clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
Minder Kilts achter tralies.  Het rapport ‘Scotlands’ choice’ als basis voor een nieuwe koers in de Schotse penale politiek.

Disciplines: Criminology

Net voor de zomer van 2008 stelde de Schotse Prisons Commission  officieel het rapport voor van een negen maanden lange zoektocht naar een nieuw elan voor het Schotse penale beleid. Het reduceren van de gevangenispopulatie ten voordele van meer gemeenschaps- en herstelgerichte alternatieven is de kernboodschap van het rapport. De Commissie McLeish kiest radicaal voor een nieuwe toekomst voor de Schotse penale politiek, weg van overvolle gevangenissen en ineffectieve straffen. De Schotse gevangenispopulatie, die recent piekte boven de grens van 8000 gedetineerden , moet gereduceerd worden en de negatieve effecten van de gevangenisstraf, zowel voor de gedetineerden als voor de samenleving moeten aan banden worden gelegd. In het editoriaal van het vorig nummer van Fatik omschreef ik dit rapport oprecht moedig.  In deze bijdrage ga ik dieper in op de doelstellingen van het rapport om deze vervolgens kritisch te bespreken. Enkele van deze bedenkingen werden bovendien voorgelegd aan en beargumenteerd door Prof. Fergus McNeill, één van de drijvende krachten achter de filosofie van het rapport.
Sociale voorlichitngsrapporten in het kader van straftoemeting: tussen brugfunctie en professioneel strijdtoneel

Disciplines: Criminology

Belgische strafrechters kunnen zich in het kader van de straftoemeting laten informeren over de sociale achtergrond van de dader en de haalbaarheid van een gemeenschapsgerichte straf aan de hand van sociale voorlichtingsverslagen van justitieassistenten. Dit artikel analyseert het statuut, de perceptie en evaluatie van deze sociale rapporten aan de hand van een multimethodisch onderzoek, dat gegevens van een schriftelijke bevraging bij strafrechters en justitieassistenten combineert met resultaten van individuele interviews en focusgroepen. Het gebruik van sociale voorlichtingsrapporten wordt bestudeerd als een specifieke penale praktijk, die bredere ideologische en institutionele dynamieken binnen de hedendaagse straftoemeting weerspiegelt. Onze analyse illustreert het moeilijke ontmoeten tussen de sociale en penale professionele cultuur, die beide beroepsgroepen kenmerkt. Ze suggereert dat het relatief marginale gebruik van sociale voorlichtingsrapporten door de strafrechters begrepen moet worden als een illustratie van hun discours over het professionele 'ownership' van 'hun' rechterlijke beslissing.
Over ridders, stoute, zotte en zieke vrouwen

Disciplines: Criminology

De vraag waar het criminologische onderzoek zich veelvuldig heeft over gebogen, is of criminaliteit gepleegd door vrouwen anders strafrechtelijk wordt afgehandeld dan criminaliteit gepleegd door mannen.  Het opleggen van een straf is een beslissingspraktijk, die beïnvloed wordt door heel wat wettelijke en buitenwettelijke factoren (Beyens, 2000). Gender is maar één van de mogelijke beïnvloedende factoren, die bovendien samenhangt met vele andere factoren, waardoor gender niet zo gemakkelijk, zo niet onmogelijk te isoleren is in de analyse van de bestraffing van een zaak. 

De vraag die zich stelt is of het grote verschil tussen het aantal mannen en vrouwen in de gevangenis te wijten is aan een verschil in gepleegde criminaliteit (kwantiteit en ernst van het misdrijf), een verschil in het profiel van de dader(es) (gender, maar ook gerechtelijk verleden, demografische en sociaal - culturele kenmerken), een verschil dat te maken heeft met de persoon van de rechter (o.a. gender van de rechter, haar/zijn ideologische overtuiging, etc.) of met structurele of cultureel institutionele factoren (Goethals et al., 1995; Beyens, 2000).
“Ge moet daar in gezeten hebben om dat te begrijpen”. Onderzoek naar de ervaringen van leden van de assisenjury in België

Disciplines: Criminology

De volksjury in assisenzaken ligt de laatste jaren regelmatig onder vuur in België. Assisenjury's zijn een uitzonderlijk voorbeeld van directe burgerparticipatie aan justitie en daardoor heeft deze rechtsfiguur een speciale positie veroverd in de Belgische rechtspraak. De beraadslagingen in strikte afzondering achter gesloten deuren wekken heel wat nieuwsgierigheid op. Het geheime karakter leidt er ook toe dat zeer weinig systematisch onderzoek is gebeurd naar de werking van deze volksjury's en naar de beleving van de juryleden van hun deelname aan een assisenproces. Op basis van half-open interviews is gepeild naar de beleving van ex-juryleden van het assisenproces en de invloed hiervan op hun visie op en vertrouwen in de juryrechtspraak. Een positieve ervaring als jurylid kan de betrokkenheid bij en vertrouwen in juryrechtspraak vergroten. Uit het onderzoek blijkt eveneens dat de instelling van volksjury's soms tot ontoelaatbare gebreken in de procedure en de uitkomst van een proces leidt. Deze resultaten worden gekaderd in het actuele debat in België over de jury en de vraag naar modernisering van de assisenprocedure.
De advocaat bij het verhoor. Een stand van zaken

Disciplines: Criminology, Law

Dit boek bespreekt de problematiek van de toegang tot een advocaat naar aanleiding van het verhoor, in het bijzonder in het licht van de recente rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dit werk richt zich daarbij zowel tot de wetenschappelijke wereld, de actoren van justitie, als tot de beleidsmakers. De problematiek is uiterst relevant. Tot vandaag wordt een advocaat in België niet toegelaten tot het verhoor van zijn cliënt, terwijl dit in vele Europese landen wel kan en er duidelijke signalen zijn van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens dat het Belgisch model niet langer houdbaar is.

Enerzijds leveren diverse rechtswetenschappers een bijdrage waarmee de problematiek vanuit verschillende relevante invalshoeken wordt belicht en geanalyseerd, anderzijds werden twee belangrijke betrokken actoren - de onderzoeksrechters en de balie, middels hun representatieve organisaties, - bereid gevonden standpunt in te nemen over de draagwijdte en de impact van de (mogelijke) noodzaak de toegang tot een advocaat bij het verhoor te organiseren. Beide instanties doen tevens een praktisch voorstel. Naast de rechtstreekse inbreng van de Vereniging van onderzoeksrechters en de Orde van Vlaamse Balies, wordt ook aandacht besteed aan de reactie van andere actoren, in het bijzonder de reacties van de wetgever en het College van Procureurs-generaal.
Trajecten van vrouwelijke gedetineerden. Weinig jeugddelinquenten, veel late starters.

Disciplines: Criminology

Dit artikel is opgebouwd rond een nog lopend Vlaams kwalitatief onderzoek over het levensverhaal en de criminele carrières van vrouwelijke gedetineerden. Van veertig gedetineerde vrouwen tussen 20 en 69 jaar werd een autobiografisch interview afgenomen. Aangezien deze methode niet altijd werkte bij onze doelgroep, ging het in de praktijk vaak om een klassiek open diepte-interview. Vervolgens werd de criminele carrière van alle geïnterviewde vrouwen in kaart gebracht middels een dossierstudie. Dankzij de retrospectieve benadering kon een verscheidenheid van ontwikkelingspaden blootgelegd worden. We vonden drie trajecten: (1) vrouwen met gekende delicten tijdens de jeugd, (2) early adult-onset offenders en (3) late adult-onset offenders. Opvallend is dat vrij veel vrouwen late starters zijn. Drie risicofactoren blijken in meerdere of mindere mate een rol te spelen in deze trajecten: een problematische opvoedingssituatie tijdens de jeugd, drugs en negatieve liefdesrelaties.
Mannelijkheid en detentie. De waarde van mannelijkheidsstudies voor gevangenissociologie

Disciplines: Criminology

Gender-criminologisch onderzoek bestaat voornamelijk uit studies naar vrouwelijke misdrijfplegers. Hoewel de verwevenheid van 'masculinities' en criminaliteit internationaal al meer dan twee decennia geëxploreerd wordt, werd dit sterk verwaarloosd in Nederlandstalig onderzoek. Dit artikel onderschrijft deze internationale kritiek en introduceert de mannelijkheidsbenadering in de Nederlandstalige penologie. Gevangenissen worden immers steevast omschreven als ultramasculiene settings (Toch, 1998), maar deze hypothese wordt zelden onderbouwd vanuit een genderperspectief. 'Mannelijkheid tentoonspreiden' vormt nochtans dé copingstrategie voor mannelijke gedetineerden (Jewkes, 2005). Dit hiaat wordt bediscussieerd op twee niveaus: (1) de operationalisering van het concept 'hegemonische mannelijkheid' en (2) een kritische analyse van bestaande inzichten over detentiebeleving, gevangeniscultuur en gevangenishiërarchie vanuit een mannelijkheidsperspectief. Dit artikel wil de gangbare stereotiepen inzake mannelijkheid aan de kaak stellen: klassieke penologische bevindingen zijn immers niet noodzakelijk valide vanuit genderperspectief (Evans & Wallace, 2008). We analyseren dan ook de meerwaarde van mannelijkheidsstudies voor de penologie.
De definitieve invrijheidstelling van gëïnterneerden... a never ending story?

Disciplines: Criminology

Dit artikel focust op de besluitvorming van de CBM met betrekking tot de invrijheidstelling van de geïnterneerden en maakt hiervoor gebruik van empirische data verzameld bij vier Nederlandstalige CBM.   De doelstelling van dit artikel is ten eerste een kritische analyse van hun besluitvorming op basis van observaties, interviews en dossieranalyse. Op basis van deze bevindingen en de opgetekende visies uit de praktijk worden de kritieken op en mogelijke implicaties voor de nog te implementeren wetgeving van 2007 voor de toekomstige uitvoeringspraktijk besproken. We starten met een korte historische terugblik op de internering en de invrijheidstelling.
Jongeren in cijfers en letters. Bevindingen van de JOP-monitor 2

Disciplines: Sociology

In Jongeren in cijfers en letters. Bevindingen uit de JOPmonitor 2 wordt de leefwereld van Vlaamse jongeren tussen 12 en 30 jaar in kaart gebracht, op basis van de tweede afname van de JOP-monitor. Een brede waaier aan thema's komt hierbij aan bod: jongeren in hun socialisatieruimtes (gezin, school, werk en verenigingsleven), vrijetijdsbesteding en mediagebruik, levensloopperspectieven, onveiligheidsgevoelens, etnocentrisme en delinquentie. Dit boek komt hiermee tegemoet aan de nood naar een meer uitgebreide kennis en een meer accurate beeldvorming van jongeren. Kortom, een schat aan recent empirisch materiaal voor jeugdwerkers, beleidsmedewerkers, onderzoekers en iedereen die een blik wil werpen op de hedendaagse jongerencultuur.

Jongeren in cijfers en letters. Bevindingen uit de JOP-monitor 2 is de vierde publicatie van het Jeugdonderzoeksplatform (JOP). Eerder verschenen Jongeren van nu en straks. Overzicht en synthese van recent jeugdonderzoek in Vlaanderen (2006), Jongeren in cijfers en letters. Bevindingen uit de JOP-monitor 1 (2007) en Jongeren binnenstebuiten. Thema's uit het jongerenleven onderzocht (2009).
Netwerken, vertrouwen en wederkerigheid: over de complexiteit van het concept sociaal kapitaal

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Sociology, Social Health Sciences

Dit is de basistekst van een reeks over sociaal kapitaal. Hier worden de theoretische concepten behandeld die in de bijhorende artikels over sociaal kapitaal worden geconcretiseerd en geïllustreerd. De inleiding brengt sociaal kapitaal in verband met enkele verwante begrippen, met name sociale cohesie, gemeenschap en solidariteit. Vervolgens gaan we op zoek naar de wortels van het concept. Het zal duidelijk worden dat sociaal kapitaal geen recente uitvinding is, maar zijn oorsprong vindt bij klassieke denkers uit de 18e en 19e eeuw. Ook de term sociaal kapitaal is niet nieuw; we bespreken enkele prominente auteurs die het begrip als eerste introduceerden. In een derde punt komen enkele recentere definities aan bod. De visies van de drie sociaal kapitaal-protagonisten Pierre Bourdieu, James Coleman en Robert Putnam worden achtereenvolgens besproken. Ten vierde tonen we aan dat sociaal kapitaal zich laat ontleden in twee belangrijke componenten: netwerken en houdingen, ook wel de structurele en attidunale component genoemd. Vervolgens gaan we dieper in op drie fundamenteel verschillende types sociaal kapitaal, met name bonding, bridging en linking. Sociaal kapitaal kan verder op verschillende niveaus bestudeerd worden; in een zesde punt komen zowel het macroperspectief als de microbenadering aan bod. De bronnen en effecten van sociaal kapitaal worden respectievelijk in deel zeven en acht behandeld. Ten slotte worden naast de positieve effecten ook enkele schaduwzijden van sociaal kapitaal belicht. We ronden af met enkele conclusies en kritische bedenkingen.
Sociaal kapitaal van ervaringsdeskundigen in de armoede en sociale uitsluiting.

Disciplines: Psychology, Educational Sciences, Sociology, Social Health Sciences

Dit artikel beschrijft de transities in het sociaal kapitaal van ervaringsdeskundigen in de armoede en sociale uitsluiting. Ervaringsdeskundigen zijn mensen die zelf in armoede leven of geleefd hebben. Door het volgen van een vierjarige opleiding, ontwikkeld en aangeboden door vzw De Link, leren zij die armoede-ervaring te kaderen. Zij kunnen daardoor fungeren als een tolk tussen twee leefwerelden; de hulpverleningscontext aan de ene kant en mensen in armoede aan de andere kant. Het inschakelen van ervaringsdeskundigen heeft niet alleen gevolgen voor het hulpverleningsproces, maar ook voor het leven van de ervaringsdeskundige zelf. De nadruk van dit artikel ligt op de veranderingen die optreden in het sociaal netwerk van ervaringsdeskundigen als gevolg van de opleiding en tewerkstelling, en de wijze waarop zij deze veranderingen waarderen.
Etniciteit: op het lijf geschreven? Etnische patronen in gezondheid: een conceptueel model

Disciplines: Sociology, Criminology

Etnische gezondheidsverschillen zijn uitvoerig gedocumenteerd. In dit artikel focussen wij enerzijds op de vraag naar de diepgewortelde oorzaken van deze etnische verschillen in gezondheid; anderzijds op de vraag naar de intermediaire mechanismen. De structurele oorzaken van etnische ongelijkheid in gezondheid zitten in de socio-economische/politieke context en sociale stratificatie verankerd. Wat de intermediaire mechanismen betreft, onderscheiden we vier belangrijke processen - biologische, culturele, socio-economische en identificatie-processen - , die via specifieke determinanten een invloed op de gezondheid kunnen uitoefenen. Naast deze situationele analyse van de samenhang tussen etniciteit en gezondheid wijzen we ook op het belang van migratie voor de gezondheid van migrantengemeenschappen. We argumenteren dat migratie van minder naar meer geïndustrialiseerde landen een ingrijpende sociale gebeurtenis is, die zijn sporen op de gezondheid nalaat. We ronden dit artikel af met een voorbeeld van onderzoek naar etnische verschillen in gezondheid, namelijk naar diabetes type 2 bij Belgen van Turkse en Marokkaanse afkomst.
Jaarboek Minderheden 2010 Inburgering in Nederland

Disciplines: Sociology

Het Jaarboek minderheden staat dit jaar in het teken van de inburgering in Nederland. In het bijzonder gaat de aandacht uit naar hoe de inburgering in de praktijk verloopt. Zo belicht het boek de ervaringen van vijf gemeenten met het inburgeringsbeleid. Een taalaanbieder beschrijft op welke wijze zij het taalonderwijs organiseren en welke knelpunten zij hebben weggenomen. Ook de inburgeraars zelf komen aan het woord; duidelijk wordt dat er verschillende groepen inburgeraars bestaan met verschillende verwachtingen over het inburgeringsbeleid. Verder wordt de lezer in dit boek geïnformeerd over de geschiedenis van het Nederlandse inburgeringsbeleid en wordt een vergelijking gemaakt met de inburgering in Vlaanderen.
Over de gelijktijdige neerlegging ter griffie en toezending van conclusies aan de tegenpartij binnen de vastgestelde termijn (art. 745, eerste lid jo. 747, § 2, Ger. W.), noot na Cass. 9 december 2005

Disciplines: Law

Neerlegging ter griffie en toezending van conclusies in de civiele rechtspleging
De terugwerkende kracht van de verjaringsregeling van schuldvorderingen tegen de overheid

Disciplines: Law

noot bij het arrest nr. 49/2010 van 29 april 2010 van het Grondwettelijk Hof over de toepassing in de tijd van de nieuwe wetsbepalingen betreffende de stuiting van de verjaring van schuldvorderingen tegen de overheid
Nog maar eens over de rechten van verdediging.

Disciplines: Law

Inhoud: Situering; De gevolgde procedure; De bevoegde appelrechter; De schending van de rechten van de verdediging en de rol van de tweede syndicus; Het onderzoek van de feiten; De beoordeling van de feiten en hun samenhang; Een dubbele straf; Wie zal dat betalen?
Het rekeningenstelsel voor notarissen

Disciplines: Law

Inhoud: Historische achtergrond; Het basisbeginsel van de dubbele boekhouding; De verplichting om het rekeningenstelsel te volgen; De geïndividualiseerde gelden; Registratie- en hypotheekrechten; Verwerking van de overige aktekosten; Confraternele afrekeningen; Gedetailleerde commentaar.
Transnationale etnische handel in de Brabantstraat

Disciplines: Social Sciences (General)

Etnische gemeenschappen in Belgische steden worden vaak vastgepind op bepaalde buurten. Hun lokale inbedding, gelinkt aan segregatie- en ander processen is een veel bestudeerd en besproken fenomeen. Maar achter deze lokale inbedding ontspint zich ook een andere ruimtelijke dimensie, namelijk één van de transnationale netwerken die deze plaatsen en gemeenschappen verbindt met andere soortgelijke plaatsen en gemeenschappen overal ter wereld. Eén van de facetten van deze overstijgende ruimte is de transnationale etnische handel. Deze is er op gericht om goederen en diensten op vlotte manier te laten circuleren tussen al deze plaatsen en gemeenschappen. De Brabantstraat in Brussel is een knooppunt in een dergelijk handelsnetwerk. Hoewel het handelapparaat van de Brabantstraat stevig is ingebed in haar overwegend Turkse omgeving, overstijgt haar uitstraling en belang dit lokale. Niet alleen trekt ze klanten van ver buiten Brussel en zelf uit naburige landen.
Biedt tijd perspectief?

Disciplines: Social Sciences (General)

DESTINY onderzoekt het levenspad van mensen in België. Zijn mensen onderaan de sociale ladder gedoemd om daar te blijven? Of bestaat de mogelijkheid tot opklimmen in de maatschappij? En wie slaagt daar dan in?
Ondanks een groeiend welvaartspeil blijft sociale uitsluiting een probleem in België. De sociaal-ruimtelijke ongelijkheden lijken recentelijk zelfs toe te nemen. Bovendien vergroot het risico om maatschappelijk af te glijden in deze tijden van flexibilisering. Vast werk en een netjes uitgestippelde loopbaan worden meer en meer de uitzonderingen. De familiale configuraties vertonen een grotere variatie en een verminderde stabiliteit. Daarenboven zorgt een afbouw van de welvaartstaat er voor dat ook het sociale vangnet steeds grotere mazen vertoont. Zo wordt sociale uitsluiting des te meer een vector van de verschillende mechanismen die sociale ongelijkheden (re)produceren.
Cijferboek Lokaal Cultuurbeleid 2008-2010

Disciplines: Educational Sciences

In het cijferboek Lokaal Cultuurbeleid vindt u gegevens over het lokaal cultuurbeleid. Op basis van een omvangrijke enquete bij de cultuurdiensten werden cijfers, getallen en aantallen verzameld. Dit levert heel wat kwantitatieve gegeens op in verband met het gemeentelijk cultuurbeleid,die waar mogelijk worden toegelicht en in verband worden gebracht met maatschappelijke beleidsontwikkelingen. Op deze manier wil het cijferboek een bijdrage leveren aan de verdere uitbouw van een gemeentelijk cultuurbeleid.
Collectieve arbeidsverhoudingen in de publieke sector: van eenzijdigheid naar wederkerigheid

Disciplines: Law

Het debat over de collectieve arbeidsverhoudingen in de publieke sector staat onder druk door de toenemende aanwerving van arbeidscontractanten in de publieke sector. Dit zou ertoe moeten leiden dat het debat over het niet-bindend karakter van de uitkomst van de collectieve onderhandelingen in de publieke sector nieuw leven dient te worden ingeblazen.
De houdbaarheid van compenserende uitkeringen in geval van verlies van kostwinner door overlijden (overlevingspensioen) en na echtscheiding (recht op alimentatie) in het ‘adult worker model’: incorporatie van nieuwe sociale risico’s

Disciplines: Law

Bij de actuele overgang van een industriële naar een postindustriële samenleving wordt steeds vaker de vraag gesteld naar het adequaat karakter van de bestaande socialezekerheidsarrangementen. Komen zij nog tegemoet aan de noden en risico's waartegen wij vandaag collectieve bescherming wensen? De opkomst van het adult worker model, waarbij elk volwassen individu geacht wordt betrokken te zijn in betaalde arbeid, speelt daarbij een centrale rol. Dit nieuwe beleidsmodel doet immers twijfelen aan het voortbestaan van een aantal traditionele sociale risico's, zoals het verlies van een kostwinner, maar legt ook een aantal nieuwe sociale risico's bloot, zoals de mogelijkheid om vrij arbeid en zorgtaken te combineren of af te wisselen.
Tegenover de overtuiging dat het overlevingspensioen, als regeling die een oud sociaal risico dekt, zijn langste tijd heeft gehad, plaatsen wij de stelling dat het overlevingspensioen een hedendaagse legitimatie kan vinden wanneer het gekoppeld wordt aan de risico's verbonden met de taak- en inkomensverdeling in leefverband. Dit veronderstelt evenwel een grondige aanpassing van de huidige regelgeving. 
Het recent (2007) hervormde echtscheidings- en alimentatierecht kan hierbij een bron van inspiratie bieden. Het recht op alimentatie van de uit de echt gescheiden echtgenoot neemt sinds de hervorming immers de vorm aan van een tijdelijk vervangingsinkomen met reactiverende functie en lijkt daardoor beter dan ons huidig overlevingspensioen tegemoet te komen aan de gewijzigde maatschappelijke en economische context en de uitgangspunten van het adult worker model. Toch kunnen ook hier, vanuit het perspectief van de nieuwe sociale risico's, nog een aantal kritische aantekeningen worden gemaakt.
Socialezekerheidsrechtelijke aspecten in geval van echtelijke moeilijkheden

Disciplines: Law

Analyse van de socialezekerheidsrechtelijke aspecten in geval van echtelijke moeilijkheden, in het bijzonder m.b.t. de ziektekostenverzekering, de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de werkloosheids- en faillissementsverzekering, de arbeidsongevallenverzekering, de beroepsziekteverzekering, de pensioenverzekering, de gezinsbijslagenverzekering en het statuut van de meewerkende echtgenoot
Commentaar bij art. 301 BW

Disciplines: Law

Commentaar Art. 301 (nieuw): Inleiding. Conventionele uitkering na echtscheiding. Gerechtelijke uitkering na echtscheiding: Principiële gerechtigdheid: behoeftigheid; Uitsluitingsgronden; Omvang; Duur; Einde; Indexering; Uitvoerbaarheid bij voorraad van rechtswege. Wijzigbaarheid. Kapitalisatie. Ontvangstmachtiging.