clips/mteb-nl-vabb-mlcls-pr huggingface dataset:
De x-ervaring. Een analyse van de atheïstische religieuze ervaring
Dit artikel onderzoekt de vraag of 'atheïstische religiositeit' al dan niet een contradictio in terminis is. Aan de hand van de analyses van Leo Apostel en Erich Fromm wordt er een kader geschetst om de religieuze ervaring te typeren. Daarbuit blijkt dat 'God' slechts een concept is en geen intrinsiek noodzakelijk element van deze ervaring. Daarna wordt er een concrete gevalstudie ondernomen (Richard Jefferies). Ten slotte wordt er gereflecteerd over de relevantie van deze thematiek voor het vrijzinnig humanisme in het algemeen en voor de vrijzinnig-humanistische raadswerker in het bijzonder.

Disciplines: Philosophy
Van transtextualiteit naar transartefactualiteit. De literaire theorie van Gérard Genette geëxtrapoleerd naar "het artefact"
De literaire theorie van G. Genette wordt opengetrokken naar welke vorm van kunst ook. Hierbij gaat bijzondere aandacht naar de beeldende kunsten.

Disciplines: Philosophy, Linguistics, Literature, Humanities (General)
Flam als spinozist, bekeken vanuit de Filosofie van de Eros
Flam had een uitmuntend inzicht in de filosofische achtergronden van het fenomeen "erotiek". Dat blijkt duidelijk uit het zeldzaam geworden boekje "Filosofie van de Eros". Elias en De Smet hebben gepoogd dit te funderen en tegelijk een eerder "onbekend" beeld van Flam op te hangen.

Disciplines: Literature, Philosophy, Educational Sciences, Linguistics, Humanities (General)
Het Internationale Hof voor het recht van de zee
In dit boek rond water past het even stil te staan bij het Internationale Hof voor het recht van de zee (hierna Hof).  Dit is immers een internationaal rechtsprekend orgaan dat speciaal gecreëerd werd om problemen rond zeeën en oceanen, die bijna twee derde van het totale oppervlak van onze planeet uitmaken, op een vreedzame manier te beslechten.
Dit Hof dankt zijn ontstaan aan het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, aangenomen in 1982 en pas meer dan tien jaar later in werking getreden, namelijk op 16 november 1994.  Dit verdrag bevat immers in bijlage het Statuut van dit Hof, waarvan de zetel te Hamburg, Duitsland, gelegen is.  Op 1 oktober 1996 vatte dit Hof dan ook zijn werkzaamheden aan.  Aangezien het 1982 Verdrag de dag van vandaag als zowat de grondwet der oceanen wordt aanzien, gelet niet alleen op zijn grote aanhang maar ook op de ruime geografische spreiding van de staten die er partij bij zijn, lijkt de basis van dit Hof bijzonder stevig verankerd te liggen in het internationaal recht.
Dit Hof heeft in de zomer van 2007 zijn tot op heden laatste twee zaken afgehandeld, met name de Hoshinmaru en de Tomimaru zaken.  Het lijkt daarom opportuun deze zaken als aanknopingsfactor te gebruiken voor een korte duiding van dit Hof in dit themaboek over water.
Om de rol van dit Hof in zijn juiste context te plaatsen wordt eerst even stil gestaan bij de verplichte procedures leidende tot bindende beslissingen in het internationaal recht in het algemeen, en het zeerecht in het bijzonder.  Vervolgens zal een bepaalde procedure voor dit Hof bijzonder toegelicht worden, met name deze inzake de spoedige vrijgeving van schepen en bemanningen.  In een derde deel zullen dan twee concrete toepassingen van deze procedure voor het Hof, na de arrestatie door Rusland van de Japanse vissersboten Hoshinmaru en de Tomimaru, worden toegelicht.  Tenslotte zullen enkele conclusies getrokken worden aan de hand van deze recente rechtspraak over het belang van dit Hof .

Disciplines: Law
Opinion-shopping in de Belgische auditmarkt: illusie of realiteit?
Een onafhankelijke en externe controle op de beweringen van de bedrijfsleiding versterkt het vertrouwen van belanghebbenden in de financiële informatie. Het negatieve signaal dat potentieel van een ongunstige verklaring vanwege de auditor uitgaat, is derhalve ongewenst. Om dit negatieve signaal te vermijden is het mogelijk dat de gecontroleerde entiteit zich wendt tot opinion-shopping: d.i., een queeste naar een gunstiger verklaring bij een nieuwe auditor in het geval dat de huidige auditor de betrokken jaarrekening ongunstig beoordeeld heeft. Naast een overzicht van de bestaande literatuur omtrent opinion-shopping behelst dit artikel een empirisch onderzoek waarin een antwoord wordt gezocht op twee vragen: «Wordt het opinion-shoppingmotief uitgespeeld in de Belgische auditmarkt?» en «Zijn opinion-shoppingoperaties succesvol in de Belgische auditmarkt?». Een casus betreffende opinion-shopping in de Belgische auditmarkt loont de moeite. Het merendeel van de studies omtrent dit onderwerp is immers gebaseerd op gegevens uit Angelsaksische landen en tot op heden is het fenomeen nauwelijks onderzocht in de Belgische auditmarkt. Bovendien bewijst voorgaand onderzoek dat er vooralsnog geen allesomvattende, ondubbelzinnige conclusie bestaat omtrent opinion-shopping.

Disciplines: Economics & Business, Social Sciences (General), Social Health Sciences
Semi-agorale arbeid in de sport. Een verkennende analyse van de grijze zone in de Vlaamse sport(arbeids)markt.
In de periode september 2009 - mei 2010 werd in Vlaanderen een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de semi-agorale arbeid in de sport (Scheerder e.a., 2010a). De Afdeling Sociale Kinesiologie & Sportmanagement van de K.U.Leuven en de Vakgroep Accountancy, Auditing & Bedrijfsfinanciering van de Vrije Universiteit Brussel stonden in voor de uitvoering van deze studie in het kader van een ad hoc opdracht van het Wetenschappelijk Steunpunt Cultuur, Jeugd & Sport van de Vlaamse overheid. De doelstelling van dit onderzoek was drieledig, met name: (i) het in kaart brengen van het aantal (vergoede) vrijwilligers en professionelen in de sportsector; (ii) het in kaart brengen van de wijze van vergoeding van (vergoede) vrijwilligers en professionelen in de sportsector; en (iii) het inventariseren van de voornaamste knelpunten met betrekking tot de inzet en de vergoeding van medewerkers in de sportsector. Op basis van deze informatie kan de omvang en de hoedanigheid van de semi-agorale arbeid in de sport worden bepaald. Het onderzoek moet toelaten om in de toekomst een nieuw en eigen statuut voor medewerkers die actief zijn in de grijze zone van de sport(arbeids)markt uit te werken, inclusief een daarbij horend aangepast juridisch kader (arbeidsrecht, fiscaal recht, sociale zekerheidsrecht).

Disciplines: Economics & Business, Social Sciences (General), Social Health Sciences
De wereld volgens Filip Tas
In 2007 sloot het FoMu een langdurig bruikleencontract af met de erfgenamen van de Antwerpse fotograaf Filip Tas (1918-1997). Het afgelopen jaar werd dit archief bestudeerd en ontsloten en het resultaat daarvan is te zien in de tentoonstelling Filip Tas, een retrospectieve die meer is dan een herwaardering en evaluatie van zijn werk: ze legt ook de verschillende praktijken van de fotograaf bloot.

Disciplines: Art History
De Noordzee: een waardevol archief onder water. Meer dan 100 jaar onderzoek van strandvondsten en vondsten uit zee in België: een overzicht.
De Noordzee: een waardevol archief onder water. Meer dan 100 jaar onderzoek van strandvondsten en vondsten uit zee in België: een overzicht.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)
Nawoord, In: Max Stirner: De enige en zijn eigendom vertaald door Thomas Eden en Widukind De Ridder, ABB-Koninklijke Bibliotheek van België, 2008, pp. 255-272,
Een analyse van "Der Einzige und sein Eigentum" waarin de nadruk gelegd wordt op de Jonghegeliaanse context waarbinnen Stirner zijn werk schreef. De manier waarop Stirner zich verhield tot Hegel en zijn tijdgenoten zoals Feuerbach, Bauer en Marx wordt gedetailleerd uiteengezet. Stirner kantte zich vooral tegen het impliciete theologische en teleologische karakter van de kritieken die zijn tijdgenoten formuleerden op het samengaan van staatsmacht en religie.

Disciplines: History
Migratie naar Brussel in de lange negentiende eeuw. La migration vers Bruxelles durant le long dix-neuvième siècle.
Migratie naar Brussel is geenszins een nieuw fenomeen. Dit artikel exploreert de verschillende migratiestromen naar Brussel in de lange negentiende eeuw, met bijzondere aandacht voor diverse vormen van arbeidsmigratie.

Disciplines: History
Het onderwijs in Brussel
In deze bijdrage staat de situatie van het leerplichtonderwijs in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest centraal. Scholen zijn geen geïsoleerde entiteiten waarbinnen het leerproces zich afspeelt maar kunnen niet los gezien worden van de grootstedelijke omgeving waarin ze functioneren. Om zicht te krijgen op dit complexe gegeven kunnen we de relatie tussen beide in vier aspecten samenvatten: de politiek-institutionele context (organisatie van het onderwijs), het pedagogisch-onderwijskundige proces (hoe en wat leren, in welke omstandigheden en met welk vooropgesteld resultaat), het demografisch-geografisch gegeven (bevolking waarvoor het onderwijs wordt georganiseerd), en de sociaal-culturele context (stedelijke ontwikkelingen) (Verlot, 2002). Alhoewel deze verschillende aspecten sterk met elkaar verweven zijn biedt deze indeling een interessante houvast om de concrete Brusselse situatie nader te bekijken en de vaststellingen en de probleemformulering nader te verduidelijken. Hierna volgen een aantal mogelijke politieke opties. Gezien de omvang van de problematiek wordt hier niet dieper ingegaan op het hoger onderwijs of beroepsopleiding. Deze aspecten komen in thema's als 'Brussel als kennisstad' en 'de Brusselse arbeidsmarkt' aan bod.

Disciplines: Political Sciences, History, Literature, Linguistics, Humanities (General)
Poorten en papieren. Diversiteit en integratie in historisch perspectief
In Antwerpen. Biografie van een stad vertellen eenentwintig historici, van wie het merendeel verbonden aan de Universiteit Antwerpen, het fascinerende verhaal van de Antwerpse stedelijke geschiedenis. Het boek start met de ontwikkelingen en verwikkelingen van de stedelijke ruimte, waarna in zeven hoofdstukken actuele thema's rond politieke cultuur, leefmilieu, economische functieverschuivingen, sociale verbanden en culturele diversiteit historisch worden ontrafeld. De nadruk ligt daarbij op de rol van de actoren in de stad en de positie van de stad in de bredere samenleving. Het afsluitende hoofdstuk brengt een sociologische reflectie over het evoluerende beeld van de stad (topos). Ook de manier waarop Antwerpen is verbeeld komt uitgebreid aan bod.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)
Polybius 2.24. Griekse propaganda en Romeinse manpower
Het unieke overzicht van Romeinse troepen en Italische manpower in het jaar 225 v.Chr. in Polybius 2.24 moet gezien worden tegen de achtergrond van de hellenistische historiografie. De Romeinse bron van Polybius volgde het voorbeeld van contemporaine Griekse geschiedschrijvers, die door middel van overzichten van troepen het belang van onderlinge Griekse samenwerking tegen externe bedreigingen benadrukken. Fabius Pictor presenteerde Rome als gelijkwaardig aan de hellenistische koninkrijken en als machtige beschermer van Italië tegen barbaarse bedreigingen.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)
'Miskenning van de kinderzegen'. Kleine gezinnen en kinderloosheid tijdens het interbellum in België
Dit hoofdstuk schetst eerst hoe tijdens het interbellum op vruchtbaarheid onder het vervangingsniveau werd gereageerd in het kader van enkele sociale organisaties die van de kwestie een punt maakten. Werd de lage vruchtbaarheid toen ook toegeschreven aan de oorlog en de economische crisis, zoals in de literatuur vandaag gebeurt, of zag men andere oorzaken primeren? Ten tweede bekijken we de samenhang tussen secularisering en de Belgische vruchtbaarheidsniveaus tijdens het interbellum. Ten derde onderzoeken we de samenhang tussen secularisering enerzijds en kinderloosheid en gezinnen met slechts één kind anderzijds op het niveau van de Belgische arrondissementen. Dit alles gebeurt noodgedwongen met statistieken op geaggregeerd niveau, want jammer genoeg zijn er nog geen data op individueel niveau beschikbaar voor deze periode.

Disciplines: Economics & Business, Sociology
Stemtraining in de lerarenopleiding: een noodzaak?
Onderzoek toont aan dat 47,5% van de leraren regelmatig met stemproblemen wordt geconfronteerd. Daarnaast blijkt dat 31% van de leraren van tijd tot tijd zijn lesopdrachten niet meer kan uitvoeren door stemproblemen (Russel et al, 1998, Smith et al, 1998). Thomas et al (2007) stelde vast dat 18% van de toekomstige leraren reeds stemklachten heeft voor het begin van de loopbaan. Sterker nog, 90% van de leraren die stemproblemen hadden tijdens hun opleiding, heeft stemproblemen in de loop van de carrière (de Jong et al, 2006). Sala et al (2001) geven aan dat 1/3 van de stempatiënten in een logopedische praktijk leraren zijn. Deze cijfers zijn veelzeggend. 

Wellicht hebben stemproblemen in het onderwijs altijd bestaan, maar komen ze door de recente evoluties meer en meer tot uiting. Het aantal leerlingen in een klas is nu soms groter dan vroeger waardoor de leraar luider moet spreken. Vele gebouwen zijn verouderd waardoor de akoestiek in een leslokaal allesbehalve optimaal is (De Coster & de Jong, 2008). Daarnaast blijkt dat de leerlingen veel luidruchtiger zijn geworden (Simberg et al, 2004). Ondanks deze evoluties, waarbij de stem steeds zwaarder wordt belast, wordt er tot op vandaag geen of weinig stemtraining gegeven aan leraren in opleiding.

Disciplines: Educational Sciences, Communication Studies, Linguistics, Social Health Sciences
Etnische onderwijsongelijkheid in context. De rol van structurele gemeentekenmerken en etnische compositie
Multilevelanalyse steekproef Belgische census 2001: onderzoek relatie tussen structurele gemeentekenmerken, etnische densiteit en het behalen van een diploma secundair onderwijs door de tweede generatie migranten.

Disciplines: Psychology, Sociology, Economics & Business, Communication Studies, Criminology
De onderzoeksbevoegdheden van de rechter in de correctionele procedure: noodzakelijke instrumenten voor de waarheidsvinding.
In dit artikel wordt een stand van zaken gegeven over de mogelijkheden waarover de rechter in de correctionele procedure beschikt om naar de waarheid te zoeken. De Belgische regeling wordt aan de hand van een literatuurstudie in perspectief geplaatst t.o.v. het Duitse en Engelse recht.

Disciplines: Law
Kroniek van het constitutioneel straf(proces)recht (januari-juni 2010)
In deze kroniek wordt de constitutionele rechtspraak in strafzaken behandeld voor de periode januari tot juni 2010. De rechtspraak van het Belgisch Grondwettelijk Hof heeft hierbij een bijzondere rol. Er wordt aandacht besteed aan diverse grondwettelijke vragen over de rechtsplegingvergoeding, de sanctioneringbevoegdheid bij overschrijdingen van de redelijke termijn, het legaliteitsbeginsel, de werking in de tijd van de strafwet, het statuut van de borgsom inzake voorlopige hechtenis, de depenalisering in het milieustrafrecht, de verplichte verbeurdverklaring en de derde en ten slotte aan enkele problemen i.v.m. het verkeersstrafrecht. Verder wordt een selectie opgenomen van enkele voor de Belgische praktijk interessante uitspraken van de constitutionele hoven in onze buurlanden. Deze kroniek wordt aangevangen op het ogenblik dat nieuwe systemen van grondwettigheidtoetsing werden opgestart in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Komen aan bod de verhoudingen tussen de hoogste rechtscolleges en de constitutionele rechter (Frankrijk), de dwingende termijnregeling tijdens het onderzoek ter terechtzitting en het legaliteitsbeginsel en het misdrijf van misbruik van vennootschapsgoederen (Duitsland) en de sanctionering van het verzuim tot onthulling van bewijsmateriaal (Verenigd Koninkrijk).

Disciplines: Law
Medical students have too little knowledge of emergency medical care.
Doel Wereldwijd lijkt de praktische kennis van spoedeisende hulp bij geneeskundestudenten en jonge dokters onvoldoende te zijn, maar over de situatie in België zijn nauwelijks gegevens beschikbaar. Het doel van dit onderzoek was na te gaan in welke mate geneeskundestudenten en kandidaat-huisartsen in Vlaanderen zich in staat voelen om adequaat spoedeisende hulp te verlenen en om na te gaan hoe ze hun kennis van de daarvoor relevante ziektebeelden inschatten. Opzet Prospectief vragenlijstonderzoek. Methode Geneeskundestudenten aan 3 Vlaamse geneeskundefaculteiten, alsook basisartsen in hun vervolgopleiding tot huisarts namen deel aan de studie. We gebruikten een online-vragenlijst bestaande uit twee delen, waarin we hen vroegen een inschatting te maken van hun eigen vaardigheid in 22 aspecten van spoedeisende hulp en hun kennis van 31 relevante ziektebeelden. Resultaten Op de zelfevaluatie naar vaardigheden en kennis voldeed respectievelijk 66% en 27% aan de door ons geformuleerde redelijke minimumvereisten. We namen voor de opeenvolgende jaren van opleiding een significante toename van de scores waar, echter meer uitgesproken voor kennis dan voor vaardigheden. De toename was voornamelijk geconcentreerd tijdens de bachelorjaren, terwijl we voor vaardigheden vanaf de masterjaren geen significante verbetering meer waarnamen. Tussen mannen en vrouwen bestond geen verschil. Studenten voelden zich doorgaans meer bekwaam voor aspecten van basic life support en minder voor andere, nochtans vaak voorkomende spoedsituaties. Studenten met een bijkomend diploma in eerste hulp scoorden hoger dan studenten zonder. Conclusie Veel geneeskundestudenten in Vlaanderen voelen zich onvoldoende bekwaam voor het verlenen van spoedeisende hulp. Dit resultaat stemt overeen met de bestaande buitenlandse studies en in het bijzonder met resultaten uit Nederland.

Disciplines: Social Health Sciences
Geneeskundestudenten weten onvoldoende van EHBO: Prospectief onderzoek bij 689 Vlaamse studenten.
Doel Wereldwijd lijkt de praktische kennis van spoedeisende hulp bij geneeskundestudenten en jonge dokters onvoldoende te zijn, maar over de situatie in België zijn nauwelijks gegevens beschikbaar. Het doel van dit onderzoek was na te gaan in welke mate geneeskundestudenten en kandidaat-huisartsen in Vlaanderen zich in staat voelen om adequaat spoedeisende hulp te verlenen en om na te gaan hoe ze hun kennis van de daarvoor relevante ziektebeelden inschatten. 

Opzet Prospectief vragenlijstonderzoek.

Methode Geneeskundestudenten aan 3 Vlaamse geneeskundefaculteiten, alsook basisartsen in hun vervolgopleiding tot huisarts namen deel aan de studie. We gebruikten een online-vragenlijst bestaande uit twee delen, waarin we hen vroegen een inschatting te maken van hun eigen vaardigheid in 22 aspecten van spoedeisende hulp en hun kennis van 31 relevante ziektebeelden. 

Resultaten Op de zelfevaluatie naar vaardigheden en kennis voldeed respectievelijk 66% en 27% aan de door ons geformuleerde redelijke minimumvereisten. We namen voor de opeenvolgende jaren van opleiding een significante toename van de scores waar, echter meer uitgesproken voor kennis dan voor vaardigheden. De toename was voornamelijk geconcentreerd tijdens de bachelorjaren, terwijl we voor vaardigheden vanaf de masterjaren geen significante verbetering meer waarnamen. Tussen mannen en vrouwen bestond geen verschil. Studenten voelden zich doorgaans meer bekwaam voor aspecten van basic life support en minder voor andere, nochtans vaak voorkomende spoedsituaties. Studenten met een bijkomend diploma in eerste hulp scoorden hoger dan studenten zonder.

Conclusie Veel geneeskundestudenten in Vlaanderen voelen zich onvoldoende bekwaam voor het verlenen van spoedeisende hulp. Dit resultaat stemt overeen met de bestaande buitenlandse studies en in het bijzonder met resultaten uit Nederland.

Disciplines: Social Health Sciences
Minder Kilts achter tralies.  Het rapport ‘Scotlands’ choice’ als basis voor een nieuwe koers in de Schotse penale politiek.
Net voor de zomer van 2008 stelde de Schotse Prisons Commission  officieel het rapport voor van een negen maanden lange zoektocht naar een nieuw elan voor het Schotse penale beleid. Het reduceren van de gevangenispopulatie ten voordele van meer gemeenschaps- en herstelgerichte alternatieven is de kernboodschap van het rapport. De Commissie McLeish kiest radicaal voor een nieuwe toekomst voor de Schotse penale politiek, weg van overvolle gevangenissen en ineffectieve straffen. De Schotse gevangenispopulatie, die recent piekte boven de grens van 8000 gedetineerden , moet gereduceerd worden en de negatieve effecten van de gevangenisstraf, zowel voor de gedetineerden als voor de samenleving moeten aan banden worden gelegd. In het editoriaal van het vorig nummer van Fatik omschreef ik dit rapport oprecht moedig.  In deze bijdrage ga ik dieper in op de doelstellingen van het rapport om deze vervolgens kritisch te bespreken. Enkele van deze bedenkingen werden bovendien voorgelegd aan en beargumenteerd door Prof. Fergus McNeill, één van de drijvende krachten achter de filosofie van het rapport.

Disciplines: Criminology
Sociale voorlichitngsrapporten in het kader van straftoemeting: tussen brugfunctie en professioneel strijdtoneel
Belgische strafrechters kunnen zich in het kader van de straftoemeting laten informeren over de sociale achtergrond van de dader en de haalbaarheid van een gemeenschapsgerichte straf aan de hand van sociale voorlichtingsverslagen van justitieassistenten. Dit artikel analyseert het statuut, de perceptie en evaluatie van deze sociale rapporten aan de hand van een multimethodisch onderzoek, dat gegevens van een schriftelijke bevraging bij strafrechters en justitieassistenten combineert met resultaten van individuele interviews en focusgroepen. Het gebruik van sociale voorlichtingsrapporten wordt bestudeerd als een specifieke penale praktijk, die bredere ideologische en institutionele dynamieken binnen de hedendaagse straftoemeting weerspiegelt. Onze analyse illustreert het moeilijke ontmoeten tussen de sociale en penale professionele cultuur, die beide beroepsgroepen kenmerkt. Ze suggereert dat het relatief marginale gebruik van sociale voorlichtingsrapporten door de strafrechters begrepen moet worden als een illustratie van hun discours over het professionele 'ownership' van 'hun' rechterlijke beslissing.

Disciplines: Criminology
Over ridders, stoute, zotte en zieke vrouwen
De vraag waar het criminologische onderzoek zich veelvuldig heeft over gebogen, is of criminaliteit gepleegd door vrouwen anders strafrechtelijk wordt afgehandeld dan criminaliteit gepleegd door mannen.  Het opleggen van een straf is een beslissingspraktijk, die beïnvloed wordt door heel wat wettelijke en buitenwettelijke factoren (Beyens, 2000). Gender is maar één van de mogelijke beïnvloedende factoren, die bovendien samenhangt met vele andere factoren, waardoor gender niet zo gemakkelijk, zo niet onmogelijk te isoleren is in de analyse van de bestraffing van een zaak. 

De vraag die zich stelt is of het grote verschil tussen het aantal mannen en vrouwen in de gevangenis te wijten is aan een verschil in gepleegde criminaliteit (kwantiteit en ernst van het misdrijf), een verschil in het profiel van de dader(es) (gender, maar ook gerechtelijk verleden, demografische en sociaal - culturele kenmerken), een verschil dat te maken heeft met de persoon van de rechter (o.a. gender van de rechter, haar/zijn ideologische overtuiging, etc.) of met structurele of cultureel institutionele factoren (Goethals et al., 1995; Beyens, 2000).

Disciplines: Criminology