clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
De arbeidsmarkt in de provincies en gemeenten

Disciplines: Economics & Business, Sociology

Met het recente ‘Kaderakkoord’ tussen de Vlaamse Regering en de federale overheid inzake de lokale werkgelegenheid (de lokale werkwinkels) is weer een stap verder gezet in de decentralisering van het arbeidsmarktbeleid. Gefundeerde inzichten en gedetailleerde gegevens over de lokale arbeidsmarkt winnen daarom nog steeds aan belang. Met de provinciale Jaarboeken wordt in gespeeld op deze behoefte aan informatie. In vijf boeken wordt telkens een cijfermatig beeld gegeven van de arbeidsmarkt in één Vlaamse provincie en haar regio’s (LKC’s). De recente ontwikkelingen op het vlak van de werkgelegenheid komen aan bod alsook de vacatures, de werkloosheid en de arbeidsmarktpositie van de zogenaamde risicogroepen. Met deze bijdrage willen we de lezer alvast warm maken voor de vijfde editie van deze provinciale Jaarboeken. Hiertoe stellen we beknopt onze analyse van de gemeentelijke arbeidsmarkt in Vlaanderen voor.
Een beeld van de social profit

Disciplines: Sociology

De social profit is uitgegroeid tot een begrip en vormt een belangrijk aandachtspunt in het federale en Vlaamse arbeidsmarktbeleid. De sector kent een positieve werkgelegenheidsevolutie, tal van overheidsmaatregelen zoals bv. de Sociale Maribel en de in het voorjaar 2000 gesloten akkoorden met de federale en Vlaamse overheid werken dat mede in de hand. De afgesloten akkoorden zouden ook trendsettend kunnen zijn voor een beter beleid inzake combinatie gezin-arbeid of een ‘onthaastingsbeleid’. De ‘zorgsectoren’ uit de social profit zullen echter ook hun naam in de toekomst eer blijven aandoen, want hoewel de sector nu kampt met arbeidsmarktknelpunten, zou er in 2010 opnieuw sprake kunnen zijn van ruimere arbeidsreserves voor bepaalde zorgfuncties.
Werk, gezin of beide? Verschillen tussen laag- en hooggeschoolden

Disciplines: Sociology

In de huidige generatie jonge volwassenen (25-39 jaar) hebben vrouwen met kinderen nog altijd minder vaak een betaalde baan dan mannen met kinderen en ze zijn ook minder vaak aan het werk dan vrouwen zonder kinderen. We vragen ons in dit hoofdstuk af of dit patroon voor alle onderwijsniveaus geldt en komen tot de vaststelling dat dit niet zo is. Hooggeschoolde vrouwen met inwonende kinderen hebben meestal een betaalde baan, al is dit wel vaak een deeltijdse job. Bij de middengeschoolden vinden we heel wat meer thuisblijvende moeders terug. Als ze al aan het werk zijn, hebben middengeschoolde moeders vaker een deeltijdse baan dan hooggeschoolde. Bij de laaggeschoolden is dit stramien het meest uitgesproken: laaggeschoolde moeders hebben minder vaak een betaalde baan dan midden- en hooggeschoolde, ze werken vaker deeltijds en presteren in zo’n deeltijdse job ook minder uren. Anders gesteld, de gezinspositie weegt zwaarder door in de arbeidsdeelname van laaggeschoolde dan van middengeschoolde vrouwen en bij hooggeschoolde vrouwen leidt de gezinspositie het minst tot verschillen in arbeidsdeelname. Ook bij de laaggeschoolde mannen stellen we verschillen vast in arbeidsdeelname naar gezinspositie, een verschijnsel dat bij de hooggeschoolde mannen nagenoeg afwezig is.
WAV Dossier - Een onvolledige strijd. Sociale verkiezingen en democratie cijfermatig bekeken

Disciplines: Sociology

Sociale verkiezingen zijn de vierjaarlijkse oefening in economische democratie binnen de Belgische arbeidsorganisaties, behorend zowel tot de bedrijfswereld als tot de non-profitsector. Via deze verkiezingen worden de werknemersvertegenwoordigers gekozen in twee overlegorganen: de Ondernemingsraad (afgekort OR) en het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk (afgekort CPBW). De verkiezingen worden georganiseerd per bedrijfseenheid en opgesplitst in kiescolleges. In dit dossier wordt een beeld geschetst van deze sociale verkiezingen door een vergelijking te maken van vier kiesmomenten (1987, 1991,1995 en 2000). Gewoonlijk worden de resultaten van sociale verkiezingen vooral besproken in winst en verlies voor vakbonden. In de voorliggende analyse is de klemtoon gelegd op het democratievraagstuk: wie kan hoe deelnemen aan de verkiezingen? Het geschetste beeld is gebaseerd op de administratieve databestanden die het Federaal Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid opmaakt over deze verkiezingen.
Werk en gezin in verandering. Een generatie past zich aan

Disciplines: Sociology

De werkzaamheidsgraad van de jonge generatie Vlaamse vrouwen is in de loop van het laatste decennium buitengewoon sterk toegenomen. Vooral moeders, die via deeltijdarbeid de gelegenheid zagen om betaalde arbeid te combineren met hun verantwoordelijkheden binnen het gezin, zijn de dragers van deze stijgende participatie. Dit hoofdstuk beschrijft op welke manier de arbeidsdeelname van vrouwen en mannen in Vlaanderen verband houdt met hun gezinspositie. We overlopen een aantal verklaringen voor de recente evolutie en staan tot slot even stil bij overheidsmaatregelen die deze groei mogelijk maakten.
Feiten en cijfers over arbeid en gezin

Disciplines: Sociology

De combinatie tussen het gezins- en beroepsleven is een van de arbeidsmarktthema’s die in het maatschappelijk debat en in het beleid ruime aandacht krijgen. De onderzoekswereld publiceert regelmatig studies over het onderwerp. Toch beschikken we in Vlaanderen niet over een recent en gedetailleerd databestand met cijfers over de arbeidsparticipatie van de bevolking naar gezinspositie. Deze publicatie vult deze lacune aan en plaatst Vlaanderen in een Europese context. Op de website stelt het Steunpunt WAV de cijfers elektronisch ter beschikking.
Beroepsprofiel Begeleider Beschut Wonen

Disciplines: Sociology

In het debat over de aansluiting 'onderwijs-arbeidsmarkt' wordt veel belang gehecht aan de constructie van beroepsprofielen. Die profielen moeten als 'voeding' dienen voor het opstellen van opleidingsprofielen en dus ook voor de ontwikkeling van leerprogramma's. De constructie van beroepsprofielen en hun vertaling naar opleidingsprofielen moeten een zekere aansluiting garanderen tussen het initiële onderwijs, het circuit van bij- en nascholing en het werkmilieu. In de geestelijke gezondheidszorg heeft de deïnstitutionalisering en de psychosociale rehabilitatie, de ontwikkeling en de uitbouw van het Beschut Wonen sterk gestimuleerd. De zorginhoudelijke en organisatorische veranderingen in de geestelijke gezondheidszorg hebben hun weerslag op het takenpakket van de begeleiders in het Beschut Wonen. Tegen de achtergrond van hoger gestelde eisen betreffende efficiëntie en doelmatigheid van de hulpverlening, is er toenemende belangstelling voor begeleidingsmethodieken in het Beschut Wonen. Tot op heden bestaat er echter geen specifieke opleiding voor begeleiders in Beschut Wonen. In deze context bracht de Vormingsdienst Guislain te Gent in samenwerking met de VVI-VMSI stuurgroep Beschut Wonen een aantal deskundigen uit de sector Beschut Wonen samen om de verschillende mogelijkheden te onderzoeken om vorming te organiseren in functie van de specifieke noden van het beroep ‘Begeleider in Beschut Wonen’. Hierbij werd gekozen voor de opstelling van een beroepsprofiel 'Begeleider Beschut Wonen' dat de basis legt voor de opstelling van een opleidingsprofiel en uiteindelijk voor een vormingsprogramma voor de begeleiders in Beschut Wonen. Aan het Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA) werd de opdracht gegeven dit beroepsprofiel te ontwikkelen. Deze opdracht werd mede mogelijk gemaakt door de financiële steun van het Europees Sociaal Fonds (doelstelling 4 programma).
Uit de band?. De structuur van arbeidsverdeling in de Belgische autoassemblagenijverheid

Disciplines: Sociology

In dit boek wordt de arbeid in de Belgische autoassemblagebedrijven beschreven. Gedurende de jaren negentig werd het debat over de vormgeving van de arbeid in de autoassemblage in belangrijke mate gedomineerd door de ‘slanke productie’. Dit model, gebaseerd op de werkwijze van het Japanse Toyota, pretendeert aanzienlijke productiviteitswinsten op te leveren. Het aanpassen van de wijze van arbeidsverdeling, in de richting van meer taken en verantwoordelijkheden voor de productiewerknemers op de werkvloer, speelt daarbij een belangrijke rol. Ook Europese autoassemblagebedrijven sleutelen koortsachtig aan hun model van arbeidsverdeling. Maar wat er precies verandert, wat de reikwijdte en diepgang zijn van deze veranderingen en hoe dit alles geïnterpreteerd moet worden, blijven open vragen. Het zijn deze vragen die alvast voor de Belgische autoassemblagebedrijven in dit proefschrift beantwoord worden. De uitgebreide empirische gegevens die in het proefschrift worden voorgesteld, maken duidelijk dat de ingrepen in de arbeidsverdeling geenszins uniform verlopen in alle bedrijven. Lokaal worden inspiratievolle alternatieven uitgewerkt. Globaal blijft de Belgische automobielassemblagesector evenwel in grote mate schatplichtig aan een traditionele sterk arbeidsdelige invulling van de arbeid. Het vasthouden en zelfs intensifiëren van ‘de lopende band’ staan hiervoor symbool. Ondanks de veralgemeende invoering van teamwerk in de autoassemblagebedrijven, hebben deze herstructureringen vaak slechts een bescheiden weerslag op het takenpakket van de werknemers op de werkvloer. Een relativerende conclusie die haaks staat op het veranderingsgeweld dat in de managementsliteratuur welig tiert. De nuchtere aanpak in het proefschrift is daaraan niet vreemd. Aan de hand van objectieve criteria wordt de actuele toestand inzake arbeidsverdeling beschreven. Het richt zich daarom tot diegenen die zich wars van normatieve slogans op de hoogte willen stellen van de feitelijke toestand van de arbeid in de autoassemblagesector.
De relatie tussen geboortekwartaal en schools succes in de eerste jaren van het lager onderwijs

Disciplines: Educational Sciences

In veel landen worden kinderen uit hetzelfde geboortejaar op hetzelfde moment toegelaten tot het leerplichtonderwijs. Zo starten in Vlaanderen kinderen normaal gesproken het eerste leerjaar op 1 september van het jaar waarin ze zes jaar worden. Op die manier tracht men ervoor te zorgen dat klassen homogeen zijn wat het ontwikkelingsniveau betreft van de leerlingen die er deel van uitmaken. Ondanks deze intentie kan de leeftijdsspreiding (binnen de groep normaalvorderende kinderen) bij de aanvang van het leerplicht¬onderwijs tot 12 maanden bedragen. Bestaand onderzoek heeft samenhangen aangetoond tussen het geboortekwartaal van kinderen en hun schools presteren (Davis, Trimble, & Vincent, 1980), kansen op zittenblijven (Martin, Foels, Clanton, & Moon, 2004) en kansen op verwijzing naar het buitengewoon onderwijs (Wallingford & Prout, 2000). Mogelijke verklaringen voor dit ‘geboortekwartaaleffect’ worden onder meer gezocht in initiële ontwikkelingsen rijpingsverschillen die blijven doorwerken in de latere schoolprestaties. Een vergelijking tussen studies met kinderen van verschillende leeftijden leert wel dat het relatieve leeftijds¬effect verkleint naarmate kinderen ouder worden.
(Zich) Wenden

Disciplines: Educational Sciences

In 'Le fils' gebeurt iets dat niet eenvoudigweg te situeren valt. Die gebeurtenis manifesteert zich bij Olivier letterlijk in de verplaatsing of wending van zijn lichaam en van zijn blik. De jongen, Francis, is aan het werk gezet in een atelier van een collega en Olivier gaat kijken, van achter het raam en zonder dat de jongen het ziet. Zo zet hij een eerste stap. Na een aanvankelijke weigering wil hij de jongen toch in zijn atelier: hij zet nog een stap. Maar hij weet niet waarom. ‘Pourquoi fais-tu ça?’, vraagt zijn ex-vrouw hem. Olivier antwoordt dat hij het niet weet – ‘Je ne sais pas.’ Er is eigenlijk geen reden, er is niets, geen specifiek iets. Maar dat niets dat geen betekenis heeft, heeft een effect: het zet hem in beweging. En zo treedt hij, stap voor stap, een ruimte binnen die niet meer de bekende en herkenbare ruimte is. Het is met deze wending van het lichaam en van de blik van Olivier dat we in deze tekst een bepaalde pedagogische betekenis willen verbinden. De opvatting dat opvoeden met een bepaalde vorm van wenden te maken heeft, is zo oud als het nadenken over opvoeding zelf. Maar wat is dat wenden waar het in opvoeden om gaat? Hoe wordt de beweging van dat wenden gedacht? Men kan zich wenden tot iets of iemand. Wenden kan zijn: keren, omkeren, terugkeren, bekeren. Wenden kan ook betekenen tot inkeer komen. Met deze verschillende invullingen van wenden zijn verschillende opvattingen over opvoeden in het geding. De wending van Olivier toont zich in verschillende hoedanigheden. Ze toont zich allereerst en wellicht het meest duidelijk als een zich afwenden van de cultuur, van wat verwacht wordt (aversio) en als een wenden naar zichzelf (conversie of omkering). Maar ze toont zich ook als een omwenden (conversie) van zichzelf en van die cultuur. In wat volgt worden deze bewegingen van het (zich) wenden beschreven. We laten ons daarbij naast de pedagogische traditie ook inspireren door het werk van de Franse filosoof Michel Foucault en de Amerikaanse filosoof Stanley Cavell.
Initiatie

Disciplines: Educational Sciences

Als het over opvoeden gaat, zijn we vandaag erg onzeker over wat we moeten en kunnen doen. We klampen ons vast aan alles wat gezag en controle lijkt te garanderen. Tegelijk weten we ons geconfronteerd met de eis van steeds meer en beter.

De lichtheid van het opvoeden wil een handboek zijn dat kijk-, lees- en denkoefeningen biedt ter voorbereiding van het concrete, pedagogische handelen. De film Le Fils van de gebroeders Dardenne vormt de aanzet en inzet van het boek.

Le Fils toont ons waar het in opvoeden om gaat en wat het betekent opvoeder te zijn: het is in de eerste plaats een houding, een manier van doen, een ethos.

Op toegankelijke wijze brengt dit handboek die pedagogische houding in kaart. Daarbij worden woorden gebruikt die de pedagogische en wijsgerige traditie bieden: aanvaarding, denken, aandacht, initiëren, spreken, werken, (zich) wenden, gastvrijheid, vertrouwen, gelijkheid en meesterschap.

Dit handboek richt zich in het bijzonder tot studenten en docenten in opleidingen voor pedagogische beroepen (lerarenopleiding, orthopedagogie, sociaal werk). Ook voor andere geïnteresseerden zal dit een inspirerend boek zijn.

De auteurs zijn allen onderzoekers in het domein van de wijsgerige pedagogiek en verbonden met het Centrum Wijsgerige Pedagogiek van de KULeuven en/of de Vakgroep Pedagogiek van de UGent.
"Als ze maar gelukkig zijn": de integriteit van ouders in het geding

Disciplines: Educational Sciences

Dit artikel neemt de preoccupatie van ouders met het geluk van hun kinderen als uitgangspunt. Vooral de ambitie om kinderen een gelukkige jeugd te bezorgen wordt nader onderzocht. Uit ontwikkelingspsychologisch onderzoek blijkt namelijk dat ouders er wat dat betreft niet al te veel toedoen. (Auto)biografische studies en andere literaire bronnen laten echter zien dat jeugdherinneringen, de manier waarop ouders handelden incluis, door kinderen van het grootste belang worden geacht. Een analyse van het begrip integriteit wijst op diverse aspecten die in het geding zijn als het om de betekenis van de opvoeding van de kinderen voor de ouders gaat. Speciale aandacht krijgt de betekenis die ouders zelf geven aan de soort ouders die zij in de ogen van de kinderen zijn. Het verhaal dat zij over het verleden vertellen benadrukt de behoefte aan consistentie en eenheid. De discussie over opvoeding toont de noodzaak van een herziening van het begrip integriteit, in die zin dat het meer accent legt op de verantwoordelijkheid die de opvoedingsrelatie, meer dan andere relaties, kenmerkt.
De modernisering van het mededingingsrecht en de consument

Disciplines: Law

Dit artikel beoogt na te gaan wat de modernisering van het mededingingsrecht te betekenen heeft of kan hebben voor de consument. Met «modernisering van het mededingingsrecht» wordt verwezen naar de meer economische georiënteerde en gedecentraliseerde toepassing van art. 81 en 82 EG-Verdrag (hierna EG). Voor het opzet van dit artikel is een goed zicht op de beschermingsdoelstellingen van het Europees mededingings- en consumentenrecht vereist, wat ook enig inzicht in de grondslagen van het Europees economisch recht vergt (eerste deel). Vervolgens kunnen de gemoderniseerde materiële en procedurele regels van het Europees mededingingsrecht vanuit het perspectief van de consument worden onderzocht (tweede en derde deel). Tot slot volgen enkele conclusies (vierde deel).
Een editie van de fragmenten van de Roman van Heinrich en Margriete van Limborch

Disciplines: Linguistics

Eén van de meest opvallende vaststellingen binnen mijn doctoraatsonderzoek was dat er nog een groot aantal fragmenten en excerpten van de Roman van Heinric en Margriete van Limborch onuitgegeven bleven, terwijl een aantal ervan toch een schat aan informatie bleken te bevatten. Deze informatie was bij nader inzien relevant op verschillende domeinen : enerzijds zorgde ze voor een beter onderbouwde interpretatie van de tekst ; anderzijds stelde ze ons in staat om als het ware « dichter » bij de oorspronkelijke tekst te komen en de roman beter te dateren en te lokaliseren ; tenslotte was het dankzij deze gegevens ook mogelijk om het dichtersprofiel beter af te lijnen.
	In de editie van de Limborch-fragmenten en –excerpten geven we, in een internationaal samenwerkingsverband dat uiterst inspirerend bleek te zijn, niet alleen een diplomatische editie van alle bestaande fragmenten en excerpten van deze tekst, maar schetsen we in een omvattende inleiding (60p.) op basis van de inhoud van die fragmenten ook een nieuw en uitdagend beeld van de roman en zijn overlevering. Daarnaast geven we een uitgebreid tekstkritisch commentaar en een arsenaal aan woordverklaringen die de lezer in staat moeten stellen de fragmenten en excerpten op een verantwoorde manier te interpreteren.
Een begeleidingsinitiatief Academisch Nederlands voor eerstejaarsstudenten aan de K.U. Leuven

Disciplines: Linguistics

Een steeds groter wordende groep eerstejaarsstudenten heeft moeite om academische syllabi, cursussen en wetenschappelijke papers te doorgronden, notitie te nemen bij hoorcolleges of op een consistente en ‘academische’ manier schriftelijke antwoorden te formuleren op examenvragen. Wetenschappelijke papers schrijven is een zo mogelijk nog moeilijkere opgave voor veel eerstejaars. Voor een deel hebben deze problemen te maken met de democratisering van het universitair onderwijs. De instroom van allochtone studenten of studenten uit het TSO of BSO, vroeger eerder uitzondering, is nu reëel. Een aantal van deze studenten blijkt wel over de intellectuele capaciteiten te beschikken om universitaire studies aan te vatten, maar is onvoldoende getraind op het vlak van de ‘academische vaardigheden’ om de stap naar het universitair onderwijs probleemloos te kunnen nemen. Enerzijds is er de kloof tussen middelbaar en hoger onderwijs en anderzijds is er niet zelden ook een kloof tussen de schooltaal en de thuistaal. Dat wordt vaak al duidelijk tijdens de middelbareschoolperiode, maar het uit zich nog meer in het hoger onderwijs. Taalzwakke(re) studenten hebben dan moeite om de instructietaal van het hoger onderwijs, het meer ‘academische’ Nederlands, adequaat te begrijpen omdat deze taalvariant abstracter en cognitief veeleisender is. Bovendien is het register dat gehanteerd wordt van een heel andere orde dan wat een gemiddelde scholier gewend is. Veel eerstejaarsstudenten lopen dan ook verloren in deze meer abstracte taal. Zie daarover ook Bokhoven 2007. Het OOP (Onderwijsgericht Ontwikkelings Project) ‘Academisch Nederlands’ tracht studenten bij die problemen te begeleiden op verschillende manieren.
Woorden in Context 2

Disciplines: Linguistics

Dit werk richt zich tot niet-nederlandstaligen die op een snelle en efficiënte wijze hun Nederlands woordenschat willen opfrissen. het bouwt verder op deel 1 en bevat oefeningen voor ongeveer 1700  woorden, opgedeeld in twee niveaus. De woorden zijn geordend rond thema's. Het oefenmateriaal bestaat uit zinnen die de betekenis van het ontbrekende woord suggereren. Bij elk woord worden ook de Franse en Engelse equivalenten gegeven.
Psychologische contracten in Vlaanderen: 'old deals'?!

Disciplines: Linguistics

In deze bijdrage gaan we na welke typen psychologische contracten voorkomen op de Vlaamse arbeidsmarkt.  Om tot een minder contextafhankelijke typering van psychologische contracten te komen, differentiëren we psychologische contracten op grond van hun 'aard' en niet op basis van hun 'inhoud'.  Het psychologisch contract wordt gemeten aan de hand van 10 schalen.  Vijf schalen meten de gepercipieerde rechten van werknemers, vijf schalen hun gepercipieerde plichten.  De typering van psychologische contracten steunt op een representatieve steekproef die alle lagen van de Vlaamse werknemersbevolking bevat (n=1.106).  De analyse wijst op het bestaan van zes typen psychologische contracten, elk gekenmerkt door een typisch patroon van gepercipieerde rechten en plichten: een loyaal, een instrumenteel, een zwak, een sterk, een investerend en een ongebonden psychologisch contract.  Op basis van de profilering van deze zes typen kunnen we besluiten dat de transitie van het traditionele psychologische contract naar zogenaamde 'new deals' beperkt blijft tot een erg kleine groep jonge, hooggeschoolde professionals en managers.
Werken met managementteams: interview met Theo Wijnen en Mieck Vos

Disciplines: Political Sciences

Het lokale niveau is volop in ontwikkeling. Het nieuwe gemeentedecreet zorgde voor heel wat wijzigingen, zowel op politiek als op administratief vlak. Eén van die wijzigingen is de introductie van een managementteam in de gemeentelijke organisatie. Uiterlijk op 1 oktober 2007 moet elke gemeente werken met een managementteam, waarin de top van de administratie vertegenwoordigd is. Uitgeverij Politeia en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) hebben over het werken met managementteams recent een pocket gepubliceerd. Hierin wordt niet enkel de regelgeving over managementteams gekaderd. Er is ook veel aandacht voor eerder praktisch gerichte zaken. Zo wordt bijvoorbeeld een leidraad aangereikt voor het maken van een afsprakennota tussen college en managementteam. Tussendoor passeren heel wat methoden en technieken van het hedendaagse overheidsmanagement de revue: coachend leiderschap, Balanced Scorecard, EFQM, CAF, IiP, organisatieleren, projectmatig werken, delegeren,… Naar aanleiding van deze publicatie hadden we een interview met de auteurs Mieck Vos (adjunct-stadssecretaris Stad Kortrijk) en Theo Wijnen (coördinator en stafmedewerker organisatie-ontwikkeling Team Consulting, VVSG).
Weet als leidinggevende hoe de medewerker te motiveren!

Disciplines: Political Sciences

De vergrijzing brengt heel wat nieuwe organisatorische veranderingen met zich mee. Een belangrijke uitdaging is het managen van de verschillende noden en wensen van de diverse leeftijdsgroepen met als doel de medewerkers zo lang mogelijk inzetbaar en gemotiveerd te houden. Een belangrijke rol hierbij is weggelegd voor de direct leidinggevende. De vraag is echter: ‘hoe kunnen leidinggevenden een antwoord bieden op die veranderende noden en wensen?’. Het Steunpunt Bestuurlijke organisatie Vlaanderen (SBOV) heeft een onderzoek gevoerd naar hoe leidinggevenden deze rol kunnen invullen.