clips/mteb-nl-vabb-ret huggingface dataset:
Ministeriële kabinetten zijn een belangrijk fenomeen binnen de Belgische politiek. Deze kabinetten vervullen een belangrijke schakelfunctie tussen het beleid en de administratie, maar ook tussen het beleid en het publiek. De bewaring en ontsluiting van de archieven van deze kabinetten zorgt al jaren voor discussie zowel in de media, de politiek als onder historici. Professionele archivarissen zijn zich echter bewust van de noodzaak om samen te werken met het oog op de ontwikkeling van een gemeenschappelijke bewaar- en selectiepolitiek. Ze doen dit vanuit het bewustzijn van het belang van de historisch onderzoek, maar ook vanuit de overtuiging dat binnen een Belgische context altijd voldoende pragmatisme aan de dag moet gelegd worden.
Antropogene klimaatverandering is een thema dat meer en meer aandacht krijgt, niet alleen in de media, maar ook in de literatuur. In het anglofone taalgebied verschenen er ondertussen al zoveel romans die dit onderwerp thematiseren, dat men er de term climate fiction voor bedacht. Klimaatverandering is een uiterst complex probleem dat onmogelijk in zijn geheel te vatten valt en enige simplificatie bij het verbeelden ervan is dan ook onvermijdelijk.Het overgrote deel van die verhalen gaat echter voorbij aan het feit dat klimaatverandering in grote delen van de wereld al een geleefde realiteit is en negeert de vervlechting van dit probleem met bijvoorbeeld kolonialisme, kapitalisme en imperialisme. Dit artikel bespreekt vier klimaatromans – Gun island, The marrow thieves, Mr. Eternity en The swan book – die wel aandacht hebben voor de dieperliggende oorzaken en voor het niet-Westerse perspectief om zo de noodzaak van postkoloniale klimaatfictie aan te tonen.
Toen in 1983 voor het eerst een genetisch gemodificeerde plant werd gekweekt in een Gents laboratorium, leken biotechnologen, beleidsmakers en journalisten bijna uitsluitend lyrische woorden over te hebben voor deze nieuwe technologie. Ondanks de vele optimistische verhalen in de pers was niet iedereen even enthousiast over dit experiment. Enkele kritische activisten uit de milieu- en Noord-Zuidbeweging vreesden dat biotechnologie meer kwaad dan goed zou meebrengen en begonnen in de jaren 1980 zelf informatie in te winnen, ideeën uit te wisselen en standpunten te formuleren. In dit artikel probeer ik te begrijpen hoe deze groep kritische activisten erin slaagde om een complexe technologie als genetische modificatie voor te stellen als een omstreden sociaal vraagstuk.
 In de eerste plaats kijk ik naar de periode die aan het publieke protest voorafging (1983-1995). Tijdens deze ‘proto-mobilisatiefase’ namen activisten al een kritische houding aan ten opzichte van biotechnologie en genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s), maar gingen ze nog niet tot actie over. In deze periode legden ze de intellectuele fundamenten waarop ze later de protestacties en mobilisatie konden bouwen. 
Het tweede deel van het artikel bestudeert vervolgens deze protestacties en enkele factoren die het verzet tegen ggo’s succesvol maakten in Vlaanderen (1996-2002).
De reportages van reisverslaggeefster Margje Toonder (1908-1991) schetsen een beeld van de Nederlandse belangstelling voor Italië in de jaren vijftig en begin zestig. In haar gezelschap ontdekte Lucebert 'de verbijsterende stad Rome'. Voor het maandblad Elegance verzorgde ze de columns 'Margje's Momenten' en 'Margje's (korte) Memorie'.
Veroordelingen wegens sodomie kwamen slechts zelden voor in Antwerpen tijdens de achttiende eeuw. De schaarse procesdossiers bieden desondanks een boeiende inkijk in de stedelijke perceptie omtrent ‘deviante’ seksualiteit. Dit artikel neemt het proces tegen Jan Coster uit 1737 als uitgangspunt om te illustreren dat de stedelijke gemeenschap in Antwerpen sodomie voornamelijk als een buitenlands fenomeen beschouwde. Als gevolg van de beruchte sodomieprocessen die vanaf 1730 in de Republiek werden gevoerd, associeerde men vooral migranten uit Holland met de ‘onnatuurlijke zonde’. Hoewel vroegmoderne sodomie voornamelijk vanuit een lokaal of nationaal perspectief bestudeerd wordt, toont deze casus aan dat een interregionaal perspectief nieuw licht kan schijnen op vroegmoderne attitudes tegenover deviante seksualiteit.
De juridificering en de toenemende verschriftelijking van het Bourgondische bestuur tekenden, samen met een hoofse cultuur, de contouren van de Bourgondische diplomatie. De professionalisering van het diplomatieke bedrijf ten tijde van hertog Jan zonder Vrees (1404-1419) werkte de specialisatie en formalisering van diplomatieke documenten in de hand. Deze bijdrage biedt een waaier van de meest gebruikte types van diplomatieke documenten: de geloofsbrieven, de volmachtbrieven, de (toonbare en niet-toonbare) instructiebrieven en de vrijgeleidebrieven.
In deze inleiding op het dossier ‘Literaire vertaling en technologie’ kijken we eerst naar de geschiedenis van de vertaaltechnologie. Vervolgens reflecteren we kort op de verhouding tussen technologie en literair vertalen in en buiten de vertaalwetenschap. Met deze introductie leggen we uit waarom dit dossier juist nu verschijnt. Bij wijze van conclusie gaan we ook nog even in op de dossierbijdragen.
Hoewel de afgelopen decennia veel vooruitgang is geboekt ten aanzien van holebinegativiteit, blijft onverdraagzaamheid een probleem in Vlaanderen. De openlijke afwijzing van holebiseksualiteit zwakte af maar de impliciete negatieve attitudes blijven sterk vertegenwoordigd. Ook in het Vlaamse onderwijs is de inburgering van LGBTQ+- onderwerpen niet vanzelfsprekend. Acht op de tien Europese holebi-jongeren geeft aan te kampen met negatieve opmerkingen of geweld tijdens de onderwijscarrière. Wanneer holebi-jongeren echter aanvaard en gewaardeerd worden door hun (school)omgeving, ervaren zij hun minderheidsstatus niet als negatief en neemt minderheidsstress af. Daarom onderzoekt dit artikel hoe scholen kunnen bijdragen aan het verhogen van holebitolerantie. In dat licht worden de positie van wetgeving, onderzoek en didactisch materiaal ten aanzien van LGBTQ+-onderwerpen in het onderwijs besproken aan de hand van een vergelijking van de status quo in Nederland en Vlaanderen. Hoewel zowel expliciete (top-down) als impliciete (bottom-up) aandacht vereist zijn om queerthema’s in secundaire scholen te promoten, stuurt dit onderzoek aan op een geïntegreerde aanpak van LGBTQ+- onderwerpen in de concrete lespraktijk. De resultaten monden uit in een concreet en praktisch inzetbaar tienpuntenplan in de aanloop naar een expliciet diversiteitsbeleid in de Vlaamse scholen.
In deze bijdrage gaan we in op een e-learningmodule die ontwikkeld werd binnen het MATCHeN-project. De e-learningmodule ondersteunt zorgprofessionals bij de communicatie met anderstaligen over seksuele gezondheid en speelt in op de nood aan digitale vaardigheidstraining. Aan de hand van een kwantitatief onderzoek en een vragenlijst verwerkt in een 2x2-designenquête (pre- en posttest, controlegroep en 
experimentele groep) peilden we naar het effect van de e-learningmodule. We schetsen eerst een beeld van de communicatie van zorgprofessionals met anderstaligen over seksuele gezondheid. Nadien gaan we na wat de impact is van de e-learningmodule op de communicatievaardigheden van de zorgprofessionals, 
waarbij de thema’s conversatietechnieken en taalgebruik in gesprekken met anderstalige zorgvragers onder de loep worden genomen. 
Onze participanten spreken vaak met anderstaligen; driekwart doet het dagelijks. Meer dan de helft gebruikt daarbij communicatieondersteunende hulpmiddelen zoals een andere persoon, infowebsites, vertaalhulpmiddelen of visuele ondersteuning. De taal, de aard van het gesprek en de persoonlijke kenmerken van de patiënt spelen een rol bij het al dan niet inzetten van deze hulpmiddelen. De combinatie van communiceren over seksuele gezondheid en communiceren met anderstaligen ervaren onze deelnemers als iets moeilijks, hoewel ze het belangrijk vinden om in te zetten op deze communicatie. Dankzij het doorlopen van de e-learningmodule gaan de informanten dit belang nog meer inzien en voelen ze zich bekwamer om de communicatie aan te gaan.
Ik ontwikkel het concept van historische epistemologie op twee manieren. Vooreerst sta ik stil bij wat een concept kan heten en wat het kan betekenen om een epistemologie of een wetenschapsfilosofie conceptueel te noemen.Ten tweede stel ik ik de vraag van de temporaliteit die speelt om en rond het conceptuele. Het is misschien niet meteen zo duidelijk wat het betekent om te stellen dat een historische epistemologie allereerst gericht is op het ‘begrijpelijk maken’ van concepten door ze historisch te contextualiseren. Het lijkt wel alsof concepten afgesloten pakketjes zijn die men vanuit een enigszins afstandelijke methodologie in de tijd kan bestuderen. Ik betwist dat dit de meest adequate manier is om over de wetenschappelijke kennisvorm en haar ontwikkelingen na te denken. Ik betwist dat dit de meest adequate manier is om na te denken over wat in onze westerse traditie concepten zijn, en om te vatten wat er gebeurt wanneer we die proberen in woorden uit te drukken.
In deze repliek ga ik kort in op de drie ‘nadelen’ van de constructiegrammatica die door Van de Velde en Van der Horst kort worden geschetst, nl. dat de benadering geen falsifieerbare beperkingen oplegt aan wat als een constructie mag gelden, dat het voorgestelde grammaticale model weinig spaarzaam is, en dat er in het constructiegrammaticale onderzoek een nogal eenzijdige interesse is voor lexicale halffabricaten. Ik voer aan dat de geformuleerde kritiek enigszins kort door de bocht is.
Vrouwenliteratuur en de epische traditie: het zijn niet meteen twee termen die je in één en dezelfde zin verwacht. Al helemaal niet wanneer die zin suggereert dat vrouwen een actieve bijdrage aan die traditie zouden hebben gehad. Epische poëzie – denk maar aan het Vergiliaanse openingsvers “arma virumque cano” (ik bezing de wapens van de man) – was, en is in de perceptie nog steeds, een mannelijke bezigheid waar vrouwen zich doorgaans niet in hebben gemoeid. Maar klopt die vooronderstelling wel? In dit artikel richten wij onze aandacht op een aantal schrijvende vrouwen uit de vroegmoderne Iberische wereld.
Sinds het nieuwe millennium treedt dans steeds vaker uit de black box in de zogenaamde white cube. Kunsthistorici, critici en dans- en performancewetenschappers vestigen de laatste jaren daarom meer aandacht op het onderzoek naar dit fenomeen, hoewel daarbij in eerste instantie de focus op de dansvoorstelling binnen de museumcontext ligt. Een danstentoonstelling refereert echter ook naar de verschillende manieren waarop dans in het museum treedt zonder het (bewegend) lichaam. Meer en meer worden sporen van het creatieproces, zoals dansscores, notitieschriften en schetsboeken, tot tentoonstellingsobjecten omgevormd. Dit artikel bespreekt de waarde van zulke archiefstukken wanneer ze uit hun bewaarplaats worden gehaald en geëxposeerd worden: enerzijds de informatiewaarde voor danshistorici en -wetenschappers die zich enten op de genetische studie van theatrale performance, en anderzijds de esthetische waarde van deze documenten als kunstwerk-an-sich. Via een inkijk verschillende waarden van zijn genetische documenten ter discussie binnen de context van de intrede van dans in de tentoonstellingsruimte. Aansluitend situeer ik de thematiek in de postfordistische denkkaders rond de groeiende zichtbaarheid van werk binnen de podiumkunsten, waarbij dansproducties veeleer benaderd worden als proces en niet enkel als finaal product.

 􏲍􏱞􏱢􏱢􏱛 􏱯􏱦􏱬􏱜􏱫􏱨ENGLISH
Since the new millennium, dance has increasingly swapped the black box for the so-called white cube. Art historians, critics, and dance and performance scholars have therefore been devoting more attention to researching this phenomenon in recent years, although this research has initially focused on the dance performance within the museum context. However, a dance exhibition may also refer to the various ways in which dance enters the museum without the (moving) body. More and more, traces of the creative process, such as dance scores, notebooks and sketchbooks, are being turned into exhibition objects. This article discusses the value of such archival documents when they are removed from their repositories and exhibited: on the one hand, the informational value for dance historians and scholars invested in the genetic study of theatrical performance, and on the other, their aesthetic value as works of art in their own right. Through an insight into Marc Vanrunxt’s choreographic archive, the different values of his genetic documents within the context of dance’s entry into the exhibition space are questioned. I then situate the theme in the post-Fordist discourse concerning the growing visibility of work within the performing arts, in which dance productions are approached more as a process and not only as a final product.
Collaboratieve robots (cobots) zullen een prominente plaats innemen op de productievloer van de aankomende vierde industriële revolutie. Het is vandaag echter onbekend hoe operatoren zich positioneren ten aanzien van deze cobot(r)evolutie. Deze exploratieve studie onderzocht met een vragenlijst en een kort semi-gestructureerd interview de ervaren baanbedreiging door en accepteerbaarheid van cobots en cobotfunctionaliteiten bij (toekomstige) operatoren (N = 83). De resultaten wezen op een beperkte aanvankelijk ervaren baanbedreiging. Deze ervaring steeg wel significant op het einde van de vragenlijst – waar de participanten intussen meer hadden geleerd over cobots – naar een nog steeds neutrale score, mogelijk omdat (toekomstige) operatoren twijfelen aan de betrouwbaarheid en capaciteiten van cobots. Daarnaast werd een hogere accepteerbaarheid gevonden voor cobotfunctionaliteiten die fysieke werktaken en kwaliteitscontrole omvatten, terwijl cognitief geavanceerde en adaptieve cobots eerder een neutrale accepteerbaarheid uitlokten. De algemene accepteerbaarheid van cobots was voor de operatoren eerder positief. Opmerkelijk, toekomstige operatoren (studenten) scoorden significant wat lager voor de meeste studievariabelen in vergelijking met actueel tewerkgestelde operatoren. In deze bijdrage worden de beperkingen en implicaties voor de accepteerbaarheid en acceptatie van deze veelbelovende technologie geformuleerd.
Dit artikel is een onderzoek naar de relatie tussen debatten in België over het klimaat van Congo en de daaraan verbonden vermeende gezondheid of ongezondheid van het gebied, en de politieke agenda’s van de bijdragers aan dit debat voor de periode vanaf het begin van de Leopoldiaanse exploratie van Midden-Afrika in 1876 tot aan de overdracht van de Onafhankelijke Congostaat aan België in 1908. Vanaf het begin van die exploratie was er aandacht voor het klimaat. Zo werden er meteorologische gegevens over de verkende en geannexeerde gebieden verzameld en werd het klimaat vaak afgeschilderd als een onbekend kwaad : het werd als uiterst ongezond beschouwd. Zowel gruwelijke als fortuinlijke verhalen afkomstig van andere imperiale mogendheden over soortgelijke gebieden waren van invloed op het denken over het klimaat. Om Congo te promoten als lucratief en niet ongezond gebied, iets wat de voorstanders van het imperiale project graag deden, was het belangrijk om het kwade beeld over het klimaat te bevechten. De mening over het klimaat, en of de witte man kon acclimatiseren in Congo, werd dus niet enkel beïnvloed door de daadwerkelijke omstandigheden aldaar, maar in grote mate door de vraag of men Congo als een goed exploitatieterrein voor de Belgen zag. In dit artikel wordt behalve het geven van een algemene analyse van de debatten en hoe zij zich verhouden tot internationale ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld de koloniale hygiëne, ook ingezoomd op het discours van opponenten in een aantal uitgelichte discussies.
Wanneer we spreken over hersenen bedoelen we gewoonlijk het geheel van de grote hersenen (cerebrum), de kleine hersenen (cerebellum) en de hersenstam. Die structuren liggen in de schedel en vormen samen met het ruggenmerg het centrale zenuwstelsel. De hersenen wegen gemiddeld ongeveer 1.300 gram, het gemiddelde gewicht bij mannen is iets groter dan bij vrouwen, omdat ook hun gemiddelde lichaamsgewicht groter is. 
De hersenen bevatten zo’n 100 miljard zenuwcellen (neuronen) en nog eens een tienvoud aan steuncellen. Elke zenuwcel heeft vele vertakkingen (dendrieten en axonen) die op zich ook weer verbonden zijn met honderden andere zenuwcellen. Op die manier ontstaan er complexe netwerken.
Onze hersenen zijn ongetwijfeld ons belangrijkste orgaan: ze regelen onze levensnoodzakelijke (vitale) lichaamsfuncties (zoals de ademhaling, de bloeddruk en de hartslagfrequentie), ze verwerken informatie uit de omgeving die ons via zintuigen bereikt, en sturen onze bewegingen en onze mentale processen (zoals denken en voelen). Om al die functies waar te maken, verbruiken ze ook heel veel energie, vooral onder de vorm van zuurstof en glucose (een koolhydraat of suiker). Hoewel onze hersenen slechts 2 procent van ons lichaamsgewicht uitmaken, verbruiken ze gemakkelijk 20 procent van onze energie.
Bij sommige pasgeborenen is het geslacht niet meteen duidelijk. Men spreekt van „differences of sex development” (DSD) wanneer de chromosomale, de gonadale of de anatomische geslachtsontwikkeling atypisch verlopen is. Door de complexiteit van dit spectrum van aandoeningen is het van belang om bij het vermoeden van een variatie van de geslachtsontwikkeling een gespecialiseerd centrum te contacteren. In deze heterogene groep van genetische aandoeningen is congenitale bijnierschorshyperplasie („congenital adrenal hyperplasia”, CAH) de meest voorkomende. CAH is een groep van ziektebeelden met als gemeenschappelijk kenmerk een stoornis van de steroïdogenese in de bijnier. De klassieke vorm is reeds merkbaar vanaf de geboorte door de androgeenoverproductie en/of het cortisol- en aldosterontekort („salt-wasting CAH”). De niet-klassieke vorm wordt veroorzaakt door een teveel aan androgenen. Hierdoor komt deze vorm pas tot uiting rond de peuter- of op volwassen leeftijd. Aangezien „salt-wasting CAH” kan leiden tot massale hyponatriëmie met levensbedreigende shock, is het van groot belang om dit tijdig te herkennen. Bijgevolg moet men bij elke pasgeborene met ambigue genitaliën bedacht zijn op de aanwezigheid van CAH. Een vroege diagnose laat toe om de eventuele hormonale therapie sneller op te starten, wat in het belang is van de verdere ontwikkeling van het kind.
Gent dankt zijn ontstaan maar ook zijn groei aan de vele bruggen in de stad. Dit boek neemt je mee op een reis over water, wegen en vooral bruggen in Gent. Ingenieurs en historici brengen het verhaal van de eerste constructies die de Leie en Schelde overbruggen tot de allernieuwste fietsbruggen en onderdoorgangen. Het boek vertelt de evolutie van materialen en technieken en de invloed van steeds veranderende mobiliteit. Ook ontwerp en beheer en de link met grote stadsvernieuwingsprojecten komen aan bod. Bruggen zijn vaak technische en architecturale hoogstandjes van hun tijd.
Het basiswerk HRM voor studenten uit het hoger onderwijs en voor HR-professionals die de basics willen (her)ontdekken 

HR-managers kennen de basistechnieken van Human Resource Management niet meer. Daarom zet Filip Lievens de essentiële technieken van HRM op een rij in deze volledig geactualiseerde editie van het succesvolle handboek Human Resource Management.

Dit handboek biedt een evidencebased overzicht van de belangrijkste HR-domeinen zoals competentiemanagement, employer branding, selectie, prestatiemanagement, beloning, training/ontwikkeling en loopbaanmanagement. Bovendien is deze nieuwe editie compleet met de laatste ontwikkelingen in het HRM-landschap.
Een groeiend aantal kleuters heeft een beperkte Nederlandse woordenschat, omdat ze een andere thuistaal hebben of omdat hun ouders laagopgeleid zijn. Woordenschatonderwijs in de kleuterklas is echter controversieel en complex. In dit artikel bespreken we de standpunten die we innamen in het wereldwoordenproject. We presenteren daarbij een alternatieve kapstok voor woordenschatdidactiek, en illustreren deze met de werkvormen uit het wereldwoordenproject.
Dramaseries worden niet alleen gretig gekeken in de Arabische wereld, ze doen ook vaak veel stof opwaaien. Aan de hand van een analyse van het debat omtrent de productie en de consumptie van Arabische dramaseries op de Arabische satellietzenders zal ik onderzoeken hoe verschillende aspecten van Arabische identiteit discursief genegotieerd en geconstrueerd worden. Een  micro-analyse van het debat omtrent het nasynchroniseren van Turkse dramaseries in een aflevering van het polemische debatprogramma Al-ittiğāh al-muʿākis (De tegengestelde richting) op de Arabische satellietzender Al-Jazeera zal expliciete en impliciete argumentatiepatronen in het bijzonder met betrekking tot nationale identiteit, gender en de identiteit van de media blootleggen. 

Trefwoorden: identiteitsconstructie, Arabische dramaseries, Arabische media, taalvariabiliteit, discours analyse
Filips-Willem (1554-1618) was de oudste zoon van Willem van Oranje. Bij het uitbreken van de Nederlandse Opstand werd hij als gijzelaar naar Spanje afgevoerd, waar hij noodgedwongen bijna dertig jaar verbleef. In dit artikel betoogt de auteur dat voor Filips-Willem na diens terugkeer naar de Lage Landen het behoud van het familiale patrimonium voorop stond, eerder dan zijn eigenbelang.
Het boek bevat zeven studies over het juridisch vertalen, het tolken, de problematiek van ondertiteling, het belang van vergelijkende taalwetenschap en etymologie voor terminologiestudies en aanverwante zaken. Het boek bevat ook een vertaling uit het Oudgrieks in het Arabisch van een gnostisch traktaat gevolgd door een studie, en een kritische analyse van de hypothese van Christoph Luxenberg, namelijk dat de Koran oorspronkelijk in een Arabisch-Aramees dialect was geschreven.
English: In the courtroom victims, perpetrators, and witnesses frequently lie for several reasons (e.g., avoid culpability, feelings of shame, or appear innocent). When someone initially lied and then comes forward with the truth, his or her statements can be considered unreliable. However, are these statements truly unreliable? Can lies adversely affect our memory in such a way that we can believe in our own lies? In this article we discuss recent studies that examine the effects of lying on memory. Research in this fi eld has been centered around three types of lies: false denials, feign amnesia, and fabrication. In short, each type of lie affects memory differently. False denials and feigning amnesia typically undermine memory in the form of forgetting while fabrication can provoke false memories.

Dutch: In de rechtszaal kunnen slachtoffers, daders, en getuigen dikwijls liegen. Als iemand eerst liegt en naderhand naar voren komt met de waarheid, kunnen de verklaringen van deze persoon als onbetrouwbaar worden gezien. Is dit terecht? Of klopt juist het axioma dat liegen ons geheugen zodanig kan beïnvloeden dat wij in onze eigen leugens gaan geloven? Dat hangt af van welk type leugen er wordt gehanteerd, stellen Paul Riesthuis, Henry Otgaar en Glynis Bogaard.
Deze annotatie beoogt aandacht te vragen voor de verhouding tussen het nastreven van rechtshandhaving en het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht als een van de instrumenten daartoe. De geannoteerde uitspraak laat toe enkele aspecten van die verhouding te illustreren, alsook de centrale rol van het subjectieve recht in het Belgische burgerlijke procesrecht in herinnering te brengen. Daarbij vormt het vonnis een van de vele gevallen waarin eisers én rechters hun toevlucht nemen tot het flexibele buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht om tot rechtshandhaving te komen, bijgevolg de blik beperkend tot enkel het subjectieve recht op vergoeding van foutief veroorzaakte schade dat de artikelen 1382-1383 BW verlenen. Na een korte schets van de feiten gaat deze annotatie achtereenvolgens in op de rol van het subjectieve recht (II) en de thematiek van rechtshandhaving binnen en buiten het aansprakelijkheidsrecht (III), alvorens te besluiten (IV).