clips/mteb-nl-vabb-ret huggingface dataset:
COVID-19 bracht ons land in een sluipende beleidscrisis. Het virus kwam in golven, liet zich voelen op tal van vlakken en zette aan tot maatschappelijke discussie en conflict. Overheidsbeleid errond was van meet af aan cruciaal, maar zeker niet evident. En dat maakte beleidsleren tijdens de voorbije twee jaren tot een belangrijke must. Inzicht in dat beleidsleren is er vandaag al wel. Maar tot heden is er nog relatief weinig over bekend in crisistijd. In deze bijdrage exploreren we twee types beleidsleren. Enerzijds is er instrumenteel leren dat zich operationeel uit in aanpassingen van beleidsinstrumenten die de overheid inzet. Anderzijds is er de meer fundamentele variant van sociaal leren die zich toont ingeval paradigma’s en beleidsdoelen wijzigen. Kwamen deze types beleidsleren echt voor tijdens het Belgische COVID-19 beleid? En zo ja, wanneer dan? We exploreren hun voorkomen en dynamiek mits een uitgebreide documentenanalyse. En dit laat ons toe om het Belgische COVID-19 beleid van 2020 en 2021 te reconstrueren aan de hand van drie episodes. Het nationaal gevoerde beleid kende eerst een crisiscontrolerende episode tot medio 2020 waarin vooral instrumenteel leren de boventoon voerde. Daarop volgde, tot het eind van dat eerste crisisjaar, een periode met veel sociaal leren en zoeken naar meer beleidslegitimiteit. En die episode ging over in één die zich tot eind 2021 kenmerkte door wederom vooral instrumenteel leren en een crisisbeleid dat een duidelijk verbredende turn had genomen. Dit unieke relaas van COVID-19 gedreven beleidsleren zet aan tot denken over beleid(sleren) in crisistijd. Zijn er nog andere leertrajecten te spotten? Hoe gaan beleidsmakers er (best) mee om? En wat is de status van onze learning governance? Er zijn tal van vragen en issues voor beleidsonderzoek en -praktijk. Enkele ervan leggen we op basis van onze verkennende studie voor.
De krapte op de arbeidsmarkt is al langer zichtbaar dan vandaag. Toch speelt die zich
vandaag af in een veranderende realiteit. Door de crisis, en de onzekerheid die ermee
gepaard gaat, is de mobiliteit van werknemers op de Belgische en regionale arbeidsmarkten
afgenomen. Minder mensen veranderden van job tijdens het tweede crisisjaar, waardoor
de arbeidsmarktdynamiek hapert. Hoewel een lagere mobiliteit van werkenden kansen kan
creëren voor niet-werkenden om aan te sluiten op de arbeidsmarkt, gebeurt dit vooralsnog
weinig. De krapte uit zich zo niet enkel in een kwantitatief tekort, maar ook in een mismatch
waarin vraag en aanbod niet afgestemd geraken op elkaar.
In dit artikel werpen we een diepgaande blik op de sectorale mobiliteit van werknemers
op de Belgische arbeidsmarkt. De focus ligt op transities tussen posities van werk (als
loontrekkende) en niet-werk binnen groei- en krimpsectoren, en de link met zowel de
sectorale krapte, als met het feit dat sectoren door de crisis nog steeds onder druk staan.
We vergelijken de resultaten in 2020-2021 met de situatie voorafgaand aan het uitbreken
van de COVID-19-crisis om inzicht te krijgen in hoe goed de Belgische sectoren van
de crisis zijn hersteld, en in welke mate opnieuw de fluïditeit van voor de crisis wordt
bereikt. We merken dat vooral de mobiliteit vanuit en naar de zwaar getroffen sectoren is
teruggevallen, ook voor mensen die aansluiting zoeken op de arbeidsmarkt. De mobiliteit
tussen aanverwante groeisectoren ligt wel beduidend hoger dan normaal.
De tendens onder “Het Nieuwe Werken” om werknemers steeds meer autonomie te bieden daagt het arbeidsrecht op verschillende vlakken uit. Autonoom werk wordt gekenmerkt door een tijd- en plaatsonafhankelijk karakter, gepaard met een ruime organisatorische vrijheid. 
Dit laatste element speelt ook een grote rol bij telewerk, waar het uitgangspunt in principe is dat de telewerker zelf zijn werk organiseert, waardoor het een goed voorbeeld is van autonoom werk. Een goede afbakening is evenwel nodig, aangezien beide fenomenen vele ver- 
schijningsvormen kennen. De toepassing van het traditionele arbeidsrecht op deze nieuwe 
manieren van werk is dan ook niet evident. De autonome kenmerken bemoeilijken de kwalifi- 
catie als een arbeidsovereenkomst onder de Arbeidsrelatiewet die het toepassingsgebied van 
het arbeidsrecht bepaalt. Het uitvoeren van het werk op afstand brengt ook uitdagingen met 
betrekking tot controle met zich mee. Werkgevers zullen een beroep moeten doen op technolo- 
gische hulpmiddelen om toezicht te houden op de uitvoering van het werk, waardoor vragen 
omtrent privacy en gegevensbescherming rijzen. Het tijdonafhankelijk karakter gaat op zijn 
beurt gepaard met vele vragen in verband met arbeidstijden, te beginnen met de toepassing 
van de arbeidstijdenwetgeving op telewerkers. De virtuele omgeving zorgt er nochtans voor 
dat telewerkers meer werken en het gevoel hebben steeds beschikbaar te moeten zijn. Het is 
nog maar de vraag of een recht op deconnectie of de registratie van arbeidstijden naar de 
rechtspraak van het Hof van Justitie hier een antwoord op kunnen bieden.
Deze bijdrage rapporteert bevindingen uit een onderzoek naar het gebruik van de bodycam in 16 Belgische politiezones in opdracht van de FOD Binnenlandse Zaken. De focus ligt op de beoordelingsmarge van politieambtenaren om de bodycam al dan niet te dragen en om, indien die gedragen wordt, die al dan niet te activeren. Na een schets van het juridisch kader concluderen we dat we geen bijkomende wettelijke beperkingen op het gebruik van de bodycam nodig achten. Wat de beoordelingsmarge inzake dragen en activatie betreft, blijkt er heel wat diversiteit te zijn tussen de onderzochte politiezones, zowel inzake beleid als praktijk. Op basis van die analyse formuleren we enkele aanbevelingen. Daar waar op termijn een verplichting inzake het dragen van de bodycam verdedigbaar lijkt, lijkt een algemene verplichting tot activatie van de bodycam niet wenselijk. De inschatting of activatie al dan niet wenselijk is, wordt immers in beginsel best gemaakt door de politieambtenaar zelf. Mogelijk zou die daarbij wel ondersteund kunnen worden door niet-dwingende vuistregels en zou in specifieke omstandigheden activatie wel verplicht kunnen worden.
De rol van huisdieren in het leven van werknemers en de potentiële voordelen voor
organisaties wanneer zij de zorg voor huisdieren faciliteren is onderbelicht. Nochtans haalt
de nieuwe arbeidsmarktgeneratie van millennials de babyboomers in als de grootste
generatie huisdiereigenaars en zal zij tot 75% van het personeelsbestand uitmaken tegen
2025. Organisaties kunnen op twee manieren inspelen op deze realiteit. Ten eerste kunnen
ze werknemers toelaten om van thuis uit te werken. Huisdieren kunnen bufferen voor
gekende nadelen van thuiswerk, zoals verminderde sociale verbinding of een gebrek aan
lichaamsbeweging. Ten tweede kunnen organisaties huisdieren toelaten op het werk.
Steeds vaker worden huisdieren binnengebracht op de werkvloer. Voordelige effecten van
dieren op mensen worden al decennia lang gedocumenteerd vanuit andere onderzoeks -
gebieden. Zo ook kunnen ‘kantoorhonden‘ werknemersstress verlagen en prestaties
verhogen. Naast voordelige effecten zijn echter ook nadelige effecten te verwachten
afhankelijk van kenmerken van de eigenaar, collega’s, de organisatie en het dier.
Voor onderzoekers en professionals is het daarom belangrijk om deze kenmerken in kaart
te brengen en zowel de voordelen als de nadelen van dieren in de werkomgeving te begrijpen.
Hiervoor is een transdisciplinaire aanpak met oog voor zowel mens als dier noodzakelijk,
wil men werknemerswelzijn vergroten en risico’s vermijden. Vanuit een ‘one welfare‘
perspectief (‘één-welzijnsprincipe‘) kan namelijk verwacht worden dat dierenwelzijn en
werknemers welzijn met elkaar verbonden zijn en elkaar zowel positief als negatief kunnen
beïnvloeden. Momenteel is er meer inzicht vanuit onderzoek nodig om richtlijnen te
formuleren voor een effectieve implementatie van (thuis)kantoordierpraktijken.
Voluit Taal is het resultaat van een samenwerking tussen tien auteurs – van docenten uit verschillende lerarenopleidingen, tot beleidsmedewerkers en het Centrum voor Taal en Onderwijs (KULeuven). Samen creëerden ze dit
unieke handboek taaldidactiek voor de eerste en tweede graad van het secundair onderwijs.
Voluit Taal gaat voluit voor ambitieus, inclusief, geïntegreerd en taalkrachtig taalonderwijs Nederlands, dat aanhaakt bij de kansen en uitdagingen van de 21ste eeuw. Een must-read voor elke (toekomstige) leraar en lerarenopleider die vol wil inzetten op taal in de onderbouw van het secundair onderwijs.
Deel 1 van het boek vertaalt wetenschappelijke inzichten over hedendaags onderwijs naar zeven didactische principes, die de rode draad van het boek vormen. In deel 2 komen die principes tot leven: in hoofdstukken rond vaardigheden, taalbeschouwing, literatuur, meertalige leerlingen, brede beeldvorming en technologie ontdek je hoe je de didactische principes kunt toepassen in je eigen (taal)onderwijs. Deel 3 helpt je dan weer om met een kritische bril naar je eigen aanpak en leermiddelen te kijken, via een aantal gerichte kijkwijzers. De vele praktijkvoorbeelden zetten je meteen op weg.
Velen onder ons kunnen oprecht zeggen: ‘ik wil niet discrimineren’. Maar kunnen we ook zeggen: ‘ik ben vrij van stereotypen en vooroordelen’? Eigenlijk niet. We hebben allemaal stereotypen en deze beïnvloeden ook regelmatig ons gedrag en ons (voor)oordeel over anderen. Maar gelukkig zijn er wel manieren om onze stereotypen buiten spel te zetten. Vanuit de sociale psychologie begeleiden we je graag door zes feiten over stereotypen.
In deze bijdrage worden de resultaten van twee studies samengevat die peilen naar de impact van de COVID-19-crisis op percepties van werkzekerheid. Dit laatste werd op drie wijzen in kaart gebracht: als percepties van individuele jobonzekerheid, nationale jobonzekerheid én coronagerelateerde beroepsonzekerheid. Drie vragen worden geëxploreerd: in hoeverre bracht de COVID-19-crisis percepties van onzekerheid met zich mee, welke categorieën werkenden ervaren meer onzekerheid en wat zijn de gevolgen ervan voor het individuele welzijn en attitudes ten opzichte van de organisatie en de samenleving of overheid. Uit de resultaten blijkt dat de coronacrisis ook hier haar sporen heeft nagelaten. De respondenten rapporteren inderdaad dat ze zich (iets) meer jobonzeker voelen omwille van de coronacrisis, al varieert het percentage in sterke mate in functie van de soort onzekerheid die werd onderzocht. De vrees van beroep te moeten veranderen ligt het laagst. De perceptie dat velen in België hun job dreigen te verliezen ligt het hoogst. Qua profiel kwamen vooral de ‘verliezers van de modernisering’ als risicogroep naar voor: arbeiders, lagere bedienden en lager geschoolden. Deze groepen vertonen immers een zwakkere arbeidsmarktpositie. De drie onderzochte vormen van onzekerheid hingen negatief samen met het welzijn en de gezondheid van de respondenten. Ze gingen ook samen met minder gunstige attitudes ten opzichte van de organisatie waarin ze werkten. Opvallend was dat onzekerheid ook samenging met diverse minder gunstige maatschappelijke attitudes, zoals gevoelens van deprivatie, etnocentrisme en politieke machteloosheid. Opmerkelijk was de samenhang met samenzweringsgedachten over de coronapandemie. Nationale jobonzekerheid ging vooral samen met een negatieve beoordeling van de overheid en haar beleid. Deze vaststellingen suggereren dat de COVID-19-crisis tevens van invloed is op percepties over de ‘kwantiteit’ van de tewerkstelling. Daarnaast suggereren de resultaten dat deze percepties op hun beurt negatieve consequenties hebben voor individuen, organisaties én de samenleving als geheel.
Elsemieke Van Osch en Laura Cleton tonen aan dat de tweedeling tussen ‘legale’ en ‘illegale’ verblijfsstatus minder zwart-wit is dan gedacht. Hun bijdrage is gebaseerd op onderzoek met gezinnen zonder wettig verblijf en met overheidsmedewerkers en maatschappelijke organisaties. De auteurs leggen eerst uit welke maatregelen overheden kunnen nemen wanneer ze geconfronteerd worden met personen zonder wettig verblijf. Hier spelen allerlei normatieve denkbeelden uit de ‘moral economy of migrant illegality’ een rol. Het gaat om stereotype ideeën die beïnvloed zijn door gender, ras, leeftijd en culturele achtergrond en die mee bepalen wie en welk handelen gezien wordt als legitiem (en dus behorend tot ‘onze nationale gemeenschap’). Daarna gaan de auteurs in op de ervaringen van personen zonder wettig verblijf zelf. Met ‘acts of citizenship’ stellen zij immers handelingen om armoede en sociale uitsluiting te beperken en inbedding in de samenleving te realiseren. Zo maken ze zichzelf als het ware ‘minder illegaal’.
De Vlaamse Regering wil meer mensen aan het werk. Om een werkzaamheidsgraad van 80% te bereiken, wil Vlaanderen elk talent benutten, inclusief personen uit kwetsbare groepen met een minder sterke positie op de arbeidsmarkt. Zij kennen doorgaans een lagere werkzaamheidsgraad en zijn conjunctuurgevoeliger. Het is daarom belangrijk om zeker hun positie op de Vlaamse arbeidsmarkt van nabij te monitoren. Voor het derde jaar op rij publiceren we in samenwerking met het Departement Werk en Sociale Economie het ‘Trendrapport: Kwetsbare groepen op de Vlaamse arbeidsmarkt’. Daarin schetsen we de arbeidsmarktpositie van verschillende groepen aan de hand van hun werkzaamheidsgraad, werkloosheidsgraad, transities van werkloosheid naar werk en hun opleidingsdeelname. Waar relevant, worden de cijfers ook wat meer in de diepte geanalyseerd of focussen we op bepaalde eigenheden. Achter de algemene arbeidsmarktcijfers en globale trends schuilen namelijk vaak grote verschillen en opvallende vaststellingen wanneer we inzoomen op persoons- en socio-economische kenmerken. In dit Trendrapport komen de volgende groepen aan bod: jongeren, 55-plussers, kortgeschoolden, personen geboren buiten de Europese Unie, personen met een arbeidshandicap, de niet-beroepsactieven, vrouwen en bepaalde huishoudposities. Er bestaan daarnaast nog heel wat groepen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt, maar we beperken ons hier tot groepen die op basis van hun socio-demografische kenmerken eenvoudig te identificeren zijn in de statistieken.

In de tweede editie van dit rapport gingen we het effect van het eerste jaar van de COVID-19-pandemie na op de arbeidsmarktpositie van de verschillende groepen. Door de cijfers voor 2021 toe te voegen in deze nieuwe editie, kunnen we nu inzoomen op het eventuele herstel na de COVID-19-pandemie. De analyses maken duidelijk dat, net zoals de impact van de gezondheidscrisis op de arbeidsmarkt, ook het herstel erg ongelijk blijkt. Zo concluderen we dat bij vrouwen, personen met een handicap en niet-schoolgaande jongeren er in 2021 opnieuw meer mensen aan het werk waren dan voor de crisis. Bij personen met een migratieachtergrond en kortgeschoolden zien we dat herstel echter nog niet. Bij kortgeschoolden daalt de werkzaamheidsgraad in 2021 zelfs tot één van de laagste punten van de laatste tien jaar.
Meer mensen aan het leren krijgen staat al langer centraal op de Europese en Vlaamse beleidsagenda. Tot en met 2020 werd er vanuit Europa geijverd om de opleidingsdeelname van volwassenen (gedurende vier weken) te verhogen tot 15%. Ondertussen zijn er nieuwe doelstellingen geformuleerd met als uiterlijke horizon 2030. De Vlaamse Regering keurde begin 2022 het Actieplan Levenslang leren goed, waarbij de Europese ambitie om tegen 2030 tot een opleidingsdeelname (in de laatsste twaalf maanden) van 60% te komen, onderschreven wordt. Een cultuur van permanente vorming en leren zijn cruciaal in een tijdperk waarin heel wat transities onze manier van werken en leven beïnvloeden. Competenties en vereisten veranderen continu. Bij- en omscholing vormen een buffer tegen deze veranderingen, een manier om kennis en vaardigheden up-to-date te houden en om weerbaar te blijven. In dit artikel brengen we een analyse van de opleidingsindicatoren berekend op basis van de Enquête naar de Arbeidskrachten (EAK) en de Europese Labour Force Survey (LFS). We concluderen dat Vlaanderen in 2021 enerzijds vooruitgang boekt op opleidingsdeelname gedurende vier weken (van 7,7% naar 10,8%) en anderzijds vrijwel stagneert in het geval van opleidingsdeelname tijdens het afgelopen jaar (van 21,1% naar 20,8%). Ondanks de stijging op basis van de vierwekenindicator blijft Vlaanderen wel opnieuw steken in de Europese middenmoot. Zweden en Finland daarentegen noteren participatiegraden van boven de dertig procent (vierwekenindicator). Behalve verschillen in referentieperiode en tussen regio’s, zijn er ook zeer uiteenlopende cijfers wat betreft deelname naar socio-demografische kenmerken (geslacht, leeftijd, onderwijsniveau, beroepsstatuut en geboorteland). Achter het globale deelnamecijfer gaan ook anno 2021 nog grote ongelijkheden schuil, met lagere cijfers voor onder andere 55-plussers en niet-beroepsactieven. Toch doen er zich ook positieve ontwikkelingen voor. Zo volgen alle onderzochte groepen vaker opleiding gedurende de referentiemaand, met de werklozen als uitschieter. De negatieve impact van de COVID-19-pandemie op leren tijdens het eerste jaar van de gezondheidscrisis lijkt zo goed als weggewerkt in 2021. Deelname op twaalf maanden toont een ander beeld, maar ook daar stijgt de participatiegraad van enkele groepen. Desondanks is er zeker nog ruimte voor verbetering om burgers en zeker de meer kwetsbare groepen in de samenleving warm te maken voor voortgezette opleidingen.
In dit standpunt wordt de politieke genese van de Vlaamse canon gereconstrueerd en worden de motieven van de initiatiefnemers en pleitbezorgers geanalyseerd. Daarnaast wordt de historiek geschetst van de Canon van Nederland die door de Vlaamse regering tot model is verheven. Centraal staat echter een uitgebreide argumentatie van de bezwaren die tegen deze canonieke omgang met de geschiedenis van Vlaanderen kunnen worden ingebracht.
Voorstellingen van de buitenplaats zijn in relatie tot zeventiende-eeuwse literatuur vooral bestudeerd met betrekking tot het hofdicht, een genre waarin het geïdealiseerde buitenleven centraal staat. Ook in het emblematische oeuvre van Jacob Cats (1577-1660) worden de buitenplaats en het buitenleven regelmatig afgebeeld. Deze verkennende studie vertrekt van de picturae (afbeeldingen), in tegenstelling tot de veelal tekstgerichte Cats-studies, om de representatie en de functie van het buitenleven als decor buiten het genre van het hofdicht te onderzoeken. De casussen uit deze bijdrage, waarin het musiceren op de buitenplaats wordt afgebeeld, lenen zich hiertoe, aangezien muziek symbool staat voor de ideale harmonie, een waarde die ook typisch verbonden wordt aan het buitenlevendiscours. Op die manier zet Cats zijn morele lessen over bijvoorbeeld harmonie op een spitsvondige wijze extra in de verf, zonder in herhaling te vallen, en zorgt hij voor een aangename herkenbaarheid bij zijn contemporaine leespubliek.
Jana Binon en Axel Liégeois ontwikkelen perspectieven op zinzorg met personen met een ernstige psychische aandoening. Ze gaan uit van het beluisteren en bekijken van zinzorg door observatie en interviews van zowel personen met een ernstige psychische aandoening als van pastores. Door kwalitatief empirisch onderzoek, gebaseerd op ‘Grounded Theory’, ontwikkelen ze twee perspectieven op zinzorg: dat van de personen met een ernstige psychische aandoening en dat van pastores. Zo geven ze hen een stem. Ze gaan ook op zoek hoe deze perspectieven kunnen doorwerken in de zinzorg, om deze nog meer kwaliteitsvol, toekomstgericht en vooral persoonsgericht te maken.
Het instellen van bijzondere mechanismen is al langer verboden. De wet van 2 juni 2021 geeft voor het eerst een wettelijke definitie en stelt het opzettelijk instellen ervan strafbaar. In deze bijdrage wordt die definitie ontleed, evenals het doel van de strafbaarstelling en de constitutieve bestanddelen van het nieuwe misdrijf. De rol van de toezichthouders (FSMA en NBB) en de meldingen door erkende commissarissen en klokkenluiders worden eveneens toegelicht.
Zorgt de transitie van de persoonsvolgende budgetten in de zorg voor een transitie in de standstill-rechtspraak? Gepubliceerd door Tim Opgenhaffen en Merel Vrancken op 14 september 2022 Van aanbodgestuurde naar vraaggestuurde zorg In 2017 startte het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (hierna: VAPH) met de uitrol van het persoonsvolgend budget voor meerderjarige personen met een handicap. Dit was een radicale hervorming: waar voorheen de zorgaanbieder (i.e. de aanbodzijde) rechtstreeks gefinancierd werd door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (hierna: VAPH), ontvangen vanaf nu de zorggebruikers (i.e. de vraagzijde) zelf een budget waarmee zij hun zorg en ondersteuning kunnen organiseren. Het persoonsvolgend budget kadert binnen een ruimere internationale tendens om de autonomie van zorggebruikers te bevorderen en valt niet los te koppelen van het recht om zelfstandig te leven en deel uit te maken van de samenleving zoals dat is opgenomen in artikel 19 van het VN-verdrag over de rechten van personen met een handicap. Het VN-comité beschouwt persoonsvolgende budgetten als een hefboom voor de verwezenlijking van dit recht (General Comment 5, §63). Het persoonsvolgend budget is niet onomstreden; de aandacht gaat daarbij meestal uit naar de lange wachtlijsten. Deze bijdrage gaat niet in op deze grote groep wachtenden, maar op een andere groep: personen die voor 2017 al gebruik maakten van niet-rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning bij een zorgaanbieder die voorheen rechtstreeks van het VAPH de middelen kreeg. De overgang naar een persoonsvolgend budget verliep voor deze groep niet zonder slag of stoot, zoals blijkt uit de twee hierna besproken arresten van het Arbeidshof van Gent. De overgang van het oude naar het nieuwe financieringsmodel maakte het voorwerp uit van een reeks transitiebesluiten. Op basis van een eerste transitiebesluit uit 2016 werden de middelen waarover een zorgaanbieder via het VAPH beschikte, herverdeeld over de individuele gebruikers van die
Het beoordelen van de ademspierfunctie is van cruciaal belang voor de klinische praktijk. Verschillende methodologische ontwikkelingen in de afgelopen decennia hebben ons begrip van de
ademhalingsspierfunctie en de mogelijkheden om deze minimaal invasief in kaart te brengen aanzienlijk verbeterd. Metingen van de ademspierfunctie zijn zowel nuttig bij het diagnosticeren en fenotyperen van afwijkingen alsook bij het beoordelen en opvolgen van de werkzaamheid van verschillende behandelingen bij patiënten met chronische longaandoeningen en neuromusculaire ziekten. Recent heeft een ERS-taskforce de beschikbare ademhalingsspiertesten samengevat met bijzondere aandacht voor nieuwe inzichten die zijn verkregen sinds een eerder document dat in 2002 gepubliceerd werd. In de volgende samenvatting van dit document worden vooral de uitvoering en interpretatie van meetmethoden besproken die relevant zijn voor de dagelijkse klinische praktijk.