clips/mteb-nl-vabb huggingface dataset:
De impact van de fiscale crisis op de federale overheid

Disciplines: Political Sciences

In dit artikel analyseren we de impact van de fiscale crisis op de Belgische federale overheid vanaf 2009 tot en met de opmaak van de initiële begroting 2014. We focussen ons daarbij zowel op de omvang en de inhoud van de genomen crisismaatregelen als op de besluitvorming om tot deze fiscale consolidatie te komen. We stellen vast dat het federaal gevoerde crisisbeleid beïnvloed wordt door het politiek-ambtelijke systeem, in wisselwerking met de binnenlandse macro-economische toestand, de wereldwijde economische context en externe factoren (zoals de Eurocrisis en de druk vanwege kredietbeoordelaars). De Belgische politieke impasse na de verkiezingen van 2010 vormt bovendien een niet te onderschatten context waarbinnen het fiscale consolidatiebeleid in de federale overheid ontwikkeld werd.
Verkiezingen, partijen en overheidsfinanciering: de financiële gevolgen van de verkiezingen van 25 mei 2014

Disciplines: Political Sciences

In België bestaat het grootste deel van de inkomsten van de politieke partijen uit financiële bijdragen die ze ontvangen van de overheid. De omvang van deze bijdragen wordt hoofdzakelijk bepaald door de verkiezingsresultaten van de partijen. In deze bijdrage wordt gedetailleerd nagegaan wat de impact is geweest van de federale en regionale verkiezingen van 25 mei 2014 op de financiën van de partijen.
Verborgen Krachten in de Organisatie: een Politiek Model van Organisatieverandering

Disciplines: Sociology

Waarom slagen bepaalde veranderingsprojecten en andere niet? Waarom kunnen bepaalde organisaties zich snel aanpassen en andere niet? Wat is een goede manier om een verandering door te voeren? Wie zijn de winnaars en wie de verliezers bij een veranderings- project? Deze vragen houden managers en academici al jaren bezig. Over organisatieverandering werd al zeer veel onderzocht en geschreven.
Meer dan 20 jaar ervaring met veranderingen in orga- nisaties heeft de auteur gesterkt in zijn overtuiging dat de gedragsbenadering die nu domineert bij de aanpak van veranderingen tekortschiet. Op basis van diepgaand onderzoek van het immense terrein van theorieën en studies over veranderingsmanagement in organisaties komt Guido Maes tot de bevinding dat de rol die aan macht/politiek wordt toebedeeld bij interacties tussen de belanghebbenden sterk onderschat wordt in de gangbare modellen over organisatieverandering. Hij heeft zijn bevin- dingen op een gestructureerde manier samengebracht in een nieuw veranderingsmodel dat in staat is om de poli- tieke dimensies van organisatieverandering te situeren.
Frequenter contact met ouders bij volwassen mannen en vrouwen na echtscheiding

Disciplines: History, Sociology

Aan de hand van data van de survey 'Scheiding in Vlaanderen' onderzoeken we in dit artikel het verband tussen een echtscheiding van volwassen kinderen en de frequentie van ontmoetingen met hun ouders. Daarbij houden we zowel rekening met door de volwassen kinderen als door de ouders gerapporteerde contactfrequenties. De resultaten tonen aan dat gescheiden personen meer contact hebben met beide ouders dan gehuwden. Meer specifiek geldt dat de frequentie van ontmoetingen het hoogst is wanneer men na de echtscheiding niet samenwoont met een nieuwe partner. De verschillen naargelang de huwelijks- en partnerstatus zijn beduidend groter voor zoons dan voor dochters.
De Euraziatische Economische Unie (EAEU) als nieuwe uitdager van de EU?

Disciplines: Political Sciences

Met de oprichting van een Euraziatische Economische Unie (EAEU) tussen Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan  wordt er een nieuwe internationale organisatie in het leven geroepen die op het eerste zicht geschoeid is op dezelfde leest als de Europese Unie. De Oekraïense crisis toonde tegelijkertijd de onverenigbaarheid van beide integratieprojecten aan. Het is technisch onmogelijk lid te zijn van de Euraziatische douane-unie en een vrijhandelsakkoord met de EU te sluiten. Vladimir Poetin wil daarenboven dat de Europese Unie de EAEU erkent als onderhandelingspartner. Maar wat voor actor is die EAEU, waar de EU vanaf 1 januari 2015 mee te maken krijgt, nu precies?
Een ruimer perspectief op somberheid in de palliatieve fase

Disciplines: Social Health Sciences

Dat patiënten in de palliatieve fase somebr eb verdrietig zijn, is normaal en begrijpelijk. De exclusief psychiatrrische blik die zulke somebrheid benoemt asl 'depressieve stoornis', is in zo'n situatie verraderlijk. Zij kan beter verruild worden voor een bredere, 'salutgen' benadering die zich niet uitsluitend richt op klachten en risicofactoren, maar ook probeert krachtbronnen aan te boen die de patiënt helpen het verdriet een plaats te geven en 'gezond te sterven'.
Moeten aspirinegebruikers hun maag beschermenmet protonpompremmers?

Disciplines: Social Health Sciences

Van de patiënten die acetylsalicylzuur slikken ter preventie van cardiovasculaire aandoeningen en bij wie maagbescherming nodig is, gebruikt slechts 46 procent daadwerkelijk de aanbevolen ­protonpompinhibitor. Dat blijkt uit een Nederlandse studie.
Het huwelijk als mensenwerk. Schillebeeckx' receptie van het personalisme en zijn commentaar op Humanae Vitae

Disciplines: Theology

De recente bisschoppensynode over het gezin vormt de aanleiding voor de twee auteurs om de visie van E. Schillebeeckx op enkele fundamentele morele vraagstellingen in het algemeen en m.b.t. tot de seksuele en huwelijksmoraal in het bijzonder in herinnering te roepen. In een eerste stap wordt het denken van Schillebeeckx geplaatst in de context van de personalistische wending die de moraaltheologie in de twintigste eeuw heeft voltrokken. Daarbij gaat het o.a. om de reikwijde van de menselijke autonomie in het ethisch beslissingsproces, het belang van antropologische constanten en negatieve contrasterva¬ringen, de correlatie tussen christelijke identiteit en menselijke integri¬teit en de vraag of er een specifiek christelijke ethiek bestaat. In een tweede luik wordt de visie van Schillebeeckx op seksualiteit en huwelijk voorgesteld die hij voornamelijk in de zestiger jaren van vorige eeuw heeft ontwikkeld. Het centrale uitgangspunt is daarbij de theologische stelling dat het huwelijk een profane werkelijkheid is waarin Gods heilshandelen zich manifesteert. Dit houdt o.a. in dat elk theologisch-ethisch discours over het huwelijk rekening moet houden met de humaan-wetenschappelijke kennis en met de concrete ervaringen van koppels in een specifieke tijd en context. Het betekent tevens dat het huwelijk een historische werkelijkheid is die doorheen de tijd verandert. Zelfs de theologie heeft geen tijdloos zicht op een zogenaamd onveranderlijk wezen van het huwelijk. Schillebeeckx houdt echter vast aan de idee dat de mensheid vooruitgang boekt bij de beleving van seksualiteit en huwelijk. Het voortschrijdend en zich uitklarend huwelijksethos wordt daarbij vooral aangestuurd door een groeiend ethisch besef van de menswaardigheid van de seksualiteitsbeleving binnen het huwelijk. Criteria voor de waarde van de seksuele relatie ontdekt de mens volgens Schillebeeckx niet in een biologisch voorgegeven natuur maar enkel in de confrontatie met de andere en de werkelijkheid die hem telkens opnieuw oproepen tot een vrije en verantwoordelijke omgang. Van hieruit wordt ook duidelijk welke positie Schillebeeckx inneemt t.a.v. de problematiek van Humanae vitae: ten eerste kan de (on)geoorloofdheid van om het even welke vorm van geboortebeperking nooit gebaseerd worden op biologische wetmatigheden en ten tweede moet er een onderscheid gemaakt worden tussen een algeheel huwelijksproject dat openheid voor het kind essentieel insluit en de afzonderlijke seksuele act die niet alle betekenissen van het huwelijksleven ten volle moet realiseren.
Ž/Ć

Disciplines: Literature

Marica Bodrožić werd in 1973 geboren in Dalmatië, het huidige Kroatië. Ze woont sinds haar tiende in Duitsland en schrijft gedichten, romans, verhalen en essays. Voor haar boeken kreeg
ze talloze prijzen en beurzen, waaronder de Förderpreis für Literatur van de Akademie der Künste in Berlijn, de Kulturpreis Deutsche Sprache en in 2013 de literatuurprijs van de Europese Unie. In dit boek zijn voor het eerst vertalingen van en beschouwingen over haar werk verzameld.
Duurzaam onderwijs voor de 21ste eeuw: van theorie naar praktijk

Disciplines: Linguistics

In dit artikel worden de principes van duurzaam onderwijs toegelicht. Op basis van onderzoek naar gelijke onderwijskansen en onderwijseffectiviteit wordt een visie op onderwijs voorgesteld waarbij wordt toegewerkt naar de verwerving van cruciale competenties voor de 21ste eeuw. In het artikel wordt besproken hoe de theorie van duurzaam onderwijs kan worden omgezet in concrete lesactiviteiten.
Wie durft de draaideur te nemen? De betekenis van taakgerichte taalvaardigheidsdidactiek voor het hoger onderwijs

Disciplines: Linguistics

Hoe kunnen we studenten degelijk voorbereiden op hun toekomstige beroepsuitoefening? Kan dat met levensechte taken, in interactie met elkaar én vanuit het idee dat fouten een "hotspot for learning" zijn? In deze workshop exploreren we de betekenis en mogelijkheden van een taakgerichte aanpak voor taalvaardigheidsonderwijs in het hoger onderwijs. Samen zoeken we een antwoord op de vraag hoe we levensechte, interactieve taken kunnen bedenken waarbij de hogeschool en het werkveld met elkaar in rijke verbinding staan. Alsof er een draaideur tussen beide staat die de stroom continu voedt. We vinden inspiratie in casussen uit opleidingen die, naar aanleiding van onderwijsinnovatieprojecten in het hoger onderwijs in Vlaanderen, het taakgerichte pad zijn ingeslagen.
Taalcompetenties evalueren: waarom, wat, hoe, en dan?

Disciplines: Linguistics

Leraren stellen zich heel wat vragen bij het evalueren van taalcompetenties. De vaakst gestelde vraag die ik als lerarenopleider en nascholer vanwege leraren en studenten krijg, is een “hoe-vraag”: hoe kunnen we het best taalcompetenties evalueren en opvolgen? In dit artikel betoog ik dat die “hoe-vraag” slechts de derde is in een reeks van vier: Waarom willen schoolteams taalcompetenties evalueren? Wat moet er dan precies geëvalueerd worden? Hoe moeten we evalueren? Wat doen we nadien met de resultaten van de evaluatie? De volgorde van de vier basisvragen over taalcompetenties lijkt me vrij dwingend, net als het feit dat schoolteams zich samen moeten beraden over het antwoord dat zij vanuit hun context en pedagogisch project op deze vier vragen formuleren. De uiteindelijke inzet van al de tijd en energie die aan evaluatie wordt besteed is dat het leerproces van de leerling positief wordt bevorderd en dat het onderwijs verbetert. Al de rest is daaraan ondergeschikt.
Scholieren met bijbaantjes: een bedreiging of een troef? De mening van de leraar

Disciplines: Economics & Business

In dit artikel wordt op basis van een peiling bij 251 leraren een beeld gegeven van hoe leraren in het secundair of voortgezet onderwijs staan tegenover leerlingenarbeid. Hun attitude ten aanzien van leerlingenarbeid wordt
in verband gebracht met hun meer algemene affiniteit met ervaringsgericht leren en met leraar-, klas- en functiekenmerken. De resultaten tonen dat leraren
zowel kansen als valkuilen zien. Toch is er een relatief overwicht van de argumenten pro ten aanzien van de argumenten tegen. De leraren zien in leerlingenarbeid mogelijkheden voor competentieontwikkeling en ook
voor het opbouwen van realistische verwachtingen ten aanzien van werken.
Oververmoeidheid als gevolg van het combineren van werken en naar school gaan zien ze als een reëel risico. De attitude ten aanzien van leerlingenarbeid
verschilt sterk tussen de leraren. De lesanciënniteit en het vakgebied kunnen het verschil in attitude ten aanzien van leerlingenarbeid deels verklaren.
Jonge leraren staan positiever tegenover leerlingenarbeid, wat voor een deel kan worden toegeschreven aan hun grotere affiniteit met ervaringsleren. De openheid van leraren ten opzichte van leerlingenarbeid kan gezien worden
als een draagvlak om ‘buitenschools leren door werkervaring’ te verbinden met de vakgebonden of vakoverschrijdende eindtermen.
Handboek fiscale procedure - inkomstenbelastingen

Disciplines: Economics & Business, Law

In dit boek wordt een globaal overzicht gegeven van alle elementen van de fiscale procedure op het vlak van de inkomstenbelastingen. Komen aan bod : de fiscale aangifte, de controle- en onderzoeksverrichtingen van de fiscus, de bewijsmiddelen, de vestiging van de aanslag, de betwisting van de aanslag, de mogelijkheid om buiten de eigenlijke fiscale procedure schadevergoeding te vorderen van de Belgische staat, de kwijtschelding of vermindering van de administratieve sancties of nalatigheidsintresten, de betaling en de invordering van de belasting.
Het managen van rechtvaardigheidsverwachtingen van sollicitanten: Een middel om de 'war for talent' te winnen

Disciplines: Economics & Business

Vanwege de ‘war for talent’ hebben organisaties moeite om bepaalde posities opgevuld te krijgen en moeten ze hard werken aan hun imago als aantrekkelijke werkgever. Uit onderzoek blijkt dat met rechtvaardigheidsverwachtingen van sollicitanten rekening gehouden moet worden, wil een organisatie er in slagen een kwantitatief en kwalitatief sterkere groep sollicitanten te krijgen. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van een promotieonderzoek naar antecedenten en gevolgen van rechtvaardigheidsverwachtingen van sollicitanten. Er wordt onder meer ingegaan op de modererende rol van selectie-ervaring in de relatie tussen bestaande overtuigingen die  sollicitanten kunnen hebben en hun rechtvaardigheidsverwachtingen, op de mediërende rol van rechtvaardigheidsverwachtingen in de relatie tussen ‘peer communication’ over rechtvaardigheid van de selectieprocedure en testangst en –motivatie, en op de modererende rol van affect in de relatie tussen rechtvaardigheidsverwachtingen en de intenties van sollicitanten om een organisatie aan te bevelen dan wel een klacht neer te leggen.
De aansluiting tussen onderwijs en beroep bij hoger opgeleide afgestudeerden: Vlaanderen in internationaal perspectief

Disciplines: Economics & Business

In Europees perspectief blijken Vlaamse afgestudeerden uit het hoger onderwijs eerder gemiddeld te scoren op het vlak van de match tussen hun opleiding en beroep. We gaan na welke factoren deze score kunnen verklaren. Op basis van eerder onderzoek simuleren we hoe Vlaanderen zou scoren bij een verandering in de vraag- en aanbodcondities op de arbeidsmarkt en een wijziging in de institutionele structuur van onderwijs en arbeidsmarkt. De resultaten suggereren dat een combinatie van maatregelen, zowel op het vlak van onderwijsbeleid, arbeidsmarktbeleid als economisch beleid, aangewezen is indien beleidsmakers de mismatch onder Vlaamse hoger opgeleiden wensen te reduceren.
Het verrassende resultaat van een copulativiteitspeiling

Disciplines: Linguistics

Het is vanouds gebruikelijk om koppelwerkwoorden te onderscheiden van hulpwerkwoorden en
zelfstandige werkwoorden, en er bestaat ook een zekere mate van eensgezindheid over welke
werkwoorden tot de koppelwerkwoorden gerekend moeten worden. De Algemene Nederlandse
Spraakkunst (ANS) bijvoorbeeld geeft de volgende lijst (Haeseryn et al. 1997, 1122).
-zijn, worden en een aantal betekenisequivalenten van deze werkwoorden;
-blijven;
-blijken, dunken, heten, lijken, schijnen, voorkomen.
Zo’n lijst schept de illusie van duidelijkheid, maar roept tegelijk bedenkingen op. De eerste betreft de
simpele vaststelling dat deze werkwoorden ook gebruikt worden als hulpwerkwoord en/of als
zelfstandig werkwoord. De tweede betreft de notie ‘betekenisequivalent’. De ANS rekent er vallen,
staan en zitten toe, als equivalenten van zijn, evenals gaan, komen, lopen en raken, als equivalenten
van worden. Uit de context blijkt dat die opsomming niet als exhaustief bedoeld is, maar er wordt geen
criterium gegeven om te bepalen welke werkwoorden verder nog als equivalent beschouwd kunnen
worden.
Dit stuk laat zien hoe door gebruikmaking van een syntactisch geannoteerd corpus een preciezer beeld
kan worden geschetst van wat de koppelwerkwoorden zijn en van hoe ze van de andere werkwoorden
onderscheiden kunnen worden.
Over de subjectieve lezing van dreigen in het 16de- en 17de-eeuwse Nederlands. Historische pragmatiek vs contact-geïnduceerde taalverandering

Disciplines: Linguistics, Humanities (General)

Verhagen (2000) duidt het ontstaan van de subjectieve lezing van dreigen te + infinitief aan de hand van een synchrone analyse van de semantiek en pragmatiek van dreigen. In deze bijdrage toon ik aan dat een historisch-pragmatische benadering niet kan verklaren waarom de nieuwe constructie met dreigen op het eind van de 16de eeuw opduikt. Mijn alternatieve aanpak focust op de rol van het Latijn in de ontwikkeling van een nieuwe subjectieve dreigen-constructie en de betekenis van de Gouden Eeuw voor de actualisering van de nieuwe constructie. De analyse illustreert dat sommige nieuwe constructies gevormd worden ver weg van de spreker-hoorder-interactie, die zo centraal staat in de functionele taalkunde, en toont aan dat taalverandering een veelzijdig fenomeen is met een sterke culturele dimensie. Deze bijdrage geeft aan dat we het concept van interactie moeten verbreden naar interactie tussen culturele praktijken en discursieve tradities, die, ondanks de communicatieve afstand die hen kenmerkt, bepaalde patronen in taalverandering goed kunnen helpen beschrijven.
De leeuw met kleine klauwtjes

Disciplines: Linguistics

Is Consciences De leeuw van Vlaanderen een jeugdboek? Vast staat dat het boek al snel na verschijnen zowel door volwassen als door jeugdige lezers verslonden werd en op de duur zelfs in hoofdzaak door de jeugd. Dit dubbele publiek maakt van Consciences bekendste werk een ambivalente tekst. Die ambivalentie werd nog versterkt toen het boek in de twintigste eeuw speciaal bewerkt werd voor jonge lezers. 
In dit artikel focus ik op drie adaptaties voor de jeugd uit 1952, 1979 en 1984. Meer specifiek onderzoek ik op welke manieren de drie bewerkers de nationale thematiek hebben aangepast aan hun nieuwe doelpubliek. Die aanpassingen analyseer ik zowel op macro- als op microniveau, waarbij ik de bevindingen interpreteer vanuit de veranderende cultuur-historische context.
De potloodlijnen van het zijn

Disciplines: Linguistics

Deze studie brengt een grondige analyse van de poëzie van Bart Moeyaert, als een zoektocht naar zichzelf, naar geluk, liefde en geborgenheid. Bijzondere aandacht gaat naar de intense verwevenheid van vorm en inhoud, die op een bijzondere manier inspeelt op zijn dubbele publiek van kinderen en volwassenen.
'Handelende van tghemeen wantrouwich ghevoelen’. De Gorkumse rederijkers en het publieke debat rond het Twaalfjarig Bestand (1609)

Disciplines: History

In de Republiek ontstond, tijdens de vredesonderhandelingen die uiteindelijk tot het Twaalfjarig Bestand (1609) leidden, een publiek debat over de wenselijkheid van vrede. Via pamfletten,
liederen en prenten werden de argumenten tegen het sluiten van een vrede verspreid.
Tijdens de Bestandfeestelijkheden in de Hollandse grensstad Gorinchem klonk het debat
nog door in het opgevoerde Vreeds-triumph-gedicht. Dit artikel schetst aan de hand van dit rederijkersstuk zowel de actieve rol van de rederijkers in het publieke debat als de invloed van het publieke debat op het rederijkerstoneel.
Een bastion van traditionele scouting

Disciplines: History

Karakteristiek voor de scoutsgroep van het Onze-Lieve-Vrouwecollege was de grote betrokkenheid van de paters jezuïeten. Die zorgde voor contunuïteit, maar maakte ook dat de tegencultuur uit de jaren '60 en '70 slechts met mate in deze jeugdbeweging doorsijpelde.
Kleine Vlaamse Mythologieën

Disciplines: Linguistics, Literature, Art History, Humanities (General)

De Vlaamse kwestie lijkt wel een gordiaanse knoop: taal, cultuur, geschiedenis, economie, politiek, rechtspraak en rechtvaardigheidsgevoel, allemaal zijn ze er onlosmakelijk mee verbonden. Doorheen die wirwar loopt echter nog een draad, bijna onvatbaar maar zeker niet onzichtbaar: die van de Vlaamse identiteit, als fictie én als realiteit. Maar wie of wat is die Vlaming? Wat betekent het om Vlaming te zijn (of zich Vlaming te voelen)? Hoe kan men Vlaming worden (of kan dat net niet)? In een dertigtal vignetten analyseren de auteurs van dit boekje, soms kritisch, soms speels, maar altijd met liefde, de manier waarop ‘de’ Vlaming zichzelf toont in zijn of haar dagelijks gedrag: waar kijkt hij naar op televisie? hoe rijdt hij zijn gazon af? wanneer gaat hij graag op café? welke uitdrukkingen neemt hij graag in de mond? waarom leest hij (en niet alleen zij) zo graag ‘de boekskes’? Door te kijken naar wat de Vlaming doet (of net niet) en door te luisteren naar hoe de Vlaming spreekt (en wat hij misschien verzwijgt), proberen de auteurs door te dringen tot het ‘zijn’ van de Vlaming… Jan Baetens doceert culturele studies aan de KU Leuven. Voor zijn bundel Cent fois sur le métier ontving hij de Prix triennal de poésie 2007 de la Communauté française de Belgique. Karel Vanhaesebrouck doceert over theater en cultuur aan de ULB en RITS. Hij is essayist en dramaturg. Brecht Van Maele is fotograaf, onder meer voor De Standaard, en publiceerde recent het fotoboek Taalgrens / Frontière Linguistique (Snoeck Publishers 2013).
Het subsidiebeleid van het Vlaams Fonds voor de letteren. Een nieuwe 'politique des auteurs'?

Disciplines: Literature

De relevantie van kunst voor de maatschappij wordt regelmatig in vraag gesteld. Los van deze discussie is kunst onmiskenbaar ook een economisch gegeven. Als het nut van kunst stof tot debat is, dan is de financiering ervan dat al helemaal.

Veelgehoorde vragen zijn:
- Waarom subsidiëren we kunst?
- Wat is de maatschappelijke bijdrage van kunst?
- Wanneer heeft een kunstenaar recht op subsidie?

In Wat met kunst en geld? wordt ieder aspect van deze kwestie behandeld zodat de lezer met kennis van zaken kan deelnemen aan het debat.