveen, waarbij in verschillende buurten de politie extra surveilleert in de buurt van en kort na een eerdere inbraak, dit vanwege een mogelijk verhoogd risico dan en daar (‘besmettelijkheid’). Het vóórkomen van inbraken wordt vergeleken met wat er in controlebuurten gebeurt. Ofschoon het besmettelijkheidspatroon in de experimentele buurten wel verandert door de extra surveillance, konden we geen netto positief effect van de surveillance aantonen, wellicht vooral omdat de tussen-buurtvariatie erg groot is, gegeven de betrekkelijk kleine aantallen inbraken in de diverse buurten.
Kinderopvang en kleuterschool

Disciplines: Educational Sciences, Social Sciences (General)

De beslissing van de VLOR om niet in te gaan op het advies van de communicatie van de Europese Commissie om kinderopvang te integreren in onderwijs, maar te kiezen voor warme overgang tussen kinderopvang en onderwijs, wordt besproken vanuit een internationaal perspectief
De interne Vlaamse staatshervorming: een kritische beschouwing

Disciplines: Political Sciences, Social Sciences (General), Law

Wat is er gerealiseerd van de ambitieuze plannen van Vlaams minister van Binnenlandse Aangelegenheden Geert Bourgeois voor een grote omwenteling in de Vlaamse bestuurlijke organisatie? Hoe zit dat met die versterking van de gemeenten, de inperking van de provinciale bevoegdheden en de vereenvoudiging van de intermediaire structuren? De balans is weinig positief en we stellen ons de vraag hoe dat komt. Waren de ambities bij de aanvang van de regeerperiode te hoog? Heeft men de weerstand in de beleidssectoren onderschat? Of heeft men het draagvlak bij de andere politieke partijen onderschat?
Wat gebeurt er in een Brede School?

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Linguistics, Humanities (General)

De term Brede School is meer en meer gekend, iedereen kan er zich wel iets bij voorstellen. Maar tegelijkertijd is het voor sommigen een vaag concept, mede omdat Brede Scholen ook zeer verschillend in opzet en werking zijn. In dit artikel bekijken we twee Brede Scholen: de ene groeide vanuit een school, de andere is een Brede School die vertrekt vanuit een wijk en gecoördineerd wordt door Samenlevingsopbouw. Door deze twee verhalen openen we de blik op het concept Brede School en geven we een inzicht in wat er door dit samenwerkingsverband allemaal in beweging wordt gezet om maximale ontwikkelingskansen voor alle kinderen en jongeren te bereiken.
Microgrids en virtual power plants: hoe beter gebruik maken van hernieuwbare energie

Disciplines: Other Disciplines

De introductie van hernieuwbare energiebronnen loopt niet van een leien dakje. De aanwezige netinfrastructuur is niet altijd en overal geschikt om naast verbruikers ook producenten te verbinden. Door de vele, vaak tegenstrijdige, belangen en hoge kosten zijn nieuwe interconnectielijnen bovendien projecten van lange adem. Beter omgaan met de bestaande netcapaciteit is dus een must. Dit kan door gebruik te maken van intelligente integratiestrategieën zoals microgrids en Virtual Power Plants (VPP).
Zijn de Gentse wegen klaar voor de bakfiets?: onderzoek UGent naar gevolgen van opkomst van fietsvarianten voor infrastructuur

Disciplines: Other Disciplines, Social Sciences (General), Art History

In Vlaanderen en Brussel is er een enorm potentieel aan extra fietsverplaatsingen want zelfs voor korte verplaatsingen stappen veel mensen nog in de auto. Maar in steeds meer steden krijgen fietsers en het openbaar vervoer meer ruimte dan de auto. In  de geleidelijke modal shift die bezig is, kunnen fietsvarianten als de bakfiets of de ligfiets een belangrijke rol spelen. Maar het fietsnetwerk en de fietsinfrastructuur is vaak (nog) niet aangepast aan dit nieuwe type voertuigen, zo blijkt uit een onderzoek van UGent.