clips/mteb-nl-vabb-ret huggingface dataset:
Deze brochure bevat het verslag van het stakeholderforum 'Nanotechnologieën voor de maatschappij van morgen' dat op 28 november 2008 te Leuven plaats vond. Stakeholders uit de zorgsector, de milieusector, beleidsmakers en wetenschappers hebben er gedebatteerd over maatschappelijke aspecten van nanowetenschap en -technologie.
Hoe kijkt men in Vlaanderen en over de grenzen aan tegen de mogelijke maatschappelijke veranderingen die gepaard gaan met de invoering van nanotechnologieën? In deze brochure presenteert Nanosoc ('Nanotechnologieën voor de maatschappij van morgen')een aantal visies die het publieke debat kunnen voeden en die nano-onderzoekers kunnen helpen om de juiste strategische keuzes te maken.
Mensen hebben ambigue relaties met dieren, zowel individueel als maatschappelijk. Dit boek bestudeert de vele aspecten van de relatie tussen mens en dier op een niet-polemische wijze. Dierenwelzijn is een modewoord geworden, maar wat wordt er mee bedoeld? Kan dit wetenschappelijk worden gemeten? Welke zijn de ethische en filosofische theorieën waarin gepleit wordt voor het welzijn van dieren? Hoe relevant is deze discussie voor concrete welzijnstopics, zoals het houden en slachten van landbouwhuisdieren, het gebruik van dieren in experimenten of het houden van dieren als gezelschapsdieren?
Eén van de doelstellingen van het NanoSoc-project ('Nanotechnologieën voor de maatschappij van morgen') is te achterhalen hoe burgers over nanotechnologie denken. Deze brochure inventariseert en becommentarieert hoe burgerpanels denken over nano & gezondheid, nano & nieuwe materialen en tenslotte nano & slimme omgeving.
De jaarprevalentie, de somatische en mentale comorbiditeit en de gevolgen van chronische hoofdpijn bij Belgische niet-geïnstitutionaliseerde volwassenen wordt geëvalueerd. Tussen april 2001 en juni 2002 werden op basis van een representatieve tweetrapssteekproef 1.043 niet-geïnstitutionaliseerde volwassen Belgen mondeling geïnterviewd met de Composite International Diagnostic Interview, versie 3.0 (CIDI). Bij de respondenten werd het voorkomen van de volgende variabelen nagegaan: chronische hoofdpijn, andere pijncondities, chronische somatische aandoeningen en mentale stoornissen.
De geschatte jaarprevalentie van chronische hoofdpijn bedroeg 12,1%. 46,4% van de respondenten met hoofdpijn in het afgelopen jaar meldde ook nog het bestaan van een andere pijnconditie (vooral rug- of nekpijn), 17,8% werd ook gediagnosticeerd met of behandeld voor hypertensie en 20,3% had een mentale stoornis (vooral een depressieve episode of een gegeneraliseerde angststoornis). Respondenten met chronische hoofdpijn hadden 6,2% minder optimaal rolfunctioneren dan respondenten zonder chronische hoofdpijn. De comorbide somatische aandoeningen en mentale stoornissen zorgden voor 72% van het verminderde rolfunctioneren bij personen met chronische hoofdpijn.
Chronische hoofdpijn is een veelvoorkomende aandoening die vaak samen met andere somatische aandoeningen en mentale stoornissen voorkomt. Omdat de comorbiditeiten een significante rol spelen in het dagdagelijkse rolfunctioneren, dienen behandelingsrichtlijnen rekening te houden met het comorbiditeitspatroon.
Evalueren van het voorkomen, de somatische en mentale comorbiditeit en het rolfunctioneren van personen met hypertensie bij Belgische niet-geïnstitutionaliseerde volwassenen.
Tussen april 2001 en juni 2002 werden 1.043 niet-geïnstitutionaliseerde volwassen Belgen geïnterviewd met de "Composite international diagnostic interview", versie 3.0 (CIDI). Bij de respondenten werden de volgende variabelen vastgesteld: hypertensie, pijncondities, chronische somatische aandoeningen en mentale stoornissen.
De geschatte 12-maandenprevalentie van hypertensie bedraagt 11%. 76% van de respondenten met hypertensie in het afgelopen jaar meldde ook nog het bestaan van pijn (vooral rug- of nekpijn), en 11% beantwoordde ook aan de criteria van een mentale stoornis. Hypertensie zorgde voor een vermindering van 2,3% (ongeveer 0,7 dagen per maand of 8 dagen per jaar) in het dagelijkse rolfunctioneren in vergelijking met respondenten zonder hypertensie.
Hypertensie is een vaak voorkomende aandoening die bij sommige patiënten samen voorkomt met pijnsymptomen en mentale stoornissen. Als algemeen besluit kan gesteld worden dat hypertensie weinig tot geen directe impact heeft op het dagelijkse rolfunctioneren.
Met deze bijdrage willen we de impact aantonen van mentale stoornissen (stemmings-, angst-, alcoholgerelateerde stoornissen) op het dagelijks functioneren in de Belgische bevolking.
2 419 niet-geïnstitutionaliseerde Belgische volwassenen ouder dan 18 jaar werden in 2001 en 2002 geïnterviewd met behulp van een herwerkte versie van het Composite International Diagnostic Interview van de World Mental Health Surveys van de Wereldgezondheidsorganisatie (WMH-CIDI). Hiermee werd de aanwezigheid nagegaan van de bovenvermelde mentale stoornissen volgens de Diagnostic Manual of Mental Disorders, 4de versie (DSM-IV). Tevens werd de WHO Disablement Assessment Scale (WHODAS-2) afgenomen als maat van functionele beperkingen in het dagelijkse leven.
Stemmings- en angststoornissen zijn duidelijk geassocieerd met functionele beperkingen in het dagelijks functioneren en dit met betrekking tot sociale, emotionele en fysieke aspecten. Stemmingsstoornissen hebben de grootste impact: verschillende domeinen van functioneren worden aangetast, voornamelijk het sociale leven. Angststoornissen daarentegen zijn voornamelijk gerelateerd aan beperkingen met betrekking tot emotionele of fysieke aspecten. Personen met alcoholgerelateerde stoornissen melden weinig impact.
We besluiten dat mentale problemen een significante invloed hebben op het dagelijkse leven, zowel op persoonlijk, sociaal als professioneel gebied. Ook de economische impact van psychopathologie is bijgevolg aanzienlijk.
Dit artikel beschrijft het gebruik van psychofarmaca bij niet-geïnstitutionaliseerde Belgische volwassenen.
Tussen april 2001 en juni 2002 werden 2 419 personen (18+) in een representatieve steekproef van de Belgische bevolking mondeling geïnterviewd met behulp van het World Mental Health Composite International Diagnostic Interview (WMH-CIDI). Er werd niet enkel de aanwezigheid van mentale stoornissen in de laatste 12 maanden vóór het interview nagegaan, maar ook het gebruik van vier klassen psychofarmaca in diezelfde periode: antidepressiva, anxiolytica, neuroleptica en stemmingsstabilisatoren.
Iets meer dan 19% van de respondenten gebruikte pychotrope medicatie in de afgelopen 12 maanden; een mentale stoornis kwam voor bij 11%. Personen met een stemmingsstoornis gebruikten vaker een psychofarmacon (60%) dan diegenen met een alcoholgerelateerde (53%) of een angststoornis (39%). 39% van de personen met een stemmingsstoornis gebruikte een antidepressivum; 23% van diegenen met een angststoornis gebruikte een anxiolyticum. Binnen de klasse van de antidepressiva werden selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's) het vaakst gebruikt, uitgezonderd bij alcoholgerelateerde stoornissen.
Op basis van deze studie kunnen we stellen dat er in België geen overconsumptie is van psychofarmaca, maar eerder een weinig gedifferentieerd en aspecifiek gebruik ervan.
Het doel van de European Study on Epidemiology of Mental Disorders was het vaststellen van de 12-maanden- en "lifetime"-prevalentie van mentale stoornissen bij niet-geïnstitutionaliseerde Belgische volwassenen.
Daarvoor werden tussen april 2001 en juni 2002 2.419 personen (18-plussers) in een representatieve steekproef van de Belgische bevolking geïnterviewd. Met behulp van de meest recente versie van het "Composite International Diagnostic Interview" (CIDI-2000) werd de aanwezigheid van mentale stoornissen volgens de Diagnostic Manual of Mental Disorders, 4de versie (DSM-IV), nagegaan.
Meer dan 27% van de respondenten vermeldde de aanwezigheid van minstens één mentale stoornis ooit in zijn leven; één op negen had een mentale stoornis in de laatste 12 maanden. Depressie in enge zin en alcoholmisbruik kwamen het vaakst voor op lifetimebasis, terwijl depressie in enge zin en specifieke fobie het meest voorkwamen in de 12 maanden vóór het interview. De prevalentie van psychiatrische comorbiditeit was hoog.
Mentale stoornissen komen dus veelvuldig voor. Op basis van de prevalentiecijfers uit deze nationale enquête kan gesteld worden dat meer dan twee miljoen Belgen ooit in hun leven een mentale stoornis hebben doorgemaakt. Meer dan 800.000 personen hadden een mentale stoornis in de afgelopen 12 maanden.
Doel. Beschrijven van het zorggebruik om emotionele redenen bij niet-geïnstitutionaliseerde Belgische volwassenen.
Methode. Tussen april 2001 en juni 2002 werden 2.419 personen (18+) in een representatieve steekproef van de Belgische bevolking mondeling geïnterviewd met behulp van de meest recente versie van het Composite International Diagnostic Interview (CIDI-2000). De aanwezigheid van een mentale stoornis in de laatste 12 maanden vóór het interview en het gebruik van zorgvoorzieningen om emotionele redenen werden nagegaan. Daarnaast werd ook nagegaan welke soort behandeling de personen kregen.
Resultaten. Een mentale stoornis kwam voor bij 11% van de respondenten, waarvan een op drie een professionele hulpverlener raadpleegde. Personen met een stemmingsstoornis raadpleegden vaker een hulpverlener (43%) dan diegenen met een angst- (38%) of een alcoholgerelateerde stoornis (17%). De huisarts werd het vaakst geraadpleegd, al dan niet in combinatie met een psychiater. Van diegenen die hulp zochten, kreeg de meerderheid een medicamenteuze behandeling (al dan niet in combinatie met een psychologische), maar ook kreeg tot 25% geen behandeling.
Besluit. In België is het gebruik van zorgvoorzieningen bij personen met een mentale stoornis ondermaats. Bovendien krijgt een aanzienlijke proportie van diegenen die hulp zochten geen doeltreffende behandeling.
Onze ervaring met drie jaar werking van het referentiecentrum voor het chronische-vermoeidheidsyndroom(CVS) van de Universitaire Ziekenhuizen Leuven wordt besproken. Meer dan 700 patiënten met langdurige vermoeidheids- en pijnklachten werden in ons centrum multidisciplinair gescreend. Hiervan volgde een 300-tal gediagnosticeerde CVS-patiënten een cognitief-gedragstherapeutisch en revalidatiegeoriënteerd programma in het UZ Pellenberg.
De lange wachtlijsten, de hoge administratieve belasting, de gebrekkige mogelijkheden tot ondersteuning van de werkhervatting en de organisatie van een langetermijnbegeleiding bleken belangrijke knelpunten te zijn.
Een preliminaire therapeutische outcomestudie stemt ons voorzichtig optimistisch, op het vlak van zowel een verbeterd psychosociaal als lichamelijk functioneren van de betrokken patiënten. Bijkomend werden in ons centrum ook twee gerandomiseerde, placebogecontroleerde, dubbelblinde cross-overonderzoeken verricht, met respectievelijk laaggedoseerde corticosteroïden en methylfenidaat.
Naast verder wetenschappelijk onderzoek, hebben de CVS-referentiecentra in de toekomst een belangrijke rol te vervullen bij het optimaliseren van een realistische en pragmatische zorg voor het toenemend aantal patiënten dat geïnvalideerd is door "onverklaarde" (maar vermoedelijk stressgebonden) pijn- en uitputtingssyndromen.
Lichamelijk onverklaarde syndromen komen vaak voor in de huisartsenpraktijk en alle medische specialismen.
Uitgaande van de controverse tussen "lumpers" en "splitters" met betrekking tot deze syndromen, wordt gepleit voor een betere stroomlijning van de hulpverlening voor deze patiënten - met name voor de grote groep met persisterende stressintolerantie en pijnovergevoeligheid, die beantwoordt aan de operationele diag- nosen "chronischevermoeidheidssyndroom" (CVS) en/of "fibromyalgie" (FM).
In dit perspectief worden voorstellen gedaan voor het oprichten van vernieuwde, meer rationeel en efficiënt georganiseerde "CVS/FM-referentiecentra".
In een recente meta-analyse werd de doeltreffendheid van antidepressiva in de behandeling van patiënten met een depressieve stoornis ernstig in vraag gesteld. Antidepressiva bleken enkel in de subpopulatie van meest ernstig depressieve patiënten klinisch significant doeltreffender dan placebo.
Deze publicatie veroorzaakte veel deining in de wetenschappelijke en de populaire pers. Indien correct, hebben deze resultaten grote implicaties voor de behandeling van depressieve patiënten en dienen de bestaande aanbevelingen grondig te worden aangepast. Een correcte en meer genuanceerde lezing van deze meta-analyse levert hiervoor echter geen argumenten, maar wijst vooral op de complexiteit van doeltreffendheidsonderzoek en het psychiatrische beslissingsmodel, o.a. onderscheid tussen statistische en klinische significantie, onderscheid tussen patiënten die aan studies deelnemen en klinische patiëntenpopulatie, problematiek van de placeborespons en meetbaarheid van de psychische realiteit, combinatie van "evidence-based" en "value-based" psychiatrie. Tot slot wijzen deze meta-analyse en het ontstane debat hieromtrent op het belang van een volledige en genuanceerde informatieverstrekking.
Het belang van pijn bij majeure depressie wordt stilaan meer erkend: pijnlijke fysieke symptomen bij depressie worden geassocieerd met een slechtere respons op de behandeling, een langere periode tot remissie, een grotere kans op recidief, en ze kunnen een aanwijzing zijn van een moeilijker te behandelen depressie.
Het exacte verband tussen depressie en pijn blijft onduidelijk. Pijn kan een oorzaak, gevolg of gelijktijdig voorkomend symptoom van depressie zijn. Neurobiologische onderzoeken suggereren dat een verstoorde werking van de centrale serotonerge en noradrenerge banen, betrokken bij de verwerking van emoties en pijn, de oorzaak kan zijn van vele pijnlijke symptomen bij depressie.
De ultieme doelstelling van behandeling bij depressie is het bereiken van volledige remissie. Nochtans worden fysieke symptomen vaak over het hoofd gezien bij het plannen van een behandeling, hetgeen een groter risico op onvolledige remissie met zich meebrengt.
De meeste antidepressiva hebben een zekere analgetische werking; dit effect is in het bijzonder uitgesproken voor producten die de heropname remmen van zowel serotonine als noradrenaline. In recente klinische studies werd aangetoond dat selectieve serotonine-noradrenalineheropnameremmers (SNRI's) doeltreffend zijn bij het verlichten van pijn bij depressie en dat ze in dit opzicht nuttiger kunnen zijn dan serotonineheropnameremmers (SSRI's).
De meeste paren met vruchtbaarheidsproblemen zijn erg gemotiveerd om zwanger te worden. In de klinische praktijk valt het op dat sommige paren het behandelingstraject blijven verder zetten - soms met een erg ongunstige prognose - terwijl andere paren verkiezen de behandeling stop te zetten - soms zelfs met een gunstige prognose. In België genieten paren die een behandeling met in-vitro-fertilisatie (ivf) starten van 6 door het RIZIV terugbetaalde ivf-pogingen, waardoor de financiële belasting sterk gereduceerd wordt. Vanuit psychologisch standpunt is nog maar weinig gekend over de redenen en psychosociale determinanten van dit beslissingsproces.
De internationalisering van de prostitutiebranche in West-Europa kreeg het laatste decennium veel aandacht. Mensenhandel, de instroom van jonge meisjes en jongens uit Oost-Europa en de rest van de wereld, en de ermee gepaard gaande uitbuiting en verruwing van het rosse nachtleven haalden regelmatig de koppen van West-europese kranten. Zelden werd echter aandacht geschonken aan de effecten van de internationalisering van de andere kant van de markt: de vraagzijde. In dit stuk bekijken we hoe de groei van Brussel als internationale dienstenstad de afgelopen jaren een nieuwe afzetmarkt, en zo ook een nieuwe geografie, van de prostitutie creëerde.
Draagkracht is een multidimensionaal concept, onlosmakelijk verbonden met de noties van duurzame ontwikkeling. Terwijl een overvloed van studies zich reeds concentreerde op ecologische en economische draagkracht, heeft de socio-demografische component tot nog toe slechts beperkte aandacht gekregen. Deze paper tracht een lacune op te vullen door de impact te bestuderen van andere toeristen op de toeristische belevingswaarde en dit in een urbane omgeving. De impact van het gebruiksniveau op de beleving wordt over het algemeen geoperationaliseerd door gebruik van het concept ‘crowding’, daarbij impliciet veronderstellend dat dit woord een negatieve connotatie inhoudt. Crowding wordt dan gezien als de schending van een persoonlijke norm, automatisch leidend tot negatieve gevoelens. Deze paper toont echter aan dat crowding niet noodzakelijk verbonden is met een afnemende toeristische belevingswaarde. Allereerst wordt het concept door middel van structural equation modeling gerelateerd aan een set variabelen waarvan wordt verondersteld dat ze de perceptie van het gebruiksniveau beïnvloeden. Dit leidt tot de ontwikkeling van een verbeterd crowding model. De resultaten bevestigen de grotendeels psychologische constructie van de perceptie van crowding. Het effect van het gedrag van andere toeristen, de attitude ten overstaan van andere culturen, de reisreden en de eerdere reiservaring blijken een veel grotere uitwerking op het gepercipieerde gebruiksniveau te hebben dan de situationele karakteristieken van de bestemming. De invloed van deze laatste eigenschappen kan hooguit marginaal genoemd worden. Het aantal bezoekers ter plaatse vertoont zelfs geen significante impact, wat de conclusie bevestigt dat kwaliteit, veel meer dan kwantiteit, bepalend is in de beoordeling van een bepaald gebruiksniveau. De relatie tussen crowding en belevingswaarde tenslotte blijkt significant negatief te zijn, waarbij de beleefde situatie minder positief wordt ervaren wanneer een hoger crowding niveau wordt gepercipieerd. Deze correlatie kan echter voornamelijk toegeschreven worden aan het verschil tussen het geprefereerde en gepercipieerde gebruiksniveau.
In de Vlakte van Bocholt, het landelijke en rustige gebied gelegen tussen Hamont, Bree en Kinrooi, komt een onopvallend landschapselement voor dat als natuurlijk relict uniek is voor dit gebied. Een tweehonderdtal cirkelvormige depressies met een doormeter van gemiddeld 140 m en verhoogde wallen van gemiddeld 1,50 m kon dankzij de opmaak van hellingschaduwkaarten op basis van het DHM Vlaanderen in kaart gebracht worden. Veldonderzoek uitgevoerd op de Sint-Martensheide in Bree heeft aangetoond dat ze zijn ontstaan als windkuil of deflatiekom. Die ontstaan meestal in hogere duinen waar hun vorm meer langgerokken is en de morfologie snel verandert. In gebieden met een laag zandaanbod en een hoge grondwaterstand, zoals in de Vlakte van Bocholt, worden deflatiekommen gefixeerd in een vroeg stadium. Dergelijke morfologische structuren hebben een zeer laag bewaringspotentieel in de bewoonde wereld want zij worden snel vernietigd door grondverzet bij ploegen. Het voorkomen in de Vlakte van Bocholt is dus uitzonderlijk maar ook zeer kwetsbaar, door omzetting in maïsakkers of door ontgronding. Het bevestigt de waarde van het gebied rond de Abeekvallei en Stamprooierbroek als ankerplaats en de noodzaak om een aantal representatieve plaatsen tegen aantasting te beschermen.
Archeologie bestudeert het menselijk handelen in het verleden, aan de hand van opgegraven stoffelijke resten. In oorsprong was dit een discipline die duidelijk bij de menswetenschappen hoorde, maar sinds de jaren zestig kregen natuurwetenschappelijke benaderingen steeds meer aandacht. Men realiseerde zich dat ‘de mens’ niet enkel een cultureel maar ook een biologisch gegeven is. Daarnaast werd steeds duidelijker dat een globale reconstructie van het verleden niet mogelijk is zonder de studie van planten- en dierenresten, landschappen, bodem en geologie. De interactie met het milieu bepaalt inderdaad voor een groot deel het menselijk handelen en denken, en vormt het onderzoeksthema van de ecologische archeologie.Een even belangrijke tendens is de integratie van natuurwetenschappelijke analysemethoden in het archeologisch onderzoek. Fysische, chemische, biologische, geografische en geologische technieken laten toe om steeds meer informatie aan archeologische vondsten, structuren en landschappen te onttrekken. Oorsprong, productie, behandeling en ouderdom van materialen worden daarbij achterhaald.Dit boek brengt een overzicht van de werkwijzen binnen het ecologisch-archeologisch onderzoek en legt uit welke natuurwetenschappelijke analysemethoden tegenwoordig voorhanden zijn. We belichten welke onderzoeksthema’s men door een natuurwetenschappelijke aanpak kan verkennen en tot welke inzichten dit kan leiden. Deze invalshoek is in het Nederlandstalig taalgebied uniek.
‘Op geestelijke gronden’ is een uitgave van de kaarten van  het bisdom Antwerpen, het Onze-Lieve-Vrouwekapittel en de kloosters van Terzieken en Falcon te Antwerpen uit de periode 1550-1791.
Het betreft het tiende ‘kaartboek’ in de reeks Cartografische en iconografische bronnen voor de geschiedenis van het landschap in België van het Rijksarchief, onder eindredactie van Prof. em. Dr. Herman Van der Haegen.
Erik Houtman (Rijksarchief Antwerpen) schreef, in samenwerking met Marie-Juliette Marinus (Stadsarchief Antwerpen) de inleidende teksten tot deze prachtige uitgave waarmee eens te meer een bijdrage wordt geleverd tot de ontsluiting en beschikbaarstelling van historisch-cartografisch materiaal. Het Rijksarchief hoopt de traditie van de uitgave van kaartboeken verder te zetten, ook in andere Belgische provincies. 
 
HOUTMAN Erik, m.m.v. MARINUS Marie-Juliette,  Op geestelijke gronden: Kaarten van het bisdom Antwerpen en het Onze-Lieve-Vrouwekapittel en de kloosters van Terzieken en Falcon te Antwerpen 1550-1791 (Cartografische en iconografische bronnen voor de geschiedenis van het landschap in België 10), Brussel, 2009 - Publ. 4787
Ondernemerschap wordt vaak gezien als belangrijke hefboom van jobcreatie. Een belangrijke vraag is of deze hefboomfunctie ook in het Vlaamse Gewest werkt. Om deze vraag te beantwoorden, moeten we kijken naar de bijdrage van startend ondernemerschap aan werkgelegenheidsgroei.  Dat is meteen ook de centrale doelstelling in dit WSE Report. Of we in Vlaanderen kunnen  spreken van een hefboomfunctie zullen we nagaan met behulp van longitudinale gegevens over een periode van 1990 tot en met 2007. Om de specificiteit van de Vlaamse situatie juist te kunnen duiden, zullen we ook vergelijken met de realisaties voor de twee andere gewesten en België in zijn totaliteit. We gebruiken hiertoe data op regionaal en provinciaal niveau, arrondissementsniveau  en gemeentelijk niveau. We zien deze oefening niet alleen als een belangrijke inhoudelijke toets van onze realisaties op het vlak van ondernemerschap. Het is tevens de bedoeling om aan te tonen hoe specifieke modules uit de Vlaamse Arbeidsrekening, uitgebouwd door het Steunpunt WSE, ook gebruikt kunnen worden voor diepgaande en longitudinale analyses met een grote relevantie voor beleidsevaluatie.
Bedrijfsprocessen moeten enerzijds conform zijn met het bedrijfsbeleid en allerhande regelgeving en anderzijds ook flexibel genoeg zijn om het hoofd te bieden aan steeds wijzigende marktomstandigheden. Beide doelstellingen kan men realiseren door het bedrijfsbeleid en de regelgeving te expliciteren in termen van zogenaamde bedrijfsregels. Bedrijfsregels zijn uitgedrukt in een gemeenschappelijke taal: begrijpbaar aan de business-zijde en automatisch inzetbaar in de informatiesystemen aan IT-zijde. Op die manier verzekeren bedrijfsregels een betere afstemming tussen business en IT.