clips/mteb-nl-vabb-ret huggingface dataset:
In deze bijdrage stellen we vast dat het Grondwettelijk Hof verschillende versies van de proportionaliteitstoets hanteert. Dat heeft tot gevolg dat de ene wettelijke norm een striktere controle ondergaat dan de andere. De mogelijke verklaringen voor die variërende toetsingsintensiteit zijn divers en hebben te maken met de karakteristieken van de wet en de aard van het geschonden recht. Uit een initieel rechtspraakonderzoek blijkt echter dat het Hof er maar matig in slaagt om een transparant en structureel kader naar voren te schuiven. Deze bijdrage biedt ons niet de ruimte om de variërende toetsingspraktijk van het Hof geheel te verkennen, maar wijst wel op de behoefte aan verder wetenschappelijk onderzoek.
Digitale technologie speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van de seksuele identiteit van minderjarigen. Het verzenden van zelfgemaakte seksueel getinte foto’s via het internet en mobiele apps, een fenomeen dat bekend staat als ‘sexting’, komt steeds vaker voor. Deze bijdrage onderzoekt in hoeverre het vervaardigen, in bezit hebben en/of verspreiden van seksuele beelden van minderjarigen door minderjarigen zelf strafbaar gedrag vormt binnen de rechtsorde van een aantal Europese landen. Daarnaast wordt nagegaan welke overwegingen een rol kunnen spelen in beslissingen omtrent het al dan niet strafbaar stellen van sexting tussen minderjarigen.
Potpourri na Potpourri zijn procesregels ingevoerd, vervangen, gewijzigd en geschrapt. Het doel: een snellere, efficiënte en rechtvaardige Justitie. Of de wetgever geslaagd is in zijn opzet blijft een vraagteken, omdat de vereiste cijfers ontbreken om dit na te gaan. In deze bijdrage zet de auteur de burgerlijk procesrechtelijke Potpourri-hervormingen om naar de te meten variabelen om de resultaten van de hervormingen te kunnen beschrijven. De gepreciseerde variabelen worden finaal ondergebracht in een breder en overkoepelend meetinstrument, afgestemd op het procesverloop. Doorheen deze bijdrage verwijst de auteur naar bijlagen die wegens hun omvang enkel elektronisch beschikbaar zijn (zie: www.rw.be).
De uitbraak van coronacrisis heeft het hoger onderwijs voor een grote uitdaging geplaatst. Tijdens een enkel weekend hebben de Vlaamse universiteiten en hogescholen een volledige overstap moeten maken naar afstandsonderwijs en telewerk. Niet alleen voor de instellingen zelf was dat geen evidente opdracht, maar ook studenten hebben op korte tijd hun leer- en sociale omgeving anders moeten vormgeven. Het was snel duidelijk dat vanuit de overheid een ingrijpen nodig was om het academiejaar binnen een helder juridisch kader tot een goed einde te kunnen brengen. Daarom werden zowel maatregelen voor de onderwijsorganisatie als sociale maatregelen voor studenten genomen. De studentenpopulatie uitte echter signalen van ongenoegen over de aanpak van de Vlaamse overheid. Dit artikel werpt daarom een blik op de maatregelen die de overheid genomen heeft en welke zij eventueel bijkomend nog kan nemen voor het hoger onderwijs en studenten in het bijzonder.
Het school- en academiejaar 2019-2020 was een uitzonderlijk jaar voor het onderwijs, waar in 2020-2021 ongetwijfeld nog een bijzonder vervolg aan wordt gebreid. De coronacrisis heeft niet alleen de onderwijspraktijk zelf sterk gewijzigd, ook het legistieke proces heeft daar de gevolgen van ondergaan. Dat hebben we niet in het minst kunnen vaststellen bij de voorbereiding en goedkeuring van noodregelgeving. In een eerdere publicatie berichtten we reeds over de eerste Vlaamse nooddecreten en -besluiten voor het onderwijs, alsook over de federale ministeriële besluiten die de coronamaatregelen bevatten. In deze kroniek gaan we verder in op de noodmaatregelen die aangenomen werden sinds 14 mei 2020. Vooraleer we daartoe overgaan, staan we eerst stil bij de ‘reguliere’ onderwijsrechtelijke normen die tijdens het afgelopen school- en academiejaar werden aangenomen. Onderwijsdecreet XXX vraagt daarbij veruit de meeste aandacht, met een belangrijke regeling voor het kleuteronderwijs, waar vanaf schooljaar 2020-2021 de leerplicht aanvang neemt op de leeftijd van vijf jaar. Daarna behandelen we achtereenvolgens drie decreten van dezelfde datum, zijnde 19 juni 2020: het decreet betreffende de opheffing van Syntra Vlaanderen; een wijziging van het bijzonder decreet op de Universiteit Gent voor de verkiezingsprocedure voor de rector en vice-rector; en het decreet betreffende de vervangende eindtermen en onderwijsdoelen voor de eerste graad van het secundair onderwijs voor de Federatie Steinerscholen vzw. Het aantreden van een nieuwe minister van Onderwijs begin oktober 2019 heeft zich dus nog niet vertaald in grote, nieuwe lijnen in de regelgeving, al zit de coronacrisis daar ongetwijfeld voor iets tussen.
De uitbraak van de coronacrisis in maart was moeilijk te voorzien. Het behoeft geen betoog dat ook de impact op het brede onderwijsveld enorm was en nog steeds is. Hoewel veruit de meeste media-aandacht ging naar de onderwijskundige en organisatorische uitdagingen, bracht de crisis niettemin ook juridische onzekerheid met zich mee. Die onduidelijkheid werd niet alleen gevoed door onnauwkeurige ministeriële besluiten en een ‘vragenlijst’ – ook wel bekend als ‘de FAQ’ – waar de juridische waarde sterk van betwist wordt. Daardoor dienen zich enkele belangrijke juridische vraagstukken aan, zowel juridisch-technische als meer fundamentele vraagstukken over de bevoegdheidsverdeling tussen de federale overheid en de gemeenschappen, en de vrijheid van onderwijs. Die verschillende aspecten zullen in dit artikel kort verkend worden; de focus ligt evenwel op de onderwijsrechtelijke maatregelen zelf die de verscheidene overheden genomen hebben in het kader van de coronacrisis. Daarbij komen eerst de federale ministeriele besluiten aan bod. Vervolgens richten we ons op de Vlaamse nooddecreten van 17 april 2020 over maatregelen in het hoger onderwijs en 8 mei 2020 over maatregelen in het onderwijs. We sluiten de tekst af met een bespreking de besluiten van de Vlaamse Regering van 30  april 2020 tot vaststelling van maatregelen in het kader van het gezinsbeleid en van 8 mei 2020 houdende diverse dringende maatregelen in onderwijs ingevolge COVID-19. De tekst van dit artikel bevat de juridische ontwikkelingen tot en met 14 mei 2020. Ontwikkelingen in de regelgeving die zich na deze datum voordoen, zullen worden opgenomen in de eerstvolgende reguliere kroniek onderwijsrecht.
De overheidsmaatregelen ingevolge COVID-19 leiden tot gewijzigde omstandigheden voor het uitvoeren van huurovereenkomsten. Voorliggende bijdrage onderzoekt voor overeenkomsten tot woning- en studentenhuur op de private huurmarkt ten eerste de impact op de verplichtingen van de partijen en behandelt ten tweede een aantal problemen bij het einde van de overeenkomst. Wat de verhuurdersverplichtingen betreft, worden de gevolgen voor de verplichting tot het garanderen van het rustig genot en de leveringsplicht behandeld. Aan de kant van de huurder worden de plicht tot betaling van de huurgelden en van de kosten en lasten, alsook de teruggaveplicht onderzocht. Met betrekking tot het einde van de overeenkomst bekijkt de bijdrage de uithuiszettingen en de verlenging wegens buitengewone omstandigheden. Het woninghuurrecht zelf, alsook de overmachtsleer en de figuur van het rechtsmisbruik bieden oplossingen.
Samen met de toenemende vraag naar kostbare metalen, stijgen ook de belangen van staten en ondernemingen in de diepzeebodem. Deze zone vormt evenwel het voorwerp van een complex internationaalrechtelijk regime en wordt samen met de aanwezige grondstoffen gekwalificeerd als gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid. Dit betekent onder meer dat de diepzeebodem en zijn natuurlijke rijkdommen niet zomaar kunnen worden toegeëigend, maar impliceert ook een billijke verdeling van de opbrengsten die eruit voortvloeien. Hoewel de exploitatiefase stilaan dichterbij komt, werd er echter nog geen financieel systeem vastgelegd om deze doelstelling te realiseren: het Internationaal Zeerechtverdrag en de navolgende Implementatieovereenkomst bevatten weliswaar de basisvoorwaarden, maar de precieze uitwerking wordt overgelaten aan de Internationale Zeebodemautoriteit. Binnen de context van de ontwikkeling van exploitatieregels wordt druk gewerkt aan een gepast financieel regime, maar een algemeen aanvaarde oplossing is voorlopig nog niet in zicht. In dit artikel worden de voornaamste vereisten en de huidige ontwikkelingen toegelicht, teneinde na te kunnen gaan of de beoogde opties en modellen in overeenstemming zijn met het statuut van de diepzeebodem en zijn natuurlijke rijkdommen als gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid.
Voorbij de grenzen van de nationale jurisdictie worden de diepzeebodem en de aanwezige grondstoffen beheerst door een complex regime, dat bepaalt wie deze natuurlijke rijkdommen kan exploiteren en op welke manier. De algemene principes werden vastgelegd in het Internationaal Zeerechtverdrag van 1982 en de navolgende Implementatieovereenkomst van 1994, maar worden verder uitgewerkt door regels en procedures uitgevaardigd door de Internationale Zeebodemautoriteit. In de nieuwste ontwerpregels inzake exploitatie kunnen duidelijke verbeteringen worden waargenomen, maar de slagkracht van derde-belanghebbenden blijft uiteindelijk beperkt. Ook op nationaal vlak, in de wetgeving van de sponsorstaten, zijn er onvoldoende garanties aanwezig. Gelet op de huidige ontwikkelingen in het internationaal recht, de duidelijke plichten inzake milieubescherming en de status van de diepzeebodem en zijn natuurlijke rijkdommen als “gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid”, lijkt het er echter steeds meer op dat het voorzien van effectieve transparantie, publieke participatie en toegang tot de rechter niet enkel een aanbeveling is, maar een juridische verplichting.
Deze bijdrage biedt een grondige analyse van alle specifieke regels van Belgisch personen- en familierecht ten behoeve van transgender personen na de hervorming van hun rechtspositie via de wet van 25 juni 2017 en de modernisering van de burgerlijke stand met de wet van 18 juni 2018. Aanpassing van de geslachtsregistratie is een recht voor meerderjarigen zonder fraudeoogmerk en kan ook voor minderjarigen realiteit worden, na schrapping van de vroegere medische voorwaarden. Het geslacht als element van de staat van de persoon is beschikbaar geworden in een systeem van gecontroleerde zelfbeschikking na voorlichting en met een wachttermijn. De regels inzake de voornaamsverandering van transgender personen zijn verder versoepeld, bijzonder afstammingsrecht is gecreëerd en privacybeschermende maatregelen werden genomen. De rechten van genderfluïde personen nopen evenwel tot een nieuw en nog verdergaand wetgevend ingrijpen, nu het Grondwettelijk Hof meerdere nieuwe regels heeft vernietigd.
Deze bijdrage bevat in een eerste deel een algemene inleiding tot het Belgisch Scheepvaartwetboek, met aandacht voor de doelstellingen, de wordingsgeschiedenis, de wetgevingstechnische basiskeuzes, de structuur en de niet in het wetboek opgenomen regelingen. Het tweede deel biedt een overzicht van de belangrijkste nieuwe bepalingen betreffende het privaatrechtelijke zeerecht. Daarbij worden achtereenvolgens behandeld: de begripsbepalingen, het toepassingsgebied van het boek “Zeevaart”, de openbaarheid van rechten op zeeschepen, het zaakstatuut van het schip, de scheepszekerheidsrechten, het scheepsbeslag, de overheidsschepen, de scheepsmede-eigendom, de aansprakelijkheid van de scheepeigenaar en beperking ervan, de betekening aan de scheepsagent, het statuut van de opvarenden en de gezagvoerders, de bevrachting, het goederenvervoer over zee, het passagiersvervoer over zee, de averij, de aanvaring, de milieuschade, de berging, de wrakverwijdering, het gerechtelijk privaatrecht en het taalgebruik in gerechtszaken.
In deze bijdrage wordt de zienswijze uiteengezet dat de deugd ethiek aan de hedendaagse jurist een aantrek-kelijk perspectief biedt om tot een uitmuntende dienstverlening te komen. De rechtspraktijk verandert snel en ingrijpend. Rechtzoekenden verwachten van een jurist naast een solide vakkennis ook menselijke betrok-kenheid en een praktische, duurzame oplossing van het werkelijke probleem. De professionele identiteit van de jurist verandert. Daarbij hoort een ethiek die meer omvat dan de deontologie, een ethiek die juristen aanspreekt op het ontwikkelen van menselijke kwaliteiten als praktische wijsheid, empathie, zorgzaamheid en nog vele andere. De deugd ethiek reikt juristen de hand om het beste van zichzelf te geven.
Volgens cassatierechtspraak mag de zaakaansprakelijkheid (art. 1384, eerste lid BW) geen uitwerking hebben
wanneer de toepassingsvoorwaarden van art. 1386 BW zijn vervuld. Deze bijdrage bevat twee standpunten.
Ten eerste wordt uitgelegd dat het co-existentieverbod voor verschillende interpretaties vatbaar is en waarom
één van die interpretaties de voorkeur verdient. Ten tweede wordt betoogd dat het verbod geen juridische
grondslag heeft .
Dit artikel heeft betrekking op de manier waarop een rechter de feiten vaststelt en bevat een analyse van de bewijsterminologie. De auteur verdedigt daarbij twee stellingen die vernieuwend zijn voor de theorievorming over bewijs in België. Ten eerste stelt de auteur dat het zinvol is om het direct of indirect karakter van het bewijs te onderscheiden van het onmiddellijk of middellijk karakter ervan. Dit onderscheid biedt een oplossing voor de afbakeningsproblemen
waarmee de huidige dichotomie tussen direct en indirect bewijs te kampen heeft, en die reeds uitvoerig in de literatuur zijn besproken. Ten tweede verdedigt de auteur dat het positief en het negatief bewijs geen tegengestelde bewijsvormen
zijn, maar wel opeenvolgende fases binnen dezelfde bewijsredenering, waarvoor ze beide onontbeerlijk zijn. Weliswaar is een van beide fases soms enkel impliciet aanwezig. Deze inzichten worden geïllustreerd aan de hand van de rechtspraak met betrekking tot de zaakaansprakelijkheid (art. 1384, eerste lid BW). Opdat de bewaarder van een zaak aansprakelijk zou zijn, moet men bewijzen dat die zaak een gebrek vertoonde, en het bewijs daarvan geschiedt vaak op een indirecte wijze. Daarenboven wordt de negatieve fase van de bewijsredenering ook vaak uitdrukkelijk weergegeven.
Het artikel bevat ook verwijzingen naar de wet van 13 april 2019 tot invoering van een Burgerlijk Wetboek en tot invoeging van boek 8 “Bewijs” in dat wetboek.
De coronacrisis heeft van meet af aan geleid tot een aanzienlijke hoeveelheid (crisis)regelgeving. In deze bijdrage staan we stil bij de technieken die de overheid daarbij heeft gehanteerd, de beperkingen waarmee zij werd geconfronteerd en de rechtsmiddelen waarover de burger in die context beschikte. De aandacht gaat daarbij hoofdzakelijk uit naar de federale overheid, al komt ook het optreden van de deelstaten en de lokale overheden hier en daar aan bod. Elk van die aspecten kan op zich weliswaar aanleiding geven tot diepgaand onderzoek. In deze bijdrage bieden we een overzicht van de belangrijkste uitdagingen en belichten we een aantal gevolgen voor de juridische praktijk. De inhoud van de maatregelen zelf komt daarom slechts ter illustratie aan bod.
Deze zaak betreft één van de arresten uit het voorjaar van 2020 waarin het Grondwettelijk Hof een prejudiciële vraag beantwoordt over de verenigbaarheid van de wet van 19 maart 2017 betreffende de oprichting van het Begrotingsfonds voor de juridische tweedelijnsbijstand met de Grondwet, het EVRM en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
Dit arrest gaat over het uitvoerend beslag op het onverdeelde aandeel van een schuldenaar in een onroerend goed. Op grond van artikel 1561 Ger.W. kan een beslaglegger dergelijk beslag niet ten uitvoer brengen vóór de verdeling of de veiling. In deze zaak verduidelijkt het hof van beroep te Gent de concrete toepassing van deze bepaling.
In deze verkennende studie onderzoeken de auteurs het verband tussen de Dark Triad-persoonlijkheidskenmerken (bestaande uit narcisme, psychopathie en machiavellisme) en drie verschillende vormen van agressie: online agressie, openlijke agressie en relationele agressie. De convenience-steekproef bestond uit 1.051 scholieren tussen 12 en 16 jaar oud. De resultaten tonen aan dat psychopathie en machiavellisme sterk en positief gerelateerd zijn aan de drie bestudeerde vormen van agressief gedrag, terwijl narcisme alleen positief gerelateerd is aan online agressie.
Dit onderzoek beoogde meer inzicht te krijgen in de omvang en etiologie van jeugdig veelplegerschap, met behulp van politiecijfers en zelfrapportagegegevens. Daartoe werden gegevens van 519 jongeren uit een zelfrapportagestudie in de regio Den Haag gekoppeld aan HKS-gegevens van de politie-eenheid Den Haag. Het blijkt dat een substantieel deel van de jongeren die zelf veel delicten rapporteren, op basis van politiecijfers niet formeel bekend wordt als ‘jeugdig veelpleger’. Oorzakelijke factoren die in vier belangrijke criminologische theorieën worden genoemd, zijn bij veelplegers in sterkere mate aanwezig dan bij incidentele plegers van jeugddelinquentie. De kenmerken van jeugdige veelplegers op basis van politieregistraties en op basis van zelfrapportage komen in grote lijnen overeen, maar de veelplegers die door de politie zijn geregistreerd, hangen gemiddeld nog meer ongestructureerd rond met hun vrienden. Geconcludeerd wordt dat onderzoek met behulp van de zelfrapportagemethode goed in staat is om jeugdige veelplegers te detecteren, en ook kan leiden tot bruikbare informatie over de oorzaken van hun delinquente gedrag.
Muziek is goed voor ons. Het maakt ons door de band genomen gelukkiger en kan tevens de sociale binding met anderen versterken. Vanuit een wetenschappelijk perspectief is het dus bijzonder zinvol om muziek te maken, spelen en/of luisteren in tijden van lockdown, waar negatieve effecten van sociale isolatie en tal van gerelateerde psychologische klachten nog meer op de loer liggen dan anders.
Kolonialisme speelde een cruciale rol in de intellectuele geschiedenis van de archeologie als zelfstandige discipline, van haar totstandkoming tot op heden. Haar impact werd en wordt echter niet altijd herkend en erkend. Pas na de dekolonisatiegolf en het binnensijpelen van postkoloniaal gedachtegoed in het archeologische debat in de jaren ’80, openden archeologen in navolging van andere vakgebieden ten volle de ogen voor de impact van koloniale ideeën en praktijken op hun discipline. In dit artikel gaan we achtereenvolgens in op de verwevenheid van kolonialisme en archeologie in de negentiende en twintigste eeuw en de impact van postkoloniale studies op de maatschappelijke en wetenschappelijke bewustwording van die link. We illustreren die relatie en evolutie aan de hand van de centrale rol van Romeins kolonialisme in de moderne westerse nationalistische en imperialistische historiografie. Tot slot reflecteren we kort over de naweeën van het (post)kolonialisme tot op vandaag.
Meertalig onderwijs in de zin van content and language integrated learning (CLIL), waarbij een deel van het curriculum wordt onderwezen in een doeltaal is in. De resultaten op het vlak van kennis van de doeltaal, de moedertaal, en van de leerstof, de positieve attitudes die ermee samengaan zowel als de cognitieve voordelen zijn dermate dat we kunnen spreken van een stille onderwijsrevolutie. De verklaringen van dit succes zijn, ten eerste, dat er sprake is van echt communicatief onderwijs wat zeer leerbevorderend werkt en, ten tweede, dat er sprake is van impliciet en coöperatief leren, wat ook het leerproces eveneens in ruime mate versterkt. Deze aanpak is m.a.w. veel meer dan een nieuwe aanpak van het taalonderwijs. Het is een innovatieve, blijvende en duurzame verandering.
Onderzoek heeft aangetoond dat discriminatie in het wervings- en selectieproces ten aanzien van oudere kandidaten die solliciteren voor een baan (jobkandidaten), een groot probleem is in België. Over de redenen voor deze discriminatie is echter nog weinig bekend. In deze studie presenteren we een vignettenexperiment uitgevoerd bij 193 Vlaamse HR-professionals om na te gaan welke stereotypen en attituden ten aanzien van oudere jobkandidaten leeftijdsdiscriminatie in werving en selectie verklaren. Elke participant beoordeelde vijf fictieve jobkandidaten op een aantal kenmerken. Dit resulteerde in 965 sets met observaties. De resultaten laten zien dat recruiters een oudere leeftijd op een cv associëren met lagere fysieke capaciteiten, minder technologische knowhow, een lagere flexibiliteit, een lagere trainbaarheid en een hogere mate van betrouwbaarheid. Daarnaast vermoeden recruiters dat andere werknemers minder graag zullen samenwerken met oudere jobkandidaten. Van deze verschillende leeftijdssignalen fungeren de percepties omtrent flexibiliteit en technologische knowhow als voornaamste verklaringen voor het negatieve effect van iemands leeftijd op diens tewerkstellingskansen. Bovendien vinden we dat leeftijdsdiscriminatie sterker is in beroepen die worden geassocieerd met hoge fysieke inspanning. Deze studie is maatschappelijk relevant daar de effectiviteit van antidiscriminatiebeleid afhangt van de mate waarin dit beleid inspeelt op de mechanismen en moderatoren onderliggend aan discriminatie.
De gametendonatie neemt sinds een tiental jaren toe. Dit kan voor de donatie van het sperma vooral worden verklaard door de toenemende aanvaardbaarheid van het ouderschap door alleenstaande vrouwen en lesbische paren. De toenemende vraag naar eiceldonatie is vermoedelijk te wijten aan de verhoging van de gemiddelde leeftijd waarop vrouwen hun eerste kind krijgen.
België is in belangrijke mate een doorgeefluik voor donorsperma: vele kandidaat-ontvangers uit het buitenland worden hier behandeld met sperma dat werd aangekocht in Deense spermabanken. Slechts enkele centra gebruiken exclusief het sperma van de door hen gerekruteerde donoren. Indien de donoranonimiteit zou worden opgeheven, zou ongeveer drie kwart van de donoren afhaken en zouden de centra meer inspanningen moeten leveren om donoren te werven of nog veel meer een beroep moeten doen op de import van donorsperma.
Voor de eiceldonatie is de situatie al jaren vrij stabiel omdat de rekrutering vooral gebeurt door de ontvangers in het eigen sociale netwerk. De enige opvallende wijziging is de verdwijning van het eiceldelen ten gevolge van de terugbetaling van de in-vitrofertilisatie (ivf) voor de Belgische patiënten.
Er bestaat geen eensgezindheid over de beslissingsautoriteit van de donoren over wat er moet gebeuren met de overtallige embryo’s die werden aangemaakt met hun gameten. Dit artikel licht drie mogelijke bestemmingen van de embryo’s door: de donatie voor onderzoek, de donatie voor de voortplanting door derden en de vernietiging van de embryo’s. Er zijn twee sterke argumenten om toestemming te vragen aan de donoren om hun gameten te gebruiken voor onderzoek: respect voor de autonomie van de donor, ingevuld als het recht om te beslissen wat er met zijn of haar lichaamsmateriaal gebeurt en de schade die voortkomt uit het gedwongen meewerken aan een activiteit die mogelijk ingaat tegen zijn of haar morele overtuiging. Het doorgeven van de embryo’s aan andere personen of aan paren valt binnen de oorspronkelijke overeenkomst van de anonieme en de identificeerbare donoren en vereist daarom geen bijkomende toestemming. De bekende donoren vormen hier een uitzondering op. Zij kunnen wel goede redenen hebben om het gebruik van hun donatie te beperken tot specifieke bestemmelingen. Voor het vernietigen van de embryo’s moet men geen toestemming vragen aan de donoren.