clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Waarvan zijn de bronnen van het recht de bron ? Van het recht natuurlijk ! Een kort essay over twee manieren om het recht te denken

Disciplines: Law

Aan de ene kant leeft er een sterk perspectief op recht waarin dat recht constitutief is voor het politiek-maatschappelijk project van de democratische rechtsstaat dat op zijn beurt constitutief is voor datzelfde recht. Een rechtsbegrip waarin wet en grondwet cruciaal zijn, dat "axiomatisch" is opgevat en dat het recht ruim, abstract, breed, transcendent, opvat als steunpeiler voor de verwezenlijking van een maatschappelijk project en een mensbeeld die teruggaan tot de Atheense democratie en de (liberale) politiek-filosofische Verlichting. Aan de andere kant, ontwikkelt zich een perspectief dat het recht benadert als een bijzonder regime dat uitspraken produceert (régime d'énonciation of de véridiction), als fabriek van juridische wezens (mode d'existence) of als "praktijk" (in de betekenis die Stengers hieraan geeft). Een rechtsbegrip dus waarin de juridische hermeneutiek en de jurisprudentie, het spinnen van juridische banden en het construeren van stabiliteit (rechtszekerheid) cruciaal zijn, waarin het recht "topisch" is opgevat, en waarin, tenslotte, het wordt omschreven zoals het werkt: zeer concreet, in zijn immanentie en singulariteit, teruggaand naar zijn uitvinding in het oude Rome. Aan de ene kant verschijnt het recht bijgevolg ten tonele als één van de belangrijkste grondvesten van het project van de Westerse democratische rechtsstaat, aan de andere als een klein maar gestaag werk, dat "ambachtelijk" en zaak per zaak verbanden smeedt of spint die de wereld, het heden, het verleden en de toekomst, bijeen houden via een web van juridische verbindingen. Wat betekent zo'n concept van recht in twee toonaarden ?
Privacy en identiteit in slimme omgevingen

Disciplines: Law

Omgevingen zijn slim omdat ze anticiperen op ons toekomstig gedrag. Op basis van een voortdurende opslag van data en de permanente analyse daarvan ontwikkelt de slimme omgeving kennis over onze voorkeuren, gewoonten, leefstijl, gezondheid, stemmingen en voornemens. Die kennis is statistisch van aard en de mate waarin toekomstig gedrag daadwerkelijk wordt voorzien hangt af van de juistheid, de relevantie en de compleetheid van de data. 
In deze bijdrage zal ik mij richten op de vraag in hoeverre het feit dat omgevingen kennis over mij ontwikkelen en die kennis proactief toepassen een aantasting kan zijn van mijn privacy. Ik noem dit het 'inferentieprobleem' omdat meestal onzichtbaar is welke afgeleide kennis op mij wordt toegepast. Om te onderzoeken hoe dit zich verhoudt tot de privacy zal ik eerst ingaan op wat hier bedoeld wordt met slimme omgevingen en vervolgens de traditionele opvattingen van privacy bespreken. Ik zal daarna bepleiten dat privacy in het licht van slimme omgevingen het best kan worden opgevat als de bescherming van de vrijheid om onze identiteit zonder onredelijke beperkingen te kunnen ontwikkelen. Na een analyse van het Europeesrechtelijke kader van privacy en gegevensbescherming zal ik de lacunes en tekortkomingen hiervan analyseren met betrekking tot genoemd 'inferentieprobleem' en oplossingsrichtingen duiden voor een legitieme privacy verwachting die is gebaseerd op een effectief recht op adequate feedback, zoals bijvoorbeeld toegekend in art. 12 van de Richtlijn Gegevensbescherming. Tenslotte bepreek ik waarom dat transparantierecht, wil het een 'effective remedy' zijn, articulatie behoeft in de ICT infrastructuur van slimme omgevingen.
Het Bangladesh International Crimes Tribunal. Een welgekomen nieuwe vorm van internationale strafjustitie of een aanfluiting van internationale mensenrechtenstandaarden?

Disciplines: Social Sciences (General), Law

Internationaal strafrecht komt meer en meer in de actualiteit. De doorverwijzing door de VN-veiligheidsraad van de situatie in Libië naar het Internationaal Strafhof  en de arrestatie van de Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic zijn hier de meest recente illustraties van.

Een recent opgericht Tribunaal bleef echter bijna geheel onder de nieuwsradar, ook van de meer gespecialiseerde media: het Bangladesh International Crimes Tribunal (hierna: BICT) opgericht in 2009 om de verantwoordelijken voor ernstigste internationale misdaden begaan tijdens de Bengaalse onafhankelijkheidsheidsoorlog van 1971 te berechten. 

Dit artikel wenst het BICT kritisch op zijn merites te beoordelen. Het kan alleen maar worden toegejuicht dat er 40 jaar na dato een alsnog strafrechtelijk mechanisme wordt ingesteld dat enige vorm van gerechtigheid, hoe miniem en selectief ook, teweeg kan brengen voor de slachtoffers.

Indien er echter achter deze nobele façade wordt gekeken, is een flinke dosis scepticisme over de onpartijdigheid en geloofwaardigheid van de toekomstige processen voor het BICT meer dan gewettigd.
Over ‘generaties’ in de literatuurgeschiedenis. Een revisie

Disciplines: History, Linguistics, Literature, Humanities (General)

In de negentiende en de twintigste eeuw verandert de Nederlandse literatuur snel en ingrijpend, de ene vernieuwingstendens volgt de andere op. Breuken en bruggen maakt deze literaire dynamiek tastbaar en inzichtelijk, maar nuanceert de vernieuwing ook door de aandacht voor continuïteit en traditie.
Rutten, G., m.m.v. Rik Vosters (2011). Een nieuwe Nederduitse spraakkunst. Taalnormen en schrijfpraktijken in de Zuidelijke Nederlanden in de achttiende eeuw. Brussel: VUB-Press.

Disciplines: Linguistics, Literature, Humanities (General)

EEN NIEUWE NEDERDUITSE SPRAAKKUNST
Taalnormen en schrijfpraktijken in de Zuidelijke Nederlanden in de achttiende eeuw
Gijsbert Rutten met medewerking van Rik Vosters

Was de achttiende eeuw een periode van taalverval? Was het geschreven Nederlands in de Zuidelijke Nederlanden een bonte verzameling dialecten? Bestonden er alleen duidelijke taalnormen in het Noorden? Volgens deze studie is het antwoord hierop 'nee'.

De ontwikkelingen in Noord en Zuid liepen opvallend parallel. Vroeg in de achttiende eeuw verschenen er normatieve werken die later in de eeuw nog invloedrijk zouden zijn. Er ontwikkelde zich een steeds eenvormiger normatieve praktijk, die werd gedomineerd door schoolmeesters. Een opvallend kenmerk van de Zuidelijke praktijk was de zogenaamde accentspelling. Uiteindelijk vertaalden de parallelle ontwikkelingen zich ook in parallelle variëteiten: een typisch Zuidelijk en een typisch Noordelijk Nederlands.

In Een nieuwe Nederduitse spraakkunst worden taalnormen en schrijfpraktijken onderzocht die leefden in de Zuidelijke Nederlanden in de achttiende eeuw. Het boek vult daarmee een belangrijke lacune op: over de taalsituatie in de achttiende eeuw is weinig bekend. Bovendien worden nieuwe bronnen voor de taalgeschiedenis ingeleid en deels uitgegeven. Het boek legt zo een fundament voor een sociolinguïstische beschrijving van de achttiende-eeuwse taal.
Multitude, het grammaticale subject van politiek

Disciplines: Art History, History, Literature, Philosophy, Linguistics, Archaeology, Humanities (General)

In deze bijdrage worden enkele fragmenten en concepten belicht van de actuele Italiaanse filosofen Agamben, Negri en Virno die in interactie zijn met het denken van Foucault, met hem de wending naar de taalpraktijk delen en bepaalde van zijn concepten en paradigmata recycleren. Multitude is bij hen een sleutelbegrip dat staat voor een materialistisch en immanent perspectief op politieke aangelegenheden. Negri ontdekt bij Spinoza de voorbeeldige werking van omkering en verbeelding en daarmee een alternatieve lijn van moderniteit die werd ingezet bij Machiavelli en hernomen bij Marx. Hij heeft het over liefde als 'potentia', 'constituerende macht' of bron van vrijheid en verzet. Agamben zet de principes uiteen van wat Negri toepast: hij thematiseert taalpraktijk, paradigmamethode en analogica die in tegenstelling tot logica uitgaan van de veelheid, het derde gegeven of het verschil. Volgens hem komt de multitude op bij Dante als grammaticaal subject van politiek. Virno poneert de multitude vanuit een analyse van de actuele arbeidsprocessen als begrip dat bruikbaar is in de kritiek en dat 'potentia' bevat om de verbinding met de reële context en het leven aan te gaan.
Het stadstheater als ideologische constructie. Kunnen burgerlijke theaterinstituten zichzelf opnieuw uitvinden?

Disciplines: Art History

Na 1993, toen de voormalige DDR-rebel Frank Castorf er intendant werd, is de Berlijnse Volksbühne uitgegroeid tot een uniek stadstheater. Een radicaal discours en een uitdagende theaterpraktijk zorgden samen voor een unieke artistieke uitstraling. Meer nog, deze Volksbühne was een institutionele provocatie tegenover de politieke en culturele evidenties van de zgn. 'Berliner Republik'. De structurele kenmerken van dit 'model' - voor zover het exemplarisch is - worden vergeleken met de herprofilering van de grote stadstheaters in Vlaanderen, met name de Brusselse KVS. Ook daar een uitgesproken politiek discours (over postkolonialisme, multiculturaliteit en stedelijkheid) en een theaterpraktijk die bij dit spreken aansluiting zoekt. Dat lukt even,maar momenteel is de wanverhouding tussen verhaal en handeling (op de scène) eerder een last. Deze vaststelling geeft aanleiding tot reflectie over de relatie tussen (institutioneel) theater en maatschappelijke verandering.
De ruïnes van het burgerlijk theater. Naar een radicale herdefinitie van stadstheater in Vlaanderen

Disciplines: Art History

Vanuit een historisch en internationaal perspectief wordt de actualiteit van de grote stadstheaters in Vlaanderen geanalyseerd. De conclusie is dat de 'herbezetting' van deze schouwburgen door de vernieuwende generatie theatermakers uit de jaren 1980 geen structurele verandering heeft betekend: de esthetische kwaliteit van het werk is erop vooruitgegaan, maar ze hebben zich tegelijk - ondanks tegendraadse politieke retoriek - geconformeerd aan de burgerlijke functie die de geschiedenis hen in zekere zin heeft opgelegd.
The missing link: anticipatie, fraseologische competentie en het werkgeheugen van de tolk

Disciplines: Linguistics, Literature, Humanities (General)

De voorbije jaren werd in de vakliteratuur meermaals het belang aangehaald van taalleermethodes die het aanleren van frases of meerwoordcombinaties (collocaties, idiomatische uitdrukkingen enzovoorts) centraal stellen (Nattinger en DeCarrico 1992, Wray 2002). Op basis van empirisch vergaarde gegevens in het domein van de vreemdetaalverwerving kon reeds vastgesteld worden dat taalleerders dankzij fraseologische kennis als taalvaardiger worden ingeschat (Boers e.a. 2006). Ook in de tolkwetenschap werden sterke verbanden genoteerd tussen fraseologische competentie en de tolkprestatie (Eyckmans 2007). Tijdens het tolken strijden de simultane processen van taalbegrip en taalproductie immers met elkaar om de beperkte verwerkingscapaciteit van het werkgeheugen. Een grote fraseologische competentie in de vreemde taal kan de aanwending van het werkgeheugen optimaliseren, waardoor de kwaliteit van de tolkprestatie wordt verhoogd, of er nu naar de moedertaal of naar de vreemde taal wordt getolkt.
Remotie.Een stap terug is een stap vooruit

Disciplines: Economics & Business

In vele bedrijven zetten mensen een stapje terug in de hiërarchie, demotie heet dat. Soms doen ze dat vrijwillig, omdat ze wat meer vrije tijd willen of hun balans werk-privé meer in evenwicht willen brengen. Vaak worden ze gedwongen, omdat ze bijvoorbeeld slachtoffer zijn van een interne ruzie of als gevolg van een besparingsronde of een fusie. Je behoudt dan wel je werk, maar op een lager niveau. 

Hoe bereid je een vrijwillige demotie voor? Hoe ga je met een gedwongen stap terug om? Wat doet dit met je reputatie? Mag een werkgever aan je loon zitten? Hoe zorg je er als werkgever voor dat die medewerker gemotiveerd blijft? Is demotie een oplossing voor het vergrijzingsvraaagstuk in onze maatschappij? Waarom is demotie nog altijd taboe? Hoe zorg je ervoor dat je van een demotie een remotie maakt? 

In dit boek praten Fernand Koekelberg, Peter Leyman, Mimi Lamote, Ludo Busschots en tien minder bekende Belgen over hun vrijwillige of gedwongen carrièrewending? Ze vertellen open over hoe het zover is gekomen, wat de gevolgen waren en hoe ze zichzelf opnieuw op de rails zetten. Professionele coaches en psychologen vertellen hoe demotie je persoonlijkheid verandert en hoe je deze loopbaanwending het beste aanpakt. Twee advocaten, gespecialiseerd in arbeidsrecht, leggen haarfijn uit wat juridisch wel en niet mag. Het boek sluit af met concrete tips voor de betrokkene en de HR-verantwoordelijke, want die blijkt, naast de directe baas, een bijzondere rol te spelen.
"De starters-bvba: een interessante vennootschapsvorm?"

Disciplines: Law

Om de economische crisis het hoofd te bieden en jonge ondernemers meer kansen te geven, introduceerde de wetgever de starters-BVBA in de Belgische rechtsorde. Hij liet zich daarbij voornamelijk inspireren door de Britse Limited Company en de Duitse mini-GmbH. De officiële afkorting van de vennootschapsvorm is S-BVBA. De S-BVBA moet het woord ‘starter’ toevoegen aan haar rechtsvorm op al haar akten, facturen, aankondigingen, bekendmakingen, brieven, orders, website(s) en op haar (uittreksels van) oprichtingsakte (bij de bekendmaking).
De rechterlijke onpartijdigheid is niet steeds wat ze lijkt. Een historische en prospectieve analyse over de grens tussen objectieve en subjectieve onpartijdigheid.

Disciplines: Law

Het Engelse adagium "justice must not only be done, but also be seen to be done" klinkt iedereen bekend in de oren. Dit artikel staat stil bij de invulling van het begrip "rechterlijke onpartijdigheid". Na een begripsomschrijving en analyse van het wettelijk kader, gaan we dieper in op de invulling van dit begrip doorheen de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Zo bestuderen we de mijlpaalarresten in verband met het onderscheid tussen subjectieve en objectieve onpartijdigheid. Vervolgens spitsen we ons toe op een aantal criteria ter beoordeling van de objectieve onpartijdigheid, zoals onder meer de aanwezigheid van lekenrechters en allerlei cumuls in hoofde van de rechter. Alles wijst erop dat het Europees Hof met het arrest KYPRIANOU tegen Cyprus van 15 december 2005 het klassieke onderscheid tussen subjectieve en objectieve onpartijdigheid aan het schuiven heeft gebracht. We gaan de reikwijdte van dit arrest na en bespreken eveneens de gevolgen die dit arrest heeft voor de rechtspraak van het Europees Hof en de Belgische rechtsorde. Wat dit laatste betreft, onderzoeken we kritisch de invulling van het onpartijdigheidsbegrip door het Belgische Hof van Cassatie.
 
 
La maxime anglaise "justice must not only be done, but also be seen to be done" est connue dans le monde entier. L'article ci-dessous s'interroge sur la signification du terme "impartialité judiciaire". Après une définition et une analyse du cadre légal, nous nous concentrerons sur ce concept à travers la jurisprudence de la Cour Européenne des Droit de l'Homme. Ainsi nous étudierons aussi les arrêts de principe concernant la distinction entre l'impartialité objective et subjective. Ensuite, nous porterons notre attention sur un certain nombre de critères afin d'évaluer l'impartialité objective, comme, par exemple, la présence de juges non professionnels et tous genres de cumuls dans le juge. Tous semble indiquer que la Cour Européenne, dans l'arrêt KYPRIANOU contre Chypre du 15 décembre 2005, a bousculé la distinction classique entre impartialité objective et subjective. Nous étudierons le champ d'application de cette décision et discuterons également l'impact de cette décision sur la juridiction de la Cour Europeénne et de la jurisprudence belge. En ce qui concerne cette dernière, nous jetterons un regard critique sur la définition de la notion d'impartialité par la Cour de Cassation belge.
Spiegel of masker? De antieken en pedofilie

Disciplines: History, Humanities (General)

De Oudheid wordt vandaag vaak aangevoerd als rechtvaardiging voor homoseksualiteit. Daarbij projecteren auteurs vaak hun persoonlijke visie op de Oudheid en wordt de seksuele verhouding die een Griekse of Romeinse oudere man inderdaad kon hebben met een jongere geïdealiseerd. Zoals Christian Laes aantoont in zijn bijdrage "Spiegel of masker" liggen de zaken niet zo eenvoudig. Seksualiteit werd anders geconcipieerd in de Oudheid, waarbij hiërarchische sociale verhoudingen veel belangrijker waren dan leeftijd of instemming. Dergelijke verschillen nodigen ertoe uit om ons sterker bewust te worden van onze eigen, hedendaagse visies niet alleen op sekusaliteit, maar ook op het kind, dat soms geïdealiseerd en angstvallig afgeschermd wordt. Zonder te vervallen in relativisme nodigt deze bijdrage uit om verder na te denken over hoe onze visies op pedofilie en pederastie ontstaan zijn.
Van kade naar stadhuis : informatieuitwisseling, fraudebestrijding en gereglementeerde innovatie in Antwerpse zeeverzekeringen (ca. 1550-ca. 1700

Disciplines: Law

In de vroegmoderne periode bestond geen tegenstelling tussen handelsgebruiken en officiële regels die uitgingen van wetgevers en rechters. Kooplieden die in de tweede helft van de zestiende en in de zeventiende eeuw in Antwerpen actief waren, onderhandelden met het stedelijke en vorstelijke bestuur over duidelijke normen ter bestrijding van fraude in de zeeverzekeringssector. De Antwerpse overheid stuurde haar wetgeving en rechtspraak steeds bij in het licht van innovaties in de zeeverzekeringspraktijk. Aan het begin van de zeventiende eeuw veroorzaakte strengere wetgeving aanvankelijk een schok in de relatie tussen handelsgemeenschap en stad, waarna uiteindelijk een nieuw evenwicht ontstond tussen enerzijds aanpak van misbruiken en anderzijds bescherming van contractvrijheid en vernieuwing.
Inter mercatores bona fides est observanda : relationeel-ethisch gedrag en oud handelsrecht : een verkenning

Disciplines: Law

Nu algemeen wordt aangenomen dat er geen laatmiddeleeuwse lex mercatoria, in de vorm van een internationaal eenvormig handelsrecht, bestond, rijst de vraag naar een verklaring voor de afwezigheid van normen en default rules inzake handelscontracten in die periode. Een antwoord kan schuilen in relationeel-ethisch gedrag van kooplieden, dat pas in geval van discussies voor rechters in juridische zin werd geduid.
Trop is te veel, en te veel is trop : de identieke tautologie als stijlfiguur in dagelijkse conversatie

Disciplines: Social Sciences (General), Communication Studies, Linguistics

Deze bijdrage gaat over een specifiek soort van herhaling, die ik de identieke tautologie heb genoemd. In dagelijkse conversatie komt vaak een retorische herhaling voor van woorden in een specifiek patroon, die gebruikt wordt om de hoorder te overtuigen van de waarheidswaarde van de voorstelling van een bepaalde stand van zaken (bvb. genoeg is genoeg; als het niet mag, dan mag het niet). Gebaseerd op een corpus van Nederlandstalige voorbeelden worden de mogelijke linguistisch-pragmatische betekenissen van deze constructie besproken.
Segregatie in het basisonderwijs : geen zwart-witverhaal

Disciplines: Social Sciences (General), Sociology, Other Disciplines, Educational Sciences, Linguistics, Humanities (General)

In dit boek worden de resultaten gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar segregatie in het basisonderwijs in drie Vlaamse steden. Een primeur, want eerder onderzoek hiernaar is schaars. Segregatie wordt niet alleen beschreven en gemeten, maar ook onderzocht naar zijn oorzaken en gevolgen. De resultaten worden bovendien op een aangenaam leesbare manier voorgesteld aan de lezer. Naast deze wetenschappelijke bevindingen wordt dit boek verrijkt met reflecties van practici, beleidsmakers en andere wetenschappers in het onderwijsveld. Kortom, dit boek geeft gefundeerde en genuanceerde antwoorden op vele vragen met betrekking tot segregatie in het onderwijs.
De VRT in de 21ste eeuw : overbodige luxe of maatschappelijke noodzaak

Disciplines: Communication Studies

In de aanloop naar de nieuwe beheersovereenkomst van de VRT die inging op 1 januari 2012 discussieerden politici, academici, private mediabedrijven en vertegenwoordigers van het middenveld intens over hoe de VRT er de komende vijf jaar moet uitzien. Dit debat werd meer dan vorige keren ook door onderzoek gevoed: de mediasector werd bevraagd en ook de Vlaming kon zijn/haar mening geven. Dit boek beoogt op bevattelijke wijze inzicht te bieden in de inhoud van de beheersovereenkomst 2012-2016 en het proces dat eraan vooraf ging. De lezer wordt hierbij uitgenodigd zelf een mening te vormen over de vraag: heeft Vlaanderen nog nood aan een publieke omroep of is de VRT in het digitale landschap meer en meer een overbodige luxe geworden?
België, quo vadis? Waarheen na de zesde staatshervorming?

Disciplines: Political Sciences, Sociology, Communication Studies, Law

Na een lange institutionele crisis en anderhalf jaar regering in lopende zaken, werd uiteindelijk een akkoord gesloten over de zesde staatshervorming. De contouren van deze staatshervorming, die nog volop in uitvoering is, komen in dit boek aan bod. Belangrijker nog dan de details van deze staatshervorming, is echter de vraag welke toekomst België nog heeft op lange termijn. Deze bundel biedt reflecties over deze basisvraag, om uitdagingen en knooppunten te identificeren, taboes te doorbreken en voorstellen te lanceren. De grote delen van het institutionele kader worden behandeld: taal en territorialiteit, de dubbele gelaagdheid van het federale staatsbestel, Brussel, de bevoegdheidsverdeling, fiscale autonomie en de financieringswet, en sociale zekerheid. Hiervoor werden experten bij elkaar gebracht van beide zijden van de taalgrens en uit verschillende wetenschappelijke disciplines. Zij geven een levensverwachting van België en sparen daarbij geen heilige huisjes, of die nu gaan over taalgrenzen, Brussel, het exclusiviteitsbeginsel, of sociale en financiële transfers. Met bijdragen van Patricia Popelier en Dave Sinardet, Philippe Van Parijs, Jan Velaers, Wouter Pas, Hugues Dumont, Hendrik Vuye, Jürgen Vanpraet, Sébastien Van Drooghenbroeck, Bruno Peeters, André Decoster en Willem Sas, en Bea Cantillon.
Gezinnen in soorten

Disciplines: Educational Sciences

Over het boek: Het traditionele kerngezin met twee biologische ouders en hun kind(eren) kunnen we niet langer zien als de norm. De titel van dit boek verwijst dan ook naar de diversiteit in gezinnen impliciet naar de opvoeding die gepaard gaat met vele veranderingen en aanpassingen in gezinnen. Deze publicatie schetst een actuele stand van zaken omtrent de ouder-kindrelatie binnen specifieke gezinsomstandigheden. Onder meer de volgende thema’s komen aan bod: vaders, opvoeding van meerdere kinderen, het opvoeden van meerlingen, kinderopvang en de professionaliteitsdiscussie, opvoeding in islamitische allochtone gezinnen, scheiding en opvoeding, adoptie en de ouder-kindrelatie, opvoeding na medisch begeleide bevruchting en door lesbische moeders. Verschillende experten hebben deze topics vanuit wetenschappelijk of beleidsmatig oogpunt uigediept. Overzichten van recent onderzoek, beleidsvisies en verwijzingen naar de pedagogische praktijk bieden een voedingsbodem voor kritische reflectie en discussie over deze maatschappelijk relevante onderwerpen.