clips/mteb-nl-vabb-ret huggingface dataset:
Welk zijn de groeiperspectieven voor de zorgsector onder invloed van de vergrijzing van de bevolking en een wijzigende zorgpolitiek? Zullen wij voldoende beroepskrachten vinden om al deze zorg te verstrekken? Dat zijn de twee prangende vragen die het Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA) van de Katholieke Universiteit Leuven opnieuw tracht te beantwoorden in een tweede reeks van rapporten omtrent manpowerplanning in de zorgsector. De resultaten van vroeger onderzoek over de periode 1995-2010 worden hier in een nieuwe reeks herbekeken, geactualiseerd, gecorrigeerd, aangevuld en verfijnd en de toekomstverkenningen worden doorgetrokken tot 2020. De analyse gebeurt voor de voornaamste zorgberoepen (met uitzondering van de medische beroepen) en de voornaamste zorgsectoren. Het wordt daarmee een oefening in zorgplanning, onderwijsplanning, manpowerplanning en arbeidsmarktanalyse tegelijk. Voor de zorgsector, werkgevers en werknemers, de onderwijswereld en de overheid is het een naslagwerk en 'spoorboekje' voor de voorbije en mogelijke evolutie in de periode 1995 - 2020. <br><br> De sector van gezondheid en welzijn in Vlaanderen staat de komende twintig jaar voor een uitdaging die van dezelfde orde is als diegene die zij de voorbije kwarteeuw met succes heeft waargemaakt. Op dezelfde manier als in het verleden zal zij de komende decennia een belangrijke motor van jobcreatie blijven. Daartegenover staat evenzeer een historisch hoge interesse voor zorgopleidingen en zorgberoepen die zich vermoedelijk zal verder zetten, maar waarbij het beleid van alle betrokken instanties er zorg voor moet dragen dat een ruime instroom van beroepskrachten wordt aangemoedigd. Dit hoopvolle perspectief maakt van de zorgsector 'de sector van de toekomst' bij uitstek waarin velen een waardevolle beroepsloopbaan zullen vinden. De titel 'Plus est en vous herbekeken' verwijst naar dit grote potentieel aan arbeidskrachten en arbeidsplaatsen dat in de zorgsector bestaat. Zes delen hebben voornamelijk betrekking op de zorgsector in ruime betekenis. Een apart deel is gewijd aan de socioculturele sector. Een gelijkaardige reeks van rapporten werd opgesteld door Socio-Economie de la Santé (SESA) van de Université Catholique de Louvain voor de Franse Gemeenschap en beide equipes verzorgden ook een synthese voor België.<br><br> Voorliggend apart volume recapituleert uit de drie eerste volumes de hoofdstukken over de beroepsgroep kinesitherapie in Vlaanderen en situeert de resultaten binnen de synthese van de totale zorgsector. Zowel vraag als aanbod komen hier gedetailleerd aan bod. De eigen scenario's worden aangevuld met de meest recente officiële berekeningen en leiden tot de conclusie dat de vraag naar kinesitherapie aanzienlijk kan toenemen terwijl het toekomstige aanbod van nieuwe beroepskrachten in Vlaanderen aanzienlijk lager dreigt uit te vallen dan in het recente verleden.
Bij bedrijven en instellingen groeit de laatste jaren meer en meer het besef dat een goede combinatie van werk en gezin bijdraagt tot het succes van de onderneming en dat het bedrijf zelf een belangrijke partner is om hieraan invulling te geven. In dit rapport wordt verslag uitgebracht van een proefenquête in een drietal instellingen en bedrijven naar de noden en wensen van werknemers in verband met diverse formules van bedrijfsgerelateerde kinderopvang. Het was daarbij niet zozeer de bedoeling om een representatief beeld te verkrijgen van deze noden en wensen doch wel om de bruikbaarheid van de vragenlijst na te gaan voor een bevraging in diverse werkomgevingen. Wel vonden we deze resultaten boeiend en nuttig genoeg om ze in een publicatie te gieten mede omdat het onderzoeksmateriaal over deze nieuwe invalshoek voor kinderopvang in Vlaanderen zo schaars is. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van Kind en Gezin dat, vanuit zijn deskundigheid, een consultancy-activiteit wil uitbouwen voor bedrijven, sectoren, voorzieningen en instellingen die vragen hebben rond kinderopvang en die concrete acties voor hun werknemers willen ondernemen.
Satellietrekeningen wensen aanvullende informatie weer te geven voor bepaalde sectoren, activiteiten of aspecten van het economische gebeuren die onvoldoende aan bod komen in de nationale rekeningen. Kernvraag is steeds wie (privé, publiek, non-profit) produceert wat (activiteiten) met welke middelen (financiering). Als referentiepunt namen wij de richtlijnen van de OESO voor de opstelling van satellietrekeningen voor de gezondheidszorg en andere diverse buitenlandse inspanningen om te komen tot een meer geharmoniseerde statistische weergave van de gezondheidszorg, tot op het niveau van concrete zorgvormen. Dit rapport bevat de gedetailleerde weergave van de bestedingen in de non-profit sectoren in Vlaanderen van welzijn, onderwijs en de socioculturele werk, goed voor respectievelijk 2,8%, 7,8% en 1,2% van het Vlaams BBP. Voor België wordt de gezondheidszorg in beeld gebracht, goed voor 7,1% van het BBP en 8,2% inclusief de rusthuissector. Naar organisatievorm schatten wij het aandeel in de gezondheidssector van de private en publieke non-profitsector op ongeveer 27%, respectievelijk 28% van de bestedingen; terwijl een aanzienlijk deel, 44% van de gezondheidszorguitgaven, in de commerciële sector (artsen, farmaceutische verstrekkingen) terechtkomt. In de welzijnssector in Vlaanderen is er (met name in de ouderenzorg) een beperkt commercieel segment, maar daarnaast is het grootse deel van de bestedingen terug te vinden in de private non-profit (namelijk 61,4%) terwijl de publieke sector 35,7 % vormt. In het onderwijs is het aandeel van de private non-profit en de publieke sector respectievelijk 62% en 38% en in de socioculturele sector tenslotte zijn de verhoudingen 49% ten opzichte van 51%. Hopelijk leidt deze betere statistische herkenning tot een betere maatschappelijke erkenning van de sector.
In opdracht van het Caritas Verbond der Verzorgingsinstellingen VVI voerde het HIVA een onderzoek uit naar het financieringsmechanisme in de residentiële voorzieningen voor ouderen. Een verklaring van de boekhoudkundige kosten en opbrengsten van een woon- en zorgcentrum werd gezocht in functie van het profiel en de behoeften van de bewoners, en onder meer ook de schaal van de instelling. Het roept de metafoor op dat wij achter de gevel van de bedrijfsgegevens het silhouet van de bewoners willen ontdekken.<br><br> Voorliggend rapport concentreert zich vooral op de VVI-instellingen aangesloten bij het ACC en/of SSC en vergelijkt indien mogelijk met commerciële zorgvoorzieningen en de publieke sector. Uit de analyse blijkt dat de zorgkost en de zorgfinanciering in belangrijke mate gedetermineerd wordt door de afhankelijkheid van de bewoners.<br><br> De financiering blijkt onvoldoende te zijn om alle kosten te dekken, en er bestaan significante ongelijkheden tussen instellingen in functie van het profiel van hun bewoners. De internationale situering van deze resultaten bevestigt nog maar eens dat de publieke financiering van het woon- en zorgcentrum onvoldoende is.
De telecommunicatiesector vormt samen met de informaticasector één van de pijlers van de informatiesamenleving. Uitgedaagd door de noodzaak om die op informatie gebaseerde samenleving verder uit te bouwen, maar vooral te democratiseren, veranderen telecommunicatie-ondernemingen voortdurend. Technologische en structurele veranderingen volgen elkaar in ijl tempo op. Ze zetten organisatiestructuren onder druk en eisen een aangepaste personeelspolitiek. Wil men die ontwikkelingen beleidsmatig ondersteunen, dan heeft men ook nood aan een inzicht in de huidige en de toekomstige kwalificatievereisten in de sector. Die kunnen een basis vormen voor verschillende beleidskwesties, gaande van een hertekening van het HR-beleid in de individuele ondernemingen, over het zoeken naar meer aangepaste onderwijsprogramma’s tot gerichte initiatieven van opleidingsinstellingen die werknemers én werkzoekenden doelmatiger voorbereiden op een job in deze boeiende sector. Cevora gaf het HIVA de opdracht voor een uitgebreide studie van de telecommunicatiesector. Daarbij gaat de aandacht eerst naar een beschrijving van de sector en de uitdagingen waarmee de bedrijven vandaag geconfronteerd worden. Vervolgens wordt ingezoomd op één specifiek beroep: de Customer Technical Support Engineer. In de studie van dit beroep, dat cruciaal mag genoemd worden voor de technisch georiënteerde dienstverlening in de telecomsector en dat veel mogelijkheden in zich draagt om meer mensen van de externe arbeidsmarkt aan te trekken en om doorgroeimogelijkheden te creëren, wordt duidelijk dat twee soorten competenties belangrijk zijn. Eerst en vooral zijn er een aantal vereisten die specifiek gelden voor de technische klantenondersteuning. Daarnaast toont de analyse het belang aan van een aantal competenties die essentieel zijn ter ondersteuning van levenslang en organisationeel leren.
Volgens de administrateur-generaal van de VDAB, Fons Leroy, geraakt één op vijf langdurig werklozen niet aan werk zonder ondersteunende diensten van andere sectoren dan de VDAB. De situatie voor deze groep is dus niet uitzichtloos, maar ze vergt een integrale aanpak op maat van elk individu. De doelgroep omvat onder meer voortijdige schoolverlaters, ex-gedetineerden, personen met een psychische of psychiatrische problematiek en generatiearmen. In dit rapport wordt een totaalconcept ontworpen dat toelaat om arbeidsintegratie te verwezenlijken voor diegenen die het verst van de arbeidsmarkt verwijderd zijn. Het label W² vertolkt de synergie tussen werk en welzijn. Een trajectbegeleiding die deze beide - ruim te interpreteren - domeinen bestrijkt, heeft een grotere kans op succes dan de som van afzonderlijke diensten. Uiteraard zijn aan zo’n synergie een aantal randvoorwaarden verbonden. De trajecten zullen langer zijn dan de gangbare praktijk bij de VDAB. De werking focust niet alleen op de cliënt, maar op alle relevante actoren in het systeem (diensten, werkgevers, …). De finaliteit wordt verruimd van ‘formele tewerkstelling’ tot een waaier van alternatieve vormen van ‘actief burgerschap’. Tenslotte, de methodiek is inclusief, integraal, krachtgericht, participatief, gestructureerd en gecoördineerd.
Hulpverleners die met kansarme hulpvragers werken, komen vaak in een moeilijk spanningsveld terecht. Enerzijds willen ze deze hulpvragers op een respectvolle en verantwoorde manier begeleiden en ondersteunen. Anderzijds willen ze de hulpvragers niet (te) afhankelijk maken van de hulpverlening en hen zoveel mogelijk voor zichzelf laten zorgen. Nu onze samenleving steeds complexer wordt en alsmaar hogere eisen stelt, komt dit evenwicht nog meer onder druk te staan. Kansarmen dreigen nog meer verloren te lopen in het doolhof van diensten en voorzieningen. De nieuwe ontwikkelingen in onze samenleving lijken aan hen voorbij te gaan … In dit boek wordt dit spanningsveld verder uitgewerkt aan de hand van enkele actuele begrippen: empowerment, de discussie rond bemoeizorg en de rehabilitatiebenadering. Om ook de praktijk aan bod te laten komen, werd het tweede deel van dit boek geschreven in samenwerking met het werkveld. Daarbij staat de werkvorm hulpverlening aan huis centraal. Aktief, Gezin en Relatie en Opzet zijn drie projecten die - elk vanuit hun invalshoek - kansarme hulpvragers aan huis begeleiden. In hun bijdrage komt steeds weer de vraag terug hoe de hulpverlening maximaal kan inspelen op de capaciteiten en krachten van deze hulpvragers. Het uiteindelijke doel is telkens hetzelfde: zorgen dat kansarmen (opnieuw) zelf de regie over hun leven in handen nemen en op eigen kracht verder kunnen.
Het lokaal Permanent Armoede Overleg (PAO) werd in het OCMW van Genk ontwikkeld als een instrument om gecoördineerde hulpverlening, één van de vijf basisprincipes van maatzorg - een methodiek voor de begeleiding van kansarmen - concreet gestalte te geven. Na acht jaar praktijkervaring met PAO gaf het OCMW van Genk het HIVA de opdracht de theoretische basis voor dit overleginstrument verder te verdiepen. Op basis van een literatuurstudie, die zowel binnen- als buitenlandse referenties omvat, wordt het PAO in deze publicatie ingebed in een brede traditie van casemanagement en zorgcoördinatie. Enerzijds is casemanagement een coördinatiemechanisme of een systeemoplossing voor samenwerkingsvraagstukken in het afstemmen van vraag en aanbod binnen de hulpverlening. Anderzijds is het belang van casemanagement vooral op te vatten als een zorginhoudelijke ontwikkeling die een nieuwe benaderingswijze van de hulpvrager voorstelt. Deze ‘andere’ benadering stelt de zelfbepaling en de emancipatie van de cliënt voorop en introduceert op deze wijze een omslag van een aanbodgestuurde naar een vraaggestuurde benadering van de hulpverlening. Zo stelt deze literatuurstudie het PAO voor de uitdaging zich verder te ontwikkelen tot een vraaggestuurd cliëntoverleg, met - in de filosofie van maatzorg - aandacht voor deze cruciale zorginhoudelijke vernieuwing die de vragen, de beleving en de krachten van de armen als vertrekpunt neemt.
In opdracht van Vlaams minister van Welzijn, Gezondheid en Gelijke Kansen, M. Vogels, voerde het HIVA in de loop van 2001 een onderzoek uit gekaderd binnen de discussie over het Sociaal Huis. Het onderzoek geeft een aanzet tot verdere conceptualisering van het Sociaal Huis. In de eerste plaats werd getracht aan de hand van documentanalyse en gesprekken met sleutelfiguren de verschillende visies op het concept in kaart te brengen. Deze inventaris vormde de basis voor een schematisch overzicht van mogelijke - theoretische - invullingen van het Sociaal Huis, geïllustreerd met praktijkvoorbeelden. Op basis van de cliëntbevraging en de gesprekken met doelgroeporganisaties werden tevens aanbevelingen geformuleerd voor een toegankelijk Sociaal Huis.<br><br> Het onderzoek maakte deel uit van de bredere onderzoeksopdracht ‘Bevordering van de toegankelijkheid van de algemene voorzieningen en de welzijnsrechten voor de armen en etnisch-culturele minderheden’ die samen met het Centrum voor Interculturele Communicatie en Interactie (CICI) van de Universiteit Gent werd uitgevoerd.
Vrijdag 23 januari 2004 sloten 23 nieuwe lokale besturen in Brussel een startersovereenkomst af met de Vlaamse Gemeenschap in het kader van het 'Vlaams Actieplan Lokaal Sociaal Beleid'. Zij zullen, net als de 21 'eerste starters', een jaar lang verslag uitbrengen over de planning en uitwerking van een Sociaal Huis in hun gemeente. De ervaringen van de eerste startersgroep zijn ondertussen gebundeld in een verslagboek. De lokale besturen vullen het concept van het Sociaal Huis elk vanuit hun specifieke lokale situatie in. De praktijkgids biedt geen verzameling hapklare recepten aan, wel zeer concrete informatie, tips, valkuilen en randvoorwaarden.<br><br> Gedetailleerde projectfiches met gegevens per lokaal bestuur zijn terug te vinden in het bijlagenboek. Het "Verslagboek Sociaal Huis, een gids doorheen een boeiend 'starterstraject' 2003" werd samengesteld door Leen Sannen, onder leiding van Barbara Demeyer van het HIVA.
De laatste vijftig jaar investeerde het Westen 3000 miljard euro in ontwikkelingssamenwerking. Vele problemen in de derde wereld werden er krachtdadig mee aangepakt. Ondertussen dringen steeds meer landen en organisaties zich op als ontwikkelingswerkers. China, India en stichtingen als de Bill and Melinda Gates Foundation. Of bedrijven, vakbonden, ziekenfondsen, scholen en gemeenten die hun eigen projecten opzetten … Kan iedereen ontwikkelingswerker worden? Wie bepaalt wat kan en niet kan? Welke rol is weggelegd voor de ontwikkelingslanden zelf? Wie zegt wat goede of slechte ontwikkelingshulp is? Is het een vrije markt waar iedereen mag doen wat hij wil? Een markt zonder spelregels, met veel concurrentie en weinig samenwerking? Dit boek maakt een balans op van vijftig jaar ontwikkelingssamenwerking en biedt een overzicht van de spelers, van de kansen en valkuilen, van het lukken en mislukken. Met talloze inspirerende voorbeelden en informatie over ontwikkelingsinitiatieven uit de hele wereld. Als je het leest wil je zelf nog meer doen, maar word je voorzichtiger.
Dit is het eerste rapport van een onderzoek. Voor het eerst is gepeild naar de langetermijneffecten van een heel gamma aan maatregelen voor achtergestelde werkzoekenden (sociale tewerkstelling, werkervaring, beroepsopleiding en allerlei combi-formules) die op uniforme wijze onderzocht werden d.m.v. herhaalde follow-up interviews. Telkens is het effect van de maatregelen onderzocht op de tewerkstellingsgraad in de volgende 6 à 10 jaren, op de kwaliteit van de arbeid en op diverse aspecten van het welzijn van de doelgroep.<br><br> De belangrijkste (voorlopige) vaststelling is dat de verhoogde tewerkstellingskansen na deelname aan diverse maatregelen, duurzaam zijn: ook na 6 à 10 jaar merkt men nog een beduidend verschil in activiteitsgraden tussen deelnemers en niet-deelnemers. Uitspraken over het statistisch zuivere netto tewerkstellingseffect en over welzijnseffecten konden in dit eerste rapport (nog) niet gedaan worden. Ook de relatieve efficiëntie van de verschillende maatregelen kan nog niet gerapporteerd worden. Het onderzoek is helaas door de Vlaamse overheid stopgezet.
Via laagdrempelige initiatieven tracht Broederlijk Delen jonge mensen te stimuleren voor initiatieven van de derdewereldbeweging. Muziek wordt gebruikt als een belangrijke opstap om jonge mensen te sensibiliseren en de derdewereldbeweging verder open te trekken naar het jeugd- en jongerenwerk, de lager geschoolden en naar de mensen uit het Zuiden die in Vlaanderen leven. Hiervoor organiseert Broederlijk Delen een djembé-weekend, een muziek en actie-event ‘Kabaal’ en een wereldkamp.<br><br>Via focusgroepgesprekken, enquêtes en directe observatie werd er in deze studie gepeild de mate waarin de drie activiteiten slagen om de deelnemers te sensibiliseren voor de derdewereldbeweging. Wat is de intentie, de houding, de betrokkenheid en het engagement van de verschillende deelnemers met betrekking tot de Noord-Zuidverhoudingen?
In opdracht van de Minister van Maatschappelijke Integratie en Sociale Economie, Johan Vande Lanotte, onderzocht het HIVA in welke mate de statuten van werknemers, deelnemers, werkgevers en promotoren in, aan en van de sociale inschakelingseconomie (ruim begrepen) binnen het arbeidsrecht en de sociale zekerheid hiaten vertonen en voor verbetering vatbaar zijn. Het onderzoek werd afgerond in november 2001. In een eerste deel werden zowel voor werknemers als voor werkgevers knelpunten trajectgewijs in kaart gebracht met een stilstand bij drie opeenvolgende haltes: de toegangsvoorwaarden, het statuut tijdens de tewerkstelling en de problemen naar aanleiding van de uitstroom. Waar mogelijk werden tegelijkertijd al oplossingen gesuggereerd. In een tweede deel bekeken we de problemen voor werkgevers en promotoren (leerwerkbedrijven, vennootschappen met sociaal oogmerk, ...) op het vlak van de toegang tot de sociale voordelen van de inschakelingseconomie, de overheids- en privé-opdrachten en de economische expansie, het verlaagd BTW-tarief, ... Tot slot gingen we in deel drie op zoek naar een globaal sociaal minimumstatuut voor deelnemers aan semi-formele tewerkstellingsformules (dus: zonder arbeidsovereenkomst), onafhankelijk van het soort vervangingsinkomen dat zij ontvangen.
Vidaigal is een samenwerking binnen het Don Bosco netwerk van de Jeugddienst Don Bosco, Don Bosco onderwijscentrum en DMOS-COMIDE. De bedoeling van deze samenwerking is het ontwikkelen van producten, o.a. lespakketten, om de Noord-Zuidproblematiek dichter bij leerlingen en leerkrachten te brengen.<br><br>In dit kader werd een enquête uitgevoerd door het HIVA. De enquête peilt naar de kennis, houding en gedrag van leerlingen en leerkrachten ten opzichte van de Noord-Zuidproblematiek en naar hun houding ten opzichte van lessen en schoolactiviteiten rond dit thema. Zo kan deze enquête een hulpmiddel zijn voor het uitwerken van aangepaste en doelgerichte producten, direct bruikbaar voor leerkrachten en aansluitend op de interesse van de leerlingen.
Eind jaren ‘90 van vorige eeuw bestond er een algemeen gevoel van malaise in de wereld van de ontwikkelingssamenwerking. Er was sprake van donormoeheid, erosie van het schuldgevoel en Afro-pessimisme. Het draagvlak kalfde af. Een recentere studie uitgevoerd in 2003 en 2004 trof een positieve kentering van het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking aan in Vlaanderen. Ze noteerde tevens dat een toenemend deel van de private middelen die mensen vrijmaken voor ontwikkelingshulp niet naar de klassieke kanalen gingen. Een nieuw kanaal, een nieuwe pijler leek zich te manifesteren naast de officiële ontwikkelingssamenwerking, de multilaterale hulp en de NGOs.<br><br>Met dit onderzoek probeert het HIVA een eerste zicht te krijgen op deze nieuwe, vierde pijler. Wat houdt deze vierde pijler in? Wie behoort ertoe? Gaat het alleen over vakbonden, hospitalen en scholen die nu ook aan ontwikkelingswerk doen? Welke nieuwe dynamieken zien we? Wat is de omvang van deze pijler in financiële termen en in termen van betrokkenen en draagvlak? Hoe pakken de initiatieven van de vierde pijler het aan in ons land en hoe ondernemen ze in het buitenland? Dat zijn vragen die de auteurs van deze studie proberen te beantwoorden.<br><br>Hiertoe werd er in het voorjaar van 2006 een survey opgezet in Vlaanderen waarbij meer dan honderd betrokkenen uit de vierde pijler en de klassieke ontwikkelingssamenwerking bevraagd werden. Gezien de vierde pijler nog niet eerder als fenomeen bestudeerd werd heeft deze studie vooral een exploratieve waarde. Een verkenning dus van een boeiend, maar onbekend terrein.
Het versterken van de betrokkenheid en participatie van cliënten binnen de hulpverlening van het Genkse OCMW staat centraal in dit onderzoek. Deze algemene doelstelling werd in de praktijk uitgewerkt doorheen twee onderzoeksluiken: enerzijds de verdere optimalisering van het cliëntoverleg, anderzijds de introductie van een nieuwe methodiek binnen de armoedebestrijding, nl. de inschakeling van ervaringsdeskundigen in de armoede.<br><br> Het eerste onderzoeksluik 'van PAO (Permanent Armoede Overleg) tot vraaggestuurd cliëntoverleg' bouwt verder op de ontwikkeling van de maatzorgmethodiek binnen het Genkse OCMW en de daaropvolgende onderzoeken rond casemanagement en cliëntoverleg. Op basis daarvan werd het PAO voor de uitdaging gesteld zich verder te ontwikkelen tot een vraaggestuurd cliëntoverleg: een cliëntoverleg dat niet alleen een oplossing biedt voor de 'gebreken van het (welzijns)systeem' (o.a. ontoegankelijkheid, versnippering, fragmentering en onoverzichtelijkheid) maar ook mogelijkheden inhoudt om vraaggestuurd te werken. In dit onderzoek stond de implementatie van deze uitgangspunten binnen het Genkse cliëntoverleg op de agenda. Via allerlei kwaliteitsacties, uitgewerkt en opgevolgd door een kwaliteitskring, maakt het Genkse OCMW werk van deze uitdaging.<br><br> Het tweede onderzoeksluik 'als OCMW­maatschappelijk werk(st)er samenwerken met een ervaringsdeskundige in de armoede' vertrok vanuit de vraag welke voorbereiding en ondersteuning de medewerkers van het Genkse OCMW nodig hebben om optimaal te kunnen samenwerken met een ervaringsdeskundige in de armoede. Dit luik startte met een brede bevraging van de medewerkers van de sociale dienst over hun verwachtingen en vragen t.a.v. deze methodiek. Op basis daarvan werd vervolgens een vormingsprogramma 'op maat' uitgewerkt. Aansluitend daarbij liep een cursist­ervaringsdeskundige in de armoede stage binnen de sociale dienst van het Genkse OCMW.<br><br> Dit rapport brengt verslag uit van al deze activiteiten en kadert tegelijkertijd beide onderzoeksluiken binnen de algemene noemer van dit onderzoek: het versterken van de doelgroepbetrokkenheid.