clips/mteb-nl-vabb-ret huggingface dataset:
Politiek van de wiskunde
Karen François

Dit boek gaat over wiskunde en de rol die wiskunde speelt in de manier waarop de mens kennis opbouwt over deze wereld. Vanuit de recente westerse wetenschapsantropologie (Bruno Latour) en fenomenologische wetenschapskritiek (Rudolf Boehm), wordt de zoektocht aangevat naar de politieke momenten van de wiskunde. Centrale concepten uit de wiskunde als deductie, bewijs en revolutie komen aan bod evenals de evolutie en differentiatie van wiskunde bij Thales van Milete, Pythagoras, Plato en Aristoteles. De rol van wiskunde culmineert bij Descartes in een autoritaire epistemologie. Bij Husserl wordt de basis gelegd voor een democratische epistemologie die plaats biedt voor een waarhedenpluralisme.
Het boek besteedt ook aandacht aan een actuele wiskundepraktijk, namelijk het wiskundeonderwijs. Het empirisch onderzoek toont de plaats van de filosofie van de wiskunde binnen het Vlaams secundair wiskundeonderwijs. Vanuit het onderzoeksprogramma van de etnowiskunde krijgt het abstract politieke aspect van wiskunde hier een heel concrete invulling.

Dit boek wordt aanbevolen aan de lezer met een filosofische interesse voor de manier waarop wetenschap en maatschappij met elkaar zijn verbonden. Het is bovendien een rijke bron aan informatie voor de leerkracht, de lector en de docent wiskunde.



"Dit heerlijk geschreven en ambitieuze werk wil een kritische en modernistische analyse brengen van de maatschappelijke relevante aspecten van wiskunde"
Prof. dr. Rik Pinxten, Universiteit Gent





Karen François studeerde Bachelor in het Onderwijs: Secundair Onderwijs: Wetenschappen-Aardrijkskunde (1980) aan de Hogeschool Gent; Master in de Moraalwetenschap (1984), Aggregatie HSO in de Moraalwetenschap (1985) en Bachelor in de Wijsbegeerte (1986) aan de Universiteit Gent en Gediplomeerde in de aanvullende studie Vrouwenstudies (1996) aan de Universiteit Antwerpen. In 2008 promoveerde ze tot Doctor in de Wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit Brussel. Sinds 2002 is ze verbonden aan het Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie aan de Vrije Universiteit Brussel.
Desserten... ze zijn de kers op de taart van een diner of feest. Maar bestonden ze ook in de 18de en 19de eeuw? Hoe werden ze bereid? Verorberden alleen adel en burgerij zoet en snoep? Diverse auteurs uit de wetenschappelijke en culturele wereld zochten het uit. Zo kende koning Leopold II de status van suiker en daarom liet hij zijn familie en gasten luxueuze zoetigheden serveren. Gezwind werden frambozensorbets, soufflés met gekonfijt fruit en chocoladetaarten de koninklijke eetzaal binnengedragen. Omdat suiker in de 19de eeuw erg duur was, zorgden zoete nagerechten voor het nodige prestige. Ook op 'gewone' kastelen ontbraken desserten niet op het menu. Cuisinières, confituriers en banketbakkers werden daarvoor ingezet. Op het kasteel van Cortewalle was Engelse pudding erg in trek. Er was bovendien een zwarte page in dienst, ook wel 'le chocolat' genoemd, die warme chocolade in smetteloze witte porseleinen kopjes serveerde. Bij adellijke bals hoorde een uitgebreid dessertenbuffet met 'pièces montées', kunstig vervaardigde patisserie van soms een meter hoog. Meester van deze 'pièces montées' was de Franse topchef Antonin Carême (1784-1833), gegeerd bij tal van Europese vorsten en rijke bankiers. Steeds wist hij de dis te verbluffen met patisserie in de vorm van triomfbogen, gotische torens of Romeinse ruïnes. 'Uw maaltijden worden nog mijn dood', vertrouwde de Engelse kroonprins George IV hem vergenoegd toe. 
Ging het societyleven in het 18de-eeuwse Brussel er even mondain aan toe? Welke gasten waren welkom op de salons van de aristocratie en wat betekende 'open tafel' houden? Lees meer over het prijskaartje van adellijke diners en waar u nog oude rekeningen of handgeschreven receptenboekjes kan terugvinden. Bijhorende illustraties doen u watertanden: menukaarten, gravures van patisserie uit kookboeken van weleer of een kiekje van een gegoede familie aan zee trots poserend met hun ijsjes. 
Geleidelijk aan echter leerde ook de gewone man van desserten genieten. Wist u dat huishoudscholen rond de eeuwwisseling zelfs de bereiding van het zondagse gebak promootten? Koek of pannenkoeken, zo luidde het devies, hielden kroost en echtgenoten zoet en bevorderden aldus een goede gezins- én sociale sfeer. Ter prestige of als buffer tegen sociaal oproer: suiker, flan, jam, appelpoffertjes, chocola, ijsjes, wafels, vlaai of peperkoek... al dit lekkers komt aan bod. Heerlijk!
Dit artikel gaat op zoek naar de al dan niet aanwezigheid van exotisme in de keuken van het koninklijk paleis tijdens de regeerperiode van Leopold II (1865-1909). Komen exotische gerechten op tafel bij de koning? Zo ja, gaat het hierbij dan om een werkelijke integratie van uitheemse gerechten of is er eerder sprake van een exotische naamgeving? Bovendien wordt de vraag gesteld of een eventuele integratie van een uitheemse keuken tot doel heeft indruk te maken op gasten of eigenlijk ook een verrijking van de dagdagelijkse keuken inhoudt. Ten slotte wordt nagegaan hoe dit alles evolueert doorheen de veertigjarige regeerperiode van de tweede koning der Belgen.
In deze bijdrage rapporteren we over onderzoek dat peilt naar realisaties van leraren omtrent de introductie van zelfregulerend leren (ZL) in het basisonderwijs. In eerste instantie lichten we het in dit onderzoek gehanteerde concept zelfregulerend leren kort toe. Vervolgens presenteren we in de probleemstelling een bondig overzicht van eerdere onderzoeksbevindingen over de ontwikkeling van zelfsturing op het niveau van de lagere school. Aansluitend, geven we aan welke rol de leraar kan spelen bij de ontwikkeling van zelfregulerend leren. Na deze theoretische schets, presenteren we de onderzoeksopzet met bijhorende vraagstelling. Methodologische aspecten, in het bijzonder een overzicht van de respondenten en het gebruikte instrumentarium, worden geschetst om vervolgens de belangrijkste bevindingen te presenteren. Tot slot formuleren we enkele bedenkingen bij de aangehaalde onderzoeksresultaten.
Sinds midden jaren '90 heeft een op het eerste gezicht nogal vreemde vogel zich een centrale rol toegeëigend ten aanzien van beleid over de communicatie- en, meer specifiek, de audiovisuele sector. Waar deze traditioneel cultureel geconnoteerde sector eerder tot het beleidsdomein van de natie-staat behoorde en op globaal vlak voornamelijk door de VN organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur (UNESCO) opgevolgd werd, betekende de oprichting van de wereldhandelsorganisatie (WTO) in 1995 een fundamentele koerswijziging inzake globaal communicatiebeleid. De WTO, opvolger van het General Agreement on Tariffs and Trade (GATT), is immers gericht op de liberalisering van handel. Sinds 1995 hoort daarbij, middels het General Agreement on Trade in Services (GATS) ook de dienstensector geviseerd. De audiovisuele sector behoort tot dat dienstenakkoord. Deze beleidsheroriëntering brengt uiteraard nieuwe en interessante vragen aan de orde. Bijvoorbeeld wat betekent deze beleidsverschuiving van nationaal naar globaal niveau voor. het Europese audiovisueel beleid dat traditioneel stoelt op interventionisme. Zo neigen filmsubsidies en overheidsdotatie aan de publieke omroep in de logica van de GATS naar cultureel interventionisme en protectionisme, en daarmee naar handelsbarrières. Een andere vraag is of de New World Information and Communication Order (NWICO), bediscussieerd in de culturele instelling UNESCO in de jaren '70 en '80 nu vorm zal krijgen binnenin het kader van de economisch en commercieel geöriënteerde WTO. In deze bijdrage zullen we een overzicht bieden van het audiovisuele dossier binnen de WTO. De rode draad doorheen het betoog is dat de beschreven processen vooralsnog in grote mate onvoorspelbaar zijn, hoewel een aantal tendensen reeds wijzen op de onomkeerbaarheid van culturele commodificeringsprocessen. Door middel van een historisch overzicht van het dossier in de WTO en de analyse van drie spanningsvelden (cultuur-economie; sectorieel beleid-multisectorieel beleid; nationaal-globaal) die het dossier kleuren zal deze hypothese worden getoetst.
Dit praktijkgerichte en bijzonder toegankelijke handboek met 'wiskundige basisvaardigheden' is gegroeid vanuit de overgangsproblematiek tussen het secundair onderwijs en het hoger onderwijs. De ervaring leert immers dat studenten die hun eerste jaar hogere studies aanvatten in een richting waarin ook wiskunde op het programma staat, vaak behoefte hebben aan een degelijke 'opfrissingscursus' die de noodzakelijke basisvaardigheden herhaalt én de kans biedt die vaardigheden ook verder in te oefenen.

De auteurs van dit boek weten uit hun jarenlange onderwijspraktijk dat, naast enthousiasme, werklust en aangepaste begeleiding, op maat gemaakt (zelf)studiemateriaal de beste garantie biedt voor een geslaagd begin van een nieuwe studie óf voor een geslaagde heroriëntatie van de studie. 

Wiskundige basisvaardigheden is met zijn combinatie van handboek en krachtige ICT-omgeving (zie: www.basiswiskunde.be) het ideale (zelf)studiepakket voor de beginnende of zich heroriënterende student. Het is allerminst een loodzwaar wiskundetheorieboek, maar legt de nadruk op het bijbrengen van wiskundige geletterdheid en basisvaardigheden. Het geeft een duidelijk overzicht van de noodzakelijke wiskundige kernbegrippen en hun eigenschappen en biedt op een gebruiksvriendelijke manier de mogelijkheid om de aangebrachte kennis en vaardigheden via de computer verder in te oefenen.

Dit uitnodigende en stimulerende handboek is daarom het gedroomde hulpmiddel voor iedereen die een wetenschappelijke, toegepast wetenschappelijke of humaanwetenschappelijke studie in het hoger onderwijs aanvat.

Bovendien is het werk door zijn formaat en opzet ook een blijvend waardevol naslagwerk tijdens het hele studietraject en is het uiteraard ook een handig instrument voor iedereen die zijn wiskundige kennis en vaardigheden op een effi ciënte manier wil 'opfrissen'.
Transities in levensbeschouwing en religie worden vaak bestudeerd vanuit een klassieke
conceptualisering van deze begrippen. Men tracht zo maatschappelijke transities te vatten
zonder de concepten zelf ter discussie te stellen. Met dit onderzoek willen we levensbeschouwing
bekijken als zingevingskader en nagaan of er in Vlaanderen een mogelijke
indeling in levensbeschouwelijke groepen bestaat, die de traditionele levensbeschouwelijke
tussenschotten overstijgt. We baseren ons hiervoor op het model van persoonlijke
zingeving in het dagelijkse leven dat door Reker en Wong (1988) ontwikkeld werd. Ons
onderzoek vertrekt vanuit sociologische en psychologische concepten die vertaald worden
in kwantitatieve meetinstrumenten en die zo empirisch onderzoek mogelijk maken. Een
filosofische kijk behoort niet tot het opzet van dit artikel, maar we hopen dat de resultaten
een aanzet kunnen zijn tot reflectie over hedendaagse zingeving. Een nuance dient
gemaakt bij de wijze waarop zingeving hier wordt benaderd: met surveyonderzoek kunnen
we vaststellingen doen die vragen oproepen, maar de interpretatie van de resultaten
vraagt verder onderzoek.
In dit woordenboek vind je wat je altijd al had willen weten over het postmodernisme, maar nooit hebt durven vragen. Het is immers expliciet geschreven om het voor leken vaak verwarrende taalgebruik te duiden en er de wijsgerige achtergronden van te verhelderen. Tegelijkertijd gaat het uit van het postmoderne idee dat geen enkel woord uitputtend kan worden omschreven, dat er steeds sprake is van een uitstel van betekenis en een permanente verschuiving. Vandaar dat de aard van dit woordenboek ronduit intertekstueel is. Bij elke term wordt doorverwezen naar aanverwante termen, die op hun beurt doorverwijzen naar weer andere termen, tot in het oneindige. Dit intertekstuele karakter maakt van het woordenboek een unieke hypertekst. Even uniek is dat het woordenboek vrijwel alle kunstvormen, alle disciplines, alle media en culturele praktijken vanuit een postmoderne invalshoek belicht. Deze veelzijdige aanpak, die de lezer evengoed in deconstructie als in Zen inwijdt, leidt tot een diepgaand, subtiel en tegelijk toegankelijk boek over het postmoderne vertoog in onze cultuur. Daarom ook is het voor een groot aantal studierichtingen, van filosofie via kunstgeschiedenis tot en met nieuwe media studies, van onmisbaar belang. Daarnaast richt het woordenboek zich ook tot de algemeen geïnteresseerde lezer, of dit nu een kunstenaar, een museumdirecteur of een manager is.
Baudelaire in Cyberspace bundelt een tiental dialogen tussen filosoof Antoon Van den Braembussche en beeldend kunstenaar Angelo Vermeulen. Op ongedwongen wijze flanerend en meanderend in het huidige landschap van kunst en digitale cutluur  geven zij langzaam in hun gemeenschappelijke zoektocht een eigentijdse en eigenzinnige visie prijs. Hierdoor wordt de onderlinge verbondenhied duidelijk van heel verschillende actuele thema's, zoals de verhouding tussen kunst en wetenschap, de malaise in de kunst, het geweld in de media, de filosofie van computergames, engagement en betrokkenheid, de esthetische ervaring en de kunst van het onzegbare.
Het laatste decennium heeft het werk van de Amerikaanse filosofe van Duits-joodse oorsprong Hannah Arendt (1906-1975) een opmerkelijke renaissance beleefd, niet enkel in het buitenland, maar ook in het Nederlands taalgebied. Deze publicatie legt getuigenis af van de opmerkelijke actualiteit van Hannah Arendts denken. Uitgaande van het overal aanwezige spanningsveld tussen vita activa en vita contemplativa wordt het werk van Hannah Arendt in tal van opzichten diepgaand belicht. In het eerste deel staat de politieke filosofie centraal, meer in het bijzonder Arendts analyse van het totalitarisme en haar eigengereide visie op de joodse kwestie. Het tweede deel is gewijd aan de wijsgerige achtergronden, waarin enerzijds Arendts fascinatie voor Kant en anderzijds haar dubbelzinnige relatie tot Heidegger grondig wordt verkend, toegelicht en in perspectief wordt geplaatst. In een derde deel tenslotte wordt de hedendaagse receptie van Arendts werk voor het voetlicht gebracht. Dit geschiedt respectievelijk vanuit een poststructuralistisch (Derrida, Levinas) en een feministisch-filosofisch perspectief. Omwille van de toegankelijke inleiding, de brede waaier aan invalshoeken en vooral ook de aandacht voor de actuele relevantie van Hannah Arendts werk voor de politieke filosofie, de cultuurfilosofie, het postmoderne en feministisch denken, is deze monografie bij uitstek geschikt voor het onderwijs.
In dit artikel wordt de relatie tussen Hannah Arendt en Martin Heidegger biografiscn en wijsgerig verhelderrd, meer in het bijzonder met betrekking tot Heideggers kortstondige commitment met het nazisme. In de loop van het artikel wordt niet alleen de stilte van Heidegger belicht maar tevens de affiniteiten en verschillen tussen de filosofie van Hannah Arendt en die van haar leermeester.
De strijd van de faculteiten waarover Kant schreef wordt hier opnieuw doordacht in termen van de waarde van filosofie ten aanzien van de actuele empirische wetenschappen. Dit wordt in dit artikel toegepast op de verhouding tussen de geschiedwetenschap en enerzijds de noodzaak aan een speculatieve en anderzijds de noodzaak aan een kritische geschiedfilosofie.
Artsen betrekken verpleegkundigen selectief in het nemen van medische beslissingen rond aan het levenseinde met een mogelijk of zeker levenskortend effect. Verpleegkundigen worden vooral betrokken bij patiënten bij wie artsen waarschijnlijkze communicatiemoeilijkheden ondervinden en bij beslissingen met ernstige gevolgen op zowel menselijk als legaal vlak.
Onzekerheid over gezondheids- of milieuschade vraagt om een beleid waarin voorzorg centraal staat. Dit is een strategie om op een zorgvuldige , transparante manier en op de situatie toegesneden manier met onzekerheden om te gaan. Hadviesboek gaat de inhoud van het beginsel na en situeert vraagstukken waarop het voorzorgsbeginsel van toepassing is. De omgang met risico's ontwikkelt zich naar een governance benadering, een beoordelings- en besluitvormingsproces met meerdere stappen, die wordt geillustreerd met praktijkvoorbeelden. Het nut van een als strategie opgevat voorzorgsbeginsel stelt de bezwaren ertegen in de schaduw en geeft juist sturing in innovatie. Concrete aanbevelingen worden geformuleerd aan beleidsinstanties to om dit vorm te geven.
De relatie van het Alara beginsel uit de stralingsbescherming tot het voorzorgsbeginsel in de duurzame ontwikkeling is dit van een precursor die veel elementen van  overeenstemming bevat maar ook een aantal verschillen die hierin worden togelicht. De filosofie ervan wordt geillustreerd met bijzondere aandacht voor de uitwerking in optimisatie in het bijzonder waar  een tool set technieken werd ontwikkeld. Domeinen van succesvole toepassing worden geillustreerd met verwijzing naar het Europees ALARA netwerk.
-De eveolutie van de kernenergie in Belgie met zijn milieuimpact wordt in kaart gebracht. Het betreft in hoofdzaak het beheer van nucleair afval waarvoor de besluitvorming opschoot in 2006 door de regeringsoptie voor oppervlakteberging van kortlevend laag en middelactief afval in Dessel. De impact van de kernuitstap werd geraamd naast de impact van gebruik van nieuwe reactortypes van de vierde generatie die de radiologische impact van het afval nauwelijks zullen wijzigen.
Dit boek schetst de diverse facetten van nucleair misbruik en terrorisme en zijn uitdagingen voor de democratie. Er worden lessen getrokken uit zowel verlies als accidentele verspreiding om het probleem te situeren. Dan wordt de stap gemaakt naar mogelijke vuile bommen en de noodzakelijke besliuitvorming terzake. de proliferatie van nuclraire wapens krijgt aparte aandacht met oog voor de mechanismen van internationale controle. Hoe gaan de Verneigde Naties om met de nucleaire dreiging vn het terrorisme? Welke aanpak krijgt de verkoop en controle van gevoelig materiaal? Het nieuwe Megaport systeem voor toezicht op de haventrafiek, opgelegd door de uSA wordt kort belicht. het probleem van nucleair terrorisme wordt tenslotte geconfronteerd met andere aspecten zoals het economische en vergeleken met andere dreigingen zoals bioterreur. Dan volgen ethsiche reflecties bij de diverse dimensies van de problematiek zoals die tot uiting kwamen bij een reeks publieke discussies aan de universiteit.
Vermoeidheid lijkt tegenwoordig een alomvoorkomend probleem.  Zowel binnen de klinische als de preventieve psychologie wordt 'moeheid' intensief bestreden.  Bij het merendeel van de patiënten wordt de vermoeidheid veroorzaakt door een welbepaalde situatie, zoals spanningen thuis of op het werk, of door psychiatrische aandoeningen, zoals stemmings- of angststoornissen.  Wanneer echter de chronische - of steeds terugkerende - vermoeidheid geen aanwijsbare oorzaak heeft, kan er sprake zijn van het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS).  Men neemt aan dat er in België tussen 20 000 en 30 000 personen lijden aan deze aandoening.  
In 2000 kreeg de Belgische Hoge Gezondheidsraad de opdracht deze aandoening in kaart te brengen.  Heel wat problemen werden geïndentificeerd waaronder de financiële kost en de instabiliteit van het sociale statuut van de patiënt.  Om hieraan tegemoet te komen, werden CVS-referentiecentra opgericht die patiëntgericht moeten werken met een coördinatie tussen verschillende zorgverleners.  
Het evaluatierapport van deze centra werd op 23 oktober 2006 besproken. In afwachting van een beslissing door de subsidiërende instanties werden de bestaande overeenkomsten met de CVS-referentiecentra voorlopig met zes maanden, ongewijzigd verlengd tot en met 31 maart 2007.  
In dit artikel wordt dit initiatief kritisch besproken, onder meer op basis van het door de centra gepresenteerd evaluatierapport (http://www.riziv.fgov.be/care/nl/revalidatie/studies/study-sfc-cvs/pdf/rapport.pdf).  Voor de kritische reflectie, wordt eerst een overzicht gegeven van de aandoening en de huidige wetenschappelijke consensus met betrekking tot deze aandoening.
Patiënten met het chronische-vermoeidheidsyndroom (CVS) rapporteren een verminderde levenskwaliteit door onder andere beperkte cognitieve functies, zoals aandacht en geheugen.  Deze subjectief gemelde beperkingen kunnen echter niet altijd geobjectiveerd worden.  In onderzoek waarover in deze bijdrage wordt gerapporteerd, wordt een minimale neurocognitieve testbatterij gebruikt die eveneens aansluit bij de wetenschappelijke literatuur. 
71 patiënten met CVS en 28 sedentaire gezonde controlepersonen worden onderworpen aan een neurocognitieve screening.  Een gezonde controlegroep wordt verkozen boven personen met een andere vermoeidheidsgerelateerde aandoening daar patiënten met CVS in de praktijk eveneens vergeleken worden met gezonde, werkende mensen.  Aandachts- en geheugenbeperkingen, alsook een verminderde reactiesnelheid lijken aanwezig in de CVS-populatie.  Bovendien beïnvloeden deze klachten significant hun dagelijks leven.  
Uit dit cross-sectioneel onderzoek blijkt het nut van een reactietijdtest, onderzoek naar motorische snelheid, een aandachtstest en een woordvloeiendheidstest als een minimale testbatterij.
 
ABSTRACT
Neurocognitive examinations in chronic fatigue syndrome
Patients with chronic fatigue syndrome suffer from a diminished life quality caused by e.g. their limited cognitive functions such as attention and memory.  This article offers a minimal neurocognitive battery which allows a comparison with the existing scientific literature.  
Seventy-one patients with chronic fatigue syndrome and 28 sedentary controls are included and given a neurocognitive screening.  Healthy controls were chosen above controls suffering from another fatigue-related condition, as patients with chronic fatigue syndrome are in clinical practice usually compared to the healthy working population.  Attention problems, memory deficits and a diminished reaction speed are apparent in the CFS group.  Moreover, these deficits seem to influence their daily activities significantly. From this cross-sectional study a reaction time test, research into motor speed, attention testing and a controlled oral word association test seem useful diagnostic tools.