clips/mteb-nl-vabb-mlcls-pr huggingface dataset:
Het Belgische model van integrale levenseindezorg: palliatieve zorg en wettelijke euthanasie als aanvullende, niet-tegenstrijdige ontwikkelingen. I. Historische, epidemiologische en regulatorische gegevens
Palliatieve zorg (PZ) en gelegaliseerde euthanasie worden wereldwijd beschouwd als maatschappelijk antagonistisch, voortkomend uit fundamenteel verschillende filosofische opvattingen en visies op zorg. Pragmatisch vrezen tegenstanders van wettelijke euthanasie dat "hellend vlak"-effecten kwetsbare patiënten in gevaar zouden brengen en dat wettelijke euthanasie de ontwikkeling van PZ zou afremmen. België, het tweede land dat euthanasie wettelijk mogelijk heeft gemaakt, had een van de beste netwerken van PZ ter wereld toen in 2002 euthanasie wettelijk werd en blijft tot de top behoren in Europa. Voorvechters van wettelijke euthanasie namen de eerste initiatieven tot PZ en bleven sterk bijdragen tot zijn ontwikkeling. De ontwikkeling van PZ heeft de legalisering van euthanasie ethisch en politiek meer aanvaardbaar gemaakt. Levensverkortende medische beslissingen bij het levenseinde komen in België vaker voor in een setting van PZ dan in standaardzorg. Dit wijst erop dat in PZ een bredere, meer integrale waaier van levenseindezorgen effectief wordt toegepast, met inbegrip van euthanasie. Er zijn in België geen epidemiologische aanwijzingen voor "hellend vlak"-fenomenen sinds de legalisering van euthanasie. Integendeel, de zorgvuldigheid van zorg bij het levenseinde is verbeterd. De ontwikkeling van PZ en het proces van legalisering van euthanasie blijken elkaar wederzijds te kunnen versterken. Het Belgische model wordt het best omschreven als "integrale levenseindezorg".

Disciplines: Psychology, Social Sciences (General), Law, Sociology, Philosophy, Other Disciplines, Social Health Sciences
Het Belgische model van integrale levenseindezorg: palliatieve zorg en wettelijke euthanasie als aanvullende, niet-tegenstrijdige ontwikkelingen II. Nationale en internationale controverses
Dit artikel vat de controverses samen omtrent de bevindingen van synergie tussen palliatieve zorg (PZ) en wettelijke euthanasie in België (zie het voorafgaande zusterartikel). Het biedt verklaringen voor deze waarnemingen. Het uitvoeren van euthanasie is voor sommigen emotioneel geladen, voor anderen een zuiver professionele vanzelfsprekendheid. Internationaal blijkt de bereidheid om euthanasie uit te voeren meer af te hangen van de nationale culturele en legale context dan van de persoonlijke levensbeschouwing. In België zijn de voornaamste determinanten van artsenbereidheid tot euthanasie de klinische toestand van de patiënt en diens wensen. Spirituele en existentiële zorg blijkt bij euthanasie veel intenser dan bij andere overlijdens. De motieven van voorstanders van legale euthanasie om als eersten in België palliatieve zorginitiatieven te nemen en van palliatieve zorgpioniers om zich wederkerig in te zetten voor "integrale PZ" (PZ met inbegrip van euthanasie), waren zowel ethisch als pragmatisch. Zo ontstond het Belgische model van "integrale levenseindezorg", waarin PZ hoog ontwikkeld is en euthanasie zowel binnen als buiten de PZ kan. Dat de synergie tussen PZ en euthanasie eerst in België ontstond, werd wellicht bevorderd door het hoge vertrouwen in de gezondheidszorg en de ethische moderniteit van het land. Het Belgische model van integrale levenseindezorg vertoont nog onvolkomenheden, waarvoor enkele oplossingen ter overweging gegeven worden.

Disciplines: Other Disciplines, Sociology, Social Health Sciences, Social Sciences (General)
Herbelegging door overdracht actiefbestanddeel bij belastingvrije fusie
Het artikel behandelt de rechtsvraag in welke mate een overdracht in het kader van een belastingvrije fusie in aanmerking kan worden genomen als een kwalificerende overdracht met het oog op de toekenning van het stelsel van de gespreide taxatie na herbelegging.

Disciplines: Economics & Business, Law
Aansprakelijkheid in de vennootschap - Een status questionis van de voorschriften inzake aansprakelijkheidsbeperking die sommige (Belgische) vennootschapsvormen (kunnen) genieten, m.i.v. zekere materiële en personele uitzonderingen hieraan opgelegd
Een status questionis van de voorschriften inzake aansprakelijkheidsbeperking die sommige (Belgische) vennootschapsvormen (kunnen) genieten, m.i.v. zekere materiële en personele uitzonderingen hieraan opgelegd

Disciplines: Law
Artikelen 33 tot en met 47 bis
Artikelen 33 tot en met 47 bis in: Jan Corbet Huldeboek. De Belgische Auteurswet. Artikelsgewijze commentaar, 3e editie (F. Brison en H. Vanhees, eds.) Brussel, Larcier, 2012, p. 225-286

Disciplines: Communication Studies, Law
Evoluties binnen het Recht van de Intellectuele Eigendom (2009-2010) in samenwerking met Marie-Christine Janssens, Paul Maeyaert en Hendrik Vanhees
Evoluties binnen het Recht van de Intellectuele Eigendom (2009-2010) in samenwerking met Marie-Christine Janssens, Paul Maeyaert en Hendrik Vanhees in: IRDI, 2011, 174-200

Disciplines: Communication Studies, Law
Atheïstische religiositeit. Een pragmatische analyse in de geest van William James, Erich Fromm en Leo Apostel
Atheïsme en religiositeit lijken elkaars absolute tegenpolen. Filosoof Wim van Moer stelt deze intuïtieve, ook onder atheïsten wijdverspreide overtuiging ter discussie. Deze analyse onthult dat de religieuze ervaring niet verbonden hoeft te zijn met een geloof in een bovennatuurlijke entiteit of realiteit. Geïnspireerd door Leo Apostel en in de voetsporen van William James en Erich Fromm, betoogt de auteur dat deze tegenstrijdigheid, zelfs binnen een radicaal atheïstisch De bijdragen in deze bundel tonen aan hoezeer het godsbegrip een projectie is van de menselijke geest. Het geloof wordt door elk van deze schrijvers anders ervaren; de rituelen uit hun jeugd zijn voor de ene auteur een fascinerend mysterie en voor de andere ronduit een gruwel. In Over God gaan de auteurs in op de twijfel aan het bestaan van het Opperwezen. De fascinatie of afkeer wordt in hun volwassen leven langzaamaan vervangen door een authentieke toewijding In 2008 verscheen van Gerlof Verwey het artikel Albert Verwey als erfgenaam van het nonconformisme. Onafhankelijk daarvan werkte Johan W. van Hulst aan de publicatie 'Albert Verwey, de bijbel en de Joden'. Beide studies bleken elkaar prachtig aan te vullen en te ondersteunen. Waar het eerste stuk de religieus-historische context van Albert Verweys levensbeschouwing in kaart brengt, laat Van Hulst zien dat het biblicisme van zijn vertoog, niet automatisch geldig is. Van Moer staaft deze stelling met een meeslepende fenomenologische analyse van de religieuze ervaring, die uitmondt in een theoretisch model waarmee hij religieuze ervaringen binnen een atheïstische context kan onderzoeken.

Disciplines: Philosophy
Het geheim van de kosmologie ontrafeld. Ten dienste van een waarheid.
1610: Galileo Galileï brengt zijn boodschap van de sterren. Met zijn 'Sidereus Nuncius' markeert hij het begin van de moderne astronomie. Zowat 400 jaar later geeft Gustaaf C. Cornelis u een stand van zaken. Niets is wat het op het eerste gezicht lijkt.  Deze publicatie is zijn persoonlijke, eigenzinnige én academische terugblik op de geschiedenis van de kosmologie.  Een wetenschappelijk onderbouwd verhaal over sterrenkunde en sterrenkundigen. Een eigenzinnig verhaal, intens en wijd. Een wetenschapsfilosofisch verhaal. Een cyclisch, associatief en idiosyncratisch verhaal. Een levensverhaal, ten dienste van een waarheid, zijn waarheid.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Educational Sciences, Archaeology, Humanities (General)
Omtrent wetenschappelijke diepgang
Onze tijd is er niet bepaald één van veel diepgang. Wel integendeel: scoren doet bovenal wat opzichtig en kortstondig krabt aan de oppervlakte. Dit fenomeen grijpt onder meer wild om zich heen in politiek en media. Het is uiteraard niet onze bedoeling om hiervan op deze plek een maatschappelijke analyse te presenteren (meer daarover trouwens in een andere bijdrage voor dit nummer). Niettemin kan een dergelijke, omvattende studie voor ons specifieke onderwerp, de wereld van de wetenschap(pen), wellicht heel interessante verbanden blootleggen. Ook deze wereld-in-de-wereld is immers niet immuun voor de vermelde evolutie. Een hoogst interessant en verhelderend perspectief op deze zaak is het economische. De hoofdsponsor van wetenschappelijk onderzoek, de overheid, eist tegenwoordig in toenemende mate waar voor haar geld onder de vorm van klinkende resultaten. Niet enkel dàt de wetenschapper met belangwekkende verwezenlijkingen op de proppen komt (effectiviteit) telt, het is ook zo dat er een maximale return on investment wordt gevraagd (efficiëntie). Termen als responsabilisering en validering zijn derhalve niet van de lucht, en leggen een steeds grotere prestatiedrang en ermee gepaard gaande tijdsdruk op de schouders van academici. Met de regelmaat van de klok opduikende wetenschappelijke fraudegevallen staan hier ongetwijfeld mee in verband. Ik zal de lezer geruststellen: het is allerminst mijn bedoeling om hier even snel-snel een waarde-oordeel over deze gang van zaken uit te spreken. Zoals beloofd in de titel ga ik op zoek naar wat diepte in de wetenschap(pen) mag betekenen. Niettemin mag het zeer interessant zijn om tentatieve resultaten van deze zoektocht achteraf te toetsen aan de geschetste maatschappelijke atmosfeer. Als we momenteel inderdaad in afnemende mate met nieuwe, "diepe" resultaten in de wetenschap(pen) zouden worden geconfronteerd, is dat dan bij voorbeeld zo omdat men uit noodzaak "op veilig" speelt, waarbij creativiteit en grondigheid worden geofferd op het altaar van de rationalisering? Ik zeg wel degelijk bij voorbeeld, want het oorzakelijke verband waarvan sprake is uiteraard onomstotelijk noch exclusief. In elk geval: dat is voor elders en later.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Communication Studies, Archaeology
Poetin: een nieuw tsaar ondanks de Ruslands Grondwet van 1993
Michel Magits doceerde het opleidingsonderdeel "Inleiding tot de instellingen van de voornaamste moderne staten" tot 2009. In zijn lessen lag de nadruk op de territoriale en institutionele ontwikkeling van acht belangrijke hedendaagse staten, waaronder Rusland. De vaak uiteenlopende staatsstructuren werden bestudeerd aan de hand van de verschillende grondwetten, waarbij ook actuele ontwikkelingen aan bod kwamen. "Moderne staten" zoals het vak bij de eerstejaarsstudenten zou heten, was een belangrijke mijlpaal in de vorming van de eerstejaars jurist in spe aan de Vrije Universiteit Brussel. Zo gebruikte Michel Magits het hoofdstuk over China om het maoïsme uit te leggen, het hoofdstuk over Japan om het oligarchisch kapitalisme te duiden en het hoofdstuk over Rusland om het verhaal van het communisme te brengen. Voor de student rechten, die alleen via dit opleidingsonderdeel in contact kwam met deze ideologieën en stromingen, was dat smullen. In deze bijdrage nemen we de draad op van het Ruslandverhaal in de cursus. Wat gebeurt er vandaag in Rusland met het duo-spel van Poetin en Medvedev? Hoe kunnen we deze politieke ontwikkelingen plaatsen in de recente geschiedenis van het land?  Vooreerst kijken we naar  het ontstaan en de kenmerken van de autocratie in Rusland (1), alsook de pogingen tot hervormingen onder de verschillende tsaren (2). Vervolgens wordt dieper ingegaan op de eerste democratische grondwet van 1993 (3 en 4), het presidentschap en de persoon van Poetin (5). Ten slotte worden de verschillende technieken die Poetin gebruikt om de in se democratische Russische grondwet buitenspel te zetten geanalyseerd (6). We concluderen dat Poetin met kleine juridische ingrepen, doch in hoofdzaak met niet-juridische middelen, het spookbeeld van tsarisme terug oproept.

Disciplines: Political Sciences, Criminology, Law
Geflankeerde middelen. Inventarissen maken van immaterieel cultureel erfgoed, waarborgen en de UNESCO-conventie van 2003
Internationaal vergelijkend overzicht over de rol van inventarissen bij het implementeren van de UNESCO-conventie voor de borging van immaterieel cultureel erfgoed van 2003 en concrete gevalstudies.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)
Archeologisch onderzoek van de Antwerpse burcht.
Het onderzoek naar het ontstaan en de evolutie van de stad Antwerpen blijft tot op de dag van vandaag moeilijk te interpreteren en vele vragen kunnen enkel nog beantwoord worden door archeologisch onderzoek. recent brachten opgravingen in de burchtzone een bodemarchief van onschatbare waarde aan het licht. Beetje bij beetje slagen Antwerpse archeologen erin om het verhaal tot leven te wekken.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Communication Studies, Archaeology, Humanities (General)
De 'Cirkel' van Ver-Assebroek: prehistorisch heiligdom of middeleeuwse versterking?
In de natte weilanden van Assebroek, een deelgemeente van Brugge, komt een opmerkelijke structuur met een oppervlakte van ca. 6 ha voor, opgebouwd uit vier perfect concentrische grachten. De grachten zijn - bij hoge waterstand - duidelijk waar te nemen vanuit de lucht. Sinds de jaren 50 worden verhitte discussies gevoerd over de aard en de datering van het monument. Sommigen interpreteren de site als een prehistorisch monument met een rituele of funeraire functie, anderen als een middeleeuwse adellijke versterking. Dankzij interdisciplinair onderzoek kon het mysterie rond "de cirkel" van Ver-Assebroek in 2009 eindelijk ontsluierd worden.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Other Disciplines, Communication Studies, Archaeology, Humanities (General)
Jaarboek voor Ecologische geschiedenis 10
Dit themanummer van het Jaarboek voor Ecologische Geschiedenis focust op de historische rol van water in de steden van de Lage Landen. Doorheen de geschiedenis structureert water het stedelijk landschap; vormt het een basisvoorwaarde voor overleven, maar evengoed een instrument van controle en toe-eigening, en soms zelfs een bedreiging voor het voortbestaan van de stad. In hun inleiding op het themanummer analyseren Chloé Deligne en Tim Soens hoe onderzoek naar de evoluerende omgang met water in en rond de stad een antwoord kan bieden op meerdere actuele vragen in de ecologische geschiedenis, variërend van de technologische en institutionele padafhankelijkheid in de omgang met natuurlijke hulpbronnen, over de ongelijke verdeling van ecologische risico's en baten tot en met de sturende rol van grenzen in heel wat ecologische debatten. In hun twee bijdragen over middeleeuws Gent tonen Marie Christine Laleman en Frank Gelaude aan hoe archeologische en hydrografische inzichten de basis kunnen vormen van nieuwe interdisciplinaire reconstructies en interpretaties van het waterstaatkundig 'systeem' van een stad. De grootschaligheid en multifunctionaliteit van het Gentse systeem wordt aansluitend geïllustreerd door Adriaan de Kraker en Frank Gelaude aan de hand van de grote rivieroverstroming die de stad trof in 1571. Aansluitend bij het Gentse drieluik, duikt Bram Vannieuwenhuyze vervolgens in de complexe voorgeschiedenis van de Brusselse beken, waarbij hij zowel de dunne grens tussen 'natuurlijke' en 'artificiële' waterwegen blootlegt als de methodologische moeilijkheid om de opeenvolgende ingrepen in dit waterwegennet te reconstrueren. De bijdragen van François Jarrige en Stéphane Frioux verruimen het opzet van dit themanummer zowel chronologisch als geografisch. In zijn analyse van conflicten rond het vlasroten in de negentiende-eeuwse Leie, toont Jarrige zowel de tegengestelde waterkundige belangen van stad en platteland aan als de complicerende rol van nationale grenzen. Bij Frioux staat dan weer de uitwisseling van ideeën en technieken rond stedelijke waterzuivering rond 1900 centraal, waarbij debatten rond technologische vernieuwing stevig verankerd blijken in een evoluerend maatschappelijk spanningsveld.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Communication Studies, Archaeology, Humanities (General)
Delhaize Frères & Cie 'Le Lion' en de Wereldtentoonstelling van Gent in 2013. Verkoop van een middenklassenideologie.
Op 26 april 1913 werd de Wereldtentoonstelling in Gent met veel luister geopend door burgemeester Braun, koning Albert en koningin Elisabeth. Het evenement moest een zes maanden durend feest van de vooruitgang worden. Ze vormde het orgelpunt van de economische bloei die de stad en bij uitbreiding het hele industrieland België sinds het einde van de 19de eeuw doormaakte. Hoewel zowel Gent als de Belgische regering expliciet de economische vooruitgang, intellectuele bloei en het vooruitstrevende karakter van zowel de stad als de natie in de verf wilden zetten, had de wereldtentoonstelling in de eerste plaats mercantiele doeleinden. Aangezien ze in de regel op veel internationale belangstelling konden rekenen, vormden wereldtentoonstellingen voor alle participerende landen een uitgelezen kans voor de promotie en demonstratie van de superioriteit van de nationale, industriële producten. Dit moest de handelsrelaties met het buitenland verbeteren en nieuwe afzetmarkten creëren. Vele Belgische firma's ontvingen daarom al in 1911 een uitnodiging tot deelname van de organisatoren. Uiteindelijk zouden 4.975 Belgische exposanten de natie vertegenwoordigen in Gent. Onder hen bevond zich ook de Etablissements Delhaize Frères & Cie 'Le Lion'. Dit artikel gaat na welke ambities de keten had met zijn aanwezigheid, waarom ze al voor de achttiende keer deel mocht uitmaken van de Belgische sectie op een internationale tentoonstelling en wat ons dit kan bijbrengen over het oogmerk van en de visie achter de Wereldtentoonstelling in Gent.

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)
Eeuwenoud Cyprus. Wisselwerking van culturen. Tentoonstelling georganiseerd door het Departement van Oudheden, Cyprus ter gelegenheid van de het Cyprische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie 2012. Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel, 30 oktober 2012 – 7 februari 2013
Eeuwenoud Cyprus. Wisselwerking van culturen. Tentoonstelling georganiseerd door het Departement van Oudheden, Cyprus ter gelegenheid van de het Cyprische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie 2012. Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel, 30 oktober 2012 - 7 februari 2013

Disciplines: Art History, History, Philosophy, Archaeology, Humanities (General)
Taalkennis en integratie van expats in de rand en Brussel
Door zijn functies als een van de EU-hoofdsteden, de zetel van de NATO en de inherente concentratie aan internationale instellingen, organisaties en bedrijven, tellen Brussel en de Vlaamse Rand een hoge concentratie aan expats, hogergeschoolde buitenlandse migranten die omwille van hun arbeidssituatie naar België zijn komen wonen. In elk onthaal- en integratiebeleid van migranten, ook in onze buurlanden, staat taalkennis centraal. Alhoewel de meeste expats als EU-onderdanen in de Vlaamse context geen verplichte taallessen moeten volgen, zijn er toch een behoorlijk aantal die ofwel lessen Nederlands ofwel lessen Frans volgen. Deze bijdrage gaat dieper in op het effect van taalkennis van de officiële regionale talen bij expats in de rand en Brussel en op de eventuele verschillen in hun contacten met de lokale gemeenschap.

Disciplines: Political Sciences, History, Literature, Linguistics, Humanities (General)
Geschiedschrijving van het evidente. Het verhaal van de koelkast.
De koelkast is in de loop van vorige eeuw deel geworden van onze voedselcultuur, en onze way of life. Ze is zo goed als een 'vanzelfsprekendheid' geworden in het huishouden. Op het eerste zicht maakt dit het een nogal onspectaculaire, zelfs banale dimensie van het dagelijks leven om te onderzoeken. De studie ervan raakt echter aan allerhande belangrijke thema's: de (naoorlogse) consumptiesamenleving, de introductie en 'democratisering' van moderne huishoudtechnologie, huishoudelijk comfort en het belang dat we eraan hechten, veranderde levensstijlen en verwachtingspatronen, verhoudingen tussen man en vrouw, enz. Bovendien heeft de koelkast directe implicaties gehad op de manier waarop eten werd (en wordt) gekocht, welk soort eten er werd gekocht, hoe het werd bewaard en bereid, en hoe het werd gegeten. Dit essay is gestructureerd rond vier thema's/vragen, en heeft als belangrijkste uitgangspunt dat de koelkast geen passief materieel object is, maar een medium voor veranderde praktijken, en de plaats waar deze samenkomen. Niet enkel de geschiedenis en opkomst van de koelkast worden dus besproken, maar evenzeer de gebruikers ervan, de betekenissen die eraan verbonden werden, en degenen die een discours rond de koelkast creëerden. Ook werd gekeken naar hoe deze thema's reeds onderzocht zijn, met vooral aandacht voor de Belgische historiografie. Het bredere kader is hierbij de enorme technologisering die het huis en de keuken (met de voedselbereiding -en bewaring) de voorbije eeuw hebben doorgemaakt. Zo werd de keuken een belangrijke plaats voor het binnendringen van moderne techniek in het alledaagse leven. Het is in een apparaat als de koelkast dat moeilijk te grijpen concepten als 'comfort' of 'moderniteit' tastbaar worden, en zelfs verworden tot alledaagse (gebruiks)routines. Hiermee komen we op het veld van alledaagse cultuur, en de interactie tussen technologie en gebruikers, noden en verwachtingen, luxe en noodzakelijkheid.

Disciplines: History
Italianen in Brussel rond 1900. Caféhouders, restaurantuitbaters, kruideniers en ijsventers
Mensen migreren en met hen ook ideeën, gewoonten en voedingswaren. Migranten gebruiken voeding om de band met hun moederland te bewaren en hun eigenheid in hun nieuwe land uit te drukken. Ze nemen daarbij elementen van de keuken van het gastland over, terwijl ze deze keuken ook beïnvloeden. Tijdens dit proces nemen ze ook deel aan het behoud, de transformatie en de constructie van culinair erfgoed.  Hoe gaat dat juist in zijn werk? Vertrekkend vanuit de idee dat voeding veel zegt over identiteitsconstructie en culturele uitwisseling, kan het uitstekend worden gebruikt om diepliggende relaties tussen migranten en het gastland te onderzoeken. Dit artikel onderzoekt de Italiaanse winkels, cafés, restaurants en straatventers in Brussel vóór 1914, met als doel het belang van voeding aan te tonen in de constructie van identiteit en de socio-economische integratie van migranten. Het artikel vangt aan met een literatuuroverzicht over migratie en voeding en onderzoekt vervolgens de aanwezigheid en kenmerken van Italiaanse voedingszaken in Brussel rond 1900.

Disciplines: Political Sciences, History